Adhikarana atha bAlagrahavij~jAnIyo nAma tRutIyo~adhyAyaH - avataraNikA · Śloka
🔊 Audio coming soon
ഗ്രഹൈരപ്യാമയാ ഉക്താസ്താംസ്തദാമയാംശ്ച പ്രദര്ശയിതുമധ്യായ ആരഭ്യതേ|
3. bālagrahavijñānīyaḥ
Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതോ ബാലഗ്രഹവിജ്ഞാനീയം നാമാധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
View original
अथातो बालग्रहविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grahANAM samBavaH (2) · Śloka 2
പുരാ ഗുഹസ്യ രക്ഷാര്ഥം നിര്മിതാഃ ശൂലപാണിനാ| മനുഷ്യവിഗ്രഹാഃ പഞ്ച സപ്ത സ്ത്രീവിഗ്രഹാ ഗ്രഹാഃ| സ്കന്ദോ വിശാഖോ മേഷാസ്യഃ ശ്വഗ്രഹഃ പിതൃസംജ്ഞിതഃ| ശകുനിഃ പൂതനാ ശീതപൂതനാऽദൃഷ്ടിപൂതനാ| മുഖമണ്ഡിതികാ തദ്വദ്രേവതീ ശുഷ്കരേവതീ||൨||
View original
पुरा गुहस्य रक्षार्थं निर्मिताः शूलपाणिना| मनुष्यविग्रहाः पञ्च सप्त स्त्रीविग्रहा ग्रहाः| स्कन्दो विशाखो मेषास्यः श्वग्रहः पितृसंज्ञितः| शकुनिः पूतना शीतपूतनाऽदृष्टिपूतना| मुखमण्डितिका तद्वद्रेवती शुष्करेवती||२||
🔊 Audio coming soon
പ്രഥമമേവ താവത് ഗ്രഹാണാം സമ്ഭവ ഉച്യതേ| പുരാ പൂര്വമതീതേ കസ്മിംശ്ചിത കാലാംശേ ഗുഹസ്യ ഭഗവതഃ കുമാരസ്യ രക്ഷാര്ഥം ശൂലപാണിനാ ഭഗവതാ ശമ്ഭുനാ പഞ്ച ഗ്രഹാഃ മനുഷ്യവിഗ്രഹാഃ പുരുഷശരീരാഃ സ്കന്ദാദയഃ സപ്ത ച സ്ത്രീവിഗ്രഹാഃ ശകുന്യാദയോ നിര്മിതാഃ|| ൨||
Adhikarana grahANAM vRuttivyavasthA (3) · Śloka 3
തേ കാമരൂപിണഃ സ്കന്ദമുപചേരുഃ സമാഹിതാഃ| സ്കന്ദസ്യ ബാലധാരത്വാത്തേഷാം സ്കന്ദോऽഗ്രണീരഭൂത്| സ്കന്ദേऽഥ യൌവനം പ്രാപ്തേ സേനാപത്യം ച താന് ഗ്രഹാന്| രൌദ്രാന് രുദ്രോऽനുജഗ്രാഹ പ്രഹ്വാന് വൃത്ത്യഭിലാഷിണഃ| ന തിഥിഷ്വപ്യതിഥയോ ദേവതാഃ പിതരോऽപി വാ| യേഷു വേശ്മസു പൂജ്യന്തേ നിവൃത്താചാരവര്ത്മസു| ഹരധ്വം തേഷു ബാലാനാമാരോഗ്യം ധാരിശര്മ ച||൩||
View original
ते कामरूपिणः स्कन्दमुपचेरुः समाहिताः| स्कन्दस्य बालधारत्वात्तेषां स्कन्दोऽग्रणीरभूत्| स्कन्देऽथ यौवनं प्राप्ते सेनापत्यं च तान् ग्रहान्| रौद्रान् रुद्रोऽनुजग्राह प्रह्वान् वृत्त्यभिलाषिणः| न तिथिष्वप्यतिथयो देवताः पितरोऽपि वा| येषु वेश्मसु पूज्यन्ते निवृत्ताचारवर्त्मसु| हरध्वं तेषु बालानामारोग्यं धारिशर्म च||३||
🔊 Audio coming soon
