1. bālōpacaraṇīyaḥ

Adhikarana atha bAlopacaraNIyo nAma prathamo~adhyAyaH - avataraNikA · Śloka

ஏவஂ பஞ்சபிஃ ஸ்தாநைஸ்தந்த்ரஸ்ய ப்ரதாநமங்ககாயாக்யஂ ஶேஷாங்கவ்யாபி நிர்ணீதம்| பாலாதீநாஂ து ஸப்தாநாஂ ஸ்தோகவ்யக்தஶேஷத்வாத்ஸர்வேஷாமேவ நிர்ணயஂ கர்துமுத்தராக்யஂ ஷஷ்டஂ ஸ்தாநமாரப்யதே| தத்ராபி பாலே காயதஸ்தோகமந்தரஂ யாதோऽதஃ ப்ரதமமேவ பாலசிகித்ஸா வக்தவ்யா| தத்ர ப்ரதமஂ பாலஸ்ய ரோகோத்பவப்ரதிஷேதோபாயப்ரதர்ஶநார்தமத்யாய ஆரப்யதே| ததோऽரக்ஷயா ஜாதாநாஂ ரோகாணாஂ ப்ரதீகாரதர்நாயைவ த்விதீயோऽத்யாயஃ|

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ பாலோபசரணீயநாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

அதேத்யாதி பூர்வவத்வ்யாக்யேயமிதி ஹேத்யாதி ச| பாலோபசரணமதிகத்ய கதோऽத்யாயோ பாலோபசரணீயஃ, தஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|| ௧||

Adhikarana ulbAdvishodhanam (2) · Śloka 2

அத கலு ஜாதமாத்ரமேவ பாலமுல்பாத் ஸைந்தவஸர்பிஷா மார்ஜயேத்||௨||

அதேத்யாநந்தர்யே| 'கலு' ஶப்த இதாநீமர்தே| ஜாதமாத்ரஂ தத்கால ஏவ பாலமுல்பாத் வேஷ்டிதோ ஜாயதே யேந கர்பஃ ஸ உல்பஸ்தஸ்மாத் ஸைந்தவயுக்தேந ஸர்பிஷா மார்ஜயேச்சோதயேத்||௨||

Adhikarana prANapratyAnayanam (3) · Śloka 3

ததோऽஸ்யாதிப்ரபலமோஹஜ்வரபரீதஸர்வகாத்ரஸ்ய க்ரோஶிதுமபி ருஜாநுரூபஸமர்தஸ்யாநவஸ்திதாஶேஷதேஹதாதோரஸம்பாவ்ய யௌவநாத்யவஸ்தஸ்ய க்ரகசஸ்பர்ஶமிவ கரவஸநஶயநஸஂஸர்கமந்யமாநஸ்யாவிகல்பிதமங்காநி விக்ஷிப்தஃ புநரிவ மரணமநுபவதோ லீயமாநஸஂஜ்ஞஸ்யாதிஸம்பாதயோநிபுடாவபீடிதப்ராணப்ரத்யாநயநாய பலாதைலேந பரிஷேகஂ குர்யாத்| கர்ண மூலே சாஶ்மநோஃ ஸங்கட்டநம்||௩||

ததோऽநந்தரமஸ்ய பாலஸ்யாதிஸம்பாதேநாதிஸங்கடேந யோநிபுடேந ப்ரஸூதிகாலேऽவபீடிதாநாஂ ப்ராணாநாஂ ப்ரத்யாநயநாய பலாதைலேந ஶரீரோக்தேந பரிஷேகஂ குர்யாத்| கிம்பூதஸ்யேத்யாஹ-அதிப்ரபலேத்யாதி| அதிப்ரபலேந மோஹஜ்வரேண பரீதாநி ஸமந்தாத்வ்யாப்தாநி ஸர்வகாத்ராணி யஸ்ய| ஜந்மமரணயோர்ஹி மோஹஜ்வராவேஶஃ ப்ராகுக்தஃ| ததா ப்ரஸூதிக்லேஶருஜாநுரூபஂ தாஂ ப்ரதிகர்த்துஂ க்ரோஶிதுமப்யக்ஷமஸ்யாஶக்தஸ்ய| ததா அநவஸ்திதா அகஹீதஸ்வரூபா அஶேஷா தேஹதாதவோ யஸ்ய| தாதவோ வாதாதிரஸாதிமூத்ராதயஃ| ததா அஸம்பாவ்யா யௌவநாத்யவஸ்தா யஸ்ய| அந்யகராதிஸஂஸர்கஞ்ச க்ரகசஸ்பர்ஶமிவ மந்யமாநஸ்ய| க்ரகசஂ கரபத்ரம்| ததாவிகல்பிதஂ ருஜாப்ரயுக்தத்வேநைவாங்காநி விக்ஷிப்தஃ| ததாந்யஜந்மநி மரணமநுபூய ப்ரஸூதிகாலே ருஜயா புநரிவ மரணமநுபவதோ லீயமாநஸஂஜ்ஞஸ்ய மூடசேதநஸ்ய| கர்ணமூலே கர்ணஸமீபே சாஸ்ய பாலஸ்யாஶ்மநோஃ பாஷாணயோஃ ஸங்கட்டநஂ பரஸ்பராபிகாதஂ குர்யாத்| ஏதச்ச ப்ரஸூதிகாலஸஞ்ஜாதமோஹப்ரஶமார்தம்|| ௩||

Adhikarana nishceShTasya prabodhanaM karNe mantroccAraNaM ca (4) · Śloka 4

யதி வாऽசேஷ்ட ஏவ ஸ்யாத்ததஃ கஷ்ணகபாலிகயா ஶூர்பேண சைநமபிநிஷ்புநீயாத்| தக்ஷிணகர்ணமூலே ச மந்த்ரமஸ்யோச்சாரயேத் _ அங்காதங்கத்ஸம்பவஸி ஹதயாதபிஜாயஸே| ஆத்மா வை புத்ரநாமாஸி ஸ ஜீவ ஶரதாஂ ஶதம்| ஶதாயுஃ ஶதவர்ஷோऽஸி தீர்கமாயுரவாப்நுஹி| நக்ஷத்ராணி திஶோ ராத்ரிரஹஶ்சத்வாபிரக்ஷது||௪||

அத்ராந்தரே ச யத்யசேஷ்ட ஏவ ஸ்யாத்ததஃ கஷ்ணயா தூமகஜ்ஜலேந மதிதமத்யயா கபாலிகயா ஶூர்பேண சாபிநிஸ்புரணாய யதேத| யதோऽதிப்ரபாவாத்தஂ போதயதி| அஸ்ய ச பாலஸ்ய தக்ஷிணகர்ணமூலே அங்காதங்காதித்யாதி ஶ்லோகத்வயஂ மந்த்ரமுச்சாரயேத்| மந்த்ரவ்யாக்யாநஸ்ய யத் ப்ரயோஜநஂ தத்ஸுபோதம்|| ௪||

Adhikarana nAbhinAlacchedanAdi (5) · Śloka 5

ப்ரத்யாகதப்ராணஸ்ய ச ப்ரகதிபூதஸ்ய நாபிநாலஂ நாலாபிபந்தநாச்சதுரங்குலஸ்யோர்த்வஂ க்ஷோஉமஸூத்ரேண பத்த்வா தீக்ஷ்ணேந ஶஸ்த்ரேண வர்தயேத்| க்ரீவாயாஂ சைநமாஸஜ்ஜேத்| நாபிஞ்ச குஷ்டதைலேந ஸேசயேத்||௫||

ததஃ ப்ரகதிபூதஸ்ய ஸ்வஸ்தஸ்ய ச நாலாபிபந்தநாந்ராபிநாலஸ்ய யத்ர ஜடரே நிபந்தநஂ பவதி, தஸ்மாச்சதுரங்குலாதூர்த்வஂ க்ஷோஉமஸூத்ரேண பத்த்வா ஸூத்ரபந்தாதூர்த்வஂ ஶஸ்த்ரேண நாபிநாலஸ்ய வர்தநஂ சேதநஂ குர்யாத்| ஏநமிதி சிந்நஶிஷ்டஂ நாபிநாலஂ பாலஸ்ய க்ரீவாயாஂ ஸூத்ரேணாஸஜ்ஜயேல்லம்பத்வபரிஹாராய| குஷ்டேந யுக்தஂ ஸித்தஂ வா தைலஂ குஷ்டதைலஂ தேந நாபிஂ ஸேசயேத்|| ௫||

Adhikarana snapanam (6) · Śloka 6

ததஃ க்ஷீரிவக்ஷகஷாயேண ஸர்வகந்தோதகேந வா ஸப்ததபநீயரஜதநிர்வாபணகவோஷ்ணேந கபித்தபத்ரகஷாயேண வா தத்விதேந ஸ்நாபயேத்||௬||

ததோऽநந்தரஂ தஂ பாலஂ க்ஷீரிவக்ஷாணாஂ வடாதீநாஂ கஷாயேண தப்தாநாஂ தபநீயரஜதாநாஂ நிர்வாபணேந தத்ர தாபோபஶமேநோஷ்ணீகதேந ஸ்நாபயேதிதி| அதவா ஸர்வகந்தத்ரவ்யோதகேந தபநீயாதிதப்தேந| அதவா கபித்தபத்ராணாஂ கஷாயேண தத்விதேநேதி தபநீயாதிகவோஷ்ணேந| தபநீயஂ ஸுவர்ணம்| ரஜதஂ ருப்யம்|| ௬||

Adhikarana jihvauShThAdishodhanam (7) · Śloka 7

ததோऽஸ்ய ஸுபரிலிகிதநகயா ஸுப்ரக்ஷாலிதோபவாநயா கார்பாஸபிச்வவகுண்டிதயா தக்ஷிணப்ரதேஶிந்யா ஜிஹ்வோஉஷ்டகண்டமநுஸுகஂ ப்ரமுஜ்யாத்| தாலுஂ சோந்நாம்ய ஸ்நேஹபிசுநோபரிஷ்டாதவகுண்டயேத்||௭||

ததஃ ஸ்நாநாதநந்தரமஸ்ய பாலஸ்ய ஸுபரிலிகிதநகத்வாதியுக்த்யா தக்ஷிணகரப்ரதேஶிந்யா ஜிஹ்வோஉஷ்டகண்டஂ ஸாது ஸத்ரிவேஶாய ப்ரமஜ்யாத்| ஸுபரிலிகிதஂ பாரூஷ்யாதிநாஶாய ஶஸ்த்ரேண கத்தஂ நகஂ யஸ்யாஃ| பூர்வஂ ஸுப்ரக்ஷலிதா பஶ்சாதுபவநோபஶுஷ்கா ஸுப்ரக்ஷாலிதோபவாநா| கார்பாஸமயஃ பிசுஃ கார்பாஸகண்டஃ| தேநாவகுண்டிதயா மார்தவாய வேஷ்டிதயா| ப்ரதேஶிந்யங்குஷ்டாத் த்விதீயா| ததாவிதயைவ ச ததா தாலூந்நாம்ய ஸ்நேஹயுக்தேந கார்பாஸபிசுநோபரிஷ்டாச்சிரஸ்யவகுண்டயேதாச்சாதயேத்|| ௭||

