Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

4. bālagrahapratiṣēdhaḥ

Adhikarana atha bAlagrahapratiShedho nAma caturtho~adhyAyaH - avataraNikA · Śloka

🔊 Audio coming soon

grahāṇāṁ svarūpamuktvā tēnaiva kramēṇa cikitsāṁ pradarśayitumadhyāya ārabhyatē

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

athātō bālagrahapratiṣēdhaṁ nāmādhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātrēyādayō maharṣayaḥ||1||

View original

अथातो बालग्रहप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sAdhyagrahe sAmAnyacikitsA (2) · Śloka 2

grahēṣu sādhyēṣu śiśuṁ viviktē śaraṇē sthitam| trirahnā muṣṭasaṁsiktē sadā sannihitānalē| vikīrṇabhūtikusumabījapatrānnasarṣapē| rakṣōghnatailajvalitapradīpahatapāpmani| vyavāyamadyapiśitanivr̥ttaparicārakē| purāṇasarpiṣābhyaktaṁ pariṣiktaṁ sukhāmbunā| sādhitēna balānimbavaijayantīnr̥padrumaiḥ| pāribhadrakakaṭvaṅgajambūvaraṇakattr̥ṇaiḥ| kapōtavaṅkāpāmārgapāṭalīmadhuśigrubhiḥ| kākajaṅghāmahāśvētākapitthakṣīripādapaiḥ| sakadambakarañcaiśca dhūpaṁ snātasya cācarēt| dvīpivyāghrāhisiṁharkṣacarmabhirghr̥tamiśritaiḥ||2||

View original

ग्रहेषु साध्येषु शिशुं विविक्ते शरणे स्थितम्| त्रिरह्ना मुष्टसंसिक्ते सदा सन्निहितानले| विकीर्णभूतिकुसुमबीजपत्रान्नसर्षपे| रक्षोघ्नतैलज्वलितप्रदीपहतपाप्मनि| व्यवायमद्यपिशितनिवृत्तपरिचारके| पुराणसर्पिषाभ्यक्तं परिषिक्तं सुखाम्बुना| साधितेन बलानिम्बवैजयन्तीनृपद्रुमैः| पारिभद्रककट्वङ्गजम्बूवरणकत्तृणैः| कपोतवङ्कापामार्गपाटलीमधुशिग्रुभिः| काकजङ्घामहाश्वेताकपित्थक्षीरिपादपैः| सकदम्बकरञ्चैश्च धूपं स्नातस्य चाचरेत्| द्वीपिव्याघ्राहिसिंहर्क्षचर्मभिर्घृतमिश्रितैः||२||

🔊 Audio coming soon

sādhyēṣu grahēṣu na tu duḥsādhyēṣu śiśumēvaṁ kuryāt| ahnā dinēna trīn vārān yadā mr̥ṣṭaṁ saṁsiktaṁ ca tasmin| viviktē janādirahitē| śaraṇē gr̥hē sthitaṁ kuryāt| sadā sannihitō'nalō yasmin| tathā vikīrṇaṁ vikṣiptaṁ bhūtyādikaṁ yasmin| bhūtirbhasma| rakṣōghnaistailairyē jvalitā pradīpāstairhataḥ pāpmā yatra| vyavāyāditō nivr̥ttāḥ paricārikā yatra| vyavāyō maithunam| purāṇasarpiṣā'bhyaktaṁ sukhāmbunōṣṇōdakēna| pariṣiktaṁ snātam| kuryāditi kiryāpadamatra labhyatē| atha vā snātasya cācarēdityanēnaiva cakārēṇa yathākathaṁ cidācarēdityētat kriyāpadaṁ bōddhavyam| kimbhūtēna sukhāmbunā āha-balādibhiḥ kadambāntaiḥ sādhitēna| vaijayantyagnimanthaḥ| nr̥padruma āragvadhaḥ| pāribhadrakaḥ kaṇṭakakiṁśukaḥ kaṭvaṅgaḥ syōnākaḥ| kattr̥ṇaṁ bhūtīkam| kapōtapaṅkā suvarcalā| kākajaṅghā lōmaśapādikā| mahāśvētā nīlapuṣpī girikarṇikā| kṣīripādapā vaṭādayaḥ| snātasya ca dvīpyādicarmabhirghr̥tamiśritairdhūpamācarēt|| 2||

Adhikarana sarvagrahe dhUpAH (3) · Śloka 3

pūtīdaśāṅgasiddhārthavacābhallātadīpyakaiḥ| sakuṣṭhaiḥ saghr̥tairdhūpaḥ sarvagrahavimōkṣaṇaḥ| sarṣapānimbapatrāṇi mūlamaśvakhurādvacā| bhūrjapatraṁ ghr̥taṁ dhūpaḥ sarvagrahanibarhaṇaḥ||3||

View original

पूतीदशाङ्गसिद्धार्थवचाभल्लातदीप्यकैः| सकुष्ठैः सघृतैर्धूपः सर्वग्रहविमोक्षणः| सर्षपानिम्बपत्राणि मूलमश्वखुराद्वचा| भूर्जपत्रं घृतं धूपः सर्वग्रहनिबर्हणः||३||

