Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

30. dhūmapānavidhiḥ

Adhikarana atha dhUmapAnavidhirnAma triMsho~adhyAyaH pratij~jA atha dhUmapAnavidhirnAma triMsho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ தூமபாநவிதிஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

View original

अथातो धूमपानविधिं नामाध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

உத்தமாங்காத் தோஷநிர்ஹரணப்ரஸங்கேந தூமஸ்யாபி தத்குணத்வாத்தத்விதாநப்ரதர்ஶநார்தமத்யாய ஆரப்யதே-அத இத்யாதி|| ௧||

Adhikarana dhUmayogyAH vyAdhayaH dhUmapAnasya bRuMhaNAdikartRutvaM ca (2) · Śloka 2

தூமோ ஹி ஶிரோऽக்ஷிகர்ணஶூலாபிஷ்யந்தகௌரவார்தாவபேதக- பீநஸகாஸஶ்வாஸாஸ்யவைரஸ்யப்ரஸேகவைஸ்வர்யபூதிக்ராணமுகஹித்மா கலரோகதந்தஶூலதௌர்பல்யாருசிஹநுமந்யாக்ரஹகமிகண்டூ- பாண்டுத்வக்கேஶதோஷக்ஷவதுநாஶபாஹுல்யதந்த்ராதிநித்ராக்ரதநாதி ஜத்ரூர்த்வகதவாதகபவ்யாதிப்ரஶமாய ப்ரயுஜ்யதே| ததா ஶிரஃகபாலேந்த்ரியமநோபஂஹணாய ப்ரஸாதநாய ச||௨||

View original

धूमो हि शिरोऽक्षिकर्णशूलाभिष्यन्दगौरवार्धावभेदक- पीनसकासश्वासास्यवैरस्यप्रसेकवैस्वर्यपूतिग़्राणमुख़हिध्मा गलरोगदन्तशूलदौर्बल्यारुचिहनुमन्याग्रहकृमिकण्डू- पाण्डुत्वक्केशदोषक्षवथुनाशबाहुल्यतन्द्रातिनिद्राक्रथनादि जत्रूर्ध्वगतवातकफव्याधिप्रशमाय प्रयुज्यते| तथा शिरःकपालेन्द्रियमनोबृंहणाय प्रसादनाय च||२||

🔊 Audio coming soon

தூமோ ஹி ஶிரஃஶூலாதீநாஂ வாதகபஜாநாமூர்த்வஜத்ருரோகாணாஂ ப்ரஶமாய ப்ரயுஜ்ய இதி ஸம்பந்தஃ| பூதிஶப்தஸ்ய க்ராணமுகாப்யாஂ ஸம்பந்தஃ| க்ரஹஶப்தஸ்ய ஹநுமந்யாப்யாம்| க்ஷவதுஶப்தஸ்ய நாஶபாஹுல்யாப்யாம்| க்ரதநஂ ஸுப்தஸ்ய நாஸாஶப்தஃ| ததா ஶிரஃப்ரபதீநாஂ பஂஹணாய ப்ரஸாதநாய ச தத்ர ஶிரஃகபாலயோர்பஂஹணாய| இந்த்ரியாணாஂ மநஸஶ்ச ப்ரஸாதநாய ச|| ௨||

Adhikarana dhUmasya pittaraktaviruddhatvam (3) · Śloka 3

ஶீதத்ரவ்யநிர்வத்தோऽப்யக்நிஸஂயோகாதுஷ்ணதயா பித்தரக்தவி- ருத்தஃ||௩||

View original

शीतद्रव्यनिर्वृत्तोऽप्यग्निसंयोगादुष्णतया पित्तरक्तवि- रुद्धः||३||

🔊 Audio coming soon

ஸர்வஶ்ச தூமஃ பித்தரோகேஷு ரக்தரோகேஷு ச விருத்தஃ|| ௩||

Adhikarana dhUmasya paryAyAH (4) · Śloka 4

ஸ த்ரிவிதோ பவதி-ஶமநோ பஂஹணஃ ஶோதநஶ்ச| ததா காஸக்நோ வாமநோ வ்ரணதூபநஶ்ச| தத்ர ஶமநஃ ப்ராயோகிகோ மத்யம இதி பர்யாயஃ| பஂஹணஃ ஸ்நேஹநோ மதுரிதி| ஶோதநோ விரேசநஸ்தீக்ஷ்ண இதி ச||௪||