Adhikarana medhAjanakaM prAshanam (8) · Śloka 8

ததஶ்சைந்த்ரீப்ராஹ்மீஶங்கபுஷ்பீவசாகல்கஂ மதுகதோபேதஂ ஹரேணுமாத்ரம் குஶாக்ராபிமந்த்ரிதஂ ஸௌவர்ணேநாஶ்வத்தபத்ரேண மேதாயுர்பலஜநநஂ ப்ராஶயேத்| தத்வத் ப்ராஹ்மீபலாநந்தாஶதாவர்யந்யதமசூர்ணஂ வா||௮||

அநந்தரமைந்த்ர்யாதீநாஂ கல்கஂ ஹரேணுமாத்ரமாநஂ மதுகதாப்யாஂ யுக்தஂ குஶாக்ரேண தர்பாக்ரேண மேதாதிஜநநேந வைதிகேந மந்த்ரேணாபிமந்த்ரிதஂ ஸுவர்ணவிகாரேணாஶ்வத்தபத்ரேண கரணேந ப்ராஶயேத்தஂ மேதாதிஜநநம்| ஏந்த்ரீ இந்த்ராணீ| ப்ராஹ்மீ ப்ரஹ்மஸுவர்சலா| ஶங்கபுஷ்பீ காஶ்மீரேஷு வீரடீ| ஹரேணவஃ ஸதீநாஃ| அஶ்வத்தபத்ராகதித்வாத்ஸோஉவர்ணமஶ்வத்தபத்ரம்| தத்வதைந்த்ர்யாதிகல்கவிதிநாநேந ப்ராஹ்ம்யாதீநாமந்யதமஸ்ய வா சூர்ணஂ ப்ராஶயேத்| அநந்தா தூர்வா|| ௮||

Adhikarana garBodakavAmanam (9) · Śloka 9

ததஃ ஸைந்தவோபஹிதேந ஸர்பிஷா கர்போதகாநி வாமயேத்| ததாஸ்யோரஃ கண்டவிஶுத்த்யா லாகவமபிலாஷஶ்ச ஜாயதே||௯||

ததஃ ப்ராஶாதநந்தரமஸ்மை ஸைந்தவேந யுக்தஂ ஸர்பிர்கர்போதகவமநாய தத்யாத்| தயேதி வமநேநாஸ்ய பாலஸ்யோரஃகண்டஸ்ய விஶுத்த்யா லாகவாதிகஂ ஜாயதே|| ௯||

Adhikarana jAtakarma (10) · Śloka 10

அதாஸ்ய ஜாதகர்ம ப்ராஜாபத்யேந விதிநா குர்யாத்||௧௦||

அதாநந்தரமஸ்ய பாலஸ்ய ப்ராஜாபத்யேந ப்ராஹ்மேண வைதிகேந விதிநா ஜாதகர்ம குர்யாத்|| ௧௦||

Adhikarana sUtikAyAH stanyAvataraNakAlaH (11) · Śloka 11

அபி ச ஸிராணாஂ ஹதயஸ்தாநாஂ விவதத்வாத்ப்ரஸூதிதஃ| ததீயேऽஹ்நி சதுர்தே வா ஸ்த்ரீணாஂ ஸ்தந்யஂ ப்ரவர்ததே||௧௧||

ஸ்த்ரீணாஂ ஸூதாநாஂ ப்ரஸூதிதஃ ப்ரஸவாத்ததீயே சதுர்தே வாஹ்நி ஸ்தந்யஂ ப்ரவர்ததே| யதஸ்ததா ஹதயஸ்தாஃ ஸிராஃ ஸர்வா விவதா பவந்திஃ, கர்பிண்யாஸ்து ஸஂவதாஃ| யத ஏவமதோ யாவத்ஸ்யந்யஂ தாவதயஂ க்ரமஃ|| ௧௧||

Adhikarana prathamAdidineShu shishoH prAshanam (12) · Śloka 12

தஸ்மாத்ப்ரதமேऽஹந்யநந்தா மிஶ்ரிதே மதுஸர்பிஷீ மந்த்ரபூதே த்ரிகாலஂ ப்ராஶயேத்| த்விதீயே லக்ஷ்மணாஸித்தஂ ஸர்பிஸ்ததீயே ச||௧௨||

ப்ரதமேऽஹந்யநந்தயா தூர்வயா மிஶ்ரிதே மதுஸர்பிஷீ| அநந்தாமிஶ்ரணஂ மேதாபுஷ்ட்யாதீஞ்ஜநயேதேவஂ வைதிகேந மந்த்ரேண பூதே அஹநி த்ரீந் காலாந் ப்ராஶயேத்| த்விதீயேऽஹ்நி லக்ஷ்ம்ணாஸித்தஂ ஸர்பிஸ்த்ரிகாலம்| ததைவ ததீயே||௧௨||

Adhikarana prathamastanyapAnavidhiH (13) · Śloka 13

ததஃ ப்ராங்நிவாரிதஸ்தந்யஸ்ய ஸ்வபாணிதலஸம்மிதஂ ஸர்பிர்த்விகாலஂ தாபயேதநந்தரஂ ச ஸ்தந்யமிஷ்டிதஃ||௧௩||

ததோऽநந்தரஂ சதுர்தே ஸ்தந்யபாநாத் ப்ராங்நிவாரிதஸ்தந்யஸ்ய யத்நேந ரக்ஷிதஸ்தந்யபாநஸ்ய த்விகாலஂ ப்ராதர்மத்யாஹ்நே ச ஸ்வபாணிதல் அஸம்மிதஂ பாலஸ்ய கரதலமேயஂ ஸர்பிர்தாபயேத்| அநந்தரஂ தத்கால ஏவேஷ்டதோ யதேச்சஂ ஸ்தந்யஂ தாபயேத்|| ௧௩||

Adhikarana karNapathi snehadAnam (14) · Śloka 14

அஹரஹஶ்சாஸ்ய ஶ்ரோத்ரஶங்காடகஂ ஸ்நேஹாப்லுதேந ப்லோதேந ப்ரச்சாதயேத்||௧௪||

அஸ்ய ச பாலஸ்யாஹரஹஃ ப்ரதிதிநஂ ஶ்ரோத்ரஶங்காடகஂ கர்ணபதஂ ஸ்நேஹாப்லுதேந ஸ்நேஹமக்நேந ப்லோதேந சைலகண்டேந ப்ரச்சாதயேத்|| ௧௪||

Adhikarana saMveshanam (15) · Śloka 15

ப்ராக்ஶிரஸஂ சைநஂ க்ஷோஉமநிசயே ஸஂவேஶயேதுச்சீர்ஷகே சாஸ்யாபிமந்த்ரிதமுதகும்பஂ ஸ்தாபயேத் த்வாரபக்ஷயோஶ்ச||௧௫||

க்ஷௌமாணாஂ வஸ்த்ராணாஂ நிசயே ப்ராக்ஶிரஸமேநஂ பாலஂ ஸஂவேஶயேச்ச| ஸஂவேஶநஂ ஶய்யாயாஂ ஸ்தாபநம்| ஸுபோதம்| உச்சீர்ஷகஃ ஶய்யாயாஃ ஶிரோபாகஃ| த்வாரபக்ஷோ த்வாரபார்ஶ்வஃ|| ௧௫||

Adhikarana vIjanAdyupacArAH (16) · Śloka 16

ஆதாரீவிதாரீபதரீகதிரநிம்பபீலுபரூஷகஶாகாபிரேநஂ வீஜயேத்| தாபிஶ்ச ஸமந்ததஃ ஸூதிகாகாரஂ பரிVவாரயேத்| ஸர்ஷபாதஸீகணகணிகாஶ்சாந்தர்பஹிஃ ப்ரகிரேத்| ஸாயஂ ப்ராதஶ்ச பலிம்||௧௬||

ஏநஂ பாலமாதார்யாதீநாஂ ஶாகாபிர்வீஜநஂ காரயேத்| (நி) ஆதாரீ காகஹந்தாலீ தோயா கதிரவல்யபி| வீஜநஂ வ்யஜநவாதேந பவநம்| தாபிஶ்சாதார்யாதிஶாகாபிஃ ஸூதிகாகாரஂ ஸமந்ததஃ ஸர்வதோதிக்கஂ பரிவாரயேத்| ஸூதிகாகாரஸ்யாந்தர்பஹிஶ்ச ஸர்ஷபாதிகணிகா விகிரேத்விக்ஷிபேத்| ஸாயஂ ப்ராதஶ்ச பலிஂ பூதோபஹாரமந்தர்பஹிஃ ப்ரகிரேத்||௧௬||

Adhikarana dhUpanaM shAntikarma ca (17) · Śloka 17

வ்ரணோக்தைஶ்ச குக்குல்வாதிபிர்தூபஂ குர்வீத| ததா ப்ராஹ்மணோऽதர்வவேதவித்தஶாஹஂ ஶாந்திகர்ம குர்யாத்| மாயூரீஂ மஹாமாயூரீமார்யாரத்நகேதுதாரிணீஂ சோபயகாலஂ வாசயேத்||௧௭||

வர்ணோக்தா குக்குல்வாதயஃ ஸூத்ரஸ்தாநே ஶஸ்த்ரகர்மவிதோஉ குக்குல்வகுருஸர்ஜரஸவசாகோஉரஸர்ஷபேத்யாதிநா படிதாஃ| ஸுபோதம்| த்வே வித்யே ஏகா லகுமாயூரீ ஸப்தஶதீ| த்விதீயா மஹாமாயூரீ சதுஃஸஹஸ்ரீ| ஆர்யாஶப்தஃ ப்ரஜாவாசீ| ரத்நகேதுநாம்நா விஶிஷ்டா தாரிணீதி ஸௌகதாதீநாஂ யா ப்ரஸித்தா|| ௧௭||

Adhikarana rakShAkarmavisheShaH (18) · Śloka 18

ஹிங்குவசாதுருஷ்கரக்ஷோக்நைஃ போடலிகாமுத்தரதேஹல்யாமாஸஜ்ஜேத்| குமாரஸ்ய ச ஸஹ மாத்ரா காண்டே உச்சீர்ஷகே ச| தத்வதார்யாபர்ணஶபரீமார்யாபராஜிதாஂ ச கோரோசநாபிலிகிதாம்| த்வாரே ச தேஹலீமநுதிர்யங்முஸலஂ நிதாபயேத்| கணகண்டகதிந்துகேந்தநாக்நிஂ நக்தஂ திவஞ்ச ஜாகயாத்| ததாநுரக்தாஃ ஸ்த்ரியஃ ஸுஹதஶ்ச| ப்ரஹஷ்டஜநஸம்பூர்ணஞ்ச தத்வேஶ்ம கார்யம்||௧௮||

போடலிகா ப்ரஸேவிகா| உத்தரதேஹலீ த்வாரஶாகயோருபர்யாஸக்தஂ காஷ்டம்| குமாரஸ்ய பலஸ்ய கண்டே உச்சீர்ஷகே ச ஹிங்க்வாதிபோடலிகாமாஸஜ்ஜேத்| தந்மாதுஶ்ச ததைவேதி ஸஹார்தஃ| ஆர்யாபர்ணஶபரீவித்யா ஆர்யாபராஜிதா இதி மூலமந்த்ரேண கோரோசநயா பூர்ஜாதிபத்ரலிகிதா தஸ்ய கண்டே உச்சீர்ஷகே சாஸஜ்ஜேத்| தேஹலீமநு தேஹல்யநுஸாரேண த்வாரே திர்யங்முஸலஂ நிதாபயேத்| தேஹலீ த்வாரஶாகயோராதாரகாஷ்டம்| யஸ்ய சாக்நேஃ கணாதிகமிந்தநஂ தமக்நிஂ நக்தந்திவஂ ச ஜாகயாத் நிர்யாணாத்ரக்ஷேத்| கணஂ கண்டதண்டுலாஃ| கண்டகஂ தண்டுலக்ஷோதநசூர்ணம்| ததாநுரக்தாஃ ஸ்த்ரியோ ஜாகயுஃ ஸுஹதஶ்ச| ஸுபோதம்|| ௧௮||

Adhikarana stanyadAnArhadhAtrIlakShaNam (19) · Śloka 19

அதாஸ்ய ஸமாநவர்ணா மத்யமவயாஃ ஶுசிரலோலுபா நிபதாநாதுரா ஜீவத்வத்ஸா வத்ஸலா தக்ஷிணா ப்ரஹ்மசாரிண்யவ்யங்கா பஹுக்ஷீரா ஶுக்லாம்பராசாரா தீர்கஹ்ரஸ்வாதிதேஹதோஷாஷ்டகரஹிதா அலம்போர்த்வசூசுகாதிபீநஹீநஸ்தநதோஷமுக்தா யுக்தசூசுகா தாத்ரீ ஸ்யாத்தஸ்ய ஏவ ஸ்தந்யஂ பிபேத||௧௯||

அத பாலஸ்ய ஸவர்ணத்வாதியுக்தா தாத்ரீ ஸ்யாத்| வர்ணோ ப்ராஹ்மணாதிஃ| மத்யஂ வயஸ்தாருண்யாத்வர்த்வம்| தாருவாஹிஃ படதி| தருணீ ஸ்யாதவத்ஸலா| க்லேஶஂ ந ஸஹதே வத்தா ஸ்தந்யஂ சாஸ்யா ந புஷ்டிகதிதி| லோலுபா ஆஹாரபாநகத்நுஃ நிபதா அவ்யக்ரா| அநாதுரா வ்யாதிரஹிதா| வத்ஸலா அபத்யவத்ஸலா| தக்ஷிணா அநுகூலா| ப்ரஹ்மசாரிணீ நிஷித்தபுஂஸஂ யோகா| அவ்யங்கா ஸம்பூர்ணாங்கா| ஆசாரஸ்ய ஶுக்லத்வமநிந்திதத்வம்| அஷ்டௌ தேஹதோஷாஃ அதிதீரத்வமதிஹ்ரஸ்வத்வமதிலோமத்வமலோமத்வமதிஶுக்லத்வமதிகஷ்ணத்வமதிகார்ஶ்யமதிஸ்தூலத்வஞ்ச| அலம்பசூசுகா அநூர்த்வாபிமுகசூசுகா ச| அதிபீநஹீநாப்யாஂ ஸ்தநதோஷாப்யாஂ முக்தா| யுக்தஂ ப்ரமாணாநதிகஂ சூசுகஂ யஸ்யாஃ ஸா ததோக்தா| சூசுகஂ ஸ்தநாக்ரம்| தஸ்யா யதோக்தாயா ஏவ தாத்ர்யாஃ ஸ்தந்யஂ பிபேத்| ஏவகாரக்ரஹணமேதத்குணமிஶ்ரீபாவப்ரதிஷேதாய|| ௧௯||

Adhikarana shuddhastanyalakShaNam (20) · Śloka 20

தச்சோதகபாத்ரே துஹ்யமாநமேகதாஂ யதுதகேந ஸஹ கச்சதி வக்ஷ்யமாணதோஷரஹிதஞ்ச தச்சுத்தமாரோக்யபலஜநநம்||௨௦||

தச்சேதி ஸ்தந்யமுதகபூர்ணே பாத்ரே துஹ்யமாநமுதகேந ஸஹ யதேகதாமவிபக்தவத்தித்வஂ கச்சதி| பாலாமயப்ரதிஷேதே வக்ஷ்யமாணோஉஃ ஸ்தந்யதோஷைஃ ரஹிதஂ தச்சுத்தமாரோக்யாதிஜநநஂ ச போத்தவ்யம்|| ௨௦||

Adhikarana dhAtryAH stanadAnavidhiH (21) · Śloka 21

அத தாத்ரீ ஸ்நாதாऽநுலிப்தா நித்யமஹதவாஸாஃ ஸுமநாஃ ப்ரஜாஸ்தாபநௌஷதீஃ ஶிரஸா பிப்ராணா ப்ராங்மூகீ ஸ்தநஂ ப்ராக்தக்ஷிணஂ தௌதமீஷத்பரிஸ்ருதஂ பாயயேத்||௨௧||

அதேத்யாதிநா தாத்ர்யாஃ ப்ரதமஂ ஸ்தநபாநவிதாநம்| ஸுமநாஃ ஸுசித்தா ப்ரஜாஸ்தாபநீயாந்யௌஷதாநி ஏந்த்ரீதூர்வாதீநி மஹாகஷாயஸஂக்ரஹோக்தாநி| ஈஷத்பரிஸ்ருதஂ ஸ்தோககஷ்டஸ்தந்யஂ ஸ்தநஂ பாலஂ தாத்ரீ பாயயேத்|| ௨௧||

Adhikarana nAnAstanyapAnadoShAH (22) · Śloka 22

நாநாஸ்தந்யஸ்ய ஹ்யஸாத்ம்யத்வாந்நாநாவிதா வ்யாபதோ பவந்தி| அபரிஸ்ருதே சாதிஸ்தந்யபூர்ணஸ்தநபாநேநோத்ஸ்நேஹநாத் காஸஶ்வாஸஜ்வரச்சர்திஷாஂ ஸம்பவஃ||௨௨||

நாநேத்யாதிநாநேகஸ்தந்யபாநப்ரதிஷேதப்ரயோஜநம்| அதிஸ்தந்யபூர்ணஸ்தநபாநேந பாலஸ்யோத்ஸ்நேஹநாத் காஸாதிஸம்பவஃ| உத்ஸ்நேஹநஂ தத் ஸ்நேஹஸ்யாந்தர்கமநம்|| ௨௨||

Adhikarana stanyanAshahetavaH stanyajananopAyAshca (23) · Śloka 23

ரூக்ஷாந்நபாநகர்ஶநக்ரோதஶோககாமாதிபிஃ ஸ்தந்யநாஶஃ| ஸ்தந்யஜநநாநி து மத்யாநி ஸீதுவர்ஜ்யாந்யாநூபமாஂஸாநி த்ரவாஃ ஸ்வாத்வம்லலவணப்ராயாஶ்சாஹாராஃ க்ஷீரிண்யஶ்சௌஷதயஃ க்ஷீரபாநமநாயாஸஃ ஸௌமநஸ்யஂ ச||௨௩||

ரூக்ஷாந்நபாநாதிநா ஸ்த்ரியாஃ ஸ்தந்யநாஶோ பவதி| மத்யாதீநி ஸ்தந்ய ஜநநாநி பவந்தி| ஸுபோதம்|| ௨௩||

Adhikarana pAnAnarhastanyaM stanyAnarhabAlAvasthA ca (24) · Śloka 24

ந து க்ஷுதிதஶோகார்தஶ்ராந்தக்ருத்தப்ரதுஷ்டதாதுகர்பிணீவிருத்தாஹாரபுக்தாநாஂ ஸ்தந்யஂ பாயயேந்நாஜீர்ணௌஷதஞ்ச பாலமிதி||௨௪||

க்ஷுதிதாதீநாஂ ஸப்தாநாஂ ஸம்பந்தி ஸ்தந்யஂ ந பாயயேத்| யஸ்ய ச பாலஸ்ய மஹாமந்த்ரப்ரயுக்தமௌஷதஂ ந ஜீர்ணஂ தஂ நிர்தோஷமபி ஸ்தந்யஂ ந பாயயேத்|| ௨௪||

Adhikarana ShaShThInishAyAM visheShakRutyam (25) · Śloka 25

பவதி சாத்ர- ஷஷ்டீஂ நிஶாஂ விஶேஷேண கதரக்ஷாபலிக்ரியாஃ| ஜாகயுர்பாந்தவாஸ்தஸ்ய தததஃ பரமாஂ முதம்||௨௫||

யத்யபி ஸர்வஂ தஶாஹஂ ரக்ஷாதிகமுக்தஂ ததாபி விஶேஷேண ஷஷ்டீஂ நிஶாஂ தஸ்ய பாலஸ்ய பாந்தவாஃ கதரக்ஷாபலிக்ரியாஃ பரமஂ ச ஹர்ஷஂ தததோ ஜாகயுஃ|| ௨௫||

Adhikarana nAmakaraNam (26) · Śloka 26

தஶமே த்வாதஶே வாஹ்நி கோத்ராசாரைஃ ஶுபைஃ ஶுபே| ஸூதா ஸ்நாநோத்ஸவஂ குர்யாத்பிதாऽபத்யஸ்ய நாம ச| திநே ஶததமே வாக்யாஂ பூர்ணே ஸஂவத்ஸரேऽதவா| விப்ரதோऽங்கைர்மநோஹ்வாலரோசநாகுருசந்தநம்| பூஜ்யஂ த்ரிபுருஷாநூகமாதௌ கோஷவதக்ஷரம்| அவத்தஂ கதமூஷ்மாந்தமநராதிப்ரதிஷ்டிதம்| நக்ஷத்ரதேவதாயுக்தஂ ததேவ து ந கேவலம்| மங்கல்யமந்தரந்தஸ்தஂ ந துஷ்டஂ ந ச தத்திதம்| புஂஸோ விஸர்ஜநீயாந்தஂ ஸமவர்ணஂ ஸ்த்ரியாஃ புநஃ| விஷமாக்ஷரமக்ரூரஂ விஸ்பஷ்டார்தஂ மநோரமம்| ஸுகோத்யஂ தீர்கவர்ணாந்தமாஶீர்வாதாபிதாநவத்||௨௬||

