Adhikarana atha shalyAharaNavidhirnAma saptatriMsho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤਃ ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣਵਿਧਿਂ ਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातः शल्याहरणविधिं नामाध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਂ ਲੋਹਰਕ੍ਤਾਦੀਨਾਮਾਹਰਣ ਉਪਾਯ ਉਕ੍ਤੋ ਯਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ| ਨ ਤ੍ਵਾਹਰਣਵਿਧਾਨਮਤਸ੍ਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਮਧ੍ਯਾਯਾਰਮ੍ਭਃ|| ੧||
Adhikarana shalyagatiBedAH (2) · Śloka 2
ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਹਿ ਗਤਿਃ ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਮੁਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਚ| ਸਾ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮਜੁਵਕ੍ਰਭੇਦੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ||੨||
त्रिविधा हि गतिः शल्यानामुर्ध्वमधस्तिर्यक् च| सा पुनः प्रत्येकमृजुवक्रभेदेन द्विधा||२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਾਦਿਭੇਦੇਨ ਸ਼ਰੀਰੇ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਗਤਿਰ੍ਗਮਨਮ੍| ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਾਭਿਮੁਖ਼ਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਤਿਃ| ਪਾਦਾਭਿਮੁਖ਼ਾ ਤ੍ਵਧੋਗਤਿਃ| ਅਙ੍ਗਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਮਨਂ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਿਃ| ਜੁ ਕਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਂ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਸਾ ਜ੍ਵੀ ਗਤਿਃ| ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਸ੍ਯਾਨ੍ਤਃਸ੍ਵਾਵਯਵੈਃ ਕੁਟਿਲੀਭਵਨਂ ਕੁਟਿਲਾ ਗਤਿਃ|| ੨||
Adhikarana sashalyavraNalakShaNam (3) · Śloka 3
ਤਤ੍ਰ ਧ੍ਯਾਮਂ ਪਿਟਕਾਚਿਤਂ ਸ਼ੋਫਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ਸ਼ੋਣਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਵਿਣਂ ਬੁਦ੍ਬੁਦਵਦੁਦ੍ਗਤਂ ਮਦੁਮਾਂਸਞ੍ਚ ਵ੍ਰਣਂ ਸਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍||੩||
तत्र ध्यामं पिटकाचितं शोफवेदनावन्तं मुहुर्मुहुः शोणितास्त्राविणं बुद्बुदवदुद्गतं मृदुमांसञ्च व्रणं सशल्यं विद्यात्||३||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਰ ਧ੍ਯਾਮਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਂ ਵ੍ਰਣਂ ਸਸ਼ਲ੍ਯਮਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਉਦ੍ਗਤਮੁਦ੍ਗਤੌਸ੍ਠਮਿਤਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਸਸ਼ਲ੍ਯਵ੍ਰਣਲਕ੍ਸਣਮ੍||੩||
Adhikarana tvagAdigatashalyalakShaNAni (4) · Śloka 4
ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ੍ਤੁ ਤ੍ਵਗ੍ਗਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਵਿਵਰ੍ਣਃ ਸ਼ੋਫੋ ਭਵਤ੍ਯਾਯਤਃ ਕਠਿਨਸ਼੍ਚ| ਮਾਂਸਗਤੇ ਸ਼ੋਫਾਭਿਵਦ੍ਧਿਃ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਰ੍ਗਾਨੁਪਸਂਰੋਹਃ ਪੀਡਨਾਸਹਿਸ੍ਣੁਤਾ ਚੋਸਃ ਪਾਕਸ਼੍ਚ| ਪੇਸ਼੍ਯਨ੍ਤਰਸ੍ਥੇ ਸ਼ੋਫਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਮਾਂਸਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਤ੍| ਸਿਰਾਗਤੇ ਸਿਰਾਧ੍ਮਾਨਂ ਸ਼ੂਲਞ੍ਚ| ਸ੍ਨਾਵਗਤੇ ਸ੍ਨਾਵਜਾਲਾਵਕ੍ਸੇਪਣਂ ਸਂਰਮ੍ਭਸ਼੍ਚੋਗ੍ਰਰੁਕ੍| ਸ੍ਰੋਤੋਗਤੇ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਗੁਣਹਾਨਿਃ| ਧਮਨੀਸ੍ਥੇ ਸਫੇਨਂ ਰਕ੍ਤਮੀਰਯਨ੍ਨਨਿਲਃ| ਸਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਙ੍ਗਪੀਡਾਹਲ੍ਲਾਸਸ਼੍ਚ| ਅਸ੍ਥਿਗਤੇ ਵਿਵਿਧਾ ਵੇਦਨਾਃ ਸ਼ੋਫਸ਼੍ਚ| ਸਨ੍ਧਿਗਤੇਸ੍ਥਿਵਚ੍ਚੇਸ੍ਟੋਪਰੋਧਸ਼੍ਚ| ਅਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਗਤੇਸ੍ਥਿਪੂਰ੍ਣਤਾ ਸਙ੍ਗ਼ਰ੍ਸੇ ਬਲਵਾਂਸ਼੍ਚ||੪||
विशेषतस्तु त्वग्गते शल्ये विवर्णः शोफो भवत्यायतः कठिनश्च| मांसगते शोफाभिवृद्धिः शल्यमार्गानुपसंरोहः पीडनासहिष्णुता चोषः पाकश्च| पेश्यन्तरस्थे शोफवर्ज्यं मांसप्राप्तवत्| सिरागते सिराध्मानं शूलञ्च| स्नावगते स्नावजालावक्षेपणं संरम्भश्चोग्ररुक्| स्रोतोगते स्रोतसां स्वकर्मगुणहानिः| धमनीस्थे सफेनं रक्तमीरयन्ननिलः| सशब्दो निर्गच्छत्यङ्गपीडाहृल्लासश्च| अस्थिगते विविधा वेदनाः शोफश्च| सन्धिगतेऽस्थिवच्चेष्टोपरोधश्च| अस्थिसन्धिगतेऽस्थिपूर्णता सङ्ग़र्षे बलवांश्च||४||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਸ਼ੇਸਸ੍ਤਸੁ ਤ੍ਵਗ੍ਗਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨੋਚ੍ਯਤੇ| ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਰ੍ਗੋ ਯੇਨ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਂ ਤਸ੍ਯਾਨੁਪਰੋਹਸ੍ਤਥਾਵਸ੍ਥਾਨਮ੍| ਚੋਸਃ ਸ੍ਵੇਦਾਰਤਿਮਾਨ੍ ਦਾਹਃ| ਪੇਸ਼ੀਮਧ੍ਯਗਤੇ ਸ਼੍ਵਯਥੁਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਮਾਂਸਸਦਸ਼ਂ ਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਅਵਕ੍ਸੇਪਣਂ ਸਙ੍ਕੋਚਨਮ੍| ਸਂਰਮ੍ਭ ਆਵੇਗਃ| ਸ੍ਰੋਤੋਗਤੇ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਯਾਨਿ ਰਕ੍ਤਾਦਿਵਹਨਾਦੀਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਗੁਣਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਰੀਰੇ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਾਸ੍ਤੇਸਾਂ ਹਾਨਿਃ| ਹਲ੍ਲਾਸੋ ਹਦਯੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਃ| ਸਨ੍ਧਿਗਤੇਸ੍ਥਿਗਤਸਦਸ਼ਲਕ੍ਸਣਤ੍ਵਮਙ੍ਗਪ੍ਰਸਾਰਣਾਦਿਚੇਸ੍ਟਾਰੋਧਸ਼੍ਚ| ਸਨ੍ਧਯੋ ਜਾਨੁਕੂਰ੍ਪਰਾਦਯਃ| ਅਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਰ੍ਦ੍ਵਯੋਰਸ੍ਥ੍ਨੋਰ੍ਯੋਗਃ| ਬਲਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੂਤਃ| ਸਙ੍ਗ਼ਰ੍ਸਃ ਆਕੁਲਤ੍ਵਮ੍|| ੪||
