Adhikarana atha karNarogapratiShedho nAma dvAviMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതഃ കര്ണരോഗപ്രതിഷേധം നാമാധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
अथातः कर्णरोगप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ഉക്തക്രമേണ കര്ണരോഗാണാം ചികിത്സാം പ്രദര്ശയിതുമധ്യായ ആരഭ്യതേ||൧||
Adhikarana vAtakarNarogacikitsA sarpiHpAnam (2) · Śloka 2
വാതജേ കര്ണശൂലേ രാത്രൌ രാത്രൌ രസഭോജനോത്തരം വാതഹരദ്രവ്യസിദ്ധം സര്പിഃ പിബേന്നിരന്നോ വാ പയോऽനുപാനമ്||൨||
वातजे कर्णशूले रात्रौ रात्रौ रसभोजनोत्तरं वातहरद्रव्यसिद्धं सर्पिः पिबेन्निरन्नो वा पयोऽनुपानम्||२||
🔊 Audio coming soon
രസഭോജനോത്തരം രസഭോജനസ്യ പശ്ചാത്| അഥവാ നിരന്ന ഏവ പയോऽനുപാനം വാതഹരദ്രവ്യസിദ്ധം സര്പിഃ പിബേത്||൨||
Adhikarana karNasvedanam (3) · Śloka 3
തതോ ദശമൂലസിദ്ധേ ഛാഗേ പയസി ഗോശ്രൃങ്ഗനിഹിതോऽഗ്നിവര്ണാന് പാഷാണാന് സന്ദശേന ഗൃഹീത്വാऽവപേത്| തേനോഷ്മണാ നാഡീസ്വേദേന ച സ്വഭ്യക്തം സ്വേദയേത്| ബില്വയവകോലകുലത്ഥമാഷാര്കശിഗ്രുപത്രൈര്വാ സാനൂപമാംസൈഃ ക്വാഥിതൈഃ||൩||
ततो दशमूलसिद्धे छागे पयसि गोश्रृङ्गनिहितोऽग्निवर्णान् पाषाणान् सन्दशेन गृहीत्वाऽवपेत्| तेनोष्मणा नाडीस्वेदेन च स्वभ्यक्तं स्वेदयेत्| बिल्वयवकोलकुलत्थमाषार्कशिग्रुपत्रैर्वा सानूपमांसैः क्वाथितैः||३||
🔊 Audio coming soon
തത ഇതി സര്പിഷ്പാനാദനന്തരം ദശമൂലേത്യാദിനാ കര്ണസ്വേദഃ| അഥവാ ബില്വാദിപത്രൈരാനൂപമാംസയുക്തൈഃ ക്വഥിതൈഃ സ്വേദയേത്||൩||
Adhikarana karNapUraNam (4) · Śloka 4
സ്വിന്നം ച പൂരയേത് കുഷ്ഠാരാസ്നാമധുകവംശാവലേഖശുണ്ഠീശിഖിചന്ദ്രകമാഷസരലപയോവിപക്വേന തൈലേന| ജീവകമധുകകുഷ്ഠമണ്ഡൂകീദേവദാരുമഹൌഷധകല്കാഷ്ടഗുണക്ഷീരസിദ്ധേന വാ| മയൂരനാലകുലത്ഥാഗരുമാഷദേവദാരുകല്കക്ഷാരശുക്താമ്ലസാധിതാഭ്യാം വാ തൈലവസാഭ്യാമ്| മധുകക്ഷീരകാകോലീമാഷശതാവരീകല്കസര്വഗന്ധോദകക്ഷീരവിപക്വയാ വാ വരാഹവസയാ| രാസ്നാമധുകകാകോലീദേവദാരുകല്കപയോവിപാചിതയാ വാ ശിംശുമാരവസയാ| മാംസീകുഷ്ഠാമേദാസരലസുരഭിമധുകക്ഷീരവിപക്വയാ വാ ഗോധാവസയാ| ജീവകശതാഹ്വാമധുകമാംസീക്ഷീരസിദ്ധാം കുക്കുടമയൂര-വസാം കര്ണപൂരണനസ്യാഭ്യങ്ഗേഷു വിദധ്യാത്| മധുകക്ഷീരകാകോലീകല്കേന ചതുര്ഗുണശിഗ്രുഹ്രസ്വപഞ്ചമൂലകൈരണ്ഡപത്രരസമഷ്ടഗുണക്ഷീരസാധിതം തൈലം വാ| ഘൃതതൈലവസാഭ്യക്താനി തരുണാന്യശ്വത്ഥപത്രാണി പുടപാകസ്വിന്നാനി പ്രപീഡ്യ തദ്രസേന കര്ണം പൂരയേത്| തദ്വച്ച തൈലലവണാഭ്യക്താന്യര്കോരുപൂഗമൂലകാരലുകബില്വമഹാവൃക്ഷാന്യതമപത്രാണി| മഹാപഞ്ചമൂലസരലാഗരുദേവദാര്വ്യന്യതമകാഷ്ഠമഷ്ടാദശാങ്ഗുലം ത്രിഭാഗേ ക്ഷൌമേണാവേഷ്ട്യ തൈലേന സിക്ത്വാഗ്രേ പ്രദീപയേത്| തതോ ദഹ്യമാനാദ്യഃ സ്നേഹഃ പതതി സദ്യഃ കര്ണരുജമപഹരതി||൪||
स्विन्नं च पूरयेत् कुष्ठारास्नामधुकवंशावलेखशुण्ठीशिखिचन्द्रकमाषसरलपयोविपक्वेन तैलेन| जीवकमधुककुष्ठमण्डूकीदेवदारुमहौषधकल्काष्टगुणक्षीरसिद्धेन वा| मयूरनालकुलत्थागरुमाषदेवदारुकल्कक्षारशुक्ताम्लसाधिताभ्यां वा तैलवसाभ्याम्| मधुकक्षीरकाकोलीमाषशतावरीकल्कसर्वगन्धोदकक्षीरविपक्वया वा वराहवसया| रास्नामधुककाकोलीदेवदारुकल्कपयोविपाचितया वा शिंशुमारवसया| मांसीकुष्ठामेदासरलसुरभिमधुकक्षीरविपक्वया वा गोधावसया| जीवकशताह्वामधुकमांसीक्षीरसिद्धां कुक्कुटमयूर-वसां कर्णपूरणनस्याभ्यङ्गेषु विदध्यात्| मधुकक्षीरकाकोलीकल्केन चतुर्गुणशिग्रुह्रस्वपञ्चमूलकैरण्डपत्ररसमष्टगुणक्षीरसाधितं तैलं वा| घृततैलवसाभ्यक्तानि तरुणान्यश्वत्थपत्राणि पुटपाकस्विन्नानि प्रपीड्य तद्रसेन कर्णं पूरयेत्| तद्वच्च तैललवणाभ्यक्तान्यर्कोरुपूगमूलकारलुकबिल्वमहावृक्षान्यतमपत्राणि| महापञ्चमूलसरलागरुदेवदार्व्यन्यतमकाष्ठमष्टादशाङ्गुलं त्रिभागे क्षौमेणावेष्ट्य तैलेन सिक्त्वाग्रे प्रदीपयेत्| ततो दह्यमानाद्यः स्नेहः पतति सद्यः कर्णरुजमपहरति||४||
🔊 Audio coming soon
ഏവഞ്ച സ്വിന്നം കര്ണം കുഷ്ഠാദിവിപക്വേന തൈലേന പൂരയേത്| ജീവകാദിസിദ്ധേന തൈലേന വാ| മയൂരനാലാദിസാധിതാഭ്യാം തൈലവസാഭ്യാം വാ മധുകാദിവിപക്വയാ വരാഹവസയാ വാ കര്ണം പൂരയേത്| രാസ്നാദിവിപാചിതയാ ശിംശുമാരവസയാ വാ| ശിംശുമാരോ നാമ ജലജഃ പ്രാണിവിശേഷഃ| മാംസ്യാദിവിപക്വയാ ഗോധാവസയാ വാ കര്ണം പൂരയേദിതി സമ്ബന്ധഃ| സുരഭിര്മുരാ| ജീവകാദിസിദ്ധാം കുക്കുടമയൂരയോര്വസാം കര്ണപൂരണാദിഷു വിദധ്യാത്| മധുകാദിസാധിതം വാ തൈലം കര്ണപൂരണാദിഷു| ശിഗ്ര്വാദിപത്രരസസ്തൈലാച്ചതുര്ഗുണഃ| ക്ഷീരമഷ്ടഗുണമ്| ഹ്രസ്വം ബൃഹത്യാദിപഞ്ചമൂലമ്| തരുണാന്യചിരപ്രരൂഢാന്യശ്വത്ഥപത്രാണി ഘൃതാദ്യഭ്യക്താനി തദ്വദിതി പുടപാകസ്വിന്നാനി പ്രപീഡ്യ തദ്രസേന കര്ണം പൂരയേത്| അര്കാദീനാമന്യതമസ്യ പത്രാണി തൈലലവണാഭ്യക്താനി തദ്വദിതി പുടപാകസ്വിന്നാനി പ്രപീഡ്യ തദ്രസേന കര്ണം പൂരയേത്| മഹാപഞ്ചമൂലാദ്യന്യതമകാഷ്ഠസ്നേഹഗ്രഹണവിധാനം സുബോധമ്| സഃ സ്നേഹഃ കര്ണപൂരണേന സദ്യ ഏവ കര്ണരുജമപഹരതി||൪||
Adhikarana dhUmapAnam (5) · Śloka 5
മധൂച്ഛിഷ്ടകൈഡര്യമധുശിഗ്രുഫലവചായവനലദൈലാഗുഗ്ഗുലുഭിഃ ശ്ലക്ഷ്ണപിഷ്ടൈഃ ക്ഷൌമവസ്ത്രം ധൂമവര്ത്തിപ്രമാണപരിണാഹം ലേപയേത്തതഃ സൂത്രേണാവേഷ്ട്യ ഡുണ്ഡുകനാലേന ധൂമം പാതും ദദ്യാത്| ഡുണ്ഡുകനാലമേവ വാനേന കല്കേനാഭ്യജ്യ വിശോഷയിത്വാ ധൂമം വിദധ്യാത്||൫||
मधूच्छिष्टकैडर्यमधुशिग्रुफलवचायवनलदैलागुग्गुलुभिः श्लक्ष्णपिष्टैः क्षौमवस्त्रं धूमवर्त्तिप्रमाणपरिणाहं लेपयेत्ततः सूत्रेणावेष्ट्य डुण्डुकनालेन धूमं पातुं दद्यात्| डुण्डुकनालमेव वानेन कल्केनाभ्यज्य विशोषयित्वा धूमं विदध्यात्||५||
🔊 Audio coming soon
മധൂച്ഛിഷ്ടാദിഭിഃ ശ്ലക്ഷ്ണയിഷ്ടൈഃ സൂത്രോക്തധൂമവര്ത്തിപ്രമാണം പരിണാഹേ ക്ഷൌമം ലേപയേത്| തതസ്തത്ക്ഷൌമം വര്ത്ത്യാകൃത്യ സൂത്രേണാവേഷ്ട്യ ഡുണ്ഡുകസ്യ സ്യോനാകസ്യ നാലേന ധൂമം പാതുമാതുരായ ദദ്യാത്| അഥവാ കേവലമേവ ഡുണ്ഡുകനാലമനേന മധൂച്ഛിഷ്ടാദികല്കേനാഭ്യജ്യ ശോഷയിത്വാ ധൂമം പാതും വിദധ്യാത്|| ൫||
Adhikarana lepaH pariSiShTA cikitsA ca (6) · Śloka 6
ശ്രേയസീദേവദാരുകാകോലീകുഷ്ഠനിചുലബീജൈഃ ക്ഷീരപിഷ്ടൈസ്തിലയുതൈഃ കര്ണം ബഹിര്ലേപയേത്| സര്വധാന്യസ്നേഹഗോക്ഷീരസിദ്ധാമുത്കാരികാമേരണ്ഡപത്രാവച്ഛാദിതേ കര്ണേ സ്വേദാര്ഥം പ്രണയേത്| പുനഃ പുനശ്ച നാഡീസ്വേദാന് പിണ്ഡസ്വേദശ്ച| വാതവ്യാധിപ്രതിശ്യായാര്ദിതവിധാനഞ്ച സനിരൂഹാനുവാസനം കുര്യാത്||൬||
श्रेयसीदेवदारुकाकोलीकुष्ठनिचुलबीजैः क्षीरपिष्टैस्तिलयुतैः कर्णं बहिर्लेपयेत्| सर्वधान्यस्नेहगोक्षीरसिद्धामुत्कारिकामेरण्डपत्रावच्छादिते कर्णे स्वेदार्थं प्रणयेत्| पुनः पुनश्च नाडीस्वेदान् पिण्डस्वेदश्च| वातव्याधिप्रतिश्यायार्दितविधानञ्च सनिरूहानुवासनं कुर्यात्||६||
🔊 Audio coming soon
ശ്രേയസ്യാദിഭിസ്തിലയുക്തൈഃ കര്ണലേപഃ| ശ്രേയസോ ഹസ്തിപിപ്പലീ| സുബോധമ്||൬||
Adhikarana pathyApathyam (7) · Śloka 7
പരിഹാര്യാണി ച പരിഹരേദ്വിശേഷതഃ പ്രവാതം ശിതാമ്ബുപാനം ശിരഃസ്നാനം ച||൭||
परिहार्याणि च परिहरेद्विशेषतः प्रवातं शिताम्बुपानं शिरःस्नानं च||७||
🔊 Audio coming soon
പരിഹര്യാണി വാതകോപനാനി പരിഹരേത്| പ്രവാതാദീനി വിശേഷേണ| പ്രകൃഷ്ടോ വാതഃ പ്രവാതഃ| ഇതി വാതജേ കര്ണരോഗേ||൭||
Adhikarana pittakarNarogacikitsA (8) · Śloka 8
പിത്തജേ തു ശൂലേ പ്രാതഃ പ്രാതഃ ശര്കരായുതം സര്പിഃ പായയേത്| തതഃ സ്നിഗ്ധം വിരേചയേത്| ദ്രാക്ഷാമധുകസിദ്ധം സ്തന്യം കര്ണപൂരണം പ്രയുഞ്ജീത| മാക്ഷികം വാ| മധുകപദ്മകകല്കസ്തന്യസിദ്ധം വാ സര്പിഃ| സിതാമധുകഖര്ജൂരമൃദ്വീകാഭിര്വാ സക്ഷീരേക്ഷുരസം പ്രിയാലകതൈലം പാചിതമഭ്യങ്ഗനസ്യകര്ണപൂരണൈഃ ശൂലദാഹഘ്നമ്| മധുകകുഡവം ഷോഡശഗുണേനാമ്ഭസാऽഷ്ടാവശേഷം സാധയിത്വാ തേന തൈലാര്ദ്ധകുഡവമഷ്ടഗുണക്ഷീരം യഷ്ടീമധുകോശീരസാരിവാകാകോലീജീവകാനന്താമൃണാലമഞ്ജിഷ്ഠാ ലോധ്രചന്ദനബിസഗര്ഭം പചേത്| തച്ച പൂര്വവത് പ്രണയേത്| ഏഷാമേവ ച കല്കേന സഘൃതേന കര്ണം പരിതോ ലേപയേത്| സ്വേദയേച്ച| തഥാ ക്ഷീരസര്പിര്നസ്യം ശിരോऽഭ്യങ്ഗശ്ച| ഏവമപ്യനുപശമേ തു പുനര്വിരേകഃ||൮||
पित्तजे तु शूले प्रातः प्रातः शर्करायुतं सर्पिः पाययेत्| ततः स्निग्धं विरेचयेत्| द्राक्षामधुकसिद्धं स्तन्यं कर्णपूरणं प्रयुञ्जीत| माक्षिकं वा| मधुकपद्मककल्कस्तन्यसिद्धं वा सर्पिः| सितामधुकखर्जूरमृद्वीकाभिर्वा सक्षीरेक्षुरसं प्रियालकतैलं पाचितमभ्यङ्गनस्यकर्णपूरणैः शूलदाहघ्नम्| मधुककुडवं षोडशगुणेनाम्भसाऽष्टावशेषं साधयित्वा तेन तैलार्द्धकुडवमष्टगुणक्षीरं यष्टीमधुकोशीरसारिवाकाकोलीजीवकानन्तामृणालमञ्जिष्ठा लोध्रचन्दनबिसगर्भं पचेत्| तच्च पूर्ववत् प्रणयेत्| एषामेव च कल्केन सघृतेन कर्णं परितो लेपयेत्| स्वेदयेच्च| तथा क्षीरसर्पिर्नस्यं शिरोऽभ्यङ्गश्च| एवमप्यनुपशमे तु पुनर्विरेकः||८||
🔊 Audio coming soon
പിത്തജേ കര്ണശൂലേ പ്രാതഃ പ്രാതഃ ശര്കരയാ യുതം സര്പിരാസ്നിഗ്ധത്വലാഭാത് പായയേത്| സുബോധമ്| മാക്ഷികം വേതി കേവലമ്| സിതാദിഭിഃ പ്രിയാലകതൈലം പാചിതമഭ്യങ്ഗാദിഭിഃ ശുലദാഹഘ്നമ്| മധുകാദിനാ തൈലം പൂര്വവത് പ്രണയേദിത്യഭ്യങ്ഗാദിഷു| തേനേത്യഷ്ടഭാഗശേഷേണ യഷ്ടീമധുകാദിഗര്ഭേണ| അനന്താ ദൂര്വാ| ഏഷാമിത്യനന്തരോക്താനാം യഷ്ടീമധുകാദീനാമ്| ക്ഷീരസര്പിര്യത്ക്ഷീരം മഥിത്വാ ഗൃഹ്യതേ| സുബോധമ്| ഇതി പിത്തജേ കര്ണരോഗേ||൮||
Adhikarana kaPakarNarogacikitsA (9) · Śloka 9
കഫജേ പിപ്പലീവിപക്വം ഘൃതമഥവാ സക്ഷൌദ്രം പായയിത്വാ തം വാമയേത്| തതസ്തീക്ഷ്ണം ധൂമം പായയേത്| കര്ണഞ്ചാസ്യ പൂരയേത് സരലദേവദാരുഹിംസ്രാപടോലപത്രസുരസസിദ്ധേന തൈലേന| ദേവദാരുപിപ്പലീമാലതീപത്രക്വാഥകല്കസിദ്ധേന വാ| ലോധ്രഖദിരസാരമനശ്ശിലാദ്വിഹരിദ്രാകുഷ്ഠത്രിഫലൈലാക്വാഥകല്കസിദ്ധേന വാ| രസാഞ്ജനമാര്കവവൈജയന്തീശിഗ്രുലശുനാര്ദ്രകമരുങ്ഗീമൂലകദലീനാം വാ പൃഥക് സമസ്താനാം വാ രസേന മധുനാ വാ രക്ഷോഘ്നതൈലേന വാ| തഥാ ശൂലശോഫഗൌരവാണി പ്രശാമ്യന്തി| ധാന്യാമ്ലക്വഥിതദ്ശമൂലബാഷ്പേണ നാഡീസ്വേദമാചരേത്| സ്വിന്നം കുശാമ്രത്രിവൃന്നലദശുണ്ഠീമുസ്തസാധിതേന തൈലേന പൂരയേത്| കഫഘ്നാംശ്ച ഗണ്ഡൂഷാന് ധാരയേത്||൯||
कफजे पिप्पलीविपक्वं घृतमथवा सक्षौद्रं पाययित्वा तं वामयेत्| ततस्तीक्ष्णं धूमं पाययेत्| कर्णञ्चास्य पूरयेत् सरलदेवदारुहिंस्रापटोलपत्रसुरससिद्धेन तैलेन| देवदारुपिप्पलीमालतीपत्रक्वाथकल्कसिद्धेन वा| लोध्रखदिरसारमनश्शिलाद्विहरिद्राकुष्ठत्रिफलैलाक्वाथकल्कसिद्धेन वा| रसाञ्जनमार्कववैजयन्तीशिग्रुलशुनार्द्रकमरुङ्गीमूलकदलीनां वा पृथक् समस्तानां वा रसेन मधुना वा रक्षोघ्नतैलेन वा| तथा शूलशोफगौरवाणि प्रशाम्यन्ति| धान्याम्लक्वथितद्शमूलबाष्पेण नाडीस्वेदमाचरेत्| स्विन्नं कुशाम्रत्रिवृन्नलदशुण्ठीमुस्तसाधितेन तैलेन पूरयेत्| कफघ्नांश्च गण्डूषान् धारयेत्||९||
🔊 Audio coming soon
കഫജേ കര്ണശൂലേ പിപ്പലീവിപക്വമപക്വമേവ വാ സക്ഷൌദ്രം സര്പിഃ പായയിത്വാ തമാതുരം വാമയേത്| തീക്ഷ്ണോ ധൂമഃ സൂത്രോക്തഃ| അസ്യ ച ശ്ലേഷ്മകര്ണരോഗിണഃ സരലാദിസിദ്ധേന വാ ദേവദാര്വാദിസിദ്ധേന വാ ലോധ്രാദിസിദ്ധേന വാ തൈലേന കര്ണം പൂരയേത്|അരലാദികല്കപാകമ്| ശേഷയോര്യേഷാമേവ ക്വാഥസ്തേഷാമേവ ച കല്കേന| രസാഞ്ജനാദീനാം പൃഥഗ്ഭൂതാനാം വാ മിശ്രീഭൂതാനാം വാ രസേന കര്ണം പൂരയേത്| മാര്കവോ ഭൃങ്ഗരാജഃ| വൈജയന്ത്യതിമുക്തകഃ| മുരുങ്ഗീ മധുസ്രവാ| അഥവാ കേവലേനൈവ മധുനാ| അഥവാ രക്ഷൌഘ്നതൈലേന സര്ഷപതൈലേന| തഥേതി കര്ണപൂരണക്രിയയാ ശൂലാദീനി ശാമ്യന്തി| നാഡീസ്വേദഃ സുബോധഃ| സ്വിന്നം കര്ണം കുശാമ്രാദിസിദ്ധേന തൈലേന പൂരയേത്| കുശാമ്രഃ ക്ഷുദ്രാമ്രഃ| കഫാഘ്നാന് കഫഘ്നദ്രവ്യകൃതാന് ഗണ്ഡൂഷാന് ധാരയേച്ച| ഇതി കഫജേ കര്ണരോഗേ|| ൯||
Adhikarana raktajakarNarogacikitsA (10) · Śloka 10
രക്തജേ പൈത്തികവത് സിദ്ധിഃ സിരാവ്യശ്ച||൧൦||
रक्तजे पैत्तिकवत् सिद्धिः सिराव्यश्च||१०||
🔊 Audio coming soon
രക്തജേ കര്ണരോഗേ പൈത്തികകര്ണരോഗവത് സിശ്ചികിത്സാ| അത്ര തു സിരാവ്യധാऽധികഃ||൧൦||
Adhikarana pakvAvasthAyAScikitsA (11) · Śloka 11
പക്വേഷു കര്ണശൂലേഷു പൂയപ്രവാഹിഷു യഥാസ്വം ധൂമനസ്യഗണ്ഡൂഷവമനാന്യാചരേത്| ഉപദിഗ്ധഞ്ച സ്രോതഃ സായം പ്രാതഃ പിചുവര്ത്തിഭിഃ പ്രമൃജ്യ യവാഗരുമദനൈഃ സഘൃതൈര്ഗുഗ്ഗുലുനാ വാ ധൂപയിത്വാ മധുനാ പൂരയേത്| പലാശധവതിനിശകകുഭസര്ജത്വക്ക്വാഥരസക്രിയയാ സ്വഭ്യക്താം പിചുവര്ത്തിം സ്രോതസി ദദ്യാത്| ബദരീസല്ലകീജമ്ബൂധാതകീവടപ്ലക്ഷോദുമ്ബരക്വാഥേനൈവമേവ ച രസക്രിയയാ| ഹരിദ്രാധാതകീത്രിഫലാജമ്ബൂസല്ലകീകിംശുകക്വാഥേന ച| തഥാ സൌരാഷ്ട്രികാപദ്മകധാതകീസമങ്ഗാശ്വത്ഥധവലോധ്രരസാഞ്ജനക്വാഥേന| ഏഭിരേവൌഷധൈഃ സൂക്ഷ്മചൂര്ണീകൃതൈഃ സ്രോതസോऽവകിരണമേവം ക്ലേദശൂലഗൌരവാണി ശാമ്യന്തി| ഏഷാമേവ ച കഷായേണ സക്ഷൌദ്രേണ കപിത്ഥസ്വരസേന വാ പ്രക്ഷാലനമ്| തഥാ സുരസാദിവര്ഗഃ പ്രക്ഷാലനാവചൂര്ണനയോഃ പ്രയോജ്യഃ||൧൧||
