Adhikarana atha mahAkaShAyasaMgraho nAma pa~jcadasho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਮਹਾਕਸਾਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो महाकषायसङ्ग्रहमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaShAyANAmAnantye kAraNanirdeshaH (2) · Śloka 2
ਆਨਨ੍ਤ੍ਯਾਦੌਸਧਾਨਾਮਾਮਯਾਨਾਂ ਚਾਨਨ੍ਤਾ ਏਵ ਕਸਾਯਾਃ| ਯੇ ਤੁ ਸੁਤਰਾਮੁਪਯੋਗਵਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਸਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨੋ ਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨੀਯਾਦਿਸਂਜ੍ਞਾਃ| ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਦਸ਼ਕਸਾਯਸਂਯੋਗਾਤ੍ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਨ੍ਮਹਾਕਸਾਯਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮੇਵ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧੀਨਾਮ੍| ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਮੁਦਾਹਰਣਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮ੍| ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਦ੍ਭਿਃ ਸ੍ਵਾਦੁਸ਼ੀਤਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਦੀਨ੍ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਸੁ ਸਾਧਾਰਣਾਨ੍ ਗੁਣਾਨਾਲੋਚ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕ੍ਸੋਡਵਿਦਾਰੀਕਨ੍ਦਾਦਿਸ੍ਵਪਿ ਤਦ੍ਗੁਣੇਸੁ ਜੀਵਨੀਯਾਦਿਤ੍ਵਮਵਧਾਰਯਿਤੁਮ੍| ਯਥੋਕ੍ਤਾਨੁਸਰਣਮੇਵ ਤੁ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧੇਰਿਤਿ| ਵ੍ਯਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਧਿਕਾਨਿ ਤਦਭਿਧਾਨਾਨ੍ਯੇਵ||੨||
आनन्त्यादौषधानामामयानां चानन्ता एव कषायाः| ये तु सुतरामुपयोगवन्तः प्रकर्षवर्त्तिनो वा ते जीवनीयादिसंज्ञाः| प्रत्येकं दशकषायसंयोगात् पञ्चचत्वारिंशन्महाकषाया वक्ष्यन्ते| तत्प्रतिपत्त्यर्थमेव मन्दबुद्धीनाम्| बुद्धिमतामुदाहरणमात्रप्रदर्शनार्थम्| शक्यं हि बुद्धिमद्भिः स्वादुशीतस्निग्धादीन् जीवन्त्यादिषु साधारणान् गुणानालोच्य क्षीरेक्षुद्राक्षाऽक्षोडविदारीकन्दादिष्वपि तद्गुणेषु जीवनीयादित्वमवधारयितुम्| यथोक्तानुसरणमेव तु श्रेयो मन्दबुद्धेरिति| व्यस्ताश्च ते चत्वारि शतानि पञ्चाशदधिकानि तदभिधानान्येव||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAkaShAyeShu dravyasa~gkare~api na saMj~jAvirodhaH (3) · Śloka 3
ਯਦ੍ਯਪਿ ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣੀਤਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਙ੍ਕਰਃ ਕਸਾਯੇਸੁ ਤਥਾਪਿ ਨ ਸਂਜ੍ਞਾਵਿਰੋਧਃ| ਏਕਸ੍ਯਾਪਿ ਬਹੁਕਾਰ੍ਯਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਨਾਤ੍||੩||