Adhikarana koShThagatashalyalakShaNam (5) · Śloka 5
ਕੋਸ੍ਠਗਤੇ ਤ੍ਵਾਟੋਪਾਨਾਹੌ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਾਹਾਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨਿ ਚ ਵ੍ਰਣਮੁਖ਼ਾਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ||੫||
कोष्ठगते त्वाटोपानाहौ मूत्रपुरीषाहारदर्शनानि च व्रणमुख़ाद्भवन्ति||५||
🔊 Audio coming soon
ਕੋਸ੍ਠਸ੍ਥੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਵ੍ਰਣਮੁਖ਼ਾਤ੍ ਸ੍ਥਾਨਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਮੁਤ੍ਰਾਦਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿ ਭਵਤਿ|| ੫||
Adhikarana marmagatashalyalakShaNam (6) · Śloka 6
ਮਰ੍ਮਗਤੇ ਮਰ੍ਮਵਿਦ੍ਧਵਤ੍||੬||
मर्मगते मर्मविद्धवत्||६||
🔊 Audio coming soon
ਮਰ੍ਮਗਤੇ ਮਰ੍ਮਵਿਦ੍ਧਵਤ੍ ਵਕ੍ਸ੍ਯੇਤ|| ੬|
Adhikarana parisrAvataH tvagAdigatashalyalakShaNam (7) · Śloka 7
ਯਥਾਯਥਂ ਚੋਪਦਿਸ੍ਟੈਃ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵੈਸ੍ਤ੍ਵਗਾਦਿਸੁ ਸ਼ਲ੍ਯਮੁਪਲਕ੍ਸਯੇਤ੍||੭||
यथायथं चोपदिष्टैः परिस्रावैस्त्वगादिषु शल्यमुपलक्षयेत्||७||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਵਕ੍ਪਰਿਸ੍ਰਾਵਣੇਨ ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍| ਮਾਂਸਪਰਿਸ੍ਰਾਵਣੇਨ ਮਾਂਸਸ਼ਲ੍ਯਮ੍| ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍||੭||
Adhikarana sUkShmagatishalyalakShaNAni (8) · Śloka 8
ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਗਤਿਸੁ ਸ਼ਲ੍ਯੇਸ੍ਵੇਤਾਨ੍ਯੇਵ ਲਕ੍ਸਣਾਨ੍ਯਵਿਸ੍ਪਸ੍ਟਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ||੮||
सूक्ष्मगतिषु शल्येष्वेतान्येव लक्षणान्यविस्पष्टानि भवन्ति||८||
🔊 Audio coming soon
ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਸ਼ਲ੍ਯੇਸ੍ਵੇਤਾਨ੍ਯੇਵ ਲਕ੍ਸਣਾਨ੍ਯਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ|| ੮||
Adhikarana shalyoparohaNam (9) · Śloka 9
ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਾਨਾਮਨੁਲੋਮਸਨ੍ਨਿਵਿਸ੍ਟਾਨ੍ਯੁਪਰੁਹ੍ਯਨ੍ਤੇ||੯||
शुद्धदेहानामनुलोमसन्निविष्टान्युपरुह्यन्ते||९||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਰੋਹਂ ਯਾਤਿ|| ੯||
Adhikarana shalyAnAM punarabAdhanam (10) · Śloka 10
ਦੋਸਪ੍ਰਕੋਪਵ੍ਯਵਾਯਵ੍ਯਾਯਾਮਾਭਿਗ਼ਾਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤਾਨਿ ਪੁਨਰਾਬਾਧਯਨ੍ਤਿ||੧੦||
दोषप्रकोपव्यवायव्यायामाभिग़ातेभ्यश्च प्रचलितानि पुनराबाधयन्ति||१०||
🔊 Audio coming soon
ਪੁਨਰ੍ਦੋਸਕੋਪਾਦਾਬਾਧਂ ਕਰੋਤਿ|| ੧੦||
Adhikarana tvakpranaShTashalyaj~jAnopAyAH (11) · Śloka 11
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਕ੍ਪ੍ਰਨਸ੍ਟੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਯਾਂ ਮਨ੍ਮਾਸਯਵਗੋਧੂਮਗੋਮਯਚੂਰ੍ਣਮਰ੍ਦਿਤਾਯਾਂ ਤ੍ਵਚਿ ਯਤ੍ਰ ਸਂਰਮ੍ਭੋ ਵੇਦਨਾ ਵਾ ਭਵਤਿ| ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਯਾਨਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਨਿਹਿਤਮਾਸ਼ੁ ਵਿਲੀਯਤੇ ਪ੍ਰਲੇਪੋ ਵਾ ਸ਼ੁਸ੍ਯਤਿ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਜਾਨੀਯਾਤ੍|੧੧|
तत्र त्वक्प्रनष्टे स्निग्धस्विन्नायां मृन्माषयवगोधूमगोमयचूर्णमर्दितायां त्वचि यत्र संरम्भो वेदना वा भवति| यत्र वा स्त्यानं सर्पिर्निहितमाशु विलीयते प्रलेपो वा शुष्यति तत्र शल्यं जानीयात्|११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsapranaShTasya koShThAsthipeshIvivaragatasya ca shalyasya j~jAnopAyAH (11) · Śloka 11
ਮਾਂਸਪ੍ਰਨਸ੍ਟੇ ਸ੍ਨੇਹਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਰਾਤੁਰਮੁਪਪਾਦਯੇਤ੍ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਿਥਿਲੀਭੂਤਮਨਵਬਦ੍ਧਂ ਕ੍ਸੁਭ੍ਯਮਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਸਂਰਮ੍ਭਂ ਵਾ ਜਨਯਤਿ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍| ਏਵਂ ਕੋਸ੍ਠਾਸ੍ਥਿਪੇਸ਼ੀਵਿਵਰੇਸ੍ਵਪਿ||੧੧||
मांसप्रनष्टे स्नेहादिभिः क्रियाभिरातुरमुपपादयेत्कर्शितस्य च शिथिलीभूतमनवबद्धं क्षुभ्यमानं यत्र संरम्भं वा जनयति तत्र शल्यम्| एवं कोष्ठास्थिपेशीविवरेष्वपि||११||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਵਗਾਦਿਨਸ੍ਟੇ ਲਕ੍ਸਣਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਿਸ਼ੇਸਸ੍ਤੁ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ| ਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਤ੍ਵਕ੍ਪ੍ਰਨਸ੍ਟੇਤ੍ਯਾਦਿਨੋਚ੍ਯਤੇ| ਏਵਂ ਕੋਸ੍ਠਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵੇਦਨਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਸਹਤ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍|| ੧੧||