🔊 Audio coming soon

pūtyādibhirdhūpaḥ sarvagrahavimōkṣaṇaḥ| sarṣapādibhirdhūpaḥ sarvagrahanibarhaṇaḥ| aśvakhurā girikarṇī tatō mūlam|| 3||

Adhikarana anantAdighRutam (4) · Śloka 4

anantāmrāsthitagaraṁ maricaṁ madhurō gaṇaḥ| sr̥gālavinnā mustā ca kalkitaistairghr̥taṁ pacēt| daśamūlarasakṣīrayuktaṁ tad grahajit param||4||

View original

अनन्ताम्रास्थितगरं मरिचं मधुरो गणः| सृगालविन्ना मुस्ता च कल्कितैस्तैर्घृतं पचेत्| दशमूलरसक्षीरयुक्तं तद् ग्रहजित् परम्||४||

🔊 Audio coming soon

anantādibhiḥ kalkitairdaśamūlakvāthēna kṣīrēṇa ca ghr̥taṁ pācayēt| tatparaṁ grahajit| anantā yavāsakaḥ| sr̥gālavinnā pr̥śniparṇī|| 4||

Adhikarana sarvagrahe rAsnAdighRutam (5) · Śloka 5

rāsnādvyaṁśumatī vaḍhrapañcamūlabalāghanāt| kvāthē sarpiḥ pacētpiṣṭaiḥ śārivāvyōṣacitrakaiḥ| pāṭhāviḍaṅgamadhukapayasyāhiṅgudārubhiḥ| sagranthikaiḥ sēndrayavaiḥ śiśōstatsatataṁ hitam| sarvarōgagrahaharaṁ dīpanaṁ balavarṇadam||5||

View original

रास्नाद्व्यंशुमती वढ्रपञ्चमूलबलाघनात्| क्वाथे सर्पिः पचेत्पिष्टैः शारिवाव्योषचित्रकैः| पाठाविडङ्गमधुकपयस्याहिङ्गुदारुभिः| सग्रन्थिकैः सेन्द्रयवैः शिशोस्तत्सततं हितम्| सर्वरोगग्रहहरं दीपनं बलवर्णदम्||५||

🔊 Audio coming soon

rāsnādikaṣāyē śārivādibhiḥ piṣṭaiḥ sarpirvipācayēt| tataḥ subōdham| vaḍhrapañcamūlaṁ mahatpañcamūlam|| 5||

Adhikarana sarvagrahe sArivAdighRutAni (6) · Śloka 6

sārivāsurābhirbrāhmīśaṅkhinīkuṣṭhasarṣapaiḥ| vacāśvagandhāsurasāyuktaiḥ sarpirvipācayēt| tannāśayēd grahān sarvān pānēnābhyañjanēna ca| yōjayēd bhūtavidyāyāṁ yānyuktāni ghr̥tāni ca||6||

View original

सारिवासुराभिर्ब्राह्मीशङ्खिनीकुष्ठसर्षपैः| वचाश्वगन्धासुरसायुक्तैः सर्पिर्विपाचयेत्| तन्नाशयेद् ग्रहान् सर्वान् पानेनाभ्यञ्जनेन च| योजयेद् भूतविद्यायां यान्युक्तानि घृतानि च||६||

🔊 Audio coming soon

sārivādibhiḥ sarpirvipācayēt| tat pānēnābhyañjanēna ca sarvān grahān nāśayēt| yāni ca ghr̥tāni vakṣyamāṇāyāṁ bhūtavidyāyāmuktāni tānyapi yōjayēt|| 6||

Adhikarana pratisarABimantraNam (7) · Śloka 7

hastamātraṁ śucau dēśē gōmayēnōpalēpayēt| tatrākṣatānāñcōkṣāṇāṁ sthāpyaṁ pātraṁ sadakṣiṇam| nirdhūmaścānalastōyaṁ gugguluḥ sarpirāhutiḥ| śuklaṁ puṣpaṁ balirdhūpō dūrvā śvētāśca sarṣapāḥ| prāṅmukhō'tha śucirvaidyastrivarṇāmathavā sitām| upaviṣṭaḥ pratisarāṁ gr̥hītvā vēṣṭayēttayā| bhūrjē rōcanayā vidyāṁ likhitāmaparājitām| vidhinā sādhitāṁ bhūtaiḥ sarvairapyaparājitām| lakṣmaṇādiparīvārāṁ nityānusmr̥sēvitām| lakṣmaṇāsahadēvākhyānāgadantīkaṭambharā| markaṭī karkaṭī lambā br̥hatī kaṇṭakārikā| kharanāsā mr̥gōrvārurmahāśvētā śatāvarī| udaṅmukhasya bālasya badhnīyāttāṁ tatō galē| tadabhāvē dr̥ḍhaṁ kṣaumasūtraṁ mantramidaṁ japan||7||