ததோ தஶமே த்வாதஶே வாऽஹநி ஶுபே ப்ரஶஸ்தே ஶுபைஃ ஸ்வகோத்ராசாரைஃ ஸூதா ஆத்மநஃ ஸ்நாநோத்ஸவஂ குர்யாத்| ததைவ ச பிதா அபத்யஸ்ய நாம குர்யாத்| அதவா ஜந்மதிநாச்சததமே திநே ஆக்யஂ நாம குர்யாத்| பூர்ணே வா ஸஂவத்ஸரே ஆக்யாஂ குர்யாத்| கிம்பூதஸ்ய பாலஸ்யேத்யாஹ- மநோ-ஹ்லாதிதிலகாநங்கைர்விப்ரதோ தாரயதஃ| அலஂ ஹரிதாலம்| கிம்பூதஂ நாம இத்யாஹ-பூஜ்யமித்யாதி| பூஜ்யமுத்கஷ்டத்வஂ ப்ரஸித்த்யா| த்ரிபுருஷாநூகஂ பிதபிதாமஹப்ரபிதாமஹாநுகாரிகம்| அத ஊர்த்வஂ ஸ்வகுல்யாநாமபி நாம ந கார்யம்| ததாவிதஂ ச நாம குர்யாத்யஸ்மிந்நாம்நி ஆதோஉ கோஷவதக்ஷரஂ வர்ணோ வித்யதே| தத்ர வர்காணாஂ ததீயசதுர்தாஃ, அந்தஃஸ்தாஃ, ஹகாராநுஸ்வாரோஉ, யமோஉ, ததீயசதுர்தோஉ, நாஸிக்யாஶ்சஸஂவதகண்டா நாதாநுப்ரதாநா கோஷவந்தஶ்ச| வர்காணாஂ ததீயா கஜடதபாஃ சதுர்தா கஜடதபாஃ அந்தஃஸ்தாஃ யரலவாஃ அநுஸ்வாரோ நாமாயோகவாஹஃ அநுக்தா ஏவேஹாயோகவாஹாஃ யதா விஸர்ஜநீயஜிஹ்வாமூலீயாதயஃ ததீயஶ்சதுர்தஶ்ச யமஃ யமா உச்சாரண ஏவோபலப்யந்தே யதா யஜ்ஞஶப்தே நாஸிகாவிஶேஷஃ இஹ நித்யநாஸிக்யா ட-ஞ-ண-ந-மாஃ| கோஷவத்வமேவைஷாஂ வர்ணகுணாநாமஸ்மாகமுபயோகி| அவத்தஂ யஸ்மிந் நாம்ந்யாதிவர்ணே வத்திஸஂஜ்ஞா ந வித்யதே| வத்திரிதி ஸஂஜ்ஞா ஆகாரைகாரோஉகாராணாம்| கதமிதி கத்ப்ரத்யயாந்தம்| கததிஙிதி திங்வர்ஜிதஃ ப்ரத்யயஃ கத்ஸஂஜ்ஞோ பவதி| திபாதயோ மஹிஙந்தாஸ்திஙஃ| ஊஷ்மாந்தஂ யஸ்மிந் நாம்ந்யூஷ்மாக்ஷரமந்தே வித்யதே| ஊஷ்மாணஃ ஶஷஸஹாஃ| யச்ச பாலகுல்யாநாமராதிநா ப்ரதிஷ்டிதந்ந பவதி| பாலஸ்ய நக்ஷத்ரதேவதாயுக்தம்| நக்ஷத்ராணாஂ தேவதா பவந்தி| தத்யதா-அஶ்விந்யா அஶ்விநோஉ| பரண்யா யமஃ| கத்திகாநாமக்நிஃ| ரோஹிண்யாஃ ப்ரஜாபதிஃ| மகஶிரஸாஂ மகாங்கஃ| ஆர்த்ராயா ருத்ரஃ| புநர்வஸூநாமதிதிஃ| புஷ்யஸ்ய பஹஸ்பதிஃ| ஆஶ்லேஷாயாஃ ஸர்பாஃ| மகாநாஂ பிதரஃ| பூர்வபல்குநீநாஂ பகஃ| உத்தரபல்குநீநாமர்யமா| ஹஸ்தஸ்ய மைத்ரஃ| சித்ராயாஸ்த்வஷ்டா| ஸ்வாத்யா வாயுஃ| விஶாகாயா இந்த்ராக்நீ| அநுராதாயாஃ மைத்ரஃ| ஜ்யேஷ்டாயா இந்த்ரஃ| மூலஸ்ய நிரதிஃ| பூர்வாஷாடாயா ஆபஃ| உத்தராஷாடாயா விஶ்வேதேவாஃ| ஶ்ரவணஸ்ய விஷ்ணுஃ| தநிஷ்டாயா வஸவஃ| ஶதபிஷஜோ வருணஃ| பூர்வாபாத்ரபதாநாமஜைகபாத்| உத்தராபாத்ரபதாநாமஹிர்புத்நிஃ| ரேவத்யாஃ பூஷா| ஏதா நக்ஷத்ரதேவதா யாதஶ்யஸ்தாபிர்யுக்தஂ நாம காரயேத்| ததேவேதி| ந கேவலஂ ததேவ பூர்வோக்தலக்ஷணமேவ கிந்து மங்கல்யத்வாதிவிஶிஷ்டமபி| அந்தர்மத்யே அந்தஃஸ்தா யரலவா யஸ்மிஂஸ்தத்| ந துஷ்டமிதி| துஷ்டஂ நாம ந குர்யாத்| ந ச தத்திதமிதி| தத்திதஂ தத்திதாதிகாரவிஹிதப்ரத்யயாந்தம்| தச்ச நாமாக்ஷரஂ விஸர்ஜநீயாந்தஂ ச புஂஸோ விதேயம்| ஸமாக்ஷரஂ யஸ்ய நாம்நஃ ஸமஸங்க்யாந்யக்ஷராணி பவந்தி| ஸ்த்ரியாஃ புநர்நாம தத் குர்யாத் யத் விஷமாக்ஷரஂ விஷமஸங்க்யாந்யக்ஷராணி வித்யந்தே யஸ்மிஂஸ்ததேவம்| அக்ரூரஂ ஸுஸ்பஷ்டார்தஂ மநோரமஞ்ச| ஸுகோத்யஂ யதாநாயஸேந வக்துஂ ஶக்யதே| தீர்கோ வர்ணஸஂயோக அந்தே யஸ்ய| ஆஶீர்வாதஸ்யாபிதாநஂ வித்யதே யஸ்மிந் தத்| யஸ்மிந்நப்யுச்சார்யமாணே ஆஶீர்வாதஃ கதோ பவதி|| ௨௬||

Adhikarana bAlasyAyuHparIkShaNam (27) · Śloka 27

ததஃ ப்ரகதிபேதோக்தரூபைராயுஃ பரீக்ஷணம்| ப்ராகுதக்ஶிரஸஃ குர்யாத்பாலஸ்ய ஜ்ஞாநவாந்பிஷக்||௨௭||

ததோநாம்நோऽநந்தரஂ ப்ரகதிபேதாத்யாயோக்தை ரூபைர்லக்ஷணைராயுஷோ மாநஸ்ய பரீக்ஷணஂ குர்யாத்யஸ்து ஜ்ஞாநவாந் வைத்யஃ ஸ பாலஸ்ய ப்ராகுதக்ஶிரஸஃ||௨௭||

Adhikarana prashastaM veshma upakaraNAni ca (28) · Śloka 28

ப்ரஶஸ்தவாஸ்துஶரணஂ ஸஜ்ஜோபகரணஂ ஶுசி| நிர்வாதஂ ச ப்ரவாதஂ ச வத்தஸ்த்ரீவைத்யஸேவிதம்| நிர்மத்குணாகுமஶகமதமஸ்கஂ ச ஶஸ்யதே| ஶுசிதௌதோபவாநாநி நிர்வலீநி மதூநி ச| ஶய்யாஸ்தரணவாஸாஂஸி ரக்ஷோக்நைர்தூபிதாநி ச||௨௮||

ஸ து இதமிதஂ குர்யாத்கிமித்யாஹ- ப்ரஶஸ்தவாஸ்துத்வாதியுக்தஂ ஶரணஂ வேஶ்ம குர்யாத்| உபகரணஂ யத்கிஞ்சிதௌபயிகஂ தத்ஸர்வஂ ஸஜ்ஜஂ யத்ர| நிர்வாதமேவைகதேஶே ஏகதேஶே ப்ரவாதம்| வத்தஸ்த்ரீபிர்வத்தவைத்யைஶ்ச ஸேவிதம்| ஶுச்யாதிகுணாநி ச ஶய்யாதீநி குர்யாத்| உபவாநமுபஶுஷ்கம்| வலயஃ ஸங்கோசாஃ| ஆஸ்தரணஂ ஶய்யாச்சாதநபடஃ| தாநி ஶய்யாதீநி ரக்ஷ்க்நைஃ ஸர்ஷபவசாதிபிர்தூபிதாநி ஶஸ்யந்தே|| ௨௮||

Adhikarana dhUpanam (29) · Śloka 29

காகோऽவிஶஸ்தஃ ஶஸ்தஶ்ச தூபநே த்ரிவதாந்விதஃ| வசாஜ்யகுஷ்டஶ்ரீவேஷ்டஸர்ஷபைர்தூபயேத் ஸதா||௨௯||

அவிஶஸ்தோऽஹிஂஸிதஃ ஸ்வயஂ மதஃ காகஸ்த்ரிவதாந்விதஃ ஸத்ரிவதஃ ஸ தூபநே ஶஸ்யதே| ஸதா ச வசாதிபிர்தூபயேத்|| ௨௯||

Adhikarana bodhanAdau sAvadhAnatA (30) · Śloka 30

போதயேத்ஸஹஸா ஸுப்தஂ நோ ந சைநஂ ஸமுத்க்ஷிபேத்| ததா ஹ்யஸ்ய ஸமுத்த்ராஸோ வேகரோதஶ்ச ஜாயதே||௩௦||

ஏநஂ ச பாலஂ ஸுப்தஂ ஸஹஸா ந போதயேத்| ந சைநஂ ஸுப்தஂ ஶய்யாதஃ ஸமுத்க்ஷிபேத்| ததாஹி ஸஹஸா போதநேநோத்க்ஷேபேண சாஸ்ய பாலஸ்ய வேகரோத உத்த்ராஸஶ்ச ஜாயதே|| ௩௦||