Adhikarana sirAsrotodhamanIsnAvapranaShTashalyaj~jAnopAyaH (12) · Śloka 12
ਸਿਰਾਸ੍ਰੋਤੋਧਮਨੀਸ੍ਨਾਵਪ੍ਰਣਸ੍ਟੇ ਖ਼ਣ੍ਡਚਕ੍ਰਮਸ਼੍ਵਯੁਕ੍ਤਂ ਰਥਮਾਰੋਪ੍ਯਾਤੁਰਂ ਵਿਸਮੇਧ੍ਵਨਿ ਸ਼ੀਗ਼੍ਰਂ ਨਯੇਤ੍| ਤਤਃ ਸਂਰਮ੍ਭਾਦਿਭਿਰ੍ਜਾਨੀਯਾਤ੍||੧੨||
सिरास्रोतोधमनीस्नावप्रणष्टे ख़ण्डचक्रमश्वयुक्तं रथमारोप्यातुरं विषमेऽध्वनि शीग़्रं नयेत्| ततः संरम्भादिभिर्जानीयात्||१२||
🔊 Audio coming soon
ਸਿਰਾਦਿਨਸ੍ਟੇ ਰਥਮਾਰੋਪ੍ਯਾਤੁਰਂ ਨਯੇਤ੍| ਤੇਨ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਜਾਨੀਯਾਤ੍| ਖ਼ਣ੍ਡਾਨਿ ਚਕ੍ਰਾਣਿ ਯਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤਥੋਕ੍ਤਮ੍|| ੧੨||
Adhikarana sandhipranaShTashalyaj~jAnopAyaH (13) · Śloka 13
ਸਨ੍ਧਿਪ੍ਰਣਸ੍ਟੇ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੋਪਪਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਸਾਰਣਾਕੁਞ੍ਚਨਬਨ੍ਧਨਪੀਡਨੈਰੁਪਾਚਰਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਵਦਵਗਚ੍ਛੇਤ੍|੧੩|
सन्धिप्रणष्टे स्नेहस्वेदोपपन्नं सन्धिं प्रसारणाकुञ्चनबन्धनपीडनैरुपाचरन् पूर्ववदवगच्छेत्|१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asthipranaShTashalyaj~jAnopAyaH (13) · Śloka 13
ਅਸ੍ਥਿਪ੍ਰਣਸ੍ਟੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਥੀਨਿ ਬਨ੍ਧਨਪੀਡਨਾਭ੍ਯਾਂ ਭਸ਼ਮੁਪਚਰਂਸ੍ਤਦ੍ਵਦੁਪਲਕ੍ਸਯੇਤ੍||੧੩||
अस्थिप्रणष्टे स्निग्धस्विन्नान्यस्थीनि बन्धनपीडनाभ्यां भृशमुपचरंस्तद्वदुपलक्षयेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦਾਭਿਰੁਪਾਚਰਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਸਂਰਮ੍ਭਾਦਿਭਿਰ੍ਜਾਨੀਯਾਤ੍| ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਸਂਰਮ੍ਭਾਦਿਭਿਃ|| ੧੩||
Adhikarana marmapranaShTashalyaM mAMsAdibahushalyaj~jAnopAyaH (14) · Śloka 14
ਮਰ੍ਮਪ੍ਰਣਸ੍ਟੇ ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਭਾਵਾਨ੍ਮਾਂਸਾਦਿਭ੍ਯੋ ਮਰ੍ਮਣਾ ਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰੀਕ੍ਸਣਂ ਭਵਤਿ||੧੪||
मर्मप्रणष्टे त्वनन्यभावान्मांसादिभ्यो मर्मणा मुक्तं परीक्षणं भवति||१४||
🔊 Audio coming soon
ਮਰ੍ਮਸੁ ਮਾਂਸਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਣਾਤ੍ ਮਾਂਸਾਦਿਭਿਰੇਵੋਕ੍ਤਂ ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍|| ੧੪||
Adhikarana sAmAnyaM shalyapranaShTalakShaNam (15) · Śloka 15
ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸਣਂ ਤੂਚ੍ਛ੍ਰਿਤਹਸ੍ਤਿਸ੍ਕਨ੍ਧਾਸ਼੍ਵਮਾਦ੍ਗੁਰੋਹਣਦ੍ਰੁਤਯਾਨਲਙ੍ਗ਼ਨਪ੍ਲਵਨਵ੍ਯਾਯਾਮੈਰ੍ਜਮ੍ਭੋਦ੍ਗਾਰਕਾਸ ਕ੍ਸਵਥੁਸ੍ਠੀਵਨਹਸਨਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੈਰ੍ਮਲਸ਼ੁਕ੍ਰੋਤ੍ਸਰ੍ਗੈਰ੍ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਸਂਰਮ੍ਭੋ ਵੇਦਨਾ ਵਾ ਭਵਤਿ| ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਪ੍ਯਾਯਾਸੇ ਸ੍ਵਾਪੋ ਗੌਰਵਮ੍ ਗ਼ਟ੍ਟਨਂ ਸ਼ੋਫੋ ਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍||੧੫||
सामान्यलक्षणं तूच्छ्रितहस्तिस्कन्धाश्वमाद्गुरोहणद्रुतयानलङ्ग़नप्लवनव्यायामैर्जृम्भोद्गारकास क्षवथुष्ठीवनहसनप्राणायामैर्मलशुक्रोत्सर्गैर्वा यत्र संरम्भो वेदना वा भवति| यत्र वा स्वल्पेऽप्यायासे स्वापो गौरवम् ग़ट्टनं शोफो वा स्यात्तत्र शल्यमादिशेत्||१५||
🔊 Audio coming soon
ਉਚ੍ਛ੍ਰਿਤਹਸ੍ਤਿਸ੍ਕਨ੍ਧਯਾਨਾਦਿਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਿਸ਼ੇਸਪਰਿਜ੍ਞਾਨਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਃ ਸ਼੍ਵਾਸੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਨਿਰੋਧਃ || ੧੫||
Adhikarana shalyaBedAH (16) · Śloka 16
ਸਮਾਸਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਭਵਤਿ| ਵਤ੍ਤਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਚਤੁਰਸ੍ਰਭੇਦੇਨ| ਤਦਦਸ਼੍ਯਮਾਨਂ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਸ੍ਥਾਨਾਦਨੁਮਿਮੀਤ||੧੬||
समासतश्चतुर्विधं शल्यं भवति| वृत्तद्वित्रिचतुरस्रभेदेन| तददृश्यमानं वृत्तसम्स्थानादनुमिमीत||१६||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਵਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵ੍ਯਸ੍ਰਂ ਤ੍ਰ੍ਯਸ੍ਰਂ ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਚ| ਸਰ੍ਵਮਦਸ਼੍ਯਮਾਨਂ ਵ੍ਰਣਾਕਤ੍ਯਾ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍|| ੧੬||
Adhikarana mahatAM shalyAnAmAharaNopAyau (17) · Śloka 17
ਸਰ੍ਵਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਂ ਮਹਤਾਮਾਹਰਣੇ ਦ੍ਵਾਵੇਵੋਪਾਯੌ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮੋਨੁਲੋਮਸ਼੍ਚ| ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਮਰ੍ਵਾਚੀਨਮਾਨਯੇਦਨੁਲੋਮਂ ਪਰਾਚੀਨਮ੍| ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਂ ਯਤਃ ਸੁਖ਼ਾਹਾਰ੍ਯਂ ਭਵਤਿ| ਤਤਸ਼੍ਛਿਤ੍ਵਾਪਹਰੇਤ੍||੧੭||