View original

हस्तमात्रं शुचौ देशे गोमयेनोपलेपयेत्| तत्राक्षतानाञ्चोक्षाणां स्थाप्यं पात्रं सदक्षिणम्| निर्धूमश्चानलस्तोयं गुग्गुलुः सर्पिराहुतिः| शुक्लं पुष्पं बलिर्धूपो दूर्वा श्वेताश्च सर्षपाः| प्राङ्मुखोऽथ शुचिर्वैद्यस्त्रिवर्णामथवा सिताम्| उपविष्टः प्रतिसरां गृहीत्वा वेष्टयेत्तया| भूर्जे रोचनया विद्यां लिखितामपराजिताम्| विधिना साधितां भूतैः सर्वैरप्यपराजिताम्| लक्ष्मणादिपरीवारां नित्यानुस्मृसेविताम्| लक्ष्मणासहदेवाख्यानागदन्तीकटम्भरा| मर्कटी कर्कटी लम्बा बृहती कण्टकारिका| खरनासा मृगोर्वारुर्महाश्वेता शतावरी| उदङ्मुखस्य बालस्य बध्नीयात्तां ततो गले| तदभावे दृढं क्षौमसूत्रं मन्त्रमिदं जपन्||७||

🔊 Audio coming soon

hastamātramityādinā pratisarābandhanōpakaraṇavidhānaṁ subōdham| cōkṣāṇāṁ nirmalānām| atha prāṅmukhō vaidyastrivarṇāṁ sitaraktapītāṁ sitāmēva vā pratisarāṁ kārpāsasūtravēṇikāṁ gr̥hītvā bhūrjalikhitāmaparājitākhyāṁ vidyāṁ lakṣmaṇāddyauṣadhiparivārāṁ nityaṁ ca svānusmr̥tyā vaidyēna sēvitāṁ tayā pratisarayā vēṣṭayēt| kimbhūtāmaparājitāṁ sarvairapi bhūtairna parājitām| kāstā lakṣmaṇādaya ityāha| (ni) 'lakṣmaṇā putranananī raktabinducchadā tathā|' sahadēvā balā| nāgadantī hastidantī| kaṭambharā girikarṇī| markaṭī kapikacchūḥ| svanāmikā ca karkaṭī bilvādiḥ lambā kaṭukālābunī| kharanāsābhram| mr̥gōrvārurgavākṣī| mahāśvētā nīlapuṣpī girikarṇikā| tatō'nantaraṁ tāṁ vēṣṭitāṁ badhnāmītyādimantraṁ japan vaidya udīcyabhimukhasya bālasya galē badhnīyāt| tasyā aparājitāyā abhāvē dr̥ḍhaṁ kṣaumasūtraṁ badhnīyāt| anyē tu kṣaumasūtrasyaiva mantraṁ vadanti|| 7||

Adhikarana pratisarAbandhanamantraH (8) · Śloka 8

badhnāmyahaṁ pratisarāṁ namaskr̥tvā svayambhuvē| bālānāṁ rakṣaṇārthāya śivāṁ pūrvarṣinirmitām| indrō'numanyatāṁ tubhyaṁ yē ca tasyānucāriṇaḥ| vajrāśanidharā bhūtā mēghavr̥ndānusāriṇaḥ| airāvataskandhagataṁ yē'nuyānti purandaram| yamō vaivasvatō rājā yē ca tasyānucāriṇaḥ| mēṣasūkarasiṁhōṣṭrakharavājisamānanāḥ| kālā kālāyasaiḥ pāśaiḥ stabdhākṣā bhrukuṭīmukhāḥ| śaktimudgarahastāśca khaḍgapāśadharāśca yē| pāśabhr̥dvaruṇō rājā tōyabhūḥ sāgarālayaḥ| śāradābhraghanākārā yē ca tasyānucāriṇaḥ| mahōrmimantaṁ vēgēna kṣōbhayanti saritpatim| dhanādhipō vaiśravaṇaḥ sarvayakṣādhipō vibhuḥ| nānākārāśca yē bhūtāstasyaivānucarāḥ sadā| ādityā vasavō rudrā marutaścāśvināvapi| ētē sarvē'numanyantāmimāṁ pratisarakriyām| dīrghamāyurarōgaṁ ca tava dāsyanti svasti tē| svasti tē bhagavān brahmā svasti nāradaparvatau| svasti vēdāśca yajñāśca agnīṣōmau ca svasti tē| svasti tē śrīrdhr̥tiḥ kīrtirlakṣmīrmēdhākṣamādyutiḥ| svasti tuṣṭiśca puṣṭiśca vapurhrīrbuddhirēva ca| svasti rudrō viśākhaśca skandaḥ śaktidharaśca tē| svasti dhātā vidhātā ca suparṇaśca mahābalaḥ| svasti dēvāśca yakṣāśca mā ca tē pāpamāgatam| durvyāhr̥tāni duḥsvapnaṁ manasā cintitāni ca| duṣṭādīnāṁ bhayakr̥tō vācaḥ pratihatā mayā| rakṣā pratisarā tubhyaṁ baddhēyaṁ pāpaghātinī| nirvr̥tastvaṁ nirudvēgō jīva varṣaśataṁ sukhī||8||