Adhikarana lAlApanodanopAyaH (31) · Śloka 31

மாக்ஷிகாமலகவ்யோஷபஹதீமூலஸைந்தவைஃ| லாலோபநோதருச்யர்தஂ முகமந்தஃபராமஶேத்||௩௧||

மாக்ஷிகாதிபிர்லிப்தயாங்குல்யாந்தர்முகஂ பாலஸ்ய பராமஶேத்| ததா ஹி லாலாபநுத்தீ ருசிஶ்ச பவதி|| ௩௧||

Adhikarana maNyAdidhAraNam (32) · Śloka 32

ஜீவத்கட்காதிஶங்கேஷு ஸமாஸக்தாஞ்சுபாந் மணீந்| தாரயேத் தஶ சைந்த்ர்யாதீஞ்ஜீவகர்ஷபகாவபி| ஆயுர்மேதாஸ்மதிஸ்வாஸ்த்யகரீஂ ரக்ஷோபிரக்ஷணீம்| ஹஸ்தாப்யாஂ க்ரீவயா மூர்த்நா விஶேஷாந்ஸததஂ வசாம்||௩௨||

ஜீவதஃ கட்காதேர்கஹீதஂ யச்சங்கஂ தத்ராஸக்தா நிபத்தா யே ஶுபாமணயஃ தாந் பாலஂ தாரயேத்| ஐந்த்ர்யாதீஂஶ்ச தஶ தாரயேத்| ததா ஜீவகர்ஷபகாவபி| ஐந்த்ரீ ப்ராஹ்மீ ஶதவீர்யா ஸஹஸ்ரவீர்யா ஸுமேதா கந்யா ஶிவாऽரிஷ்டா வாட்யபுஷ்பீ விஷ்வக்ஸேநேதி தஶ| ஹஸ்தாதிகேந விஶேஷாத் ஸததஂ வசாஂ தாரயேத்| ஆயுரித்யாதி வசாஶேஷணம|| ௩௨||

Adhikarana stanyadoShodBavAH gadAH (33) · Śloka 33

ஸ்தந்யதோஷாத்கதாஸ்தஸ்ய யதோக்தஂ தத் பிபேத்யதஃ| பீநாऽதிகந்தராஸ்தம்பஂ குர்யாதூர்த்வாக்ஷமூர்த்வகஃ| உச்ச்வாஸரோதால்லம்போऽதிஸ்தநோ ஜீவிதஸஂஶயம்| ந கர்பிண்யாஃ பிபேத்ஸ்தந்யஂ பாரிகர்பிககத்தி தத்||௩௩||

ஸ ச பாலோऽநந்தரோக்தகுணமேவ ஸதா ஸ்தந்யஂ பிபேத்யதஃ ஸ்தந்யதோஷாத் கதா பவந்தி| அதிபீநஃ ஸ்தநோ யஃ ப்ரதிஷித்தஃ ஸ கந்தராஸ்தம்பஂ பாலஸ்ய குர்யாத்| ஊர்த்வகதசூகுகஃ ஸ்தநோ பாலமூர்த்வாக்ஷஂ குர்யாத்| அதிலம்பஸ்தந உச்ச்வாஸரோதாத் ஜீவிதஸஂஶயஂ குர்யாத்| கர்பிண்யாஃ ஸ்தந்யஂ பாரிகர்பிகஂ கரோதி| பாரிகர்பிகஂ கர்பிணீஸ்தந்யபாநஜஂ பாலாமயே வக்ஷ்யதே|| ௩௩||

Adhikarana stanyABAve upAyaH (34) · Śloka 34

ஸ்தந்யாபாவே பயஶ்சாகஂ கவ்யஂ வா தத்குணஂ பிபேத்| மூலைஃ ஸித்தஂ பஹத்யாத்யைஃ ஸ்திராப்யாஂ வா ஸிதாயுதம்||௩௪||

ஸ்தந்யாபாவே ஸ்த்ரீஸ்தந்யாபாவே தத்குணமிதி பூர்வோக்தஸ்ய ஸ்த்ரீஸ்தந்யஸ்ய ஸர்வைராகாராதிபிர்குணைஃ ஸதஶம்| தச்ச கவ்யஂ சாகஂ வா பஹத்யாத்யைர்மூலைர்லகுநா பஞ்சமூலேந ஸித்தம்| ஸ்திராப்யாஂ வா ஸித்தமுபயமபி ஸிதாயுதம்|| ௩௪||

Adhikarana sUtikAgArAnniShkramaNavidhiH (35) · Śloka 35

சதுர்தே ஸூதிகாகாராதக்நிஸ்கந்தபுரோகமாந்| மாஸே நிஷ்க்ராமயேத்தேவாந் நமஸ்கர்த்து ஸ்வலஂகதாம்||௩௫||

தஞ்ச பாலஂ ஜந்மநஶ்சதுர்தே மாஸே ஸூதிகாகாராத் ஸ்வலஂகதஂ நிஷ்க்ராமயேதக்நிஸ்கந்தபுரோகமாந் தேவாந் நமஸ்கர்தும்| கரோதி கிர்யாகர்மாபேக்ஷயா| கர்மணி த்விதீயா|| ௩௫||

Adhikarana dharaNyAmupaveshanantatra mantrashca (36) · Śloka 36

பஞ்சமே மாஸி புண்யேऽஹ்நி தரண்யாமுபவேஶயேத்| த்விகிஷ்குமாத்ரஂ லிப்தாயாஂ பலிஂ தத்வா சதுர்திஶம்| தரண்யஶேஷபூதாநாஂ மாதா த்வமஸி காமதுக்| அஜரா சாப்ரமேயா ச ஸர்வபூதநமஸ்கதா| சராசராணாஂ லோகாநாஂ ப்ரதிஷ்டாஸ்யவ்யயாஸி ச| குமாரஂ பாஹி மாதேவ ப்ரஹ்மா ததநுமந்யதாம்| ஸ்வாஹேதி மந்த்ரேணாநேந ப்ரத்யஹஂ ச ததஃ பரம்| ஸாஶ்ரயஂ ஸாவலம்பஂ ச கட்யாதீந் மர்தயேதநு||௩௬||

ததஃ பஞ்சமே மாஸே புண்யேऽஹநி பாலஂ தரண்யாமுபவேஶயேத்| கிஷ்குத்வயமாத்ரலிப்தாயாஂ தரண்யாஂ தரணீத்யாதிநா ஸ்வாஹாந்தேந மந்த்ரேண கரணபூதேந சதுர்திஶஂ பலிஂ தத்வோபவேஶயேத்| கிஷ்குஹஸ்தோ ந விதஸ்திஃ| பாடவிப்ரதிபத்திநிவத்தயே மந்த்ரவ்யாக்யாநம்| ஹே தரணி! அஶேஷாணாஂ பூதாநாஂ த்வமஸி காமதுங்மாதா| காமஂ துஹ்யத இதி காமதுக்| ந ஜீர்யத இத்யஜரா த்வமஸி| ததா ப்ரமாதுமஶக்யாப்ரமேயா| ஸர்வைஶ்ச பூதைர்நமஸ்கதா| சரா பூதா ஜங்கமாஃ அசரா ஸ்தாவராஸ்தேஷாஂ ஸர்வேஷாஂ த்வமஸி ப்ரதிஷ்டா| ந வ்யேதி நாநா ந கச்சதீத்யவ்யயா நிர்விகாரா சைநஂ குமாரஂ பாஹி| யதா மாதா புத்ரஂ பாதி| தச்ச குமாரபாலநஂ பவத்யா ப்ரஹ்மாநுமந்யதாம்| ஏவஂ ப்ரதமமுபவேஶயேத்| ததஃ பரஂ ப்ரத்யஹஂ ஸாஶ்ரயஂ ஸாவலம்பஂ சோபவேஶயேத்| ஆஶ்ரய ஆஸநம்| அவலம்பஂ பாதரக்ஷணம்| உபவேஶநாதநு ச பாலஸ்ய கட்யூருஜாந்வாதீந் மர்தயேத்|| ௩௬||

Adhikarana annaprAshanam (37) · Śloka 37

ஷஷ்டேऽந்நப்ராஶநஂ மாஸி க்ரமாத்தச்ச ப்ரயோஜயேத்| சிராந்நிஷேவமாணோऽந்நஂ பாலோ நாதுர்யமஶ்நுதே| பஜேத்யதா யதா சாந்நஂ ஸ்தந்யஂ த்யாஜ்யஂ ததா ததா||௩௭||

ஷஷ்டே மாஸ்யந்நப்ராஶநஂ குர்யாத்| தச்ச க்ரமேண ஸ்தோகாப்யாஸேந ப்ரயோஜயேத்| க்ரமாதித்யத்ரைவ ஹேதுஃ சிராதித்யாதி| ஸ ச பாலோ யதா யதா வத்த்யாऽந்நஂ பஜேத்ததா ததாऽபசயேந ஸ்தந்யஂ த்யஜேத்|| ௩௭||

Adhikarana karNavyadhavidhiH savistaraH (38) · Śloka 38

ஷட்ஸப்தாஷ்டமமாஸேஷு நீருஜஸ்ய ஶுபேऽஹநி| கர்ணௌ ஹிமாகமே வித்த்யேத்தாத்ர்யங்கஸ்தஸ்ய ஸாந்த்வயந்| ப்ராக்தக்ஷிணஂ குமாரஸ்ய பிஷக்வாமஂ து யோஷிதஃ| தக்ஷிணேந ததத் ஸூசீஂ பாலீமந்யேந பாணிநா| மத்யதஃ கர்ணபீடஸ்ய கித்திகண்டாஶயஂ ப்ரதி| ஜராயுமாத்ரப்ரச்சந்நே ரவிரஶ்ம்யவபாஸிதே| கதஸ்ய நிஶ்சலஂ ஸம்யகலக்தகரஸாங்கிதே| வித்யேத்தைவகதே சித்ரே ஸகதேவர்ஜு லாகவாத்| நோர்த்வஂ ந பார்ஶ்வதோ நாதஃ ஸிராஸ்தத்ர ஹி ஸஂஶ்ரிதாஃ| காலிகாமர்மரீரக்தாஸ்தத்வ்யதாத்ராகருக்ஜ்வராஃ| ஸஶோபதாஹஸஂரம்பமந்யாஸ்தம்பாபதாநகாஃ| தேஷாஂ யதாமயஂ குர்யாத்விபஜ்யாஶு சிகித்ஸிதம்| ஸ்தாநவ்யதாந்ந ருதிரஂ ந ருக்ராகாதிஸம்பவஃ| ஸ்நேஹாக்தஂ ஸூச்யநுஸ்யூதஂ ஸூத்ரஂ சாநு நிதாபயேத்| ஆமதைலேந ஸிஞ்சேச்ச பஹலாஂ தத்வதாரயா| வித்த்யேத்பாலீஂ ஹிதபுஜஃ ஸஞ்சார்யாத ஸ்தவீயஸீ| வர்திஸ்த்ர்யஹாத்ததோ ரூடஂ வர்தயேத ஶநைஃ ஶநைஃ| ஸ்வேதிதோத்வர்திதஂ கர்ணமப்யக்தஂ பஂஹணைஃ புநஃ| நாஜீர்ணே ந மலோத்ரேகே ந சாத்யுஷ்ணேऽபி வர்தயேத்| ஸதா ச யுஞ்ஜ்யாதப்யங்காந் கர்ணபாலீகதோதிதாந்| புஷ்டிநீருக்த்வஜநநாநிதி ஸஂவர்திதே தடே| கலதௌதாவபத்தாநி கர்ணே ரத்நாநி நிக்ஷிபேத்| பிந்த்யாதவத்தௌ ஸ்த்ரீணாந்து பாலீமந்தரபாங்கதஃ| நைவ சாபாங்கயோர்பாஹ்யாஂ வ்யாபதஃ ஸ்யுஸ்ததோ த்ருவாஃ| ஜிஹ்வஸூசீவ்யதாத்வர்திகாடத்வாததவா மலைஃ| ஜாதே மஹதி ஸஂரம்பே வர்திமாஶ்வபநீய தத்| யவைரண்டஜடாயஷ்டீமஞ்ஜிஷ்டாஜ்யைஃ ப்ரலேபயேத்| ஸுரூடஂ ச புநர்வித்தயேத்த்வரயா து விவர்தநாத்| சித்யேத பாலீ ஶுத்தஸ்ய ஶுத்தாஸ்த்ராஂ ஸந்ததீத தாம்| கர்ணாமயநிஷேதோக்தஸந்தாநவிதிநா பிஷக்||௩௮||

ததஃ ஷஷ்டாத்யந்யதமே மாஸே பாலஸ்ய நீருஜஸ்ய ஸதோ ஹிமாகமே ஶீதகாலேऽஹநி தாத்ர்யங்கஸ்தஸ்ய ஸாந்த்வயந் பிஷக்கர்ணௌ வித்த்யேத்| குமாரஸ்ய ப்ராக் பூர்வஂ தக்ஷிணஂ கர்ண வித்த்யேத்ததோ வாமம்| யோஷிதஃ ப்ரக்வாமஂ வித்த்யேத்ததோ தக்ஷிணம்| யஶ்ச வித்த்யேத்ஸ தக்ஷிணேந பாணிநா ஸூசீஂ ததாத்வித்த்யேத்| அந்யேந வாமேந பாலீஂ ததத்| பாலீ கர்ணஶுஷ்குலீ| கஸ்மிந் ப்ரதேஶே கர்ண வித்த்யேதத ஆஹ-மத்யத இத்யாதி| கர்ணபீடஸ்ய கர்ணாதோபாகஸ்ய மத்யதோ மத்யே கிஞ்சிச்ச கண்டாஶயமநுஸரந் தைவகதே சித்ரே வித்த்யேத்| ஜராயுமாத்ரேத்யாதி| தைவகதச்சித்ரவிஶேஷணஂ தத்பரிஜ்ஞாநஹேதுஃ| ஜராயுஃ ஸூதஶல்கஃ| தந்மாத்ரேண தநுநா சந்நே ரவிரஶ்மிபிரவபாஸிதே ஆலோகிதே தஸ்மிந்நலக்தகரஸேந யாவகேநாங்கிதே சிஹ்நிதே வித்த்யேத்| ஸூச்யபிகாதேந ச ஸகதேகேநைவ வாரேண வித்த்யேத் ஜு ச லாகவாச்ச| தைவச்சித்ராதூர்த்வமுபரி| பார்ஶ்வத அதஶ்ச ந வித்த்யேத்| குத இத்யாஹ-ஸிரா இத்யாதி| ஊர்த்வஂ காலிகா நாம ஸிரா ஸ்திதா| பார்ஶ்வதோ மர்மரீ| அதோ ரக்தா| ஏதாஃ ஶப்தாநுகதார்தாஃ| தாஸாஂ வ்யாதாத்ராகாத்யுத்பவஃ| தேஷாஂ ச ராகாதீநாஂ யதாஸ்வஂ ரோகஂ விபஜ்ய பேதைர்விகல்ப்யாஶு சிகித்ஸிதஂ குர்யாத்| ஸ்தாநவ்யதாத் புநஃ ருதிராதீநாமஸம்பவஃ| வ்யதாதநந்தரஂ ஸூச்யநுஸ்யூதஂ மூலபாகே லக்நஂ ஸ்நேஹேநாக்தஂ ஸூத்ரஂ கர்ணே நிதாபயேத்| அநு ச கர்ணமாமதைலேந ஸிஞ்சேதிதி ஸாமாந்யம்| விஶேஷ உச்யதே| பஹலாஂ பாலீஂ கநாஂ தத்வத்ஸூசீவ்யதநப்ரகாரேணாஸ்யா வித்த்யத்திதபுஜஃ ஸதோ பாலஸ்ய| ஏவமுபயதா வேதஃ| த்விவிதேऽபி வேதேத்ர்யஹாத் கர்ணே ஸ்தவீயஸீ வர்த்திஃ ஸஞ்சார்யா| தத ஊர்த்வஂ விகதஶல்யக்ஷதஂ கர்ணச்சித்ரஂ ஶநைஃ ஶநைர்வர்தயேத்| தஞ்ச கர்ணஂ ஸ்வேதிதோத்வர்திதஂ ஸந்தஂ வர்தயேத்| உத்வர்தநேந ஸ்நேஹப்ரயோக உக்தஃ| புநஶ்சோத்வர்தநாத் பஂஹணைஃ ஸ்நேஹைரப்யக்தஂ ஸந்தஂ வர்தயேத்| அஜீர்ணே தஂ ந வர்தயேத்வர்தநாய க்ரியாஂ ந குர்யாத்| மலோத்ரேகே தோஷோத்ரேகே ஸதி ந வர்தயேத்| அத்யுஷ்ணே தேஶே காலே வா ந வர்தயேத்| தஸ்மிஂஶ்ச கர்ணே வக்ஷ்யமாணைஃ கர்ணபாலீவ்யாத்யுக்தஸ்நேஹைரப்யங்கஂ குர்யாத்| புஷ்டீத்யாத்யப்யங்கவிஶேஷணம்| இத்யநேந ப்ரகாரேண ஸஂவர்திதே தடே ச ஸதி கலதௌதேந ஸுவர்ணேநாவபத்தாநி ரத்நாநி நிக்ஷிபேத்| ஸ்த்ரீணாஂ யதி கர்ணோ ந வர்ததே ததோऽந்தரபாங்கதஃ பாலீஂ பிந்த்யாத் புநர்வர்தயேத்| அபாங்கயோர்பாஹ்யா ககாடிகா ததோ நைவ பாலீஂ பிந்த்யாத்| ததோ பாஹ்யபாலிச்சேதாத் த்ருவா ஸ்திரா வ்யாபதஃ ஸ்யுஃ| ஜிஹ்வஸூசீவ்யதாதிநா மஹதி ஸஂரம்பே கோபே ஜாதே ஆஶு வர்திமபநீய யவாதிபிஃ ப்ரலேபயேத்| தஜ்ஜிஹ்வஸூசீவித்தஂ லேபேந ச ஸுரூடஂ புநர்வித்யேத்| த்வரயா விவர்தநாத் கதாசித் பாலீ சித்யேத| தாஂ சிந்நாஂ பாலீ ஶுத்தஸ்ய கதஶோதநஸ்ய ஶுத்தாஸ்த்ராஂ ஸ்ராவிததுஷ்டரக்தாஂ ஸந்ததீத| கதமித்யாஹ-கர்ணாமயநிஷேதாத்யாயோக்தேந ஸந்தாநவிதிநா பிஷக் ஸந்ததீத|| ௩௮||

Adhikarana varShaparyantAH niShedhavisheShAH (39) · Śloka 39

வர்ஷஂ ஸ்வவஸதேர்பாஹ்யஂ குமாரஸ்ய ந தர்ஶயேத்| தீபமாதபமக்நிஂ ச ரூபமந்யச்ச பாஸுரம்||௩௯||

வர்ஷமித்யாதி ஸுபோதம்| தீபாதிகமபி ந தர்ஶயேத்|| ௩௯||

Adhikarana stanAdapanayanam (40) · Śloka 40

அதைதஂ ஜாததஶநஂ க்ரமஶோऽபநயேத் ஸ்தநாத்| பூர்வோக்தஂ யோஜயேத் க்ஷீரமந்நஞ்ச லகு பஂஹணம்||௪௦||

அத வர்ஷாதநந்தரஂ ஜாததஶநஂ பாலஂ க்ரமஶஃ ஸ்தநாதபநயேத்| க்ஷீரஂ ச பூர்வோக்தமிஹைவ பஞ்சமூலஶதஂ யதுக்தஂ தத்யோஜயேதந்நஂ லகு பஂஹணஂ ச || ௪௦||

Adhikarana stanAdapanayanopAyAH (41) · Śloka 41

குர்யாதபஸ்தநஂ ஸ்நேஹஸஂக்ராந்த்யா ஸ்தநலேபநைஃ| பீபத்ஸைர்யா வகாஸேககத்ரிமக்ஷததர்ஶநைஃ||௪௧||

அத்ரே ச ப்ரயுஜ்யமாநேऽபஸ்தநஂ குர்யாத்| கேநேத்யாஹ-ஸ்தநே ஸ்நேஹஸஂக்ராந்த்யா ததா லேபநைர்பீபத்ஸைஸ்ததா யாவகாஸேகேநாலக்தஸேகேந ஸ்தநே ரக்தபுத்திஜநகேந கத்ரிமாணாஂ ச ஸிந்தூராதிகதாநாஂ ஸ்தநே க்ஷதாநாஂ வ்ரணாநாஂ தர்ஶநேந ச|| ௪௧||

Adhikarana apastanyasya modakAH (42) · Śloka 42

ப்ரியாலமஜ்ஜமதுகமதுலாஜஸிதோபலைஃ| அபஸ்தந்யஸ்ய ஸஂயோஜ்யஃ ப்ரீணநோ மோதகஃ ஶிஶோஃ| தீபநோ பாலபில்வைலாஶர்கராலாஜஸக்துபிஃ| ஸஂக்ராஹீ தாதகீபுஷ்பஶர்கராலாஜதர்பணைஃ||௪௨||

அசிராதபஸ்தந்யஸ்ய பாலஸ்ய ப்ரியாலமஜ்ஜாதிபிஃ மோதகஃ ப்ரீணநஃ ஸஂயோஜ்யஃ| ததா பாலபில்வாதிபிஃ தீபநஃ| தாதகீபுஷ்பாதிபிஃ ஸஂக்ரஹணஃ|| ௪௨||

Adhikarana tIvrabuBukShAnivRuttAvupAyaH (43) · Śloka 43

புபுக்ஷா சேத் ப்ரபலதாமபஸ்தந்யஸ்ய கச்சதி| அத்யக்நிஜித்திதஂ தஸ்ய விதாநஂ பாரிகர்பிகம்||௪௩||

அபஸ்தந்யஸ்ய ச யதி புபுக்ஷா ப்ரபலதாஂ கச்சதி, ததோऽஸ்யாத்யக்நிவிதாநஂ பாரிகர்பிகஂ ச ஹிதம்| பாரிகர்பிகோ நாம ரோகோ பாலஸ்ய மாதுர்கர்பிண்யாஃ ஸ்தந்யஂ பிபதோऽப்யபிபதோऽபி பாலாமயப்ரதிஷேதே வக்ஷ்யதே|| ௪௩||

Adhikarana kumAradhAraH (44) · Śloka 44

அபியுக்தஃ ஸதாசாரோ நாதிஸ்தூலோ ந லோலுபஃ| குமாரதாரஃ கர்த்தவ்யஸ்தத்ராத்யோ பாலசித்தவித்| அதார்மிகஂ துராசாரஃ ஸ்தூலோ விகடகாமிநம்| கரோதி லோலுபோ பாலஂ கஸ்மரத்வேந ரோகிணம்||௪௪||

அபியுக்தத்வாதியுக்தஃ புமாந் குமாரதாரஃ கார்யஃ| ஸுபோதம்| ஸ ச கஸ்மரத்வேநாதநஶீலத்வேந ஹேதுநா ரோகிணஂ பாலஂ கரோதி|| ௪௪||

Adhikarana kumAraBeShajAni (45) · Śloka 45

ரோகாஂஶ்சாஸ்ய ஜயேத்ஸௌம்யைர்பேஷஜைரவிஷாதகைஃ| அந்யத்ராத்யயிகாத்வ்யாதேவிரேகஂ ஸுதராஂ த்யஜேத்||௪௫||

அஸ்ய ச பாலஸ்ய ஸர்வாந் ரோகாந் ஸௌம்யைரேவ பேஷஜைர்ஜயேத்விஷாதகவர்ஜிதைஃ| குஷ்டாதிஷ்வபி வ்யாதிஷு விஷாதகஂ தீக்ஷ்ணஂ பரிஹரேதித்யர்தஃ| பாலஸ்ய விரேகஂ ஸுதராஂ த்யஜேத்| ஏதத்கிஂ ஸர்வத்ர, நேத்யாஹ| ஆத்யயிகாந் குஷ்டாதிவ்யதேரந்யத்ர| ஆத்யயிகே து வ்யாதௌ விரேசநஂ யோஜ்யமேவ| பாலஸ்ய ச தீக்ஷ்ணஂ விரேகஂ பரிஹரேதித்யர்தஃ|| ௪௫||

Adhikarana vitrAsananiShedhaH (46) · Śloka 46

த்ராஸயேந்நாவிதேயஂ ச த்ரஸ்தஂ கஹ்ணந்தி ஹி க்ரஹாஃ| வஸ்த்ரபாதாத்பரஸ்பர்ஶாத்பாலயேல்லங்கநாச்ச தம்||௪௬||

அவிதேயஂ ச பாலஂ த்ராஸயேந்நாபி து ஸோஉம்யேந விதேயஂ குர்யாத்| யதஸ்தஂ பாலஂ ஸ்கந்தாதயோ க்ரஹா கஹ்ணந்தி| வஸ்த்ரபாதாதிகாச்ச வைத்யோ பாலஂ பாலயேத்| வஸ்த்ரபாதோ முகாதிஷு வஸ்த்ரபதநம்|| ௪௬||

Adhikarana krIDABUmiH ramaNakAni ca (47) · Śloka 47

க்ரீடாபூமிஃ ஸமா கார்யா நிஶ்ஶஸ்த்ரோபலஶர்கரா| வேல்லோஷணகணாம்போபிஃ ஸிக்தா நிம்போதகேந வா| ஜாதுஷஂ கோஷவிச்சித்ரமத்ராஂஸ ரமணஂ பஹத்| அதீக்ஷ்ணாக்ரஂ கவாஶ்வாதிமங்கல்யமத வா பலம்||௪௭||

பாலஸ்ய க்ரீடாபூமிர்நிம்நோந்நதரஹிதா ஶஸ்த்ராதிவிவர்ஜிதா ச கார்யா| ஸுபோதம்|| ௪௭||

Adhikarana vidyAdhyApanAdi (48) · Śloka 48

ஶக்திமந்தஂ யதாவர்ணஂ வித்யாமத்யாபயேத்ததஃ| அநுஶிஷ்யாத்ஸதா சைநஂ தர்மாய விநயாய ச| யதா நேந்த்ரியதுஷ்டாஶ்வைர்ஹ்நியதே யௌவநாகமே||௪௮||

ததோऽநந்தரஂ வித்யாக்ரஹணஶக்திமந்தஂ பாலஂ வித்யாமத்யாபயேத்| ஏநஂ ச பாலஂ தர்மார்தஂ விநயார்தஂ ச ஸதாऽநுஶிஷ்யாச்சிக்ஷயேத்| ததா சாநுஶிஷ்யாத் யதா துஷ்டைரவிதேயைரிந்த்ரியைரேவாஶ்வைர்யௌவநாகமே ந ஹ்ரியதே ந பரதந்த்ரீக்ரியதே|| ௪௮||

Adhikarana bAlasya dainandinakRutyAni (49) · Śloka 49

அப்யங்கோத்வர்தநஂ ஸ்நாநஂ ப்ரத்யஹஂ ச ஸமாசரேத்| ஸஹதேவாஸ்திராகௌந்தீகுமுதோத்பலசந்தநைஃ| பஹதீபலதக்காரீஸர்ஷபாகுஷ்டஸைந்தவைஃ| அஶ்வகந்தாபலைரண்டதிலாபாமார்கதண்டுலைஃ| ஸாத்மகுப்தாபலைஸ்தைலஂ ஸாஜக்ஷீரஂ விபாசிதம்| ரக்ஷோக்நஃ புஷ்திதோऽப்யங்கஸ்தத்வதுத்வர்தநஂ ச தைஃ| ததிமாக்ஷிகஸஂயுக்தைஸ்த்ரிகுணீகதசிக்கஸைஃ| மூர்வாமூலத்விரஜநீயவைஶ்சோத்வர்தநஂ ஹிதம்| குலத்தசூர்ணமேகஂ வா வாஜிகந்தாரஜோऽபி வா| ஸ்நாநே ஸர்வௌஷதீகல்கோ ஜீவநீயாம்பு சேஷ்யதே||௪௯||

பாலஸ்ய சாப்யங்காதிகஂ ப்ரத்யஹஂ ஸமாசரேத்| ஸஹதேவாதிபிரஜாக்ஷீரயுக்தஂ தைலஂ பாசிதஂ ரக்ஷோக்நத்வாதிகுணோऽப்யங்கோ பவதி| ஸஹதேவா பலா| ஸ்திரா ஸாலபர்ணீ| கௌந்தீ ஹரேணுகா| பஹத்யாஃ பலஂ ததோக்தம்| தைஃ ஸஹதேவாதிதபிருத்வர்தநஂ தத்வதிதி ரக்ஷோக்நஂ புஷ்டிகச்ச| கிம்பூதைஃ ஸஹதேவாதிதபிருத்வர்தநமித்யாஹ-ததிமாக்ஷிகயுக்தைஸ்த்ரிகுணீகதசிக்கஸைஶ்ச| ஈஷத் பஷ்டாநாஂ யவாநாஂ சூர்ணஂ சிக்கஸம்| மூர்வாதிபிர்த்விதீயமுத்வர்தநம்| அதவைகஂ கேவலமேவ குலத்தசூர்ணமுத்வர்தநம்| வாஜிகந்தாயா அஶ்வகந்தாயா ரஜஶ்சூர்ணஂவா கேவலம்| பாலஸ்ய ச ஸ்நாநே ப்ரஸித்தாநாஂ ஸர்வௌஷதீநாஂ கல்க இஷ்யதே ஜீவநீயஶதஂ ஜலஂ ச|| ௪௯||

Adhikarana BaktatvanusAraM bAlacaryAvisheShaH (50) · Śloka 50

ஆரக்வதாதிநிர்யூஹே ஶதஂ ஶீதவஸந்தயோஃ| வத்ஸகாதிப்ரதீவாபஂ குமாரஂ ப்ராஶயேத் கதம்| க்ரீஷ்மே வாதாதபஸ்வேதைர்பாலஃ க்லாம்யத்யதோ ஹிமம்| ப்ராதரேவ பிபேத் துக்தஂ ஜீவநீயகணைஃ ஶதம்| ஸிதாகதாட்யாந் ஸக்தூஂஶ்ச லிஹ்யாந்ந த்வேவ பீதகம்| நாத்யம்புபாயீ லிஹ்யாத்வா கதஸாத்ம்யோ கதஂ ஶதம்| காகோலீஶர்கராமேதாதுகாயஷ்ட்யாஹ்வஜீவகைஃ| குடந்நடேந மூர்தாநஂ லிப்பேதந்யஶ்ச ஶீதலைஃ| ராஸ்நாஸரலவர்ஷாபூஹிங்குஸைந்தவதாருபிஃ| ஸர்பிர்விதார்யாதிஜலே ஸாதிதஂ லேஹயேச்சிஶும்| ப்ரபண்டரீகஂ மதுகஂ ஸூப்யபர்ண்யௌ துராலபா| ப்ரியாலமஜ்ஜாகாகோலீவிதாரீகட்பலாமதாஃ| த்ராக்ஷாஜஶங்கீ துக்தீகா க்ஷீரஶுக்லா ஹயாஹ்வயா| ஶங்கீமதுககுஸுமமேதர்ஷபகஜீவகம்| ஏபிஃ க்ஷீரகதஂ ஸித்தஂ லிஹ்யாத்பாலோ கநாத்யயே||௫௦||