തേ ഗ്രഹാഃ സര്വേ കാമരൂപിണോ യഥേച്ഛാകൃതയഃ സ്കന്ദം കുമാരമുപചേരുപചരിതവന്തഃ| സമാഹിതാ യത്നവന്തഃ സ്കന്ദസ്യ കുമാരസ്യ| തേഷാം മധ്യേ സ്കന്ദാഖ്യഗ്രഹോऽഗ്രണീഃ പ്രധാനോऽഭൂത് ബാലധാരത്വാദ്ധേതോഃ| സ ഹി കുമാരസ്യ ബാലധാരത്വേ ഭഗവതാ നിയുക്തഃ| അഥ കാലേന സ്കന്ദേ യൌവനം പ്രാപ്തേ സേനാപത്യം ച പ്രാപ്തേ താന് രൌദ്രാന് ഗ്രഹാന് രുദ്രോऽനുജഗ്രാഹ| പ്രഹ്വാന് ജാനുഭ്യാമവനതാന്| വൃത്ത്യഭിലാഷിണോ ജീവികാകാമാന്| കഥമനുജഗ്രാഹേത്യാഹ-ന തിഥിഷ്വപീത്യാദി| ഭോ ഗ്രഹാഃ ഏവംവിധേഷു വേശ്മസ്വാശ്രയതാം ബാലാനാമാരോഗ്യം ധാരി ജീവിതം ശര്മ ച ഹരധ്വമ്| കിമ്ഭൂതേഷ്വിത്യാഹ-യേഷു വേശ്മസു തിഥിഷ്വപി പര്വസ്വപ്യ തിഥ്യാദയോ ന പൂജ്യന്തേ| നിവൃത്തമാചാരവര്ത്മ യേഭ്യസ്തേഷു| വര്ത്മാ മാര്ഗമ്| സുബോധമ്| ഭിന്നേ ഭഗ്നേ കാംസ്യേ പാത്രേ യേഷു വേശ്മസു ഭുജ്യതേ തേ തഥോക്താസ്തേഷു|| ൩||
Adhikarana grahagrahaNahetavaH kAlaH prakArashca (4) · Śloka 4
ശൂലിനേതി നിയുക്താസ്തേ ബലിപൂജാഭികാങ്ക്ഷിണഃ| ക്രുദ്ധാന് ഭീതാന് വിമനസഃ ശൂന്യസ്ഥാനൈകചാരിണഃ| പരോപഭുക്തകുസുമവസ്ത്രാഭരണധാരിണഃ| ബാലാന് കശ്മലധാത്രീകാന് സന്ധ്യാസു രുദതോऽശുചീന്| ഋക്ഷോലൂകബിഡാലാദിരൂപൈരന്യൈസ്തഥാദ്ഭുതൈഃ| സന്ത്രാസയന്തഃ ശയിതാന് കദാചിജ്ജാഗ്രതോऽപി വാ| പ്രായഃ പര്വസു ഗൃഹ്ണന്തി ഗ്രഹാശ്ഛിദ്രപ്രഹാരിണഃ| ആവിശന്തശ്ച ലക്ഷ്യന്തേ കേവലം ശാസ്ത്രചക്ഷുഷാ| ശുദ്ധേന ദേഹം ബാലാനാം ഗന്ധര്വാ ഇവ യോഷിതാമ്||൪||
View original
शूलिनेति नियुक्तास्ते बलिपूजाभिकाङ्क्षिणः| क्रुद्धान् भीतान् विमनसः शून्यस्थानैकचारिणः| परोपभुक्तकुसुमवस्त्राभरणधारिणः| बालान् कश्मलधात्रीकान् सन्ध्यासु रुदतोऽशुचीन्| ऋक्षोलूकबिडालादिरूपैरन्यैस्तथाद्भुतैः| सन्त्रासयन्तः शयितान् कदाचिज्जाग्रतोऽपि वा| प्रायः पर्वसु गृह्णन्ति ग्रहाश्छिद्रप्रहारिणः| आविशन्तश्च लक्ष्यन्ते केवलं शास्त्रचक्षुषा| शुद्धेन देहं बालानां गन्धर्वा इव योषिताम्||४||
🔊 Audio coming soon
ഇത്യനേന പ്രകാരേണ ശൂലിനാ ഭഗവതാ തേ ഗ്രഹാ നിയുക്താഃ സന്തോ ബലിപൂജാഭികാക്ഷിണശ്ച ക്രുദ്ധാദിഗുണാന് ബാലാന് ഹന്തി| വിമനസോ ദുശ്ചിത്താന്| ശൂന്യേ തിഷ്ഠന്തീതി ശൂന്യസ്ഥാസ്താന്| ഏകചാരിണോ യേ സര്വത്രാസഹായാശ്ചരാന്തി| പരേണാന്യേനോപഭുക്താന് കുസുമാദീന് ധാരയന്തീതി തഥോക്താസ്താന്| കശ്മലാ ദുരാചാരാ ധാത്രീം യേഷാം തേ തഥോക്താസ്താന്| കഥം ഗൃഹ്ണന്തീത്യാഹ-അദ്ഭുതൈരാശ്ചര്യൈഃ| ഋക്ഷാദിപ്രാണിരൂപൈര്ബാലാഞ്ഛയിതാന് ജാഗ്രതോऽപി വാ സന്ത്രാസയന്തഃ| കദാ ഗൃഹ്ണന്തീത്യാഹ| പ്രായഃ പര്വസ്വഷ്ടമ്യാദിഷു| തേ ച ഗ്രഹാശ്ഛിദ്രപ്രഹാരിണശ്ഛിദ്രേ രന്ധ്രേ പ്രഹരന്തി| തേ ച ഗ്രഹാ അപ്രത്യക്ഷത്വാച്ഛാസ്ത്രേണൈവ ചക്ഷുഷാ ആവിശന്തോ ബാലാനാം ദേഹേ ലക്ഷ്യന്തേ| കിമ്ഭൂതേന ശാസ്ത്രചക്ഷുഷാ ആഹ-ശുദ്ധേന നിര്മലേന| ദൃഷ്ടാന്തോ യഥാ യോഷിതാം ദേഹം ഗന്ധര്വാ ആവിശന്തേ| ശാസ്ത്രചക്ഷുഷൈവ ലക്ഷ്യന്തേ| ന തു മാംസഗോലകേന| ഗന്ധര്വാവേശഃ പ്രത്യക്ഷഫലത്വേന സിദ്ധത്വാദ് ദൃഷ്ടാന്തഃ|| ൪||