यद्यपि तानि तान्येव द्रव्याणीति द्रव्यसङ्करः कषायेषु तथापि न संज्ञाविरोधः| एकस्यापि बहुकार्यनिर्वर्तनात्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaShAyayonirasAH (4) · Śloka 4
ਤਤ੍ਰ ਲਵਣਵਰ੍ਜ੍ਯਾ ਰਸਾਃ ਕਲ੍ਪਨਾਯਾਂ ਕਸਾਯਾ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਤਦ੍ਯੋਨਿਤ੍ਵਾਤ੍||੪||
तत्र लवणवर्ज्या रसाः कल्पनायां कषाया इत्युच्यन्ते| तद्योनित्वात्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lavaNasya kaShAyatvAbhAve hetuH (5) · Śloka 5
ਲਵਣਸ੍ਯ ਯਤੋ ਨਿਰ੍ਯਾਸਾਦਿਕਲ੍ਪਨਾਨਾਮਸਮ੍ਭਵਃ| ਪਥਗੁਪਯੋਗੋਪਕਾਰਰਹਿਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਨੈਰਰ੍ਥਕ੍ਯਮਿਤਿ||੫||
लवणस्य यतो निर्यासादिकल्पनानामसम्भवः| पृथगुपयोगोपकाररहितत्वाच्च नैरर्थक्यमिति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvanIyagaNaH (2) · Śloka 2
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਜੀਵਨ੍ਤੀਕਾਕੋਲ੍ਯੌ ਦ੍ਵੇ ਮੇਦੇ ਮੁਦ੍ਗਮਾਸਪਰ੍ਣ੍ਯੌ ਚ| ਸਭਕਜੀਵਕਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ਗਣੋ ਜੀਵਨੀਯਾਖ੍ਯਃ|੨|
भवन्ति चात्र- जीवन्तीकाकोल्यौ द्वे मेदे मुद्गमाषपर्ण्यौ च| ऋषभकजीवकमधुकं चेति गणो जीवनीयाख्यः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bRuMhaNIyagaNaH (2) · Śloka 2
ਵਾਟ੍ਯਾ ਬਲਾ ਪਯਸ੍ਯਾਕਾਕੋਲ੍ਯਾਵਿਕ੍ਸੁਵਾਜਿਗਨ੍ਧੇ ਚ| ਕ੍ਸੀਰਿਣਿਰਾਜਕ੍ਸਵਕੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੀ ਚ ਬਂਹਣੀਯੋਯਮ੍|੨|
वाट्या बला पयस्याकाकोल्याविक्षुवाजिगन्धे च| क्षीरिणिराजक्षवके भारद्वाजी च बृंहणीयोऽयम्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lekhanIyagaNaH (2) · Śloka 2
ਹੈਮਵਤੀ ਚਿਰਿਬਿਲ੍ਵਂ ਮੁਸ੍ਤਾ ਕੁਸ੍ਠਂ ਵਚਾ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਚ| ਚਿਤ੍ਰਕਕਟੁਕਾਤਿਵਿਸਾ ਵਰ੍ਗੋਯਂ ਲੇਖਨੀਯਾਖ੍ਯਃ||੨||
हैमवती चिरिबिल्वं मुस्ता कुष्ठं वचा हरिद्रे च| चित्रककटुकातिविषा वर्गोऽयं लेखनीयाख्यः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhedanIyagaNaH (6) · Śloka 6
ਅਰ੍ਕੈਰਣ੍ਡੌ ਚਿਤ੍ਰਾ ਚਿਤ੍ਰਕਾਚਿਰਿਬਿਲ੍ਵਸ਼ਙ੍ਖਿਣੀਸਰਲਾ| ਹੇਮਕ੍ਸੀਰੀ ਕਟੁਕਾ ਵਨ੍ਹਿਮੁਖੀ ਭੇਦਨੀਯੋਯਮ੍| ਮਧੁਮਧੁਕਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਕਟ੍ਫਲਲੋਧ੍ਰਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਧਾਤਕ੍ਯਃ| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਕੀ ਸਮਙ੍ਗਾ ਮੋਚਰਸਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸਨ੍ਧਾਨਃ||੬||
अर्कैरण्डौ चित्रा चित्रकाचिरिबिल्वशङ्खिणीसरला| हेमक्षीरी कटुका वन्हिमुखी भेदनीयोऽयम्| मधुमधुकपृश्निपर्णीकट्फललोध्रप्रियङ्गुधातक्यः| अम्बष्ठकी समङ्गा मोचरसश्चेति सन्धानः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dIpanIyagaNaH (2) · Śloka 2