ஶீதவஸந்தயோஶ்சாரக்வதாதிகணக்வாதே வத்ஸகாதிப்ரதீவாபஂ கதஂ ஶதஂ பாயயேத்| க்ரீஷ்மே ச வாதாதிபிர்பாலோ யதஃ க்லாம்யத்யதோ ஜீவநீயகணைஃ ஶதஂ துக்தஂ ப்ராதரேவ பிபேத்| ஸிதயா கதேந சாட்யாந் ஸக்தூந் லிஹ்யாத்| பீதகஂ ந த்வேவ பிபேதிதி ஸம்பத்யதே| பீதகோ மந்தஃ| அதவா க்ரீஷ்மே யோ தஸாத்ம்யோ பாலஃ ஸோऽத்யம்புபாநஂ பரிஹரந் காகோல்யாதிபிர்ஜீவகாந்தைஃ ஶதஂ கதஂ லிஹ்யாத்| பாலஸ்ய ச மூர்தாநஂ க்ரீஷ்மே குடந்நடேந ப்லவேந லிம்பேத்| அந்யைஶ்ச ஶீதலைஶ்சந்தநாதிபிஃ | விதார்யாதிபிஃ க்வாதே ராஸ்நாதிபிர்கதஂ ஸாதிதஂ ஶிஶுஂ லேஹயேத்| ஸரலஂ பீடாக்யம்| வர்ஷாபூஃ புநர்நவா| க்ஷீரோத்பவஂ கதஂ ப்ரபௌண்டரீதகாதிபிஃ ஸித்தஂ கநாத்யயே| ஶரதி பாலோ லிஹ்யாத்| துக்திகா க்ஷீரிகா| க்ஷீரஶுக்லா க்ஷீரகாகோலீ| ஹயாஹ்வயா அஶ்வகந்தா|| ௫௦||

Adhikarana brAhmyAdighRutam (51) · Śloka 51

ப்ராஹ்மீஸித்தார்தகவசாஶாரிவாகுஷ்டஸைந்தவைஃ| ஸகணைஃ ஸாதிதஂ பீதஂ வாங்மேதாஸ்மதிகத் கதம்| ஆயுஷ்யஂ பாப்மரக்ஷோக்நஂ பூதோந்மாதநிபர்ஹணம்||௫௧||

ப்ராஹ்ம்யாதிபிஃ கணாந்தைஃ ஸாதிதஂகதஂ பீதஂ பாலஸ்ய வாகாதிகத் பவத்யாயுஷ்யாதிகுணஞ்ச|| ௫௧||

Adhikarana sArasvataghRutam (52) · Śloka 52

த்ரிபலா லக்ஷ்மணாநந்தா ஸமங்கா ஸாரிவா வசா| ப்ராஹ்மீ பாடா த்விபஹதீ த்விஸ்திரா த்விபுநர்நவம்| ஸஹதேவா ரவேர்வல்லீ பயஸ்ய கிரிகர்ணிகா| தோயகும்பே பசேதேதத் பலாஂஶஂ பாதஶேஷிதம்| தேந கௌந்தீவசாகுஷ்டகஷ்ணாஸர்ஷபஸைந்தவைஃ| நீருக்ஸரூபவத்ஸாயாஃ ஸஂயுக்தஂ பயஸா ச கோஃ| புஷ்யயோகே கதப்ரஸ்தஂ ஸஹேமஶகலஂ ஶதம்| பாநாப்யஞ்ஜநதோ மேதாஸ்மத்யாயுஃ புஷ்டிபுத்திதம்| ரக்ஷோக்நஂ ச விஷக்நஂ ச ஸாரஸ்வதமிதஂ கதம்||௫௨||

த்ரிபலாதீநாஂ கிரிகர்ணிகாந்தாநாஂ பலாஶாநாஂ ஜலகும்பே பாதஶேஷிதே க்வாதே கௌந்த்யாதிபிஃ ஸஹ கதஂ நீருக்த்வாதிகுணயுக்தாயாஃ கோஃ பயஸா ஸஹ புஷ்யயோகே ப்ரஸ்தஸம்மிதஂ கதஂ பசேத்| ஸஹேமஶகலஂ தநுபிஃ ஸுவர்ணகண்டைஃ ஸஹ| தத் கதஂ பாநாதிநா மேதாதிதஂ ரக்ஷோக்நாதிகுணஞ்ச| தச்ச கதஂ நாம்நா ஸாரஸ்வதம்| லக்ஷமணா புத்ரஜநநீ| அநந்தா தூர்வா| ரவேர்வல்யாதித்யவல்லீ| பயஸ்யா க்ஷீரிகா| கும்பஃ த்வாதஶாதிகபஞ்சஶதபலாநி|| ௫௨||

Adhikarana vAgvivardhanayogaH (53) · Śloka 53

லீடஂ வா ஸகதக்ஷௌத்ரஂ வசாஹேமரஜோऽல்பஶஃ| ஸஂவத்ஸரஂ பரஂ மேத்யஂ ரக்ஷோக்நஂ வாக்விவர்தநம்||௫௩||

வசா ஹேம்நோ ரஜஃ ஸகதக்ஷௌத்ரஂ ஸஂவத்ஸரஂ லீடஂ பரஂ மேத்யாதிகுணம்| ஹேம ஸுவர்ணம்|| ௫௩||

Adhikarana vayaHsthAdyavalehanam (54) · Śloka 54

வயஃஸ்தா பிப்பலீ குஷ்டஂ ஹரித்ரா ஶாரிவா வசா| மாஂஸீ கைடர்யமித்யேதச்சூர்ணஂ ப்ராஹ்மீரஜஃ ஸமம்| லீட்வாஜ்யேந ஶிஶுர்வர்ஷஂ பவத்யபலிதோऽவ்யதஃ| பலவாந் ஶதஸம்பந்நஃ ஶதாயுஃ ஸ்திரயௌவநஃ| ப்ராதஃ ப்ராதரிமஂ லேஹஂ தாத்ரீஂ சாஸ்யாவலேஹயேத்||௫௪||

வயஃஸ்தாதீநாஂ சூர்ணஂ ப்ராஹ்மீசூர்ணேந ஸமமாஜ்யேந வர்ஷாஂ லீட்வா ஶிஶு ரபலிதத்வாதிகுணோ பவதி| இமஞ்ச வயஃஸ்தாதிகமஸ்ய பாலஸ்ய தாத்ரீமபி வைத்யோऽவலேஹயேத்|| ௫௪||

Adhikarana dUrvAdiprAshAH (55) · Śloka 55

ப்ராஹ்மீவத்யோஜயேத்தூர்வாஂ மூர்வாஂ ப்ரஹ்மஸுவர்சலாம்| லக்ஷ்மணாஂ ஶ்வேததக்காரீமவ்யண்டாஂ கௌரஸர்ஷபாம்| ஸஹஸ்ரவீர்யாஂ பலிநீ பக்வஂ ச பஹதீபலம்| ரோஹிஷஂ சேத்யமீ ப்ராஶாஃ பதக்த்வாதஶ கீர்திதாஃ| மஹதாऽப்யுபயோக்தவ்யா நரேண நியதாத்மநா||௫௫||

ப்ராஹ்மீவத்தூர்வாதீநபி பதக்யோஜயேத்| ப்ராஹ்மீவதித்யநேநைதத் ப்ரதர்ஶிதம்| யத்வயஃஸ்தாதீநாஂ சூர்ணஂ தத் ப்ராஹ்மீபரிஹாரேண தூர்வாதீநாமந்யதமஸ்ய சூர்ணேந யுக்தஂ லேஹ்யமிதி| தர்கார்யக்நிமந்தாக்யா(நி) அவ்யண்டேக்ஷுரகஸ்தைலகண்டகஃ கோகிலாக்ஷகஃ| லக்ஷ்மணா புத்ரஜநநீ ரக்தபந்துச்சதா ததா|| ஸஹஸ்ரவீர்யா ஶதாவரீ| பலிநீ ப்ரியங்குகா| ரோஹிஷஂ பூதிகம்| ஏதே ப்ராஹ்மீப்ராஶேந ஸஹ தூர்வாதிபிஃ பதக்த்வாதஶ ப்ராஶாஃ| ஏதே ச கேவலஂ பாலேந ந யாவந்மஹதாபி நரேணோபயோக்தவ்யாஃ நியதாத்மநா நியதேந்த்ரியேண|| ௫௫||

Adhikarana mRudBakShaNAdbAlarakShA (56) · Śloka 56

நித்யஂ மத்பக்ஷணாத்ரக்ஷேத்தயா ஸ்யுர்நியதஂ கதாஃ| பாண்டுத்வஶ்வயதுஶ்வாஸகாஸாதீஸாரஜந்தவஃ| சர்திமூர்ச்சாக்நிஸதநஸ்தந்யத்வேஷாங்கருக்ப்ரமாஃ||௫௬||

பாலாஞ்ச மத்பக்ஷணாந்நித்யஂ ரக்ஷேத்| தயா ஹி மதா நியதமவஶ்யஂ கதாஃ ஸ்யுஃ| கே த இத்யாஹ-பாண்டுத்வேத்யாதி| ஜந்தவஃ க்ரிமயஃ|| ௫௬||

Adhikarana dantapavanaBakShaNaniShedhaH (57) · Śloka 57

பக்ஷயேத்தந்தபவநஂ நாஸ்திரத்விஜபந்தநஃ| தஸ்ய தத் கட்டநாத்க்ருத்தஃ குர்யாத்தந்தாமயாந்மருத்||௫௭||

ஸ ச பாலோ யாவத்ஸ்திரத்விஜபந்தநோ ந ஸம்பந்நஸ்தாவத் தந்தபவநஂ ந பக்ஷயேத்| ஸுபோதம்| தஸ்யேத்யஸ்திரத்விஜபந்தநஸ்ய| தத் கட்டநாத் க்ருத்தோ வாயுர்தந்தாமயாந் குர்யாத்|| ௫௭||

Adhikarana bAlopacArapAlanaPalam (58-59) · Śloka 59

ஶூரைராயுதிபிர்குப்தமதஷ்யஂ நகரஂ பரைஃ| யதா ஶிஶோர்வபுஸ்தத்வத்யதோக்தைர்விதிபிர்க்ரஹைஃ||௫௮|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே பாலோபசரணீயோ நாம ப்ரதமோऽத்யாயஃ||௫௯||

அத்யாயோக்தாநாஂ விதீநாஂ ப்ரயோஜநமாசிக்யாஸுரிதமாஹ-ஶூரைரித்யாதி| ஶூரைராயுதபாணிபிர்குப்தஂ நகரஂ யதா பரைஃ ஶத்ருபிரதஷ்யஂ தர்ஷயிதுமஶக்யஂ ததா யதோக்தைர்விதிபிர்குப்தஂ ரக்ஷிதஂ க்ரஹைஃ ஸ்கந்தாதிபிரதஷ்யமிதி|| ௫௮|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா- மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாமுத்தரதந்த்ரே ப்ரதமோऽத்யாயஃ