Adhikarana sAmAnyaM pUrvarUpam (5) · Śloka 5
തേഷാം ഗ്രഹിഷ്യതാം രൂപം പ്രതതം രോദനം ജ്വരഃ||൫||
View original
तेषां ग्रहिष्यतां रूपं प्रततं रोदनं ज्वरः||५||
🔊 Audio coming soon
തേഷാം ച ഗ്രഹാണാം ഗ്രഹിഷ്യതാം ഗ്രഹണം കരിഷ്യതാം പ്രതതം രോദനം ജ്വരശ്ച സാമാന്യേന പൂര്വരൂപമ്|| ൫||
Adhikarana sAmAnyaM rUpam (6) · Śloka 6
സാമാന്യം രൂപമുത്രാസജൃമ്ഭാഭ്രൂക്ഷേപദീനതാഃ| ഫേനസ്രാവോര്ധ്വദുഷ്ട്യോഷ്ഠദന്തദംശപ്രജാഗരാഃ| രോദനം കൂജനം സ്തന്യവിദ്വേഷഃ സ്വരവൈകൃതമ്| നഖൈരകസ്മാത്പരിതഃ സ്വധാത്ര്യങ്ഗവിലേഖനമ്||൬||
View original
सामान्यं रूपमुत्रासजृम्भाभ्रूक्षेपदीनताः| फेनस्रावोर्ध्वदुष्ट्योष्ठदन्तदंशप्रजागराः| रोदनं कूजनं स्तन्यविद्वेषः स्वरवैकृतम्| नखैरकस्मात्परितः स्वधात्र्यङ्गविलेखनम्||६||
🔊 Audio coming soon
ഉത്രാസാദികം സ്വധാത്ര്യങ്ഗവിലേഖനാന്തം സര്വഗ്രഹാണാമാവിഷ്ടാനാം സാമാന്യം ലക്ഷണമ്| ഫേനസ്രാവോ മുഖാത്| ഓഷ്ഠയോര്ദന്താനാം ച ദംശോ ദംശനമ്| അകസ്മാദിതികാരണം വിനാ|| ൬||
Adhikarana skandagrahe lakShaNam (7) · Śloka 7
തത്രൈകനയനസ്രാവീ ശിരോ വിക്ഷിപതേ മുഹുഃ| ഹതൈകപക്ഷഃ സ്തബ്ധാങ്ഗഃ സസ്വേദോ നതകന്ധരഃ| ദന്തഖാദീ സ്തനദ്വേഷീ ത്രസ്യന് രോദിതി വിസ്വരമ്| വക്രവക്ത്രോ വമന് ലാലാം ഭൃശമൂര്ധ്വം നിരീക്ഷതേ| വസാസ്രഗന്ധിരുദ്വിഗ്നോ ബദ്ധമുഷ്ടിശകൃച്ഛിശുഃ| ചലിതൈകാക്ഷിഗണ്ഡഭ്രൂഃ സംരക്തോഭയലോചനഃ| സ്കന്ദാര്ത്തസ്തേന വൈകല്യം മരണം വാ ഭവേദ് ധ്രുവമ്||൭||
View original
तत्रैकनयनस्रावी शिरो विक्षिपते मुहुः| हतैकपक्षः स्तब्धाङ्गः सस्वेदो नतकन्धरः| दन्तखादी स्तनद्वेषी त्रस्यन् रोदिति विस्वरम्| वक्रवक्त्रो वमन् लालां भृशमूर्ध्वं निरीक्षते| वसास्रगन्धिरुद्विग्नो बद्धमुष्टिशकृच्छिशुः| चलितैकाक्षिगण्डभ्रूः संरक्तोभयलोचनः| स्कन्दार्त्तस्तेन वैकल्यं मरणं वा भवेद् ध्रुवम्||७||
🔊 Audio coming soon
തത്രേത്യാദിനാ സ്കന്ദാദിവിശേഷേണ ലക്ഷണമ്| ഏകനയനസ്രാവീത്യാദിയുക്തഃ ശിശുഃ സ്കന്ദാര്ത്തോ ഭവതി| തേന സ്കന്ദേന ബാലസ്യ ധ്രുവമവശ്യം വൈകല്യം മരണം വാ ഭവേത്| ബദ്ധശബ്ദോ മുഷ്ടിശകൃദ്ഭ്യാം സമ്ബധ്യതേ| ചലിതമേകമക്ഷ്യാദികം യസ്യ|| ൭||