ਹਿਙ੍ਗੁਮਰਿਚਾਮ੍ਲ੍ਵੇਤਸਦੀਪ੍ਯਕਭਲ੍ਲਾਤਕਾਸ੍ਥਿਸਂਯੋਗਾਤ੍| ਵਰ੍ਗਃ ਸਪਞ੍ਚਕੋਲੋ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟੋ ਦੀਪਨੀਯੋਯਮ੍|੨|
हिङ्गुमरिचाम्ल्वेतसदीप्यकभल्लातकास्थिसंयोगात्| वर्गः सपञ्चकोलो निर्दिष्टो दीपनीयोऽयम्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balyagaNaH (2) · Śloka 2
ਐਨ੍ਦ੍ਰ੍ਯਤਿਰਸਾਪਯਸ੍ਯਾ ਸ੍ਯਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ੍ਥਿਰਾ ਬਲਾਤਿਬਲਾਃ| ਇਤਿ ਬਲ੍ਯੋ ਦਸ਼ਕੋਯਂ ਹਯਗਨ੍ਧਾ ਰੋਹਿਣੀ ਸਭਃ|੨|
ऐन्द्र्यतिरसापयस्या ऋष्यप्रोक्ता स्थिरा बलातिबलाः| इति बल्यो दशकोऽयं हयगन्धा रोहिणी ऋषभः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varNyagaNaH (2) · Śloka 2
ਚਨ੍ਦਨਤੁਙ੍ਗਪਯਸ੍ਯਾ ਸਿਤਾਲਤਾਮਧੁਕਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ੀਰਮ੍| ਵਰ੍ਣ੍ਯੋ ਗਣੋਯਮੁਦਿਤੋ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸਾਰਿਵਾਸਹਿਤਃ|੨|
चन्दनतुङ्गपयस्या सितालतामधुकपद्मकोशीरम्| वर्ण्यो गणोऽयमुदितो मञ्जिष्ठासारिवासहितः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaNThyagaNaH (2) · Śloka 2
ਹਂਸਪਦੀਬਹਤੀਦ੍ਵਯਮਦ੍ਵੀਕਾਸਰਿਵੇਕ੍ਸੁਮੂਲਾਨਿ| ਕੈਡਰ੍ਯਮਧੁਕਕਸ੍ਣਾਃ ਸਵਿਦਾਰ੍ਯਃ ਕਣ੍ਠਜਨਾਨਿ||੨||
हंसपदीबृहतीद्वयमृद्वीकासरिवेक्षुमूलानि| कैडर्यमधुककृष्णाः सविदार्यः कण्ठजनानि||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudyagaNaH (4) · Śloka 4
ਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਬਦਰਦਾਡਿਮਕਵਲਾਮ੍ਰਾਮ੍ਰਾਤਲਿਕੁਚਕਰਮਰ੍ਦਮ੍| ਹਦ੍ਯਂ ਸਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਾਮ੍ਲਵੇਤਸਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਰ੍ਗਮਿਮਮ੍| ਨਾਗਰਚਵਿਕਾਚਿਤ੍ਰਕਵਿਡਙ੍ਗਮੂਰ੍ਵਾਮਤਾਵਚਾਮੁਸ੍ਤਾਃ| ਸਹਪਿਪ੍ਪਲੀਪਟੋਲਾਸ੍ਤਪ੍ਤਿਘ੍ਨੋਯਂ ਗਣਃ ਪ੍ਰਥਿਤਃ||੪||
वृक्षाम्लबदरदाडिमकवलाम्राम्रातलिकुचकरमर्दम्| हृद्यं समातुलुङ्गाम्लवेतसं विद्धि वर्गमिमम्| नागरचविकाचित्रकविडङ्गमूर्वामृतावचामुस्ताः| सहपिप्पलीपटोलास्तृप्तिघ्नोऽयं गणः प्रथितः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshoghnagaNaH (2) · Śloka 2
ਕਟਜਫਲਬਿਲ੍ਵਚਿਤ੍ਰਕਮਹੌਸਧਪ੍ਰਤਿਵਿਸਾਵਚਾਚਵਿਕਾਃ| ਧਨ੍ਵਯਵਾਸਂ ਪਥ੍ਯਾ ਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾ ਗਣੋਯਮਰ੍ਸ਼ੋਘ੍ਨਃ|੨|
कटजफलबिल्वचित्रकमहौषधप्रतिविषावचाचविकाः| धन्वयवासं पथ्या दारुहरिद्रा गणोऽयमर्शोघ्नः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuShThaghnagaNaH (2) · Śloka 2
ਖਦਿਰਾਮਲਕਾਰੁਸ੍ਕਰਨਿਸ਼ਾਭਯਾਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਕਰਵੀਰਾਃ| ਕੁਸ੍ਠਘ੍ਨਾਸ਼੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਵਿਡਙ੍ਗਜਾਤਿਪ੍ਰਵਾਲਾਸ਼੍ਚ|੨|
खदिरामलकारुष्करनिशाभयासप्तपर्णकरवीराः| कुष्ठघ्नाश्चतुरङ्गुलविडङ्गजातिप्रवालाश्च|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaNDUharagaNaH (2) · Śloka 2
ਨਲਦਕਤਮਾਲਚਨ੍ਦਨਸਰ੍ਸਪਘਨਨਿਮ੍ਬਕੁਟਜਮਧੁਕਾਨਿ| ਕਣ੍ਡੂਂ ਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾਸਨਕ੍ਤਮਾਲਾਨਿ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਿ||੨||
नलदकृतमालचन्दनसर्षपघननिम्बकुटजमधुकानि| कण्डूं दारुहरिद्रासनक्तमालानि निघ्नन्ति||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krimiharagaNaH (4) · Śloka 4
ਅਕ੍ਸੀਵਮਰਿਚਕੇਬੁਕਵਿਡਙ੍ਗਗਣ੍ਡੀਰਕਿਣਿਹਿਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡ੍ਯਃ| ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਕ੍ਰਿਮੀਨ੍ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਵਿਸਾਖੁਪਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਨ ਚਿਰਾਤ੍| ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕਰਜਨੀਸੁਵਹਾਸ਼ਿਰੀਸਪਾਲਿਨ੍ਦ੍ਯਃ| ਸੈਲਾਚਨ੍ਦਨਕਤਕਾਃ ਸਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਾ ਵਿਸਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ||੪||
अक्षीवमरिचकेबुकविडङ्गगण्डीरकिणिहिनिर्गुण्ड्यः| घ्नन्ति क्रिमीन् श्वदंष्ट्राविषाखुपर्ण्यस्तथा न चिरात्| मञ्जिष्ठाश्लेष्मातकरजनीसुवहाशिरीषपालिन्द्यः| सैलाचन्दनकतकाः ससिन्दुवारा विषं घ्नन्ति||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyajananagaNaH (2) · Śloka 2
ਸ਼ਲਿਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ਸਸ੍ਟਿਕਵੀਰਣਦਰ੍ਭੇਕ੍ਸੁਵਾਲਿਕੇਕ੍ਸੂਣਾਮ੍| ਤਦ੍ਵਦ੍ਗੁਨ੍ਦ੍ਰੋਤ੍ਕਟਯੋਰ੍ਮੂਲਮਲਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਜਨਨਾਯ|੨|
शलिकुशकाशषष्टिकवीरणदर्भेक्षुवालिकेक्षूणाम्| तद्वद्गुन्द्रोत्कटयोर्मूलमलं स्तन्यजननाय|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyashuddhikaraNagaNaH (2) · Śloka 2
ਪਾਠਾ ਨਾਗਰਸੁਰਤਰੁਘਨਾਮਤਾਸਾਰਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਮੂਰ੍ਵਾਃ| ਕਟੁਕਾਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਂ ਵਰ੍ਗੋਯਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰਃ|੨|
पाठा नागरसुरतरुघनामृतासारिवेन्द्रयवमूर्वाः| कटुकाकिराततिक्तं वर्गोऽयं स्तन्यशुद्धिकरः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukrajananagaNaH (2) · Śloka 2
ਮੇਦਾਕਾਕੋਲੀਦ੍ਵਯਵਕ੍ਸਰੁਹਾਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੁਲਿਙ੍ਗਾਃ| ਸ਼ੁਕ੍ਰਜਨਨੋ ਗਣੋਯਂ ਸਹਜਟਿਲਾਸ਼ੂਰ੍ਪਪਰ੍ਣੀਭਿਃ|੨|
मेदाकाकोलीद्वयवृक्षरुहाजीवकर्षभकुलिङ्गाः| शुक्रजननो गणोऽयं सहजटिलाशूर्पपर्णीभिः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukrashodhanagaNaH (2) · Śloka 2
ਕੁਸ੍ਠੈਲਵਾਲੁਕਕਟ੍ਫਲਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸ੍ਵਿਕ੍ਸ੍ਵਬ੍ਧਿਫੇਨਕੋਸ਼ੀਰੈਃ| ਵਸੁਕੇਕ੍ਸੁਰਕੈਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯੇਤ੍ ਸਕਦਮ੍ਬਨਿਰ੍ਯਾਸੈਃ|੨|
कुष्ठैलवालुककट्फलकाण्डेक्ष्विक्ष्वब्धिफेनकोशीरैः| वसुकेक्षुरकैः शुक्रं शुद्ध्येत् सकदम्बनिर्यासैः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snehopagagaNaH (2) · Śloka 2
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕਾਕੋਲੀਦ੍ਵਯਮਧੁਪਰ੍ਣੀਮਧੁਕਜੀਵਕਵਿਦਾਰ੍ਯਃ| ਸ੍ਨੇਹੋਪਗਾਃ ਸਮੇਦਾਜਿਵਨ੍ਤੀਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣਿਕਾਃ|੨|
द्राक्षाकाकोलीद्वयमधुपर्णीमधुकजीवकविदार्यः| स्नेहोपगाः समेदाजिवन्तीशालिपर्णिकाः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svedopagagaNAH (2) · Śloka 2
ਸੌਭਾਞ੍ਜਨਕਪੁਨਰ੍ਨਵਵਸ਼੍ਚੀਵਕੁਲਤ੍ਥਮਾਸਬਦਰਾਣਿ| ਸ੍ਵੇਦੋਪਗਾਨਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਸਯਵਤਿਲਾਰ੍ਕੋਰੁਪੂਗਾਨਿ|੨|
सौभाञ्जनकपुनर्नववृश्चीवकुलत्थमाषबदराणि| स्वेदोपगानि विद्यात् सयवतिलार्कोरुपूगानि|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaminigrahaNagaNaH (2) · Śloka 2
ਲਾਜਾਮ੍ਰਬਦਰਦਾਡਿਮਯਵਸਸ੍ਟਿਕਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸੇਵ੍ਯਾਨਿ| ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਪਲ੍ਲਵਾਨਿ ਵਮਿਨਿਗ੍ਰਹਣਾਨਿ ਮਤ੍ਸਾ ਚ||੨||
लाजाम्रबदरदाडिमयवषष्टिकमातुलुङ्गसेव्यानि| जम्ब्वाम्रपल्लवानि वमिनिग्रहणानि मृत्सा च||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRuShNAnigrahaNagaNaH (1) · Śloka 1
ਨਾਗਰਧਨ੍ਵਯਵਾਸਕਵਾਲਕਪਰ੍ਪਟਕਚਨ੍ਦਨਗੁਡੂਚ੍ਯਃ||੧||
नागरधन्वयवासकवालकपर्पटकचन्दनगुडूच्यः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hidhmAnigrahaNagaNaH (3) · Śloka 3
ਭੂਨਿਮ੍ਬਘਨਪਟੋਲੀਕੁਸ੍ਤੁਮ੍ਬਰ੍ਯਸ੍ਤਸਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ| ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਵਕ੍ਸਰੁਹਾਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਾਭਯਾਕਣਾਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਃ| ਹਿਧ੍ਮਾਂ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸ਼ਟੀ ਦੁਰਾਲਭਾ ਬਦਰਬੀਜਂ ਚ||੩||
भूनिम्बघनपटोलीकुस्तुम्बर्यस्तृषं घ्नन्ति| बृहतीद्वयवृक्षरुहापुष्करमूलाभयाकणाशृङ्ग्यः| हिध्मां निघ्नन्ति शटी दुरालभा बदरबीजं च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viTsaMgrahaNagaNaH (2) · Śloka 2