View original

बध्नाम्यहं प्रतिसरां नमस्कृत्वा स्वयम्भुवे| बालानां रक्षणार्थाय शिवां पूर्वर्षिनिर्मिताम्| इन्द्रोऽनुमन्यतां तुभ्यं ये च तस्यानुचारिणः| वज्राशनिधरा भूता मेघवृन्दानुसारिणः| ऐरावतस्कन्धगतं येऽनुयान्ति पुरन्दरम्| यमो वैवस्वतो राजा ये च तस्यानुचारिणः| मेषसूकरसिंहोष्ट्रखरवाजिसमाननाः| काला कालायसैः पाशैः स्तब्धाक्षा भ्रुकुटीमुखाः| शक्तिमुद्गरहस्ताश्च खड्गपाशधराश्च ये| पाशभृद्वरुणो राजा तोयभूः सागरालयः| शारदाभ्रघनाकारा ये च तस्यानुचारिणः| महोर्मिमन्तं वेगेन क्षोभयन्ति सरित्पतिम्| धनाधिपो वैश्रवणः सर्वयक्षाधिपो विभुः| नानाकाराश्च ये भूतास्तस्यैवानुचराः सदा| आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्चाश्विनावपि| एते सर्वेऽनुमन्यन्तामिमां प्रतिसरक्रियाम्| दीर्घमायुररोगं च तव दास्यन्ति स्वस्ति ते| स्वस्ति ते भगवान् ब्रह्मा स्वस्ति नारदपर्वतौ| स्वस्ति वेदाश्च यज्ञाश्च अग्नीषोमौ च स्वस्ति ते| स्वस्ति ते श्रीर्धृतिः कीर्तिर्लक्ष्मीर्मेधाक्षमाद्युतिः| स्वस्ति तुष्टिश्च पुष्टिश्च वपुर्ह्रीर्बुद्धिरेव च| स्वस्ति रुद्रो विशाखश्च स्कन्दः शक्तिधरश्च ते| स्वस्ति धाता विधाता च सुपर्णश्च महाबलः| स्वस्ति देवाश्च यक्षाश्च मा च ते पापमागतम्| दुर्व्याहृतानि दुःस्वप्नं मनसा चिन्तितानि च| दुष्टादीनां भयकृतो वाचः प्रतिहता मया| रक्षा प्रतिसरा तुभ्यं बद्धेयं पापघातिनी| निर्वृतस्त्वं निरुद्वेगो जीव वर्षशतं सुखी||८||

🔊 Audio coming soon

badhnāmītyādibhiścaturdaśabhiḥ ślōkairmantrō nigadavyākhyātaḥ kiñcit pradarśyatē| svayambhuvē brahmaṇē namaskr̥tvā pratisarāṁ badhnāmi bālānāṁ rakṣaṇāya| kimbhūtāmāha śivāṁ śrēyaskarīṁ pūrvarṣinirmitām| hē bāla! tubhyaṁ pratisarāmindrō'numanyatāmaṅgīkarōtu| vajrāśanidharatvādiguṇāśca tasyēndrasyānucāriṇō yē bhūtā airāvataskandhagataṁ purandaramindramanuyānti| yamō'numanyatāṁ yē ca tadanucarā mēṣādyānanāḥ kr̥ṣṇādirūpāśca| vāruṇō'numanyatāṁ tadanucarāśca| sāgara ālayō yasya| mahōrmītyādi varuṇānucaraviśēṣaṇam| dhanādhipaśca tadanucarāśca| ādityāśca| iti sarvē imāṁ pratisarakriyāmanumanya-tām| tava śiśōstē dīrghamāyurarōgaṁ ca dāsyanti| ravastītyādyāśīḥ padam| tē śiśōḥ pāpaṁ durvyāhr̥tādikaṁ ca māgamat| duṣṭādīnāṁ vācō bhayaṅkarā mayā pratihatāḥ| iyaṁ ca pāpaghātinī rakṣā pratisarā tava baddhā| anayā ca tvaṁ nirvr̥tō nirudvēgaśca sukhī varṣaśataṁ jīva|| 8||

Adhikarana balivitaraNam (9) · Śloka 9

apūpapūpasaṁyāvasvastikālōpikādayaḥ| pāyasō miśrakaḥ siddhō guḍapūrō haridrakaḥ| kr̥sarō yāvakaḥ kṣaudraṁ palalaṁ lavaṇaṁ haviḥ| dadhikulmāṣaniṣpāvō raktō bhūtaudanaḥ payaḥ| pakvāmamāṁsarudhiramatsyasaktusurāsavāḥ| gandhaṁ mālyaṁ phalaṁ hēma dhūpaḥ sapurakunduruḥ| surasārjakanirguṇḍīkusumaṁ ca sapallavam| baliḥ suśastairdēyaḥ syādbhavanasya caturdiśam| catuṣkacaityatripathadēvāyatanagōpurē| rēkhāvr̥kṣōdapānē ca sandhyayōrdīpavān niśi||9||