सर्वशल्यानां महतामाहरणे द्वावेवोपायौ प्रतिलोमोऽनुलोमश्च| तत्र प्रतिलोममर्वाचीनमानयेदनुलोमं पराचीनम्| तिर्यग्गतं यतः सुख़ाहार्यं भवति| ततश्छित्वाऽपहरेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
ਆਹਰਣੇ ਦ੍ਵਾਵੁਪਾਯੌ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮੋਨੁਲੋਮਸ਼੍ਚ| ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਂ ਯਦ੍ਯਤ ਏਵ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਂ ਤੇਨੈਵਾਨੀਯਤੇ| ਅਨੁਲੋਮਂ ਯਦ੍ਯਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਹ੍ਨਿਯਤੇ| ਤਤ੍ਰਾਰ੍ਵਾਚੀਨਂ ਯਚ੍ਛਲ੍ਯਂ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਮਾਨਯੇਤ੍| ਅਰ੍ਵਾਚੀਨਂ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮੂਰ੍ਧ੍ਵਗਤਿਃ| ਤਦ੍ਯਤ ਏਵ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਂ ਤੇਨੈਵਾਹਰੇਤ੍| ਯਚ੍ਛਲ੍ਯਂ ਪਰਾਚੀਨਂ ਤਦਨੁਲੋਮਮਾਨਯੇਤ੍| ਯਤ੍ਰਾਭਿਮੁਖ਼ਂਤਤ੍ਰੈਵਾਨਯੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਪਰਾਚੀਨਮਧੋਗਤਿਃ| ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਂ ਮਾਂਸਂ ਚ ਛਿਤ੍ਵਾਪਹਰੇਤ੍| ਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਇਤ੍ਯਾਹ-ਯਤ ਏਵ ਸੁਖ਼ੇਨਾਹਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ||੧੭||
Adhikarana anirGAtanIyashalyaprakAshaH (18) · Śloka 18
ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਮਨੁਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ ਛੇਦਨੀਯਂ ਪਥੁਮੁਖ਼ਂ ਚ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਗ਼ਾਤਯੇਤ੍| ਤਥਾ ਕਕ੍ਸ੍ਯਾਵਙ੍ਕ੍ਸਣੋਰਃ ਪਰਸ਼ੁਕਾਨ੍ਤਰਪਤਿਤਾਨਿ| ਨੈਵ ਚਾਹਰੇਦ੍ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਗ਼੍ਨਂ ਮਰ੍ਮਪ੍ਰਣਸ੍ਟਂ ਵਾਸ਼ੋਫਵੇਦਨਂ ਪਾਕਵਿਰਹਿਤਮ੍||੧੮||
प्रतिलोममनुत्तुण्डितं छेदनीयं पृथुमुख़ं च शल्यं निर्ग़ातयेत्| तथा कक्ष्यावङ्क्षणोरः परशुकान्तरपतितानि| नैव चाहरेद्विशल्यग़्नं मर्मप्रणष्टं वाऽशोफवेदनं पाकविरहितम्||१८||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਂ ਲੋਮਾਭਿਮੁਖ਼ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਣ੍ ਨ ਨਿਰ੍ਗ਼ਾਤਯੇਤ੍| ਉਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ ਦਸ਼੍ਯਮਾਨਮੁਖ਼ਂ ਤਦ੍ਵਿਪਰੀਤਮਨੁਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਮ੍| ਛੇਦਨੀਯਮੁਖ਼ਂ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਮੁਖ਼ਮਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿ| ਕਕ੍ਸ੍ਯਾਦਿਪਤਿਤਾਨਿ ਸ਼ਲ੍ਯਾਣਿ ਨ ਨਿਰ੍ਗ਼ਾਤਯੇਤ੍| ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਗ਼੍ਨਂ ਯਦਾ ਹਤਂ ਸਤ੍ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਸ੍ਰੋਤਃ ਕਤ੍ਵ ਮਾਰਯਤਿ ਤਨ੍ਨੈਵਾਹਰੇਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਯਚ੍ਚ ਮਰ੍ਮਸ੍ਥਿਤਂ ਸ਼ੋਫਾਦਿਰਹਿਤਂ ਤਦਪਿ ਨਾਹਰੇਤ੍|| ੧੮||
Adhikarana shalyoddharaNopAyAH (19) · Śloka 19
ਅਥ ਹਸ੍ਤਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਹਸ੍ਤੇਨਾਹਰੇਤ੍| ਤਦਸ਼ਕ੍ਯਂ ਯਥਾਯਥਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ| ਤਥਾਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਸ਼ਸ੍ਯ ਤਤੋ ਨਿਰ੍ਲੋਹਿਤਂ ਵ੍ਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਗ਼ਤਮਧੁਪ੍ਰਭਤਿਭਿਃ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾਵਦਹ੍ਯ ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭ੍ਯਾਂ ਬਧ੍ਵਾਚਾਰਿਕਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍|੧੯|
अथ हस्तप्राप्यं शल्यं हस्तेनाहरेत्| तदशक्यं यथायथं यन्त्रेण| तथाप्यशक्यं शस्त्रेण विशस्य ततो निर्लोहितं व्रणं कृत्वाऽग्निग़ृतमधुप्रभृतिभिः स्वेदयित्वाऽवदह्य तर्पयित्वा सर्पिर्मधुभ्यां बध्वाऽऽचारिकमादिशेत्|१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAsnAyulagnashalyoddharaNopAyAH, hRudayapranaShTashalyAharaNopAyAH (19) · Śloka 19
ਸਿਰਾਸ੍ਨਾਵਲਗ੍ਨਂ ਸ਼ਲਾਕਾਗ੍ਰਣਾਭਿਮੋਚ੍ਯਾਹਰੇਤ੍| ਹਦਯੇਭਿਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸ਼ੀਤਜਲਾਦਿਭਿਰੁਦ੍ਵੇਜਿਤਸ੍ਯਾਹਰੇਦ੍ਯਥਾਮਾਰ੍ਗਮ੍| ਦੁਰਾਹਰਮਨ੍ਯਤੋਪ੍ਯੇਵਮਾਹਰੇਤ੍||੧੯||
सिरास्नावलग्नं शलाकाग्रणाभिमोच्याहरेत्| हृदयेऽभिवर्तमानं शल्यं शीतजलादिभिरुद्वेजितस्याहरेद्यथामार्गम्| दुराहरमन्यतोऽप्येवमाहरेत्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asthipranaShTashalyAharaNopAyAH (20) · Śloka 20
ਅਸ੍ਥਿਵਿਵਰਪ੍ਰਣਸ੍ਟਮਸ੍ਥਿਵਿਦਸ੍ਟਂ ਵਾ ਅਵਗਹ੍ਯ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪੁਰੁਸਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਪਕਰ੍ਸੇਤ੍| ਅਸ਼ਕ੍ਯਮੇਵਂ ਵ ਬਲਵਦ੍ਭਿਃ ਸੁਗਹੀਤਸ੍ਯ ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਗ੍ਰਾਹਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਾਰਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤਿਭੁਜ੍ਯ ਵਾ ਧਨੁਰ੍ਗੁਣੈਰੇਕਤੋ ਬਧ੍ਵਾਨ੍ਯਤਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗ੍ਯਾ ਸੁਸਂਯਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤ੍ਰਕਟਕੇ ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍| ਅਥੈਨਮੇਵਂ ਕਸ਼ਯਾ ਤਾਡਯੇਦ੍ਯਥੋਨ੍ਨਮਯਞ੍ਛਿਰੋ ਵੇਗੇਨ ਸ਼ਲ੍ਯਮੁਦ੍ਧਰਤਿ| ਦਢਾਂ ਵਾ ਵਕ੍ਸਸ਼ਾਖ਼ਾਮਵਨਮ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਂ ਪੁਰ੍ਵਵਦ੍ਬਧ੍ਵੋਦ੍ਧਰੇਤ੍| ਦੁਰ੍ਬਲਵਾਰਙ੍ਗਂ ਤੁ ਕੁਸ਼ਾਭਿਰ੍ਬਧ੍ਵਾ| ਸ਼੍ਵਯਥੁਗ੍ਰਸ੍ਤਵਾਰਙ੍ਗਮੁਤ੍ਪੀਡ੍ਯ ਸ਼੍ਵਯਥੁਮ੍||੨੦||
अस्थिविवरप्रणष्टमस्थिविदष्टं वा अवगृह्य पद्भ्यां पुरुषं यन्त्रेणापकर्षेत्| अशक्यमेवं व बलवद्भिः सुगृहीतस्य यन्त्रेण ग्राहयित्वा शल्यं वारङ्गं प्रतिभुज्य वा धनुर्गुणैरेकतो बध्वाऽन्यतश्च पञ्चाङ्ग्या सुसंयतस्याश्वस्य वक्त्रकटके बध्नीयात्| अथैनमेवं कशया ताडयेद्यथोन्नमयञ्छिरो वेगेन शल्यमुद्धरति| दृढां वा वृक्षशाख़ामवनम्य तस्यां पुर्ववद्बध्वोद्धरेत्| दुर्बलवारङ्गं तु कुशाभिर्बध्वा| श्वयथुग्रस्तवारङ्गमुत्पीड्य श्वयथुम्||२०||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਥਿਵਿਦਸ੍ਟਮਸ੍ਥਿਦ੍ਵਯਮਧ੍ਯਗਤਮ੍| ਵਿਦਸ੍ਟਮਿਵ ਵਿਦਸ੍ਟਮ੍| ਸ਼ਲ੍ਯਵਾਰਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤਿਭੁਜ੍ਯ ਕੁਟਿਲੀਕਤ੍ਯ ਯਥਾ ਰਜ੍ਵਾ ਗਹੀਤੁਂ ਯੁਜ੍ਯਤੇ| ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੀ ਮੁਖ਼ਂ ਖ਼ੁਰਚਤੁਸ੍ਟਯਂ ਚ ਤਾਡਯੇਨ੍ਮੁਖ਼ਤਸ੍ਤਥਾ ਵੇਗੇਨ ਸ਼ਿਰ ਉਨ੍ਨਮਯਤਿ| ਪੂਰ੍ਵਵਦਿਤਿ ਬਲਿਭਿਰ੍ਗਹੀਤਸ੍ਯ ਵਾਰਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤਿਭੁਜ੍ਯ| ਏਕਤੋ ਰਜ੍ਯੁਰ੍ਬਧ੍ਯਤੇ ਅਨ੍ਯਤਸ਼੍ਚ ਵਕ੍ਸਸ਼ਾਖ਼ਾਯਾਮਿਤਿ| ਦੁਰ੍ਬਲਵਾਰਙ੍ਗਂ ਯਦ੍ਰਜ੍ਜ੍ਵਾ ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਆਕਸ੍ਯਮਾਣਂ ਭਜ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ ਕੁਸ਼ਾਭਿਰਭਿਵੇਸ੍ਟ੍ਯਾਹਰੇਤ੍|| ੨੦||
Adhikarana adeshottuNDitashalyAharaNopAyAH (21) · Śloka 21
ਅਦੇਸ਼ੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਮਸ਼੍ਮਮੁਦ੍ਗਰਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਵਿਚਾਲ੍ਯ ਯਥਾਮਾਰ੍ਗਮੇਵ||੨੧||
अदेशोत्तुण्डितमश्ममुद्गरप्रहारेण विचाल्य यथामार्गमेव||२१||
🔊 Audio coming soon
ਅਦੇਸ਼ੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ ਯਤੋ ਨਿਰ੍ਹਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਤਤੋਸ਼੍ਮਾਦਿਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਚਾਲਯਿਤ੍ਵ ਯਥਾਮਾਰ੍ਗਮੇਵਾਨੀਯਾਹਰੇਤ੍|| ੨੧||
Adhikarana karNayuktashalyAharaNopAyAH (22) · Śloka 22
ਕਰ੍ਣਵਤ੍ਤੁ ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਮਦਿਤਕਰ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ| ਨਾਡੀਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਬਹੁਮੁਖ਼ੇਨ ਯਥਾਸ੍ਵਮੁਪਸਙ੍ਗਹ੍ਯ ਸ਼ਲਾਕਾਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨ੍ਯੇਨ ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਵਦਾਹਰੇਤ੍||੨੨||
कर्णवत्तु यन्त्रेण विमृदितकर्णं कृत्वा| नाडीयन्त्रेण वा बहुमुख़ेन यथास्वमुपसङ्गृह्य शलाकायन्त्रेणाऽन्येन वा पूर्ववदाहरेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
ਦਸ਼੍ਯਮੁਖ਼ਂ ਸਕਰ੍ਣਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਮਦਿਤਕਰ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾਹਰੇਤ੍| ਨਾਡੀਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਬਹੁਮੁਖ਼ੇਨਾਮਤਿਦਕਰ੍ਣਮੇਵ|| ੨੨||
Adhikarana akarNashalyAharaNopAyAH (23) · Śloka 23
ਅਨੁਲੋਮਮਕਰ੍ਣਮਨਲ੍ਪਵ੍ਰਣਮੁਖ਼ਮਯਸ੍ਕਾਨ੍ਤੇਨ||੨੩||
अनुलोममकर्णमनल्पव्रणमुख़मयस्कान्तेन||२३||
🔊 Audio coming soon
ਅਨੁਲੋਮਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਮਯਸ੍ਕਾਨ੍ਤੇਨ|| ੨੩||
Adhikarana pakvAshayagatashalyAharaNopAyaH (24) · Śloka 24
ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਗਤਂ ਵਿਰੇਚਨੇਨ||੨੪||
पक्वाशयगतं विरेचनेन||२४||
🔊 Audio coming soon
ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੨੪||
Adhikarana vAtaviNmUtragarBashalyAharaNopAyaH (25) · Śloka 25
ਵਾਤਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਗਰ੍ਭਸਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਵਾਹਣੇਨ||੨੫||
वातविण्मूत्रगर्भसङ्गं प्रवाहणेन||२५||
🔊 Audio coming soon
ਅਧੋਵਾਤਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਾਹਣੇਨ ਨਿਸ੍ਤਾਨਨਾਦਿਨਾ|| ੨੫||
Adhikarana duShTavAtAdishalyAharaNopAyAH (26) · Śloka 26
ਦੁਸ੍ਟਵਾਤਵਿਸਸ੍ਤਨ੍ਯਾਦੀਨ੍ਯਾਸ੍ਯਵਿਸਾਣਚੂਸਣੇਨ||੨੬||
दुष्टवातविषस्तन्यादीन्यास्यविषाणचूषणेन||२६||
🔊 Audio coming soon
ਦੁਸ੍ਟਵਾਤਾਦੀਨਿ ਕਰ੍ਣਾਦਿਗਤਾਨ੍ਯਾਸ੍ਯਚੂਸਣੇਨ ਵਿਸਾਣਚੂਸਣੇਨ ਵਾ| ਵਿਸਾਣਂ ਸ਼ਙ੍ਗਮ੍|| ੨੬||
Adhikarana kaNThasrotogatashalyAharaNopAyAH (27) · Śloka 27
ਕਣ੍ਠਸ੍ਰੋਤੋਗਤੇ ਤੁ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਵਿਸਂਸਕ੍ਤਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਕਣ੍ਠੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| ਅਥ ਤਦ੍ਗਹੀਤਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸਮਮੇਵ ਸੂਤ੍ਰਂ ਬਿਸਂ ਚਾਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਬਿਸਾਭਾਵੇ ਮਣਾਲੇਪ੍ਯਯਮੇਵ ਵਿਧਿਃ|੨੭|
कण्ठस्रोतोगते तु शल्ये विसंसक्तं सूत्रं कण्ठे प्रवेशयेत्| अथ तद्गृहीतं विज्ञाय शल्यं सममेव सूत्रं बिसं चाक्षिपेत्| बिसाभावे मृणालेऽप्ययमेव विधिः|२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaNThAsakte jAtuShAjAtuShashalyAharaNopAyAH (27) · Śloka 27
ਜਾਤੁਸੇ ਤੁ ਕਣ੍ਠਸਕ੍ਤੇ ਨਾਡੀਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ਤਦਾ ਚਾਗ੍ਨਿਤਪ੍ਤਾਂ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਮੁਖ਼ੀਂ ਸ਼ਲਾਕਾਮਥ ਤਾਂ ਗਹੀਤਸ਼ਲ੍ਯਾਂ ਸ਼ੀਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਃ ਪਰਿਸਿਚ੍ਯ ਸ੍ਥਿਰੀਭੂਤਾਮਾਹਰੇਤ੍| ਅਜਾਤੁਸੇਪ੍ਯੇਵਮੇਵ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਾਂ ਜਤੁਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟਾਨ੍ਯਤਰਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਾਂ ਸ਼ਲਾਕਾਮ੍|੨੭|
जातुषे तु कण्ठसक्ते नाडीं प्रवेशयेत्तदा चाग्नितप्तां सूक्ष्ममुख़ीं शलाकामथ तां गृहीतशल्यां शीताभिरद्भिः परिषिच्य स्थिरीभूतामाहरेत्| अजातुषेऽप्येवमेव प्रतप्तां जतुमधूच्छिष्टान्यतरप्रदिग्धां शलाकाम्|२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaNThasaktakaNTakashalyAharaNopAyAH (27) · Śloka 27
ਮਤ੍ਸ੍ਯਕਣ੍ਟਕਮਨ੍ਯਦ੍ਵਾ ਤਾਦਗਸ੍ਥਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਕਣ੍ਠਲਗ੍ਨਂ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਸੂਤ੍ਰਪ੍ਲੋਤੇਨ ਵਾ ਵੇਸ੍ਟਿਤਯਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯਾਪਹਰੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਕੇਸ਼ੋਣ੍ਡੁਕਂ ਦਢਦੀਰ੍ਗ਼ਸੂਤ੍ਰਬਦ੍ਧਂ ਦ੍ਰਵੋਪਹਿਤਂ ਪਾਯਯੇਦ੍ਵਾਮਯੇਚ੍ਚ| ਵਮਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਲ੍ਯੈਕਦੇਸ਼ਸਕ੍ਤਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਸਹਸੈਵਾਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਮਦੁਨਾ ਵਾ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਕੂਰ੍ਚ੍ਚੇਨਾਪਹਰੇਤ੍| ਪਰਤੋ ਵ ਪ੍ਰਣਦੇਤ੍| ਵਾਲੋਣ੍ਡੁਕੇ ਵਿਲਗ੍ਨੇ ਤਦ੍ਵਤ੍ਕਣ੍ਟਕਮ੍| ਕ੍ਸਤਕਣ੍ਠਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾਚੂਰ੍ਣਂ ਮਧੁਗ਼ਤਸਿਤੋਪੇਤਮਨੁਕਣ੍ਠਯਨ੍ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍||੨੭||
मत्स्यकण्टकमन्यद्वा तादृगस्थिशल्यं कण्ठलग्नं सूत्रेण सूत्रप्लोतेन वा वेष्टितयाऽङ्गुल्याऽपहरेत्| अथवा केशोण्डुकं दृढदीर्ग़सूत्रबद्धं द्रवोपहितं पाययेद्वामयेच्च| वमतश्च शल्यैकदेशसक्तं सूत्रं सहसैवाक्षिपेत्| मृदुना वा दन्तधावनकूर्च्चेनापहरेत्| परतो व प्रणदेत्| वालोण्डुके विलग्ने तद्वत्कण्टकम्| क्षतकण्ठश्च त्रिफलाचूर्णं मधुग़ृतसितोपेतमनुकण्ठयन् लिह्यात्||२७||
🔊 Audio coming soon
ਕਣ੍ਠਸ੍ਰੋਤੋਗਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਮਣਾਲਂ ਬਿਸਾਙ੍ਕੁਰਮ੍| ਵਮਤਸ਼੍ਚ ਯਦਿ ਕੇਸ਼ੋਣ੍ਡੁਕਂ ਸਜ੍ਜਤਿ ਤਤੋ ਗਹੀਤਸ਼ਲ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜ਼ਟਿਤ੍ਯਾਕਰ੍ਸਯੇਤ੍| ਪਰਤਃ ਅਤਃ ਪ੍ਰਣੁਦੇਤ੍ ਬਾਲੋਣ੍ਡੁਕਮ੍| ਬਾਲੋਣ੍ਡੁਕੇ ਕਣ੍ਠਲਗ੍ਨੇ ਕਣ੍ਟਕਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਦ੍ਰਵੇਣ ਸੂਤ੍ਰਬਦ੍ਧਂ ਪਾਯਯੇਦ੍ਵਾਮਯੇਦਾਕਰ੍ਸੇਚ੍ਚ| ਕ੍ਸਤਕਣ੍ਠਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਚੂਰ੍ਣਂ ਲਿਹ੍ਯਾਦਨੁਕਣ੍ਠਯਨ੍ ਕਣ੍ਠੇ ਅਵਲੇਹਸ੍ਯ ਸਙ੍ਗਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਨ ਤੁ ਤ੍ਵਰਯਾ|| ੨੭||
Adhikarana apshalyAharaNopAyAH (28) · Śloka 28
ਅਪਾਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਪੁਰੁਸਮਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਸਮਵਪੀਡਯੇਦ੍ਧੁਨੁਯਾਦ੍ਵਾਮਯੇਚ੍ਚ ਭਸ੍ਮਰਾਸ਼ੌ ਵ ਨਿਖ਼ਨ੍ਯਾਦਾਮੁਖ਼ਾਤ੍| ਅਨ੍ਯਥਾ ਹ੍ਯੁਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗਾਮਿਭਿਰਦ੍ਭਿਰਾਧ੍ਮਾਨਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਪੀਨਸੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਪਗ਼ਾਤਜ੍ਵਰਾਦਯਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਕਾਰਾ ਮਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚ| ਤਤ੍ਰ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਕਫੇ ਪ੍ਰਤਿਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|੨੮|
अपां पूर्णं पुरुषमवाक्शिरसमवपीडयेद्धुनुयाद्वामयेच्च भस्मराशौ व निख़न्यादामुख़ात्| अन्यथा ह्युन्मार्गगामिभिरद्भिराध्मानकासश्वासपीनसेन्द्रियोपग़ातज्वरादयः श्लेष्मविकारा मृत्युश्च| तत्र यथास्वं कफे प्रतिकुर्यात्|२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grAsashalyapraveshanopAyaH (28) · Śloka 28
ਗ੍ਰਾਸਸ਼ਲ੍ਯਮਮ੍ਬੁਨਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਵਾ ਮੁਸ੍ਟਿਨਾਭਿਹਨ੍ਯਾਤ੍|੨੮|
ग्रासशल्यमम्बुना प्रवेशयेत्स्कन्धे वा मुष्टिनाभिहन्यात्|२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaNThasthashleShmAdishalyanirharaNopAyaH (28) · Śloka 28
ਕਣ੍ਠਸ੍ਥਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਣਮਨ੍ਨਲਵਂ ਵਾ ਪ੍ਰਧਮਨੋਤ੍ਕਾਸਨਾਪਕਸਨੈਰ੍ਵਿਧਮੇਤ੍||੨੮||
कण्ठस्थं श्लेष्माणमन्नलवं वा प्रधमनोत्कासनापकसनैर्विधमेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
ਅਪਾਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਨਦ੍ਯਾਦਿਪਤਨੇ| ਆਮੁਖ਼ਾਤ੍| ਮੁਖ਼ਵਰ੍ਜ੍ਯਮ੍| ਆਧ੍ਮਾਨਾਦਿਸੁ ਯਥਾਸ੍ਵਮਾਤ੍ਮੀਯਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਕਾਰ੍ਯਾ| ਉਤ੍ਕਸਨਂ ਬਹਿਰੀਰਣਮ੍| ਅਪਕਸਨਮਨ੍ਤਰੀਰਣਮ੍|| ੨੮||
Adhikarana netrashalyAharaNopAyAH (29) · Śloka 29
ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਮਕ੍ਸਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਲੇਖ਼ਨਪ੍ਰਧਮਨਵਾਲਜਲਵਸ੍ਤ੍ਰਜਿਹ੍ਵਾਭਿਰਪਨਯੇਤ੍| ਤਥਾ ਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯ ਵਰ੍ਤ੍ਮ ਵਰ੍ਤ੍ਮਗਤਮਪਨੀਯ ਚੋਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਬਾਸ੍ਪਸ੍ਵੇਦਂ ਸਮਧੁਮਧੁਕਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਚ ਪਰਿਸੇਕਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਸ੍ਵਯਮਪਿ ਚ ਸ਼ਲ੍ਯਮਸ਼੍ਰੁਕ੍ਸਵਥੁਕਾਸੋਦ੍ਗਾਰਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਾਨਿਲੈਰ੍ਨਯਨਾਦਿਭ੍ਯੋਙ੍ਗਾਵਯਵੇਭ੍ਯਃ ਪਤਤਿ||੨੯||
सूक्ष्ममक्षिशल्यं लेख़नप्रधमनवालजलवस्त्रजिह्वाभिरपनयेत्| तथा निर्भुज्य वर्त्म वर्त्मगतमपनीय चोष्णाम्बुबाष्पस्वेदं समधुमधुकक्वाथेन सर्पिषा च परिषेकं कुर्यात्| स्वयमपि च शल्यमश्रुक्षवथुकासोद्गारमूत्रपुरीषानिलैर्नयनादिभ्योङ्गावयवेभ्यः पतति||२९||
🔊 Audio coming soon
ਵਰ੍ਤ੍ਮਗਤਂ ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਕ੍ਸਿਪੁਟਂ ਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯ ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਯਾਹਰੇਤ੍| ਨਯਨਨਾਸਾਦਿਸੁ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਕ੍ਸਵਥ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੈਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪਤਤਿ|| ੨੯||
Adhikarana karNagatakITashalyAharaNopAyAH (30) · Śloka 30
ਕੀਟੇ ਕਰ੍ਣਸ੍ਰੋਤਃਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟੇ ਤੋਦੋ ਗੌਰਵਂ ਭਰਭਰਾਯਮਾਣਂ ਚ ਭਵਤਿ ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਨੇ ਚਾਪ੍ਯਧਿਕਂ ਵੇਦਨਾ| ਤਤ੍ਰ ਸਲਵਣੇਨਾਮ੍ਬੁਨਾ ਮਧੁਕਯੁਕ੍ਤੇਨ ਮਦ੍ਯੇਨ ਵਾ ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣੇਨ ਪੂਰਣਮ੍| ਨਿਰ੍ਗਤੇ ਚ ਕੀਟੇ ਤਦੁਤ੍ਸਰ੍ਜਨਮ੍| ਤਤ੍ਰੈਵ ਤੁ ਮਤੇ ਪਾਕਕੋਥਕ੍ਲੇਦਾ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਤੇਸੁ ਕਰ੍ਣਸ੍ਰਾਵੋਕ੍ਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਨਾਹੋਕ੍ਤਞ੍ਚ| ਤੋਯਪੂਰ੍ਣਂ ਕਰ੍ਣਂ ਹਸ੍ਤੋਨ੍ਮਥਿਤੇਨ ਤੈਲਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪੂਰਯੇਤ੍| ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਵਨਤਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਹਸ੍ਤੇਨਾਹਨ੍ਯਾਨ੍ਨਾਡ੍ਯਾ ਵਾਚੂਸਯੇਤ੍||੩੦||
कीटे कर्णस्रोतःप्रविष्टे तोदो गौरवं भरभरायमाणं च भवति स्पन्दमाने चाप्यधिकं वेदना| तत्र सलवणेनाम्बुना मधुकयुक्तेन मद्येन वा सुख़ोष्णेन पूरणम्| निर्गते च कीटे तदुत्सर्जनम्| तत्रैव तु मृते पाककोथक्लेदा भवन्ति| तेषु कर्णस्रावोक्तं कुर्यात्प्रतिनाहोक्तञ्च| तोयपूर्णं कर्णं हस्तोन्मथितेन तैलाम्बुना पूरयेत्| पार्श्वावनतं वा कृत्वा हस्तेनाहन्यान्नाड्या वाऽऽचूषयेत्||३०||
🔊 Audio coming soon
ਕੀਟ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਨਿਰ੍ਗਤੇ ਕੀਟੇ ਤਦੁਤ੍ਸਰ੍ਜਨਂ ਲਵਣਾਮ੍ਬ੍ਵਾਦਿਨਾ ਸਹ ਤ੍ਯਾਗਃ| ਪ੍ਰਤੀਨਾਹੋ ਨਾਸਾਰੋਗਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਕਰ੍ਣਸ੍ਰਾਵਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਨਰੋਗੇ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਃ|| ੩੦||
Adhikarana dehe vilIyamAnAni shalyAni (31) · Śloka 31
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਾਃ- ਜਾਤੁਸਂ ਹੇਮਰੂਪ੍ਯਾਦਿਧਾਤੁਜਂ ਚ ਚਿਰਸ੍ਥਿਤਮ੍| ਊਸ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਦੇਹਜੇਨ ਵਿਲੀਯਤੇ|੩੧|
भवन्ति चात्र श्लोकाः- जातुषं हेमरूप्यादिधातुजं च चिरस्थितम्| ऊष्मणा प्रायशः शल्यं देहजेन विलीयते|३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dehe avilIyamAnAni shalyAni (31) · Śloka 31
ਵਿਸਾਣਵੇਣੁਦਾਰ੍ਵਸ੍ਥਿਦਨ੍ਤਵਾਲੋਪਲਾਨਿ ਤੁ| ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਿ ਨ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ਼ਰੀਰੇ ਮਨ੍ਮਯਾਨਿ ਚ| ਵਿਸਾਣਵੇਣ੍ਵਯਸ੍ਤਾਲਦਾਰੁਸ਼ਲ੍ਯਂ ਚਿਰਾਦਪਿ| ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਧਿ ਪਚਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪਲਾਸਜੀ||੩੧||
विषाणवेणुदार्वस्थिदन्तवालोपलानि तु| शल्यानि न विशीर्यन्ते शरीरे मृन्मयानि च| विषाणवेण्वयस्तालदारुशल्यं चिरादपि| प्रायो निर्भुज्यते तद्धि पचत्याशु पलासृजी||३१||
🔊 Audio coming soon
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰੇਤਿ ਤਨ੍ਤ੍ਰਰੀਤਿਃ| ਜਾਤੁਸਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਦੇਹੇ ਚਿਰਸ੍ਥਿਤਂ ਸਤ੍ ਦੇਹੋਸ੍ਮਣਾ ਵਿਲੀਯਤੇ| ਵਿਸਾਣਾਦਿ ਦੇਹਸ੍ਥਂ ਨ ਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ| ਨ ਵਿਲੀਯਤ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤਤੋਪਿ ਨਿਰ੍ਧਾਰ੍ਯਤੇ| ਵਿਸਾਣਵੇਣ੍ਵਾਦਿ ਚਿਰਾਦਪਿ ਨ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ| ਤਦ੍ਵਿਸਾਣਾਦਿ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਕੁਟਿਲੋ ਭਵਤਿ| ਸ਼ੀਗ਼੍ਰਞ੍ਚ ਪਲਾਸਜੀ ਮਾਂਸਰਕ੍ਤੇ ਪਚਤਿ|| ੩੧||
Adhikarana avagADhashalyAharaNopAyAH (32) · Śloka 32
ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਮਾਂਸਾਵਗਾਢੇ ਚੇਤ੍ਸ ਦੇਸ਼ੋ ਨ ਵਿਦਹ੍ਯਤੇ| ਤਤਸ੍ਤਂ ਮਰ੍ਦਨਸ੍ਵੇਦਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰ੍ਸ਼ਨਬਂਹਣੈਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਪਨਾਹਪਾਨਾਨ੍ਨਗ਼ਨਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਦਾਙ੍ਕਨੈਃ| ਪਾਚਯਿਤ੍ਵਾ ਹਰੇਚ੍ਛਲ੍ਯਂ ਪਾਟਨੈਸਣਪੀਡਨੈਃ||੩੨||
शल्ये मांसावगाढे चेत्स देशो न विदह्यते| ततस्तं मर्दनस्वेदशुद्धिकर्शनबृंहणैः| तीक्ष्णोपनाहपानान्नग़नशस्त्रपदाङ्कनैः| पाचयित्वा हरेच्छल्यं पाटनैषणपीडनैः||३२||
🔊 Audio coming soon
ਮਾਂਸਸਕ੍ਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਯਦਿ ਸ਼ਲ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ੋ ਨ ਵਿਦਹ੍ਯਤੇ ਪਾਕਾਭਿਮੁਖ਼ੋ ਨ ਭਵਤਿ| ਤਤੋ ਮਰ੍ਦਨਾਦਿਭਿਃ ਪਾਚਯੈਤ੍ਵ ਪਾਟਨਾਦਿਭਿਰਪਹਰੇਤ੍||੩੨||
Adhikarana upasaMhAraH (33) · Śloka 33
ਸ਼ਲ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਬਹੁਰੂਪਤਾਮ੍| ਤੈਸ੍ਤੈਰੁਪਾਯੈਰ੍ਮਤਿਮਾਨ੍ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾਹਰੇਤ੍||੩੩||
शल्यप्रदेशयन्त्राणामवेक्ष्य बहुरूपताम्| तैस्तैरुपायैर्मतिमान् शल्यं विद्यात्तथाहरेत्||३३||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਂ ਬਹੁਰੂਪਤਾਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਦੇਹਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਨਾਂ ਬਹੁਰੂਪਤਾਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਰੂਪਤਾਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਯਥੋਕ੍ਤੈਰੁਪਾਯੈਃ ਸ਼ਲ੍ਯਮੇਵਂਵਿਧਮਿਤਿ ਵਿਦ੍ਯਾਦਾਹਰੇਚ੍ਚ|| ੩੩||
Adhikarana niHshalyavraNalakShaNam (34) · Śloka 34
ਵ੍ਰਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤੇਸੁ ਨਾਤਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਸਹਿਸ੍ਣੁਸੁ| ਅਲ੍ਪੇ ਸ਼ੋਫੇ ਚ ਤਾਪੇ ਚ ਨਿਃਸ਼ਲ੍ਯਮਿਤਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍|੩੪|
व्रणे प्रशान्ते प्रान्तेषु नातिस्पर्शासहिष्णुषु| अल्पे शोफे च तापे च निःशल्यमिति निर्दिशेत्|३४|
🔊 Audio coming soon
ਵ੍ਰਣੇਸੁ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤੇਸੁ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਲ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ਲ੍ਯਰਹਿਤਤ੍ਵਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍|| ੩੪||
Adhikarana kAya eva shalyam (34-35) · Śloka 35
ਕਾਯ ਏਵ ਪਰਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਨਿਜਦੋਸਮਲਾਵਿਲਃ| ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸ਼ਰਾਦ੍ਯਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਤੇਨ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤੇ||੩੪|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤੌ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩੫||
काय एव परं शल्यं निजदोषमलाविलः| शल्ये शल्यं शराद्यं तु विशेषात्तेन चिन्त्यते||३४|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने शल्याहरणविधिर्नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः||३५||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮੀਯ ਏਵ ਕਾਯਃ ਪਰਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਜਨ੍ਮਸਹਸ੍ਨੇਸ੍ਵਾਬਾਧਕਤ੍ਵਾਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਃ ਕਾਯ ਆਹ-ਨਿਜਦੋਸਮਲਾਵਿਲਃ| ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਹਿ ਮਲਾਵਿਲਂ ਭਵਤਿ| ਕਾਯੇ ਤੁ ਯ ਏਵ ਨਿਜਾ ਦੋਸਾ ਰਾਗਾਦਯੋ ਵਾਤਾਦਯਸ਼੍ਚ ਤਦੇਵ ਮਲਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਕਾਯੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਯਦ੍ਯਚ੍ਚ ਸ਼ਰਾਦ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛਲ੍ਯੇ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਕ੍ਸਤੇ ਕ੍ਸਾਰਸ੍ਤੇਨ ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤੇ ਚਰ੍ਚ੍ਯਤ ਇਤਿ|| ੩੫|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮ੍ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖ਼ਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