पक्वेषु कर्णशूलेषु पूयप्रवाहिषु यथास्वं धूमनस्यगण्डूषवमनान्याचरेत्| उपदिग्धञ्च स्रोतः सायं प्रातः पिचुवर्त्तिभिः प्रमृज्य यवागरुमदनैः सघृतैर्गुग्गुलुना वा धूपयित्वा मधुना पूरयेत्| पलाशधवतिनिशककुभसर्जत्वक्क्वाथरसक्रियया स्वभ्यक्तां पिचुवर्त्तिं स्रोतसि दद्यात्| बदरीसल्लकीजम्बूधातकीवटप्लक्षोदुम्बरक्वाथेनैवमेव च रसक्रियया| हरिद्राधातकीत्रिफलाजम्बूसल्लकीकिंशुकक्वाथेन च| तथा सौराष्ट्रिकापद्मकधातकीसमङ्गाश्वत्थधवलोध्ररसाञ्जनक्वाथेन| एभिरेवौषधैः सूक्ष्मचूर्णीकृतैः स्रोतसोऽवकिरणमेवं क्लेदशूलगौरवाणि शाम्यन्ति| एषामेव च कषायेण सक्षौद्रेण कपित्थस्वरसेन वा प्रक्षालनम्| तथा सुरसादिवर्गः प्रक्षालनावचूर्णनयोः प्रयोज्यः||११||
🔊 Audio coming soon
പക്വേഷ്വിത്യനന്തരോക്തേഷു വാതാദിജേഷു കര്ണശൂലേഷു യഥാസ്വമിത്യാരമ്ഭകദോഷാപേക്ഷയാ ധൂമാദീന്യാചരേത്| ഉപദിഗ്ധം ക്ലേദേന ലിപ്തം കര്ണസ്രോതഃ| പിചുവര്ത്തിഃ കാര്പസവര്ത്തിഃ| പലാശാദിക്വാഥേന ബദര്യാദിക്വാഥേന ച പിചുവര്ത്ത്യഭ്യഞ്ജനേ രസക്രിയാ| ഹരിദ്രാദിക്വാഥേന ച രസക്രിയാ സൌരാഷ്ട്രികാദിക്വാഥേന ച| ഏഭിരേവ ച യഥായോഗം രസക്രിയൌഷധൈഃ സൂക്ഷ്മചൂര്ണീകൃതൈഃ പക്വകര്ണസ്രോതസോऽവകിരണമ്| ഏഷാമിത്യാദി സുബോധമ്|| ൧൧||
Adhikarana karNanAdabAdhiryayoshcikitsA - cikitsAsUtram (12) · Śloka 12
നാദബാധിര്യയോര്വാതശൂലോക്തഃ സര്വോ വിധിഃ| ശ്ലേഷ്മാനുബന്ധേ തു പ്രാക്ശ്ലേഷ്മാണമപഹരേദ്വമനനാവനാഭ്യാം തീക്ഷ്ണധൂമൈശ്ച||൧൨||
नादबाधिर्ययोर्वातशूलोक्तः सर्वो विधिः| श्लेष्मानुबन्धे तु प्राक्श्लेष्माणमपहरेद्वमननावनाभ्यां तीक्ष्णधूमैश्च||१२||
🔊 Audio coming soon
നാദാഖ്യേ ബാധിര്യാഖ്യേ ച രോഗേ വാതകര്ണരോഗോക്തഃ സര്വോ വിധിഃ| ശ്ലേഷ്മാനുബന്ധേ ത്വിതി നാദബാധിര്യയോരേവ ||൧൨||
Adhikarana asAdhyabAdhiryanirdeSaH (13) · Śloka 13
ബാധിര്യം ച ബാലവൃദ്ധക്ഷീണകാസശോഷിണാം ചിരോത്ഥിതം ച വര്ജയേത്||൧൩||
बाधिर्यं च बालवृद्धक्षीणकासशोषिणां चिरोत्थितं च वर्जयेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
ബാലാദീനാം ബാധിര്യമസാധ്യമ്| സര്വസ്യൈവ ച ചിരോത്ഥിതം ബഹുകാലപ്രരൂഢം ബാധിര്യം യത്തദസാധ്യമ്||൧൩||
Adhikarana sAdhyabAdhirye cikitsAkramaH (14) · Śloka 14
ഇതരത്തു സ്നേഹസ്വേദനസ്യശിരോബസ്തിബസ്തികര്മപ്രഭൃതിഭിര്ദോഷാനുബന്ധമവേക്ഷ്യ സാധയേത്||൧൪||
इतरत्तु स्नेहस्वेदनस्यशिरोबस्तिबस्तिकर्मप्रभृतिभिर्दोषानुबन्धमवेक्ष्य साधयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
ഇതരത്വനന്തരോക്തലക്ഷണവിപരീതം ബാധിര്യം ദോഷാനുബന്ധസ്വരൂപാനതിക്രമേണ നസ്യാദിഭിഃ സാധയേത്||൧൪||
Adhikarana prayujyamAnAH vividhAH yogAH (15) · Śloka 15
തത്ര പ്രാഗേവ പുരാണസര്പിഷാ വാ വാതഹരതൈലേന വാ സ്നിഗ്ധം സ്നേഹേനൈവ വിരേചയേത്| കൃതസംസര്ജനസ്യ പുനഃ സ്നിഗ്ധസ്യ ശോണിതമപഹരേത്| കര്ണാസന്നം ജലൌകോഭിസ്തതോ ബസ്തികര്മമൂര്ധതൈലനസ്യധൂമാന് കര്ണപൂരണം ച ശീലയേത്| തരുണബില്വഫലാനി ഗോമൂത്രേണ ക്വാഥയേത്തേന ക്വാഥേന സിതാമധുകബീജകബീജകല്കേന ച പയോയുക്തം തൈലം പാചയേത്| തത്തൈലമുഷ്ണം ശീതേ ബില്വക്വാഥേ പ്രക്ഷിപ്യ മന്ഥയേത് യാവത് പിണ്ഡീഭൂതമുദ്ധൃത്യാऽഷ്ടഗുണേ പയസി മധുകഗന്ധചന്ദനഗര്ഭം സാധിതമാശു കര്ണപൂരണാത് ബാധിര്യം നാശയതി| തിലാന് നവപ്രലൂനാന് വസ്ത്രബദ്ധാന് വഹന്തീഷ്വപ്സു രാത്രിമുഷിതാന് ദിവാ ശോഷയേത് പഞ്ചരാത്രമ്| ഏവം ഗതേ പഞ്ചരാത്രേ മധുയഷ്ടികാക്ഷീരകാകോലീമഹാപഞ്ചമൂലദേവദാരുശതാഹ്വാജീവകക്വഥിതേ പയസി പഞ്ചാഹമേവം വാസയേച്ഛോഷയേച്ച| തതോऽനേനൈവ ക്ഷീരേണൈഷാമേവ ച ദ്രവ്യാണാം ചൂര്ണമാത്രയാ യുക്താന് പ്രപീഡയേത്| തത്തൈലം നീലോത്പലാനന്താചന്ദനാഗരുമധുകജീവകകാകോലീസുനിഷണ്ണകമൂലകല്കൈരഷ്ടഗുണേന പയസാ പചേത്| ഏതന്നസ്യേ കര്ണപൂരണേ ശിരസി ചാഭ്യഞ്ജനേ പ്രണീതമാശു ശൂലനാദബാധിര്യാണി സര്വവാതവികാരാംശ്ച പിത്താനുബന്ധാനപോഹതി ഭഗ്നാസ്ഥിസന്ധാനജനനഞ്ച| ശുഷ്കമൂലകഭസ്മക്ഷാരദ്വയഹിങ്ഗുശുണ്ഠീമിസിവചാകുഷ്ഠാമരദാരുസൌഭാഞ്ജനഭൂര്ജഗ്രന്ഥിമുസ്താലവണത്രയൈഃ സോദ്ഭിദൈസ്തൈലം ശുക്തകദലീബീജപൂരകരസസംയുക്തം സിദ്ധം ശൂലനാദബാധിര്യകണ്ഡൂശോഫക്ലേദോപദേഹകൃമിപൂതികര്ണേഷു| അഥ കര്ണൌ സുപ്താവിവ ഭവതസ്തത്സമീപേ യഥോക്താം സിരാം മോക്ഷയേത്| അശ്വയഥുപരിസ്രാവേ മന്ദശ്രുതേര്വമനമാചരേത്||൧൫||
तत्र प्रागेव पुराणसर्पिषा वा वातहरतैलेन वा स्निग्धं स्नेहेनैव विरेचयेत्| कृतसंसर्जनस्य पुनः स्निग्धस्य शोणितमपहरेत्| कर्णासन्नं जलौकोभिस्ततो बस्तिकर्ममूर्धतैलनस्यधूमान् कर्णपूरणं च शीलयेत्| तरुणबिल्वफलानि गोमूत्रेण क्वाथयेत्तेन क्वाथेन सितामधुकबीजकबीजकल्केन च पयोयुक्तं तैलं पाचयेत्| तत्तैलमुष्णं शीते बिल्वक्वाथे प्रक्षिप्य मन्थयेत् यावत् पिण्डीभूतमुद्धृत्याऽष्टगुणे पयसि मधुकगन्धचन्दनगर्भं साधितमाशु कर्णपूरणात् बाधिर्यं नाशयति| तिलान् नवप्रलूनान् वस्त्रबद्धान् वहन्तीष्वप्सु रात्रिमुषितान् दिवा शोषयेत् पञ्चरात्रम्| एवं गते पञ्चरात्रे मधुयष्टिकाक्षीरकाकोलीमहापञ्चमूलदेवदारुशताह्वाजीवकक्वथिते पयसि पञ्चाहमेवं वासयेच्छोषयेच्च| ततोऽनेनैव क्षीरेणैषामेव च द्रव्याणां चूर्णमात्रया युक्तान् प्रपीडयेत्| तत्तैलं नीलोत्पलानन्ताचन्दनागरुमधुकजीवककाकोलीसुनिषण्णकमूलकल्कैरष्टगुणेन पयसा पचेत्| एतन्नस्ये कर्णपूरणे शिरसि चाभ्यञ्जने प्रणीतमाशु शूलनादबाधिर्याणि सर्ववातविकारांश्च पित्तानुबन्धानपोहति भग्नास्थिसन्धानजननञ्च| शुष्कमूलकभस्मक्षारद्वयहिङ्गुशुण्ठीमिसिवचाकुष्ठामरदारुसौभाञ्जनभूर्जग्रन्थिमुस्तालवणत्रयैः सोद्भिदैस्तैलं शुक्तकदलीबीजपूरकरससंयुक्तं सिद्धं शूलनादबाधिर्यकण्डूशोफक्लेदोपदेहकृमिपूतिकर्णेषु| अथ कर्णौ सुप्ताविव भवतस्तत्समीपे यथोक्तां सिरां मोक्षयेत्| अश्वयथुपरिस्रावे मन्दश्रुतेर्वमनमाचरेत्||१५||
🔊 Audio coming soon
തത്രേതി ബാധിര്യേ| സംസര്ജനം പേയാദിക്രമഃ| മൂര്ദ്ധ്വതൈലമഭ്യങ്ഗാദിഭേദേന ചതുര്വിധം സൂത്രേ പ്രദര്ശിതമ്| തരുണസ്യാചിരകാലപ്രരൂഢസ്യ ബില്വസ്യ ഫലാനി ഗോമൂത്രേണ ക്വാഥയേത്| തേനേതി ക്വഥിതഗോമൂത്രേണത്യാദി| തൈലപാകവിധം ശേഷം സുബോധമ്| തിലാനിത്യാദിനാ തിലഭാവനം സുബോധമ്| ഏവമിതി പ്രതിദിനം ശോഷണം ച വഹദമ്ബുവാസനം ച പഞ്ചരാത്രമ്| തതസ്തഥൈവ മധുയഷ്ട്യാദിക്വഥിതപയസി വാസനം ശോഷണം ച പഞ്ചരാത്രമേവ| അനേനൈവേതി യഷ്ട്യാദിശൃതേന| ഏഷാമേവ ചേതി യഷ്ട്യാദീനാം ചൂര്ണേന യുക്താന് തിലാന്| ശുഷ്കമൂലകഭസ്മാദിഭിര്ദ്രവ്യൈഃ ശുക്ലാദിഭിശ്ച ദ്രവൈസ്തൈലം സിദ്ധം ശൂലാദിഷു ദൃഷ്ടശക്തിഃ| സുപ്താവിവേതി ബാധിര്യ ഏവ| യഥോക്താമിതി സൂത്രോക്താമ്| സശ്വയഥ്വാദി ബാധിര്യ ഏവ| ഇതി ബാധിര്യമ്|| ൧൫||
Adhikarana pratInAhacikitsA (16) · Śloka 16
പ്രതീനാഹേ സ്നേഹസ്വേദക്ലിന്നം കര്ണം കര്ണശോധനേന വിശോധ്യ തൈലസ്യ പൂരയേന്മാതുലുങ്ഗരസസ്യ വാ സശുക്തക്ഷൌദ്രസൈന്ധവസ്യ| ശോധ്യമാനേ വേദനാ രക്താഗമോ വാ യദി ഭവേത്തതോ ഘൃതമണ്ഡേന പൂരയേന്നസ്യം ച ശീലയേത്| മലപൂര്ണേऽപ്യേഷ ഏവ വിധിഃ||൧൬||
प्रतीनाहे स्नेहस्वेदक्लिन्नं कर्णं कर्णशोधनेन विशोध्य तैलस्य पूरयेन्मातुलुङ्गरसस्य वा सशुक्तक्षौद्रसैन्धवस्य| शोध्यमाने वेदना रक्तागमो वा यदि भवेत्ततो घृतमण्डेन पूरयेन्नस्यं च शीलयेत्| मलपूर्णेऽप्येष एव विधिः||१६||
🔊 Audio coming soon
പ്രതീനാഹാഖ്യേ പൂര്വം സ്നേഹസ്വേദാഭ്യാം കര്ണേ ക്ലേദാനപാദനമ്| കര്ണശോധനം സ്രുവമുഖമശ്വത്ഥപത്രാഗ്രമിതി യന്ത്രം സൂത്രേ പൂര്വമുക്തമ്| തൈലസ്യേതി കരണേ ഷഷ്ഠീ| പൂരണയോഗാത്| തദ്വന്മാതുലുങ്ഗരസസ്യേതി ച| യദി ച ശോധ്യമാനേ കര്ണേ വേദനാ ഭവേദഥവാ രക്താഗമോ ഭവേത്തതോ ഘൃതമണ്ഡേന പൂരണം യോഗ്യനസ്യശീലനം ച| മലപൂര്ണേऽപീതി പ്രതീനാഹപ്രകാരത്വാദേഷ ഏവ പ്രതീനാഹോക്തോ വിധിഃ ||൧൬||
Adhikarana kaNDUSoPayoScikitsA (17) · Śloka 17
കണ്ദ്വാം തീക്ഷ്ണനസ്യധൂമാദീന് കഫഘ്നാന്വിതരേത്| രൂക്ഷതിക്തകടുശ്ചാഹാരഃ ശോഫേऽപ്യേവമേവ വിധിഃ| കടുതീക്ഷ്ണോഷ്ണാശ്ച പ്രദേഹപരിഷേകാഃ||൧൭||
कण्द्वां तीक्ष्णनस्यधूमादीन् कफघ्नान्वितरेत्| रूक्षतिक्तकटुश्चाहारः शोफेऽप्येवमेव विधिः| कटुतीक्ष्णोष्णाश्च प्रदेहपरिषेकाः||१७||
🔊 Audio coming soon
കണ്ഡ്വാഖ്യേ തീക്ഷ്ണധൂമാദികം കഫഘ്നം വിതരേത്| തദേവ ച ശോഫാഖ്യേ| അത്ര തു കട്വാദിഗുണപ്രദേഹാദികമപി||൧൭||
Adhikarana pUtikarNakrimikarNayoScikitsA (18) · Śloka 18
പൂതികര്ണേ കര്ണസ്രാവോക്തോ വിധിഃ കൃമികര്ണേ ച| വിശേഷതശ്ചാത്ര കൃമിഘ്നഃ| തഥാ സര്ഷപതൈലേന പൂരണമ്| ഹരിതാലചൂര്ണവതാ ഗോമൂത്രേണ വാ| വാര്താകബീജേന ധൂപനമ്||൧൮||
पूतिकर्णे कर्णस्रावोक्तो विधिः कृमिकर्णे च| विशेषतश्चात्र कृमिघ्नः| तथा सर्षपतैलेन पूरणम्| हरितालचूर्णवता गोमूत्रेण वा| वार्ताकबीजेन धूपनम्||१८||
🔊 Audio coming soon
പൂതികര്ണേ കര്ണസ്രാവോക്തഃ പക്വകര്ണപൂയപ്രവാഹോക്തോ ധൂമാദിഃ| കൃമികര്ണേ ച പൂതികര്ണവദേവ| അത്ര തു കൃമികര്ണേ കൃമിഘ്നവിധിര്വിശേഷതഃ കാര്യോ ധൂപനാന്തഃ||൧൮||
Adhikarana vidradhyarSo~arbudacikitsA (19) · Śloka 19
കര്ണവിദ്രധിം വമനപൂര്വം വിദ്രധിവദാമം പക്വം ച ചികിത്സേത്| ക്ഷതവിദ്രധിം പിത്തകര്ണശൂലവദര്ശാംസി നാസാര്ശോവദര്ബുദാനി ച||൧൯||
कर्णविद्रधिं वमनपूर्वं विद्रधिवदामं पक्वं च चिकित्सेत्| क्षतविद्रधिं पित्तकर्णशूलवदर्शांसि नासार्शोवदर्बुदानि च||१९||
🔊 Audio coming soon
കര്ണവിദ്രധിര്യോऽന്യ ഇത്യുക്തസ്തം വമനപൂര്വം വിദ്രധിവത് വിദ്രധിപ്രകാരേണാമം പക്വം ച ചികിത്സേത്| തത്ര ച വിദ്രധേഃ ക്ഷതവിദ്രധ്യാഖ്യോ ഭേദോ യഃ കണ്ഡൂയനഹേതുകസ്തമനന്തരോക്തപിത്തകര്ണരോഗവിച്ചികിത്സേത്| സുബോധമ്| അര്ശാംസ്യര്ബുദാനി ച പ്രകരണാദ്വക്ഷ്യമാണനാസാര്ശോര്ബുദവത്||൧൯||
Adhikarana vidArikAcikitsA (20) · Śloka 20
വിദാരികാമാമാം കര്ണവിദ്രധിവദ്യഥാദോഷോദയഞ്ച സാധയേത്||൨൦||
विदारिकामामां कर्णविद्रधिवद्यथादोषोदयञ्च साधयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
വിദാരികാऽസാധ്യോക്താ| തത്ര വിശേഷഃ ആമായാം ദോഷാനതിക്രമേണ ചികിത്സിതോക്താ വിദ്രധിചികിത്സാ കാര്യാ ||൨൦||
Adhikarana pAlIshoShacikitsA (21) · Śloka 21
പാലീശോഷേ വാതശൂലവന്നസ്യമാലേപം സ്വേദഞ്ച കുര്യാത്| സ്വിന്നമുദ്വര്ത്തയേത്തിലപ്രിയാലബലജമധുകയവാശ്വഗന്ധാകല്കേന| ഉദ്വര്തിതഞ്ച മധുകപയസ്യാശതപുഷ്പാശ്വഗന്ധാകല്കാഷ്ടഗുണവാജിഗന്ധാബൃഹത്യഭീരുക്വാഥക്ഷീരസാധിതേന തൈലേനാഭ്യജ്യാത്| ശതാവര്യശ്വഗന്ധൈരണ്ഡപയസ്യാജീവകക്ഷീരസിദ്ധേന വാ| ഗോധാപ്രതുദവിഷ്കിരാനൂപൌദകമാംസവസാമജ്ജാനം സര്പിസ്സര്ഷപതൈലഞ്ച യഥാലാഭം സംഗൃഹ്യാര്കാലര്കബലാതിബലാനന്താവിദാരിഗന്ധാജലശൂകമധുരവര്ഗപ്രതീവാപം വിപചേദയമഭ്യങ്ഗഃ പാല്യാഃ പരം മാംസജനനഃ| ഏവമപി തു യാ ക്ഷീയതേ പാലീ തസ്യാ യദ് ദുഷ്ടം തച്ഛിത്വാ വിധിവത് സന്ധായ യഥോക്തേന ക്രമേണോപചരേത്||൨൧||
पालीशोषे वातशूलवन्नस्यमालेपं स्वेदञ्च कुर्यात्| स्विन्नमुद्वर्त्तयेत्तिलप्रियालबलजमधुकयवाश्वगन्धाकल्केन| उद्वर्तितञ्च मधुकपयस्याशतपुष्पाश्वगन्धाकल्काष्टगुणवाजिगन्धाबृहत्यभीरुक्वाथक्षीरसाधितेन तैलेनाभ्यज्यात्| शतावर्यश्वगन्धैरण्डपयस्याजीवकक्षीरसिद्धेन वा| गोधाप्रतुदविष्किरानूपौदकमांसवसामज्जानं सर्पिस्सर्षपतैलञ्च यथालाभं संगृह्यार्कालर्कबलातिबलानन्ताविदारिगन्धाजलशूकमधुरवर्गप्रतीवापं विपचेदयमभ्यङ्गः पाल्याः परं मांसजननः| एवमपि तु या क्षीयते पाली तस्या यद् दुष्टं तच्छित्वा विधिवत् सन्धाय यथोक्तेन क्रमेणोपचरेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
പാലീശോഷേ വാതശുലവന്നസ്യാദികം കുര്യാത്| വാതശൂലം കര്ണരോഗേ പ്രഥമമുക്തമ്| സ്വിന്നം ച പാലീശോഷം തിലാദികല്കേനോദ്വ്ര്തയേത്| ഉദ്വര്തിതഞ്ച പാലീശോഷം മധുകാദിസിദ്ധേന തൈലേനാഭ്യജ്യാത്| ശതാവര്യാദിസിദ്ധേന വാ| ഗോധേത്യാദിനാഭ്യങ്ഗായ തൈലമ്| അലര്കോ മന്ദാരഃ| അനന്താ ദൂര്വാ യാഷശ്ച| ജലശൂകഃ ശൈവാലമ്| ഏവമനന്തരോക്തേന പ്രകാരേണ ചികിത്സ്യമാനാ യാ പാലീ ക്ഷീയതേ തസ്യാഃ പാല്യാഃ യദംശം ദുഷ്ടം ലക്ഷ്യതേ തച്ഛിത്വാ ശേഷം വിധിവത് സന്ധായ യഥോക്തേന പാലീശോഷക്രമേണോപചരേത്|| ൨൧||
Adhikarana tantrikAcikitsA (22) · Śloka 22
തന്ത്രികാമപി ചൈവമേവ നസ്യാഭ്യങ്ഗാദിഭിര്യാപയേത്||൨൨||
तन्त्रिकामपि चैवमेव नस्याभ्यङ्गादिभिर्यापयेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
തന്ത്രികാ യാപ്യൈവോക്താ താം പാലീശോഷപ്രകാരേണൈവ പ്രഥമം ചികിത്സേദ്യാപ്യത്വേ ച നസ്യാദിഭിര്യാപയേത് ||൨൨||
Adhikarana paripoTakacikitsA (23) · Śloka 23