ਸ਼ਮਾਨਨ੍ਤਾ ਪਦ੍ਮਾ ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਃ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਂ ਲੋਧ੍ਰਮ੍| ਧਾਤਕਿਕੁਸੁਮਸਮਙ੍ਗਾਮੋਚਰਸਾਮ੍ਰਾਸ੍ਥਿਵਿਡ੍ਗ੍ਰਹਣਮ੍|੨|
शमानन्ता पद्मा कट्वङ्गः पद्मकेसरं लोध्रम्| धातकिकुसुमसमङ्गामोचरसाम्रास्थिविड्ग्रहणम्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viDvirajanagaNaH (2) · Śloka 2
ਜਮ੍ਬੂਸਲ੍ਲਕਿਮਧੁਕਂ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਕਚ੍ਛੁਰਾਤਿਲਸ਼੍ਰ੍ਯਾਹ੍ਵਮ੍| ਭਸ੍ਟਾ ਚ ਮਤ੍ਪਯਸ੍ਯਾ ਸਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀ ਵਿਡ੍ਵਿਰਜਨਾਨਿ|੨|
जम्बूसल्लकिमधुकं नीलोत्पलकच्छुरातिलश्र्याह्वम्| भृष्टा च मृत्पयस्या सशाल्मली विड्विरजनानि|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrasaMgrahaNagaNaH (2) · Śloka 2
ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰੋਦੁਮ੍ਬਰਵਟਕਪੀਤਨਪ੍ਲਕ੍ਸਪਿਪ੍ਪਲਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਮ੍| ਭਲ੍ਲਾਤਸੋਮਵਲ੍ਕਂ ਮੂਤ੍ਰਗ੍ਰਹਣਾਯ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਮ੍|੨|
जम्ब्वाम्रोदुम्बरवटकपीतनप्लक्षपिप्पलाश्मन्तम्| भल्लातसोमवल्कं मूत्रग्रहणाय निर्दिष्टम्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtravirajanagaNaH (2) · Śloka 2
ਕਮਲਨਲਿਨਕੁਮੁਦਮਧੁਕਸੌਗਨ੍ਧਿਕਧਾਤਕੀਲਤਾਕੁਸੁਮਮ੍| ਮੂਤ੍ਰਂ ਨਯਤਿ ਵਿਰਾਗਂ ਸੋਤ੍ਪਲਸ਼ਤਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਚ|੨|
कमलनलिनकुमुदमधुकसौगन्धिकधातकीलताकुसुमम्| मूत्रं नयति विरागं सोत्पलशतपुण्डरीकं च|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtravirecanagaNaH (2) · Śloka 2
ਵਕ੍ਸਾਦਨੀਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਦਰ੍ਭੇਤ੍ਕਟਵਸੁਕਵਸ਼ਿਰਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ਾਃ| ਮੂਤ੍ਰਂ ਵਿਰੇਚਯੇਯੁਰ੍ਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾਪਾਸਾਣਭੇਦਸ਼੍ਚ|੨|
वृक्षादनीश्वदंष्ट्रादर्भेत्कटवसुकवशिरकुशकाशाः| मूत्रं विरेचयेयुर्गुन्द्रापाषाणभेदश्च|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsaghnagaNaH (2) · Śloka 2
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮਲਕਪੁਨਰ੍ਨਵਵਸ਼੍ਚੀਵਦੁਰਾਲਭਾਭਯਾਕਸ੍ਣਾਃ| ਕਾਸਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਸ਼ਙ੍ਗੀ ਤਾਮਲਕੀ ਕਣ੍ਟਕਾਰੀ ਚ|੨|
द्राक्षामलकपुनर्नववृश्चीवदुरालभाभयाकृष्णाः| कासं घ्नन्ति सशृङ्गी तामलकी कण्टकारी च|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvAsaghnagaNaH (2) · Śloka 2
ਚਣ੍ਡਾਮ੍ਲਵੇਤਸਸ਼ਟੀਤਾਮਲਕੀਸੁਰਸਹਿਙ੍ਗੁਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਃ| ਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲੈਲਾਗੁਰੁਵਰ੍ਗੋਯਂ ਸ਼੍ਵਾਸਸ਼ਮਨਾਯ|੨|