Adhikarana skandApasmAralakShaNam (8) · Śloka 8
സംജ്ഞാനാശോ മുഹുഃ കേശലുഞ്ചനം കന്ധരാനതിഃ| വനമ്യ ജൃമ്ഭമാണസ്യ ശകൃന്മൂത്രപ്രവര്തനമ്| സ്തനസ്വജിഹ്വാസന്ദംശസംരമ്ഭജ്വരജാഗരാഃ| പൂയശോണിതഗന്ധശ്ച സ്കന്ദാപസ്മാരലക്ഷണമ്||൮||
View original
संज्ञानाशो मुहुः केशलुञ्चनं कन्धरानतिः| वनम्य जृम्भमाणस्य शकृन्मूत्रप्रवर्तनम्| स्तनस्वजिह्वासन्दंशसंरम्भज्वरजागराः| पूयशोणितगन्धश्च स्कन्दापस्मारलक्षणम्||८||
🔊 Audio coming soon
സംജ്ഞാനാശാദി ശോണിതഗന്ധാന്തം സ്കന്ദാപസ്മാരസ്യ വിശാഖസ്യ ലക്ഷണമ്| കേശലുഞ്ചനം കേശാപനയനമ്| കന്ധരാ ഗ്രീവാ തസ്യാ ആനതിഃ| ഊര്ധ്വമീക്ഷണമൂര്ധ്വേക്ഷാ| ഹസ്താദീനാം നര്തനമ്| ദംശോ ദശനമ്||൮||
Adhikarana naigameShagrahe lakShaNam (9) · Śloka 9
ആധ്മാനം പാണിപാദസ്യ സ്പന്ദനം ഫേനനിര്വമിഃ| തൃണ്മുഷ്ടിബന്ധാതീസാരസ്വരദൈന്യവിവര്ണതാഃ| കൂജനം സ്തനനം ഛര്ദിഃ കാസഹിധ്മാപ്രജാഗരാഃ| ഓഷ്ഠദംശാംസസങ്കോചസ്തമ്ഭബസ്താഭഗന്ധതാഃ| ഊര്ധ്വം നിരീക്ഷ്യ ഹസനം മധ്യേ വിനമനം ജ്വരഃ| മൂര്ഛൈകനേത്രശോഫശ്ച നൈഗമേഷഗ്രഹാകൃതിഃ||൯||
View original
आध्मानं पाणिपादस्य स्पन्दनं फेननिर्वमिः| तृण्मुष्टिबन्धातीसारस्वरदैन्यविवर्णताः| कूजनं स्तननं छर्दिः कासहिध्माप्रजागराः| ओष्ठदंशांससङ्कोचस्तम्भबस्ताभगन्धताः| ऊर्ध्वं निरीक्ष्य हसनं मध्ये विनमनं ज्वरः| मूर्छैकनेत्रशोफश्च नैगमेषग्रहाकृतिः||९||
🔊 Audio coming soon
ആധ്മാനാദ്യേകനേത്രശോഫാന്തം നൈഗമേഷാഖ്യസ്യ ഗ്രഹസ്യാകൃതിര്ലക്ഷണമ്| സ്പന്ദനം ചലനം പാണിപാദസ്യ|| ൯||
Adhikarana shvagrahe lakShaNam (10) · Śloka 10
കമ്പോ ഹൃഷിതരോമത്വം സ്വേദശ്ചക്ഷുനിമീലനമ്| ബഹിരായാമനം ജിഹ്വാദേശോऽന്തഃകണ്ഠകൂജനമ്| ധാവനം വിട്സഗന്ധത്വം ക്രോശനഞ്ച ശ്വവച്ഛുനി||൧൦||
View original
कम्पो हृषितरोमत्वं स्वेदश्चक्षुनिमीलनम्| बहिरायामनं जिह्वादेशोऽन्तःकण्ठकूजनम्| धावनं विट्सगन्धत्वं क्रोशनञ्च श्ववच्छुनि||१०||
🔊 Audio coming soon
കമ്പാദികം ശ്വസദൃശക്രോശനാന്തം ശുനി ശ്വഗൃഹേ ലക്ഷണമ്|| ൧൦||
Adhikarana pitRugrahe lakShaNam (11) · Śloka 11
രോമഹര്ഷോ മുഹുസ്ത്രാസഃ സഹസാ രോദനം ജ്വരഃ| കാസാതിസാരവമഥുജൃമ്ഭാതൃട്ച്ഛവഗന്ധിതാഃ| അങ്ഗേഷ്വാക്ഷേപവിക്ഷേപശോഷസ്തമ്ഭവിവര്ണതാഃ| മുഷ്ടിബന്ധഃ സ്രുതിശ്ചാക്ഷ്ണോര്ബാലസ്യ സ്യുഃ പിതൃഗ്രഹേ||൧൧||
View original
