Adhikarana atha granthyarbudashlIpadA~apacInADIpratiShedho nAma pa~jcatriMsho~adhyAyaH | pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋ ಗ್ರನ್ಥ್ಯಾದಿಪ್ರತಿಷೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातो ग्रन्थ्यादिप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ಉಕ್ತಕ್ರಮೇಣೈವ ಗ್ರನ್ಥ್ಯಾದೀನಾಂ ಸಾಧನಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತುಮಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ||೧||
Adhikarana granthiShu sAmAnyacikitsA (2) · Śloka 2
ಸರ್ವೇಷ್ವೇವ ಪೂರ್ವಂ ಗ್ರನ್ಥಿಷು ಬೃಹತೀದ್ವಯಪಿಪ್ಪಲೀಚಿತ್ರಕಸಾಧಿತೇನ ಪುರಾಣಸರ್ಪಿಷಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಾಮಯೇದ್ವಿರೇಚಯೇಚ್ಚ| ಕೃತಸಂಸರ್ಜನಸ್ಯ ಚೋತ್ತಮಾಙ್ಗಗತೇಷು ಗ್ರನ್ಥಿಷು ಲಾಕ್ಷಾದ್ವಿರಜನೀವಿಡಙ್ಗಶುಣ್ಠೀಪೂತೀ ದಾರುಭಿಃ ಶಿರೋ ವಿರಚಯೇತ್| ಧೂಮಕವಲಗಣ್ಡೂಷಾಂಶ್ಚ ಸಂಸೇವೇತ| ಅಙ್ಕೋಲಮಧುಕಮಾತುಲುಙ್ಗಹಿಂಸ್ರಾಪೂತೀದಾರುಬಿಲ್ವಮೂಲಸರಲಕುಷ್ಠವಚಾವರುಣತ್ವಕ್ಕಾಲಾತಿವಿಷಾಜಗನ್ಧಾರ್ಭಿರ್ಲೇಪಃ| ಶ್ಯಾಮಾ ಸುರದಾರುಸಮಙ್ಗಾಕೋಶಾತಕೋಪುನರ್ನವಸರ್ಷಪೈರ್Vವಾ| ಸಶೋಫರುಕ್ಸ್ತಮ್ಭೇ ಚೋಪನಾಹೋ ಯವಸಕ್ತುಮಧುಕಕುಷ್ಠಶತ ಪುಷ್ಪಾದೇವದಾರುಭಿರ್ಘೃತಯುಕ್ತೈಃ| ಗೋಜಾಽವಿಖರೋಷ್ಟ್ರಾಶ್ವಹಸ್ತಿಮೂ ಷಿಕಮಾಂಸೈರ್ವಾ ವೇಶವಾರೀಕೃತೈರ್ವಸಾತೈಲವದ್ಭಿಃ| ಪಲಾಶವೃನ್ತಾಗ್ನಿಮನ್ಥತ್ವಕ್ಕಲ್ಕೇನ ಮಾಂಸಪಿಣ್ಡೈರ್ವಾ| ಬಹುಶಃ ಸ್ವಿನ್ನಮಙ್ಗುಷ್ಠೇನ ವೇಣುಪರ್ವಣಾ ವಾ ಶತೈಶ್ಶನೈಃ ಪುನಃ ಪುನರ್ವಿಮ ರ್ದ್ದಯೇತ್| ಯಥಾಯಥಞ್ಚ ಶೋಫವತ್ ಕ್ರಿಯಾಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ||೨||
सर्वेष्वेव पूर्वं ग्रन्थिषु बृहतीद्वयपिप्पलीचित्रकसाधितेन पुराणसर्पिषा स्निग्धं वामयेद्विरेचयेच्च| कृतसंसर्जनस्य चोत्तमाङ्गगतेषु ग्रन्थिषु लाक्षाद्विरजनीविडङ्गशुण्ठीपूती दारुभिः शिरो विरचयेत्| धूमकवलगण्डूषांश्च संसेवेत| अङ्कोलमधुकमातुलुङ्गहिंस्रापूतीदारुबिल्वमूलसरलकुष्ठवचावरुणत्वक्कालातिविषाजगन्धार्भिर्लेपः| श्यामा सुरदारुसमङ्गाकोशातकोपुनर्नवसर्षपैर्Vवा| सशोफरुक्स्तम्भे चोपनाहो यवसक्तुमधुककुष्ठशत पुष्पादेवदारुभिर्घृतयुक्तैः| गोजाऽविखरोष्ट्राश्वहस्तिमू षिकमांसैर्वा वेशवारीकृतैर्वसातैलवद्भिः| पलाशवृन्ताग्निमन्थत्वक्कल्केन मांसपिण्डैर्वा| बहुशः स्विन्नमङ्गुष्ठेन वेणुपर्वणा वा शतैश्शनैः पुनः पुनर्विम र्द्दयेत्| यथायथञ्च शोफवत् क्रियां प्रयुञ्जीत||२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವೇಷು ಗ್ರನ್ಥಿಷು ಪೂರ್ವಂ ಬೃಹತೀದ್ವಯಾದಿಸಿದ್ಧೇನ ಪುರಾಣಸರ್ಪಿಷಾ ಸ್ನೇಹಃ| ತತ್ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ವಮನಂ ವಿರೇಚನಞ್ಚ| ಪಶ್ಚಾತ್ ಸಂಸರ್ಜನೇ ಪೇಯಾದಿಕ್ರಮೇ ಕೃತ ಊರ್ಧ್ವಾಙ್ಗಗತೇಷು ಗ್ರನ್ಥಿಷು ಲಾಕ್ಷಾದಿಭಿಃ ಶಿರೋ ವಿರೇಚಯೇತ್| ಧೂಮಾದೀಮ್ಶ್ಚ ಯಥಾಗಮಂ ಸೇವೇತ| ಅಙ್ಕೋಲಾದಿನಾ ಸಾಮಾನ್ಯಲೇಪಃ| ಶ್ಯಾಮಾದಿಭಿರ್ವಾ| ಅಙ್ಕೋಲಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧೋ ಮಾಲವಾದಿಷು ವೇತಸಾಕಾರಪತ್ರೈಸ್ಸಕಣ್ಟಕಃ| ಹಿಂಸ್ರಾ ಮಾಂಸೀ| ಕಾಲಾ ನೀಲಿನೀ| ಸಶೋಫಾದಿಕೇ ಚ ಗ್ರನ್ಥೌ ಯವಸಕ್ತ್ವಾದಿಭಿರ್ವಾ ಗವಾದಿಮಾಂಸೈರ್ವಾ ವೇಶವಾರೀಕೃತೈರ್ವಸಾತೈಲವದ್ಭಿರುಪನಾಹೋ ಬನ್ಧಃ| ಪಲಾಶವೃನ್ತಾದಿಭಿರ್ವಾ ಸ್ವಿನ್ನೇ ಯಥೋಕ್ತೇನ ವಿಮರ್ದ್ದನಂ ಯಥಾಯಥಮಿತಿ ದೋಷಾದ್ಯನತಿಕ್ರಮೇಣ| ಇತಿ ಸಾಧಾರಣಮ್|| ೨||
Adhikarana vAtajagranthicikitsA (3) · Śloka 3
ಅಥ ವಾತಜೇ ಗ್ರನ್ಥೌ ದಶಮೂಲಸಿದ್ಧಂ ಮಹಾಸ್ನೇಹಂ ಪಿಬೇತ್| ಅಮೃತಾ ನಿಮ್ಬಬೀಜಭಾರ್ಙ್ಗೀಸ್ಯೋನಾಕಬಾಣತಾಲಪತ್ರೀಕೃಷ್ಣಗನ್ಧಾಗರುಭಿಃ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟೈಸ್ಸುಖೋಷ್ಣೈರ್ಲೇಪಃ| ವಿವಿಧಾಶ್ಚ ವಾತವ್ಯಾಧಿವಿಹಿತಾಃ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪನಾಹಾಃ| ತಥಾನುಪಶಮೇ ಸಿರಾವ್ಯಧಃ| ಪಕ್ವಂ ತು ವಿದಾರ್ಯ ನಿರಸ್ತಪೂಯಂ ಕೃತ್ವಾಽರ್ಕಾದಿವರ್ಗಾಮ್ಭಸಾ ಪ್ರಕ್ಷಾ ಲ್ಯ ತಿಲಕಲ್ಕೇನ ಸಚಿತ್ರಕಸೈನ್ಧವೇನಾಲೇಪಯೇತ್| ತೈಲಞ್ಚ ರೋಪಣಂ ರಾಸ್ನಾಸರಲೋಶೀರವಿಡಙ್ಗಮಧುಕಕ್ಷೀರಸಂಸ್ಕೃತಂ ಕುರ್ಯಾತ್||೩||
अथ वातजे ग्रन्थौ दशमूलसिद्धं महास्नेहं पिबेत्| अमृता निम्बबीजभार्ङ्गीस्योनाकबाणतालपत्रीकृष्णगन्धागरुभिः क्षीरपिष्टैस्सुखोष्णैर्लेपः| विविधाश्च वातव्याधिविहिताः स्नेहस्वेदोपनाहाः| तथानुपशमे सिराव्यधः| पक्वं तु विदार्य निरस्तपूयं कृत्वाऽर्कादिवर्गाम्भसा प्रक्षा ल्य तिलकल्केन सचित्रकसैन्धवेनालेपयेत्| तैलञ्च रोपणं रास्नासरलोशीरविडङ्गमधुकक्षीरसंस्कृतं कुर्यात्||३||
🔊 Audio coming soon