View original

स त्रिविधो भवति-शमनो बृंहणः शोधनश्च| तथा कासग़्नो वामनो व्रणधूपनश्च| तत्र शमनः प्रायोगिको मध्यम इति पर्यायः| बृंहणः स्नेहनो मृदुरिति| शोधनो विरेचनस्तीक्ष्ण इति च||४||

🔊 Audio coming soon

தத்ர ஶமநாதிபேதேந தூமஸ்யைகஂ த்ரைவித்யம்| காஸக்நாதிபேதேந த்விதீயம்|| ௪||

Adhikarana adhUmArhAH, atidhUmapAne doShAH (5) · Śloka 5

அதூமார்ஹஸ்து விரிக்ததத்தபஸ்திராத்ரிஜாகரிதாபிஹதஶிரோம துததிதுக்தமத்யஸ்நேஹயவாகூவிஷபீதமத்ஸ்யாஶிதபாண்டுரோக ப்ரமேஹோதராத்மாநோர்த்வவாததிமிரரோஹிணிகாரக்தபித்திநோऽத்யு ஷ்ணேऽந்யேऽபி ச| ஏஷாஂ ஹி ப்ரமஜ்வரஶிரோऽபிதாபேந்த்ரி யோபகாததாலுஶோஷபாகதூமாயநச்சர்திமூர்ச்சாரக்தபித்தா ர்திதாநி மத்யுஂ வா தூமோ ஜநயதி| அதிமாத்ரஶ்சாந்யேஷா மபி||௫||

View original

अधूमार्हस्तु विरिक्तदत्तबस्तिरात्रिजागरिताभिहतशिरोम धुदधिदुग्धमद्यस्नेहयवागूविषपीतमत्स्याशितपाण्डुरोग प्रमेहोदराध्मानोर्ध्ववाततिमिररोहिणिकारक्तपित्तिनोऽत्यु ष्णेऽन्येऽपि च| एषां हि भ्रमज्वरशिरोऽभितापेन्द्रि योपग़ाततालुशोषपाकधूमायनच्छर्दिमूर्च्छारक्तपित्ता र्दितानि मृत्युं वा धूमो जनयति| अतिमात्रश्चान्येषा मपि||५||

🔊 Audio coming soon

விரிக்ததத்தபஸ்த்யாதயோ தூமஂ நார்ஹந்தி| ஏஷாஂ ஸ்வல்போऽபி தூமோ ப்ரமாதீந் ஜநயதி| அந்யேஷாமப்யதியோகேந ப்ரமாதீந் ஜநயதி|| ௫||

Adhikarana dhUmopaGAte pittasyetaradoSha saMsargAnusAramupacAraH (6) · Śloka 6

தத்ர வாதகபாந்யதரஸஂஸஷ்டஂ பித்தமுபலக்ஷ்ய யதாஸ்வஂ ஸர்பிஃ கஷாயபாநநஸ்யாஸ்யாலேபநாஞ்ஜநபரிஷேகாந் ஸ்நிக்தரூக்ஷ ஶீதாந் ப்ரயுஞ்ஜீத| ஏதேந ஸர்வதூமோபகாதப்ரதிகாரா வ்யா க்யாதஃ||௬||

View original

तत्र वातकफान्यतरसंसृष्टं पित्तमुपलक्ष्य यथास्वं सर्पिः कषायपाननस्यास्यालेपनाञ्जनपरिषेकान् स्निग्धरूक्ष शीतान् प्रयुञ्जीत| एतेन सर्वधूमोपग़ातप्रतिकारा व्या ख़्यातः||६||