रोमहर्षो मुहुस्त्रासः सहसा रोदनं ज्वरः| कासातिसारवमथुजृम्भातृट्च्छवगन्धिताः| अङ्गेष्वाक्षेपविक्षेपशोषस्तम्भविवर्णताः| मुष्टिबन्धः स्रुतिश्चाक्ष्णोर्बालस्य स्युः पितृग्रहे||११||
🔊 Audio coming soon
രോമഹര്ഷാദികമക്ഷിസ്രുത്യന്തം പിതൃഗ്രഹേ ലക്ഷണമ്| ശവഗന്ധിതാ കുണപഗന്ധിത്വമ്|| ൧൧||
Adhikarana shakunigrahe lakShaNam (12) · Śloka 12
സ്രസ്താങ്ഗത്വമതീസാരോ ജിഹ്വാതാലുഗലേ വ്രണാഃ| സ്ഫോടാഃ സദാഹരുക്പാകാഃ സന്ധിഷു സ്യുഃ പുനഃപുനഃ| നിശ്യഹ്നി പ്രവിലീയന്തേ പാകോ വക്ത്രേ ഗുദേऽപി വാ| ഭയം ശകുനഗന്ധത്വം ജ്വരശ്ച ശകുനിഗ്രഹേ||൧൨||
View original
स्रस्ताङ्गत्वमतीसारो जिह्वातालुगले व्रणाः| स्फोटाः सदाहरुक्पाकाः सन्धिषु स्युः पुनःपुनः| निश्यह्नि प्रविलीयन्ते पाको वक्त्रे गुदेऽपि वा| भयं शकुनगन्धत्वं ज्वरश्च शकुनिग्रहे||१२||
🔊 Audio coming soon
സ്രസ്താങ്ഗത്വാദി ജ്വരാന്തം ശകുന്യാഖ്യസ്യ ഗ്രഹസ്യ ലക്ഷണമ്| സ്രംസനം നിരവഷ്ടമ്ഭനമ്| ജിഹ്വാദികേ വ്രണാഃ| സന്ധിഷു ദാഹാദിയുക്താഃ സ്ഫോടാഃ പുനഃ പുനഃ സ്യുര്നിശി രാത്രൌ| തേ സ്ഫോടാ അഹ്നി പ്രവിലീയന്തേ| ശകുനിഗന്ധത്വം ദേഹേ പക്ഷിഗന്ധഃ|| ൧൨||
Adhikarana pUtanAgrahe lakShaNam (13) · Śloka 13
പൂതനായാം വമിഃ കമ്പഃ തന്ദ്രാ രാത്രൌ പ്രജാഗരഃ| ഹിധ്മാധ്മാനം ശകൃദ്ഭേദഃ പിപാസാ മൂത്രനിഗ്രഹഃ| സ്രസ്തഹൃഷ്ടാങ്ഗരോമത്വം കാകവത് പൂതിഗന്ധിതാ||൧൩||
View original
पूतनायां वमिः कम्पः तन्द्रा रात्रौ प्रजागरः| हिध्माध्मानं शकृद्भेदः पिपासा मूत्रनिग्रहः| स्रस्तहृष्टाङ्गरोमत्वं काकवत् पूतिगन्धिता||१३||
🔊 Audio coming soon
വമ്യാദികാകസമാനപൂതിഗന്ധാന്തം പൂതനാഖ്യഗ്രഹ ആവിഷ്ടേ ലക്ഷണമ്| സ്രസ്തഹൃഷ്ടയോരങ്ഗരോമ്ണോശ്ച യഥാസങ്ഖ്യേന സമ്ബന്ധഃ|| ൧൩||
Adhikarana shItapUtanAgrahe lakShaNam (14) · Śloka 14
ശീതപൂതനയാ കമ്പോ രോദനം തിര്യഗീക്ഷണമ്| തൃഷ്ണാന്ത്രകൂജോऽതീസാരോ വസാവദ്വിസ്രഗന്ധിതാ| പാര്ശ്വസ്യൈകസ്യ ശീതത്വമുഷ്ണത്വമപരസ്യ ച||൧൪||
View original
शीतपूतनया कम्पो रोदनं तिर्यगीक्षणम्| तृष्णान्त्रकूजोऽतीसारो वसावद्विस्रगन्धिता| पार्श्वस्यैकस्य शीतत्वमुष्णत्वमपरस्य च||१४||
🔊 Audio coming soon
കമ്പാദ്യേകപാര്ശ്വോഷ്ണത്വാന്തം ശീതപൂതനാലക്ഷണമ്|| ൧൪||
Adhikarana andhapUtanAgrahe lakShaNam (15) · Śloka 15
അന്ധപൂതനയാ ച്ഛര്ദിര്ജ്വരഃ കാസോऽല്പനിദ്രതാ| വര്ചസോ ഭേദവൈവര്ണ്യദൌര്ഗന്ധ്യാന്യങ്ഗശോഷണമ്| ദുഷ്ടിസാദോऽക്ഷിരുക്കണ്ഡൂഃ പോഥകീജന്മശൂനതാ| ഹിധ്മോദ്വേഗഃ സ്തനദ്വേഷവൈവര്ണ്യസ്വരതീക്ഷ്ണതാഃ| വേപഥുര്മത്സ്യഗന്ധിത്വമഥവാ സാമ്ലഗന്ധിതാ||൧൫||