View original

अपूपपूपसंयावस्वस्तिकालोपिकादयः| पायसो मिश्रकः सिद्धो गुडपूरो हरिद्रकः| कृसरो यावकः क्षौद्रं पललं लवणं हविः| दधिकुल्माषनिष्पावो रक्तो भूतौदनः पयः| पक्वाममांसरुधिरमत्स्यसक्तुसुरासवाः| गन्धं माल्यं फलं हेम धूपः सपुरकुन्दुरुः| सुरसार्जकनिर्गुण्डीकुसुमं च सपल्लवम्| बलिः सुशस्तैर्देयः स्याद्भवनस्य चतुर्दिशम्| चतुष्कचैत्यत्रिपथदेवायतनगोपुरे| रेखावृक्षोदपाने च सन्ध्ययोर्दीपवान् निशि||९||

🔊 Audio coming soon

bālanivāsabhavanasya caturdiśamapūpādikaśca balirdēyaḥ| apūpā maṇḍakāḥ| ta ēva saguḍāḥ snēhasiddhāḥ pūpāḥ| saṁyāvō yavaudanaḥ| svastikāḥ svastikākr̥tayaḥ piṣṭavikārāḥ| lōpikāḥ sapūrāḥ piṣṭasvinnāḥ| miśrakastaṇḍulāvarānnaudanaḥ| siddhaḥ siddhaudanaḥ| guḍapūraḥ prasiddhaḥ| haridrakaḥ pītabhakṣaḥ| havirghr̥tam| palalaṁ tilakalkaḥ| raktaudanō raktamiśrō bhūtaudanaḥ| bhūtaudanō māṁsamiśraḥ| catuṣkādiṣu ca balirdēyaḥ| catuṣkaṁ catuḥśālam| rēkhāmaṇḍalaṁ manyē| udapānaṁ kūpasaraḥ| niśi dīpavān balirdēyaḥ||9||

Adhikarana maNDalavidhAnaM balimantrashca (10) · Śloka 10

athāpatitagōvarcaḥ praliptē darbhāsaṁstr̥tē| vr̥ttē vā caturasrē vā maṇḍalē kusumōjjvalē| nānāgrahaparīvāraṁ bhiṣagbhūtapatiṁ likhēt| taṁ pratiprāṅmukhō vidyāṁ paṭhannupaharēdbalim| namō vimārakasya| namaḥ kumāraṅgāya| namaḥ saptānāṁ mātr̥̄ṇām| namaḥ skandāya| ēṣa parigrahamantraḥ| mātr̥̄ṇāmāvāhanaṁ ca| hilihilinimāpaṭalini svāhā| anēna saptakr̥tvaḥ parijapitēna pānīyaculukēnātmābhyukṣayitavyaḥ| ēvamātmarakṣā kr̥tā bhavati||10||

View original

अथापतितगोवर्चः प्रलिप्ते दर्भासंस्तृते| वृत्ते वा चतुरस्रे वा मण्डले कुसुमोज्ज्वले| नानाग्रहपरीवारं भिषग्भूतपतिं लिखेत्| तं प्रतिप्राङ्मुखो विद्यां पठन्नुपहरेद्बलिम्| नमो विमारकस्य| नमः कुमारङ्गाय| नमः सप्तानां मातॄणाम्| नमः स्कन्दाय| एष परिग्रहमन्त्रः| मातॄणामावाहनं च| हिलिहिलिनिमापटलिनि स्वाहा| अनेन सप्तकृत्वः परिजपितेन पानीयचुलुकेनात्माभ्युक्षयितव्यः| एवमात्मरक्षा कृता भवति||१०||

🔊 Audio coming soon

athētyādinā maṇḍalavidhānam| apatitagōvarcō yatpatadēva gōrgr̥hītam| vr̥ttaṁ vartulaṁ maṇḍalam| caturasraṁ catuṣkōṇam| bhūtapatirbhagavān mahādēvaḥ| taṁ maṇḍalē citrakarmaṇā likhēt| taṁ prati prāṅmukha ityarthaḥ| nama ityādikāṁ vidyāṁ paṭhan tasmai bhagavatē nānāvidhaṁ balimupaharēt| nama ityādi baliparigrahamantraḥ| ēvamēva mātr̥ṇāmāvāhanamāhvānam| hilyādikēna saptavārān yatparijapitaṁ pānīyaculukaṁ tēnātmābhyukṣayitavyaḥ| abhyukṣaṇaṁ samantādbindubhiḥ sēcanam| anēnābhyukṣaṇēnātmanō rakṣa kr̥tā bhavati|| 10||

Adhikarana grahasannidhAyakaH mantraH (11) · Śloka 11

grahāṇāṁ sannidhānāya balēśca pratipattayē| satyasandhānasaṁyuktamimaṁ mantraṁ paṭhēdanu| prajāpatau ca yatsatyaṁ yatsatyamamarēśvarē| dharmarājē ca yatsatyaṁ yacca satyaṁ jalādhipē| yatsatyamagnihōtrēṣu satyaṁ yacchrōtriyēṣu ca| pativratāsu yatsatyamīśvarē ca mahātmani| ētaistu satyasamayairguhyakāḥ satyavādinaḥ| darśayadhvaṁ svarūpāṇi satyaṁ rakṣatu sarvataḥ| āmantritā mayā saumyāḥ saumyarūpāḥ pratīcchata| baliṁ cōpahr̥taṁ sarvaṁ sarvē kaumārakā grahāḥ| darśayadhvaṁ svarūpāṇi baliśca pratigr̥hyatām||11||