(ಅಥೇತ್ಯಾದಿನಾ ವಾತಾದಿವಿಶೇಷೇಣೋಚ್ಯತೇ) ಮಹಾಸ್ನೇಹಃ ಸ್ನೇಹಚತುಷ್ಟಯಮ್| ಅಮೃತಾದಿಭಿಃ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟೈಃ ಸುಖೋಷ್ಣೈರ್ಲೇಪಃ| ಬಾಣೋ ನೀಲಸಹಚರಃ| ತಾಲಪತ್ರೀ ಮೌಸಲೀ| ಕೃಷ್ಣಗನ್ಧಾ ಸೌಭಾಞ್ಜನಮ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಪಕ್ವಮಿತಿ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ರಾಸ್ನಾದಿಭಿಃ ಸಂಸ್ಕೃತಂ ತೈಲಂ ರೋಪಣಂ ಕುರ್ಯಾತ್|| ೩||
Adhikarana pittajagranthicikitsA raktajA ca (4) · Śloka 4
ಪಿತ್ತಜೇ ರಕ್ತಜೇ ಚ ಜಲೌಕಸೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿಃ ಪ್ರದೇಹಪರಿಷೇ ಕಯೋಃ ಪದ್ಮಕಾದಿಃ ಪಾನೇ ಚ ದ್ರಾಕ್ಷೇಕ್ಷುರಸಯುಕ್ತಾ ಹರೀತಕೀವಿರೇಕಃ| ಪಕ್ವೇ ಪಾಟಿತೇ ಚ ಪಿತ್ತವ್ರಣೋಕ್ತೋ ವಿಧಿಃ||೪||
पित्तजे रक्तजे च जलौकसो न्यग्रोधादिः प्रदेहपरिषे कयोः पद्मकादिः पाने च द्राक्षेक्षुरसयुक्ता हरीतकीविरेकः| पक्वे पाटिते च पित्तव्रणोक्तो विधिः||४||
🔊 Audio coming soon
ಪಿತ್ತಜರಕ್ತಜಯೋಃ ಸುಬೋಧಮ್| ಉಭಯೇ ಭಿನ್ನವಿಪಕ್ವೇ ಪಿತ್ತವ್ರಣೋಕ್ತೋವಿಧಿಃ|| ೪||
Adhikarana kaphajagranthicikitsA (5) · Śloka 5
ಕಫಜಮನ್ತಃಶುದ್ಧಸ್ಯ ಭೃಶಂ ಸ್ವೇದಯೇದ್ವಿಮ್ಲಾಪಯೇಚ್ಚ ಕಾಕಾ ದನೀವಿಕಙ್ಕತಕಾಕನನ್ದಿಕಾರಗ್ವಧೇಙ್ಗುದಮೂಲಮದನಫಲಭಾರ್ಙ್ಗೀ ಕರಞ್ಜೈರ್ಲೇಪಯೇತ್| ನಾಗರವಿಡಙ್ಗೈಲವಾಲುಕಚವ್ಯಪಲಾಶವೃನ್ತ ಚಿತ್ರಕೈರ್ವಾ| ಭಲ್ಲಾತಕಸೈನ್ಧವಾಜಗನ್ಧಾಸರ್ಷರ್ಪೈರ್ವಾ| ಏವಮಪ್ಯಪಚ್ಯಮಾನಮಮರ್ಮಸ್ಥಂ ವಿದಾರ್ಯ ಸ್ಥಿತರಕ್ತಂ ನಿಶ್ಶೇಷ ಮಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್| ಸಶೇಷೋ ಹಿ ಪುನರಾಪೂರ್ಯತೇ| ತತೋ ನಿರ್ವಾಪಿತಂ ಕ್ಷಾರಕ್ಷೌದ್ರಗುಡೋತ್ತರೈರಾಲೇಪೈಸ್ಸಂಶುದ್ಧಂ ರೋಪಯೇತ್||೫||
कफजमन्तःशुद्धस्य भृशं स्वेदयेद्विम्लापयेच्च काका दनीविकङ्कतकाकनन्दिकारग्वधेङ्गुदमूलमदनफलभार्ङ्गी करञ्जैर्लेपयेत्| नागरविडङ्गैलवालुकचव्यपलाशवृन्त चित्रकैर्वा| भल्लातकसैन्धवाजगन्धासर्षर्पैर्वा| एवमप्यपच्यमानममर्मस्थं विदार्य स्थितरक्तं निश्शेष मग्निना दहेत्| सशेषो हि पुनरापूर्यते| ततो निर्वापितं क्षारक्षौद्रगुडोत्तरैरालेपैस्संशुद्धं रोपयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
ಕಫಜೇಽನ್ತಶ್ಶುದ್ಧಿರ್ವಮನವಿರೇಚನಾಭ್ಯಾಮ್| ವಿಮ್ಲಾಪನಂ ವಿಲಾಯನಮ್| ಕಾಕಾದನ್ಯಾದಿಭಿರ್ಲೇಪಯೇತ್| ಕಾಕಾದನೀ ಸ್ಥೂಲಕಾಕಾದಿನೀ| ಕಾಕನನ್ದಿಕಾ ಗುಞ್ಜಾ| (ನಾಗರಾದಿಭಿರ್ವಾ ಲೇಪಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ) ಪಲಾಶವೃನ್ತಂ ಪಲಾಶಪತ್ರಮ್| ಏವಮಿತ್ಯನನ್ತರೋಕ್ತಕ್ರಿಯಯಾಽಪಚ್ಯಮಾನಮರ್ಮಣೋಽನ್ಯತ್ರ ಸ್ಥಿತಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ವಿದಾರ್ಯ ಸ್ಥಿತರಕ್ತಂ ನಿಶ್ಶೇಷಮಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್| ಸಶೇಷಸ್ಯ ಪುನರಾಪೂರಣಾತ್| ನಿರ್ವಾಪಿತಂ ಶೀತೀಕೃತಮ್| ರೋಪಣೈರೋಲೇಪೈಃ ಕ್ಷಾರಾದ್ಯಧಿಕೈಸ್ಸಂಶುದ್ಧಂ ರೋಪಯೇತ್||೫||
Adhikarana mAMsavraNamedogranthInAM cikitsA (6) · Śloka 6
ಮಾಂಸವ್ರಣಗ್ರನ್ಥೀ ಚೈವಮೇವ ಯಾಪಯೇತ್| ಮೇದೋಜೇಽಪ್ಯಯಮೇವ ವಿಧಿಃ| ಅಪಿ ಚ ಮೇದೋಗ್ರನ್ಥಿಂ ತಿಲಕಲ್ಕದಿಗ್ಧಂ ದ್ವಿಗುಣಪಟಾನ್ತರಿತಂ ತಪ್ತೇನ ಫಾಲೇನ ದರ್ವ್ಯಾ ವಾ ಜತುಲಿಪ್ತಯಾ ಬಹುಶಃ ಪ್ರಮೃಜ್ಯಾತ್| ಶಸ್ತ್ರಂ ಚಾವಚಾರ್ಯ ಪೂರ್ವವನ್ಮೇದೋ ದಹೇತ್| ಸುಪಕ್ವಂ ವಾ ವಿಪಾಟ್ಯ ಮೂತ್ರಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಸೈನ್ಧವಸುವರ್ಚಿಕಾಕಾಞ್ಚನಕ್ಷೀರೀಹರಿತಾಲ ಮಿಶ್ರೈಃ ಕ್ಷೀರಬಕಪ್ರಗಾಢೈಸ್ತಿಲೈರಾಲೇಪಯೇತ್| ಗುಞ್ಜಾದ್ವಿಕರಞ್ಜತಾಪಸವೃಕ್ಷವಂಶಾವಲೇಖಮೂತ್ರಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಃ| ಸಮ್ಯಕಶುದ್ಧಂ ಚೈನಂ ರೋಪಯೇತ್||೬||
मांसव्रणग्रन्थी चैवमेव यापयेत्| मेदोजेऽप्ययमेव विधिः| अपि च मेदोग्रन्थिं तिलकल्कदिग्धं द्विगुणपटान्तरितं तप्तेन फालेन दर्व्या वा जतुलिप्तया बहुशः प्रमृज्यात्| शस्त्रं चावचार्य पूर्ववन्मेदो दहेत्| सुपक्वं वा विपाट्य मूत्रप्रक्षालितं क्षौद्रसैन्धवसुवर्चिकाकाञ्चनक्षीरीहरिताल मिश्रैः क्षीरबकप्रगाढैस्तिलैरालेपयेत्| गुञ्जाद्विकरञ्जतापसवृक्षवंशावलेखमूत्रसिद्धं तैलमभ्यङ्गः| सम्यकशुद्धं चैनं रोपयेत्||६||
🔊 Audio coming soon
ಏವಮೇವೇತ್ಯನಯೈವ ಕಿರ್ಯಯಾ ಯಾಪಯೇತ್| ಅಪಿ ಚೇತಿ ಸಮುಚ್ಚಯೇ| ಸುಬೋಧಮ್| ಫಾಲೋ ಲೋಹದಲಃ| ಜತುಲಿಪ್ತಯಾ ದರ್ವ್ಯಾ ತಪ್ತಯೇತ್ಯರ್ಥಾತ್| ಶಸ್ತ್ರಮವಚಾರ್ಯ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಪಾಟಯಿತ್ವೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಕ್ಷೀರಬಕಂ ಶ್ವೇತಿಕಾ| ಗುಞ್ಜಾದಿಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಃ| ತಾಪಸವೃಕ್ಷಃ ಇಙ್ಗುದಃ| ವಂಶಾವಲೇಖೋ ವಂಶತನುವಲ್ಕಃ| ಸಮ್ಯಕ್ಶುದ್ಧಮೇನಂ ರೋಪಯೇತ್|| ೬||
Adhikarana sirAgranthicikitsA (7) · Śloka 7
ಸಿರಾಗ್ರನ್ಥೌ ತ್ವಭಿನವೇ ತೈಲೇ ಸಾಹಚರಂ ಪಿಬೇತ್ ಉಪನಾಹಞ್ಚ ವಾತ ಹರೈರ್ಬಸ್ತಿಕರ್ಮ ಚ ಕುರ್ಯಾತ್| ಸಿರಾವ್ಯಧಞ್ಚ||೭||
सिराग्रन्थौ त्वभिनवे तैले साहचरं पिबेत् उपनाहञ्च वात हरैर्बस्तिकर्म च कुर्यात्| सिराव्यधञ्च||७||
🔊 Audio coming soon
ಅಭಿನವೇ ಸಿರಾಗ್ರನ್ಥೌ ಸಾಹಚರಂ ತೈಲಂ ಪಿಬೇತ್| ಉಪನಾಹಾದೀಂಶ್ಚ ಕುರ್ಯಾತ್||೭||
Adhikarana vAtArbudacikitsA (8) · Śloka 8
ವಾತಾರ್ಬುದಮೈರಣ್ಡಪ್ರಿಯಾಲನಾಲಿಕೇರಮಜ್ಜೋರ್ವಾರುಕರ್ಕಾರುಬೀ ಜೋತ್ಕಾರಿಕಯೋಪನಾಹಯೇತ್| ಆನೂಪಾಮಿಷವೇಶವಾರೈರ್ವಾ| ನಾಡೀ ಸ್ವೇದಞ್ಚ ಕುರ್ಯಾತ್ ಬಹುಶಶ್ಚಾತ್ರ ಶೃಙ್ಗೇಣ ರುಧಿರಮವಸೇಚಯೇತ್| ವಾತಹರವರ್ಗಕ್ವಾಥಪಯೋಽಮ್ಲಸಿದ್ಧಂ ತ್ರಿವೃತಂ ಪಿಬೇತ್||೮||
वातार्बुदमैरण्डप्रियालनालिकेरमज्जोर्वारुकर्कारुबी जोत्कारिकयोपनाहयेत्| आनूपामिषवेशवारैर्वा| नाडी स्वेदञ्च कुर्यात् बहुशश्चात्र शृङ्गेण रुधिरमवसेचयेत्| वातहरवर्गक्वाथपयोऽम्लसिद्धं त्रिवृतं पिबेत्||८||
🔊 Audio coming soon
ವಾತಾರ್ಬುದೇ ಏರಣ್ಡಪತ್ರಾದಿಭಿರುಪನಾಹಂ ನಾಡೀಸ್ವೇದಞ್ಚ ಕುರ್ಯಾತ್| ಅತ್ರ ವಾತಾರ್ಬುದೇ ಬಹುಶಃ ಶೃಙ್ಗೇಣ ರುಧಿರಮವಸೇಚಯೇತ್| ವಾತಹರವರ್ಗಾದಿಸಿದ್ಧಂ ತ್ರಿವೃತ್ಸ್ನೇಹಂ ಪಿಬೇತ್|| ೮||
Adhikarana pittArbudacikitsA (9) · Śloka 9
ಪಿತ್ತೋತ್ಥೇ ಮೃದೂನ್ ಸ್ವೇದೋಪನಾಹಾನ್ ಕಾಯವಿರೇಚನಞ್ಚ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಶಾಕಕಾಕೋದುಮ್ಬರಿಕಾಪತ್ರಘೃಷ್ಟೇ ಚ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಪತ್ತಙ್ಗಙ್ಗಸರ್ಜರಸಾ ರ್ಜುನಲೋಧ್ರಮಧುಕೈರ್ಲೇಪಃ| ಶ್ಯಾಮಾಗಿರಿಕರ್ಣಿಕಾಞ್ಜನಕ್ಲೀತನ ಕನಖದ್ರಾಕ್ಷಾಸಪ್ತಲಾನ್ಯತಮರಸಸಾಧಿತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪೀತಂ ಪಿತ್ತಾ ರ್ಬುದಶ್ಲೀಪದೋದರಘ್ನಮ್||೯||
पित्तोत्थे मृदून् स्वेदोपनाहान् कायविरेचनञ्च प्रयोजयेत्| शाककाकोदुम्बरिकापत्रघृष्टे च प्रियङ्गुपत्तङ्गङ्गसर्जरसा र्जुनलोध्रमधुकैर्लेपः| श्यामागिरिकर्णिकाञ्जनक्लीतन कनखद्राक्षासप्तलान्यतमरससाधितं सर्पिः पीतं पित्ता र्बुदश्लीपदोदरघ्नम्||९||
🔊 Audio coming soon
ಪಿತ್ತೋತ್ಥೇ ಮೃದೂನ್ ಸ್ವೇದೋಪನಾಹಾನ್ ಕಾಯವಿರೇಚನಞ್ಚ ಶಾಕಾದಿಪತ್ರಘೃಷ್ಟೇ ಪ್ರಿಯಂಗ್ವಾದಿಭಿರ್ಲೇಪಃ| ಪ್ರಿಯಂಗ್ವಾದಿಭಿಸ್ಸಾಧಿತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪೀತಂ ಪಿತ್ತಾರ್ಬುದಾದಿಘ್ನಮ್|| ೯||
Adhikarana shleShmArbudacikitsA (10) · Śloka 10
ಶ್ಲೇಷ್ಮಜೇ ತೂರ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚ ಹೃತದೋಷಸ್ಯ ಸ್ರುತರಕ್ತಸ್ಯ ಚ ವಮನ ವಿರೇಚನದ್ರವ್ಯೈಃ ಪ್ರಲೇಪಃ| ಕಾಕಾದನೀಶುಕಬರ್ಹಿಗ್ನಿಜಿಹ್ವಾಮೂಲ ದಕ್ಷಕಪೋತಗೃಧ್ರಪುರೀಷಕಾಶಮೂಲೈರ್ವಾ ಪಲಾಶಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟೈಃ| ಪಿಣ್ಯಾ ಕಕುಲತ್ಥನಿಷ್ಪಾವೈರ್ವಾ ಮಾಂಸಪ್ರಗಾಢೈರ್ದಧಿಪಿಷ್ಟೈರ್ಲೇಪಯೇತ್| ಲೇಪಾ ಸ್ವಾದಲೋಭೇನ ಚ ನಿಲೀಯಮಾನಾಃ ಮಕ್ಷಿಕಾಃ ಸಮುಪೇಕ್ಷೇತ| ತದ್ವಿಮುಕ್ತೈಃ ಕೃಮಿಭಿರಿತರೈರ್ವಾ ಭಕ್ಷ್ಯಮಾಣಞ್ಚ| ತತಃ ಕೃಮಿಭಕ್ಷಿ ತಾವಶೇಷಂ ಶಾಕಾದಿಪತ್ರೈರ್ವಿಲಿಖ್ಯಾಽಗ್ನಿನಾ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಅಲ್ಪಮೂಲಂ ವಾ ತ್ರಪುತಾಮ್ರಾಯಃ ಸೀಸಪಟ್ಟಕವೇಷ್ಟಿತಮ್| ಪುನಃ ಪುನಶ್ಚ ಕ್ಷಾರಾನ್ ಕಾಲಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಯೋಜಯೇತ್| ಜಾತ್ಯಾಸ್ಫೋತಕರವೀರಪಲ್ಲವಾಂಶ್ಚ ವ್ರಣಶೋಧನಾಯ ಕಲ್ಕಾದೌ| ತೈಲಞ್ಚಾತ್ರ ಪಾಠಾವಿ ಡಙ್ಗಭಾರ್ಙ್ಗೀತ್ರಿಫಲಾಕಷಾಯಸಿದ್ಧಮಭ್ಯಞ್ಜನಮ್||೧೦||
श्लेष्मजे तूर्ध्वमधश्च हृतदोषस्य स्रुतरक्तस्य च वमन विरेचनद्रव्यैः प्रलेपः| काकादनीशुकबर्हिग्निजिह्वामूल दक्षकपोतगृध्रपुरीषकाशमूलैर्वा पलाशक्षीरपिष्टैः| पिण्या ककुलत्थनिष्पावैर्वा मांसप्रगाढैर्दधिपिष्टैर्लेपयेत्| लेपा स्वादलोभेन च निलीयमानाः मक्षिकाः समुपेक्षेत| तद्विमुक्तैः कृमिभिरितरैर्वा भक्ष्यमाणञ्च| ततः कृमिभक्षि तावशेषं शाकादिपत्रैर्विलिख्याऽग्निना प्रतिसारयेत्| अल्पमूलं वा त्रपुताम्रायः सीसपट्टकवेष्टितम्| पुनः पुनश्च क्षारान् कालापेक्षया योजयेत्| जात्यास्फोतकरवीरपल्लवांश्च व्रणशोधनाय कल्कादौ| तैलञ्चात्र पाठावि डङ्गभार्ङ्गीत्रिफलाकषायसिद्धमभ्यञ्जनम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ಶ್ಲೇಷ್ಮಜೇ ಊರ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚ ಹೃತದೋಷಸ್ಯ ಸ್ರುತರಕ್ತಸ್ಯ ವಮನವಿರೇಚನ ದ್ರವ್ಯೈರ್ಮದನಾದಿಭಿಃ ಪ್ರಲೇಪಃ ಕಾಕಾದನ್ಯಾದಿಭಿರ್ವಾ| ಶೇಷಂ ಸುಬೋಧಮ್|| ೧೦||
Adhikarana medo~arbudacikitsA (11) · Śloka 11
ಮೇದೋಽರ್ಬುದಂ ಸ್ವಿನ್ನಭಿನ್ನಂ ಸುಶೋಧಿತಮೇದಸ್ಕಮುಪಶಾನ್ತರಕ್ತ ಸ್ರಾವಂ ಸದ್ಯಸ್ಸೀವ್ಯೇತ್| ತತೋ ಗೃಹಧೂಮಲೋಧ್ರಮನಃ ಶಿಲಾಹರಿ ದ್ರಾಪತ್ತಙ್ಗಚೂರ್ಣೈರ್ಮಧುಮದ್ಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಕರಞ್ಜತೈಲಞ್ಚಾಭ್ಯಞ್ಚನಾರ್ಥೇ ನಿಯುಞ್ಜೀತ| ಸರ್ವಾರ್ಬುದಾನಿ ಚ ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಪರ್ಯಾಗತಾನಿ ಸುಪರಿಶೋಧಿತಾನಿ ರೋಪಯೇತ್| ಅಪಿ ಚ ಸಶೋಷದೋಷಾಣಿ ತು ಯೋಽರ್ಬುದಾನಿ ಕರೋತಿ ತಸ್ಯಾಶು ಪುನರ್ಭವನ್ತಿ| ತಸ್ಮಾದಶೇಷೋದ್ಧರಣಂ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಕ್ಷಾರೇಣ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ತಥಾಗ್ನಿನಾ ವಾ||೧೧||
मेदोऽर्बुदं स्विन्नभिन्नं सुशोधितमेदस्कमुपशान्तरक्त स्रावं सद्यस्सीव्येत्| ततो गृहधूमलोध्रमनः शिलाहरि द्रापत्तङ्गचूर्णैर्मधुमद्भिः प्रतिसारयेत्| करञ्जतैलञ्चाभ्यञ्चनार्थे नियुञ्जीत| सर्वार्बुदानि च यदृच्छया पर्यागतानि सुपरिशोधितानि रोपयेत्| अपि च सशोषदोषाणि तु योऽर्बुदानि करोति तस्याशु पुनर्भवन्ति| तस्मादशेषोद्धरणं प्रशस्तं क्षारेण शस्त्रेण तथाग्निना वा||११||
🔊 Audio coming soon
ಮೇದೋಽರ್ಬುದಕ್ರಿಯಾ ಚ ಸುಬೋಧಾ|| ೧೧||
Adhikarana vAtajashlIpadacikitsA (12) · Śloka 12
ಶ್ಲೀಪದೇ ತು ವಾತಾತ್ಮಕೇ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪನಾಹಾನ್ ಪ್ರಯುಜ್ಯಗುಲ್ಫಸ್ಯೋಪರಿಷ್ಟ್ಯಙ್ಗುಲೇ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್| ಏರಣ್ಡತೈಲಞ್ಚ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಮಾಸಂ ಪಿಬೇತ್| ಜೀರ್ಣೇ ನಾಗರಕ್ವಥಿತೇನ ಪಯಸಾ ಪುರಾಣಧಾ ನ್ಯಾನ್ಯಶ್ನೀಯಾತ್| ತ್ರಿವೃತಞ್ಚ ಪಾಯಯೇತ್| ಬಸ್ತಿಞ್ಚ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಏವಮಪ್ಯಶಾಮ್ಯತ್ಯಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್||೧೨||
श्लीपदे तु वातात्मके स्नेहस्वेदोपनाहान् प्रयुज्यगुल्फस्योपरिष्ट्यङ्गुले सिरां विध्येत्| एरण्डतैलञ्च गोमूत्रेण मासं पिबेत्| जीर्णे नागरक्वथितेन पयसा पुराणधा न्यान्यश्नीयात्| त्रिवृतञ्च पाययेत्| बस्तिञ्च प्रयुञ्जीत| एवमप्यशाम्यत्यग्निना दहेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
ವಾತಾತ್ಮಕೇ ಶ್ಲೀಪದೇ ಸ್ವೇದಾದೀನ್ ಪ್ರಯುಜ್ಯ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್| ಏರಣ್ಡತೈಲಂ ತ್ರಿವೃತ್ಸ್ನೇಹಞ್ಚ ಪಾಯಯೇತ್| ಬಸ್ತಿಞ್ಚ ಕುರ್ಯಾತ್| ಅನನ್ತರೋಕ್ತೇನಾಶಾನ್ಯತ್ಯಗ್ನಿನಾ ದಾಹಃ|| ೧೨||
Adhikarana paittikashlIpadacikitsA (13) · Śloka 13
ಪೈತ್ತಿಕೇ ಮೃದುರುಪನಾಹೋ ಗುಲ್ಫಸ್ಯಾಧಃಸಿರಾಮೋಕ್ಷಃ ಪಿತ್ತಾರ್ಬುದೋ ಕ್ತಾಃ ಸ್ನೇಹವಿರೇಕಾಃ ಪಿತ್ತಘ್ನಾಶ್ಚ ಲೇಪಾಃ||೧೩||
पैत्तिके मृदुरुपनाहो गुल्फस्याधःसिरामोक्षः पित्तार्बुदो क्ताः स्नेहविरेकाः पित्तघ्नाश्च लेपाः||१३||
🔊 Audio coming soon
ಪೈತ್ತಿಕೇ ಉಪನಾಹಾದಿಕಂ ಪಿತ್ತಘ್ನಲೇಪಾನ್ತಮ್|| ೧೩||
Adhikarana shlaiShmikashlIpadacikitsA (14) · Śloka 14
ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕೇ ತ್ವಙ್ಗುಷ್ಠೇ ಸಿರಾಂ ಮುಞ್ಚೇತ್| ಸಕ್ಷೌದ್ರಾಂಶ್ಚ ಕಫಘ್ನಾನ್ ಕಷಾಯಾನಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಪಾಯಯೇತ್| ಯಥಾಬಲಂ ವಾ ಹರೀತಕೀ ವರ್ದ್ಧ ಮಾನಾಃ||೧೪||
श्लैष्मिके त्वङ्गुष्ठे सिरां मुञ्चेत्| सक्षौद्रांश्च कफघ्नान् कषायानभीक्ष्णं पाययेत्| यथाबलं वा हरीतकी वर्द्ध मानाः||१४||
🔊 Audio coming soon
ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತ್ಮಕೇ ಅಙ್ಗುಷ್ಠೇ ಸಿರಾವ್ಯಧಃ| ಕಫಘ್ನಾನ್ಯುಕ್ತಾನಿ ತೇಷಾಂ ಕಷಾಯಾತ್ಸಕ್ಷೌದ್ರಾನಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಪಾಯಯೇತ್| ಪಿಪ್ಪಲೀವರ್ದ್ಧಮಾನಂ ರಸಾಯನೇ ವಕ್ಷ್ಯತೇ||೧೪||
Adhikarana shlIpadAdiShu AhAryakShAraprayogaH (15) · Śloka 15
ಆದಾರೀಕಾಕಜಙ್ಗಾಕಾಕಾದನೀಶುಕನಾಸಾಕದಮ್ಬಪುಷ್ಪಬೃಹತೀ ದ್ವಯಮನ್ತರ್ಧೂಮಂ ದಗ್ಧ್ವಾ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಬಹುಶಃ ಪರಿಸ್ರಾವಯೇತ್| ತತ ಸ್ತತ್ ಕ್ಷಾರೋದಕಂ ಕ್ಷಾರಕಲ್ಪೇನ ವಿಪಚೇತ್| ದದ್ಯಾಚ್ಚಾತ್ರ ಪ್ರತೀ ವಾಪಂ ಫಲ್ಗುಶುಕಾಖ್ಯಾ ಮದನಫಲರಸಮ್| ಏಷ ಕ್ಷಾರೋ ಮಧುರಾ ಹಾರೇಣಾಭ್ಯಸ್ತಃ ಶ್ಲೀಪದಾಪಚೀಗ್ರಹಣೀದೋಷಾರೋಚಕಾನ್ ಸರ್ವ ವಿಷಾಣಿ ಚ ನಿಯಚ್ಛತಿ||೧೫||
आदारीकाकजङ्गाकाकादनीशुकनासाकदम्बपुष्पबृहती द्वयमन्तर्धूमं दग्ध्वा गोमूत्रेण बहुशः परिस्रावयेत्| तत स्तत् क्षारोदकं क्षारकल्पेन विपचेत्| दद्याच्चात्र प्रती वापं फल्गुशुकाख्या मदनफलरसम्| एष क्षारो मधुरा हारेणाभ्यस्तः श्लीपदापचीग्रहणीदोषारोचकान् सर्व विषाणि च नियच्छति||१५||
🔊 Audio coming soon
ಆದಾರ್ಯಾದೀನಾಮನ್ತರ್ಧೂಮದಗ್ಧಾನಾಂ ಕ್ಷಾರಪರಿಸ್ರುತಂ ಗೋಮೂತ್ರಂ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಕ್ಷಾರವಿಧಾನೇನ ವಿಪಚೇತ್| ಕ್ಷಾರೋದಕಶಬ್ದೇನ ಸಾಮಾನ್ಯೇನ ಕ್ಷಾರಾಚ್ಛಮುಚ್ಯತೇ||೧೫||