പരിപോടകേऽപ്യയമേവ വിധിഃ| തഥാ മധുകഖരമഞ്ജരീസൈന്ധവാശ്വഗന്ധാദേവദാരുമൂലകാവല്ഗുജഫലമൂലമധൂച്ഛിഷ്ടൈഃ സക്ഷീരൈര്മഹാസ്നേഹഃ സിദ്ധോऽഭ്യങ്ഗഃ| തിലമധുകപ്രപൌണ്ഡരീകസിദ്ധാര്ഥകഘൃതക്ഷീരകൃതയോത്കാരികയോപനാഹഃ||൨൩||
परिपोटकेऽप्ययमेव विधिः| तथा मधुकखरमञ्जरीसैन्धवाश्वगन्धादेवदारुमूलकावल्गुजफलमूलमधूच्छिष्टैः सक्षीरैर्महास्नेहः सिद्धोऽभ्यङ्गः| तिलमधुकप्रपौण्डरीकसिद्धार्थकघृतक्षीरकृतयोत्कारिकयोपनाहः||२३||
🔊 Audio coming soon
അയമേവേതി പാലീശോഷോക്തഃ| തഥേതി പരിപോടകേ||൨൩||
Adhikarana utpAtacikitsA (24) · Śloka 24
ഉത്പാതേ ജലൌകോഭിരപനീതരക്തേ ശീതൈഃ പ്രദേഹഃ| തിലമധുകസാരിവോത്പലലോധ്രകദമ്ബബലാഭ്രജമ്ബൂപല്ലവൈസ്സധാന്യാമ്ലം തൈലം സാധിതമഭ്യങ്ഗഃ| തഥാ ക്ഷീരസര്പിര്വിസര്പോക്താനി ച ഘൃതാനി||൨൪||
उत्पाते जलौकोभिरपनीतरक्ते शीतैः प्रदेहः| तिलमधुकसारिवोत्पललोध्रकदम्बबलाभ्रजम्बूपल्लवैस्सधान्याम्लं तैलं साधितमभ्यङ्गः| तथा क्षीरसर्पिर्विसर्पोक्तानि च घृतानि||२४||
🔊 Audio coming soon
വിസര്പോക്തഘൃതാനി ചേത്യന്തമുത്പാതാഖ്യേ| രക്തേ ഹൃതേ ശീതൈശ്ചന്ദനാദിഭിഃ പ്രലേപഃ കാര്യസ്തിലാദിഭിഃ കല്കിതൈര്ദ്ധാന്യാമ്ലസഹിതം സാധിതം തൈലമഭ്യങ്ഗശ്ച| തഥാ ക്ഷീരോത്ഥം ഘൃതം വിസര്പേ യാനി ഘൃതാന്യുക്താനി താനി ച ഹിതാനി||൨൪||
Adhikarana unmanthacikitsA (25) · Śloka 25
ഉന്മന്ഥേ തീക്ഷ്ണൈഃ ശിരോവിരേകഃ| തിലസര്ഷപലോധ്രഹരിദ്രാദ്വയൈരുദ്വര്തിതായാഃ കര്ണപാല്യാസ്താലീസതമാലൈലാകട്ഫലരസാഞ്ജനൈര്ലേപഃ| താലപത്ര്യശ്വഗന്ധാര്കസ്സൈന്ധവാവല്ഗുജബീജസുരസലാങ്ഗലികാഭിര്ഗോധാകുലീരവസായുക്തം തൈലം വിപക്വമഭ്യഞ്ജനമ്| തൈലമേവ വാ പടോലകടുരോഹിണീരസാഞ്ജനശിരീഷൈഃ||൨൫||
उन्मन्थे तीक्ष्णैः शिरोविरेकः| तिलसर्षपलोध्रहरिद्राद्वयैरुद्वर्तितायाः कर्णपाल्यास्तालीसतमालैलाकट्फलरसाञ्जनैर्लेपः| तालपत्र्यश्वगन्धार्कस्सैन्धवावल्गुजबीजसुरसलाङ्गलिकाभिर्गोधाकुलीरवसायुक्तं तैलं विपक्वमभ्यञ्जनम्| तैलमेव वा पटोलकटुरोहिणीरसाञ्जनशिरीषैः||२५||
🔊 Audio coming soon
പടോലാദിതൈലാന്തമുന്മന്ഥാഖ്യേ| തൈലമേവ വേത്യേവകാരേണ പടോലാദൌ വസാപ്രതിഷേധഃ||൨൫||
Adhikarana duHkhavarddhanacikitsA (26) · Śloka 26
ദുഃഖവര്ദ്ധനേ ജമ്ബ്വാമ്രാശ്മന്തകപത്രക്വാഥപരിഷിക്താം കര്ണപാലീം തൈലേനാഭ്യജ്യ യഷ്ടീമധുകഹരിദ്രാപ്രപൌണ്ഡരീകമഞ്ജിഷ്ഠാചൂര്ണേനാऽവചൂര്ണയേത്| ലാക്ഷാവിഡങ്ഗപക്വേന തൈലേനാഭ്യഞ്ജയേത്||൨൬||
दुःखवर्द्धने जम्ब्वाम्राश्मन्तकपत्रक्वाथपरिषिक्तां कर्णपालीं तैलेनाभ्यज्य यष्टीमधुकहरिद्राप्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठाचूर्णेनाऽवचूर्णयेत्| लाक्षाविडङ्गपक्वेन तैलेनाभ्यञ्जयेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
ദുഃഖവര്ദ്ധനാഖ്യേ പ്രഥമം ജമ്ബ്വാമ്രാദിക്വാഥപരിഷേകസ്തതസ്തൈലേനാഭ്യഞ്ജനം തതോ യഷ്ട്യാദിചൂര്ണേനാऽവചൂര്ണനം ലാക്ഷാവിങ്ഗാഭ്യാം പക്വം തൈലമഭ്യഞ്ജനം ച ഹിതമ്||൨൬||
Adhikarana lihyAkhyapiTikAcikitsA (27) · Śloka 27
ലോഹകാപിടകാസു കര്ണപാലീം ബഹുശോ ഗോമയപിണ്ഡസ്വിന്നാമുരഭ്രീമൂത്രപിഷ്ടൈഃ കൃമിഘ്നൈരാലിമ്പേത്| കുടജകരഞ്ജേങ്ഗുദീബീജാരഗ്വധത്വഗ്ഭിര്വാ| ഏഭിരേവ ച സര്വൈസ്സമരിചനിമ്ബപത്രമധുച്ഛിഷ്ടൈസ്സര്ഷപതൈലം സിദ്ധം ലേഹികാവ്രണഘ്നോऽഭ്യങ്ഗഃ| പരിദഹനേ ജലജാഭിരസൃക് സ്രാവയേത്| ശീതൈശ്ച പ്രദിഹ്യാത്||൨൭||
लोहकापिटकासु कर्णपालीं बहुशो गोमयपिण्डस्विन्नामुरभ्रीमूत्रपिष्टैः कृमिघ्नैरालिम्पेत्| कुटजकरञ्जेङ्गुदीबीजारग्वधत्वग्भिर्वा| एभिरेव च सर्वैस्समरिचनिम्बपत्रमधुच्छिष्टैस्सर्षपतैलं सिद्धं लेहिकाव्रणघ्नोऽभ्यङ्गः| परिदहने जलजाभिरसृक् स्रावयेत्| शीतैश्च प्रदिह्यात्||२७||
🔊 Audio coming soon
ലേഹികാപിടകാസു ലിഹ്യാഖ്യാസു| സുബോധമ്| കൃമിഘ്നാനി വിഡങ്ഗഫലാനി| കുടജാദിഭിര്വാ ലിമ്പേദിതി സമ്ബന്ധഃ| ഏഭിരിത്യനന്തരോക്തൈഃ| സര്വശബ്ദേന വിഡങ്ഗാനാം ച പരിഗ്രഹഃ| പരിദഹനേ തു ലിഹ്യാഖ്യാസ്വിതിപ്ര്കരണാത്| ജലജാ ജലൌകസഃ| ഇത്യുക്താഃ യഥോദ്ദിഷ്ടാഃ കര്ണരോഗാഃ||൨൭||
Adhikarana pAlIroge sAmAnyakramaH (28) · Śloka 28
സര്വേഷു ച പാലീരോഗേഷു സ്നേഹസ്വേദശോധനാഭ്യങ്ഗപ്രദേഹനസ്യാസ്രവിസ്രാവണാനി യഥാര്ഹം പ്രയുഞ്ജീത| പ്രകോപകാരണാനി ച പരിഹരേത്||൨൮||
सर्वेषु च पालीरोगेषु स्नेहस्वेदशोधनाभ्यङ्गप्रदेहनस्यास्रविस्रावणानि यथार्हं प्रयुञ्जीत| प्रकोपकारणानि च परिहरेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
സര്വേഷു ചോക്താനുക്തേഷു പാലീരോഗേഷു| യഥാര്ഹമിതി ദോഷാദ്യപേക്ഷം സ്നേഹാദി പ്രയുഞ്ജീത| സുബോധമ് ||൨൮||
Adhikarana avasthAviSiShTA pAlIcikitsA (29) · Śloka 29
ഉത്പച്യമാനായാം തു പാല്യാം സര്ജരസാപാമാര്ഗപടോലനിമ്ബനിചുലത്വഗ്ഭിരാലേപഃ| ഉത്പുടന്ത്യാം ശിഗ്രുശമ്യാകപൂതീകഗോവരാഹപിത്തഗോധാവസാസര്പിഭിഃ| ശ്യാവായാം ഗൌരീസുഗന്ധാശ്യാമാനന്താതണ്ഡുലീയകമൂലൈഃ| കണ്ഡൂമത്യാം പാഠാനന്താതാര്ക്ഷ്യശൈലേയമാക്ഷികൈഃ| ദഹ്യമാനായാം ക്ഷീരിവൃക്ഷജീവനീയകല്കമധുഘൃതൈഃ| വ്രണിതായാം ക്ഷൌദ്രജീവനീയൈഃ| കൃശായാം ഗോധാവരാഹവസാഭിഃ| ഗ്രന്ഥിതായാം ഗ്രന്ഥിം പാടയിത്വാ വിലിഖ്യ ച കൃഷ്ണാസൈന്ധവമധുഭിഃ പ്രതിസാരയേത്| സ്രാവവത്യാം മധു-മധുകമധൂകമധുപര്ണീഭിര്ലേപഃ| ഏഭിരേവ ച യഥാസ്വം സ്നേഹാനഭ്യങ്ഗാര്ഥം പ്രകല്പയേത്||൨൯||
उत्पच्यमानायां तु पाल्यां सर्जरसापामार्गपटोलनिम्बनिचुलत्वग्भिरालेपः| उत्पुटन्त्यां शिग्रुशम्याकपूतीकगोवराहपित्तगोधावसासर्पिभिः| श्यावायां गौरीसुगन्धाश्यामानन्तातण्डुलीयकमूलैः| कण्डूमत्यां पाठानन्तातार्क्ष्यशैलेयमाक्षिकैः| दह्यमानायां क्षीरिवृक्षजीवनीयकल्कमधुघृतैः| व्रणितायां क्षौद्रजीवनीयैः| कृशायां गोधावराहवसाभिः| ग्रन्थितायां ग्रन्थिं पाटयित्वा विलिख्य च कृष्णासैन्धवमधुभिः प्रतिसारयेत्| स्राववत्यां मधु-मधुकमधूकमधुपर्णीभिर्लेपः| एभिरेव च यथास्वं स्नेहानभ्यङ्गार्थं प्रकल्पयेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
ഉത്പച്യമാനായാമിത്യാദിനാ പാല്യാമവസ്ഥാവിശേഷേഷു സാധനവിശേഷഃ| ഉത്പുടനം ദരണമ്| ഗൌരീ ഹരിദ്രാ| സുഗന്ധാ ഗന്ധനാകുലീ| ദഹ്യാമാനാ ദാഹയുക്താ| വ്രണിതാ സവ്രണാ| ഗ്രഥിതാ ഗ്രന്ഥിമതീ| ഏഭിരേവ ചാനന്തരോക്തൈരവസ്ഥാവിശേഷേ യഥാസ്വമഭ്യങ്ഗാര്ഥം സ്നേഹാന് പ്രകല്പയേത്| ഉത്പച്യമാനായാം സര്ജരസാദിഭിരേവ| ഉത്പുടന്ത്യാം ശിഗ്ര്വാദിഭിരേവേത്യേവമാദി യഥാസ്വശബ്ദാര്ഥഃ ||൨൯||
Adhikarana karNasandhAnam (30) · Śloka 30
അഥരോഗതോ ബലാദ്വാ വിച്ഛിന്നം കര്ണമനുസന്ദധ്യാത്||൩൦||
अथरोगतो बलाद्वा विच्छिन्नं कर्णमनुसन्दध्यात्||३०||
🔊 Audio coming soon
അഥേത്യാദിനാ ഛിന്നപാലീസന്ധാനവിധാനമ്| അഥേതി മങ്ഗലേ| രോഗതഃ കര്ണം ഛിന്നം സ്വസ്ഥമേവ വാ സംഗ്രാമാദൌ ബലാത് ഛിന്നമുഭയമപ്യനുസന്ദധ്യാത്| തസ്മിന് വിച്ഛേദേ ദോഷസംസ്ഥാനവിശേഷവശാത് പ്രഹാരാദിഗതിവിശേഷവശാച്ചാനേകപ്രകാരോ ഘടനീയഃ സന്ധിഃ സമ്ഭവതി| സര്വഃ സര്വൈഃ പ്രകാരൈര്ദര്ശയിതുമശക്യഃ||൩൦||
Adhikarana pa~jcadasha chinnakarNasandhayaH (31) · Śloka 31
സമാസതസ്തു പഞ്ചദശ കര്ണസന്ധയഃ പ്രായോ നാമാനുഗതസംസ്ഥാനവിശേഷതയാ സമ്ഭവന്തി| തദ്യഥാ- ൧. പൃഥുലായതസമോഭയപാലീശ്ചക്രനേമിഃ| ൨. വൃത്തായതമോഭയപാലിരുത്പലഭേദകഃ| ൩. അഭ്യന്തരദീര്ഘപാലിഃ കവാടഃ| ൪. വിപരീതോര്ദ്ധ്വകവാടഃ| ൫. ഹ്രസ്വവൃത്തസമോഭയപാലിര്വല്ലൂരകഃ| ൬. അണുസ്ഥൂലസമവിഷമപാലിര്വ്യായോജിമഃ| ൭. ബാഹ്യപാലിര്ഗണ്ഡാധാരഃ| ൮. അതോ വിപരീതസ്ത്വാസങ്ഗിമഃ| ൯. അപാലിരാഹാര്യഃ; സ ഏവ മാംസലപീഠോ നിര്ബേധിമഃ| ൧൦. ശുഷ്കശുഷ്കലിരുത്സന്നപാലിഃ| ൧൧. തരാല്പപാലിഃ സങ്ക്ഷിപ്തഃ| ൧൨. അനധിഷ്ഠാനപാലിഃ പര്യന്തയോശ്ച ക്ഷീണമാംസോ ഹീനഃ| ൧൩. തനുവിഷമപാലിര്വല്ലിഃ| ൧൪. ഗ്രഥിതനിര്മാംസസ്തബ്ധസിരാവൃതസൂക്ഷ്മപാലിര്യഷ്ടീ| ൧൫. നിര്മാംസസംക്ഷിപ്താഗ്രാऽശോണിതപാലിഃ കാകൌഷ്ഠ ഇതി||൩൧||
समासतस्तु पञ्चदश कर्णसन्धयः प्रायो नामानुगतसंस्थानविशेषतया सम्भवन्ति| तद्यथा- १. पृथुलायतसमोभयपालीश्चक्रनेमिः| २. वृत्तायतमोभयपालिरुत्पलभेदकः| ३. अभ्यन्तरदीर्घपालिः कवाटः| ४. विपरीतोर्द्ध्वकवाटः| ५. ह्रस्ववृत्तसमोभयपालिर्वल्लूरकः| ६. अणुस्थूलसमविषमपालिर्व्यायोजिमः| ७. बाह्यपालिर्गण्डाधारः| ८. अतो विपरीतस्त्वासङ्गिमः| ९. अपालिराहार्यः; स एव मांसलपीठो निर्बेधिमः| १०. शुष्कशुष्कलिरुत्सन्नपालिः| ११. तराल्पपालिः सङ्क्षिप्तः| १२. अनधिष्ठानपालिः पर्यन्तयोश्च क्षीणमांसो हीनः| १३. तनुविषमपालिर्वल्लिः| १४. ग्रथितनिर्मांसस्तब्धसिरावृतसूक्ष्मपालिर्यष्टी| १५. निर्मांससंक्षिप्ताग्राऽशोणितपालिः काकौष्ठ इति||३१||
🔊 Audio coming soon
സമാസതസ്തു ഛിന്നകര്ണസന്ധയഃ പഞ്ചദശ വൈദ്യഘടനീയാഃ സമ്ഭവന്തി| കതമിത്യാഹ-പ്രായോ ബാഹുല്യേന സ്വനാമാര്ഥാനുഗതസംസ്ഥാനവിശേഷതയാ (സ്വനാമാനുഗതസ്ഥാനവിശേഷതയാ) സംസ്ഥാനമാകൃതിഃ സ്ഥാനം പ്രദേശഃ| പ്രായോഗ്രഹണം വ്യാഭിചാരസൂചനാര്ഥമ്| തഥേത്യാദിനാ ത ഏവ സന്ധയഃ പഞ്ചദശോച്യന്തേ| കര്ണേ താവദേകാ പാലീ ഭവതി| സാ ഛിന്നാ സതീ ദ്വേ സമ്പദ്യതേ| ഏകാ ഗണ്ഡലഗ്നാ| ദ്വിതീയാ ശുഷ്കല്യവബദ്ധാ| ഏവം സ്ഥിതേ ഏകഃ സന്ധിശ്ചക്രനോമിനാമാ ഭവതി| തസ്യ ലക്ഷണം പൃഥുലേ ചായതേ സമേ നിമ്നോന്നതരഹിതേ പാലീ യസ്യ സന്ധേഃ സ തഥോക്തഃ| രഥചക്രേ ഹി നേമ്യാഖ്യം ബാഹ്യവൃദ്ധികാഷ്ഠമേവംരൂപമേവ ഭവതി| ദ്വിതീയോ ഹ്യുത്പലഭേദാഖ്യഃ തസ്യ ലക്ഷണം വൃത്തേ പരിവര്തുലേ ആയതേ ദീര്ഘേ സമേ നിമ്നോന്നതരഹിതേ പാലീ യസ്യ| വൃത്തേ ഹി ഭഗ്നമുത്പലമാകൃത്യൈവം ഭവതി| തൃതീയഃ സന്ധിഃ കവാടാഖ്യഃ| തസ്യ ലക്ഷണമഭ്യന്തരാ ഗണ്ഡനിബദ്ധാ പാലീ ശഷ്കുലീ ബാഹ്യാപാല്യപേക്ഷയാ ദീര്ഘാ യസ്യ സ തഥോക്തഃ| അത്ര നാമാനുഗതത്വേ പ്രായോഗ്രഹണമ്| ചതുര്ഥോര്ദ്ധ്വകവാടാഖ്യഃ| തസ്യ ലക്ഷണം കവാടലിങ്ഗവൈപരീത്യമ്| അത്ര ഹി ബാഹ്യാ ശുഷ്കല്യവബദ്ധാ പാലീ ദീര്ഘാ ഭവതി| കവാടേ ദ്വാരപക്ഷൌ| പഞ്ചമോ വല്ലൂരാഖ്യഃ; തസ്യ ലക്ഷണമുഭേ അപി പാലീ ഹ്രസ്വേ സ്തോകലമ്ബേ വൃത്തേ വര്തുലേ പരസ്പരം ച സമേ| വല്ലൂരാഖ്യാം ഹി ശുഷ്യന്മാംസപേശ്യാഃ| വ്യാധാങ്ഗനാസ്വേവംവിധാ ഏവ ദൃശ്യതേ| ഷഷ്ഠോ വ്യായോജിമാഖ്യഃ| തസ്യ ലക്ഷണം ഏകാപാല്യണുര്നാതിഘനാ| ദ്വിതീയാ സ്ഥൂലാതീവഘനാ ച| ഏകാ സമാ നിമ്നോന്നതരഹിതാ| ദ്വിതീയാ തദ്വിപരീതാ യസ്യ സ തഥോക്തഃ| അസ്യാര്ഥേ പ്രായോഗ്രഹണമ്| സപ്തമോ ഗണ്ഡാധാരാഖ്യഃ| തസ്യ ലക്ഷണം ബാഹ്യശുഷ്കല്യാശ്രയാ ഏകൈവ പാലിര്ഗണ്ഡമൂലഛിന്നത്വാദ്യന്യതരസ്യ ഹി ബന്ധേ ഗണ്ഡ ഏവാധാരോ ദ്വിതീയപാല്യഭാവാത്| അഷ്ടമ ആസങ്ഗിമാഖ്യഃ| തസ്യ ലക്ഷണം ഗണ്ഡാധാരവൈപരീത്യമ്| അത്ര ഹി ശുഷ്കുലീമൂലേ ഛിന്നത്വാദേവ ഗണ്ഡലഗ്നാ പാലീ ഭവതി| അത്രാപി പ്രായോഗ്രഹണമ്| നവമ ആഹാര്യാഖ്യഃ| തസ്യ ലക്ഷണം ന വിദ്യതേ കദാചിദപി പാലിര്യസ്യ സോऽപാലിര്ഭവതി| ആഹാര്യ അപൂര്വപാല്യുപായത്വാത്| സ ഏവാഹാര്യോ മാംസലേന കര്ണപീഠേന നിര്വേധിമ ഉച്യതേ| അതഏവാസൌ സന്ധ്യുത്തരഃ യോ ഹി വേധമര്ഹതി| ദശമഃ ശുഷ്കശഷ്കുല്യാഖ്യഃ| തല്ലക്ഷണം സര്വസര്വികയാ പാല്യുച്ഛേദഃ| ശഷ്കുലീ ശുഷ്കൈവംരൂപൈവ ഭവതി| ഏകാദശഃ സങ്ക്ഷിപ്തപാലിഃ| തല്ലക്ഷണമിതരേതി| നോത്സന്നപാലിരപി ത്വല്പപാലിഃ| ദ്വാദശോ ഹീനാഖ്യഃ| തല്ലക്ഷണം പാലീസ്ഥാനയോഃ ക്ഷീണമാംസോऽതഏവ ചാനധിഷ്ഠാനപാലിരന്യപാല്യാ അപി തത്ര സംശ്രയോ ന വിദ്യതേ സ ഭവതി ഹീനഃ| ത്രയോദശോ വല്ലാഖ്യഃ| തല്ലക്ഷണം തു തനുവിഷമേ ക്വചിന്നിമ്നേ ക്വചിദുന്നതേ പാല്യൌ യസ്യ| വല്ലിരപ്യേവംരൂപൈവ ഭവതി| ചതുര്ദശോ യഷ്ടാഖ്യഃ| തല്ലക്ഷണം ഗ്രഥിതാ ഗ്രന്ഥിമതീ നിര്മാംസാ സ്തബ്ധാ നിശ്ചലാ സിരാഭിരാവൃതാ സൂക്ഷ്മാऽതിതന്വീ പാലീ യസ്യ സ തഥോക്തഃ| യഷ്ടിരപ്യേവംരൂപാ ഭവതി| പഞ്ചദശഃ കാകൌഷ്ഠാക്ഷ്യഃ| തല്ലക്ഷണം നിര്മാംസേऽല്പപ്രാന്തേ ശോണിതരഹിതേ പാലീ യസ്യ സ തഥോക്തഃ| കാകസ്യ ചഞ്ചുപുടാവപ്യേവംരൂപാവേവ ഭവതഃ| ഇത്യുക്താഃ പഞ്ചദശ സന്ധയഃ|| ൩൧||
Adhikarana karNasandhInAM sAdhyAsAdhyatA (32) · Śloka 32
ഏഷാമാദ്യാ ദശ സിധ്യന്തി; ന ത്വിതരേ||൩൨||
एषामाद्या दश सिध्यन्ति; न त्वितरे||३२||
🔊 Audio coming soon
ഏഷാം ശുഷ്കശഷ്കുല്യന്താ ദശ സാധ്യാ| ഇതരേ പഞ്ച സംക്ഷിപ്താദയോऽസാധ്യാഃ||൩൨||
Adhikarana karNasandhInAmavAntaraBedAH (33) · Śloka 33
തത്ര ബാഹ്യായാം പാല്യാം ദീര്ഘായാമാഭ്യന്തരഃ സന്ധിഃ| തഥേതരായാം ബാഹ്യഃ| സമഃ സമയോശ്ച| അണ്വാദിവിഷമയോസ്തു പരസ്പരവിപര്യയൌ||൩൩||
तत्र बाह्यायां पाल्यां दीर्घायामाभ्यन्तरः सन्धिः| तथेतरायां बाह्यः| समः समयोश्च| अण्वादिविषमयोस्तु परस्परविपर्ययौ||३३||
🔊 Audio coming soon
തത്രൈതേഷു മധ്യേ ബാഹ്യാ ശഷ്കുല്യാശ്രയാ പാലീ ദീര്ഘാ ഭവതി തദാऽസ്യാ ആഭ്യന്തരഃ സന്ധിഃ| ദ്വിതീയയാ സംയോഗേ തച്ഛിദ്രമാര്ഗേണ കര്തവ്യമ്| യദാ തു ഗണ്ഡാശ്രയാ ദീര്ഘാ തദാऽസ്യാ ബാഹ്യഃ സന്ധാനമഭിമുഖസന്ധിഃ| സമയോശ്ച പാല്യോര്ബാഹ്യാ ഏവ| യേ തു പാലീ അണ്വാദിവിശേഷേണ വിഷമേ ഭിന്നസ്വരൂപേ തയോഃ പാല്യോഃ പരസ്പരവിപര്യയേണ സന്ധിഃ| യത്രൈകാ അണുരപരാ സ്ഥൂലാ ഏകാ സമാऽപരാ നിമ്നാ തത്രാണോഃ സന്ധിഃ തഥാ നിമ്നാ കര്തവ്യാ യഥാ സ്ഥൂലാ ചാണുര്ഭവത്യണുശ്ച സ്ഥൂലേത്യേകീഭൂതാ സമാ ഭവത്യേവം സമവിഷയയോരപി വിപര്യയോ വാച്യഃ|| ൩൩||