View original
अन्धपूतनया च्छर्दिर्ज्वरः कासोऽल्पनिद्रता| वर्चसो भेदवैवर्ण्यदौर्गन्ध्यान्यङ्गशोषणम्| दुष्टिसादोऽक्षिरुक्कण्डूः पोथकीजन्मशूनता| हिध्मोद्वेगः स्तनद्वेषवैवर्ण्यस्वरतीक्ष्णताः| वेपथुर्मत्स्यगन्धित्वमथवा साम्लगन्धिता||१५||
🔊 Audio coming soon
ഛര്ദ്യാദികം സാമ്ലഗന്ധിതാന്തമന്ധപൂതനായാ അദൃഷ്ടിപൂതനായാ ലക്ഷണമ്| മത്സ്യഗന്ധസാമ്ലഗന്ധയോര്വികല്പഃ|| ൧൫||
Adhikarana muKamaNDitikAgrahe lakShaNam (16) · Śloka 16
മുഖമണ്ഡിതയാ പാണിപാദാസ്യരമണീയതാ| സിരാഭിരസിതാഭാഭിരാചിതോദരതാ ജ്വരഃ| അരോചകോऽങ്ഗഗ്ലപനം ഗോമൂത്രസമഗന്ധിതാ||൧൬||
View original
मुखमण्डितया पाणिपादास्यरमणीयता| सिराभिरसिताभाभिराचितोदरता ज्वरः| अरोचकोऽङ्गग्लपनं गोमूत्रसमगन्धिता||१६||
🔊 Audio coming soon
പാണിരമണീയതാദി ഗോമൂത്രസമഗന്ധിതാന്തം മുഖമണ്ഡിതികാലക്ഷണമ്| അസിതാഭാഭിഃ കൃഷ്ണവര്ണാഭിഃ സിരാഭിരുദരസ്യാചിതത്വമ്||൧൬||
Adhikarana revatIgrahe lakShaNam (17) · Śloka 17
രേവത്യാം ശ്യാവനീലത്വം കര്ണനാസാക്ഷിമര്ദനമ്| കാസഹിധ്മാക്ഷിവിക്ഷേപവക്ത്രവക്രത്വരക്തതാഃ| വസ്തഗന്ധോ ജ്വരഃ ശോഷഃ ...................||൧൭||
View original
रेवत्यां श्यावनीलत्वं कर्णनासाक्षिमर्दनम्| कासहिध्माक्षिविक्षेपवक्त्रवक्रत्वरक्तताः| वस्तगन्धो ज्वरः शोषः ...................||१७||
🔊 Audio coming soon
ശ്യാവനീലത്വാദി ശോഷാന്തം രേവതീലക്ഷണമ്|| ൧൭||
Adhikarana shuShkarevatIgrahe lakShaNam (18) · Śloka 18
........................ പുരീഷം ഹരിതം ദ്രവമ്| ജായതേ ശുഷ്കരേവത്യാം ക്രമാത് സര്വാങ്ഗസങ്ക്ഷയഃ| കേശശാതോऽന്നവിദ്വേഷഃ സ്വരദൈന്യം വിവര്ണതാ| നാനാവര്ണപുരീഷത്വമുദരേ ഗ്രന്ഥയഃ സിരാഃ| രോദനം ഗൃധ്രഗന്ധിത്വം ദീര്ഘകാലാനുവര്തനമ്||൧൮||
View original
........................ पुरीषं हरितं द्रवम्| जायते शुष्करेवत्यां क्रमात् सर्वाङ्गसङ्क्षयः| केशशातोऽन्नविद्वेषः स्वरदैन्यं विवर्णता| नानावर्णपुरीषत्वमुदरे ग्रन्थयः सिराः| रोदनं गृध्रगन्धित्वं दीर्घकालानुवर्तनम्||१८||
🔊 Audio coming soon
ശുഷ്കരേവത്യാം ഹരിതാദിഗുണം പുരീഷം ജായതേ| ക്രമാച്ച സര്വാങ്ഗസംക്ഷയഃ കേശശാതാദികം ച ജായതേ|| ൧൮||
Adhikarana asAdhyagrahe lakShaNam (19) · Śloka 19