View original

ग्रहाणां सन्निधानाय बलेश्च प्रतिपत्तये| सत्यसन्धानसंयुक्तमिमं मन्त्रं पठेदनु| प्रजापतौ च यत्सत्यं यत्सत्यममरेश्वरे| धर्मराजे च यत्सत्यं यच्च सत्यं जलाधिपे| यत्सत्यमग्निहोत्रेषु सत्यं यच्छ्रोत्रियेषु च| पतिव्रतासु यत्सत्यमीश्वरे च महात्मनि| एतैस्तु सत्यसमयैर्गुह्यकाः सत्यवादिनः| दर्शयध्वं स्वरूपाणि सत्यं रक्षतु सर्वतः| आमन्त्रिता मया सौम्याः सौम्यरूपाः प्रतीच्छत| बलिं चोपहृतं सर्वं सर्वे कौमारका ग्रहाः| दर्शयध्वं स्वरूपाणि बलिश्च प्रतिगृह्यताम्||११||

🔊 Audio coming soon

anantaraṁ prajāpatāvityādimantraṁ paṭhēt| kimarthamityāha grahāṇāṁ sannidhānaṁ kartuṁ tēṣāmēva ca balēḥ pratipattyarthaṁ ca| kimbhūtaṁ mantramāha| satyasandhānasaṁyutam| ēvaṁ hīṣṭasiddhirbhavati| pañcabhiḥ ślōkairmantraḥ| ētaiḥ satyairguhyakā bhūtaviśēṣāḥ| satyavādinaḥ svarūpāṇi darśayadhvaṁ yē mayā abhimantritāḥ| satyaṁ rakṣata baliṁ ca pratīcchata mayōpahvatam| kaumārakagrahāśca sarvē svarūpāṇi darśayadhvaṁ baliśca pratigr̥hyatām|| 11||

Adhikarana kulavidyApAThaH (12) · Śloka 12

tataścānu paṭhēdēnāṁ kulavidyāṁ samāhitaḥ| aulā nīlā khalā kālā nakulā grahakārikā| sēnā susēnā mātā ca mahāsēnā yaśasvinī| kr̥tamālā kṣataśirā ētāstu grahamātaraḥ| kumāravacanācchīghraṁ pramuñcantu śiśuntvimam| kālakalpā jvalacchaktiḥ kiṅkiṇījālabhūṣitā| kumāravacanād dūtī samprāptā mucyatāṁ śiśuḥ| patākā kukkuṭaḥ chatraṁ ghaṇṭāvarhadharaḥ śikhī| śarastambhaśca tē mudrā mucyatāṁ mātaraḥ śiśuḥ| gandhaṁ dhūpaṁ ca mālyaṁ ca kumārastē prayacchati| na sthātavyaṁ tadāghrāya svāṁ gatiṁ gaccha mā ciram| dhātryāḥ sarvāḥ kumārasya saṅgatā gandhamādanē| raktadhvajapatākasya raktāṁśukanivāsinaḥ| kumārasyālayaṁ tatra yāta bālaṁ vimuñcata| ṣaṇmukhō dvādaśākṣō vai tasmin kālē vr̥tō varam| vīraḥ kumāradhipatistava putrō'bhiṣicyatām| brāhmaṇō brāhmaṇānāntu sarvavēdavidāṁ varaḥ| yakṣarākṣasanāgānāṁ gandharvāsurayōrapi| piśācabhūtasaṅghānāṁ vyādhīnāṁ ca sa īśvaraḥ| ājñāpayati vaḥ skandō gamyatāṁ gandhamādanam| grahō yaḥ kōpayēdājñāṁ kumārasya yaśasvinaḥ| sthānāccyutaḥ sa vai kṣipraṁ bāhyaḥ pariṣadō bhavēt||12||

View original

ततश्चानु पठेदेनां कुलविद्यां समाहितः| औला नीला खला काला नकुला ग्रहकारिका| सेना सुसेना माता च महासेना यशस्विनी| कृतमाला क्षतशिरा एतास्तु ग्रहमातरः| कुमारवचनाच्छीघ्रं प्रमुञ्चन्तु शिशुन्त्विमम्| कालकल्पा ज्वलच्छक्तिः किङ्किणीजालभूषिता| कुमारवचनाद् दूती सम्प्राप्ता मुच्यतां शिशुः| पताका कुक्कुटः छत्रं घण्टावर्हधरः शिखी| शरस्तम्भश्च ते मुद्रा मुच्यतां मातरः शिशुः| गन्धं धूपं च माल्यं च कुमारस्ते प्रयच्छति| न स्थातव्यं तदाघ्राय स्वां गतिं गच्छ मा चिरम्| धात्र्याः सर्वाः कुमारस्य सङ्गता गन्धमादने| रक्तध्वजपताकस्य रक्तांशुकनिवासिनः| कुमारस्यालयं तत्र यात बालं विमुञ्चत| षण्मुखो द्वादशाक्षो वै तस्मिन् काले वृतो वरम्| वीरः कुमारधिपतिस्तव पुत्रोऽभिषिच्यताम्| ब्राह्मणो ब्राह्मणानान्तु सर्ववेदविदां वरः| यक्षराक्षसनागानां गन्धर्वासुरयोरपि| पिशाचभूतसङ्घानां व्याधीनां च स ईश्वरः| आज्ञापयति वः स्कन्दो गम्यतां गन्धमादनम्| ग्रहो यः कोपयेदाज्ञां कुमारस्य यशस्विनः| स्थानाच्च्युतः स वै क्षिप्रं बाह्यः परिषदो भवेत्||१२||

🔊 Audio coming soon

tatō'nantaraṁ samāhitaḥ vaidyaḥ sārdhardaśabhiḥ ślōkaiḥ kulavidyāṁ paṭhēt| asyārthaḥ kaulādayastrayōdaśa grahamātaraḥ| bhagavatkumāravacādimaṁ śiśuṁ śīghraṁ pramuñcantu| kumāravacanāt kālakalpādiguṇā dūtī samprāptā śiśurmucyatāmiti| kiṅkiṇījālaṁ sūkṣmaghaṇṭāsamūhaḥ| patākādikā mudrāstē tubhyam| hē mātaraḥ| śiśurmucyatāṁ tē iti bahūnāṁ prayōgō mantratvāt| tē kumārō gandhādikaṁ prayacchati| tadāghrāya svāṁ gatiṁ gaccha| māciraṁ śīghram| kumāradhātryaḥ sarvāḥ gandhamādanē saṅgatāḥ| raktadhvajādimataḥ kumārasya tatrālayam| tatra yātō bālaṁ vimuñcata| śēṣasya pāṭha ēva śaraṇam| yō grahaḥ kumārasya yaśasvina ājñāṁ kōpayēt saḥ kṣipramēva sthānāccyutaḥ pariṣadaḥ sva-vr̥ndād bāhyō bhavēditi kulavidyā|| 12||

Adhikarana homavidhiH (13) · Śloka 13

balēranantaraṁ kuryāddhōmamabhyarcya pāvakam| puṣpairbhakṣyaiśca vividhaiścaruṇā lōhitaistathā| gandhairgugguludhūpaiśca samidhaḥ khadirādatha| śatamaṣṭōttaraṁ havyamathavā candanadrumāt||13||

View original

बलेरनन्तरं कुर्याद्धोममभ्यर्च्य पावकम्| पुष्पैर्भक्ष्यैश्च विविधैश्चरुणा लोहितैस्तथा| गन्धैर्गुग्गुलुधूपैश्च समिधः खदिरादथ| शतमष्टोत्तरं हव्यमथवा चन्दनद्रुमात्||१३||

🔊 Audio coming soon

tatō balēranantaraṁ pāvakamabhyarcya puṣpādibhirhōmaṁ kuryāt| tatō havyamannaṁ gandhairgandhadravyairlōhitaiḥ khadirasamidhāṁ candanasamidhāṁ cāṣṭōttaraṁ śataṁ havyam||13||

Adhikarana havanamantraH (14) · Śloka 14

agnidaṇḍaṁ pravakṣyāmi sarvagrahavimōkṣaṇam| brahmaṇyantvanalaṁ (tvamalaṁ) dēvaṁ havyakavyapratīcchakam| dēvānāṁ prāṅmukhaṁ (pramukhaṁ) svasti svāhāpaharati drutam| sannasravidyō dahanaḥ pāvakaḥ sarvabhakṣaṇaḥ| tvaṁ hi yajñaśca yūpaśca tvaṁ hi dharmavatāṁ gatiḥ| hiraṇyarētā dēvastvaṁ tvaṁ hi vēdavidāṁ gatiḥ| durvr̥ttānāṁ vināśāya tvaṁ samutpāditaḥ suraiḥ| daha saṁgrahadēvatvamidaṁ duṣṭasya nigraham| agnayē svāhā| mahāgnayē svāhā| tvaṁ hi śāntikarō vahnistvaṁ mārutaharōdanaḥ| haripradhānagatirāsīdimaṁ nigr̥hya guhyakamutsādayatējasā| tvaṁ mama vaśyaṁ ca taṁ kuru duṣṭagrahanivāraṇaṁ sarvōpadravēṣu ca| tvayā kr̥tēna hōmēna śīghraṁ śāntiḥ prajāyatē| āyāhi vahnē dēvānāṁ tvaṁ hi vaktraṁ purātanam| tēna satyēna dēvēśa isa sādhaya mē graham| namō'stu tē havyavāhana daṇḍaṁ pradarśaya daha daha darśa darśa tēja tēja mōṭaya mōṭaya apasmāramudghāṭaya kumāra piśāca-rēvatī-rōdana-trāsana-vitrāsana-kampana-utka- mpana-vijr̥mbhaṇa-dēva-yakṣa-gandharva-bhūta-nāga-rākṣasa- santarjanadaṇḍa-nāvidhūsāraya bhagavannagnidaṇḍa agnivīrya namastējasā svēna tyaktamutsādaya svāhā| (bhurbhuvāya svāhā) bhūrbhuvassvassvāhā| dīptatējasē svāhā| havya vāhanāya svāhā| yamāya svāhā| naśyantyanēna hōmēna samastā bālakagrahāḥ||14||

View original

अग्निदण्डं प्रवक्ष्यामि सर्वग्रहविमोक्षणम्| ब्रह्मण्यन्त्वनलं (त्वमलं) देवं हव्यकव्यप्रतीच्छकम्| देवानां प्राङ्मुखं (प्रमुखं) स्वस्ति स्वाहापहरति द्रुतम्| सन्नस्रविद्यो दहनः पावकः सर्वभक्षणः| त्वं हि यज्ञश्च यूपश्च त्वं हि धर्मवतां गतिः| हिरण्यरेता देवस्त्वं त्वं हि वेदविदां गतिः| दुर्वृत्तानां विनाशाय त्वं समुत्पादितः सुरैः| दह संग्रहदेवत्वमिदं दुष्टस्य निग्रहम्| अग्नये स्वाहा| महाग्नये स्वाहा| त्वं हि शान्तिकरो वह्निस्त्वं मारुतहरोदनः| हरिप्रधानगतिरासीदिमं निगृह्य गुह्यकमुत्सादयतेजसा| त्वं मम वश्यं च तं कुरु दुष्टग्रहनिवारणं सर्वोपद्रवेषु च| त्वया कृतेन होमेन शीघ्रं शान्तिः प्रजायते| आयाहि वह्ने देवानां त्वं हि वक्त्रं पुरातनम्| तेन सत्येन देवेश इस साधय मे ग्रहम्| नमोऽस्तु ते हव्यवाहन दण्डं प्रदर्शय दह दह दर्श दर्श तेज तेज मोटय मोटय अपस्मारमुद्घाटय कुमार पिशाच-रेवती-रोदन-त्रासन-वित्रासन-कम्पन-उत्क- म्पन-विजृम्भण-देव-यक्ष-गन्धर्व-भूत-नाग-राक्षस- सन्तर्जनदण्ड-नाविधूसारय भगवन्नग्निदण्ड अग्निवीर्य नमस्तेजसा स्वेन त्यक्तमुत्सादय स्वाहा| (भुर्भुवाय स्वाहा) भूर्भुवस्स्वस्स्वाहा| दीप्ततेजसे स्वाहा| हव्य वाहनाय स्वाहा| यमाय स्वाहा| नश्यन्त्यनेन होमेन समस्ता बालकग्रहाः||१४||

🔊 Audio coming soon

agnidaṇḍō mantrō yamāya svāhētyēvamantaḥ| anēnānantarōktēna mantrēṇa hōmēna samastā bālakagrahā naśyanti|| 14||

Adhikarana siddhilakShaNam (15-16) · Śloka 16

tatrāgnāvaruṇē tāmrē taptahēmasamārciṣi| tārāvaiḍūryasadr̥śē śaśividyutsamaprabha| ghr̥tamaṇḍābhavarṇē vā gandhēna ca ghr̥tōpamē| kētakōtpaladadhyābhē dhruvamārōgyamādiśēt| anārōgyaṁ tu nīlē'gnau kapilē bhasmaniṣprabhē| kr̥ṣṇē kapōtē durgandhē matsyapūyāsragandhikē| vacālaśunagandhābhē visrē kardamagandhikē||15|| iti vaidyapatisiṁhaguptasya sūnōrvāgbhaṭasya kr̥tā vaṣṭāṅgasaṁgrahasaṁhitāyāmuttaratantrē bāla grahapratiṣēdhō nāma caturthō'dhyāyaḥ||16||

View original

तत्राग्नावरुणे ताम्रे तप्तहेमसमार्चिषि| तारावैडूर्यसदृशे शशिविद्युत्समप्रभ| घृतमण्डाभवर्णे वा गन्धेन च घृतोपमे| केतकोत्पलदध्याभे ध्रुवमारोग्यमादिशेत्| अनारोग्यं तु नीलेऽग्नौ कपिले भस्मनिष्प्रभे| कृष्णे कपोते दुर्गन्धे मत्स्यपूयास्रगन्धिके| वचालशुनगन्धाभे विस्रे कर्दमगन्धिके||१५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे बाल ग्रहप्रतिषेधो नाम चतुर्थोऽध्यायः||१६||

🔊 Audio coming soon

tatrāgnāvityādi siddhalakṣaṇaṁ taptahēmāruṇādirūpē'gnau dhruvamavaśyamārōgyamādiśēt| nīlādirūpē'gnāvāturasyānārōgyamādiśēt| iti śrīmanmahāmahōpādhyāyēnduviracitāyā maṣṭāṅgasaṁgrahavyākhyāyāṁ śaśilēkhāyāmuttaratantrē caturthō'dhyāyaḥ

4. bālagrahapratiṣēdhaḥ — Ashtanga Sangraha | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi