Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

7. bhūtavijñānīyaḥ

Adhikarana atha bhUtavij~jAnIyo nAma saptamo~adhyAyaH - ata · Śloka

🔊 Audio coming soon

ശാരീരമാനസദോഷോപഘാതക്രമേണ ഭൂതവിജ്ഞാനീയാധ്യായ ആരഭ്യതേ||

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

അഥാതോ ഭൂതവിജ്ഞാനീയം നാമാധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||

View original

अथातो भूतविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

അഥാത ഇത്യാദി പൂര്വവത്|| ൧||

Adhikarana BUtalokanirdeshaH (2) · Śloka 2

അഷ്ടാദശ ഭൂതാധിപതയഃ| തദ്യഥാ-സുരാസുരഗന്ധര്വാരഗ യക്ഷബ്രഹ്മരാക്ഷസരാക്ഷസപിശാചപ്രേതകൂഷ്മാണ്ഡകാഖോര്ദമൌകി രണവേതാലപിതരഃ ഋഷിഗുരുവൃദ്ധസിദ്ധാശ്ച| തേ പുനഃ പൃഥക് കോടിപരിവാരാഃ| തേഷാമപി പ്രത്യേകമപരിസങ്ഖ്യേയഃ പരി വാര ഇത്യനന്തോ ഭൂതലോകഃ||൨||

View original

अष्टादश भूताधिपतयः| तद्यथा-सुरासुरगन्धर्वारग यक्षब्रह्मराक्षसराक्षसपिशाचप्रेतकूष्माण्डकाखोर्दमौकि रणवेतालपितरः ऋषिगुरुवृद्धसिद्धाश्च| ते पुनः पृथक् कोटिपरिवाराः| तेषामपि प्रत्येकमपरिसङ्ख्येयः परि वार इत्यनन्तो भूतलोकः||२||

🔊 Audio coming soon

യഥാऽഷ്ടാദശഭൂതാധിപതയോ ഭവന്തി| തദ്യഥേത്യാദിനാ തഥാ ദര്ശയതി| തേ ച സുരാദയഃ പൃഥക് പ്രത്യേകം കോടിപരിവാരാഃ തേഷാമപി പരിവാരാണാം പ്രത്യേകമപരിസങ്ഖ്യേയഃ പരിവാര ഇത്യനേന പ്രകാരേണാന്തോ ഭൂതലോകഃ|| ൨||

Adhikarana sAmAnyena BUtasvaBAvaH (3) · Śloka 3

സര്വേऽപി ച പ്രായേണാഹാരകാമാ നിശാऽര്ധവിചാരിണോ ഭയാ നകാ മാംസാസൃഗ്വസാശിനഃ||൩||

View original

सर्वेऽपि च प्रायेणाहारकामा निशाऽर्धविचारिणो भया नका मांसासृग्वसाशिनः||३||

🔊 Audio coming soon

സര്വേऽപി ഭൂതലോകാ ആഹാരകാമിനഃ സന്തോ നിശാऽര്ധവിചാരിണോ ഭവന്തി| ഭയാനകാ ഭയങ്കരാ മാംസാദ്യാശിനശ്ച|| ൩||

Adhikarana BUtasaMj~jAvisheShe hetuH (4) · Śloka 4

അപി ച സുരാസുരാദിസംവാസസംസര്ഗാത്തച്ഛീലാചാരകര്മതയാ ച തത്സംജ്ഞാം ലഭന്തേ||൪||

View original

अपि च सुरासुरादिसंवाससंसर्गात्तच्छीलाचारकर्मतया च तत्संज्ञां लभन्ते||४||

🔊 Audio coming soon

അപി ചേതി സമുച്ചയേ| യ ഏതേऽസ്മാഭിഃ സുരാദയഃ പ്രദര്ശിതാഃ ന തേ പുരന്ദരബലിചിത്രരഥവാസുകിധനദപ്രഭൃതയോ ജ്ഞേയാ അപി ത്വന്യ ഏവ| തേഷാം തു സുരാദീനാം സംവാസസംസര്ഗാത്തത്സദൃശശീലാദിതയാ ച സുരാദിസംജ്ഞാം ലഭന്തേ|| ൪||

Adhikarana BUtAnupraveshahetuH sampraptishca (5) · Śloka 5

തേഷാം പുനരനുപ്രവേശേ കാരണം സദ്യഃ പൂര്വകൃതോ വാ വിശേഷേണ പ്രജ്ഞാപരാധഃ| തേന ഹി കാമക്രോധലോഭമോഹാദിജനിതേന പ്രലുപ്തധര്മോ ഭിന്ന വ്രതാചാരശൌചോ മലീമസഃ പൂജ്യാനതിക്രാമന്നാത്മാനമുപഹന്തി| തതസ്തമാത്മഹനമവതാരഗവേഷിണോ ദേവാദിഗ്രഹാ അപ്യനുഘ്നന്തി| തദ്വദുന്മാദാപസ്മാരോപപ്ലുതചിത്തം തഥാ ജ്വരാദ്യാമയോപഹതമപി| വിശേഷതശ്ച വ്രണിനഃ പൂയാസൃക്സ്നേഹഗന്ധേന||൫||

View original

तेषां पुनरनुप्रवेशे कारणं सद्यः पूर्वकृतो वा विशेषेण प्रज्ञापराधः| तेन हि कामक्रोधलोभमोहादिजनितेन प्रलुप्तधर्मो भिन्न व्रताचारशौचो मलीमसः पूज्यानतिक्रामन्नात्मानमुपहन्ति| ततस्तमात्महनमवतारगवेषिणो देवादिग्रहा अप्यनुघ्नन्ति| तद्वदुन्मादापस्मारोपप्लुतचित्तं तथा ज्वराद्यामयोपहतमपि| विशेषतश्च व्रणिनः पूयासृक्स्नेहगन्धेन||५||

🔊 Audio coming soon

തേഷാം തു ദേഹാനുപ്രവേശേ പുംസാം പ്രജ്ഞ്ഹാപരാധോ വിശേഷതഃ കാരണമ്| കിംഭൂതഃ പ്രജ്ഞാപരാധ ആഹ| സദ്യഃ കൃതോ വാ പൂര്വജന്മകൃതോ വാ| സ ച സൂത്ര ഉക്തഃ| തേന ഹി പ്രജ്ഞാപരാധനകാമാദിജനിതേന ലുപ്തധര്മത്വാദിയുക്ത ആത്മാനമുഹന്തി| ഭിന്നശബ്ദസ്യ നഷ്ടപര്യായസ്യ ശൌചാന്തേന സമ്ബന്ധഃ| തം തഥാവിധമാത്മനൈവ ഹതാത്മാനമവതാരഗവേഷിണശ്ഛിദ്രാന്വേഷിണോ ദേവാദിഗ്രഹാ അപ്യനു പശ്ചാത് ഘ്നന്തി| തദ്വദേവോന്മാദേനാപസ്മാരേണ വോപപ്ലുതചിത്തം ദേവാദയോऽനുഘ്നന്തി| വ്രണിനശ്ച പുരുഷാണ് പൂയാദിഗന്ധേന ഹേതുനാ വിശേഷതോऽനുഘ്നന്തി||൫||

Adhikarana BUtAveshakAlAH (6) · Śloka 6

ഏവംവിധാംസ്തു പുരുഷനേഷ്വാഘാതകാലേഷ്വഭിഗച്ഛന്തി| തദ്യഥാ-പാപസ്യ കര്മണഃ സമാരമ്ഭേ| പൂര്വകൃതസ്യ വാ പരിണാമകാലേ| ഏകസ്യ വാ ശൂന്യഗൃഹനിവാസേ| ചതുഷ്പഥാധിഷ്ഠാനേ വ| സന്ധ്യാവേലായാമപ്രയതഭാവേ വാ പക്ഷസന്ധിഷു യാ മിഥുനീഭാവേ| രജസ്വലാഭിഗമനേ വാ| വിഗുണേ വാധ്യാ പനഹോമബലിമങ്ഗലപ്രയോഗേ| നിയമബ്രഹ്മചര്യവ്രതഭങ്ഗേ വാ| മഹാഹവേ വാ| ദേശപുരകുലവിനാശേ വാ| മഹാഗ്രഹോപഗമനേ വാ| സ്ത്രിയാ വാ പ്രജനനകാലേ| വിവിധഭൂതാശുചിസംസ്പര്ശേ വാ| വമനവിരേചനരുധിരസ്രാവേ വാ| അശുചേരപ്രയതസ്യ വാ ചൈത്യദേവായതനാഭിഗമനേ വാ| മാംസമധുഗുഡാതിലമദ്യോച്ഛിഷ്ടേ വാ| ദിഗ്വാസസി വാ| നിശി നഗരചതുഷ്പഥോപവനശ്മശാ നാഭിഗമനേ വാ| ദ്വിജഗുരുസുരയതിപൂജ്യവ്യതിക്രമേ വാ||൬||

View original

एवंविधांस्तु पुरुषनेष्वाघातकालेष्वभिगच्छन्ति| तद्यथा-पापस्य कर्मणः समारम्भे| पूर्वकृतस्य वा परिणामकाले| एकस्य वा शून्यगृहनिवासे| चतुष्पथाधिष्ठाने व| सन्ध्यावेलायामप्रयतभावे वा पक्षसन्धिषु या मिथुनीभावे| रजस्वलाभिगमने वा| विगुणे वाध्या पनहोमबलिमङ्गलप्रयोगे| नियमब्रह्मचर्यव्रतभङ्गे वा| महाहवे वा| देशपुरकुलविनाशे वा| महाग्रहोपगमने वा| स्त्रिया वा प्रजननकाले| विविधभूताशुचिसंस्पर्शे वा| वमनविरेचनरुधिरस्रावे वा| अशुचेरप्रयतस्य वा चैत्यदेवायतनाभिगमने वा| मांसमधुगुडातिलमद्योच्छिष्टे वा| दिग्वाससि वा| निशि नगरचतुष्पथोपवनश्मशा नाभिगमने वा| द्विजगुरुसुरयतिपूज्यव्यतिक्रमे वा||६||

🔊 Audio coming soon

ഏവംവിധാന് പൂര്വോക്തപ്രകാരാന് പുരുഷാംസ്തു ഏഷു വക്ഷ്യമാണേഷ്വാഘാതകാലേഷു ഛിദ്രേഷു ദേവാദയോऽഭിഗമനം കുര്വന്തി| കേഷ്വിത്യാഹ-തദ്യഥേത്യാദി| പാപം കര്മ ഹിംസാദിഃ| അപ്രയതഭാവോऽശുചിത്വമ്| പക്ഷസന്ധയോऽഷ്ടമീചതുര്ദശ്യമാവാസ്യാഃ| മിഥുനീഭാവോ യോഷിതാ രതിഃ| അഥവാധ്യാപനാദീനാം പ്രയോണേ വിഗുണേ ശാസ്ത്രനിഷിദ്ധേ| അഥവാ നിയമാദിഭങ്ഗേ| ശാസ്ത്രതോ നിയമഃ സ്മൃതഃ| മഹാഹവോ മഹാന് സംഗ്രാമഃ| ദേശവിനാശേ വാ പുരവിനാശേ വാ കുലവിനാശേ വാ| മഹാഗ്രഹസ്യ രാഹോരുപഗമനേ വാ| സ്ത്രിയാഃ പ്രജനനകാലഃ പ്രസൂതികാലഃ| അഥവാ വിവിധാനാം ഭൂതാനാമശുചീനാം സംസ്പര്ശേ വാ| വമനാദീനാം പ്രയോഗേ വാ| അശുചേരപ്രയതസ്യ വാ സതശ്ചൈത്യാദ്യഭിഗമനേ വാ| മാംസാദ്യുച്ഛിഷ്ടേ വാ| ദിഗ്വാസസി നഗ്നേ| നിശി വാ നഗരാദ്യഭിഗമനേ| ദ്വിജാദീനാം പൂജ്യാനാം വ്യതിക്രമേ വാ|| ൬||

Adhikarana surAdInAmAveshaprakAraH (7) · Śloka 7

തത്രാവലോകയന്തോ ജനയന്തി മനോവികാരം സുരാസുരഗ്രഹാഃ| സ്പൃശന്തോ ഗന്ധര്വാഃ| സമാവിശന്തോ ഭുജഗാഃ| യക്ഷാശ്ചാത്മഗന്ധമാഘ്രാപയന്തഃ| രാക്ഷസാ വാഹയന്തോऽധിരുഹ്യ| തഥൈവ പിശാചാദ്യാഃ| ദര്ശയന്തഃ പിതരോऽഭിശപന്ത ഋഷിഗുരു വൃദ്ധസിദ്ധാഃ||൭||

View original

तत्रावलोकयन्तो जनयन्ति मनोविकारं सुरासुरग्रहाः| स्पृशन्तो गन्धर्वाः| समाविशन्तो भुजगाः| यक्षाश्चात्मगन्धमाघ्रापयन्तः| राक्षसा वाहयन्तोऽधिरुह्य| तथैव पिशाचाद्याः| दर्शयन्तः पितरोऽभिशपन्त ऋषिगुरु वृद्धसिद्धाः||७||

🔊 Audio coming soon

തത്രേത്യാദിനാ യോ ഗ്രഹോ യേന പ്രകാരേണ മനോവികാരം ജനയതീതി പ്രദര്ശ്യതേ| സുബോധമ്| രാക്ഷസാ അധിരുഹ്യ വാഹയന്തസ്തഥൈവ പിശാചാദ്യാ അപി| പിതരോ ദര്ശയന്തഃ| ഋശ്യാദയസ്ത്വഭിശാപം കുര്വന്തഃ| അപി ച| ആദൂഷയന്തഃ പുരുഷസ്യ ദേഹം ദേവാദയഃ സ്വൈസ്തു ഗുണപ്രഭാവൈഃ| വിശന്ത്യദൃശ്യാസ്തരസാ യഥൈവ ഛായാതപൌ ദര്പണസൂര്യകാന്തൌ|| ൭||

Adhikarana surAdInAmAveshapAtrANi kAlashca (8) · Śloka 8

തത്ര ശീലവന്തം ചോക്ഷാചാരം ശുക്ലാമ്ബരധരം തപഃസ്വാ ധ്യായപരം പ്രായഃ ശുക്ലപ്രതിപദി ത്രയോദശ്യാം ചതുര്ദശ്യാം പൌര്ണമാസ്യാം വാ ദേവാ ഗൃഹ്ണന്തി| ക്രോധനം കദര്യമാത്മസമ്ഭാവിനം കുലരൂപഗര്വിതം കൃഷ്ണദ്വാദശ്യാം കൃഷ്ണത്രയോദശ്യാം സന്ധ്യ യോശ്ചാസുരാഃ| പ്രിയനൃത്തഗീതവാദിത്രഗന്ധമാല്യാമ്ബരം പരദാര രതമ് ചോക്ഷാചാരം പ്രായശ്ചതുര്ഥ്യാമഷ്ടമ്യാം ദ്വാദശ്യാം ചതുര്ദശ്യാം ച ഗന്ധര്വാഃ| സ്വപ്നശീലം ചപലമനിമിത്തക്രോധനമര്ഥസിദ്ധം ബ്രാഹ്മണം പ്രായഃ പഞ്ചമ്യാം സന്ധ്യയോര്മധ്യാഹ്നേ ച നാഗാഃ| സത്ത്വബലരൂപഗാന്ധര്വധനശൌര്യയുക്തം മാല്യാനുലേപനഹാ സ്യപ്രിയമതിവ്യാകരണം പ്രായഃ ശുക്ലസപ്തമ്യാമേകാദശ്യാഞ്ച യക്ഷാഃ| സ്വാധ്യായതപോവ്രതചര്യാദേവയതിഗുരുപൂജാരതം ഭ്രഷ്ടശൌചം വാ ബ്രാഹ്മണമബ്രാഹ്മണം വാ ബ്രഹ്മവാദിനം ശൂരം മാനിനം ദേവാഗാര സലിലക്രീഡനപ്രിയം ച സ്ഖലിതബ്രഹ്മചര്യം പ്രായഃ ശുക്ല പഞ്ചമ്യാമഷ്ടമ്യാം പൂര്ണചന്ദ്രദര്ശനേ സന്ധ്യാസു ച ബ്രഹ്മരാക്ഷസാഃ| ഹീനസ്ത്വം പിശുനം സ്തേനം ലുബ്ധം ശഠം പ്രായോ ദ്വിതീയാതൃതീ യാഷ്ടമീഷു രാക്ഷസപിശാചാദയഃ| കലിപാനപ്രിയമസൂയാവന്തം പരുഷഭാഷിണം ബഹ്വാശിനം ച കൃഷ്ണനവമീദ്വാദശ്യോര്നിശി ച രാക്ഷസാഃ| ആത്മശ്ലാഘിനം കൂടസാക്ഷ്യപ്രദം പരോപതാപിനം ച ചതുര്ദശ്യാം പിശാചാദയഃ| മാതാപിതൃഗുരുവൃദ്ധസിദ്ധാചാര്യോപസേവിനം പ്രായോ ദശമ്യാമമാ വാസ്യാം ച പിതരഃ| തദ്വിധമേവ ച പ്രായഃ ഷഷ്ഠ്യാം നവമ്യാം ച ഗുരുവൃദ്ധസിദ്ധാഃ| തഥൈവ ച സ്നാനശുചിവിവിക്തസേവിനം ധര്മശാസ്ത്രശ്രുതികാവ്യകുശലമൃഷയഃ||൮||

View original

तत्र शीलवन्तं चोक्षाचारं शुक्लाम्बरधरं तपःस्वा ध्यायपरं प्रायः शुक्लप्रतिपदि त्रयोदश्यां चतुर्दश्यां पौर्णमास्यां वा देवा गृह्णन्ति| क्रोधनं कदर्यमात्मसम्भाविनं कुलरूपगर्वितं कृष्णद्वादश्यां कृष्णत्रयोदश्यां सन्ध्य योश्चासुराः| प्रियनृत्तगीतवादित्रगन्धमाल्याम्बरं परदार रतम् चोक्षाचारं प्रायश्चतुर्थ्यामष्टम्यां द्वादश्यां चतुर्दश्यां च गन्धर्वाः| स्वप्नशीलं चपलमनिमित्तक्रोधनमर्थसिद्धं ब्राह्मणं प्रायः पञ्चम्यां सन्ध्ययोर्मध्याह्ने च नागाः| सत्त्वबलरूपगान्धर्वधनशौर्ययुक्तं माल्यानुलेपनहा स्यप्रियमतिव्याकरणं प्रायः शुक्लसप्तम्यामेकादश्याञ्च यक्षाः| स्वाध्यायतपोव्रतचर्यादेवयतिगुरुपूजारतं भ्रष्टशौचं वा ब्राह्मणमब्राह्मणं वा ब्रह्मवादिनं शूरं मानिनं देवागार सलिलक्रीडनप्रियं च स्खलितब्रह्मचर्यं प्रायः शुक्ल पञ्चम्यामष्टम्यां पूर्णचन्द्रदर्शने सन्ध्यासु च ब्रह्मराक्षसाः| हीनस्त्वं पिशुनं स्तेनं लुब्धं शठं प्रायो द्वितीयातृती याष्टमीषु राक्षसपिशाचादयः| कलिपानप्रियमसूयावन्तं परुषभाषिणं बह्वाशिनं च कृष्णनवमीद्वादश्योर्निशि च राक्षसाः| आत्मश्लाघिनं कूटसाक्ष्यप्रदं परोपतापिनं च चतुर्दश्यां पिशाचादयः| मातापितृगुरुवृद्धसिद्धाचार्योपसेविनं प्रायो दशम्याममा वास्यां च पितरः| तद्विधमेव च प्रायः षष्ठ्यां नवम्यां च गुरुवृद्धसिद्धाः| तथैव च स्नानशुचिविविक्तसेविनं धर्मशास्त्रश्रुतिकाव्यकुशलमृषयः||८||

🔊 Audio coming soon

തത്ര ശീലവത്വാദിഗുണം പ്രായഃ ശുക്ലപ്രതിപദാദിഷു ദേവാ ഗൃഹ്ണന്തി| ക്രോധനാദികം കൃഷ്ണദ്വാദശ്യാദിഷ്വസുരാഃ| പ്രിയനൃത്തഗീതാദികം ചതുര്ഥ്യാദിഷു ഗന്ധര്വാഃ| സ്വപ്നശീലാദികം പഞ്ചമ്യാദിഷു നാഗാഃ| ന്യസ്യാര്ഥേസിദ്ധോऽര്ഥസിദ്ധഃ| സത്ത്വാദിയുക്തം മാല്യാദിപ്രിയം ച വാചമതിക്രമ്യചരതി യസ്തം ശുക്ലസപ്തമ്യാദിഷു യക്ഷാഃ| സ്വാധ്യായാദിരതം ബ്രാഹ്മണമബ്രാഹ്മണം വാ ബ്രഹ്മവാദിനം വേദപാഠശീലം ദേവാഗാരാദിപ്രിയം സ്ഖലിതബ്രഹ്മചര്യം ച ശുക്ലപഞ്ചമ്യാദിഷു ബ്രഹ്മരാക്ഷസാഃ| ഹീനസത്ത്വാദികം ദ്വിതീയാദിഷു രാക്ഷസപിശാചാദയഃ| തത്ര വിശേഷഃ കലിപ്രിയാദികം കൃഷ്ണനവമ്യദിഷു രാക്ഷസാഃ| ആത്മശ്ലാഘിപ്രവൃത്തിനം ചതുര്ദശ്യാം പിശാചാദയഃ| കൂടസാക്ഷ്യമസത്യസാക്ഷ്യമ്| മാത്രാദ്യുപസേവിനം പിതരോ ദശമ്യാദികേ| തദ്വിധമേവ ച മാത്രാദ്യുപസേവിനം ഷഷ്ഠ്യാദികേ ഗുര്വാദയഃ| തഥൈവ ചേതി ഷഷ്ഠ്യാം നവമ്യാം ച സ്നാനാദിസേവിനം ധര്മശാസ്ത്രാദികുശലം ചര്ഷയഃ|| ൮||