Adhikarana viDa~ggAditailapAnam (16) · Śloka 16
ತೈಲಂ ವಾ ಪಿಬೇದ್ವಿಡಙ್ಗಾರ್ಕಮರಿಚಚಿತ್ರಕಶುಣ್ಠೀದೇವದಾರ್ವೈಲವಾಲು ಕಲವಣಪಞ್ಚಕೈಸ್ಸಿದ್ಧಮ್||೧೬||
तैलं वा पिबेद्विडङ्गार्कमरिचचित्रकशुण्ठीदेवदार्वैलवालु कलवणपञ्चकैस्सिद्धम्||१६||
🔊 Audio coming soon
ವಿಡಙ್ಗಾದಿಭಿಸ್ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ವಾ ಪಿಬೇತ್|| ೧೬||
Adhikarana nAgarAdyAlepanAni (17) · Śloka 17
ಓಲೇಪಯೇಚ್ಚ ನಾಗರಾಮೃತಾವಿಡಙ್ಗಕಟುಕಾಭದ್ರದಾರುಭಿರ್ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈಃ ಊರುಸ್ತಮ್ಭೋಕ್ತೈಶ್ಚ ಭೇಷಜೈರ್ಯವಾನ್ನಞ್ಚ ಶೀಲಯೇತ್||೧೭||
ओलेपयेच्च नागरामृताविडङ्गकटुकाभद्रदारुभिर्मूत्रपिष्टैः ऊरुस्तम्भोक्तैश्च भेषजैर्यवान्नञ्च शीलयेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
ಆಲೇಪಯೇನ್ನಾಗರಾದಿಭಿಃ| ಉರುಸ್ತಮ್ಭೋಕ್ತೈಶ್ಚ ಭೇಷಜೈರ್ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈರಾಲೇಪಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಯವಾನ್ನಞ್ಚ ಭೋಜನೇ ಶೀಲಯೇತ್| ಇತಿ ಶ್ಲೀಪದಮ್||೧೭||
Adhikarana gaNDamAlAcikitsA (18) · Śloka 18
ಗಣ್ಡಮಾಲಾಯಾಂ ಕುಮ್ಭನಿಕುಮ್ಭದ್ರವನ್ತೀಜೀಮೂತಕೋಶಾತಕೀ ಫಲವಿಪಕ್ವಂ ಘೃತಮುಭಯಾನುಲೋಮನಂ ಪಿಬೇತ್| ಶಾರ್ಙ್ಗಷ್ಟಾಮೂಲಂ ವಾ ತಕ್ರಪಿಷ್ಟಮ್| ವಮನಾರ್ಥಂ ಸುಖೋದಕೇನ ವಾ ಜಾತೀರ್ಬಹಿಷ್ಠ ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀಜೀಮೂತಕೋತ್ತುಣ್ಡಕೀಮೂಲತ್ವಕ್ಚೂರ್ಣಮ್| ಸಿರಾ ಚಾಸ್ಯ ವಿಧ್ಯೇತ್| ಸಶೇಷದೋಷಂ ತು ಕೌಷ್ಠಿಕಂ ನವಕಂ ಪಾಯಯೇತ್| ರಸಾಞ್ಜನಂ ಗೋಮೂತ್ರ ತಣ್ಡುಲೋದಕಾನ್ಯತರೇಣ| ತದೇವ ಚ ನಾವಯೇತ್| ಮಧುಕಸಾರಂ ವಾ ಶಿಗ್ರುಫಲಾನಿ ವಾ ನಿಮ್ಬಕರಞ್ಜಕರವೀರಸಿದ್ಧಂ ವಾ ತೈಲಂ ವೈರೇಚನಿಕಞ್ಚ ಧೂಮಂ ಪಿಬೇತ್| ಅಪಕ್ವಾಂಶ್ಚ ಗಣ್ಡಾನ್ನಾಕುಲೀಸೈನ್ಧವನಾಗರೈರ್ಲೇಪಯೇತ್| ಗುಞ್ಜಾಕ ರವೀರಾರ್ಕಶ್ಯಾಮಾಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕೈರಜಾಮೂತ್ರಯುಕ್ತೈರ್ದ್ದಶಕೃತ್ವೋ ವಿಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ಲವಣಪಞ್ಚಕಪಿಪ್ಪಲೀಮರಿಚಚೂರ್ಣೋಪೇತಮಭ್ಯಙ್ಗಾತ್ಸರ್ವಾವ ಸ್ಥಾನಪಚ್ಯರ್ಶೋಽರ್ಬುದನಾಡೀದುಷ್ಟವ್ರಣವಲ್ಮೀಕಾನಪೋಹತಿ||೧೮||
गण्डमालायां कुम्भनिकुम्भद्रवन्तीजीमूतकोशातकी फलविपक्वं घृतमुभयानुलोमनं पिबेत्| शार्ङ्गष्टामूलं वा तक्रपिष्टम्| वमनार्थं सुखोदकेन वा जातीर्बहिष्ठ निर्गुण्डीजीमूतकोत्तुण्डकीमूलत्वक्चूर्णम्| सिरा चास्य विध्येत्| सशेषदोषं तु कौष्ठिकं नवकं पाययेत्| रसाञ्जनं गोमूत्र तण्डुलोदकान्यतरेण| तदेव च नावयेत्| मधुकसारं वा शिग्रुफलानि वा निम्बकरञ्जकरवीरसिद्धं वा तैलं वैरेचनिकञ्च धूमं पिबेत्| अपक्वांश्च गण्डान्नाकुलीसैन्धवनागरैर्लेपयेत्| गुञ्जाक रवीरार्कश्यामासिद्धार्थकैरजामूत्रयुक्तैर्द्दशकृत्वो विपक्वं तैलं लवणपञ्चकपिप्पलीमरिचचूर्णोपेतमभ्यङ्गात्सर्वाव स्थानपच्यर्शोऽर्बुदनाडीदुष्टव्रणवल्मीकानपोहति||१८||
🔊 Audio coming soon
ಗಣ್ಡಮಾಲಾಯಾಂ ಕುಮ್ಭಾದಿವಿಪಕ್ವಂ ಘೃತಮುಭಯಾನುಲೋಮಕಂ ವಮನವಿರೇಚನಂ ಪಿಬೇತ್| ಶಾರ್ಙ್ಗಾಷ್ಟಾಮೂಲಂ ವಾ ತಕ್ರಪಿಷ್ಟಂ ಪಿಬೇತ್| ಜಾತ್ಯಾದಿಮೂಲತ್ವಕ್ಚೂರ್ಣಂ ವೋಷ್ಣೋದಕೇನ ವಮನಾರ್ಥಂ ಪಿಬೇತ್| ಬರ್ಹಿಷ್ಠಂ ಹ್ನೀಬೇರಮ್| ಅಸ್ಯೇತಿ ಗಣ್ಡಮಾಲಾವತಃ| ಶೋಧನೇನ ಸಶೇಷದೋಷಂ ಗಣ್ಡಮಾಲಿನಂ ಕುಷ್ಠೋಕ್ತಂ ನವಕಂ ಹರಿದ್ರಾದಿಕಂ ಪಾಯಯೇತ್| ಗೂಮೂತ್ರೇಣ ವಾ ತಣ್ಡುಲೋದಕೇನ ವಾ ರಸಾಞ್ಜನಂ ಪಾಯಯೇತ್| ತದೇವೇತಿ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ತಣ್ಡುಲೋದಕೇನ ವಾ ಯುಕ್ತಂ ರಸಾಞ್ಜನಂ ನಾವಯೇತ್| ಮಧೂಕಸಾರಾದ್ಯನ್ಯತಮ್ಮಂ ವಾ ನಾವಯೇತ್| ವೈರೇಚನಿಕಞ್ಚ ಧೂಮಂ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಮ್| ಅಪಕ್ವಶ್ಚೇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ನಾಕುಲೀ ಸರ್ಪಗನ್ಧಾ| ಗುಞ್ಜಾದಿಭಿರ್ವಿಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ತೈರೇವ ಪುನಃ ಪಚೇತ್| ಏವಮೇವ ಪುನರ್ದ್ದಶವಾರಾನ್ ಏವಂಪಕ್ವೇನ ಲವಣಾದ್ಯುಪೇತೇನಾಭ್ಯಙ್ಗಃ ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾನಪಚ್ಯಾದೀನಪೋಹತಿ| ವಲ್ಮೀಕಾಖ್ಯಃ ಕ್ಷುದ್ರರೋಗಃ|| ೧೮||
Adhikarana apacIcikitsA (19) · Śloka 19
ಔರ್ವಚಲಸೈನ್ಧವೋದ್ಭಿದದನ್ತೀಭಲ್ಲಾತಕಚಿತ್ರಕಕಲ್ಕೇನ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗೋಽಪಚ್ಯಾಮ್| ತಣ್ಡುಲೀಯಕಸ್ವರಸೇನ ವಾ ಸನಿ ರ್ಗುಣ್ಡೀರಸಂ ವಾ ತೈಲಂ ಸಾಧಿತಮಭ್ಯಙ್ಗಪಾನನಾವನೈರ್ಗಣ್ಡಮಾಲಾ ನಾಡೀವ್ರಣಕುಷ್ಠಾನಿಲರ್ತಿಹರಮ್| ಕಾಕಾದನೀನಲಿಕಾಗ್ನಿಜಿಹ್ವಾವನ್ಧ್ಯಾಕರ್ಕೋಟಕೀವಿಶಾ ಲಾಪಾಠೋತ್ತುಣ್ಡಕೀಜೀಮೂತಕೋಶಾತಕೀಬೀಜೈರಾರ್ದ್ಧಪಲಂಶೈರ್ವಿಷಕ ರ್ಷಯುಕ್ತೈರ್ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀಸ್ವರಸೋಪೇತಂ ಕರಞ್ಜತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಚೇತ್ತತ್ಪೂರ್ವ ವದೇವ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಪರಮಪಚೀಘ್ನಮ್||೧೯||
