8. bhūtapratiṣēdhaḥ

Adhikarana atha bhUtapratiShedho nAmAShTamo~adhyAyaH - avataraNikA · Śloka

ఉక్తక్రమేణైవ భూతానాం చికిత్సితం ప్రదర్శయితుమధ్యాయ ఆరభ్యతే||

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

అథాతో భూతప్రతిషేధం నామాధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||

Adhikarana sAdhyeShu sAmAnyopakramaH (2) · Śloka 2

భూతం జయేదహింసేచ్ఛుం జపహోమబలివ్రతైః| తపశ్శీలసమధానజ్ఞానదానదయాదిభిః||2||

అహింసేచ్ఛుం సాధ్యం రతికామం బలికామం చ భూతం జపప్రభృతిభిర్జయేత్||2||

Adhikarana hi~gvAdivargaprayogaH (3) · Śloka 3

హిఙువ్యోషాలనైమాలీలశునార్కజటాజటాః| అజలోమీ సగోలోమీ భూతకేశీ వచా లతా| కుక్కుటీసర్పగంధాఖ్యా తిలాః కాణవికాణకే| వజ్రప్రోక్తా వయస్థా చ శృంగీ మోహనవత్యపి| స్రోతోజాంజనరక్షోఘ్నం రక్షోఘ్నం చాన్యదౌషధం| ఖరాశ్వశ్వావిడుష్ట్రర్క్షగోధానకులశల్యకాత్| ద్వీపిమార్జారగోసింహవ్యాఘ్రసాముద్రసత్వతః| చర్మపిత్తద్విజనఖా వర్గేఽస్మిన్ సాధయేద్ ఘృతం| పురాణామథవా తైలం నవం తత్పాననస్యయోః| అభ్యంగే చ ప్రయోక్తవ్యమేషాం చూర్ణం చ ధూపనే| ఏభిశ్చ గులికాం యుంజ్యాదంజనే సావపీడనే| ప్రలేపే కల్కమేతేషాం క్వాథం చ పరిషేచనే| ప్రయోగోఽయం గ్రహోన్మాదాన్సాస్పస్మారాన్ శమం నయేత్||3||

హింగ్వాదౌ వర్గే పురాణం ఘృతం సిద్ధం నవం తైలం వా పాననస్యయోరభ్యంగే చ ప్రయోక్తవ్యం| నైపాలీ మనఃశిలా| అర్కజటా అర్కమూలం| జటా మాంసీ| అజలోమీ మేషవిలోచనా| గోలోమీ దూర్వా| భూతకేశీ శుక్లా నిర్గుండీ| లతా శతపుష్పా| కుక్కుటీ రసాయనోక్తలక్షణా| సర్పగంధా గంధనాకులీ| కాణా కాకోలీ| వికాణా క్షీరకాకోలీ| వజ్రప్రోక్తా సుధా| వయస్థాం ఆమలకం| శృంగీ కర్కటశృంగీ| మోహనవల్లీ బ్రాహ్మీ శిరీషశ్చ| రక్షోఘ్నం సర్షపం| అన్యద్రక్షోఘ్నమౌషధం వచాది యథాలాభం| ఖరాదీనాం త్రయోదశానాం సాముద్రాణాం చ సత్త్వానాం ప్రాణినాం యథాలాభం చర్మాదికం| ఏషామిత్యేభిరితి చ హింగ్వాదీనాం పరామర్శః| అవపీడనం కల్కాదినస్యం| సుబోధం||3||

Adhikarana gajAhvAdiyogaH (4) · Śloka 4

గజాహ్వాపిప్పలీమూలవ్యోషామలకసర్షపాన్| గోధానకులమార్జారశశపిత్తప్రపేషితాన్| నావనాభ్యంగసేకేషు విదధీత గ్రహాపహాన్||4||

గజాహ్వాదీన్ గోధాదిపిత్తప్రపేషితాన్ నావనాదిషు గ్రహాపహాన్ విదధీత| గజాహ్వా హస్తిపిప్పలీ||4||

Adhikarana ashvAdiviDyogaH (5) · Śloka 5

అశ్వశ్వాశ్వతరోలూకకంకగృధ్రసృగాలజా| విట్ఖరోష్ట్రవరాహాశ్చ తయా తైలం విపాచితం| పిష్టయా బస్నమూత్రేణ నావనాదిషు పూజితం||5||

అశ్వాదీనాం దశానాం విశా పురీషేణ వస్తమూత్రపిష్టయా తైలం విపాచితం నావనాదిషు పూజితం| అశ్వతరో వేసరః||5||

Adhikarana shirIShAdya~jjanam (6) · Śloka 6

శిరీషపుష్పం లశునం శుంఠీం సిద్ధార్థకం వచాం| మంజిష్ఠాం ద్వే నిశే కృష్ణాం బస్తమూత్రేణ పేషయేత్| ఛాయాశుష్కా కృతా వర్తిః మత్స్యపిత్తద్రుతాంజనం||6||

శిరీషాదిభిర్బస్తమూత్రపిష్టైః కృతా వర్తిః ఛాయాశుష్కా సతీ ప్రయోగకాలే మత్స్యపిత్తేన ద్రుతా భూతేష్వంజనం||6||

Adhikarana naktamAlaPalAdya~jjanam (7) · Śloka 7

నక్తమాలఫలం వ్యోషం బిల్వస్యోనాకయోర్జటా| హరిద్రే చ కృతా వర్తిః పూర్వవన్నయనాంజనం| వయస్థాహింగుకటుకాషడ్గ్రంథాసైంధవం తథా||7||

నక్తమాలఫలాదిభిః కృతా వర్తిః పూర్వవదితి బస్తమూత్రపిష్టా శుష్కా చ మత్స్యపిత్తేన ద్రుతా నయనాంజనం| నక్తమాలః కర్ణికారః| జటా మూలం| వయేస్థేత్యాది| తథా పూర్వవన్నయనంజనం| వయస్థా ఆమలకం| షడ్గ్రంథా వచా|| 7||

Adhikarana siddhArthakAdisarpiragadashca (8) · Śloka 8

సిద్ధార్థకవచాహింగుప్రియంగురజనీద్వయం| మంజిష్ఠాశ్వేతకటభ్వీవరాశ్వేతాద్రికర్ణికా| నింబస్య పత్రం బీజం తు నక్తమాలశిరీషయోః| సురాహ్వం త్ర్యూషణం సర్పిర్గోమూత్రే తైశ్చతుర్గుణే| సిద్ధం సిద్ధార్థకం నామ పానే నస్యే చ యోజితం| గ్రహాన్సర్వాన్నిహంత్యాశు విశేషాదాసురాన్ గ్రహాన్| కృత్యాలక్ష్మీవిషోన్మాదజ్వరాపస్మారపాప్మజిత్| ఏభిరేవౌషధైర్బస్తవారిణా కల్పితోఽగదః| పాననస్యాంజనాలేపస్నానోద్ఘర్Rషణయోజితః| గుణైః పూర్వవదుద్దిష్టో రాజద్వారే చ సిద్ధికృత్||8||

సిద్ధార్థకాదిభిః కల్కీకృతైశ్చతుర్గుణే గోమూత్రే సిద్ధం సర్పిర్నామ్నా సిద్ధార్థకం| గ్రహాన్ సర్వాన్ సురాదీన్ నిహంతి| ఆసురాన్ గ్రహాన్ విశేషాన్నిహంతి| కృత్యాదిఘ్నంచ| కృత్యా ఆభిచారదేవతా| ఏభిరితి సిద్ధార్థకాదిభిర్వస్తమూత్రేణాగదః పానాదియోజితో గుణైః పూర్వవత్| సుబోధం|| 8||

Adhikarana siddhArthakAdiguDAH (9) · Śloka 9

సిద్ధార్థకవ్యోషవచాశ్వగంధా నిశాద్వయం హింగుపలాండుకందం| బీజం కరంజాత్కుసుమం శీరిషాత్ ఫలంచ వల్కంచకపిత్థవృక్షాత్| సమాణిమంథం సనతం సకుష్ఠం స్యోనాకమూలం కిణిహీ సితా చ| బస్తస్య మూత్రేణ సుభావితం తత్ పిత్తేన గవ్యేన గుడాన్ విదధ్యాత్| దుష్టగ్రహోన్మాదతమో నిశాంధా నుద్బంధకాన్ వారినిమగ్నదేహాన్| దిగ్ధాహనాన్ దర్పితసర్పదష్టాం స్తే సాధయంత్యంజననస్యలేపైః||9||

సిద్ధార్థకాద్యనేకవారం బస్తమూత్రేణ భావితం గోపిత్తేన గుడాన్ కుర్యాత్| తే గుడా అంజనాదిభిర్దుష్టగ్రహాదీన్ సాధయంతి| వల్కం త్వక్| మాణిమంథం సైంధవం| స్యోనాకస్య మయూరజంఘస్య మూలం| కిణిహీ గిరికర్ణికా| సా తు సితా శుక్లా| తమస్తిమిరం| ఉద్బంధకో గలబంధేన మృతకల్పః| తద్వజ్జలనిమగ్నదేహః| విషలిప్తేన శస్త్రేణాహతో దిగ్ధాహతః||9||

Adhikarana kArpAsAsthyAdidhUpanam (10) · Śloka 10

కార్పాసాస్థిమయూరపత్రబృహతీనిర్మాల్యపిండీతక త్వగ్వాంశీవృషదంశవిట్తుషవచాకేశాహినిర్మోచనైః| నాగేంద్రద్విజశృంగహింగుమరిచైస్తుల్యైః కృతం ధూపనం స్కందోన్మాదపిశాచరాక్షససురోవేశగ్రహఘ్నం పరం||10||

కార్పాసాస్థ్యాదిభిస్తుల్యైః సమభాగైః కృతం ధూపనం స్కందగ్రహాదిఘ్నం| నిర్మాల్యం స్పృక్కా| పిండీతకో మదనః||10||

Adhikarana bhUtarAvaM ghRutam (11) · Śloka 11

త్రికటుకదలకుంకుమగ్రంథికక్షారసింహీ నిశాదారుసిద్ధార్థయుగ్మాంబుశక్రాహ్వయైః| సితలశునఫలత్రయోశీరతిక్తావచా తుత్థయష్టీబలాలోహితైలాశిలాపద్మకైః| దధితగరమధూకసారప్రియాహ్వావిషాఖ్యా విషాతార్క్ష్యశైలైః సచవ్యామయైః కల్కితైః| ఘృతమనవమశేషమూత్రాంశసిద్ధం మతం భూతరావాహ్వయం పానతస్తద్గ్రహఘ్నం పరం||11||

త్రికటుకాదిభిస్తుల్యైః సమభాగైః కల్కితైరశేషమూత్రాంశసిద్ధమష్టానాం మూత్రాణామంశేన భాగేన పక్వమాజ్యమనవం పురాణం నామ్నా భూతరావం| తత్పానాత్పరం గ్రహఘ్నం| గ్రంథికం పిప్పలీమూలం| సింహీ బృహతీ| సిద్ధార్థయుగ్మం రక్తశ్వేతభేదేన| సితం చందనం| లోహితా మంజిష్ఠా| దధి శ్రీవాసం| ప్రియాహ్వా ప్రియంగుః| విషాఖ్యా లాంగలీ| విషా అతివిషా| ఆభయం కుష్ఠం| త్రింశద్వర్ణైః పూర్ణపాదస్త్వర్ణాఖ్యోయం హి దండకః|| 11||

Adhikarana mahAbhUtarAvaM ghRutam (12) · Śloka 12

నతమధుకకరంజలాక్షాపటోలీసమంగావచా పాటలీహింగుసిద్ధార్థసింహీనిశాయుగ్లతారోహిణైః| బదరకట్ఫలత్రికాకాండద్రుక్రిమిఘ్నాజగ ంధామరాంకోలకోశాతకీశిగ్రునింబాంబుదేంద్రాహ్వయైః| గదశుకతరుపుష్పబీజోగ్రయష్ట్యాద్రికర్ణీనికు ంభాగ్నిబిల్వైః సమైః కల్కితైర్మూత్రవర్గేణ సిద్ధం ఘృతం| విధివినిహితమాశు సర్వైః క్రమైర్యోజితం హంతి స ర్వగ్రహోన్మాదకుష్ఠజ్వరంస్తన్మహాభూతరావం స్మృతం||12||

నతాదిభిః సమైః కల్కితైర్ఘృతం మూత్రవర్గేణాష్టభిర్మూత్రైః సిద్ధం విధినా చ పాత్రే నిహితం సర్వైశ్చ పానాదిభిః క్రమైర్యోజితం సర్వ గ్రహాదీన్ హంతి నామ్నా మహాభూతరావం స్మృతం| సమంగా మంజిష్ఠా| సింహీ బృహతీ| నిశాయుగ్దార్వీ పిండాహరిద్రా చ| లతా శారివా శతపుష్పా చ| రోహిణీ కటురోహిణీ| కటు మరిచం| ఫలత్రికం త్రిఫలా| దారుర్దేవదారుః| అమరా నిర్గుండీ| అంకోలోఽంకోలః| అంబుదో ముస్తః| ఇంద్రాహ్వయః ఇంద్రవృక్షః| గదం కుష్ఠం| శుకతరుః శిరీషః| బీజోగ్రో వంశః| అద్రికర్ణీ గిరికర్ణీ| నికుంభో దంతీ| అగ్నిశ్చిత్రకః| షట్త్రింశద్వర్ణపాదోఽయం వ్యాలాఖ్యో దండకః స్మృతః|| 12||

Adhikarana balihomAdyarthe kAlanirdeshaH (13) · Śloka 13

గ్రహా గృహ్ణంతి యే యేషు తేషాం తేషు విశేషతః| దినేషు బలిహోమాదీన్ ప్రయుంజీత చికిత్సకః||13||

పూర్వాధ్యాయోక్తప్రకారేణ గ్రహా భూతా యేషు దినేషు గృహ్ణంతి తేష్వేవ దినేషు విశేషతస్తేషాం బల్యాదీశ్చికిత్సకః ప్రయుంజీత| విశేషశబ్దాదన్యదాపీతి||13||

Adhikarana balyupaharaNArthaM sAmAnyavidhiH (14) · Śloka 14

స్నానవస్త్రవసామాంసమద్యక్షీరగుడాది చ| రోచతే యద్యదా యేభ్యస్తానేషామాహరేత్తదా| రత్నాని గంధమాల్యాని బీజాని మధుసర్పిషీ| భక్ష్యాశ్చ సర్వే సర్వేషాం సామాన్యో విధిరిత్యయం||14||

యేభ్యో గ్రహేభ్యః స్నానాదికం యదైవ రోచతే తదైవాహరేదుపనయేత్| రత్నాదికం సర్వేషాం గ్రహాణాం సామాన్యః సాధాRరణో విధిః||14||

Adhikarana balyupaharaNArthaM deshanidarshanam (15) · Śloka 15

సురర్షిగురువృద్ధేభ్యః సిద్ధేభ్యశ్చ సురాలయే| దిశ్యుత్తరస్యాం తత్రాపి దేవాయోపహరేత్ బలిం| పశ్చిమాయాం యథాకాలం దైత్యభూతాయ చత్వరే| గంధర్వాయ గవాం మార్గే సవస్త్రాభరణం బలిం| పితృనాగగ్రహే నద్యాం నాగేభ్యః పూర్వదక్షిణే| యక్షాయ యక్షాయతనే సరితోర్వా సమాగమే| చతుష్పథే రాక్షసయోర్భీమేషు గహనేషు వా| రక్షసాం దక్షిణస్యాం తు పూర్వస్యాం బ్రహ్మరక్షసాం| శూన్యాలయే పిశాచాయ పశ్చిమాం దిశమాస్థితే||15||

సురాదిభ్యః పంచభ్యః సురాలయే బలిస్తత్రాపి తేష్వపి ఉత్తరస్యాం దిశిదేవేషు విశేషః| దైత్యభూతాయ చత్వరే త్రిపథే పశ్చిమాయాం దిశి| గవాం మార్గే వస్త్రాభరణయుక్తో గంధర్వాయ బలిః| పితృగ్రహే నాగగ్రహే చ నద్యాం బలిః| నాగానాం విశేషమాహ- నాగేభ్యః పూర్వదక్షిణాయాం దిశి| యక్షాయ యక్షాయతనే యక్షాయతనం యక్షదేవతాక్షేత్రం| యద్వా వటవిటపిమూలం తత్ర యక్షాధివాసస్య ప్రసిద్ధత్వాత్| సరితోః సమాగమో నద్యోః సంగమః| రాక్షసయోరితి రాక్షసానాం బ్రహ్మ-రాక్షసానాం చ చతుష్పథే వా భీషణేషు వా గహనేషు కాననేషు| తయోరేవ దిక్ సబోధా| పశ్చిమాం దిశమాస్థితే శూన్యాలయే పిశాచాయ బలిః సర్వత్ర దిగ్విభాగ ఆతురగృహాపేక్షయేతి|| 15||

Adhikarana devAnAM baliH (16) · Śloka 16

శుచిశుక్లాని మాల్యాని గంధాః క్షైరేయమోదనం| దధిచ్ఛత్రం చ ధవలం దేవానాం బలిరిష్యతే||16||

దిగ్దేశముక్త్వా శుచీత్యాదినా బలిరుచ్యతే| శుచిమాల్యాదికం దేవానాం బలిరిష్యతే||16||

Adhikarana devagrahe pAnAdyupacArAH (17) · Śloka 17

హింగుసర్షపషడ్గ్రంథావ్యోషైరర్ధపలోన్మితైః| చతుర్గుణే గవాం మూత్రే ఘృతప్రస్థం విపాచయేత్| తత్పాననావనాభ్యంగైర్దేవగ్రహవిమోక్షణం| నస్యాంజనం వచాహింగులశునం బస్తవారిణా||17||

హింగ్వాదిభిరర్ధపలోన్మితైర్ఘృతప్రస్థం చతుర్షు గోమూత్రప్రస్థేషు విపాచయేత్| తద్ ఘృతం పానాదిభిర్దేవగ్రహవిమోక్షణం| షడ్గ్రంథా వచా| వచాదికం బస్తమూత్రేణ సహ నస్యం చాంజనం చ దేవగ్రహవిమోక్షణమితి సంబంధః| ఇతి దేవానాం||17||

Adhikarana daitye balivisheShaH (18) · Śloka 18

దైత్యే బలిర్బహుఫలః సోశీరకమలోత్పలః||18||

బహఫలాదియుక్తో దైత్యే బలిః| ఇతి దైత్యే|| 18||

Adhikarana nAgAnAM balyAdivisheShAH (19) · Śloka 19

నాగానాం సుమనోలాజగుడాపూపగుడౌదనైః| పరమాన్నమధుక్షీరకృష్ణమృన్నాగకేసరైః| వచాపద్మపురోశీరరక్తోత్పలదలైర్బలిః| శ్వేతపత్రం చ లోధ్రం చ తగరం నాగసర్షపాః| శీతేన వారిణా పిష్టం నావనాంజనయోర్హితం||19||

సుమనఃప్రభృతిభిర్నాగానాం బలిః గుడాపూపః సోమాలకం| పరమాన్నం పాయసం| పురో గుగ్గులుః| రక్తోత్పలం రక్తోత్పలకుసుమం| ఇతి నాగానాం|| (శ్వేతపత్రమిత్యాది| శీతేనానుష్ణేన జలేన పిష్టం శ్వేతపత్రాదికం నావనాంజనయోర్నావనేఽంజనే చ హితం నాగగ్రహవిమోక్షణమిత్యర్థః| శ్వేతపత్రం (వేల్లియిల) శ్వేతపద్మమితి కేచిత్| నాగం నఖం| సర్షపం హ్రస్వసర్షపం| నపుంసకమనపుంసకేనైకవచ్చాన్యతరస్యామితి హితశబ్దస్య క్లీబత్వమేకత్వం చ| ఇతి కైరలీ వ్యాఖ్యా|| 19||

Adhikarana yakShANAM balyAdivisheShAH (20) · Śloka 20

యక్షాణాం క్షీరదధ్యాజ్యమిశ్రకౌదనగుగ్గులుః| దేవదారుత్పలం పద్మముశీరం వస్త్రకాంచనం| హిరణ్యం చ బలిర్యోజ్యో మూత్రాజ్యక్షీరమేకతః| సిద్ధం సమోన్మితం పాననావనాభ్యంజనే హితం| హరీతకీ హరిద్రే ద్వే లశునో మరిచం వచా| నింబపత్రంచ బస్తాంబుకల్కితం నావనాంజనం||20||

క్షీరాదికం హిరణ్యాంతం యక్షాణాం బలిః| మిశ్రకౌదనం మాంసమిశ్రమోదనం| వస్త్రకాంచనం హిరణ్యం స్వర్ణం| నాగకేసరమితి కేచిత్| మూత్రం ఘృతం క్షీరం చ సమోన్మితం తుల్యమేకత్ర మిశ్రీభావేన సిద్ధం పానాదౌ హితం| హరీతక్యాదికం బస్తమూత్రేణ కల్కితం నావనమంజనం చ నావనాంజనవిషయే హితం| ఇతి యక్షాణాం||20||

Adhikarana brahmarakShasAM balyAdivisheShAH (21) · Śloka 21

బ్రహ్మరక్షో బలిః సిద్ధం యవానాం పూర్ణమాఢకం| తోయస్య కుంభః పలలం ఛత్రం వస్త్రం విలేపనం| గాయత్రీవింశతిపలక్వాథేఽర్ధపలికైః పచేత్| త్ర్యూషణత్రిఫలాహింగుషడ్గ్రంథామిసిసర్షపైః| గోమూత్రే త్రిగుణే పాననస్యాభ్యంగేషు తద్ధితం||21||

యవానాం పూర్ణమన్యూనాధికమాఢకం సిద్ధం కల్కితం తోయకుంభాదికం చ బ్రహ్మరక్షసో బలిర్భవతి| ఆఢకం షోడశకుడవప్రమాణం| తోయస్య కుంభో ద్రోణః| పలలం మాంసం| విలేపనం చందనాద్యనులేపనం| గాయత్రీవింశతిపలస్య ఖదిరపలవింశతేః క్వాథే క్వాథపరిభాషయా కృతే త్ర్యూషణాదిభిరర్ధపలైః సహ సప్త కుడవాన్ సర్పిషస్త్రిగుణే గోమూత్రే పచేత్| తత్ పక్వం ఘృతం బ్రహ్మరక్షసాం పానాదిషు హితం| లశునం సితలశునం| ఇతి బ్రహ్మరక్షసాం||21||

Adhikarana rakShasAM balyAdivisheShAH (22) · Śloka 22

రక్షసాం పలలం శుక్లం కుసుమం మిశ్రకౌదనం| బలిః పక్వామమాంసాని నిష్పావా రుధిరోక్షితాః| నక్తమాలశిరీషత్వఙ్మూలపుష్పఫలాని చ| తద్వచ్చ కృష్ణపాటల్యా బిల్వమూలం కటుత్రికం| హిఙిగ్వంద్రయవసిద్ధార్థలశునామలకీఫలం| నావనాంజనయోర్యోజ్యో బస్తమూత్రద్రుతోఽగదః| ఏభిరేవ ఘృతం సిద్ధం గవాం మూత్రే చతుర్గుణే| రక్షోగ్రహాన్ వారయతే పానాభ్యంజననావనైః||22||

పలలాదికం రుధిరోక్షితనిష్పావాంతం రక్షసాం బలిః బలిసాధనం| పలలం తిలచూర్ణం| మిశ్రకౌదనం మాంసేన సహ పక్వమోదనం| పక్వాన్యామాని చ మాంసాని| రుధిరేణ రక్తోనోక్షితః సిక్తాః| నక్తమాలశిరీషత్వగాదికం బస్తమూత్రద్రుతోఽగదో రక్షసాం నావనాంజనయోర్నావనవిషయే చ యోజ్యః| నక్తమాలః కర్ణికారః| కృష్ణపాటలీ కృష్ణపుష్పా పాటలీ| ఏభిరేవ నక్తమాలత్వగాదిభిశ్చతుర్గుణే గోమూత్రే సిద్ధం పక్వం ఘృతం పానాదిభీ రక్షోగ్రహాన్ వారయతే రుణాద్ధి| ఇతి రక్షసాం|| 22||

Adhikarana pishAcAnAM balyAdivisheShAH (23) · Śloka 23

పిశాచానాం బలిః సీధుః పిణ్యాకః పలలం దధి| మూలకం లవణం సర్పిః సభూతౌదనయావకం| హరిద్రాద్వయమంజిష్ఠామిసిసైంధవనాగరం| హింగుప్రియంగుత్రికటురసోనత్రిఫలావచాః| పాటలీశ్వేతకటభీశిరీషకుసుమైర్ఘృతం| గోమూత్రపాదికం సిద్ధం పానాభ్యంజనయోర్హితం| బస్తాంబుపిష్టైస్తైరేవ యోజ్యమంజననావనం||23||

సీధ్వాది యావకాంతం పిశాచానాం బలిః| సీధురిక్షుకృతం మద్యం| పిణ్యాకస్తిలకల్కః| పలలం మాంసం| మూలకం తత్సంజ్ఞం శాకం| భూతౌదనం మాంసౌదనం| యావకం వాట్యం| పాటల్యాదిభిః కృతే క్వాథే హరిద్రాద్వయాదికం కల్కీకృత్య గోమూత్రచతుర్భాగయుక్తం సిద్ధం ఘృతం పానేఽభ్యంజనే చ పిశాచానాం పిశాచగ్రహగృహీతానాం హితం| శ్వేతకటభీ సుషవీ| పుల్లానీతి భాషాయాం| బస్తాంబునావిమూత్రేణ పిష్టైస్తైరేవ హరిద్రాద్వయాదిభిరంజనం నావనం చ యోజ్యం| ఇతి పిశాచానాం||23||

Adhikarana tIkShNapratikUlopacAraniShedhavisheShAH (24) · Śloka 24

దేవర్షిపితృగంధర్వే తీక్ష్ణం నస్యాది వర్జయేత్| సర్పిష్పానాది మృద్వస్మిన్ భైషజ్యమవచారయేత్| ఋతే పిశాచాత్సర్వేషు ప్రతికూలం చ నాచరేత్| సవైద్యమాతురం ఘ్నంతి క్రుద్ధాస్తే హి మహౌజసః||24||

దేవాదిచతుష్టయే తీక్ష్ణమసహనీయం నస్యాదికం వర్జయేత్| అస్మింశ్చతుష్టయే సర్పిష్పానాదికం సర్వం చ భైషజ్యం మృద్వతీక్ష్ణమవచారయేత్ ప్రయోజయేత్| సర్పిష్పానాదీత్యత్రాదిశబ్దేన నావనాభ్యంగాదిపరిగ్రహః| సర్వేషు గ్రహేషు ప్రతికూలం న కించిదప్యాచరేత్ పిశాచాదృతే పిశాచం వర్జయిత్వా| తే సురాదయః పిశాచవర్జితా మహౌజసోఽనిర్దేశ్యశక్తివిశేషా యతః ప్రతికూలాచరణేన క్రుద్ధాః సవైద్యమాతురం ఘ్నంతి|| 24||

Adhikarana cittaviplave japAdyupacArAH (25) · Śloka 25

ఈశ్వరం ద్వాదశభుజం నాథమార్యావలోకితం| సర్వవ్యాధిచికిత్సాం చ జపన్సర్వగ్రహాంజయేత్| తథోన్మాదానపస్మారానన్యం వా చిత్తవిప్లవం| మహావిద్యాం చ మాయూరీం శుచిస్తం శ్రావయేత్సదా| భూతేశం పూజయేత్స్థాణుం ప్రమథాఖ్యాంశ్చ తద్గణాన్| జపన్ సిద్ధాంశ్చ తన్మాత్రాన్ గ్రహాన్ సర్వానపోహతి||25||

నాథమార్యావలోకితాఖ్యం ధ్యాత్వా సర్వవ్యాధిచికిత్సాం విద్యాం జపన్ సమాహితః పౌనఃపున్యేనోచ్చరన్ సర్వగ్రహానున్మాదాదీంశ్చ జయేత్| ఈశ్వరాదికం తస్యైవ| (ఈశ్వరమితి)| ద్వాదశభుజం ద్వాదశసంఖ్యైర్భుజైర్యుతం ఆర్యావలోకితం ఆర్యయా పార్వత్యా అవలోకితమార్యాసహితమిత్యర్థః| నాథం లోకైకనాథమీశ్వరం మహాదేవం ధ్యాత్వా సర్వవ్యాధిచికిత్సాం లక్షణయా సర్వవ్యోధేః ప్రాయశ్చిత్తభూతం శ్రీపంచాక్షరాదికం మంత్రం జపన్ సమాహితః పౌనఃపున్యోనోచ్చరన్ సర్వగ్రహాన్ పంచసప్తాష్టాదశవిధానున్మాదాన్ వక్ష్యమాణలక్షణానపస్మా రానపస్మారగ్రహానన్యం వా యేన కేనాపి హేతునోత్పన్నం చిత్తవిప్లవం బుద్ధి విభ్రంశం జయేచ్ఛమయేత్| ఇతి కైరలీ)| తం చాతురం శుచిర్వైద్యో మాయూరీం మహావిద్యాం సదా శ్రావయేత్| ('శుచిం తం శ్రావయేత్సదా' ఇతి చ పాఠః| మహావిద్యామితి| శుచిం కాయవాఙ్హ్మనోవ్యాపారశుద్ధం తమాతురం మహావిద్యాం బుద్ధదేవతాఖ్యాం మాయురీం త్వరితాం సదానవరతం శ్రావయేత్ తం ప్రతి బ్రూయాత్| ఇతి కైరలీ)| భూతేశమితి| భూతనాథవిగ్రహం స్థాణుంచ భగవంతం మహేశ్వరం ప్రమథాఖ్యాంస్తద్గణాంశ్చ పూజయేత్| తదితి స్థాణుపరామర్శః| (భూతేశమితి| భూతేశం సర్వభూతానామీశం స్థాణుం మహాదేవం ప్రమథాఖ్యాన్ భూతప్రమథగుహ్యకాదిషు మధ్యే ప్రమథాఖ్యాన్ గణాంశ్చ తదితి స్థాణుపరామర్శః పూజయేత్ బలికర్మాదిపూజావిశేషైః ప్రసాదయేత్| జపన్నితి| సిద్ధాన్ ప్రసిద్ధాంస్తన్మంత్రానఘోరాదీనితి పాట్యకారః| గ్రంథాంతరేఽన్యథా ప్రోక్తం చ - వ్యోమా వాపీ మహావిద్యా మహాపాశుపతస్తథా| ఫేనలాక్షీ వజ్రగాంధారీ మాలిని మంత్రసంహితా| తథా చివిడనాసా చ శూలినీ చేతి కీర్తితాః| తంత్రే సిద్ధా మహామంత్రా గ్రహాణాం నిగ్రహా హితాః| ఇతి తాన్ మంత్రాన్ జపన్ సర్వాన్ గ్రహానపోహతి| ఇతి కైరలీ) ||25||

Adhikarana atideshena cikitsAnirdeshaH (8) · Śloka 8

యచ్చానంతరయోః కించిద్వక్ష్యతేఽధ్యాయయోర్హితం| యచ్చోక్తమిహ తత్సర్వం ప్రయుంజీత పరస్పరం||26|| ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతావష్టాంగసంగ్రహసంహితాయాముత్తరతంత్రే భూతప్రతివేధో నామాష్టమోఽధ్యాయః||8||

యచ్చేత్యాదినోన్మాదాపస్మారయోర్భూతానాంచ సాధారణీ చికిత్సా బోద్ధవ్యేత్యుక్తం| (యచ్చేతి| అనంతరయోరున్మాదాపస్మారప్రతిషేధయోర్యద్ధితం చికిత్సితం వక్ష్యతే ఇహ భూతప్రతిషేధే యదుక్తం చ తత్సర్వం కర్మ పరస్పరం వ్యత్యస్య ప్రయోజయేత్| తచ్చేతి చ శబ్దేన అస్మిన్నాధ్యాయే దేవదానవగ్రహదీనుద్దిశ్య ప్రోక్తం కర్మపి పరస్పరం ప్రయుంజీతేతి ద్యోతితం| ఇతి కైరలీ)||26|| ఇతి శ్రీమన్మహామహోపాధ్యాయేందువిరచితాయా- మష్టాంగసంగ్రహవ్యాఖ్యాయాం శశిలేఖాయాముత్తరతంత్రే అష్టమోఽధ్యాయః ||8||