Adhikarana ekapAlIsandhAnam (34) · Śloka 34
യാ ത്വേകൈവ പാലീ സ്ഥൂലാ പൃഥ്വീ സ്ഥിരാ ച സ്യാത് താം ദ്വിധാ പാടയിത്വോപരി ഛിത്വാ സന്ദധ്യാത്||൩൪||
या त्वेकैव पाली स्थूला पृथ्वी स्थिरा च स्यात् तां द्विधा पाटयित्वोपरि छित्वा सन्दध्यात्||३४||
🔊 Audio coming soon
ദ്വിധാ പാടിതായാഃ പാല്യാഃ ഏകൈകോ ഭാഗോ മൂലേ ഛിത്വാ ശൂന്യേ പാലീമൂലേ യോജ്യഃ| തതോ ദ്വിപാലി സന്ദധ്യാത്||൩൪||
Adhikarana pAlIkalpane prakArAntaram (35) · Śloka 35
ഗുണ്ഡോത്കൃത്തേന വാ സശോണിതേന സാനുബന്ധേന മാംസേന പാലീം കല്പയേത്| യസ്യ പാലീദ്വയമപി നാസ്തി തസ്യാപ്യേഷ ഏവ വിധിഃ| അഥവാ സമാനവയോദോഷാദേഃ സഞ്ചാര്യ കര്ണപീഠം സമം മധ്യേ നിവേശ്യ വര്ദ്ധയേത്||൩൫||
गुण्डोत्कृत्तेन वा सशोणितेन सानुबन्धेन मांसेन पालीं कल्पयेत्| यस्य पालीद्वयमपि नास्ति तस्याप्येष एव विधिः| अथवा समानवयोदोषादेः सञ्चार्य कर्णपीठं समं मध्ये निवेश्य वर्द्धयेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
സഹാനുബന്ധേന ജീവത്സംസ്കാരേണ വര്തത ഇതി തഥോക്തഃ| സുബോധമ്||൩൫||
Adhikarana sandhAnavidhiH (36) · Śloka 36
സന്ധാനവിധിഃ പുനരാതുരേ ഗ്രഥിതകേശാന്തേ ബന്ധനമുപധാരിതേ ഛേദ്യഭേദ്യലേഖ്യൈരുപപന്നൈരുപപാദ്യ കര്ണശോണിതമവേക്ഷേത ദുഷ്ടമദുഷ്ടം വേതി| തതോ വാതദുഷ്ടേ ധാന്യാമ്ലോഷ്ണോദകാഭ്യാം പിത്തദുഷ്ടേ ക്ഷീരശീതോദകാഭ്യാം ശ്ലേഷ്മദുഷ്ടേ വാരുണീസലിലാഭ്യാം പ്രക്ഷാല്യ പുനശ്ചാവലിഖ്യാനുന്നതമഹീനവിഷമം സന്ധിം നിവേശ്യ തതോ മധുഘൃതാഭ്യാമഭ്യജ്യ പിചുപ്ലോതയോരന്യതരേണാവഗുണഠ്യ സൂത്രേണ നാതിഗാഢമശിഥിലം ച ബദ്ധ്വാ സിരാവ്യധോക്തേന കപാലസ്യ വാ ചൂര്ണേനാവകീര്യാചാരികമുപദിശേത്| സന്ധിമാശ്ലിഷ്യന്തം ക്ഷൌമസൂത്രേണ സീവ്യേത| അതിക്ഷീണപാലികം വാ ശോണിതാക്തേന പിചുനാ വേഷ്ടയേത്| വ്രണവച്ചൈനമുപാചരേത്| ത്ര്യഹാച്ചതുരഹാദ്വാ സലിലേന പരിഷിച്യ പിചും സൂത്രം ചാപനയേത്||൩൬||
सन्धानविधिः पुनरातुरे ग्रथितकेशान्ते बन्धनमुपधारिते छेद्यभेद्यलेख्यैरुपपन्नैरुपपाद्य कर्णशोणितमवेक्षेत दुष्टमदुष्टं वेति| ततो वातदुष्टे धान्याम्लोष्णोदकाभ्यां पित्तदुष्टे क्षीरशीतोदकाभ्यां श्लेष्मदुष्टे वारुणीसलिलाभ्यां प्रक्षाल्य पुनश्चावलिख्यानुन्नतमहीनविषमं सन्धिं निवेश्य ततो मधुघृताभ्यामभ्यज्य पिचुप्लोतयोरन्यतरेणावगुणठ्य सूत्रेण नातिगाढमशिथिलं च बद्ध्वा सिराव्यधोक्तेन कपालस्य वा चूर्णेनावकीर्याचारिकमुपदिशेत्| सन्धिमाश्लिष्यन्तं क्षौमसूत्रेण सीव्येत| अतिक्षीणपालिकं वा शोणिताक्तेन पिचुना वेष्टयेत्| व्रणवच्चैनमुपाचरेत्| त्र्यहाच्चतुरहाद्वा सलिलेन परिषिच्य पिचुं सूत्रं चापनयेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
ആതുര ഇത്യാദിനാ കര്ണസന്ധാനവിധിര്ഭവതി| ഉപധാരിതേ നിശ്ചിതയോഗ്യേ ബന്ധേ കര്ണസ്യ ഛേദ്യാദ്യുപപാദനമസ്ഥാനേ വിഷയേ കര്ത്തും ന യാതി| ദുഷ്ടാദുഷ്ടശോണിതലക്ഷണം സിരാവ്യധ ഉക്തമ്| തത ഇത്യാദി സുബോധമ്| പിചുഃ കാര്പാസചുലുകമ്| പ്ലോതം വസ്ത്രമ്| സിരാവ്യധോക്തേനേതി ചൂര്ണേന സമ്ബധ്യതേ| ആചാരികം വ്രണിനമനുഷ്ഠേയമ്| യദി ച കര്ണസന്ധിഃ ശ്ലേഷം ന ഗൃഹ്ണാതി തതഃ ക്ഷൌമസൂത്രേണ സീവ്യേത്||൩൬||
Adhikarana karNasandhAnasyAviShayaH (37) · Śloka 37
ന ചാശുദ്ധരക്തമതിപ്രവൃത്തരക്തം ക്ഷീണരക്തം വാ കര്ണം സന്ദധ്യാത്||൩൭||
न चाशुद्धरक्तमतिप्रवृत्तरक्तं क्षीणरक्तं वा कर्णं सन्दध्यात्||३७||
🔊 Audio coming soon
തസ്യേത്യശുദ്ധരക്താസ്യ വാതിപ്രവൃത്തസ്യ വാ ക്ഷീണരക്തസ്യ വാ ന സന്ദധ്യാത്||൩൭||
Adhikarana aviShayasandhAnapariNAmaH (38) · Śloka 38
തസ്യ ഹി സ്വയമപി സന്ധിര്വിശ്ലിഷ്യതേ ആധ്മായതേ ശ്യാവതാമുപൈതി പച്യതേ ശുഷ്യതി ചിരാദ്രോഹതി രൂഢോऽപ്യാഭരണം ന ക്ഷമതേ| സശോഫകണ്ഡൂസന്താപോ ഗ്രഥിമാംശ്ച ഭവതി| തത്ര ച യഥാസ്വം പ്രതികുര്വീത| ദുഷ്ടരക്തേ ച രക്തമവസേചയേത്| ക്ഷീണരക്തം സ്നേഹപാനനസ്യമാംസരസാശനാഭ്യങ്ഗൈര്ബൃംഹയേത്||൩൮||
तस्य हि स्वयमपि सन्धिर्विश्लिष्यते आध्मायते श्यावतामुपैति पच्यते शुष्यति चिराद्रोहति रूढोऽप्याभरणं न क्षमते| सशोफकण्डूसन्तापो ग्रथिमांश्च भवति| तत्र च यथास्वं प्रतिकुर्वीत| दुष्टरक्ते च रक्तमवसेचयेत्| क्षीणरक्तं स्नेहपाननस्यमांसरसाशनाभ्यङ्गैर्बृंहयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
തസ്യ ഹീത്യാദി സുബോധമ്| തത്രേത്യാധ്മാനപാകാദൌ യഥാസ്വമിതി സ്വചികിത്സിതാനതിക്രമേണ||൩൮||
Adhikarana upadravapratIkAraH (39) · Śloka 39
സര്വത്ര ചൈവമപി സോപദ്രവസന്ധൌ സന്ധിം വിമുച്യ പൂര്വാപചാരോപസ്ഥാപിതസ്മൃതിഃ സമ്യക് സന്ദധീതേതി||൩൯||
सर्वत्र चैवमपि सोपद्रवसन्धौ सन्धिं विमुच्य पूर्वापचारोपस्थापितस्मृतिः सम्यक् सन्दधीतेति||३९||
🔊 Audio coming soon
ഏവച്ച വിധീയമാനേऽപി യദി സോപദ്രവ ഏവ സന്ധിര്ഭവതി തതസ്തം വിമുച്യ പൂര്വോപദ്രവഹേതൂനാം സ്മരണം പുനസ്തഥാഭാവപ്രതിഷേധായ കൃത്വാ സമ്യക് സന്ദധീത||൩൯||
Adhikarana sAmAnyopadeSaH (40) · Śloka 40
ഭവതി ചാത്ര ന കര്ണേ ശോഫരാഗാദിയുക്തേ സന്ധാനമാചരേത്| ന ഘസ്മരസ്യ നായുഷ്ണേ നാവിശുദ്ധതനോരപി||൪൦||
भवति चात्र न कर्णे शोफरागादियुक्ते सन्धानमाचरेत्| न घस्मरस्य नायुष्णे नाविशुद्धतनोरपि||४०||
🔊 Audio coming soon
ഗതാനുഗതികാ| ശോഫാദിയുക്തേ കര്ണേ സന്ധാനം നാചരേത്| ഘസ്മരസ്യാത്യാദനശീലസ്യ| അത്യുഷ്ണ ഇതി ദേശേ കാലേ ച| അശുദ്ധതനോരകൃതവമനാദികസ്യ||൪൦||
Adhikarana karNavivardhanam (41) · Śloka 41
സുരൂഢം ജാതരോമാണം ശ്ലിഷ്ടസന്ധിം സമം സ്ഥിരമ്| സുവര്ഷ്മാണമരോഗം ച ശനൈഃ കര്ണം വിവര്ദ്ധയേത്| അന്യഥാ ദാഹരുക്തോദശോഫാഃ സ്യുസ്തത്ര കാരയേത്| ശീതാന് പ്രദേഹസേകാദീന് ശുദ്ധിഞ്ച ക്ലേദനാശിനീമ്| സ്നേഹാവാനൂപജം തൈലം സര്പിര്ലാക്ഷരസം സമമ്| സാധയേന് മധുരസ്കന്ധഹയഗന്ധാമയൂരകൈഃ| പിഷ്ടൈര്ദശഗുണക്ഷീരേ തത്പരം കര്ണവര്ദ്ധനമ്| കഠിനാഃ സരുജഃ ക്ഷാമാഃ പാല്യഃ സ്വേദിതമര്ദ്ദിതാഃ| അഭ്യക്താസ്തേന ജായന്തേ മൃദവോ നീരുജഃ സ്ഥിരാഃ| ബൃഹത്യൌ കച്ഛുരാം വാരിശുകമര്കജടാം ഘൃതമ്| മാക്ഷികം ശങ്ഖിനീം തൈലം സപ്താഹം താമ്രഭജനേ| സ്ഥാപയേത്തത്പരം കര്ണമാലേപാത്പോഷയേത് കൃശമ്| ചര്മചടികാജലൌകോഹയഗന്ധാശബരകന്ദകം തുല്യമ്| മാഹിഷനവനീതയുതം കപിത്ഥഗം കര്ണവര്ധനം തുല്യമ്| മാഹിഷനവനീതയുതം കപിത്ഥഗം കര്ണവര്ധനം സാക്ഷാത്| കുര്യാച്ചാഭ്യഞ്ജാനാലേപാന് പാലീശോഷേ പ്രകീര്തിതാന്||൪൧||