और्वचलसैन्धवोद्भिददन्तीभल्लातकचित्रककल्केन सिद्धं तैलमभ्यङ्गोऽपच्याम्| तण्डुलीयकस्वरसेन वा सनि र्गुण्डीरसं वा तैलं साधितमभ्यङ्गपाननावनैर्गण्डमाला नाडीव्रणकुष्ठानिलर्तिहरम्| काकादनीनलिकाग्निजिह्वावन्ध्याकर्कोटकीविशा लापाठोत्तुण्डकीजीमूतकोशातकीबीजैरार्द्धपलंशैर्विषक र्षयुक्तैर्निर्गुण्डीस्वरसोपेतं करञ्जतैलप्रस्थं विपचेत्तत्पूर्व वदेव प्रयुक्तं परमपचीघ्नम्||१९||
🔊 Audio coming soon
ಸೌವರ್ಚಲಾದಿಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಮಪಚ್ಯಾಮಭ್ಯಙ್ಗಃ| ತಣ್ಡುಲೀಯಕನಿರ್ಗುಣ್ಡೀಸ್ವರಸಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತೈಲಂ ಸಾಧಿತಮಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಭಿರ್ಗಣ್ಡಮಾಲಾದಿಹರಮ್| ಕಾಕಾದನ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪಲಾಂಶಿಕೈರ್ವಿಷಕರ್ಷೇಣ ಯುಕ್ತೈರ್ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀಸ್ವರಸಸಮಂ ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಚೇತ್ತತ್ಪೂರ್ವವದಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಷೂಪಯುಕ್ತಂ ಪರಮತಿಶಯೇನಾಽಪಚೀಘ್ನಮ್| ಬನ್ಧ್ಯಾಕರ್ಕೋಟಕೀ ನಿಷ್ಫಲಾ| ವನಜಾ ಕಾರವಲ್ಲೀ|| ೧೯||
Adhikarana amarmajeShu gaNDeShu shastrakarma (20) · Śloka 20
ಅಮರ್ಮಜಾಂಶ್ಚ ಗಣ್ಡಾನಪಕ್ವಾನೇವೋದ್ಧೃತ್ಯಾಗ್ನಿನಾ ಕ್ಷಾರೇಣ ವಾ ಪ್ರಸಾಧಯೇತ್| ಸರ್ಷಪವೃಕ್ಷಾದನೀಕ್ವಾಥೈರ್ವ್ರಣಕ್ಷಾಲನಮ್| ತಿಲಕು ನ್ತಲಕ್ಷಾರಪಿಷ್ಟಸ್ತಿಲಕಲ್ಕಃ ಸುಖೋಷ್ಣೋ ಲೇಪಃ| ಕಾಕಕೃ ಕಲಾಸಗೋಧಾಹಿನಿರ್ಮೋಕಕೂರ್ಮಾಣಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯಾನ್ತರ್ಧೂಮದಗ್ಧಸ್ಯ ಮಷೀಙ್ಗುದತೈಲಪ್ಲುತಾಭ್ಯಙ್ಗಃ| ಮಾಂಸೀಸರ್ಜರಸಕಾರ್ಪಾಸೀಫಲ ಸೈನ್ಧವೈಃ ಸ್ತನ್ಯಪಿಷ್ಟೈಸ್ತೈಲಂ ವಿಪಕ್ವಮಭ್ಯಙ್ಗೋ ವ್ರಣಕಾಠಿನ್ಯಘ್ನಃ ಸರ್ಪಾಜಗರವಸೇ ತೈಲಂ ಚ ಸಮಂ ತ್ರಯಮೇತದಪಚೀಘ್ನಮ್| ಶ್ಲೀ ಪದೋಕ್ತಾನಿ ಚ ತೈಲಾನಿ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಏವಮನುಪಶಮೇ ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವಜಾಯಾಂ ದಕ್ಷಿಣಜಙ್ಘಾಪೃಷ್ಠಮಧ್ಯಾದಿನ್ದ್ರ ವಸ್ತೇರಧ ಊರ್ಧ್ವಂ ವಾ ಶಸ್ತ್ರೇಣಾಕ್ಷಿಮಾತ್ರಂ ವ್ರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಮತ್ಸ್ಯಾ ಣ್ಡಜಾಲನಿಭಂ ಮೇದೋಪನೀಯಾಽಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್| ಅನೇನೇತರಪಾರ್ಶ್ವಜಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ| ಏವಮುಭಯಪಾರ್ಶ್ವಜಾಯಾಮುಭಯತಃ| ಯವಮುದ್ಗಪ್ರಾಯಂ ಚ ಗಣ್ಡಮಾಲಾಸು ಭೋಜನಮ್||೨೦||
अमर्मजांश्च गण्डानपक्वानेवोद्धृत्याग्निना क्षारेण वा प्रसाधयेत्| सर्षपवृक्षादनीक्वाथैर्व्रणक्षालनम्| तिलकु न्तलक्षारपिष्टस्तिलकल्कः सुखोष्णो लेपः| काककृ कलासगोधाहिनिर्मोककूर्माणामन्यतमस्यान्तर्धूमदग्धस्य मषीङ्गुदतैलप्लुताभ्यङ्गः| मांसीसर्जरसकार्पासीफल सैन्धवैः स्तन्यपिष्टैस्तैलं विपक्वमभ्यङ्गो व्रणकाठिन्यघ्नः सर्पाजगरवसे तैलं च समं त्रयमेतदपचीघ्नम्| श्ली पदोक्तानि च तैलानि प्रयोजयेत्| एवमनुपशमे वामपार्श्वजायां दक्षिणजङ्घापृष्ठमध्यादिन्द्र वस्तेरध ऊर्ध्वं वा शस्त्रेणाक्षिमात्रं व्रणं कृत्वा मत्स्या ण्डजालनिभं मेदोपनीयाऽग्निना दहेत्| अनेनेतरपार्श्वजा व्याख्याता| एवमुभयपार्श्वजायामुभयतः| यवमुद्गप्रायं च गण्डमालासु भोजनम्||२०||
🔊 Audio coming soon
ತತ್ರ ಚಾಮರ್ಮಜಾನ್ ಗಣ್ಡಾನ್ ಮರ್ಮೇಭ್ಯೋಽನ್ಯತ್ರ ಜಾತಾನುದ್ಧೃತ್ಯೋತ್ಪಾಟ್ಯಾಽಗ್ನಿಕ್ಷಾರಾನ್ಯತರೇಣ ಸಾಧಯೇತ್| ಪ್ರಕ್ಷಾಲನೇಲೇಪೌ ಸುಬೋಧೌ| ಕಾಕಾದೀನಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯಾಽನ್ತರ್ಧೂಮದಗ್ಧಸ್ಯ ಮಷೀಙ್ಗುದತೈಲಾಪ್ಲುತಾಭ್ಯಙ್ಗಃ| ಮಾಂಸ್ಯಾದಿಭಿಸ್ತೈಲಂ ಸುಬೋಧಮ್| ಸರ್ಷಪವಸಾಽಜಗರವಸಾ ತೈಲಞ್ಚೇತ್ಯೇತತ್ ತ್ರಯಮಭ್ಯಙ್ಗೇನಾಽಪಚೀಘ್ನಮ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಏವಮಿತ್ಯನನ್ತರೋಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಗಣ್ಡಮಾಲಾಯಾ ಅನುಪಶಮೇ ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವಜಾಯಾಮಪಚ್ಯಾಂ ದಕ್ಷಿಣಜಙ್ಘಾಯಾಃ ಯತ್ ಪೃಷ್ಠಮಗ್ರಭಾಗಂ ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇನ್ದ್ರವಸ್ತ್ಯಾಖ್ಯಸ್ಯ ಜಙ್ಘಾಮಧ್ಯಭವಮರ್ಮಣ ಊರ್ಧ್ವಂ ವಾಽಧೋ ವಾಽಕ್ಷಿಮಾತ್ರಂ ವ್ರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ತತೋ ಮತ್ಸ್ಯಾಣ್ಡಜಾಲನಿಭಂ ಮೇದೋಪನೀಯ ವ್ರಣಮಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್| ಅನೇನ ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವಜಙ್ಘಾವಿಧಾನೇನೇತರಪಾಱ್ಶ್ವಜಾ ದಕ್ಷಿಣಪಾರ್ಶ್ವಜಾಽಪಚೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ| ತೇನೈತದುಕ್ತಂ ಭವತಿ-ದಕ್ಷಿಣಪಾರ್ಶ್ವಜಾಯಾಮಪಚ್ಯಾಂ ವಾಮಜಙ್ಘಾಯಾಂ ದಕ್ಷಿಣಪ್ರಕಾರೇಣ ಕರ್ಮ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ| ಉಭಯಪಾರ್ಶ್ವಜಾಯಾಂ ಗಣ್ಡಮಾಲಾಯಾಂ ದಕ್ಷಿಣಪಾರ್ಶ್ವಮಾಶ್ರಿತಾಯಾಂ ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವಜಙ್ಘಾಯಾಮಪಿ ವಾಮಪಾರ್ಶ್ವಮಾಶ್ರಿತಾಯಾಂ ದಕ್ಷಿಣಪಾರ್ಶ್ವಜಙ್ಘಾಯಾಮಪಿ| ಯವಮುದ್ಗಪ್ರಾಯಂ ಯವಮುದ್ಗಭೂಯಿಷ್ಠಮ್ ಇತ್ಯಪಚೀ|| ೨೦||
Adhikarana vAtajanADIcikitsA (21) · Śloka 21
ನಾಡೀಮನಿಲಜಾಮುಪನಾಹ್ಯ ಪೂಯಗತಿಮಸ್ಯಾ ನಿಶ್ಶೇಷಮೇಷಿತ್ವಾಽ ವದಾರಯೇಚ್ಛಸ್ತ್ರೇಣ| ತತಸ್ತಿಲಾಪಾಮಾರ್ಗಫಲಕಲ್ಕೇನ ಸಸೈ ನ್ಧವೇನ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಬಧ್ನೀಯಾತ್||೨೧||
नाडीमनिलजामुपनाह्य पूयगतिमस्या निश्शेषमेषित्वाऽ वदारयेच्छस्त्रेण| ततस्तिलापामार्गफलकल्केन ससै न्धवेन पूरयित्वा बध्नीयात्||२१||
🔊 Audio coming soon
ನಾಡೀಮನಿಲಜಾಮುಪನಾಹ್ಯ ಬಧ್ವಾ ಅರ್ಥಾದ್ವಾತಹರದ್ರವ್ಯೈಃ| ಪೂಯಗತಿಂ ಪೂಯನಾಡೀಮೋಷಿಣ್ಯಾನ್ ವೀಕ್ಷ್ಯ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೨೧||
Adhikarana pittajanADIcikitsA (22) · Śloka 22
ಪಿತ್ತಜಾಂ ಸಘೃತಕ್ಷೀರಯಾ ಪದ್ಮಕಾದಿಕೃತಯೋತ್ಕಾರಿಕಯೋಽಪನಾ ಹಿತಾಮ್| ವಿದಾರಿತಾಞ್ಚ ತಿಲನಾಗದನ್ತೀಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಕಲ್ಕೇನ ಪೂರ ಯೇತ್| ಶ್ಯಾಮಾತ್ರಿಭಣ್ಡೀತ್ರಿಫಲಾತಿಲ್ವಕಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಕಲ್ಕ ಕ್ಷೀರಸಂಸ್ಕೃತಂ ಸರ್ಪಿರಭ್ಯಙ್ಗಃ| ಪರಂ ನಾಡೀನಿಬರ್ಹಣಮ್||೨೨||
पित्तजां सघृतक्षीरया पद्मकादिकृतयोत्कारिकयोऽपना हिताम्| विदारिताञ्च तिलनागदन्तीमञ्जिष्ठाकल्केन पूर येत्| श्यामात्रिभण्डीत्रिफलातिल्वकहरिद्राद्वयकल्क क्षीरसंस्कृतं सर्पिरभ्यङ्गः| परं नाडीनिबर्हणम्||२२||
🔊 Audio coming soon
ಪಿತ್ತಜಾಯಾ ನಾಡ್ಯಾಃ ಪದ್ಮಕಾದಿಗಣಕೃತಯಾ ಸಘೃತಕ್ಷೀರಯೋತ್ಕಾರಿಕಯೋಽಪನಾಹಃ| ತತಃ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ವಿದಾರಣಮ್| ತತಸ್ತಿಲಾದಿಕಲ್ಕೇನ ಪೂರಣಮ್| ಶ್ಯಾಮಾದಿಕಲ್ಕಕ್ಷೀರಸಂಸ್ಕೃತಂ ಸರ್ಪಿರಭ್ಯಙ್ಗಃ|| ೨೨||
Adhikarana kaphajanADicikitsA (23) · Śloka 23
ಶ್ಲೇಷ್ಮಜಾಂ ಸಕ್ತುಕುಲತ್ಥಕಿಣ್ವಸರ್ಷಪೈರುಪನಾಹ್ಯ ವಿದಾರ್ಯ ಚ ನಿಮ್ಬತೈಲಸೈನ್ಧವಸೌರಾಷ್ಟ್ರೀನಿಕುಮ್ಭೈರ್ಲೇಪಯೇತ್| ದನ್ತೀಚಿತ್ರಕಸ್ವ ರ್ಜಿಕಾಸೈನ್ಧವತಾಲೀಸನಲದಪೂತಿಕಾಪಾಮಾರ್ಗಫಲೈಸ್ತೈಲಂ ಸಮೂತ್ರಂ ಪಾಚಿತಮಭ್ಯಙ್ಗಃ||೨೩||
श्लेष्मजां सक्तुकुलत्थकिण्वसर्षपैरुपनाह्य विदार्य च निम्बतैलसैन्धवसौराष्ट्रीनिकुम्भैर्लेपयेत्| दन्तीचित्रकस्व र्जिकासैन्धवतालीसनलदपूतिकापामार्गफलैस्तैलं समूत्रं पाचितमभ्यङ्गः||२३||
🔊 Audio coming soon
ಶ್ಲೇಷ್ಮಜಾಯಾ ನಾಡ್ಯಾಃ ಸಕ್ತ್ವಾದಿಭಿರುಪನಾಹಃ ವಿದಾರಣಞ್ಚ| ನಿಮ್ಬಾದಿಭಿರ್ಲೇಪಃ| ದನ್ತ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸಮೂತ್ರಂ ತೈಲಂ ಪಾಚಿತಮಭ್ಯಙ್ಗಃ|| ೨೩||
Adhikarana shalyajanADIcikitsA (24) · Śloka 24
ಶಲ್ಯಹೇತುಕೀಂ ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ಸರ್ವಶಃ ಶಲ್ಯಂ ವಿಶೋಧ್ಯ ಮಧುಘೃತ ತಿಲಕಲ್ಕಪ್ರತಿಚ್ಛನ್ನಾಂ ಬಧ್ನೀಯಾತ್| ಬಿಲ್ವಕಪಿತ್ಥಕುಮ್ಭೀ ಖರ್ಜೂರವನಸ್ಪತಿಶಲಾಟುಕ್ವಾಥೇ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಮುಸ್ತೋರುಪೂಗಶಕುನಸು ಗನ್ಧಿಕಾಲೋಧ್ರಮೋಚರಸಧಾತಕೀಪುಷ್ಪಗರ್ಭಾಂ ತೈಲಂ ಪ್ರಸಾಧಿತಂ ಸಾಧಯತ್ಯಾಶು ಶಲ್ಯಜಾಂ ಗತಿಮ್||೨೪||
शल्यहेतुकीं पाटयित्वा सर्वशः शल्यं विशोध्य मधुघृत तिलकल्कप्रतिच्छन्नां बध्नीयात्| बिल्वकपित्थकुम्भी खर्जूरवनस्पतिशलाटुक्वाथे प्रियङ्गुमुस्तोरुपूगशकुनसु गन्धिकालोध्रमोचरसधातकीपुष्पगर्भां तैलं प्रसाधितं साधयत्याशु शल्यजां गतिम्||२४||
🔊 Audio coming soon
ಶಲ್ಯಹೇತುಕೀಂ ನಾಡೀಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ಸರ್ವಶ ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಬಿಲ್ವಾದಿವನಸ್ಪತಿಶಲಾಟುಕ್ವಾಥೇ ಪ್ರಿಯಙ್ಗ್ವಾದಿಗರ್ಭಂ ತೈಲಂ ಪ್ರಸಾಧಿತಂ ಶಲ್ಯಜಾಂ ಗತಿಮಾಶು ಸಾಧಯತಿ|| ೨೪||
Adhikarana ashastrakRutyArhanADIcikitsA (25) · Śloka 25
ಅಶಸ್ತ್ರಕೃತ್ಯಾಂ ನಾಡ್ಯಾಂ ಭೇದಿನ್ಯೈಷಿಣ್ಯಾಽನ್ತೇ ಸಮುದ್ಭಿದ್ಯ ಕ್ಷಾ ರಾಕ್ತಂ ಸೂತ್ರಂ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್| ತದಸನ್ನಿಧಾನೇ ತ್ವಿತರಯೈಷಿಣ್ಯಾ ಚ ತೇನಾವದೀರ್ಣಾಯಾಂ ತದನುಸ್ಯೂತಮನ್ಯದನ್ಯತ್ ಕ್ಷಾರಸೂತ್ರಂ ಸಞ್ಚಾರಯೇ ದಾಗತಿಭೇದಾದಮನಪಾಯೇಽಭ್ಯುಪಾಯಃ| ಸೂಕ್ಷ್ಮಾನೇಕಗತಿಷು ಭಗ ನ್ದರೇಷು ಮೂಲೇಷು ಚ ಛಿದ್ರಿತೇಷು ಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದೇಷ್ವಿತಿ||೨೫||
अशस्त्रकृत्यां नाड्यां भेदिन्यैषिण्याऽन्ते समुद्भिद्य क्षा राक्तं सूत्रं प्रवेशयेत्| तदसन्निधाने त्वितरयैषिण्या च तेनावदीर्णायां तदनुस्यूतमन्यदन्यत् क्षारसूत्रं सञ्चारये दागतिभेदादमनपायेऽभ्युपायः| सूक्ष्मानेकगतिषु भग न्दरेषु मूलेषु च छिद्रितेषु ग्रन्थ्यर्बुदेष्विति||२५||
🔊 Audio coming soon
ಯಾ ನಾಡೀ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಶಸ್ತ್ರಕೃತ್ಯಾ ನ ಭವತಿ ತಾಂ ಭೇದಿನ್ಯಾ ವಿಶಿಷ್ಟಯೈಷಿಣ್ಯಾಽನ್ತೇ ಸಮುದ್ಭಿದ್ಯೇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ತದಸನ್ನಿಧಾನ ಇತಿ ಭೇದಿನ್ಯೇಷಣ್ಯಸನ್ನಿಧಾನೇ| ತೇನೇತಿ ಕ್ಷಾರಸೂತ್ರೇಣ ತದನುಸ್ಯೂತಮಿತಿ ಪೂರ್ವವತ್ ಕ್ಷಾರಸೂತ್ರವೇಷ್ಟಿತಂ ಕೃತ್ವಾ ಸೂಚೀವತ್ಸೂತ್ರಂ ಸೂತ್ರೇಣ ಪ್ರವೇಶಯೇದಯಂ ಕ್ಷಾರಸೂತ್ರಪ್ರಯೋಗಃ ಅನಪಾಯಃ ಪರಿಣಾಮೇ ನಿರ್ದೋಷ ಉಪಾಯಃ| ಕಿಂ ನಾಡೀಷ್ವೇವಾಯಮನಪಾಯೋಽಭ್ಯುಪಾಯ ಆಹೋಸ್ವಿದನ್ಯತ್ರಾಪೀತ್ಯಾಹ| ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಽನೇಕಗತಿಷ್ವಿತ್ಯಾದಿಮೂಲೇಷು ಚ ಛಿದ್ರಿತೇಷ್ವಿತಿ ಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದವಿಶೇಷಣಮ್| ಛಿದ್ರೇಣೈವ ಸೂತ್ರಪ್ರಯೋಗಃ|| ೨೫||
Adhikarana atideshena vraNacikitsA (26-35) · Śloka 35
ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ವ್ರಣೇಷು ದುಷ್ಟಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸ್ಯಗಮ್ಭರಾದಿಷು ಸಾಧನಮ್| ಯಾ ವರ್ತ್ಯೋ ಯಾನಿ ತೈಲಾನಿ ತನ್ನಾಡೀಷ್ವಪಿ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ವಿಭೀತಕಾಮ್ರಾಸ್ಥಿವಟಪ್ರವಾಲಹರೇಣುಕಾಶಾಲ್ಮಲಿಬೀಜಯುಕ್ತಾ| ವರಾಹವಿಷ್ಠಾ ಚ ಮಷೀ ಸುದಗ್ಧಾ ತೈಲಪ್ಲುತಾ ಸರ್ವಗತೀರ್ನಿಹನ್ತಿ| ಧತ್ತೂರಕಂ ಮದನಕೋದ್ರವಜಞ್ಚ ಬೀಜಂ ಕೋಶಾತಕೀ ಶುಕನಸಾ ಮೃಗಭಾಜನೀ ಚ| ಅಙ್ಕೋಲಜಞ್ಚ ಕುಸುಮಂ ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯ ಚೂರ್ಣಂ ಲಾಕ್ಷೋದಕಾಪಹೃತದೋಷಗತೌ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಮ್| ಮಿಶ್ರಿತಂ ತೇನ ತೈಲಞ್ಚ ಪರಮಂ ಗತಿರೋಪಣಮ್| ಸೌವಹೇಷು ಚ ಕನ್ದೇಷು ಕೃತಂ ವಜ್ರಾಹ್ವಯೇಷು ಚ| ಭಲ್ಲಾತಕಾರ್ಕಮರಿಚೈರ್ಲವಣೋತ್ತಮೇನ ಸಿದ್ಧಂ ವಿಡಙ್ಗರಜನೀದ್ವಯಚಿತ್ರಕೈಶ್ಚ| ತೈಲಂ ಸಮಾರ್ಕವರಸೈರ್ವಿನಿಹನ್ತಿ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಂ ನಾಡೀಂ ಕಫಾನಿಲಕೃತಾಮಪಚೀವ್ರಣಾಂಶ್ಚ||೨೬|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗ ಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದಶ್ಲೀಪದಾಪಚೀ ನಾಡೀಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೫||
भवति चात्र- व्रणेषु दुष्टसूक्ष्मास्यगम्भरादिषु साधनम्| या वर्त्यो यानि तैलानि तन्नाडीष्वपि कल्पयेत्| विभीतकाम्रास्थिवटप्रवालहरेणुकाशाल्मलिबीजयुक्ता| वराहविष्ठा च मषी सुदग्धा तैलप्लुता सर्वगतीर्निहन्ति| धत्तूरकं मदनकोद्रवजञ्च बीजं कोशातकी शुकनसा मृगभाजनी च| अङ्कोलजञ्च कुसुमं परिकल्प्य चूर्णं लाक्षोदकापहृतदोषगतौ प्रयोज्यम्| मिश्रितं तेन तैलञ्च परमं गतिरोपणम्| सौवहेषु च कन्देषु कृतं वज्राह्वयेषु च| भल्लातकार्कमरिचैर्लवणोत्तमेन सिद्धं विडङ्गरजनीद्वयचित्रकैश्च| तैलं समार्कवरसैर्विनिहन्ति कृच्छ्रां नाडीं कफानिलकृतामपचीव्रणांश्च||२६|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्ग संग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे ग्रन्थ्यर्बुदश्लीपदापची नाडीप्रतिषेधो नाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः||३५||
🔊 Audio coming soon
ಪೂರ್ವಂ ವ್ರಣೇಷು ದುಷ್ಟೇಷು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸ್ಯೇಷು ಗಮ್ಭೀರಾದಿಷು ಯಾ ವರ್ತ್ಯೋ ಯಾನಿ ಚ ತೈಲಾನಿ ತತ್ಸಾಧನಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಡೀಷ್ವಪಿ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ವಿಭೀತಕಾದಿಮಷ್ಯಾಸ್ತೈಲಪ್ಲುತಾಯಾಸ್ಸರ್ವಗತಿಪ್ರಯೋಗಃ| ಧತ್ತೂರಾದಿಕಂ ಚೂರ್ಣಂ ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯ ಮದನಕೋದ್ರವೌ ಶಾಲಿವಿಶೇಷೌ ಮೃಗಭೋಜನೀ ಮೃಗಾದಿನೀ, ತೇನ ಚ ಧತ್ತೂರಾದಿಚೂರ್ಣೇನ ಯುಕ್ತಂ ತೈಲಂ ಪರಮಂ ಗತಿರೋಪಣಮ್| ಭಲ್ಲಾತಕಾದಿಭಿಸ್ಸಭೃಙ್ಗರಸೈಸ್ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಸುಕೃಚ್ಛ್ರಾನಪಿ ನಾಡ್ಯಾದೀನ್ ವಿನಿಹನ್ತಿ|| ೨೬|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹ- ವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