चण्डाम्लवेतसशटीतामलकीसुरसहिङ्गुजीवन्त्यः| पुष्करमूलैलागुरुवर्गोऽयं श्वासशमनाय|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jvaraghnagaNaH (2) · Śloka 2
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਪੀਲੁਕਪਰੂਸਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸਾਰਿਵਾਮਤਾਪਾਠਾਃ| ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚੇਤਿ ਗਣੋਯਂ ਜ੍ਵਰਸ੍ਯ ਸ਼ਮਨਾਯ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਃ|੨|
द्राक्षापीलुकपरूषकमञ्जिष्ठासारिवाऽमृतापाठाः| त्रिफला चेति गणोऽयं ज्वरस्य शमनाय निर्दिष्टः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shramaghnagaNaH (2) · Śloka 2
ਦਾਡਿਮਫਲ੍ਗੁਪਰੂਸਕਪ੍ਰਿਯਾਲਯਵਸਸ੍ਟਿਕੇਕ੍ਸੁਬਦਰਾਣਿ| ਸ਼੍ਰਮਨਾਸ਼ਨਾਨਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਖਰ੍ਜੂਰਸਹਿਤਾਨਿ|੨|
दाडिमफल्गुपरूषकप्रियालयवषष्टिकेक्षुबदराणि| श्रमनाशनानि विद्यात् द्राक्षाखर्जूरसहितानि|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhaghnagaNaH (2) · Śloka 2
ਪਦ੍ਮਕਲਾਜੋਸ਼ੀਰਂ ਮਧੁਕੋਤ੍ਪਲਸਾਰਿਵਾਸਿਤੋਦਚ੍ਯਮ੍| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਫਲਂ ਚਨ੍ਦਨਮੇਸ ਗਣੋ ਦਾਹਹਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ|੨|
पद्मकलाजोशीरं मधुकोत्पलसारिवासितोदच्यम्| काश्मर्यफलं चन्दनमेष गणो दाहहा प्रोक्तः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shItaprashamanagaNaH (2) · Śloka 2
ਨਤਨਾਗਰਾਗੁਰੁਵਚਾਧਾਨ੍ਯਕਭੂਤੀਕਪਿਪ੍ਪਲੀਵ੍ਯਾਘ੍ਰ੍ਯਃ| ਸ਼ੀਤਂ ਸ਼ਮਯਨ੍ਤ੍ਯਚਿਰਾਤ੍ ਸ੍ਯੋਨਾਕਃ ਸਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸ਼੍ਚ|੨|
नतनागरागुरुवचाधान्यकभूतीकपिप्पलीव्याघ्र्यः| शीतं शमयन्त्यचिरात् स्योनाकः साग्निमन्थश्च|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udardaprashamanagaNaH (2) · Śloka 2
ਤਿਨ੍ਦੁਕਪ੍ਰਿਯਾਲਬੀਜਕਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਖਦਿਰਕਦਰਬਦਰਾਣਿ| ਅਰਿਮੇਦਵਾਜਿਕਰ੍ਣੌ ਕਕੁਭਸ਼੍ਚੋਦਰ੍ਦਸ਼ਮਨਾਨਿ|੨|
तिन्दुकप्रियालबीजकसप्तच्छदखदिरकदरबदराणि| अरिमेदवाजिकर्णौ ककुभश्चोदर्दशमनानि|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~ggamardaprashamanagaNaH (2) · Śloka 2
ਕਾਕੋਲ੍ਯੇਲਾਸੇਵ੍ਯਂ ਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕੇ ਸ਼ਾਲਿਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣ੍ਯੌ ਚ| ਘ੍ਨਨ੍ਤ੍ਯਙ੍ਗਮਰ੍ਦਮਚਿਰਾਚ੍ਚਨ੍ਦਨਮਧੁਕੋਰੁਬੂਕਂ ਚ||੨||
काकोल्येलासेव्यं निदिग्धिके शालिपृश्निपर्ण्यौ च| घ्नन्त्यङ्गमर्दमचिराच्चन्दनमधुकोरुबूकं च||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shUlashophaghnagaNau (7) · Śloka 7
ਦੀਪ੍ਯਕਮਰਿਚਾਜਾਜੀਗਣ੍ਡੀਰਂ ਸਾਜਗਨ੍ਧਮਥ ਸ਼ੂਲਮ੍| ਸ਼ਮਯਤਿ ਸਪਞ੍ਚਕੋਲਂ ਸ਼ੋਫਂ ਦਸ਼ਮੂਲਮਾਦ੍ਯਂ ਚ||੭||