🔊 Audio coming soon

ஏஷு ச ப்ரமாதிஷு ஸர்வதா பித்தகோபஃ| தச்ச பித்தஂ வாயுநா கபேந வா ஸஂஸஷ்டமுபலக்ஷ்ய யதாயோகஂ ஸர்பிஷ்பாநாதீந்யுபயுஞ்ஜீத| அநேந யே கேசந தூமஹேதுகா உபகாதா வ்யாதயஸ்தேஷாம் ப்ரதீகாரா வ்யாக்யாதாஃ பித்தப்ராதாந்யாதிதி பாவஃ|| ௬||

Adhikarana sarvasroto~aBigatadhUmalakShaNAni cikitsA ca (7) · Śloka 7

விஶேஷதஸ்து ஸர்வஸ்ரோதோகதே தூமே தீவ்ரதரா வேதநா பவந்த்யூ ஷாத்மாநநேத்ரரோகஶ்வாஸகாஸபீநஸாங்கஸ்வரஸாதாம்லகாஃ| தத்ரகதக்ஷீரேக்ஷுரஸத்ராக்ஷாஶர்கரோபயோகஸ்தத்விதைரேவ வமநம்| காதுதிக்தைரபி ச நஸ்யகண்டூஷாஃ||௭||

View original

विशेषतस्तु सर्वस्रोतोगते धूमे तीव्रतरा वेदना भवन्त्यू षाध्माननेत्ररोगश्वासकासपीनसाङ्गस्वरसादाम्लकाः| तत्रग़ृतक्षीरेक्षुरसद्राक्षाशर्करोपयोगस्तद्विधैरेव वमनम्| कातुतिक्तैरपि च नस्यगण्डूषाः||७||

🔊 Audio coming soon

விஶேஷதஃ ஸர்வஸ்ரோதோகதே தூம ஊஷாதயோ பவந்தி| தேஷு ஊஷாத்மாநாதிஷு கதாத்யுபயோகஃ தத்விதைரேவேதி கதாதிஸதஶகுணைர்வமநவிஷயேஷு வமநம்| தேஷ்வேவோஷாதிஷு கடுதிக்தைஶ்ச நஸ்யகண்டூஷாஃ| ஸ்வேதாரதிமாந் தாஹ ஊஷஃ|| ௭||

Adhikarana trividhadhUmapAnakAlAH (8) · Śloka 8

பாநகாலாஸ்த்வஷ்டௌ ப்ரயோகிகஸ்ய நிஶாமூத்ரஶகத்தந்ததாவந ஸ்வேதநஸ்யாஹாரஶஸ்த்ரகர்மாந்தாஃ| ஏகாதஶ மதோஃ| க்ஷுதவ்ய வாயஹஸிதசிராஸிதஜம்பிதமுத்ரஶகத்தந்ததாவநதர்பணபுட பாகஶஸ்த்ரகர்மாந்தாஃ| பஞ்ச தீக்ஷ்ணஸ்ய நஸ்யாஞ்ஜநசர்திதஸ்நா நாஹஸ்ஸ்வப்நாந்தாஃ| ஏஷு ஹி காலேஷு வாதகபோத்க்லேஶோ பவதி||௮||

View original

पानकालास्त्वष्टौ प्रयोगिकस्य निशामूत्रशकृद्दन्तधावन स्वेदनस्याहारशस्त्रकर्मान्ताः| एकादश मृदोः| क्षुतव्य वायहसितचिरासितजृम्भितमुत्रशकृद्दन्तधावनतर्पणपुट पाकशस्त्रकर्मान्ताः| पञ्च तीक्ष्णस्य नस्याञ्जनछर्दितस्ना नाहस्स्वप्नान्ताः| एषु हि कालेषु वातकफोत्क्लेशो भवति||८||

🔊 Audio coming soon

நிஶாந்தாத்யா அஷ்டௌ காலாஃ ப்ராயோகிகதூமஸ்ய அந்தஶப்தஃ ஸர்வைரபிஸம்பத்யதே| க்ஷுதாந்தாதய ஏகாதஶ காலா மதோர்தூமஸ்ய| நஸ்யாந்தாதயஃ பஞ்ச காலாஸ்தீக்ஷ்ணஸ்ய| ஏஷு ஹி நஸ்யாந்தாதிஷு காலேஷு வாதகபயோருத்க்லேஷோ பவதி|| ௮||

Adhikarana dhUmanetram (9) · Śloka 9

நேத்ரஂ து பஸ்திநேத்ரத்ரவ்யபவஂ கோபுச்சாகாரமக்ரமூலயோஃ கநி ஷ்டகாங்குஷ்டபரிணாஹஂ ராஜமாஷவாஹிதூமவர்திப்ரவேஶச்சித்ரமஜு த்ரிகோஶஂ ஶ்லக்ஷ்ணஂ ஶிதிலஶலாகாகர்பஂ ஶமநாதிஷு க்ரமா தாதுராங்குலமாநேந சத்வாரிஂஶத்த்வாத்த்ரிஂஶச்சதுர்விஂஶத்யங்குலஂ குர்யாத்| காஸக்நே வமநே ச தஶாங்குலம்| வ்ரணதூபநார்தே ऽஷ்டாங்குலஂ கலாயபரிமண்டலஂ குலத்தவாஹி ஸ்ரோத இதி| ஏவஂ ஹி தூமோ தூராத் ப்ரவத்தோ நேத்ரஸ்ய பர்வச்சேதாதூர்த்வஂ தநுதயா ச ஶநைஃ ஶ்லிஷ்யந்ந பாதகோ பவதி||௯||

View original

नेत्रं तु बस्तिनेत्रद्रव्यभवं गोपुच्छाकारमग्रमूलयोः कनि ष्ठकाङ्गुष्ठपरिणाहं राजमाषवाहिधूमवर्तिप्रवेशच्छिद्रमृजु त्रिकोशं श्लक्ष्णं शिथिलशलाकागर्भं शमनादिषु क्रमा दातुराङ्गुलमानेन चत्वारिंशद्द्वात्त्रिंशच्चतुर्विंशत्यङ्गुलं कुर्यात्| कासग़्ने वमने च दशाङ्गुलम्| व्रणधूपनार्थे ऽष्टाङ्गुलं कलायपरिमण्डलं कुलत्थवाहि स्रोत इति| एवं हि धूमो दूरात् प्रवृत्तो नेत्रस्य पर्वच्छेदादूर्ध्वं तनुतया च शनैः श्लिष्यन्न बाधको भवति||९||

🔊 Audio coming soon

அத்ர ச தூமே நேத்ரஂ பஸ்திநேத்ரத்ரவ்யவத் ஸுவர்ணாதிமயமித்யர்தஃ| அக்ரே கநிஷ்டகாக்ரபரிணாஹஂ மூலேऽங்குஷ்டாக்ரபரிணாஹமக்ரே ராஜமாஷப்ரவேஶச்சித்ரஂ மூலே தூமவர்திப்ரவேஶச்சித்ரம்| த்ரிகோஶஂ யஸ்ய வஂஶஸ்யாந்தஃ ஸ்தோகஸ்தோகேந த்ரீணி ஸூக்ஷ்மசித்ராணி விபந்தாநி பவந்தி| தைர்ஹி ப்ரதிஹதோ தூமஃ ஶநைஃ ஶிரஃ ப்ரவிஶந் ஸுககரோ பவதி| தஸ்ய ச நேத்ரஸ்யாந்தஶ்ஶிதிலா ஶலாகா தார்யா| யதா பாஂஸ்வாதி ந ப்ரவிஶதி| தூமபாநகாலே த்வபநேயேதி| ஸுபோதம்|| ௯||

