Adhikarana atha bhUtapratiShedho nAmAShTamo~adhyAyaH - avataraNikA · Śloka
🔊 Audio coming soon
uktakramēṇaiva bhūtānāṁ cikitsitaṁ pradarśayitumadhyāya ārabhyatē||
8. bhūtapratiṣēdhaḥ
Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
athātō bhūtapratiṣēdhaṁ nāmādhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātrēyādayō maharṣayaḥ||1||
View original
अथातो भूतप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAdhyeShu sAmAnyopakramaH (2) · Śloka 2
bhūtaṁ jayēdahiṁsēcchuṁ japahōmabalivrataiḥ| tapaśśīlasamadhānajñānadānadayādibhiḥ||2||
View original
भूतं जयेदहिंसेच्छुं जपहोमबलिव्रतैः| तपश्शीलसमधानज्ञानदानदयादिभिः||२||
🔊 Audio coming soon
ahiṁsēcchuṁ sādhyaṁ ratikāmaṁ balikāmaṁ ca bhūtaṁ japaprabhr̥tibhirjayēt||2||
Adhikarana hi~gvAdivargaprayogaH (3) · Śloka 3
hiṅuvyōṣālanaimālīlaśunārkajaṭājaṭāḥ| ajalōmī sagōlōmī bhūtakēśī vacā latā| kukkuṭīsarpagandhākhyā tilāḥ kāṇavikāṇakē| vajraprōktā vayasthā ca śr̥ṅgī mōhanavatyapi| srōtōjāñjanarakṣōghnaṁ rakṣōghnaṁ cānyadauṣadham| kharāśvaśvāviḍuṣṭrarkṣagōdhānakulaśalyakāt| dvīpimārjāragōsiṁhavyāghrasāmudrasatvataḥ| carmapittadvijanakhā vargē'smin sādhayēd ghr̥tam| purāṇāmathavā tailaṁ navaṁ tatpānanasyayōḥ| abhyaṅgē ca prayōktavyamēṣāṁ cūrṇaṁ ca dhūpanē| ēbhiśca gulikāṁ yuñjyādañjanē sāvapīḍanē| pralēpē kalkamētēṣāṁ kvāthaṁ ca pariṣēcanē| prayōgō'yaṁ grahōnmādānsāspasmārān śamaṁ nayēt||3||
View original
हिङुव्योषालनैमालीलशुनार्कजटाजटाः| अजलोमी सगोलोमी भूतकेशी वचा लता| कुक्कुटीसर्पगन्धाख्या तिलाः काणविकाणके| वज्रप्रोक्ता वयस्था च शृङ्गी मोहनवत्यपि| स्रोतोजाञ्जनरक्षोघ्नं रक्षोघ्नं चान्यदौषधम्| खराश्वश्वाविडुष्ट्रर्क्षगोधानकुलशल्यकात्| द्वीपिमार्जारगोसिंहव्याघ्रसामुद्रसत्वतः| चर्मपित्तद्विजनखा वर्गेऽस्मिन् साधयेद् घृतम्| पुराणामथवा तैलं नवं तत्पाननस्ययोः| अभ्यङ्गे च प्रयोक्तव्यमेषां चूर्णं च धूपने| एभिश्च गुलिकां युञ्ज्यादञ्जने सावपीडने| प्रलेपे कल्कमेतेषां क्वाथं च परिषेचने| प्रयोगोऽयं ग्रहोन्मादान्सास्पस्मारान् शमं नयेत्||३||
🔊 Audio coming soon
hiṅgvādau vargē purāṇaṁ ghr̥taṁ siddhaṁ navaṁ tailaṁ vā pānanasyayōrabhyaṅgē ca prayōktavyam| naipālī manaḥśilā| arkajaṭā arkamūlam| jaṭā māṁsī| ajalōmī mēṣavilōcanā| gōlōmī dūrvā| bhūtakēśī śuklā nirguṇḍī| latā śatapuṣpā| kukkuṭī rasāyanōktalakṣaṇā| sarpagandhā gandhanākulī| kāṇā kākōlī| vikāṇā kṣīrakākōlī| vajraprōktā sudhā| vayasthāṁ āmalakam| śr̥ṅgī karkaṭaśr̥ṅgī| mōhanavallī brāhmī śirīṣaśca| rakṣōghnaṁ sarṣapam| anyadrakṣōghnamauṣadhaṁ vacādi yathālābham| kharādīnāṁ trayōdaśānāṁ sāmudrāṇāṁ ca sattvānāṁ prāṇināṁ yathālābhaṁ carmādikam| ēṣāmityēbhiriti ca hiṅgvādīnāṁ parāmarśaḥ| avapīḍanaṁ kalkādinasyam| subōdham||3||
Adhikarana gajAhvAdiyogaH (4) · Śloka 4
gajāhvāpippalīmūlavyōṣāmalakasarṣapān| gōdhānakulamārjāraśaśapittaprapēṣitān| nāvanābhyaṅgasēkēṣu vidadhīta grahāpahān||4||
View original
गजाह्वापिप्पलीमूलव्योषामलकसर्षपान्| गोधानकुलमार्जारशशपित्तप्रपेषितान्| नावनाभ्यङ्गसेकेषु विदधीत ग्रहापहान्||४||
🔊 Audio coming soon
gajāhvādīn gōdhādipittaprapēṣitān nāvanādiṣu grahāpahān vidadhīta| gajāhvā hastipippalī||4||
Adhikarana ashvAdiviDyogaH (5) · Śloka 5
aśvaśvāśvatarōlūkakaṅkagr̥dhrasr̥gālajā| viṭkharōṣṭravarāhāśca tayā tailaṁ vipācitam| piṣṭayā basnamūtrēṇa nāvanādiṣu pūjitam||5||
View original
अश्वश्वाश्वतरोलूककङ्कगृध्रसृगालजा| विट्खरोष्ट्रवराहाश्च तया तैलं विपाचितम्| पिष्टया बस्नमूत्रेण नावनादिषु पूजितम्||५||
🔊 Audio coming soon
aśvādīnāṁ daśānāṁ viśā purīṣēṇa vastamūtrapiṣṭayā tailaṁ vipācitaṁ nāvanādiṣu pūjitam| aśvatarō vēsaraḥ||5||
Adhikarana shirIShAdya~jjanam (6) · Śloka 6
śirīṣapuṣpaṁ laśunaṁ śuṇṭhīṁ siddhārthakaṁ vacām| mañjiṣṭhāṁ dvē niśē kr̥ṣṇāṁ bastamūtrēṇa pēṣayēt| chāyāśuṣkā kr̥tā vartiḥ matsyapittadrutāñjanam||6||
View original
शिरीषपुष्पं लशुनं शुण्ठीं सिद्धार्थकं वचाम्| मञ्जिष्ठां द्वे निशे कृष्णां बस्तमूत्रेण पेषयेत्| छायाशुष्का कृता वर्तिः मत्स्यपित्तद्रुताञ्जनम्||६||
🔊 Audio coming soon
śirīṣādibhirbastamūtrapiṣṭaiḥ kr̥tā vartiḥ chāyāśuṣkā satī prayōgakālē matsyapittēna drutā bhūtēṣvañjanam||6||
Adhikarana naktamAlaPalAdya~jjanam (7) · Śloka 7
naktamālaphalaṁ vyōṣaṁ bilvasyōnākayōrjaṭā| haridrē ca kr̥tā vartiḥ pūrvavannayanāñjanam| vayasthāhiṅgukaṭukāṣaḍgranthāsaindhavaṁ tathā||7||
View original
नक्तमालफलं व्योषं बिल्वस्योनाकयोर्जटा| हरिद्रे च कृता वर्तिः पूर्ववन्नयनाञ्जनम्| वयस्थाहिङ्गुकटुकाषड्ग्रन्थासैन्धवं तथा||७||
🔊 Audio coming soon
naktamālaphalādibhiḥ kr̥tā vartiḥ pūrvavaditi bastamūtrapiṣṭā śuṣkā ca matsyapittēna drutā nayanāñjanam| naktamālaḥ karṇikāraḥ| jaṭā mūlam| vayēsthētyādi| tathā pūrvavannayanañjanam| vayasthā āmalakam| ṣaḍgranthā vacā|| 7||
Adhikarana siddhArthakAdisarpiragadashca (8) · Śloka 8
siddhārthakavacāhiṅgupriyaṅgurajanīdvayam| mañjiṣṭhāśvētakaṭabhVīvarāśvētādrikarṇikā| nimbasya patraṁ bījaṁ tu naktamālaśirīṣayōḥ| surāhvaṁ tryūṣaṇaṁ sarpirgōmūtrē taiścaturguṇē| siddhaṁ siddhārthakaṁ nāma pānē nasyē ca yōjitam| grahānsarvānnihantyāśu viśēṣādāsurān grahān| kr̥tyālakṣmīviṣōnmādajvarāpasmārapāpmajit| ēbhirēvauṣadhairbastavāriṇā kalpitō'gadaḥ| pānanasyāñjanālēpasnānōdghaṟṣaṇayōjitaḥ| guṇaiḥ pūrvavaduddiṣṭō rājadvārē ca siddhikr̥t||8||
View original
सिद्धार्थकवचाहिङ्गुप्रियङ्गुरजनीद्वयम्| मञ्जिष्ठाश्वेतकटभ्Vईवराश्वेताद्रिकर्णिका| निम्बस्य पत्रं बीजं तु नक्तमालशिरीषयोः| सुराह्वं त्र्यूषणं सर्पिर्गोमूत्रे तैश्चतुर्गुणे| सिद्धं सिद्धार्थकं नाम पाने नस्ये च योजितम्| ग्रहान्सर्वान्निहन्त्याशु विशेषादासुरान् ग्रहान्| कृत्यालक्ष्मीविषोन्मादज्वरापस्मारपाप्मजित्| एभिरेवौषधैर्बस्तवारिणा कल्पितोऽगदः| पाननस्याञ्जनालेपस्नानोद्घर्ऱ्षणयोजितः| गुणैः पूर्ववदुद्दिष्टो राजद्वारे च सिद्धिकृत्||८||
🔊 Audio coming soon
siddhārthakādibhiḥ kalkīkr̥taiścaturguṇē gōmūtrē siddhaṁ sarpirnāmnā siddhārthakam| grahān sarvān surādīn nihanti| āsurān grahān viśēṣānnihanti| kr̥tyādighnañca| kr̥tyā ābhicāradēvatā| ēbhiriti siddhārthakādibhirvastamūtrēṇāgadaḥ pānādiyōjitō guṇaiḥ pūrvavat| subōdham|| 8||
Adhikarana siddhArthakAdiguDAH (9) · Śloka 9
siddhārthakavyōṣavacāśvagandhā niśādvayaṁ hiṅgupalāṇḍukandam| bījaṁ karañjātkusumaṁ śīriṣāt phalañca valkañcakapitthavr̥kṣāt| samāṇimanthaṁ sanataṁ sakuṣṭhaṁ syōnākamūlaṁ kiṇihī sitā ca| bastasya mūtrēṇa subhāvitaṁ tat pittēna gavyēna guḍān vidadhyāt| duṣṭagrahōnmādatamō niśāndhā nudbandhakān vārinimagnadēhān| digdhāhanān darpitasarpadaṣṭāṁ stē sādhayantyañjananasyalēpaiḥ||9||
View original
सिद्धार्थकव्योषवचाश्वगन्धा निशाद्वयं हिङ्गुपलाण्डुकन्दम्| बीजं करञ्जात्कुसुमं शीरिषात् फलञ्च वल्कञ्चकपित्थवृक्षात्| समाणिमन्थं सनतं सकुष्ठं स्योनाकमूलं किणिही सिता च| बस्तस्य मूत्रेण सुभावितं तत् पित्तेन गव्येन गुडान् विदध्यात्| दुष्टग्रहोन्मादतमो निशान्धा नुद्बन्धकान् वारिनिमग्नदेहान्| दिग्धाहनान् दर्पितसर्पदष्टां स्ते साधयन्त्यञ्जननस्यलेपैः||९||
🔊 Audio coming soon
siddhārthakādyanēkavāraṁ bastamūtrēṇa bhāvitaṁ gōpittēna guḍān kuryāt| tē guḍā añjanādibhirduṣṭagrahādīn sādhayanti| valkaṁ tvak| māṇimanthaṁ saindhavam| syōnākasya mayūrajaṅghasya mūlam| kiṇihī girikarṇikā| sā tu sitā śuklā| tamastimiram| udbandhakō galabandhēna mr̥takalpaḥ| tadvajjalanimagnadēhaḥ| viṣaliptēna śastrēṇāhatō digdhāhataḥ||9||
Adhikarana kArpAsAsthyAdidhUpanam (10) · Śloka 10
kārpāsāsthimayūrapatrabr̥hatīnirmālyapiṇḍītaka tvagvāṁśīvr̥ṣadaṁśaviṭtuṣavacākēśāhinirmōcanaiḥ| nāgēndradvijaśr̥ṅgahiṅgumaricaistulyaiḥ kr̥taṁ dhūpanaṁ skandōnmādapiśācarākṣasasurōvēśagrahaghnaṁ param||10||
View original
कार्पासास्थिमयूरपत्रबृहतीनिर्माल्यपिण्डीतक त्वग्वांशीवृषदंशविट्तुषवचाकेशाहिनिर्मोचनैः| नागेन्द्रद्विजशृङ्गहिङ्गुमरिचैस्तुल्यैः कृतं धूपनं स्कन्दोन्मादपिशाचराक्षससुरोवेशग्रहघ्नं परम्||१०||
🔊 Audio coming soon
kārpāsāsthyādibhistulyaiḥ samabhāgaiḥ kr̥taṁ dhūpanaṁ skandagrahādighnam| nirmālyaṁ spr̥kkā| piṇḍītakō madanaḥ||10||
Adhikarana bhUtarAvaM ghRutam (11) · Śloka 11
trikaṭukadalakuṅkumagranthikakṣārasiṁhī niśādārusiddhārthayugmāmbuśakrāhvayaiḥ| sitalaśunaphalatrayōśīratiktāvacā tutthayaṣṭībalālōhitailāśilāpadmakaiḥ| dadhitagaramadhūkasārapriyāhvāviṣākhyā viṣātārkṣyaśailaiḥ sacavyāmayaiḥ kalkitaiḥ| ghr̥tamanavamaśēṣamūtrāṁśasiddhaṁ mataṁ bhūtarāvāhvayaṁ pānatastadgrahaghnaṁ param||11||
View original
त्रिकटुकदलकुङ्कुमग्रन्थिकक्षारसिंही निशादारुसिद्धार्थयुग्माम्बुशक्राह्वयैः| सितलशुनफलत्रयोशीरतिक्तावचा तुत्थयष्टीबलालोहितैलाशिलापद्मकैः| दधितगरमधूकसारप्रियाह्वाविषाख्या विषातार्क्ष्यशैलैः सचव्यामयैः कल्कितैः| घृतमनवमशेषमूत्रांशसिद्धं मतं भूतरावाह्वयं पानतस्तद्ग्रहघ्नं परम्||११||
🔊 Audio coming soon
trikaṭukādibhistulyaiḥ samabhāgaiḥ kalkitairaśēṣamūtrāṁśasiddhamaṣṭānāṁ mūtrāṇāmaṁśēna bhāgēna pakvamājyamanavaṁ purāṇaṁ nāmnā bhūtarāvam| tatpānātparaṁ grahaghnam| granthikaṁ pippalīmūlam| siṁhī br̥hatī| siddhārthayugmaṁ raktaśvētabhēdēna| sitaṁ candanam| lōhitā mañjiṣṭhā| dadhi śrīvāsam| priyāhvā priyaṅguḥ| viṣākhyā lāṅgalī| viṣā ativiṣā| ābhayaṁ kuṣṭham| triṁśadvarṇaiḥ pūrṇapādastvarṇākhyōyaṁ hi daṇḍakaḥ|| 11||
Adhikarana mahAbhUtarAvaM ghRutam (12) · Śloka 12
natamadhukakarañjalākṣāpaṭōlīsamaṅgāvacā pāṭalīhiṅgusiddhārthasiṁhīniśāyuglatārōhiṇaiḥ| badarakaṭphalatrikākāṇḍadrukrimighnājaga ndhāmarāṅkōlakōśātakīśigrunimbāmbudēndrāhvayaiḥ| gadaśukatarupuṣpabījōgrayaṣṭyādrikarṇīniku mbhāgnibilvaiḥ samaiḥ kalkitairmūtravargēṇa siddhaṁ ghr̥tam| vidhivinihitamāśu sarvaiḥ kramairyōjitaṁ hanti sa rvagrahōnmādakuṣṭhajvaraṁstanmahābhūtarāvaṁ smr̥tam||12||
View original
नतमधुककरञ्जलाक्षापटोलीसमङ्गावचा पाटलीहिङ्गुसिद्धार्थसिंहीनिशायुग्लतारोहिणैः| बदरकट्फलत्रिकाकाण्डद्रुक्रिमिघ्नाजग न्धामराङ्कोलकोशातकीशिग्रुनिम्बाम्बुदेन्द्राह्वयैः| गदशुकतरुपुष्पबीजोग्रयष्ट्याद्रिकर्णीनिकु म्भाग्निबिल्वैः समैः कल्कितैर्मूत्रवर्गेण सिद्धं घृतम्| विधिविनिहितमाशु सर्वैः क्रमैर्योजितं हन्ति स र्वग्रहोन्मादकुष्ठज्वरंस्तन्महाभूतरावं स्मृतम्||१२||
🔊 Audio coming soon
natādibhiḥ samaiḥ kalkitairghr̥taṁ mūtravargēṇāṣṭabhirmūtraiḥ siddhaṁ vidhinā ca pātrē nihitaṁ sarvaiśca pānādibhiḥ kramairyōjitaṁ sarva grahādīn hanti nāmnā mahābhūtarāvaṁ smr̥tam| samaṅgā mañjiṣṭhā| siṁhī br̥hatī| niśāyugdārvī piṇḍāharidrā ca| latā śārivā śatapuṣpā ca| rōhiṇī kaṭurōhiṇī| kaṭu maricam| phalatrikaṁ triphalā| dārurdēvadāruḥ| amarā nirguṇḍī| aṅkōlō'ṅkōlaḥ| ambudō mustaḥ| indrāhvayaḥ indravr̥kṣaḥ| gadaṁ kuṣṭham| śukataruḥ śirīṣaḥ| bījōgrō vaṁśaḥ| adrikarṇī girikarṇī| nikumbhō dantī| agniścitrakaḥ| ṣaṭtriṁśadvarṇapādō'yaṁ vyālākhyō daṇḍakaḥ smr̥taḥ|| 12||
Adhikarana balihomAdyarthe kAlanirdeshaH (13) · Śloka 13
grahā gr̥hṇanti yē yēṣu tēṣāṁ tēṣu viśēṣataḥ| dinēṣu balihōmādīn prayuñjīta cikitsakaḥ||13||
View original
ग्रहा गृह्णन्ति ये येषु तेषां तेषु विशेषतः| दिनेषु बलिहोमादीन् प्रयुञ्जीत चिकित्सकः||१३||
🔊 Audio coming soon
pūrvādhyāyōktaprakārēṇa grahā bhūtā yēṣu dinēṣu gr̥hṇanti tēṣvēva dinēṣu viśēṣatastēṣāṁ balyādīścikitsakaḥ prayuñjīta| viśēṣaśabdādanyadāpīti||13||
Adhikarana balyupaharaNArthaM sAmAnyavidhiH (14) · Śloka 14
snānavastravasāmāṁsamadyakṣīraguḍādi ca| rōcatē yadyadā yēbhyastānēṣāmāharēttadā| ratnāni gandhamālyāni bījāni madhusarpiṣī| bhakṣyāśca sarvē sarvēṣāṁ sāmānyō vidhirityayam||14||
View original
स्नानवस्त्रवसामांसमद्यक्षीरगुडादि च| रोचते यद्यदा येभ्यस्तानेषामाहरेत्तदा| रत्नानि गन्धमाल्यानि बीजानि मधुसर्पिषी| भक्ष्याश्च सर्वे सर्वेषां सामान्यो विधिरित्ययम्||१४||
🔊 Audio coming soon
yēbhyō grahēbhyaḥ snānādikaṁ yadaiva rōcatē tadaivāharēdupanayēt| ratnādikaṁ sarvēṣāṁ grahāṇāṁ sāmānyaḥ sādhāRraṇō vidhiḥ||14||
Adhikarana balyupaharaNArthaM deshanidarshanam (15) · Śloka 15
surarṣiguruvr̥ddhēbhyaḥ siddhēbhyaśca surālayē| diśyuttarasyāṁ tatrāpi dēvāyōpaharēt balim| paścimāyāṁ yathākālaṁ daityabhūtāya catvarē| gandharvāya gavāṁ mārgē savastrābharaṇaṁ balim| pitr̥nāgagrahē nadyāṁ nāgēbhyaḥ pūrvadakṣiṇē| yakṣāya yakṣāyatanē saritōrvā samāgamē| catuṣpathē rākṣasayōrbhīmēṣu gahanēṣu vā| rakṣasāṁ dakṣiṇasyāṁ tu pūrvasyāṁ brahmarakṣasām| śūnyālayē piśācāya paścimāṁ diśamāsthitē||15||
View original
सुरर्षिगुरुवृद्धेभ्यः सिद्धेभ्यश्च सुरालये| दिश्युत्तरस्यां तत्रापि देवायोपहरेत् बलिम्| पश्चिमायां यथाकालं दैत्यभूताय चत्वरे| गन्धर्वाय गवां मार्गे सवस्त्राभरणं बलिम्| पितृनागग्रहे नद्यां नागेभ्यः पूर्वदक्षिणे| यक्षाय यक्षायतने सरितोर्वा समागमे| चतुष्पथे राक्षसयोर्भीमेषु गहनेषु वा| रक्षसां दक्षिणस्यां तु पूर्वस्यां ब्रह्मरक्षसाम्| शून्यालये पिशाचाय पश्चिमां दिशमास्थिते||१५||
🔊 Audio coming soon
surādibhyaḥ pañcabhyaḥ surālayē balistatrāpi tēṣvapi uttarasyāṁ diśidēvēṣu viśēṣaḥ| daityabhūtāya catvarē tripathē paścimāyām diśi| gavāṁ mārgē vastrābharaṇayuktō gandharvāya baliḥ| pitr̥grahē nāgagrahē ca nadyāṁ baliḥ| nāgānāṁ viśēṣamāha- nāgēbhyaḥ pūrvadakṣiṇāyāṁ diśi| yakṣāya yakṣāyatanē yakṣāyatanaṁ yakṣadēvatākṣētram| yadvā vaṭaviṭapimūlaṁ tatra yakṣādhivāsasya prasiddhatvāt| saritōḥ samāgamō nadyōḥ saṅgamaḥ| rākṣasayōriti rākṣasānāṁ brahma-rākṣasānāṁ ca catuṣpathē vā bhīṣaṇēṣu vā gahanēṣu kānanēṣu| tayōrēva dik sabōdhā| paścimāṁ diśamāsthitē śūnyālayē piśācāya baliḥ sarvatra digvibhāga āturagr̥hāpēkṣayēti|| 15||
Adhikarana devAnAM baliH (16) · Śloka 16
śuciśuklāni mālyāni gandhāḥ kṣairēyamōdanam| dadhicchatraṁ ca dhavalaṁ dēvānāṁ baliriṣyatē||16||
View original
शुचिशुक्लानि माल्यानि गन्धाः क्षैरेयमोदनम्| दधिच्छत्रं च धवलं देवानां बलिरिष्यते||१६||
🔊 Audio coming soon
digdēśamuktvā śucītyādinā balirucyatē| śucimālyādikaṁ dēvānāṁ baliriṣyatē||16||
Adhikarana devagrahe pAnAdyupacArAH (17) · Śloka 17
hiṅgusarṣapaṣaḍgranthāvyōṣairardhapalōnmitaiḥ| caturguṇē gavāṁ mūtrē ghr̥taprasthaṁ vipācayēt| tatpānanāvanābhyaṅgairdēvagrahavimōkṣaṇam| nasyāñjanaṁ vacāhiṅgulaśunaṁ bastavāriṇā||17||
View original
हिङ्गुसर्षपषड्ग्रन्थाव्योषैरर्धपलोन्मितैः| चतुर्गुणे गवां मूत्रे घृतप्रस्थं विपाचयेत्| तत्पाननावनाभ्यङ्गैर्देवग्रहविमोक्षणम्| नस्याञ्जनं वचाहिङ्गुलशुनं बस्तवारिणा||१७||
🔊 Audio coming soon
hiṅgvādibhirardhapalōnmitairghr̥taprasthaṁ caturṣu gōmūtraprasthēṣu vipācayēt| tad ghr̥taṁ pānādibhirdēvagrahavimōkṣaṇam| ṣaḍgranthā vacā| vacādikaṁ bastamūtrēṇa saha nasyaṁ cāñjanaṁ ca dēvagrahavimōkṣaṇamiti sambandhaḥ| iti dēvānām||17||
Adhikarana daitye balivisheShaH (18) · Śloka 18
daityē balirbahuphalaḥ sōśīrakamalōtpalaḥ||18||
View original
दैत्ये बलिर्बहुफलः सोशीरकमलोत्पलः||१८||
🔊 Audio coming soon
bahaphalādiyuktō daityē baliḥ| iti daityē|| 18||
Adhikarana nAgAnAM balyAdivisheShAH (19) · Śloka 19
nāgānāṁ sumanōlājaguḍāpūpaguḍaudanaiḥ| paramānnamadhukṣīrakr̥ṣṇamr̥nnāgakēsaraiḥ| vacāpadmapurōśīraraktōtpaladalairbaliḥ| śvētapatraṁ ca lōdhraṁ ca tagaraṁ nāgasarṣapāḥ| śītēna vāriṇā piṣṭaṁ nāvanāñjanayōrhitam||19||
View original
नागानां सुमनोलाजगुडापूपगुडौदनैः| परमान्नमधुक्षीरकृष्णमृन्नागकेसरैः| वचापद्मपुरोशीररक्तोत्पलदलैर्बलिः| श्वेतपत्रं च लोध्रं च तगरं नागसर्षपाः| शीतेन वारिणा पिष्टं नावनाञ्जनयोर्हितम्||१९||
🔊 Audio coming soon
sumanaḥprabhr̥tibhirnāgānāṁ baliḥ guḍāpūpaḥ sōmālakam| paramānnaṁ pāyasam| purō gugguluḥ| raktōtpalaṁ raktōtpalakusumam| iti nāgānām|| (śvētapatramityādi| śītēnānuṣṇēna jalēna piṣṭaṁ śvētapatrādikaṁ nāvanāñjanayōrnāvanē'ñjanē ca hitaṁ nāgagrahavimōkṣaṇamityarthaḥ| śvētapatraṁ (vēlliyila) śvētapadmamiti kēcit| nāgaṁ nakham| sarṣapaṁ hrasvasarṣapam| napuṁsakamanapuṁsakēnaikavaccānyatarasyāmiti hitaśabdasya klībatvamēkatvaṁ ca| iti kairalī vyākhyā|| 19||
Adhikarana yakShANAM balyAdivisheShAH (20) · Śloka 20
yakṣāṇāṁ kṣīradadhyājyamiśrakaudanagugguluḥ| dēvadārutpalaṁ padmamuśīraṁ vastrakāñcanam| hiraṇyaṁ ca baliryōjyō mūtrājyakṣīramēkataḥ| siddhaṁ samōnmitaṁ pānanāvanābhyañjanē hitam| harītakī haridrē dvē laśunō maricaṁ vacā| nimbapatrañca bastāmbukalkitaṁ nāvanāñjanam||20||
View original
यक्षाणां क्षीरदध्याज्यमिश्रकौदनगुग्गुलुः| देवदारुत्पलं पद्ममुशीरं वस्त्रकाञ्चनम्| हिरण्यं च बलिर्योज्यो मूत्राज्यक्षीरमेकतः| सिद्धं समोन्मितं पाननावनाभ्यञ्जने हितम्| हरीतकी हरिद्रे द्वे लशुनो मरिचं वचा| निम्बपत्रञ्च बस्ताम्बुकल्कितं नावनाञ्जनम्||२०||
🔊 Audio coming soon
kṣīrādikaṁ hiraṇyāntaṁ yakṣāṇāṁ baliḥ| miśrakaudanaṁ māṁsamiśramōdanam| vastrakāñcanaṁ hiraṇyaṁ svarṇam| nāgakēsaramiti kēcit| mūtraṁ ghr̥taṁ kṣīraṁ ca samōnmitaṁ tulyamēkatra miśrībhāvēna siddhaṁ pānādau hitam| harītakyādikaṁ bastamūtrēṇa kalkitaṁ nāvanamañjanaṁ ca nāvanāñjanaviṣayē hitam| iti yakṣāṇām||20||
Adhikarana brahmarakShasAM balyAdivisheShAH (21) · Śloka 21
brahmarakṣō baliḥ siddhaṁ yavānāṁ pūrṇamāḍhakam| tōyasya kumbhaḥ palalaṁ chatraṁ vastraṁ vilēpanam| gāyatrīviṁśatipalakvāthē'rdhapalikaiḥ pacēt| tryūṣaṇatriphalāhiṅguṣaḍgranthāmisisarṣapaiḥ| gōmūtrē triguṇē pānanasyābhyaṅgēṣu taddhitam||21||
View original
ब्रह्मरक्षो बलिः सिद्धं यवानां पूर्णमाढकम्| तोयस्य कुम्भः पललं छत्रं वस्त्रं विलेपनम्| गायत्रीविंशतिपलक्वाथेऽर्धपलिकैः पचेत्| त्र्यूषणत्रिफलाहिङ्गुषड्ग्रन्थामिसिसर्षपैः| गोमूत्रे त्रिगुणे पाननस्याभ्यङ्गेषु तद्धितम्||२१||
🔊 Audio coming soon
yavānāṁ pūrṇamanyūnādhikamāḍhakaṁ siddhaṁ kalkitaṁ tōyakumbhādikaṁ ca brahmarakṣasō balirbhavati| āḍhakaṁ ṣōḍaśakuḍavapramāṇam| tōyasya kumbhō drōṇaḥ| palalaṁ māṁsam| vilēpanaṁ candanādyanulēpanam| gāyatrīviṁśatipalasya khadirapalaviṁśatēḥ kvāthē kvāthaparibhāṣayā kr̥tē tryūṣaṇādibhirardhapalaiḥ saha sapta kuḍavān sarpiṣastriguṇē gōmūtrē pacēt| tat pakvaṁ ghr̥taṁ brahmarakṣasāṁ pānādiṣu hitam| laśunaṁ sitalaśunam| iti brahmarakṣasām||21||
Adhikarana rakShasAM balyAdivisheShAH (22) · Śloka 22
rakṣasāṁ palalaṁ śuklaṁ kusumaṁ miśrakaudanam| baliḥ pakvāmamāṁsāni niṣpāvā rudhirōkṣitāḥ| naktamālaśirīṣatvaṅmūlapuṣpaphalāni ca| tadvacca kr̥ṣṇapāṭalyā bilvamūlaṁ kaṭutrikam| hiṅigvandrayavasiddhārthalaśunāmalakīphalam| nāvanāñjanayōryōjyō bastamūtradrutō'gadaḥ| ēbhirēva ghr̥taṁ siddhaṁ gavāṁ mūtrē caturguṇē| rakṣōgrahān vārayatē pānābhyañjananāvanaiḥ||22||
View original
रक्षसां पललं शुक्लं कुसुमं मिश्रकौदनम्| बलिः पक्वाममांसानि निष्पावा रुधिरोक्षिताः| नक्तमालशिरीषत्वङ्मूलपुष्पफलानि च| तद्वच्च कृष्णपाटल्या बिल्वमूलं कटुत्रिकम्| हिङिग्वन्द्रयवसिद्धार्थलशुनामलकीफलम्| नावनाञ्जनयोर्योज्यो बस्तमूत्रद्रुतोऽगदः| एभिरेव घृतं सिद्धं गवां मूत्रे चतुर्गुणे| रक्षोग्रहान् वारयते पानाभ्यञ्जननावनैः||२२||
🔊 Audio coming soon
palalādikaṁ rudhirōkṣitaniṣpāvāntaṁ rakṣasāṁ baliḥ balisādhanam| palalaṁ tilacūrṇam| miśrakaudanaṁ māṁsēna saha pakvamōdanam| pakvānyāmāni ca māṁsāni| rudhirēṇa raktōnōkṣitaḥ siktāḥ| naktamālaśirīṣatvagādikaṁ bastamūtradrutō'gadō rakṣasāṁ nāvanāñjanayōrnāvanaviṣayē ca yōjyaḥ| naktamālaḥ karṇikāraḥ| kr̥ṣṇapāṭalī kr̥ṣṇapuṣpā pāṭalī| ēbhirēva naktamālatvagādibhiścaturguṇē gōmūtrē siddhaṁ pakvaṁ ghr̥taṁ pānādibhī rakṣōgrahān vārayatē ruṇāddhi| iti rakṣasām|| 22||
Adhikarana pishAcAnAM balyAdivisheShAH (23) · Śloka 23
piśācānāṁ baliḥ sīdhuḥ piṇyākaḥ palalaṁ dadhi| mūlakaṁ lavaṇaṁ sarpiḥ sabhūtaudanayāvakam| haridrādvayamañjiṣṭhāmisisaindhavanāgaram| hiṅgupriyaṅgutrikaṭurasōnatriphalāvacāḥ| pāṭalīśvētakaṭabhīśirīṣakusumairghr̥tam| gōmūtrapādikaṁ siddhaṁ pānābhyañjanayōrhitam| bastāmbupiṣṭaistairēva yōjyamañjananāvanam||23||
View original
पिशाचानां बलिः सीधुः पिण्याकः पललं दधि| मूलकं लवणं सर्पिः सभूतौदनयावकम्| हरिद्राद्वयमञ्जिष्ठामिसिसैन्धवनागरम्| हिङ्गुप्रियङ्गुत्रिकटुरसोनत्रिफलावचाः| पाटलीश्वेतकटभीशिरीषकुसुमैर्घृतम्| गोमूत्रपादिकं सिद्धं पानाभ्यञ्जनयोर्हितम्| बस्ताम्बुपिष्टैस्तैरेव योज्यमञ्जननावनम्||२३||
🔊 Audio coming soon
sīdhvādi yāvakāntaṁ piśācānāṁ baliḥ| sīdhurikṣukr̥taṁ madyam| piṇyākastilakalkaḥ| palalaṁ māṁsam| mūlakaṁ tatsaṁjñaṁ śākam| bhūtaudanaṁ māṁsaudanam| yāvakaṁ vāṭyam| pāṭalyādibhiḥ kr̥tē kvāthē haridrādvayādikaṁ kalkīkr̥tya gōmūtracaturbhāgayuktaṁ siddhaṁ ghr̥taṁ pānē'bhyañjanē ca piśācānāṁ piśācagrahagr̥hītānāṁ hitam| śvētakaṭabhī suṣavī| pullānīti bhāṣāyām| bastāmbunāvimūtrēṇa piṣṭaistairēva haridrādvayādibhirañjanaṁ nāvanaṁ ca yōjyam| iti piśācānām||23||
Adhikarana tIkShNapratikUlopacAraniShedhavisheShAH (24) · Śloka 24
dēvarṣipitr̥gandharvē tīkṣṇaṁ nasyādi varjayēt| sarpiṣpānādi mr̥dvasmin bhaiṣajyamavacārayēt| r̥tē piśācātsarvēṣu pratikūlaṁ ca nācarēt| savaidyamāturaṁ ghnanti kruddhāstē hi mahaujasaḥ||24||
View original
देवर्षिपितृगन्धर्वे तीक्ष्णं नस्यादि वर्जयेत्| सर्पिष्पानादि मृद्वस्मिन् भैषज्यमवचारयेत्| ऋते पिशाचात्सर्वेषु प्रतिकूलं च नाचरेत्| सवैद्यमातुरं घ्नन्ति क्रुद्धास्ते हि महौजसः||२४||
🔊 Audio coming soon
dēvādicatuṣṭayē tīkṣṇamasahanīyaṁ nasyādikaṁ varjayēt| asmiṁścatuṣṭayē sarpiṣpānādikaṁ sarvaṁ ca bhaiṣajyaṁ mr̥dvatīkṣṇamavacārayēt prayōjayēt| sarpiṣpānādītyatrādiśabdēna nāvanābhyaṅgādiparigrahaḥ| sarvēṣu grahēṣu pratikūlaṁ na kiñcidapyācarēt piśācādr̥tē piśācaṁ varjayitvā| tē surādayaḥ piśācavarjitā mahaujasō'nirdēśyaśaktiviśēṣā yataḥ pratikūlācaraṇēna kruddhāḥ savaidyamāturaṁ ghnanti|| 24||
Adhikarana cittaviplave japAdyupacArAH (25) · Śloka 25
īśvaraṁ dvādaśabhujaṁ nāthamāryāvalōkitam| sarvavyādhicikitsāṁ ca japansarvagrahāñjayēt| tathōnmādānapasmārānanyaṁ vā cittaviplavam| mahāvidyāṁ ca māyūrīṁ śucistaṁ śrāvayētsadā| bhūtēśaṁ pūjayētsthāṇuṁ pramathākhyāṁśca tadgaṇān| japan siddhāṁśca tanmātrān grahān sarvānapōhati||25||
View original
ईश्वरं द्वादशभुजं नाथमार्यावलोकितम्| सर्वव्याधिचिकित्सां च जपन्सर्वग्रहाञ्जयेत्| तथोन्मादानपस्मारानन्यं वा चित्तविप्लवम्| महाविद्यां च मायूरीं शुचिस्तं श्रावयेत्सदा| भूतेशं पूजयेत्स्थाणुं प्रमथाख्यांश्च तद्गणान्| जपन् सिद्धांश्च तन्मात्रान् ग्रहान् सर्वानपोहति||२५||
🔊 Audio coming soon
nāthamāryāvalōkitākhyaṁ dhyātvā sarvavyādhicikitsāṁ vidyāṁ japan samāhitaḥ paunaḥpunyēnōccaran sarvagrahānunmādādīṁśca jayēt| īśvarādikaṁ tasyaiva| (īśvaramiti)| dvādaśabhujaṁ dvādaśasaṅkhyairbhujairyutaṁ āryāvalōkitaṁ āryayā pārvatyā avalōkitamāryāsahitamityarthaḥ| nāthaṁ lōkaikanāthamīśvaraṁ mahādēvaṁ dhyātvā sarvavyādhicikitsāṁ lakṣaṇayā sarvavyōdhēḥ prāyaścittabhūtaṁ śrīpañcākṣarādikaṁ mantraṁ japan samāhitaḥ paunaḥpunyōnōccaran sarvagrahān pañcasaptāṣṭādaśavidhānunmādān vakṣyamāṇalakṣaṇānapasmā rānapasmāragrahānanyaṁ vā yēna kēnāpi hētunōtpannaṁ cittaviplavaṁ buddhi vibhraṁśaṁ jayēcchamayēt| iti kairalī)| taṁ cāturaṁ śucirvaidyō māyūrīṁ mahāvidyāṁ sadā śrāvayēt| ('śuciṁ taṁ śrāvayētsadā' iti ca pāṭhaḥ| mahāvidyāmiti| śuciṁ kāyavāṅhmanōvyāpāraśuddhaṁ tamāturaṁ mahāvidyāṁ buddhadēvatākhyāṁ māyurīṁ tvaritāṁ sadānavarataṁ śrāvayēt taṁ prati brūyāt| iti kairalī)| bhūtēśamiti| bhūtanāthavigrahaṁ sthāṇuñca bhagavantaṁ mahēśvaraṁ pramathākhyāṁstadgaṇāṁśca pūjayēt| taditi sthāṇuparāmarśaḥ| (bhūtēśamiti| bhūtēśaṁ sarvabhūtānāmīśaṁ sthāṇuṁ mahādēvaṁ pramathākhyān bhūtapramathaguhyakādiṣu madhyē pramathākhyān gaṇāṁśca taditi sthāṇuparāmarśaḥ pūjayēt balikarmādipūjāviśēṣaiḥ prasādayēt| japanniti| siddhān prasiddhāṁstanmantrānaghōrādīniti pāṭyakāraḥ| granthāntarē'nyathā prōktaṁ ca - vyōmā vāpī mahāvidyā mahāpāśupatastathā| phēnalākṣī vajragāndhārī mālini mantrasaṁhitā| tathā civiḍanāsā ca śūlinī cēti kīrtitāḥ| tantrē siddhā mahāmantrā grahāṇāṁ nigrahā hitāḥ| iti tān mantrān japan sarvān grahānapōhati| iti kairalī) ||25||
Adhikarana atideshena cikitsAnirdeshaH (8) · Śloka 8
yaccānantarayōḥ kiñcidvakṣyatē'dhyāyayōrhitam| yaccōktamiha tatsarvaṁ prayuñjīta parasparam||26|| iti vaidyapatisiṁhaguptasya sūnōrvāgbhaṭasya kr̥tāvaṣṭāṅgasaṁgrahasaṁhitāyāmuttaratantrē bhūtaprativēdhō nāmāṣṭamō'dhyāyaḥ||8||
View original
यच्चानन्तरयोः किञ्चिद्वक्ष्यतेऽध्याययोर्हितम्| यच्चोक्तमिह तत्सर्वं प्रयुञ्जीत परस्परम्||२६|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे भूतप्रतिवेधो नामाष्टमोऽध्यायः||८||
🔊 Audio coming soon
yaccētyādinōnmādāpasmārayōrbhūtānāñca sādhāraṇī cikitsā bōddhavyētyuktam| (yaccēti| anantarayōrunmādāpasmārapratiṣēdhayōryaddhitaṁ cikitsitaṁ vakṣyatē iha bhūtapratiṣēdhē yaduktaṁ ca tatsarvaṁ karma parasparaṁ vyatyasya prayōjayēt| taccēti ca śabdēna asminnādhyāyē dēvadānavagrahadīnuddiśya prōktaṁ karmapi parasparaṁ prayuñjītēti dyōtitam| iti kairalī)||26|| iti śrīmanmahāmahōpādhyāyēnduviracitāyā- maṣṭāṅgasaṁgrahavyākhyāyāṁ śaśilēkhāyāmuttaratantrē aṣṭamō'dhyāyaḥ ||8||