दीप्यकमरिचाजाजीगण्डीरं साजगन्धमथ शूलम्| शमयति सपञ्चकोलं शोफं दशमूलमाद्यं च||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shoNitAsthApanagaNaH (2) · Śloka 2
ਮਧੁਮਧੁਕਲਾਜਗੈਰਿਕਫਲਿਨਮੋਚਰਸਮਤ੍ਕਪਾਲਾਨਿ| ਸਮ੍ਸ੍ਥਾਪਯਨ੍ਤਿ ਰੁਧਿਰਂ ਚ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਲੋਧ੍ਰਮ੍|੨|
मधुमधुकलाजगैरिकफलिनमोचरसमृत्कपालानि| सम्स्थापयन्ति रुधिरं च सशर्करं लोध्रम्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vedanAsthApanagaNaH (2) · Śloka 2
ਸ਼ਿਲੈਲਵਾਲੁਕਟ੍ਫਲਮੋਚਰਸਾਸ਼ੋਕਪਦ੍ਮਕਸ਼ਿਰੀਸਮ੍| ਸ੍ਥਾਪਯਤਿ ਵੇਦਨਾਮਥਮਹਤੁਙ੍ਗਕਦਮ੍ਬਵਿਦੁਲਂ ਚ|੨|
शिलैलवालुकट्फलमोचरसाशोकपद्मकशिरीषम्| स्थापयति वेदनामथमहतुङ्गकदम्बविदुलं च|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMj~jAsthApanagaNaH (2) · Śloka 2
ਕੈਡਰ੍ਯਹਿਙ੍ਗੁਚੋਰਕਪਲਙ੍ਕਸਾਸ਼ੋਕਰੋਹਿਣਿਵਯਸ੍ਥਾਃ| ਪੂਤ੍ਯਰਿਮੇਦੋ ਜਟਿਲਾਗੋਲੋਮਿਵਚਾਸ਼੍ਚ ਸਂਜ੍ਞਾਦਾਃ|੨|
कैडर्यहिङ्गुचोरकपलङ्कषाऽशोकरोहिणिवयस्थाः| पूत्यरिमेदो जटिलागोलोमिवचाश्च संज्ञादाः|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasthApanagaNaH (2) · Śloka 2
ਏਨ੍ਦ੍ਰੀ ਦੂਰ੍ਵਾਮਾਘਾਵਿਸ੍ਵਕ੍ਸੇਨਾਵ੍ਯਥਾ ਸ਼ਿਵਾਰਿਸ੍ਟਾ| ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਸਵਾਟ੍ਯਪੁਸ੍ਪੀ ਸ਼ਤਵੀਰ੍ਯਾ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ ਗਰ੍ਭਮ੍||੨||
एन्द्री दूर्वामाघाविष्वक्सेनाव्यथा शिवारिष्टा| ब्राह्मी सवाट्यपुष्पी शतवीर्या स्थापयेद् गर्भम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vayaH sthApanagaNaH (8) · Śloka 8
ਅਮਤਾ ਪਥ੍ਯਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਸ਼੍ਰੇਯਸੀ ਸ੍ਥਿਰਾ ਯੁਕ੍ਤਾ| ਮਣ੍ਡੂਕਪਰ੍ਣ੍ਯਤਿਰਸਾ ਸ੍ਥਾਪਯਤਿ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ ਚ ਵਯਃ||੮||
अमृता पथ्या धात्री जीवन्ती श्रेयसी स्थिरा युक्ता| मण्डूकपर्ण्यतिरसा स्थापयति पुनर्नवा च वयः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upasaMhAraH (9-10) · Śloka 10
ਇਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਵ੍ਯਾਧਿਵਿਘਾਤਾਰ੍ਥਮੁਦਾਹਤਾਃ| ਯੋਗਾ ਰੋਗਾਤੁਰਵਸ਼ਾਤ੍ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਤਾਨ੍ ਯਥਾਯਥਮ੍||੯|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤੌ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਮਹਾਕਸਾਯਸਂਗ੍ਰਹੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੦||
इति नानाविधव्याधिविघातार्थमुदाहृताः| योगा रोगातुरवशात्कल्पयेत्तान् यथायथम्||९|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने महाकषायसंग्रहो नाम पञ्चदशोऽध्यायः||१०||
🔊 Audio coming soon