ഉദരേ ഗ്രന്ഥയോ വൃത്താ യസ്യ നാനാവിധം ശകൃത്| ജിഹ്വായാ നിമ്നതാ മധ്യേ ശ്യാവം താലും ച തം ത്യജേത്||൧൯||
View original
उदरे ग्रन्थयो वृत्ता यस्य नानाविधं शकृत्| जिह्वाया निम्नता मध्ये श्यावं तालुं च तं त्यजेत्||१९||
🔊 Audio coming soon
ഉദര ഇത്യാദി താലുശ്യാവതാന്തമസാധ്യഗ്രഹലക്ഷണമ്|| ൧൯||
Adhikarana shuShkarevatyAH vishiShTamasAdhyalakShaNam (20) · Śloka 20
ഭുഞ്ജാനോऽന്നം ബഹുവിധം യോ ബാലഃ പരിഹീയതേ| തൃഷ്ണാഗൃഹീതഃ ക്ഷാമാക്ഷോ ഹന്തി തം ശുഷ്കരേവതീ||൨൦||
View original
भुञ्जानोऽन्नं बहुविधं यो बालः परिहीयते| तृष्णागृहीतः क्षामाक्षो हन्ति तं शुष्करेवती||२०||
🔊 Audio coming soon
യോ ബാലോ ബഹുവിധമനേകപ്രകാരമന്നം ഭുഞ്ജാനോ ബലാദിഭിഃ പരിഹീയതേ തമവശ്യം ശുഷ്കരേവതീ ഹന്തി| ഏതത്തസ്യാ വിശേഷേണാസാധ്യലക്ഷണമ്||൨൦||
Adhikarana grahagrahaNahetutraividhyam (21) · Śloka 21
ഹിംസാരത്യര്ചനാകാങ്ക്ഷാ ഗ്രഹഗ്രഹണകാരണമ്||൨൧||
View original
हिंसारत्यर्चनाकाङ्क्षा ग्रहग्रहणकारणम्||२१||
🔊 Audio coming soon
ത്രിവിധോ ഹി ഗ്രഹാണാം ഗ്രഹണേ ഹേതുര്ഹിംസാകാംക്ഷാ രതികാംക്ഷാ അര്ചനാകാംക്ഷാ ച|| ൨൧||
Adhikarana hiMsAtmake grahe lakShaNam (22) · Śloka 22
തത്ര ഹിംസാത്മകേ ബാലോ മഹാന് വാ സ്രുതനാസികഃ| ക്ഷതജിഹ്വഃ ക്വണന് ബാഢമസുഖീ സാസ്രലോചനഃ| ദുര്വര്ണോ ഹീനവചനഃ പൂതിഗന്ധശ്ച ജായതേ| ക്ഷാമോ മൂത്രപുരീഷം സ്വം മൃദ്നാതി ന ജുഗുപ്സതേ| ഹസ്തൌ ചോദ്യമ്യ സംരബ്ധോ ഹന്ത്യാത്മാനം തഥാപരമ്| തദ്വച്ച ശസ്ത്രകാഷ്ഠാദ്യൈരഗ്നിം വാ ദീപ്തമാവിശേത്| അപ്സു മജ്ജേത്പതേത് കൂപേ കുര്യാദന്യച്ച തദ്വിധമ്| തൃഡ്ദാഹമോഹാന് പൂയസ്യ ഛര്ദനം ച പ്രവര്തയേത്| സക്തഞ്ച സര്വമാര്ഗേഭ്യോऽരിഷ്ടോത്പത്തിഞ്ച തം ത്യജേത്||൨൨||
View original
तत्र हिंसात्मके बालो महान् वा स्रुतनासिकः| क्षतजिह्वः क्वणन् बाढमसुखी सास्रलोचनः| दुर्वर्णो हीनवचनः पूतिगन्धश्च जायते| क्षामो मूत्रपुरीषं स्वं मृद्नाति न जुगुप्सते| हस्तौ चोद्यम्य संरब्धो हन्त्यात्मानं तथापरम्| तद्वच्च शस्त्रकाष्ठाद्यैरग्निं वा दीप्तमाविशेत्| अप्सु मज्जेत्पतेत् कूपे कुर्यादन्यच्च तद्विधम्| तृड्दाहमोहान् पूयस्य छर्दनं च प्रवर्तयेत्| सक्तञ्च सर्वमार्गेभ्योऽरिष्टोत्पत्तिञ्च तं त्यजेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