Adhikarana kAsaghnAdiShu netrAbhAve nalAdinADI (10) · Śloka 10

காஸாக்நாதிஷு து நேத்ராபாவே தேவநலவஂஶைரண்டாதோநாமந்யதமாஂ நாடீஂ யோஜயேத்||௧௦||

View original

कासाघ्नादिषु तु नेत्राभावे देवनलवंशैरण्डादोनामन्यतमां नाडीं योजयेत्||१०||

🔊 Audio coming soon

காஸக்நாதிஷு நேத்ராபாவே நலவஂஶாத்யந்யதமாஂ நாடீஂ யோஜயேத்||௧௦||

Adhikarana dhUvartinirmANam (11) · Śloka 11

யதாஸ்வஂ ச தூமத்ரவ்யாணாஂ கல்கேந ஶ்லக்ஷ்ணேநாக்ஷமாத்ரேண த்வாத- ஶாங்குலாமிஷீகாமம்பஸ்யஹோராத்ரோஷிதாஂ கத்வா லேபயேத்| தத்ர ந நவாங்குலகர்பாஂ பஞ்சப்ரலேபாமங்குஷ்டஸ்தூலாஂ யவமத்யாஂ சாயா- ஶுஷ்காஂ வர்தி கத்வா விகதேஷீகாஞ்ச ஸ்நேஹாக்தாமங்காரேஷு ப்ரதீப்ய நேத்ரமூலச்சித்ரே ச நிதாய யதார்ஹஂ பாநாயோபநயேத்||௧௧||

View original

यथास्वं च धूमद्रव्याणां कल्केन श्लक्ष्णेनाक्षमात्रेण द्वाद- शाङ्गुलामिषीकामम्भस्यहोरात्रोषितां कृत्वा लेपयेत्| तत्र न नवाङ्गुलगर्भां पञ्चप्रलेपामङ्गुष्ठस्थूलां यवमध्यां छाया- शुष्कां वर्ति कृत्वा विगतेषीकाञ्च स्नेहाक्तामङ्गारेषु प्रदीप्य नेत्रमूलच्छिद्रे च निधाय यथार्हं पानायोपनयेत्||११||

🔊 Audio coming soon

அத்ர ப்ரதமஂ தாவத் காஷ்டமயீமிஷீகாஂ த்வாதஶாங்குலாஂ ஶலாகாமஹோராத்ரஂ பாநீயமத்யே ஸ்தாபயேத்| ஏவஂ ஹி கிஞ்சிதுச்சூநா பவதி| த்விதீயேऽஹந்யுத்க்ஷிப்ய யதாஸ்வஂ தூமத்ரவ்யகல்கேந ஶ்லக்ஷ்ணேந கர்ஷமாத்ரேணோச்சோஷ்யோச்சோஷ்ய லேபயேத்| மத்யே நவாங்குலே தாஂ லேபவர்தி ஸ்தூலமத்யாஂ ஶோஷயேத்| ஶுஷ்காஂ விகதேஷீகாஂ குர்யாத்| ததோऽங்காரேஷு ப்ரதீப்தாஂ நேத்ரமூலே தூமமுத்வமந்தீஂ ஸ்தாபயந் தூமஂ பிபேத்|| ௧௧||

Adhikarana dhUmapAnavidhiH (12) · Śloka 12

அத தூமார்ஹஃ ஸுமநா ஜூபவிஷ்டஃ ப்ராக்கதோச்ச்வாஸநி- ஶ்வாஸோ விவதௌஷ்டதஶநோ நேத்ராக்ரநிவிஷ்டதஷ்டிஃ பர்யாயேணைகைகஂ நாஸாபுடஂ பிதாயேதரேணாக்ஷிப்ய முகேநோத்ஸஜேத்| முகேந து முகேநைவ| ந நாஸயா தக்விகாதபயாத்||௧௨||

View original

अथ धूमार्हः सुमना ऋजूपविष्टः प्राक्कृतोच्छ्वासनि- श्वासो विवृतौष्ठदशनो नेत्राग्रनिविष्टदृष्टिः पर्यायेणैकैकं नासापुटं पिधायेतरेणाक्षिप्य मुख़ेनोत्सृजेत्| मुख़ेन तु मुख़ेनैव| न नासया दृग्विग़ातभयात्||१२||

🔊 Audio coming soon

ஸ்தகிதாதிதரேண நாஸாபுடேந தூமஂ பீத்வா முகேநைவோத்ஸஜேத்| ஸர்வதா நாஸயா நோத்ஸஜேத்| தக்விகாதபயாத்|| ௧௨||

Adhikarana dhUmapAnavidhiH (13) · Śloka 13

தத்ர ப்ராயோகிகஂ த்வௌ த்வௌ த்ரீஂஸ்த்ரீந் வாऽऽபாநாஂ ஸ்த்ரீஂஶ்ச பர்யாயாந் கண்டாச்சோர்த்வமுத்க்லிஷ்டே தோஷே பூர்வஂ நாஸயா ததோ முகேந| கண்டே து புர்வமாஸ்யேந| பரஂ சஹோராத்ரஸ்ய த்விஃ பிபேத்| ஸ்நைஹிகஂ த்ரீஸ்த்ரீஂஶ்சதுரஶ்சதுரோ வாऽऽபாநாந் யாவத்வாऽऽஸ்ரப்ர வத்திஸ்ததா அஹோராத்ரஸ்ய| தீக்ஷ்ணஂ நாஸாப்யாமேவ சதுரஶ்ச துரஶ்சாऽऽபாநாந் யாவத்வா ஸ்ரோதோலாகவம்| ததா த்ரிஶ்சது ர்வாऽஹோராத்ரஸ்ய| தத்ராக்ஷேபவிஸர்காவாபாநமித்யாஹுஃ||௧௩||

View original

तत्र प्रायोगिकं द्वौ द्वौ त्रींस्त्रीन् वाऽऽपानां स्त्रींश्च पर्यायान् कण्ठाच्चोर्ध्वमुत्क्लिष्टे दोषे पूर्वं नासया ततो मुख़ेन| कण्ठे तु पुर्वमास्येन| परं चहोरात्रस्य द्विः पिबेत्| स्नैहिकं त्रीस्त्रींश्चतुरश्चतुरो वाऽऽपानान् यावद्वाऽऽस्रप्र वृत्तिस्तथा अहोरात्रस्य| तीक्ष्णं नासाभ्यामेव चतुरश्च तुरश्चाऽऽपानान् यावद्वा स्रोतोलाग़वम्| तथा त्रिश्चतु र्वाऽहोरात्रस्य| तत्राक्षेपविसर्गावापानमित्याहुः||१३||

🔊 Audio coming soon

தத்ர ப்ராயோகிகஂ ப்ரத்யேகஂ நாஸாபுடேந முகேந ச பர்யாயேண த்ரீந் வாராந் பாயயேத்| ந த்வேகவாரம்| ப்ரத்யேகஂ பர்யாயேண த்ரீநாபாநாந் த்வௌ வா பர்யாயேண யோஜயேத்| ஆக்ஷேபமோக்ஷாவேகமாபாநம்| கண்டாதூர்த்வஂ யதா தோஷோத்க்லேஶஸ்ததா பூர்வஂ நாஸயா தூமஃ| யதா து கண்ட ஏவோத்க்லேஶஸ்ததா பூர்வஂ முகேந| அஹாரோத்ரஸ்ய மத்யே த்வௌ வாரௌ ப்ராயோகிகஸ்ய பரஂ பாநம்| த்ரீஂஸ்த்ரீஂஶ்சதுரஶ்சதுரோ வாऽऽபாநாந் பர்யாயேண ஸ்நைஹிகஂ தூமஂ பிபேத்| யாவத்வாஸ்ரஸ்ருதிஃ| தச்ச ஸ்நைஹிகமஹோராத்ரஸ்ய மத்யே ஏகவாரஂ பிபேத்| தீக்ஷ்ணஂ பர்யாயேண சதுரஶ்சதுரஶ்சாऽऽபாநாந் அஹோராத்ரஸ்ய மத்யே த்ரீஂஶ்சதுரோ வா வாராந் தச்ச நாஸயைவ ந முகேந| மதாந்தரமாஹ-தத்ர ப்ராயோகிகஂ த்வௌ த்வௌ த்ரீஂஸ்த்ரீந்வாऽऽபாநாந் பாயயேத்| நாஸாபுடாப்யாஂ முகேந ச த்வௌ த்வௌ த்ரீஂஸ்த்ரீந்வாऽऽபாநாந் பாயயேத்| நந்வேபிஃ ஸ்ரோதோபஃ ஸஂஹத்ய கியந்தோ த்விகாஃ பாதவ்யாஃ கியந்தோ வா த்ரிகா இத்யபேக்ஷாயாமாஹ-த்ரீஂஶ்ச பர்யாயாநிதி த்ரீநேவ பர்யாயந் பிபேத் ந த்வதிகஂ நாப்யேகவாரேண ஸர்வைஃ ஸ்ரோதோபிஃ ஸர்வாந் த்விகாந் த்ரிகாந் பாயயேத்| அபி து த்ரிபிஃ பர்யாயைரேவேதி| அஸ்யாயமர்தஃ-ப்ரயோகிகஂ தூமஂ ப்ரதமமேகேந நாஸாபுடேந த்வௌ வா த்ரீந்வாऽऽபாநாந் பிபேதித்யேகஃ பர்யாயஃ| இதமேவ த்விராபாநஂ த்ரிராபாநஂ வ ப்ரதமகதநாஸாபுடாந்தரேண முகேந சாவர்தயிதவ்யமிதி த்விராபாநாநாஂ த்ரிராபாநாநாஂ ச பர்யாயத்ரயஂ த்ரிராவர்தநஂ கதஂ பவதி| தத்ராயஂ க்ரியாபக்ஷஃ-ப்ரதமமேகேந நாஸாபுடேநாபாநத்வயஂ த்ரயஂ வா ததோ த்விதீயேந நாஸாபுடேநாऽऽபாநத்வயஂ த்ரயஂ வா| ததோ முகேநாऽऽபாநத்வயஂ த்ரயஂ வேதி ஸஂஹத்ய த்ரிபிஃ ஸ்ரோதோபிராபாநஷட்கமாபாநநவகஂ வா பாதவ்யஂ பவதி| ஸுஶ்ருதேநாபி த்ரிபிஃ கலாபிஃ பரிமிதேந காலேந ப்ராயோகிகஸ்யோபயோக இத்யாபாநநவகமேவ விஹிதஂ பவதி| அயஂ நாஸிகாதிக்ரமோ தோஷஃ க்ராணஶிரோகதே ஸதி| யதா புநஃ கண்டகதோ தோஷஸ்ததாऽऽபாநஷட்கமாபாநநவகஂ வா முகாதிக்ரமேண பாதவ்யமித்யேகஸ்மிந்நஹநி ஏகவாரஂ கத்வா புநரபி தஸ்மிந்நேவாஹந்யேகவாரஂ ப்ரயோக்தவ்யம்| ப்ராயோகிகஸ்ய ஏகஸ்மிந்நஹநி த்வாதஶாऽஷ்டாதஶ வா பாநாநி பவந்தி| ஸ்நைஹிகஂ புநரேகஸ்மிந்நஹநி ஆபாநநவகமாபாநத்வாதஶகஂ வா ப்ரயோக்தவ்யம்| புநர்விரேசநஂ நாஸாபுடாப்யாமேவ பாதவ்யமேகஸ்மிந்நஹநி சதுர்விஶத்யாபாநஂ த்வாத்ரிஂஶதாபாநஂ வா ப்ரயோக்தவ்யமிதி கேசிதாசார்யாஃ|| ௧௩||

Adhikarana kAsaghnadhUmapAnavidhiH (14) · Śloka 14

காஸக்நஂ து சூர்ணஂ குடிகாஂ வா நிர்தூமதீப்தஸ்திராங்கார பூர்ணே ஸுஸஂஸ்திதே ஶராவே ப்ரக்ஷிப்யாந்யேந மூர்த்நி ப்ரவத்தச்சித்ரேண ஶராவேணாபிதாய நிதாய ச தத்ஸ்ரோதஸி நேத்ரஂ முகேநைவ தூமஂ பிபேத்| உரஃப்ராப்தஞ்ச முகேநைவோத்வமேத்| ப்ரஶாந்தே ச தூமே புநஃ க்ஷிபேத்| பிபேச்சாதோஷஶுத்தேர்லாகவாத்வா||௧௪||

View original

कासग़्नं तु चूर्णं गुटिकां वा निर्धूमदीप्तस्थिराङ्गार पूर्णे सुसंस्थिते शरावे प्रक्षिप्यान्येन मूर्ध्नि प्रवृत्तच्छिद्रेण शरावेणापिधाय निधाय च तत्स्रोतसि नेत्रं मुख़ेनैव धूमं पिबेत्| उरःप्राप्तञ्च मुकेनैवोद्वमेत्| प्रशान्ते च धूमे पुनः क्षिपेत्| पिबेच्चादोषशुद्धेर्लाग़वाद्वा||१४||

🔊 Audio coming soon

அங்காரபூர்ணே ஶராவே சூர்ணஂ குடிகாஂ வா ப்ரக்ஷிப்ய த்விதீயமதோமுகஂ கதச்சித்ரஂ ஶராவமுபரி தத்வா தச்சித்ரே தூமநேத்ரமுலஂ ஸஂயோஜ்ய ததக்ரஂ சாஸ்யே ஸஂயோஜ்ய காஸக்நஂ தூமஂ பிபேத்|| ௧௪||

Adhikarana vAmanadhUmavraNadhUpanayorvidhiH (15) · Śloka 15

தத்வத்வாமநமபி கஸராமநதிகநாஂ பீத்வா பிபேத்| தத்வச்ச வ்ரணமபி தூபயேத்வைஶத்யாய க்லேதவேதநோபஶமநாய ச||௧௫||

View original

तद्वद्वामनमपि कृसरामनतिग़नां पीत्वा पिबेत्| तद्वच्च व्रणमपि धूपयेद्वैशद्याय क्लेदवेदनोपशमनाय च||१५||

🔊 Audio coming soon

கஸராஂ ச நாதிகநாஂ பித்வா வாமநஂ தூமஂ பிபேத்| தத்வதேவ வ்ரணஂ தூபயேத்| வைஶத்யாத்யுத்பவாய|| ௧௫||

Adhikarana ayogAtiyogalakShaNAni (16) · Śloka 16

தூமஸ்யாயோகே தோஷோத்க்லேஶாத்ரோகவத்திஃ| அதியோகே ப்ராகு க்தமிதி||௧௬||

View original

धूमस्यायोगे दोषोत्क्लेशाद्रोगवृद्धिः| अतियोगे प्रागु क्तमिति||१६||

🔊 Audio coming soon

தூமயோகேந தோஷோத்க்லேஶாத் ரோகோத்பவஃ அதியோகேऽதிமாத்ரஶ்சாந்யேஷாமபி ப்ரமாதீந் கரோதீத்யுக்தம்|| ௧௬||

Adhikarana samyakpItalakShaNam shamanAdidhUmAnAmadhikAraBedAH (17-18) · Śloka 18

பவதி சாத்ர-ஹத்கண்டேந்த்ரியஸஂஶுத்திஃ ஶிரஸோ லாகவஂ ஶமஃ| யதேரிதாநாஂ ரோகாணாஂ ஸம்யக்பீதஸ்ய லக்ஷணம்| ஶமநோ வாதகபயோஃ ஸஂஸர்கே ஸ்வஸ்தகர்மணி| பஂஹணோ மாருதே ஶஸ்தோ தூமஃ ஸஂஶோதநஃ கபே||௧௭|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே தூமபாநவிதிர்நாம த்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௧௮||

View original

भवति चात्र-हृत्कण्ठेन्द्रियसंशुद्धिः शिरसो लाग़वं शमः| यथेरितानां रोगाणां सम्यक्पीतस्य लक्षणम्| शमनो वातकफयोः संसर्गे स्वस्थकर्मणि| बृंहणो मारुते शस्तो धूमः संशोधनः कफे||१७|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने धूमपानविधिर्नाम त्रिंशोऽध्यायः||१८||

🔊 Audio coming soon

ஸம்யக்பீதே ஹச்சுத்த்யாதிலக்ஷணம்| ஸுபோதமந்யத்|| ௧௭|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே த்ரிஂஶோऽத்யாயஃ