सुरूढं जातरोमाणं श्लिष्टसन्धिं समं स्थिरम्| सुवर्ष्माणमरोगं च शनैः कर्णं विवर्द्धयेत्| अन्यथा दाहरुक्तोदशोफाः स्युस्तत्र कारयेत्| शीतान् प्रदेहसेकादीन् शुद्धिञ्च क्लेदनाशिनीम्| स्नेहावानूपजं तैलं सर्पिर्लाक्षरसं समम्| साधयेन् मधुरस्कन्धहयगन्धामयूरकैः| पिष्टैर्दशगुणक्षीरे तत्परं कर्णवर्द्धनम्| कठिनाः सरुजः क्षामाः पाल्यः स्वेदितमर्द्दिताः| अभ्यक्तास्तेन जायन्ते मृदवो नीरुजः स्थिराः| बृहत्यौ कच्छुरां वारिशुकमर्कजटां घृतम्| माक्षिकं शङ्खिनीं तैलं सप्ताहं ताम्रभजने| स्थापयेत्तत्परं कर्णमालेपात्पोषयेत् कृशम्| चर्मचटिकाजलौकोहयगन्धाशबरकन्दकं तुल्यम्| माहिषनवनीतयुतं कपित्थगं कर्णवर्धनं तुल्यम्| माहिषनवनीतयुतं कपित्थगं कर्णवर्धनं साक्षात्| कुर्याच्चाभ्यञ्जानालेपान् पालीशोषे प्रकीर्तितान्||४१||
🔊 Audio coming soon
സുരൂഢത്വാദിഗുണം കര്ണം ശനൈര്വര്ധയേത്| സുവര്ഷ്മാ സുസാരഃ| അന്യഥേതി സുരൂഷത്വാദിവിപരീതേ വര്ധനാദ്ദാഹാദയഃ സ്യുഃ| തത്രേതി ദാഹാദിഷു ശീതാന് പ്രദേഹാദീന്| ക്ലേദനാശകകലാം ച വമനാദികാം ശുദ്ധിം കാരയേത്| ആനൂപപ്രാണിജൌ സ്നേഹൌ സമ്ഭവാദ്വസാമജ്ജാനൌ| ഘൃതഞ്ച തൈലഞ്ച ലാക്ഷാരസം ചേതി പഞ്ചകം പരസ്പരസമമ്| മധുരസ്കന്ധഃ സൂത്രോക്തഃ| ഹയഗന്ധാ അശ്വഗന്ധാ| മയൂരക അപാമാര്ഗഃ| ക്ഷീരം ദ്രവപഞ്ചകാത് ദശഗുണമ്| കഠിനാദിഗുണാഃ പാല്യഃ സ്വേദിതമര്ദിതാഃ സത്യഃ| തേനേതി മധുരസ്കന്ധാദിപക്വേന സ്നേഹേനാഭ്യക്താ മൃദവോ നീരുജോ രുഗ്രഹിതാഃ സ്ഥിരാശ്ച ജായന്തേ| ബൃഹത്യാദികമാലേപയോഗ്യം സപ്താഹം താമ്രഭാജനസ്ഥിതമാലേപാത് കൃശം കര്ണം പരം പോഷയേത്| കച്ഛുരാ ഫണികാരീ| വാരിശൂകം ജലശൂകമ്| ശങ്ഖിന്യാ യവതിക്തായാഃ സ്നേഹഃ ശങ്ഖിനീതൈലമ്| ചര്മചടികേത്യാദി സുബോധമ്| ചര്മചടികാ പ്രസിദ്ധാ ചര്മപക്ഷഃ| ഏതത് പക്വം കപിത്ഥേ സ്ഥിതം കര്ണവര്ധനമ്| അത്ര ച കര്ണവര്ധനപ്രസങ്ഗേ പാലീശോഷോക്താനഭ്യഞ്ജനാദീന് കുര്യാത്|| ൪൧||
Adhikarana nAsAsandhAnavidhiH (42) · Śloka 42
അഥ കുര്യാദ്വയസ്ഥസ്യ ച്ഛിന്നാം ശുദ്ധസ്യ നാസികാമ്| ഛിന്ദ്യാന്നാസാസമം പത്രം തത്തുല്യം ച കപോലതഃ| ത്വഡ്മാംസം നാസികാസന്നേ രക്ഷംസ്തത്തനുതാം നയേത്| സീവ്യേദ്ഗണ്ഡം തതഃ സൂച്യാ സീവന്യാ പിചുയുക്തയാ| നാസാച്ഛേദേऽഥ ലിഖിതേ പരിവര്ത്ത്യോപരി ത്വചമ്| കപോലവധ്രം സന്ദധ്യാത് സീവ്യേന്നാസാം ച യത്നതഃ| നാഡീഭ്യാമുത്ക്ഷിപേദന്തഃ സുഖോച്ഛ്വാസപ്രവൃത്തയേ| ആമതൈലേന സിക്ത്വാऽനു പതങ്ഗമധുകാഞ്ജനൈഃ| ശോണിതസ്ഥാപനൈശ്ചാന്യൈഃ സുശ്ലക്ഷ്ണൈരവചൂര്ണയേത്| തതോ മധുധൃതാഭ്യക്തബദ്ധ്വാऽചാരികമാദിശേത്| ജ്ഞാത്വാऽവസ്ഥാന്തരം കുര്യാത് സദ്യോവ്രണവിധിം തതഃ| ഛിന്ദ്യാദ്രൂഷേऽധികം മാംസം നാസോപാന്താച്ച ചര്മ തതഃ| സീവ്യേത്തതശ്ച സുശ്ലക്ഷ്ണം ഹീനം സംവര്ധയേത് പുനഃ| നിവേശിതേ യഥാന്യാസം സദ്യഃച്ഛിന്നേऽപ്യയം വിധിഃ||൪൨||
अथ कुर्याद्वयस्थस्य च्छिन्नां शुद्धस्य नासिकाम्| छिन्द्यान्नासासमं पत्रं तत्तुल्यं च कपोलतः| त्वड्मांसं नासिकासन्ने रक्षंस्तत्तनुतां नयेत्| सीव्येद्गण्डं ततः सूच्या सीवन्या पिचुयुक्तया| नासाच्छेदेऽथ लिखिते परिवर्त्त्योपरि त्वचम्| कपोलवध्रं सन्दध्यात् सीव्येन्नासां च यत्नतः| नाडीभ्यामुत्क्षिपेदन्तः सुखोच्छ्वासप्रवृत्तये| आमतैलेन सिक्त्वाऽनु पतङ्गमधुकाञ्जनैः| शोणितस्थापनैश्चान्यैः सुश्लक्ष्णैरवचूर्णयेत्| ततो मधुधृताभ्यक्तबद्ध्वाऽचारिकमादिशेत्| ज्ञात्वाऽवस्थान्तरं कुर्यात् सद्योव्रणविधिं ततः| छिन्द्याद्रूषेऽधिकं मांसं नासोपान्ताच्च चर्म ततः| सीव्येत्ततश्च सुश्लक्ष्णं हीनं संवर्धयेत् पुनः| निवेशिते यथान्यासं सद्यःच्छिन्नेऽप्ययं विधिः||४२||
🔊 Audio coming soon
അനേന ച കര്ണസന്ധാനപ്രസങ്ഗേനാഥേത്യാദിനാ നാസാസന്ധാന കര്മാപ്യുച്യതേ| അഥേത്യാനന്തര്യേ| ഛിന്നാം നാസാം നാസികാം വയസ്ഥസ്യ പ്രത്യഗ്രവയസഃ ശുദ്ധസ്യ ച വമനാദിനാ പുനരന്യാം കുര്യാത്| കഥമിത്യാഹ-ഛിന്ദ്യാദിത്യാദി| കപോലതഃ ച്ഛിന്നം നാസികാസമപ്രമാണം മാംസപത്രം തത്തുല്യമിതി നാസാകാരം ഛിന്ദ്യാത്| നാസികാപ്രത്യാസന്നേ പ്രദേശേ ത്വഡ്മാംസം രക്ഷന് സീവനോപയോഗായ| തച്ച മാംസപത്രം തനുതാം തത്ക്ഷണേന നയേത്| തതോऽനന്തരമുദ്ധൃതപത്രം ഗണ്ഡം വ്രണൌഷ്ഠയോഃ പിചയുക്തയാ സീവന്യാ സീവ്യേത്| വ്രണൌഷ്ഠവത് പിചുരപി സൂച്യാ ഗ്രാഹോത്യര്ഥഃ| അഥാനന്തരം നാസാച്ഛേദേ യതഃ ഛിന്നാ നാസാ തസ്മിന് ലിഖിതേ കപോലവധ്രമുപരി ത്വചം കൃത്വാ സന്ദധ്യാത്| സന്ധായ ച നാസാം യത്നതസ്തേന വധ്രേണ സഹ സീവ്യേത്| താഞ്ച നാസാമന്തഃസ്രോതസി സുഖേനോച്ഛ്വാസപ്രവൃത്ത്യര്ഥം നാഡീഭ്യാമുത്ക്ഷിപേത്| അനു ചാമതൈലേനാപക്വതൈലേന സിക്ത്വാ പത്തങ്ഗാദിഭിരന്യൈശ്ച സൂത്രസ്ഥാനോക്തൈര്മധുകാദിഭിഃ ശോണിതസ്ഥാപനൈഃ ശുശ്ലക്ഷ്ണപിഷ്ടൈരവചൂര്ണയേത്| ആചാരികം വ്രണോക്ത ആചാരഃ| തതോऽനന്തരമവസ്ഥാവിശേഷം ജ്ഞാത്വാ സദ്യോവ്രണോക്തമപി വിധിം കുര്യാത്| തതോऽത്ര യദധികം മാംസം തച്ഛിന്ദ്യാത്| നാസാനികടാദുച്ഛ്രായി യച്ഛേഷിതം ചര്മ തദാകൃതിലാഭായ ച| തതോऽനന്തരം സുശ്ലക്ഷ്ണം കൃത്വാ സീവ്യേത്| യശ്ച പ്രദേശോ ഹീനഃ സ്യാത്തം പുനരന്യേന വധ്രലേശേന സന്ദധ്യാത്| യച്ച സദ്യ ഏവ പ്രഹാരാദിനാ നാസികാച്ഛിന്നം തസ്മിന് യഥാന്യാസം പൂര്വസന്നിവേശാനതിക്രമേണ നിവേശിതേ അയമേവ സീവനാദികോ വിധിഃ പ്രസങ്ഗേനോച്യതേ|| ൪൨||
Adhikarana oShThasandhAnavidhiH (43-22) · Śloka 22
നാഡീയോഗാദ്വിനൌഷ്ഠസ്യ നാസാസന്ധാനവദ്വിധിഃ||൪൩|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാവഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ കര്ണരോഗപ്രതിഷേധോ നാമ ദ്വാവിംശോऽധ്യായഃ||൨൨||
नाडीयोगाद्विनौष्ठस्य नासासन्धानवद्विधिः||४३|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे कर्णरोगप्रतिषेधो नाम द्वाविंशोऽध्यायः||२२||
🔊 Audio coming soon
ഓഷ്ഠസ്യ വിച്ഛിന്നസ്യ സന്ധാനേ നാസാസന്ധാനവത്സര്വോ വിധിഃ| ശ്വാസോച്ഛ്വാസസുഖപ്രവൃത്ത്യര്ഥം നാഡീയോഗവര്ജ്യമിതി||൪൩|| ഇതി ശ്രീമന്മഹാമഹോപാധ്യായേന്ദുവിരചിതായാമഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹവ്യാഖ്യായാം ശശിലേഖായാമുത്തരതന്ത്രേ ദ്വാവിംശോऽധ്യായഃ||