Adhikarana grahagrahaNapUrvarUpANi (9) · Śloka 9

തേഷാം തു ഗ്രഹീഷ്യതാം പൂര്വാരൂപാണി ഭവന്തി| തദ്യഥാ-ദേവ ഗോബ്രാഹ്മണതപസ്വിനാം ഹിംസാരുചിത്വം നൃശംസാഭിപ്രായതാ കോപ നത്വമരതിരോജോവര്ണച്ഛായാബലവപുഷാം ചോപതപ്തിഃ സ്വപ്നേ ദേവാദിഭിര്ഭര്ത്സനം പ്രവര്ത്തനം ച||൯||

View original

तेषां तु ग्रहीष्यतां पूर्वारूपाणि भवन्ति| तद्यथा-देव गोब्राह्मणतपस्विनां हिंसारुचित्वं नृशंसाभिप्रायता कोप नत्वमरतिरोजोवर्णच्छायाबलवपुषां चोपतप्तिः स्वप्ने देवादिभिर्भर्त्सनं प्रवर्त्तनं च||९||

🔊 Audio coming soon

തേഷാം തു സര്വേഷാം സുരാദീനാം ഗ്രഹീഷ്യതാം ഗ്രഹണം കരിഷ്യതാം പൂര്വരൂപാണി ഭവന്തി| കാനീത്യാഹ-തദ്യഥേത്യാദി| ഉപതപ്തേരോജോവര്ണാദിഭിഃ സമ്ബന്ധഃ| സ്വപ്നേ ദേവാദിഭിര്ഭര്ത്സനം സന്തര്ജനമ്| പ്രവര്തനം ച യഥോക്തേഷു വ്യാപാരേഷു|| ൯||

Adhikarana devagrahAviShTe lakShaNAni (10) · Śloka 10

തത്ര സൌമ്യദൃഷ്ടിം ഗമ്ഭീരമപ്രധൃഷ്യമകോപനം ശുചിമനിദ്രം ഭോജ നാനാഭിലാഷിണമല്പസ്വേദമൂത്രപുരീഷവാചം സംസ്കൃതവാദിനം ദേവദ്വിജഗുരുഭക്തം ശുക്ലമാല്യാമ്ബരസരിത്പുലിനശൈലോച്ച ഭവനദധിക്ഷീരസുരഭിപ്രിയം ചിരാദക്ഷിണീ നിമീലയന്തംവര പ്രദാതാരം ശുഭഗന്ധം വര്ചസ്വിനം ഫുല്ലപദ്മോപമമുഖം ദേവഗ്രഹേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| തത്രാപി ഗോവൃഷമിവ നദന്തം ദീപ്തമുഖനയനമാദീപ്തേന സ്വരേണ സര്വമാ ഭാഷമാണമീശ്വരേണ| മേഘസ്തനിതവിദ്യുദൃഷ്ടീര്വാചാ വിസൃജന്തമിന്ദ്രേണ| ധനാനി വാചാ പ്രയച്ഛന്തമാച്ഛിന്ദന്തം ച ധനദേന| സുരാസവസമഗന്ധം കാഷ്ഠതൃണരജ്ജ്വാദി സര്വം പാശമഭിമന്യമാനം വരുണേന||൧൦||

View original

तत्र सौम्यदृष्टिं गम्भीरमप्रधृष्यमकोपनं शुचिमनिद्रं भोज नानाभिलाषिणमल्पस्वेदमूत्रपुरीषवाचं संस्कृतवादिनं देवद्विजगुरुभक्तं शुक्लमाल्याम्बरसरित्पुलिनशैलोच्च भवनदधिक्षीरसुरभिप्रियं चिरादक्षिणी निमीलयन्तंवर प्रदातारं शुभगन्धं वर्चस्विनं फुल्लपद्मोपममुखं देवग्रहेण गृहीतं विद्यात्| तत्रापि गोवृषमिव नदन्तं दीप्तमुखनयनमादीप्तेन स्वरेण सर्वमा भाषमाणमीश्वरेण| मेघस्तनितविद्युदृष्टीर्वाचा विसृजन्तमिन्द्रेण| धनानि वाचा प्रयच्छन्तमाच्छिन्दन्तं च धनदेन| सुरासवसमगन्धं काष्ठतृणरज्ज्वादि सर्वं पाशमभिमन्यमानं वरुणेन||१०||

🔊 Audio coming soon

തത്രേത്യാദിനാ സുരാദിനാമഷ്ടാദശാനാമവിഷ്ടാനാം ക്രമേണ ലക്ഷണമ്| തത്ര സൌമ്യദൃഷ്ട്യാദികം ദേവഗ്രഹേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| ഗമ്ഭീരമ്| യസ്യ പ്രഭാവാദാകാരേ ക്രോധശോകഭയാദയഃ ഭാവസ്ഥാ നോപലക്ഷ്യന്തേ തദ്ഗാമ്ഭീര്യമിതി സ്മൃതമിതി| തേന യുക്തമ്| സ്വേദാദിവാഗന്താനാമല്പശബ്ദേന സമ്ബന്ധഃ| ഭക്തശബ്ദസ്യ ദേവാദിഭിഃ| പ്രിയശബ്ദസ്യ മാല്യാദിഭിഃ| വര്ചസ്വീ തേജസ്വീ| തത്രാപീത്യാദിനാ ഈശ്വരാഖ്യസ്യ ദേവവിശേഷസ്യ ലക്ഷണമ്| ഗോവൃഷോ മദോത്കടോ ഗൌഃ| ആദീപ്തഃ സ്വര ഓജസ്വീ| മേധസ്തനിതാദി വാചാ വിസൃജന്തമിന്ദ്രാഖ്യേന ദേവേന ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| വാചൈവ ധനാനി പ്രയച്ഛന്തം ധനദേന ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| വരുണാഖ്യേന ദേവേന ഗൃഹീതഃ സുരാദിഗന്ധോ ഭവതി| കാഷ്ഠാദികഞ്ച സര്വമ് പാശം മന്യതേ| ഇതി ദേവാനാം ലക്ഷണമ്|| ൧൦||

Adhikarana asurAviShTe lakShaNAni (11) · Śloka 11

ജിഹ്വാദൃഷ്ടിം ദുഷ്ടാത്മാനം ക്രോധനമതൃപ്തം സസ്വേദഗാത്രം ദേവ ബ്രാഹ്മണഗുരുദ്വേഷിണം നിര്ഭയമഭിമാനിനം ശൂരം വ്യവസായിനം രുദ്രോऽഹമിന്ദ്രോऽഹമുപേന്ദ്രോऽഹം സ്കന്ദോऽഹം വിശാഖേऽഹമി ത്യാദിഭാഷമാണം വികൃതവാചമസകൃദ്ധസന്തം സുരാമിഷരുചിം ദന്തൈര്നഖൈശ്ച പരാന് ഹിംസന്തമസുരേണ||൧൧||

View original

जिह्वादृष्टिं दुष्टात्मानं क्रोधनमतृप्तं सस्वेदगात्रं देव ब्राह्मणगुरुद्वेषिणं निर्भयमभिमानिनं शूरं व्यवसायिनं रुद्रोऽहमिन्द्रोऽहमुपेन्द्रोऽहं स्कन्दोऽहं विशाखेऽहमि त्यादिभाषमाणं विकृतवाचमसकृद्धसन्तं सुरामिषरुचिं दन्तैर्नखैश्च परान् हिंसन्तमसुरेण||११||

🔊 Audio coming soon

ജിഹ്വാദൃഷ്ട്യാദികമസുരേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| ദുഷ്ടാത്മാനം ദുഷ്ടബുദ്ധിമ്||൧൧||

Adhikarana gandharvAviShTe lakShaNAni (12) · Śloka 12

സ്വാചാരം ഹൃഷ്ടാത്മാനം ശുഭഗന്ധമല്പവ്യവഹാരം നൃത്യന്തം ഗായന്തം മുഖവാദ്യാനി കുര്വന്തം പ്രിയോദ്യാനപുലിനരക്തവസ്ത്രസ്നാനമാ- ല്യാനുലേപനധൂപാന്നപാനഹാസലീലാ ശൃങ്ഗാരകഥാഗാന്ധര്വം ഗന്ധ ര്വേണ| തത്രാപി ശിരോ ധുനാനം കലഹം കുര്വന്തം സംരമ്ഭേണ ജാ-ഗരൂകം പഠന്തം ഹസന്തം ഹസനേന||൧൨||

View original

स्वाचारं हृष्टात्मानं शुभगन्धमल्पव्यवहारं नृत्यन्तं गायन्तं मुखवाद्यानि कुर्वन्तं प्रियोद्यानपुलिनरक्तवस्त्रस्नानमा- ल्यानुलेपनधूपान्नपानहासलीला शृङ्गारकथागान्धर्वं गन्ध र्वेण| तत्रापि शिरो धुनानं कलहं कुर्वन्तं संरम्भेण जा-गरूकं पठन्तं हसन्तं हसनेन||१२||

🔊 Audio coming soon

സ്വാചാരാദികം ഗന്ധര്വേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| തത്രാപി ശിരോ ധുനാനമിത്യാദികം ഹസനേന| ഇതി ഗന്ധര്വാഃ|| ൧൨||

Adhikarana uragAviShTe lakShaNAni (13) · Śloka 13

ക്രോധനമനിശം നിഃശ്വസന്തം ഭ്രമന്തമാതപത്രാത് ത്രസ്യന്തം രക്താക്ഷം സ്തബ്ധദൃഷ്ടിം ജിഹ്വാം ലോലയന്തം സൃക്കിണ്യൌ ലിഹാനമധോമുഖ ശായിനം ചലം വക്രഗാമിനം ബിലമവലോക്യ സര്പവദൂര്ധ്വം പ്രസരന്തം ജലൌഘഘനദുന്നുഭിസ്വനൈര്ഹൃഷ്യന്തം ക്ഷീരഘൃതഗുഡമധു സ്നാനമാല്യപ്രിയം ഗാത്രാണി കമ്പയന്തം ദന്തൈഃ ഖാദന്തം ജലേऽവതീര്ണമുത്തരണമനിച്ഛന്തമുരഗേണ||൧൩||

View original

क्रोधनमनिशं निःश्वसन्तं भ्रमन्तमातपत्रात् त्रस्यन्तं रक्ताक्षं स्तब्धदृष्टिं जिह्वां लोलयन्तं सृक्किण्यौ लिहानमधोमुख शायिनं चलं वक्रगामिनं बिलमवलोक्य सर्पवदूर्ध्वं प्रसरन्तं जलौघघनदुन्नुभिस्वनैर्हृष्यन्तं क्षीरघृतगुडमधु स्नानमाल्यप्रियं गात्राणि कम्पयन्तं दन्तैः खादन्तं जलेऽवतीर्णमुत्तरणमनिच्छन्तमुरगेण||१३||

🔊 Audio coming soon

ക്രോധനത്വാദിഗുണമുരഗേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| അനിശം പ്രതിക്ഷണം ജിഹ്വാം ലോലയന്തം പരിലോലയന്തമ്| സൃക്കിണ്യാവോഷ്ഠസന്ധീ| ബിലം ഛിദ്രമവലോക്യ ദൃഷ്ട്വാ സര്പവദൂര്ധ്വം പ്രസരന്തമ്| ജലൌഘാദിസ്വനൈര്ഹൃഷ്യന്തമ്| ജലൌഘാദിസ്വനൈര്ഹൃഷ്യന്തമ്| പ്രിയശബ്ദസ്യ ക്ഷീരാദിഭിഃ സമ്ബന്ധഃ|| ൧൩||

Adhikarana yakShAviShTe lakShaNAni (14) · Śloka 14

അസകൃത് സ്വപ്നരോദനഹാസനൃത്യഗീതപാഠകഥാന്നപാനസ്നാന മാല്യധൂപഗന്ധരക്തവസ്ത്രരതിം രക്തത്രസ്തവിപ്ലുതാക്ഷം ദ്രുതം സഗര്വം മത്തമിവ ഗച്ഛന്തം വസ്ത്രാന്തമുത്കര്ഷയന്തം ചലിതാഗ്രഹസ്തം ബഹു ഭാഷിണം സ്ത്രീലോലുപം മദ്യാമിഷപ്രിയം സന്നഹ്യ ശസ്ത്രം മൃഗയമാണ മതിബലമവ്യഥം ഹൃഷ്ടം തുഷ്ടമല്പരോഷം കിം കസ്മൈ ദദാമീതി വാദിനം ശുഭഗന്ധം വര്ചസ്വിനം ദ്വിജാതിവൈദ്യപരിഭാവിനം രഹസ്യ ഭാഷിണം യക്ഷേണ||൧൪||

View original

असकृत् स्वप्नरोदनहासनृत्यगीतपाठकथान्नपानस्नान माल्यधूपगन्धरक्तवस्त्ररतिं रक्तत्रस्तविप्लुताक्षं द्रुतं सगर्वं मत्तमिव गच्छन्तं वस्त्रान्तमुत्कर्षयन्तं चलिताग्रहस्तं बहु भाषिणं स्त्रीलोलुपं मद्यामिषप्रियं सन्नह्य शस्त्रं मृगयमाण मतिबलमव्यथं हृष्टं तुष्टमल्परोषं किं कस्मै ददामीति वादिनं शुभगन्धं वर्चस्विनं द्विजातिवैद्यपरिभाविनं रहस्य भाषिणं यक्षेण||१४||