തത്രേതി നിര്ധാരണേ| ഹിംസാത്മകേ ഗ്രഹേ ബാലോ വാ മഹാന് വാ സ്രുതനാസികാലക്ഷണോ ഭവതി| ക്ഷതാ ജിഹ്വാ യേന| ജായതേ ഭവതി| സംരബ്ധഃ സംരമ്ഭോ ഹസ്താവുദ്യമ്യാത്മാനമപരം ച ഹന്തി| ശസ്ത്രകാഷ്ഠാദ്യൈശ്ച തദ്വദിതി ഹന്ത്യാത്മാനം തഥാപരമിതി ച| തദ്വിധമിത്യേവംപ്രകാരം സാഹസമ്| ച ചേദ്ധിംസാത്മകോ ഗ്രഹസ്തൃഡാദീന് സര്വമാര്ഗേഭ്യശ്ച രക്തം രിഷ്ടോത്പത്തിം ച പ്രവര്തയേത് തതസ്തം ഹിംസാത്മകം ഗ്രഹം ത്യജേദസാധ്യത്വാത്|| ൨൨||
Adhikarana ratikAme grahe lakShaNam (23) · Śloka 23
രഹഃസ്ത്രീരതിസംല്ലാപഗന്ധസ്രഗ്ഭൂഷണപ്രിയഃ| ഹൃഷ്ടഃ ശാന്തശ്ച ദുഃസാധ്യോ രതികാമേന പീഡിതഃ||൨൩||
View original
रहःस्त्रीरतिसंल्लापगन्धस्रग्भूषणप्रियः| हृष्टः शान्तश्च दुःसाध्यो रतिकामेन पीडितः||२३||
🔊 Audio coming soon
രഹ ആദിപ്രിയഃ പുരുഷോ രതികാമേന ഗ്രഹേണ പീഡിതോ ഭവതി| സ ച ദുഃസാധ്യഃ| രഹ ഏകാന്തഃ സ്ത്രിയാ രതിഃ സംല്ലാപശ്ച സ്ത്രീരതിസംല്ലാപഃ| ഹൃഷ്ടഃ സഹര്ഷഃ ശാന്തോ വിഷയാലോലുപഃ|| ൨൩||
Adhikarana arcanAkAmagrahe lakShaNam (24) · Śloka 24
ദീനഃ പരിമൃശന് വക്ത്രം ശുഷ്കൌഷ്ഠഗലതാലുകഃ| ശങ്കിതം വീക്ഷതേ രൌതി ധ്യായത്യായാതി ഭീതതാമ്| അന്നമന്നാഭിലാഷേऽപി ദത്തം നാതി ബുഭുക്ഷതേ| ഗൃഹീതം ബലികാമേന തം വിദ്യാത് സുഖസാധനമ്||൨൪||
View original
दीनः परिमृशन् वक्त्रं शुष्कौष्ठगलतालुकः| शङ्कितं वीक्षते रौति ध्यायत्यायाति भीतताम्| अन्नमन्नाभिलाषेऽपि दत्तं नाति बुभुक्षते| गृहीतं बलिकामेन तं विद्यात् सुखसाधनम्||२४||
🔊 Audio coming soon
ദീനത്വാദിയുക്തം ബലികാമേനാര്ചനാകാക്ഷിണാ ഗൃഹീതം വിദ്യാത് സുഖസാധനം ച അന്നാഭിലാഷേऽപി ദത്തമന്നം നാതിബുഭുക്ഷതേ ഭോക്തും നേച്ഛതി||൨൪||
Adhikarana cikitsAsUtram (25-26) · Śloka 26
ഹന്തുകാമം ജയേദ്ധോമൈഃ സിദ്ധമന്ത്രപ്രവര്തിതൈഃ| ഇതരൌ തു യഥാകാമം രതിബല്യാദിദാനതഃ||൨൫|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാവഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ ബാലഗ്രഹവിജ്ഞാനീയോ നാമ തൃതീയോऽധ്യായഃ||൨൬||
View original
हन्तुकामं जयेद्धोमैः सिद्धमन्त्रप्रवर्तितैः| इतरौ तु यथाकामं रतिबल्यादिदानतः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे बालग्रहविज्ञानीयो नाम तृतीयोऽध्यायः||२६||
🔊 Audio coming soon
ഹന്തുകാമം ഗ്രഹഹോമാദിഭിര്ജയേത്| ഇതരൌ രത്യര്ചനാകാമൌ യഥാകാമമിച്ഛാനതിക്രമേണ രത്യാദീനാം ദാനത ഇതി|| ൨൫|| ഇതി ശ്രീമന്മഹാമഹോപാധ്യായേന്ദുവിരചിതായാ- മഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹവ്യാഖ്യായാം ശശിലേഖായാമുത്തരതന്ത്രേ തൃതീയോऽധ്യായഃ||