🔊 Audio coming soon

അസകൃത്സ്വപ്നാദിരതിം രക്താക്ഷത്വാദിഗുണഞ്ച യക്ഷേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| വസ്ത്രാന്തമഞ്ചലമ്| സന്നഹ്യ കങ്കടം ഗൃഹീത്വാ യുദ്ധായ ശസ്ത്രം മാര്ഗയന്തമ്||൧൪||

Adhikarana yakShavisheShAviShTe lakShaNAni (15) · Śloka 15

തത്രാപി ഹൃഷിതരോമാണമൂര്ധ്വേക്ഷണം പ്രഹൃഷ്ടനയനം ചണ്ഡം പരുഷം മഹാനിനാദം മണിവരേണ| രഹോഹസിതനൃത്യഗീതാന്യാചരന്ത മാകീര്ണേ മൌനമാസേവമാനം വികടേന||൧൫||

View original

तत्रापि हृषितरोमाणमूर्ध्वेक्षणं प्रहृष्टनयनं चण्डं परुषं महानिनादं मणिवरेण| रहोहसितनृत्यगीतान्याचरन्त माकीर्णे मौनमासेवमानं विकटेन||१५||

🔊 Audio coming soon

തത്രാപീത്യാദിനാ യക്ഷവിശേഷാഃ| ഹൃഷിതരോമത്വാദിരൂപം മണിവരാഖ്യേന യക്ഷേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| രഹഃപ്രഭൃത്യാചരന്തമാകീര്ണേ ജനസംകുലേ മൌനമാചരന്തം വികടാഖ്യേന യക്ഷേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്||൧൫||

Adhikarana brahmarAkShasAviShTe lakShaNAni (16) · Śloka 16

ഹാസനൃത്തപ്രിയമാക്രോശിനം പ്രധാവിനം ദേവദ്വിജഭിഷഗ്ദ്വേഷിണം മന്ത്ര വേദശാസ്ത്രാഭിധായിനം കാഷ്ഠശസ്ത്രാദിഭിശ്ചാത്മാനമാഘ്നന്തം ഛിദ്രപ്രഹാരിണം വൈദ്യരന്ധ്രാന്വേഷിണം ഭോഃശബ്ദവാദിനം പരുഷം രൌദ്ര ചേഷ്ടം ശീഘ്രഗാമിനം ബ്രഹ്മരാക്ഷസേന| തത്രാപി വികൃതസ്വരം ഭാഷയന്തമുത്രാസയന്തം ബ്രഹ്മവാദിനം സംസ്കൃതഭാഷിണം ബഹുശ സ്തോയം യാചന്തം യജ്ഞസേനേന||൧൬||

View original

हासनृत्तप्रियमाक्रोशिनं प्रधाविनं देवद्विजभिषग्द्वेषिणं मन्त्र वेदशास्त्राभिधायिनं काष्ठशस्त्रादिभिश्चात्मानमाघ्नन्तं छिद्रप्रहारिणं वैद्यरन्ध्रान्वेषिणं भोःशब्दवादिनं परुषं रौद्र चेष्टं शीघ्रगामिनं ब्रह्मराक्षसेन| तत्रापि विकृतस्वरं भाषयन्तमुत्रासयन्तं ब्रह्मवादिनं संस्कृतभाषिणं बहुश स्तोयं याचन्तं यज्ञसेनेन||१६||

🔊 Audio coming soon

ഹാസനൃത്തപ്രിയാദിഗുണം ബ്രഹ്മരാക്ഷസേന ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| വൈദ്യസ്യ രന്ധ്രാന്വേഷിണം രന്ധ്രം പ്രഹരണാവസരമ്| തത്രാപി ബ്രഹ്മരാക്ഷസേഷു മധ്യേ വികൃതസ്വരാദിഗുണം യജ്ഞസേനാഖ്യേന ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| ഇതി യക്ഷാഃ||൧൬||

Adhikarana rAkShasAviShTe lakShaNAni (17) · Śloka 17

സക്റ്രോധദൃഷ്ടിം ഭ്രൂകുടിമുദ്വഹന്തം ഭൈരവാസ്യം ത്വരിതമഭിധാവന്തം രുവന്തം സസമ്ഭ്രമം പ്രഹരന്തം നഷ്ടനിദ്രം നിശാവിചാരിണമന്ന ദ്വേഷിണമനാഹാരമപ്യതിബലിനമന്നകാലേ ഹസന്തം നിര്ലജ്ജം ശൂരം രോഷണമപ്രിയവാദിനമശുചിം സ്ത്രീമദ്യമാംസരക്തമാല്യപ്രിയം രക്തമാമിവം വാ ദൃഷ്ട്വോഷ്ഠൌ പരിലിഹന്തം ദീനം ശങ്കിതം ധാവ ന്തമകസ്മാദ്രുദന്തം ഹസന്തം ഗായന്തം നൃത്യന്തം നിരര്ഥകം പരി ഭാഷമാണം രാക്ഷസേന| തത്രാപി പരുഷച്ഛവിം ഭൂമിം താഡയന്ത മകസ്മാദ്രുദന്തം വിശാഖേന| ഭിന്നഗദ്ഗദകണ്ഠമങ്ഗാനി ഭഞ്ജ യന്തം ജിഹ്വാം പരിലിഹാനമക്ഷമാലയാ ജപമാനം ശൌചമഭീക്ഷ്ണം കുര്വാണം സങമേന| മേഘവിദ്യുദുദയായാസതേ ക്രുധ്യന്തം ജലവൃഷ്ടിം സമന്താന്മന്യമാനം ശകടനിഷ്പീഡിനം വിദ്യുന്മാലിനാ| ആമ മാംസപലമൂലകാപൂപപരമാന്നയാചിനം രൂക്ഷച്ഛവിം വിരൂ പാക്ഷേണ||൧൭||

View original

सक्ऱ्रोधदृष्टिं भ्रूकुटिमुद्वहन्तं भैरवास्यं त्वरितमभिधावन्तं रुवन्तं ससम्भ्रमं प्रहरन्तं नष्टनिद्रं निशाविचारिणमन्न द्वेषिणमनाहारमप्यतिबलिनमन्नकाले हसन्तं निर्लज्जं शूरं रोषणमप्रियवादिनमशुचिं स्त्रीमद्यमांसरक्तमाल्यप्रियं रक्तमामिवं वा दृष्ट्वोष्ठौ परिलिहन्तं दीनं शङ्कितं धाव न्तमकस्माद्रुदन्तं हसन्तं गायन्तं नृत्यन्तं निरर्थकं परि भाषमाणं राक्षसेन| तत्रापि परुषच्छविं भूमिं ताडयन्त मकस्माद्रुदन्तं विशाखेन| भिन्नगद्गदकण्ठमङ्गानि भञ्ज यन्तं जिह्वां परिलिहानमक्षमालया जपमानं शौचमभीक्ष्णं कुर्वाणं सङमेन| मेघविद्युदुदयायासते क्रुध्यन्तं जलवृष्टिं समन्तान्मन्यमानं शकटनिष्पीडिनं विद्युन्मालिना| आम मांसपलमूलकापूपपरमान्नयाचिनं रूक्षच्छविं विरू पाक्षेण||१७||

🔊 Audio coming soon

സക്രോധദൃഷ്ടിത്വാദിയുക്തം രാക്ഷസേന ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| ഭൈരവം ഭീഷണമ്| രുവന്തം ശബ്ദം കുര്വന്തമ്| പ്രിയശബ്ദസ്യ സ്ത്ര്യാദിഭിഃ സമ്ബന്ധഃ| അകസ്മാദിതി ശങ്കിതാദിനാപി സമ്ബദ്ധ്യതേ| തത്രാപി രാക്ഷസേഷു മധ്യേ പരുഷച്ഛവിത്വാദിയുക്തം വിശാഖാഖ്യേന രാക്ഷസേന ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| ഭിന്നഗദ്ഗദകണ്ഠത്വാദിയുക്തം സങ്ഗമാഖ്യേന ഗൃഹീതമ്| അസതേ അഭവതേ മേഘാദ്യുദയായ ക്രുധ്യന്തമേവമാദിഗുണം വിദ്യുന്മാലിനാ ഗൃഹീതമ്| ആമമാംസാദിയാചിനം രൂക്ഷച്ഛവിം ച വിരൂപാക്ഷേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| ഇതി രാക്ഷസവിശേഷാഃ|| ൧൭||

Adhikarana pishAcAviShTe lakShaNAni (18) · Śloka 18

അസ്വസ്ഥചിത്തം നൈകത്ര തിഷ്ഠന്തം പരിധാവിനം ദയിതനൃത്യഗീത ഹാസോച്ഛിഷ്ടമദ്യമാംസശൂന്യനിവാസരതിം പുരസ്താദഭിഘ്നന്തം നിര്ഭര്ത്സനാദ്ദീനശങ്കിതവദനം നഖൈരാത്മവപുഷി ലിഖന്തം നഷ്ട സ്മൃതിം ബദ്ധാബദ്ധഭാഷിണമകസ്മാദ്രുദന്തം ദുഃഖാന്യാവേദയമാന മുധ്വസ്തരൂക്ഷദേഹസ്വരം ദുര്ഗന്ധമശുചിം നഗ്നം മലിനം രഥ്യാചൈല തൃണാഭരണാം സങ്കരകൂടകാഷ്ഠാശ്വാരോഹിണം ലോലം ബഹ്വാശിനം പിശാചേന||൧൮||

View original

अस्वस्थचित्तं नैकत्र तिष्ठन्तं परिधाविनं दयितनृत्यगीत हासोच्छिष्टमद्यमांसशून्यनिवासरतिं पुरस्तादभिघ्नन्तं निर्भर्त्सनाद्दीनशङ्कितवदनं नखैरात्मवपुषि लिखन्तं नष्ट स्मृतिं बद्धाबद्धभाषिणमकस्माद्रुदन्तं दुःखान्यावेदयमान मुध्वस्तरूक्षदेहस्वरं दुर्गन्धमशुचिं नग्नं मलिनं रथ्याचैल तृणाभरणां सङ्करकूटकाष्ठाश्वारोहिणं लोलं बह्वाशिनं पिशाचेन||१८||

🔊 Audio coming soon

അസ്വസ്ഥചിത്തത്വാദിഗുണം പിശാചേന ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| നിര്ഭര്ത്സനം സന്തര്ജനമ്| ആവേദയമാനം കഥയന്തമ്| രഥ്യാചൈലം മാര്ഗവസ്ത്ര ഖണ്ഡികാ| സങ്കരകൂടമവകരനികരമ്| കാഷ്ഠമയ്യശ്വപ്രതികൃതിഃ കാഷ്ഠാശ്വഃ|| ൧൮||

Adhikarana pretAviShTe lakShaNAni (19) · Śloka 19

തത്രാപി ഭോജനം ദൃഷ്ട്വാ ഹസന്തം വിസ്വരം ക്രോശന്തം നിത്യഭീതം കശ്മലേന| സര്വഗാത്രാണി സ്പന്ദയന്തം മുഹുര്മുഹുര്ധാവന്തം ഭീഷ യമാണം കുശേന| വൈദ്യ ദൃഷ്ട്വാ കുപ്യന്തം ഭ്രമദ്ഭോജിന ബഹ്വാശിനം ഭസ്മഗണ്ഠനശയനം സ്ത്രിയോമാര്ഗേ രുന്ധാനം മൂത്രപുരീഷവിമര്ദിനം നിസ്തേജസാ| പ്രേതാകൃതിചേഷ്ടാഗന്ധം തൃണച്ഛേദിനം ഭീതമാഹാര ദ്വേഷിണം പ്രേതേന||൧൯||

View original

तत्रापि भोजनं दृष्ट्वा हसन्तं विस्वरं क्रोशन्तं नित्यभीतं कश्मलेन| सर्वगात्राणि स्पन्दयन्तं मुहुर्मुहुर्धावन्तं भीष यमाणं कुशेन| वैद्य दृष्ट्वा कुप्यन्तं भ्रमद्भोजिन बह्वाशिनं भस्मगण्ठनशयनं स्त्रियोमार्गे रुन्धानं मूत्रपुरीषविमर्दिनं निस्तेजसा| प्रेताकृतिचेष्टागन्धं तृणच्छेदिनं भीतमाहार द्वेषिणं प्रेतेन||१९||

🔊 Audio coming soon

തത്രാപി പിശാചഗ്രഹേഷ്വപി പ്രേതാകൃതീത്യാദ്യന്തേന ഗ്രന്ഥേന കശ്മലാദിഭിഃ പ്രേതാന്തൈര്ഗൃഹീതാനാം ലക്ഷണം സുബോധമ്| ഇതി പിശാചാഃ||൧൯||

Adhikarana kUShmANDAviShTe lakShaNAni (20) · Śloka 20

ബഹുപ്രലാപമുഗ്രവാക്യം വിലമ്ബിതഗതിം കൃഷ്ണവദനം ശൂനപ്രല മ്ബവൃഷണം കൂഷ്മാണ്ഡേന||൨൦||

View original

बहुप्रलापमुग्रवाक्यं विलम्बितगतिं कृष्णवदनं शूनप्रल म्बवृषणं कूष्माण्डेन||२०||

🔊 Audio coming soon

ബഹുപ്രലാപാദിഗുണം കുഷ്മാണ്ഡേന ഗൃഹീതം വിദ്യാത്||൨൦||

Adhikarana kAkhordAviShTe lakShaNAni (21) · Śloka 21

നഗ്നം ധാവന്തമകസ്മാദശ്മകാഷ്ഠാദി ഗൃഹീത്വാ ഭ്രമന്തം തൃണ ചീരമാല്യനിവസനമുത്രസ്തദൃഷ്ടിം പരുഷാഭിധയിനം ശ്മശാന ശൂന്യൈകവൃക്ഷരഥ്യാനിഷേവിണം തിലാന്നമദ്യാമിഷസക്തദൃഷ്ടിം കാഖോര്ദേന||൨൧||

View original

नग्नं धावन्तमकस्मादश्मकाष्ठादि गृहीत्वा भ्रमन्तं तृण चीरमाल्यनिवसनमुत्रस्तदृष्टिं परुषाभिधयिनं श्मशान शून्यैकवृक्षरथ्यानिषेविणं तिलान्नमद्यामिषसक्तदृष्टिं काखोर्देन||२१||

🔊 Audio coming soon

നഗ്നത്വാദിഗുണം കാഖോര്ദാഖ്യേന ഗ്രഹേണാധിഷ്ഠിതം വിദ്യാത്| നിവസനശബ്ദസ്യ തൃണാദിഭിഃ സമ്ബന്ധഃ| സക്തശബ്ദസ്യ തിലാന്നാദിഭിഃ||൨൧||

Adhikarana maukiraNAviShTe lakShaNAni (22) · Śloka 22

ഉഗ്രവാദിനം രക്തത്രസ്തനേന്നമന്നാഭിലാഷിണമുദകം പ്രാര്ഥയമാനം മൌകിരണേന||൨൨||

View original

उग्रवादिनं रक्तत्रस्तनेन्नमन्नाभिलाषिणमुदकं प्रार्थयमानं मौकिरणेन||२२||

🔊 Audio coming soon

ഉഗ്രവാഗാദിയുതം മൌകിരണേന ഗൃഹീതം വിദ്യാത്|| ൨൨||

Adhikarana vetAlAviShTe lakShaNAni (23) · Śloka 23

സത്യവാദിനം പരിവേപിനം ധൂപഗന്ധമാല്യരതിമതിനിദ്രാലും വേതാ ലേന||൨൩||

View original

सत्यवादिनं परिवेपिनं धूपगन्धमाल्यरतिमतिनिद्रालुं वेता लेन||२३||

🔊 Audio coming soon

സത്യവാഗാദിഗുണം വേതാലേന ഗൃഹീതമിതി ജാനീയാത്| പരിവേപനം കമ്പനമ്||൨൩||

Adhikarana pitRugrahAviShTe lakShaNAni (24) · Śloka 24

അപ്രസന്നദൃഷ്ടിം ചലന്നേത്രപക്ഷ്മാണം ശങ്കിതേക്ഷണം ദീനവദനം സം ശുഷ്കതാലും നിദ്രാലും പ്രതിഹതവാചമപസവ്യവസ്ത്രമല്പാഗ്നി മരോചകിനം തിലഗുഡപായസമാംസരുചിം ച പിതൃഗ്രഹേണ||൨൪||

View original

अप्रसन्नदृष्टिं चलन्नेत्रपक्ष्माणं शङ्कितेक्षणं दीनवदनं सं शुष्कतालुं निद्रालुं प्रतिहतवाचमपसव्यवस्त्रमल्पाग्नि मरोचकिनं तिलगुडपायसमांसरुचिं च पितृग्रहेण||२४||

🔊 Audio coming soon

അപ്രസന്നദൃഷ്ടിത്വാദിഗുണം പിതൃഗ്രഹേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാത്| അപസവ്യമവാമമ്| രുചിശബ്ദസ്തിലാദിഭിഃ സമ്ബധ്യതേ| തേന തിലരുചിം വാ ഗുഡരുചിം വാ പായസരുചിം വാ മാംസരുചിം വാ ഇതി|| ൨൪||

Adhikarana RuShyAdyAviShTe lakShaNam (25) · Śloka 25

ഋഷിഗുരുവൃദ്ധസിദ്ധാനാമഭിശാപാനുധ്യാനാനുരൂപവിഹാര വ്യാഹാരം തദ് ഗ്രഹേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാദിതി||൨൫||

View original

ऋषिगुरुवृद्धसिद्धानामभिशापानुध्यानानुरूपविहार व्याहारं तद् ग्रहेण गृहीतं विद्यादिति||२५||

🔊 Audio coming soon

ഋഷ്യാദീനാമന്യതമസ്യ യസ്യ വാऽഭിശാപാനുധ്യാനസ്യാനുരൂപൈഃ പ്രത്യക്ഷാനുമിതൈര്വിഹാരാദിഭിര്യുക്തസ്തം തദ്ഗൃഹീതമേവ വിദ്യാത്| (യോ നരോ ഗുര്വാദീനാം ശാപസ്യാനുധ്യാനേന 'തേ മാമേവം ശപ്തവന്ത' ഇത്യാദി സര്വദാ വ്യവഹരതി തദ്വിധാഹാരചേഷ്ടോ വാ ഭവതി തം ഗുര്വാദ്യന്യതമഗ്രഹേണ ഗൃഹീതം വിദ്യാദിതി കൈരലീ വ്യാഖ്യാ)||൨൫||

Adhikarana saMgrahashlokaH (26) · Śloka 26

ഭവതി ചാത്ര ലക്ഷയേത് ജ്ഞാനവിജ്ഞാനവാക്ചേഷ്ടാബലപൌരുഷമ്| പുരുഷേऽപൌരുഷം യത്ര തത്ര ഭൂതഗ്രഹം വദേത്||൨൬||

View original

भवति चात्र लक्षयेत् ज्ञानविज्ञानवाक्चेष्टाबलपौरुषम्| पुरुषेऽपौरुषं यत्र तत्र भूतग्रहं वदेत्||२६||

🔊 Audio coming soon

യത്ര യസ്മിന് പുരുഷേऽപൌരുഷമപുരുഷോചിതം ജ്ഞാനാദികം വൈദ്യോ ലക്ഷയേത് തത്ര ഭൂതഗ്രഹമസ്തീതി വദേദിതി സാധാരണം ലിങ്ഗമ്||൨൬||

Adhikarana asAdhyagrahalakShaNam (27-28) · Śloka 28

കുമാരവൃന്ദാനുഗതം നഗ്നമുദ്ധതമൂര്ധജമ്| അസ്വസ്ഥമനസം ദൈര്ഘ്യകാലികം സഗ്രഹം ത്യജേത്||൨൭|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാവഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ ഭൂതവിജ്ഞാനീയോ നാമ സപ്തമോऽധ്യായഃ||൨൮||

View original

कुमारवृन्दानुगतं नग्नमुद्धतमूर्धजम्| अस्वस्थमनसं दैर्घ्यकालिकं सग्रहं त्यजेत्||२७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे भूतविज्ञानीयो नाम सप्तमोऽध्यायः||२८||

🔊 Audio coming soon

കുമാരവൃന്ദാനുഗതമിത്യാദ്യസാധ്യഗ്രഹലക്ഷണമ് ||൨൭|| ഇതി ശ്രീമന്മഹാമഹോപാധ്യായേന്ദുവിരചിതായാ- മഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹവ്യാഖ്യായാം ശശിലേഖായാമുത്തരതന്ത്രേ സപ്തമോऽധ്യായഃ

7. bhūtavijñānīyaḥ — Ashtanga Sangraha | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi