Adhikarana atha lUtApratiShedho nAma catushcatvAriMsho~adhyAyaH, adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਲੂਤਾਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो लूताप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ਜਙ੍ਗਮਵਿਸਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਲੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਧ੍ਯਾਯ ਆਰਭ੍ਯਤੇ|| ੧||
Adhikarana lUtAsambhave matAntarANi (2) · Śloka 2
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਯ ਰੁਸ੍ਟਸ੍ਯ ਵਸਿਸ੍ਠਸ੍ਯ ਲਲਾਟਜਾਃ| ਸ੍ਵੇਦਲੇਸ਼ਾਃ ਸ੍ਮਤਾ ਲੂਤਾ ਲੂਨੇ ਯੇ ਪਤਿਤਾਸ੍ਤਣੇ| ਖਾਣ੍ਡਵੇ ਦਹ੍ਯਮਾਨਾਨਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਸ਼ਰੀਰਤਃ| ਯੇ ਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਾ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚੇਰੁਸ੍ਤੇ ਲੂਤਾ ਇਤਿ ਕੇਚਨ| ਅਨ੍ਯੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ਭੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਦੁਸ੍ਟਸ੍ਯਾਨ੍ਨਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਨਾਤ੍| ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਿਸਸ੍ਫੋਟਾ ਯੇ ਲੂਤਾਃ...................||੨||
विश्वामित्राय रुष्टस्य वसिष्ठस्य ललाटजाः| स्वेदलेशाः स्मृता लूता लूने ये पतितास्तृणे| खाण्डवे दह्यमानानामसुराणां शरीरतः| ये स्फुलिङ्गा विनिश्चेरुस्ते लूता इति केचन| अन्ये वदन्ति भुक्तस्य दुष्टस्यान्नस्य मूर्च्छनात्| सम्भवन्ति विषस्फोटा ये लूताः...................||२||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਥਮਂ ਲੂਤਾਨਾਂ ਸਮ੍ਭਵ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਤਤ੍ਰ ਚ ਪਕ੍ਸਤ੍ਰਯਮ੍| ਕੇਚਿਦਾਚਾਰ੍ਯ ਆਹੁਃ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦਿਤਿਹਾਸੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਸਿਸ੍ਠਸ੍ਯ ਯੇ ਲਲਾਟਜਾਃ ਸ੍ਵੇਦਲੇਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਨਿਕਟਵਰ੍ਤਿਨਿ ਲੂਨੇ ਛਿਨ੍ਨੇ ਤਣੇ ਪਤਿਤਾਸ੍ਤੇ ਲੂਤਾਃ ਸ੍ਮਤਾ ਇਤਿ| ਅਨ੍ਯੇ ਪੁਨਰਾਹੁਃ-ਖਾਣ੍ਡਵਦਹਨੇ ਦਹ੍ਯਮਾਨਾਨਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਸ਼ਰੀਰਾਦ੍ਯੇ ਅਗ੍ਨਿਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਾ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚੇਰੁਸ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਲੂਤਾ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਤਿ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਵਦਨ੍ਤਿ-ਭੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਦੁਸ੍ਟਸ੍ਯਾਨ੍ਨਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਨਾਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰੀਭਾਵਾਤ੍ ਕੋਦ੍ਰਾਵਵਿਸਵਦ੍ਯੇ ਵਿਸਸ੍ਫੋਟਾ ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇ ਲੂਤਾ ਇਤਿ|| ੨||
Adhikarana sAmAnye kITalakShaNam (3) · Śloka 3
.....................ਕੀਟਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਧਾਰਯਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਲੂਤਾਃ ਕੀਟਾਸ਼੍ਚ ਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ||੩||
.....................कीटलक्षणम्| यथास्वं धारयन्तस्ते लूताः कीटाश्च संज्ञिताः||३||
🔊 Audio coming soon
ਤੇ ਚਾਵਿਚਾਰਿਤਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਭੇਦਾ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਵਾਯਵ੍ਯਾਦਿਭੇਦੇਨ ਕੀਟਲਕ੍ਸਣਂ ਧਾਰਯਨ੍ਤਃ ਕੀਟਾ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ|| ੩||
Adhikarana lUtAnAM ghoratamatvam (4) · Śloka 4
ਤਤ੍ਰ ਘੋਰਤਮਾ ਲੂਤਾ ਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾ ਅਪਿ ਤ੍ਰਿਧਾ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਧ੍ਯਾਵਰਤ੍ਵੇਨ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਚਾਸ਼੍ਵਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਾਃ| ਸਪ੍ਤਾਹੇਨ ਦਸ਼ਾਹੇਨ ਪਕ੍ਸੇਣ ਚ ਪਰਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍||੪||
तत्र घोरतमा लूता भिद्यन्ते ता अपि त्रिधा| तीक्ष्णमध्यावरत्वेन घ्नन्ति चाश्वचिकित्सिताः| सप्ताहेन दशाहेन पक्षेण च परं क्रमात्||४||
🔊 Audio coming soon
ਪੂਰ੍ਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕੀਟੇਭ੍ਯੋ ਘੋਰਤਮਾ ਲੂਤਾਃ ਸਦਸ਼ਤ੍ਵੇਪਿ| ਤਾ ਅਪਿ ਲੂਤਾਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਦਿਭੇਦੇਨ ਤ੍ਰਿਧਾ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਤਾਸ਼੍ਚਾਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਾ ਆਸ਼ੁ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਃ ਸਪ੍ਤਾਹੇਨ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮਧ੍ਯਾ ਦਸ਼ਾਹੇਨ ਅਵਰਾਃ ਪਕ੍ਸੇਣੇਤਿ ਕ੍ਰਮਾਰ੍ਥਃ| ਪਰਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸਪ੍ਤਾਹਾਦਿਮਰ੍ਯਾਦਾਦਿਨਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਜੀਵਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੪||
Adhikarana AgneyAH lUtAH (5) · Śloka 5
ਕਪਿਲਾਗ੍ਨਿਮੁਖੀ ਪੀਤਾ ਪਦ੍ਮਾ ਮੂਤ੍ਰਾ ਸਿਤਾਸਿਤਾ| ਆਗ੍ਨੇਯ੍ਯਃ ਸ੍ਵੇਦਜਾਃ ਸਪ੍ਤ ਲਤਾਃ ਪਿਤ੍ਤਵਿਕਾਰਦਾਃ||੫||
कपिलाग्निमुखी पीता पद्मा मूत्रा सिताऽसिता| आग्नेय्यः स्वेदजाः सप्त लताः पित्तविकारदाः||५||
🔊 Audio coming soon
ਕਪਿਲਾਦਯਃ ਸ੍ਵੇਦਜਾਃ ਸਪ੍ਤਲੂਤਾ ਆਗ੍ਨੇਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਤਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤ੍ਤਵਿਕਾਰਦਾਃ|| ੫||
Adhikarana saumyAH lUtAH (6) · Śloka 6
ਪਾਣ੍ਡੁਰਾ ਰਕ੍ਤਪਦਿਕਾ ਭਙ੍ਗਾ ਪਿਙ੍ਗਾ ਤ੍ਰਿਮਣ੍ਡਲਾ| ਪੂਤਿਰ੍ਵੀਰਾਰਣ੍ਡਜਾਃ ਸਪ੍ਤ ਸੌਮ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਕਾਰਦਾਃ||੬||
पाण्डुरा रक्तपदिका भृङ्गा पिङ्गा त्रिमण्डला| पूतिर्वीराऽरण्डजाः सप्त सौम्याः श्लेष्मविकारदाः||६||
🔊 Audio coming soon
ਅਣ੍ਡਜਾਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਦਯਹ੍ ਸਪ੍ਤ ਲੂਤਾਃ ਸੌਮ੍ਯਾਃ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਕਾਰਦਾਃ|| ੬||
Adhikarana vAyavyAH lUtAH (7) · Śloka 7
ਕੁਮੁਦਾਲਵਿਸਾ ਰਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾ ਸਨ੍ਤਾਨਿਮੇਚਕਾ| ਕਸਨਾ ਚੋਦ੍ਭਿਦਾਃ ਸਪ੍ਤ ਵਾਯਵ੍ਯਾ ਵਾਯੁਰੋਗਦਾਃ||੭||
कुमुदाऽलविषा रक्ताश्चित्रा सन्तानिमेचका| कसना चोद्भिदाः सप्त वायव्या वायुरोगदाः||७||
🔊 Audio coming soon
ਉਦ੍ਭਿਦਾਃ ਕੁਮੁਦਾਦਯਃ| ਸਪ੍ਤ ਲੂਤਾ ਵਾਯਵ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਤਾਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਰੋਗਦਾਃ|| ੭||
Adhikarana mishrAH lUtAH (8) · Śloka 8
ਕਾਕਾਣ੍ਡ੍ਯੇਣਪਦੀ ਲਾਜਾ ਵੈਦੇਹੀ ਜਾਲਿਨੀ ਤਥਾ| ਮਾਲਾਗੁਣਾ ਸੁਵਰ੍ਣਾ ਚ ਮਿਸ਼੍ਰਾਃ ਸਪ੍ਤੋਪਪਾਦਿਕਾਃ||੮||
काकाण्ड्येणपदी लाजा वैदेही जालिनी तथा| मालागुणा सुवर्णा च मिश्राः सप्तोपपादिकाः||८||
🔊 Audio coming soon
ਕਾਕਾਣ੍ਡ੍ਯਾਦਯਃ ਸਪ੍ਤ ਲੂਤਾ ਮਿਸ਼੍ਰਾਃ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਤਾਸ਼੍ਚੋ ਪਪਾਦਿਕਾ ਉਚ੍ਯਨ੍ਤੇ|| ੮||
Adhikarana sAdhyAsAdhyatA (9) · Śloka 9
ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਜ੍ਵਲਤ੍ਪਾਵਕਸਨ੍ਨਿਭਾਃ| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਕਤੋਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਕਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਚੇਤਰਾਃ||੯||
व्याप्नुवन्त्याशु गात्राणि ज्वलत्पावकसन्निभाः| सन्निपातकृतोऽसाध्याः साध्याः कृच्छ्रेण चेतराः||९||
🔊 Audio coming soon
ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਵਦਾਸ਼ੁ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਞ੍ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਸਾਧ੍ਯਾਸ਼੍ਚ| ਇਤਰਾਃ ਪਿਤ੍ਤਵਿਕਾਰਦਾਦਯਃ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯਾਃ|| ੯||
Adhikarana teShAM dashanakAlAH (10) · Śloka 10
ਤਾ ਦਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸੇਸਿਤੇ ਸਨ੍ਧੌ ਸਦੈਵ ਚ||੧੦||
ता दशन्ति सिते पक्षेऽसिते सन्धौ सदैव च||१०||
🔊 Audio coming soon
ਤਾਸ਼੍ਚ ਲੂਤਾਃ ਸਿਤਪਕ੍ਸਾਦਿਸੁ ਕ੍ਰਮੇਣ ਦਸ਼ਨ੍ਤਿ| ਆਗ੍ਨੇਯਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸੇ| ਸੌਮ੍ਯਾਃ ਕਸ੍ਣਪਕ੍ਸੇ| ਵਾਯਵ੍ਯਾਃ ਸਨ੍ਧਾਵਮਾਵਸ੍ਯਾਰਾਕਯੋਃ| ਮਿਸ਼੍ਰਾਃ ਸਦੈਵ|| ੧੦||
Adhikarana sAmAnyaM daMshalakShaNam (11) · Śloka 11
ਦਂਸ਼ਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯਤਸ੍ਤਾਸਾਂ ਦਦ੍ਗੁਮਣ੍ਡਲਸਨ੍ਨਿਭਃ| ਸਿਤੋਸਿਤੋਰੁਣਃ ਪੀਤਃ ਸ਼੍ਯਾਵੋ ਵਾ ਮਦੁਰੁਨ੍ਨਤਃ| ਮਧ੍ਯੇ ਕਸ੍ਣੋਥਵਾ ਸ਼੍ਯਾਵਃ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜਾਲਕਾਵਤਃ| ਵਿਸਰ੍ਪਵਾਞ੍ਛੋਫਯੁਤਸ੍ਤਪ੍ਯਤੇ ਬਹੁਵੇਦਨਃ| ਜ੍ਵਰਾਸ਼ੁਪਾਕਵਿਕ੍ਲੇਦਕੋਥਾਵਦਰਣਾਨ੍ਵਿਤਃ| ਕ੍ਲੇਦੇਨ ਯਤ੍ਸ੍ਪਸ਼ਤ੍ਯਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਕੁਰੁਤੇ ਵ੍ਰਣਮ੍||੧੧||
दंशः सामान्यतस्तासां दद्गुमण्डलसन्निभः| सितोऽसितोऽरुणः पीतः श्यावो वा मृदुरुन्नतः| मध्ये कृष्णोऽथवा श्यावः पर्यन्ते जालकावृतः| विसर्पवाञ्छोफयुतस्तप्यते बहुवेदनः| ज्वराशुपाकविक्लेदकोथावदरणान्वितः| क्लेदेन यत्स्पृशत्यङ्गं तत्रापि कुरुते व्रणम्||११||
🔊 Audio coming soon
ਲੂਤਾਦਂਸ਼ਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨਾਹ-ਕੁਰੁਤੇ ਵ੍ਰਣਮਿਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਲੂਤਾਦਂਸ਼ਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਤਾਸਾਮਾਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਦਿਭੇਦੇਨ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਲੂਤਾਨਾਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਦਂਸ਼ੋ ਦਂਸ਼ਵ੍ਰਣਃ ਦਦ੍ਰੁਮਣ੍ਡਲਸਨ੍ਨਿਭਃ ਦਦ੍ਰਵਾਖ੍ਯਕੁਸ੍ਠਮਣ੍ਡਲਸਦਸ਼ਃ ਤਥਾ ਸਿਤਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਵਰ੍ਣਃ ਮਦੁਰ੍ਮਦੁਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਉਨ੍ਨਤਃ ਔਤ੍ਰਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਃ| ਦਦ੍ਰੁਮਣ੍ਡਲਸਾਮ੍ਯੇਨੈਵੋਨ੍ਨਤ੍ਯੈ ਸਿਦ੍ਧੇ ਪੁਨਰਪ੍ਯੌਨ੍ਨਤ੍ਯਕਥਨਮਾਧਿਕ੍ਯਸੂਚਨਾਰ੍ਥਮ੍| ਮਧ੍ਯੇ ਦਂਸ਼ਵ੍ਰਣਮਧ੍ਯੇ ਕਸ੍ਣਃ ਕਸ੍ਣਵਰ੍ਣਃ ਅਥਵਾ ਸ਼੍ਯਾਵਵਰ੍ਣਃ| ਪਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦਂਸ਼ਵ੍ਰਣਸ੍ਯ ਪਰਿਤਃ ਜਾਲਕVਰੁਤਃ ਜਾਲਕਾਕਾਰਾਭਿਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸਿਰਾਭਿਰਾਵਤਃ ਵਿਸਰ੍ਪਾਦ੍ਯਨ੍ਵਿਤਸ਼੍ਚ ਭਵਤਿ| ਕ੍ਲੇਦੇਨੇਤਿ ਦਂਸ਼ਵ੍ਰਣੋਦ੍ਭੂਤੇਨ ਪੂਯੇਨ ਯਦਙ੍ਗਂ ਸ੍ਪਸ਼ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਙ੍ਗੇਪਿ ਵ੍ਰਣਂ ਕੁਰੁਤੇ|| ੧੧||
Adhikarana viShodvamanasAdhanAni (12) · Śloka 12
ਸ਼੍ਵਾਸਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਲਾਲਾਨਖਾਰ੍ਤ੍ਤਵੈਃ| ਅਸ੍ਟਾਭਿਰੁਦ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਯੇਤਾ ਵਿਸਮ੍ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ||੧੨||
श्वासदंष्ट्राशकृन्मूत्रशुक्रलालानखार्त्तवैः| अष्टाभिरुद्वमन्त्येता विषम् वक्त्राद्विशेषतः||१२||
🔊 Audio coming soon
ਏਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾ ਲੂਤਾਃ ਸ਼੍ਵਾਸਾਦਿਭਿਰਸ੍ਟਾਭਿਃ ਕਰਣੈਰ੍ਵਿਸਮੁਦ੍ਵਮਨ੍ਤਿ| ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣੋਦ੍ਵਮਨ੍ਤਿ|| ੧੨||
Adhikarana karaNabhedena daMshalakShaNAni (13) · Śloka 13
ਸ਼੍ਵਾਸੇਨ ਦਂਸ਼ਃ ਸਹਸਾ ਸੂਯਤੇ ਜ੍ਵਰਦਾਹਵਨ੍| ਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਕਤਸ੍ਤੂਗ੍ਰਤਰੋ ਵਿਵਰ੍ਣਃ ਕਠਿਨਃ ਸ੍ਥਿਰਃ| ਗਮ੍ਭੀਰਸ਼ੋਫਵਾਂਸ੍ਤੋਦਵੇਦਨਾਦਾਹਸਂਯੁਤਃ| ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧੀ ਸ਼ਕਤਾ ਦਾਹਕਣ੍ਡੂਚਿਮਿਚਿਮਾਨ੍ਵਿਤਃ| ਪਚ੍ਯਤੇ ਚਾਸ਼ੁ ਪਕ੍ਵਸ਼੍ਚ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਪੀਲੁਫਲੋਪਮਃ| ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਰਕ੍ਤਪਰ੍ਯਨ੍ਤੋ ਮਧ੍ਯੇ ਕਸ੍ਣੋ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ| ਆਵਰ੍ਤ੍ਤਸਦਸ਼ਃ ਸ਼ੂਨਃ ਪੂਤਿਃ ਸਰ੍ਪਤਿ ਦਹ੍ਯਤੇ| ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਨ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸਂਸ੍ਥਾਨਃ ਕਠਿਨਸ੍ਤੀਵ੍ਰਵੇਦਨਾਃ| ਅਲ੍ਪਮੂਲੋਲ੍ਪਰੁਕ੍ਕੋਠੋ ਲਾਲਯਾ ਕਣ੍ਡੂਰੋ ਮਦੁਃ| ਨਖੇਨ ਚੋਸਪਿਟਕਾਕਣ੍ਡੂਧੂਮਾਯਨਾਨ੍ਵਿਤਃ| ਕਿਂਸ਼ੁਕੋਦਰਵਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਰਜਸਾ ਚਞ੍ਚੁਮਾਲਵਾਨ੍||੧੩||
श्वासेन दंशः सहसा सूयते ज्वरदाहवन्| दंष्ट्राकृतस्तूग्रतरो विवर्णः कठिनः स्थिरः| गम्भीरशोफवांस्तोदवेदनादाहसंयुतः| दुर्गन्धी शकृता दाहकण्डूचिमिचिमान्वितः| पच्यते चाशु पक्वश्च पाण्डुः पीलुफलोपमः| मूत्रेण रक्तपर्यन्तो मध्ये कृष्णो विशीर्यते| आवर्त्तसदृशः शूनः पूतिः सर्पति दह्यते| शुक्रेन ग्रन्थिसंस्थानः कठिनस्तीव्रवेदनाः| अल्पमूलोऽल्परुक्कोठो लालया कण्डूरो मृदुः| नखेन चोषपिटकाकण्डूधूमायनान्वितः| किंशुकोदरवर्णस्तु रजसा चञ्चुमालवान्||१३||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼੍ਵਾਸੇਨੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਕਰਣਵਿਸ਼ੇਸੇਣਾਸ੍ਟਾਨਾਂ ਦਂਸ਼ਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸਣਂ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਦਾਹਾਨ੍ਤਂ ਸ਼੍ਵਾਸੇਨ ਦਂਸ਼ੇ| ਦਾਹਸਂਯੁਤਮਿਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਕਤੇ| ਪੀਲੁ ਫਲੋਪਮ ਇਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਸ਼ਕਤ੍ਕਤੇ| ਦਹ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਦਂਸ਼ੇ| ਤੀਵ੍ਰਵੇਦਨ ਇਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣ| ਮਦੁਰਿਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਲਾਲਯਾ| ਧੂਮਾਯਨ ਇਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਨਖਦਂਸ਼ੇ| ਚਞ੍ਚੁਮਾਲਵਾਨਿਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਰਜਸਾ ਆਰ੍ਤ੍ਤਵੇਨ| ਕਿਂਸ਼ੁਕੋਦਰਂ ਪਲਾਸ਼ਕੁਸੁਮਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਮ੍| ਚਞ੍ਚੁਰਿਵ ਮਾਲਮੁਪਰਿਭਾਗੋਸ੍ਯਾਸ੍ਤੀਤਿ ਚਞ੍ਚੁਮਾਲਵਾਨ੍|| ੧੩||
Adhikarana kITalUtayordashasthAnAni (14) · Śloka 14
ਲੂਤਾ ਨਾਭੇਰ੍ਦਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਮੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚਾਧਸ਼੍ਚ ਕੀਟਕਾਃ| ਤਦ੍ਦੂਸਿਤਂ ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿ ਦੇਹੇ ਪਕ੍ਤਂ ਵਿਕਾਰਕਤ੍||੧੪||
लूता नाभेर्दशन्त्यूर्ध्वमूर्ध्वं चाधश्च कीटकाः| तद्दूषितं च वस्त्रादि देहे पृक्तं विकारकृत्||१४||
🔊 Audio coming soon
ਲੂਤਾਨਾਂ ਕੀਟਾਨਾਞ੍ਚ ਦਂਸ਼ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਯਾਹ-ਲੂਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਤਦ੍ਦੂਸਿਤਂ ਲੂਤਾਦੂਸਿਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿ ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸ਼ਯਨਾਸਨਾਦਿਕਂ ਗਹ੍ਯਤੇ| ਦੇਹੇ ਪਕ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਕ੍ਤਂ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਵਿਕਾਰਕਦ੍ ਭਵਤਿ| ਤਦ੍ਦੂਸਿਤਂ ਤਯਾ ਲੂਤਯਾ ਮਲਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਲਾਲਾਪ੍ਰਕ੍ਸੇਪੇਣਾਧਿਸ੍ਠਾਨਾਦਿਨਾ ਦੂਸਿਤਂ ਦੇਹੇ ਸ਼ਰੀਰੇ ਪਕ੍ਤਂ ਵਿਕਾਰਕਤ੍ ਵਿਸਵਿਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ|| ੧੪||
Adhikarana lUtAnAM viShavardhanaprakAraH (15) · Śloka 15
ਦਿਨਾਰ੍ਧਂ ਲਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ਨੈਵ ਦਂਸ਼ੋ ਲੂਤਾਵਿਸੋਦ੍ਭਵਃ| ਸੂਚੀਵ੍ਯਧਵਦਾਭਾਤਿ ਤਤੋਸੌ ਪ੍ਰਥਮੇਹਨਿ| ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਵਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਚਲਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਣ੍ਡੂਰੁਜਾਨ੍ਵਿਤਃ| ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਤ੍ਯੁਨ੍ਨਤੋਨ੍ਤੇਸੁ ਪਿਟਕੈਰਿਵਚਾਚਿਤਃ| ਵ੍ਯਕ੍ਤਵਰ੍ਣੋ ਨਤੋ ਮਧ੍ਯੇ ਕਣ੍ਡੂਮਾਨ੍ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸਨ੍ਨਿਭਿਃ| ਤਤੀਯੇ ਸਜ੍ਵਰੋ ਰੋਮਹਰ੍ਸਕਦ੍ਰਕ੍ਤਮਣ੍ਡਲਃ| ਸ਼ਰਾਵਰੂਪਸ੍ਤੋਦਾਢ੍ਯੋ ਰੋਮਕੂਪੇਸੁ ਸਾਸ੍ਰਵਃ| ਮਹਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਸ਼੍ਵਯਥੁਸ੍ਤਾਪਸ਼੍ਵਾਸਭ੍ਰਮਪ੍ਰਦਃ| ਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਕੁਰੁਤੇ ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਿਸਕੋਪਜਾਨ੍| ਸਸ੍ਠੇ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਰ੍ਮਾਣਿ ਸਪ੍ਤਮੇ ਹਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍| ਵਿਸਮਿਤ੍ਯਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨਾਮਿਤਰੇ ਵਿਭਜੇਦਤਃ||੧੫||
दिनार्धं लक्ष्यते नैव दंशो लूताविषोद्भवः| सूचीव्यधवदाभाति ततोऽसौ प्रथमेऽहनि| अव्यक्तवर्णः प्रचलः किञ्चित्कण्डूरुजान्वितः| द्वितीये त्युन्नतोऽन्तेषु पिटकैरिवचाचितः| व्यक्तवर्णो नतो मध्ये कण्डूमान् ग्रन्थिसन्निभिः| तृतीये सज्वरो रोमहर्षकृद्रक्तमण्डलः| शरावरूपस्तोदाढ्यो रोमकूपेषु सास्रवः| महांश्चतुर्थे श्वयथुस्तापश्वासभ्रमप्रदः| विकारान् कुरुते तांस्तान् पञ्चमे विषकोपजान्| षष्ठे व्याप्नोति मर्माणि सप्तमे हन्ति जीवितम्| विषमित्यतितीक्ष्णानामितरे विभजेदतः||१५||
🔊 Audio coming soon
ਲੂਤਾਵਿਸੋਦ੍ਭਵੋ ਦਂਸ਼ਃ ਦਿਨਾਰ੍ਧਂ ਨ ਲਕ੍ਸ੍ਯਤ ਏਵ| ਲੂਤਾਨਾਂ ਸ਼੍ਵਾਸਾਦ੍ਯਸ੍ਟਵਿਧਵਿਸੋਦ੍ਵਮਨਸਾਧਨਸਮ੍ਪਰ੍ਕਾਦੁਦ੍ਭੂਤੋ ਦਂਸ਼ੋ ਵ੍ਰਣਃ ਦਿਨਾਰ੍ਧਂ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਨਾਡੀਕਾਮਾਤ੍ਰਂ ਨ ਲਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ਨ ਦਸ਼੍ਯਤੇ| ਏਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪਿ ਲਕ੍ਸ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਲੂਤਾਵਿਸਸ੍ਯੋਪੇਕ੍ਸਯਾ ਅਨੁਦਿਵਸਂ ਵਰ੍ਧਮਾਨਪ੍ਰਕਾਰਮਾਹ| ਤਤਃ ਪ੍ਰਥਮੇਹਨ੍ਯਸੌ ਦਂਸ਼ਃ ਸੂਚੀਵ੍ਯਧਵਤ੍ ਪੀਡਾਮਾਵਹਤਿ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਵਰ੍ਣੋਸ੍ਪਸ੍ਟਵਰ੍ਣਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਪ੍ਰਚਲਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਸੇਣ ਚਲਃ ਸ੍ਪਸ੍ਟੇ ਤੋਯਪੂਰ੍ਣਦਤਿਵਚ੍ਚਲਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸਨ੍ਨਿਭ ਇਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਹਨਿ| ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਹਨਿ ਦਂਸ਼ਃ ਅਨ੍ਤੇਸੁ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤਭਾਗੇਸ੍ਵਤ੍ਯੁਨ੍ਨਤਃ ਪਿਟਕੈਰਾਚਿਤ ਇਵ ਚ ਪਿਟਕਾਚਿਤਪ੍ਰਤੀਤਿਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਕ੍ਤਵਰ੍ਣਃ ਸ੍ਪਸ੍ਟਪੀਤਰਕ੍ਤਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਵਰ੍ਣਃ ਮਧ੍ਯੇ ਨਤੋ ਨਿਮ੍ਨਃ ਕਣ੍ਡੂਯੁਕ੍ਤੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸਦਸ਼ਸ਼੍ਚ ਭਵਤਿ| ਸਾਸ੍ਰਵ ਇਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਤਤੀਯੇਹਨਿ| ਤਤੀਯੇਹਨਿ ਦਂਸ਼ੋ ਜ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤੋ ਰੋਮਹਰ੍ਸਕਾਰੀ ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣਮਣ੍ਡਲਃ ਸ਼ਰਾਵਾਕਾਰੋਧਿਕਵ੍ਯਥੋ ਰੋਮਕੂਪੇਸੁ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵਵਾਂਸ਼੍ਚ ਭਵਤਿ| ਭ੍ਰਮਪ੍ਰਦ ਇਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇਹਨਿ| ਦਂਸ਼ੇ ਤਾਪਾਦਿਕਰੋ ਮਹਾਨ੍ ਸ਼ੋਫੋ ਭਵਤਿ| ਤਾਪਃ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਿਕਦਾਹਃ| ਪਞ੍ਚਮਾਦਿਸੁ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਪਞ੍ਚਮੇਹਨਿ ਦਂਸ਼ਸ੍ਥਿਤZਂ ਵਿਸਂ ਵਿਸਕੋਪਜਾਨ੍ ਦਾਹਕਣ੍ਡੂਪਰ੍ਵਭੇਦਹਨ੍ਮੋਹਾਦਿਕਾਨ੍ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਕੁਰੁਤੇ| ਸਸ੍ਠੇਹਨਿ ਦਂਸ਼ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਸਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਮਾਣਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਸਪ੍ਤਮੇਹਨ੍ਯਖਿਲਮਰ੍ਮਸ੍ਥਿਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਨਾਸ਼ਯਤਿ| ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨਾਂ ਲੂਤਾਨਾਮੇਵੈਤਦ੍ਵਿਸਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਇਤਰੇ ਮਧ੍ਯਮਲ੍ਪਞ੍ਚਾਤੋ ਲਕ੍ਸਣਾਦ੍ਯਥਾਤਥਮੇਵ ਲਾਘਵੇਨ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਭਜੇਤ੍| ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨਾਂ ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਿਕਾਨਾਂ ਲੂਤਾਨਾਂ ਵਿਸਮੇਵਂ ਭਵਤਿ| ਇਤਰੇ ਮਧ੍ਯਂ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕਮਲ੍ਪਂ ਵਾਤਿਕਞ੍ਚ ਅਤਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਵਿਸਾਦ੍ਵਿਭਜੇਦ੍ ਦਿਨਬਾਹੁਲ੍ਯਾਨੁਸਾਰੇਣ ਵਿਭਜ੍ਯੈਵਂ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍|| ੧੫||
Adhikarana viShashamane paramAvadhiH (16) · Śloka 16
ਵਿਸਂ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਾਸਾਮੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਰਾਤ੍ਰਿਤਃ||੧੬||
विषं शाम्यति सर्वासामेकविंशतिरात्रितः||१६||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਸਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸੁਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਯ ਵਿਸਮੋਚਨੇ ਕਾਲਸ੍ਯ ਪਰਮਾਵਧਿਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ-ਵਿਸਮਿਤਿ| ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਲੂਤਾਨਾਂ ਵਿਸਮੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਦਿਨੈਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ|| ੧੬||
Adhikarana doShAnusAraM daMshalakShaNAni (17) · Śloka 17
ਦਂਸ਼ਃ ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਕੋ ਦਾਹਤਟ੍ਸ੍ਫੋਟਜ੍ਵਰਦਾਹਵਾਨ੍| ਸਸ਼ੋਫਃ ਕਠਿਨਃ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਕਣ੍ਡੂਮਾਨ੍ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੋਲ੍ਪਰੁਕ੍| ਵਾਤਿਕਃ ਪਰੁਸਃ ਸ਼੍ਯਾਵਃ ਪਰ੍ਵਭੇਦਾਦਿਰੁਕ੍ਕਰਃ||੧੭||
दंशः पित्तात्मको दाहतृट्स्फोटज्वरदाहवान्| सशोफः कठिनः पाण्डुः कण्डूमान् श्लैष्मिकोऽल्परुक्| वातिकः परुषः श्यावः पर्वभेदादिरुक्करः||१७||
🔊 Audio coming soon
ਜ੍ਵਰਮੋਹਵਾਨਿਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਕਲੂਤਾਦਂਸ਼ਵਿਸਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਅਲ੍ਪਰੁਗਿਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਕਫਾਤ੍ਮਕੇ| ਪਰ੍ਵਭੇਦਾਦਿਰੁਕ੍ਕਰ ਇਤ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਂ ਵਾਤਾਤ੍ਮਕੇ|| ੧੭||
Adhikarana doShodrekanirdhAraNe upAyAntaram (18) · Śloka 18
ਸਰ੍ਪਜ੍ਞਾਨੋਦਿਤੈਰ੍ਲਿਙ੍ਗੈਰ੍ਦੋਸੋਦ੍ਰੇਕਂ ਚ ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍||੧੮||
सर्पज्ञानोदितैर्लिङ्गैर्दोषोद्रेकं च लक्षयेत्||१८||
🔊 Audio coming soon
ਨ ਕੇਵਲਮੇਤੈਰ੍ਲਿਙ੍ਗੈਰ੍ਲੂਤਾਵਿਸੇ ਵਿਸੋਦ੍ਰੇਕਂ ਲਕ੍ਸਯੇਦ੍ਯਾਵਤ੍ ਸਰ੍ਪਜ੍ਞਾਨੋਕ੍ਤੈਰਪਿ ਦੋਸੋਦ੍ਰੇਕਲਕ੍ਸਣੈਃ|| ੧੮||
Adhikarana lUtAsu daMshasambhavaprAyikatvam (19) · Śloka 19
ਤ੍ਰਿਦੋਸਾਃ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਲੂਤਾਃ ਪਿਤ੍ਤਕਫਾਧਿਕਾਃ||੧੯||
त्रिदोषाः प्रायशः सर्वा लूताः पित्तकफाधिकाः||१९||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾ ਅਪਿ ਲੂਤਾਃ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਤ੍ਰਿਦੋਸਾਃ ਪਿਤ੍ਤਕਫਾਧਿਕਾਸ਼੍ਚ|| ੧੯||
Adhikarana prANAntikIShu lakShaNam (20) · Śloka 20
ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੀਸੁ ਹਨ੍ਮੋਹਸ਼੍ਵਾਸਹਿਧ੍ਮਾਸ਼ਿਰੋਗ੍ਰਹਾਃ| ਸ਼੍ਵੇਤਾਸਿਤਾਃ ਪੀਤਰਕ੍ਤਾਃ ਪਿਟਕਾਃ ਸ਼੍ਵਯਥੂਦ੍ਭਵਃ| ਵੇਪਥੁਰ੍ਵਮਥੁਰ੍ਦਾਹਸ੍ਤਡਾਨ੍ਧ੍ਯਂ ਵਕ੍ਰਨਾਸਤਾ| ਸ਼੍ਯਾਵੋਸ੍ਠਵਕ੍ਤ੍ਰਦਨ੍ਤਤ੍ਵਂ ਪਸ੍ਠਗ੍ਰੀਵਾਵਭਞ੍ਜਨਮ੍| ਪਕ੍ਵਜਮ੍ਬੂਸਵਰ੍ਣਞ੍ਚ ਦਂਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਰਵਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍||੨੦||
प्राणान्तिकीषु हृन्मोहश्वासहिध्माशिरोग्रहाः| श्वेतासिताः पीतरक्ताः पिटकाः श्वयथूद्भवः| वेपथुर्वमथुर्दाहस्तृडान्ध्यं वक्रनासता| श्यावोष्ठवक्त्रदन्तत्वं पृष्ठग्रीवावभञ्जनम्| पक्वजम्बूसवर्णञ्च दंशात्स्रवति शोणितम्||२०||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੀਸੁ ਮਾਰਣਫਲਾਸੁ ਲੂਤਾਸੁ ਹਨ੍ਮੋਹਾਦਿਕਂ ਪਕ੍ਵਜਮ੍ਬੂਸਵਰ੍ਣਸ਼ੋਣਿਤਸ੍ਰਾਵਾਨ੍ਤਂ ਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੀਸੁ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਵਦ੍ਧਿਕਰਕਾਣ੍ਡ੍ਯਾਦਿਸਪ੍ਤਲੂਤਾਸੁ ਤਾਭਿਰ੍ਦਸ੍ਟਸ੍ਯੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ਼੍ਵੇਤਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਵਰ੍ਣਾਃ ਪਿਟਕਾਃ| ਵਕ੍ਰਨਾਸਤਾ ਨਾਸਾਯਾ ਵਕ੍ਰਤ੍ਵਮ੍| ਦਂਸ਼ਾਦ੍ਦਂਸ਼ਵ੍ਰਣਾਤ੍|| ੨੦||
Adhikarana lUtAdaMshe chedadAhau (21) · Śloka 21
ਅਥਾਸ਼ੁ ਲੂਤਾਦਸ੍ਟਸ੍ਯਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਦਂਸ਼ਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍| ਦਹੇਤ੍ ਜਾਮ੍ਬਵੋਸ੍ਠਾਦ੍ਯੈਰ੍ਨ ਤੁ ਪਿਤ੍ਤੋਤਰਂ ਦਹੇਤ੍||੨੧||
अथाशु लूतादष्टस्यशस्त्रेणादंशमुद्धरेत्| दहेत् जाम्बवोष्ठाद्यैर्न तु पित्तोतरं दहेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
ਲੂਤਾਵਿਸਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ-ਅਥੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਲੂਤਾਨਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ| ਦਂਸ਼ ਏਵਾਦਂਸ਼ਸ੍ਤਮ੍| ਜਮ੍ਬਵੋਸ੍ਠਂ ਨਾਮ ਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍| ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰਂ ਤੁ ਦਂਸ਼ਂ ਨ ਦਹੇਤ੍| ਅਥ ਪੈਤ੍ਤਿਕਾਦਿ ਲੂਤਾਦ੍ਦਂਸ਼ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਲੂਤਾਦਸ੍ਟਸ੍ਯ ਆਦਂਸ਼ਂ ਸਮੂਲਂ ਦਂਸ਼ਸ੍ਥਾਨਂ ਦਂਸ਼ਵ੍ਰਣਾਵਧੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਆਸ਼ੁ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮਣ੍ਡਲਾਗ੍ਰਾਦਿਨਾ ਉਦ੍ਧਤ੍ਯ ਦਹੇਤ੍| ਜਾਮ੍ਬਵੋਸ੍ਠਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਦਸ਼ਂ ਦਹੇਚ੍ਚ|| ੨੧||
Adhikarana chedanadahanAyogyavraNAH (22) · Śloka 22
ਕਰ੍ਕਸ਼ਂ ਭਿਨ੍ਨਰੋਮਾਣਂ ਮਰ੍ਮਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਸਂਸ਼੍ਰਿਤਮ੍| ਪ੍ਰਸਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਂਸ਼ਂ ਨ ਛਿਨ੍ਦੀਤ ਦਹੇਤ ਵਾ||੨੨||
कर्कशं भिन्नरोमाणं मर्मसन्ध्यादिसंश्रितम्| प्रसृतं सर्वतो दंशं न छिन्दीत दहेत वा||२२||
🔊 Audio coming soon
ਛੇਦਨਦਹਨਾਯੋਗ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ-ਕਰ੍ਕਸ਼ਾਦਿਕਂ ਦਂਸ਼ਂ ਨ ਛਿਨ੍ਦੀਤ ਨਾਪਿ ਦਹੇਤ| ਕਰ੍ਕਸ਼ਂ ਕਠਿਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮ੍| ਭਿਨ੍ਨਰੋਮਾਣਂ ਚ੍ਯੁਤਰੋਮਾਣਮ੍| ਮਰ੍ਮਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਕ੍ਸਾਰਵਿਧਾਵੁਕ੍ਤਾਃ ਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯ੍ਵਾਦਯੋ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਸਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਸਤਂ ਦੇਹੇ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਞ੍ਚ ਦਂਸ਼ਂ ਨ ਛਿਨ੍ਦ੍ਯਾਨ੍ਨ ਦਹੇਤ ਚ||੨੨||
Adhikarana dAhAnantarIyakRutyam (23) · Śloka 23
ਲੇਪਯੇਦ੍ਦਗ੍ਧਮਗਦੈਰ੍ਮਧੁਸੈਨ੍ਧਵਸਂਯੁਤੈਃ| ਸੁਸ਼ੀਤੈਃ ਸੇਚਯੇਤ੍ਰ੍ਯਾਨੁ ਕਸਾਯੈਃ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਜੈਃ||੨੩||
लेपयेद्दग्धमगदैर्मधुसैन्धवसंयुतैः| सुशीतैः सेचयेत्र्यानु कषायैः क्षीरिवृक्षजैः||२३||
🔊 Audio coming soon
ਦਾਹਾਨਨ੍ਤਰਕਰਣੀਯਮਾਹ-ਦਗ੍ਧਂ ਚ ਦਂਸ਼ਂ ਮਧੁਸੈਨ੍ਧਵਯੁਕ੍ਤੈਰਗਦੈਰ੍ਲੇਪਯੇਤ੍| ਤਥਾਨੁ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਜੈਃ ਸੁਸ਼ੀਤੈਃ ਕਸਾਯੈਃ ਸੇਚਯੇਚ੍ਚ||੨੩||
Adhikarana raktanirharaNam (24) · Śloka 24
ਸਰ੍ਵਤੋਪਹਰੇਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਸ਼ਙ੍ਗਾਦ੍ਯੈਃ ਸਿਰਯਾਪਿ ਵਾ| ਸ੍ਰੁਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਪਰੀਸੇਕੋ ਘਤਕ੍ਸਿਰਾਦਿਭਿਰ੍ਹਿਤਃ||੨੪||
सर्वतोऽपहरेद्रक्तं शृङ्गाद्यैः सिरयापि वा| स्रुते रक्ते परीषेको घृतक्षिरादिभिर्हितः||२४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਤਃ ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੇਭ੍ਯਃ| ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸਮਮ੍| ਸ਼ਙ੍ਗਾਦ੍ਯੈਃ ਸ਼ਙ੍ਗਜਲੂਕਾਲਾਬੁਭਿਃ ਸਿਰਯਾਪਿ ਵਾ ਸਿਰਾਵੇਧੇਨ ਵਾ ਸ਼ਰੀਰਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਤੋ ਰਕ੍ਤਮਪਹਰੇਤ੍| ਰਕ੍ਤੇ ਸ੍ਰੁਤੇ ਸਤਿ ਘਤਾਦਿਭਿਃ ਪਰਿਸੇਕੋ ਹਿਤਃ|| ੨੪||
Adhikarana prapauNDarIkAdilepaH paittike (25) · Śloka 25
ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਹ੍ਰੀਬੇਰਸ਼ਾਰਿਵੋਸ਼ੀਰਜੀਵਕਾਃ| ਲੋਧ੍ਰਚਨ੍ਦਨਜੀਵਨ੍ਤੀਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸਰ੍ਜਵਞ੍ਜੁਲਾਃ| ਮਣਾਲਬਿਸਸ਼ੈਵਾਲਕੁਮੁਦੋਤ੍ਪਲਗੈਰਿਕਾਃ| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਨਿਚੁਲਪ੍ਲਕ੍ਸਵੇਤਸਾਃ| ਸਮਙ੍ਗਾਪਾਟਲੀਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾਕਾਕੋਲੀਸ਼ਤਪਰ੍ਵਿਕਾਃ| ਸ਼ਿਰੀਸਧਾਤਕੀਮੂਰ੍ਵਾਵਿਦਾਰੀਪਦ੍ਮਕਿਂਸ਼ੁਕਃ| ਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਂ ਕੋਸ਼ਵਤੀ ਵਾਯਸੀ ਸੋਮਰਾਜਯਃ| ਮਧੁਕਾਂਸ਼ੁਮਤੀ ਮੂਰ੍ਵਾ ਯਥਾਲਾਭਂ ਸਮਾਹਤਾਃ| ਸ਼ਸ੍ਤਃ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤੋ ਲੇਪਃ ਸਘਤਃ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਵ੍ਰਣੇ||੨੫||
प्रपौण्डरीकह्रीबेरशारिवोशीरजीवकाः| लोध्रचन्दनजीवन्तीमञ्जिष्ठासर्जवञ्जुलाः| मृणालबिसशैवालकुमुदोत्पलगैरिकाः| न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थनिचुलप्लक्षवेतसाः| समङ्गापाटलीगुन्द्राकाकोलीशतपर्विकाः| शिरीषधातकीमूर्वाविदारीपद्मकिंशुकः| शृङ्गाटकं कोशवती वायसी सोमराजयः| मधुकांशुमती मूर्वा यथालाभं समाहृताः| शस्तः पर्युषितो लेपः सघृतः पैत्तिके व्रणे||२५||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਦਿਕਂ ਸ਼੍ਲੋਕਚਤੁਸ੍ਟਯੋਕ੍ਤਂ ਯਥਾਲਾਭਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਸਂਗਹ੍ਯ ਸਘਤਃ ਸਨ੍ਨਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤੋ ਲੇਪਃ| ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਲੂਤਾਵ੍ਰਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਃ| ਕੋਸ਼ਵਤੀ ਕੋਸ਼ਾਤਕੀ| ਵਾਯਸੀ ਕਾਕੋਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾ|| ੨੫||
Adhikarana shyAmAdilepaH shlaiShmike (26) · Śloka 26
ਸ਼੍ਯਾਮਾਦ੍ਵਯਨਿਸ਼ਾਮੁਸ੍ਤਾਨਖਰਾਸ੍ਨਾਮਹਾਸਹਾਃ| ਵਾਸਾਪਤ੍ਤਙ੍ਗਸੁਵਹਾਨਾਕੁਲੀਗਿਰਿਕਰ੍ਣਿਕਾਃ| ਸਰ੍ਪਗਨ੍ਧਾਯਵਫਲਾਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡ੍ਯਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਸ੍ਥਿਰਾਃ| ਸ਼ੁਕਾਖ੍ਯਾ ਮਹਿਸਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਕੁਸ੍ਠੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਕੁਙ੍ਕੁਮਮ੍| ਕਰਵੀਰਾਗਰੁਨਤਂ ਸੁਗਨ੍ਧਾ ਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਕਮ੍| ਆਸ੍ਫੋਤਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾ ਚ ਹਿਤਾ ਪ੍ਰਲੇਪਃ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੇ ਵਿਸੇ||੨੬||
श्यामाद्वयनिशामुस्तानखरास्नामहासहाः| वासापत्तङ्गसुवहानाकुलीगिरिकर्णिकाः| सर्पगन्धायवफलानिर्गुण्ड्यश्मन्तकस्थिराः| शुकाख्या महिषाक्रान्ता कुष्ठेन्द्रयवकुङ्कुमम्| करवीरागरुनतं सुगन्धा सिन्दुवारकम्| आस्फोतगुन्द्रा च हिता प्रलेपः श्लैष्मिके विषे||२६||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼੍ਯਾਮਾਦ੍ਵਯਾਦਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸ਼੍ਲੋਕੈਃ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੇ ਲੂਤਾਵਿਸੇ ਲੇਪਃ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਦ੍ਵਯਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸ਼੍ਚ| ਸੁਵਹੋਤ੍ਤਮਕਾਰਿਣੀ| ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ| ਅਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕੋ ਮਾਲੁਕਪਰ੍ਣਃ| ਸ਼ੁਕਾਖ੍ਯਾ ਸ਼ੁਕਨਾਸਾ| ਮਹਿਸਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਆਸ੍ਫੋਤੋਰ੍ਕਃ| ਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾ ਤਣਜਾਤਿਃ|| ੨੬||
Adhikarana bimbyAdilepaH vAtike (27) · Śloka 27
ਬਿਮ੍ਬੀਵਿਦੁਲਬਨ੍ਧੂਕਕੋਵਿਦਾਰਪਲਾਸ਼ਕਾਃ| ਸੁਵਹਾਰਿਸ੍ਟਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਗੁਡੂਚੀਵਿਸ਼੍ਵਸੈਰ੍ਯਕਾਃ| ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਾ ਦੇਵਦਾਰੁਵਿਡਙ੍ਗਾਨੀਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀ| ਸ਼ਤਾਵਰੀਲਾਙ੍ਗਲਿਕੀਰਾਜਵਕ੍ਸਪੁਨਰ੍ਨਵਾਃ| ਜੀਵਨ੍ਤੀਵਾਯਸੀਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਕਤਕੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਰ੍ਜੁਨਾਃ| ਮਿਸਿਵ੍ਯਾਘ੍ਰਪਦੀਸਿਂਹਪੁਚ੍ਛੀਮਣ੍ਡਲਪਰ੍ਣਿਕਾਃ| ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਕੋਲਬਹਤੀ ਰੇਵਤੀ ਪੁਸ੍ਪਸੇਵਿਕਾ ਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਟਃ ਕੁਰਵਕਃ ਪ੍ਰਲੇਪੋ ਵਾਤਿਕੇ ਵਿਸੇ||੨੭||
बिम्बीविदुलबन्धूककोविदारपलाशकाः| सुवहारिष्टकब्राह्मीगुडूचीविश्वसैर्यकाः| सिद्धार्थका देवदारुविडङ्गानीन्द्रवारुणी| शतावरीलाङ्गलिकीराजवृक्षपुनर्नवाः| जीवन्तीवायसीभार्ङ्गीकतकेन्द्रयवार्जुनाः| मिसिव्याघ्रपदीसिंहपुच्छीमण्डलपर्णिकाः| श्वदंष्ट्राकोलबृहती रेवती पुष्पसेविका प्रपुन्नाटः कुरवकः प्रलेपो वातिके विषे||२७||
🔊 Audio coming soon
ਬਿਮ੍ਬ੍ਯਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸ਼੍ਲੋਕੈਰ੍ਵਾਤਿਕੇ ਲੂਤਾਵਿਸੇ ਲੇਪਃ| ਸੁਵਹੋਤ੍ਤਮਕਾਰਿਣੀ| ਅਰਿਸ੍ਟਕਃ ਕਸ੍ਣਫਲਃ| ਸੈਰ੍ਯਕਃ ਸਹਚਰਃ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀ ਗਵਾਕ੍ਸੀ| ਰਾਜਵਕ੍ਸਃ ਆਰਗ੍ਵਧਃ| ਵਾਯਸੀ ਕਾਕੋਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾ| ਕਤਕਃ ਫਲਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਮਿਸਿਃ ਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾ| ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਪਦੀ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਪਦਿਕਾ| ਸਿਂਹਪੁਚ੍ਛੀ ਗੁਹਾ| ਮਣ੍ਡਲਪਰ੍ਣਿਕਾ ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾ| ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਃ| ਕੋਲੋ ਬਦਰਃ| ਸ਼੍ਵੇਤਪੁਸ੍ਪਿਕਾ ਰੇਵਤੀ| ਸ਼੍ਵੇਤਪੁਸ੍ਪੀ ਗਵਾਕ੍ਸੀ|| ੨੭||
Adhikarana bodhyAdilepaH sarvatra viShe (28) · Śloka 28
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕਾਕ੍ਸਕਾਃ||੨੮||
सर्वत्रैव च शस्यन्ते बोधिश्लेष्मातकाक्षकाः||२८||
🔊 Audio coming soon
ਬੋਧ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਲੂਤਾਵਿਸੇ ਲੇਪੇ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਬੋਧਿਃ ਪਿਪ੍ਪਲਃ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕਃ ਸ਼ੇਲੁਃ| ਅਕ੍ਸਕੋ ਵਿਭੀਤਕਃ|| ੨੮||
Adhikarana mahati viShe vamanarekau (29) · Śloka 29
ਉਦੀਰ੍ਣਦੋਸਾਨ੍ ਬਲਿਨੋ ਵਿਸੇ ਮਹਤਿ ਵਾਮਯੇਤ੍| ਕਾਕਾਣ੍ਡਕੀਕੋਸ਼ਵਤੀ ਲੋਧ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਪਟੋਲਪਤ੍ਰਮਰਿਚਕਰਘਾਟਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਭਿਃ| ਕਸ੍ਣਾਸ਼ੁਕਨਸਾਨੀਪਨਿਮ੍ਬਸਪ੍ਤਾਹ੍ਵਯਸ੍ਟਿਭਿਃ| ਵਿਰੇਚਯੇਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਤ੍ਰਿਕਟੁਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਸਦਨ੍ਤੀਪੂਗਮਦ੍ਵੀਕਾਵਿਡਙ੍ਗੈਰਥਵਾ ਪਚੇਤ੍| ਏਭਿਃ ਪਲਾਰ੍ਧਿਕੈਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਮਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਰਸਂ ਘਤਾਤ੍| ਪਞ੍ਚਮੂਲਸ਼ਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਤੋਯਂ ਵਾ ਸ਼ੋਧਨੌਸਧੈਃ| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਕਲ੍ਕਿਤੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਥਗ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੨੯||
उदीर्णदोषान् बलिनो विषे महति वामयेत्| काकाण्डकीकोशवती लोध्रेन्द्रयवसैन्धवैः| पटोलपत्रमरिचकरघाटप्रियङ्गुभिः| कृष्णाशुकनसानीपनिम्बसप्ताह्वयष्टिभिः| विरेचयेच्च त्रिफलात्रिवृत्त्रिकटुसैन्धवैः| सदन्तीपूगमृद्वीकाविडङ्गैरथवा पचेत्| एभिः पलार्धिकैः प्रस्थं समब्राह्मीरसं घृतात्| पञ्चमूलशृतं क्षीरं तोयं वा शोधनौषधैः| यथास्वं कल्कितैर्युक्तं पृथग्दद्याद्विरेचनम्||२९||
🔊 Audio coming soon
ਮਹਤਿ ਵਿਸੇ ਉਦੀਰ੍ਣਦੋਸਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਕਾਕਾਣ੍ਡਕ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾਮਯੇਤ੍ ਕਾਕਾਣ੍ਡਕੀ ਕਾਕਮਾਚੀ| ਕੋਸ਼ਵਤੀ ਕੋਸ਼ਾਤਕੀ| ਕਰਘਾਟੋ ਮਦਨਃ| ਤ੍ਰਿਫਲਾਦਿਭਿਰੁਦੀਰ੍ਣਦੋਸਾਦਿਕਮੇਵ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍| ਅਥਵੈਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਦਿਭਿਃ ਪਲਾਰ੍ਦ੍ਧਿਕੈਰਰ੍ਦ੍ਧਪਲਪ੍ਰਮਾਣੈਰ੍ਘਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਮਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਰਸਂ ਪਚੇਤ੍| ਸ਼ੇਸਂ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸ਼ੋਧਨੌਸਧਾਨਿ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਵਿਰੇਚਨਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ| ਤੇਸਾਂ ਪਥਕ੍ ਕਲ੍ਕੈਰ੍ਯਥਾਸ੍ਵਮ੍ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਸ਼ਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਤੋਯਂ ਵਾ ਸ਼ੋਧਨਾਰ੍ਥਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍|| ੨੯||
Adhikarana shuddhasya saMsarjanakramaH (30) · Śloka 30
ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਸ਼ੁਣ੍ਠੀਨ੍ਦ੍ਰਯਵਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਪਾਠਾਜਮੋਦਾਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਮੁਸ੍ਤਾਸਰ੍ਸਪਦਾਰੁਭਿਃ| ਲਘੁਨਾ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਸਰਲੇਨ ਚ ਸਾਧਿਤਾ| ਪੇਯਾ ਸਂਸਰ੍ਜਨੇ ਯੋਜ੍ਯਾ ਸਘਤਾ ਵਿਸਨਾਸ਼ਿਨੀ||੩੦||
पिप्पलीपिप्पलीमूलशुण्ठीन्द्रयवसैन्धवैः| पाठाजमोदायष्ट्याह्वमुस्तासर्षपदारुभिः| लघुना पञ्चमूलेन सरलेन च साधिता| पेया संसर्जने योज्या सघृता विषनाशिनी||३०||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਚ ਸਂਸਰ੍ਜਨੇ ਪੇਯਾਦਿਕ੍ਰਮੇ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਪੇਯਾ ਘਤਸਹਿਤਾ ਵਿਸਨਾਸ਼ਿਨੀ ਯੋਜ੍ਯਾ|| ੩੦||
Adhikarana viShe bastividhAnam (31) · Śloka 31
ਆਧ੍ਮਾਨਹਿਧ੍ਮਾਸ਼੍ਵਾਸੇਸੁ ਪਸ੍ਠਗ੍ਰੀਵਾਵਭਞ੍ਜਨੇ| ਸਙ੍ਕੋਚਸ੍ਤਮਕਮ੍ਪੇਸੁ ਸ਼ੂਲੇਸ੍ਵਰ੍ਧਾਵਭੇਦਕੇ| ਵਾਤਰੋਗੇਸੁ ਚਾਨ੍ਯੇਸੁ ਪਰ੍ਵਭੇਦਾਰ੍ਦਿਤਾਦਿਸੁ| ਏਰਣ੍ਡਬਿਲ੍ਵਸਰਲਚਿਰਿਬਿਲ੍ਵਾਰ੍ਕਪਾਟਲੀਃ| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਪਾਠਾ ਕੁਸ਼ਵਸਂ ਵਿਦੁਲਂ ਚ ਜਲੇ ਪਚੇਤ੍| ਕਨੀਯਃ ਪਞ੍ਚਮੂਲਞ੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਣ੍ਡਂ ਪਚੇਦ੍ਘਤਾਤ੍| ਦ੍ਵਿਗੁਣੇ ਤੁਲ੍ਯਗੋਕ੍ਸੀਰੇ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਯਸ੍ਟੀਨਿਸ਼ਾਨਤੈਃ| ਸੁਰਾਹ੍ਵਵੇਲ੍ਲਸਰਲਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਲੋਧ੍ਰਗੈਰਿਕੈਃ| ਪਯਸ੍ਯਾਕ੍ਲੁਸ੍ਠਗਾਙ੍ਗੇਯੀਕਸ੍ਣਾਮਦਨਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਬਸ੍ਤੌ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤੇਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਨ੍ਵਿਤੈਃ ਰਸੈਃ||੩੧||
आध्मानहिध्माश्वासेषु पृष्ठग्रीवावभञ्जने| सङ्कोचस्तमकम्पेषु शूलेष्वर्धावभेदके| वातरोगेषु चान्येषु पर्वभेदार्दितादिषु| एरण्डबिल्वसरलचिरिबिल्वार्कपाटलीः| शिग्रुपाठा कुशवृषं विदुलं च जले पचेत्| कनीयः पञ्चमूलञ्च तस्मिन्मण्डं पचेद्घृतात्| द्विगुणे तुल्यगोक्षीरे पिष्टैर्यष्टीनिशानतैः| सुराह्ववेल्लसरलशताह्वालोध्रगैरिकैः| पयस्याक्लुष्ठगाङ्गेयीकृष्णामदनसैन्धवैः| बस्तौ प्रत्यागतेऽश्नीयात्पञ्चमूलान्वितैः रसैः||३१||
🔊 Audio coming soon
ਆਧ੍ਮਾਨਾਦਿਸ੍ਵਨ੍ਯੇਸੁ ਪਰ੍ਵਭੇਦਾਦਿਸੁ ਵਾਤਰੋਗੇਸੁ ਚ ਏਰਣ੍ਡਾਦਿਕ੍ਵਾਥੇ ਘਤਾਨ੍ਮਣ੍ਡਂ ਪਚੇਤ੍| ਘਤਮਣ੍ਡਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਗੁਣ ਏਰਣ੍ਡਾਦਿਕ੍ਵਾਥਸ੍ਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮੇਵ ਗੋਕ੍ਸੀਰਮ੍| ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਾਦਿਕਂ ਗਰ੍ਭਮ੍| ਗਾਙ੍ਗੇਯੀ ਮੁਸ੍ਤਾ| ਮਦਨਃ ਕਰਘਾਟਃ| ਇਦਂ ਘਤਂ ਬਸ੍ਤੌ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਗੁਦਾਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤੇ ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਨ੍ਵਿਤੈਰ੍ਮਾਂਸਰਸੈਰਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍|| ੩੧||
Adhikarana tIkShNaM nAvanam (32) · Śloka 32
ਨਾਵਨਂ ਗੌਰਵੇ ਸ਼ੋਫੇ ਲਾਲਾਸ੍ਰਾਵੇ ਹਨੁਗ੍ਰਹੇ| ਗਿਰਿਕਰ੍ਣੀ ਫਲਰਸੋ ਬਨ੍ਧੂਕਂ ਕਿਣਿਹੀ ਸਿਤਾ| ਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਲਸ਼ੁਨਵ੍ਯੋਸਬ੍ਰੁਹਤੀਵੇਲ੍ਲਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਫਲਂ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਨਾਕੁਲੀ ਸਰ੍ਪਗਨ੍ਧਿਕਾ| ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਯਵਫਲਾ ਬੀਜਂ ਫਣਿਰ੍ਜਕਸ਼ਿਰੀਸਯੋਃ| ਵਾਰ੍ਤਾਕਰਸਪਿਸ੍ਟਾਨਿ ਨਸ੍ਯਂ ਵਿਸਹਰਂ ਪਰਮ੍||੩੨||
नावनं गौरवे शोफे लालास्रावे हनुग्रहे| गिरिकर्णी फलरसो बन्धूकं किणिही सिता| षड्ग्रन्थालशुनव्योषब्रुहतीवेल्लसैन्धवम्| अपामार्गफलं भार्ङ्गी नाकुली सर्पगन्धिका| श्यामा यवफला बीजं फणिर्जकशिरीषयोः| वार्ताकरसपिष्टानि नस्यं विषहरं परम्||३२||
🔊 Audio coming soon
ਗੌਰਵਾਦਿਕੇ ਗਿਰਿਕਰ੍ਣ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਪਗਨ੍ਧਿਕਾਨ੍ਤਂ ਨਾਵਨਮ੍| ਸਰ੍ਪਗਨ੍ਧਿਕਾ ਨਾਕੁਲੀ ਸਰ੍ਪਸੁਗਨ੍ਧਾ ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਕਂ ਵਾਰ੍ਤਕਰਸਪਿਸ੍ਟਂ ਨਸ੍ਯਂ ਪਰਂ ਵਿਸਹਰਮ੍| ਯਵਫਲਾ ਦੁਗ੍ਧਿਕਾ|| ੩੨||
Adhikarana snehanasyam (33) · Śloka 33
ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ਼ਿਰਸਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਣ੍ਡੋਨੁ ਨਾਵਨਮ੍||੩੩||
विरिक्तशिरसश्चास्य सर्पिर्मण्डोऽनु नावनम्||३३||
🔊 Audio coming soon
ਅਨੇਨ ਚ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਨਸ੍ਯੇਨ ਵਿਰਿਕ੍ਤੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਣ੍ਡੋਨੁ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਾਵਨਂ ਹਿਤਮ੍|| ੩੩||
Adhikarana vacAdi a~jjanam (34) · Śloka 34
ਨੇਤ੍ਰੋਪਰੋਧਸ਼੍ਵਯਥੁਕਣ੍ਡੁਨਿਦ੍ਰਾਸਮਾਗਮੇ| ਵਚਾਮਨੋਹ੍ਵਾਤ੍ਰਿਕਟੁਤ੍ਰਿਫਲਾਲੋਧ੍ਰਗੈਰਿਕਾਃ| ਸ਼ਙ੍ਖੋ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਂ ਤਾਮ੍ਰਂ ਮੁਕ੍ਤਾ ਹੇਮ ਪ੍ਰਵਾਲਕਮ੍| ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਲਸ਼ੁਨਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਕਤਕਂ ਮਾਰ੍ਕਵਂ ਨਤਮ੍| ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਂ ਮਧੁਕਂ ਕਰਞ੍ਜਫਲਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਨਿਸ਼ੇ ਫਣਿਰ੍ਜਕਂ ਤੁਤ੍ਥਂ ਸ੍ਰੋਤੋਞ੍ਜਨਰਸਾਞ੍ਜਨੇ| ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕੁਸੁਮਂ ਪਿਸ੍ਟਂ ਗੋਵਾਰਿਣਾਞ੍ਜਨਮ੍||੩੪||
नेत्रोपरोधश्वयथुकण्डुनिद्रासमागमे| वचामनोह्वात्रिकटुत्रिफलालोध्रगैरिकाः| शङ्खो नीलोत्पलं ताम्रं मुक्ता हेम प्रवालकम्| जीवन्ती लशुनं कुष्ठं कतकं मार्कवं नतम्| प्रपौण्डरीकं मधुकं करञ्जफलसैन्धवम्| निशे फणिर्जकं तुत्थं स्रोतोऽञ्जनरसाञ्जने| मेषशृङ्ग्याश्च कुसुमं पिष्टं गोवारिणाञ्जनम्||३४||
🔊 Audio coming soon
ਨੇਤ੍ਰੋਪਰੋਧਾਦਿਕੇ ਵਚਾਦਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸ਼੍ਲੋਕੈਰ੍ਗੋਮੂਤ੍ਰਪਿਸ੍ਟੈਃ ਅਞ੍ਜਨਮ੍||੩੪||
Adhikarana surasAdi a~jjanam (35) · Śloka 35
ਸੁਰਸਪ੍ਰਸਵਵ੍ਯੋਸਬਿਲ੍ਵਮੂਲਸੁਰਾਹ੍ਵਯਮ੍| ਹਰਿਦ੍ਰਾਛਾਗਲੀਮੂਤ੍ਰਮ੍ ਲੂਤਾਕੀਟਘ੍ਨਮਞ੍ਜਨਮ੍||੩੫||
सुरसप्रसवव्योषबिल्वमूलसुराह्वयम्| हरिद्राछागलीमूत्रम् लूताकीटघ्नमञ्जनम्||३५||
🔊 Audio coming soon
ਸੁਰਸਪ੍ਰਸਵਾਦਿਕਂ ਛਾਗਲੀਮੂਤ੍ਰਪਿਸ੍ਟਂ ਲੂਤਾਕੀਟਵਿਸਘ੍ਨਮਞ੍ਜਨਮ੍| ਸੁਰਸਪ੍ਰਸਵਮ੍ ਸੁਰਸਮਞ੍ਜਰੀ| ਸੁਰਾਹ੍ਵਯਂ ਦੇਵਦਾਰੁ|| ੩੫||
Adhikarana shirIShAdyagadaH (36) · Śloka 36
ਸ਼ਿਰੀਸਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ੀਰਪਾਟਲੀਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਕਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਿਸ਼ੁਙ੍ਗਨਤੋਦੀਚ੍ਯਸ਼ਾਰਿਵਾਕੁਸ੍ਠਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਸ਼ੇਲੁਸ੍ਵਰਸਪਿਸ੍ਟੋਯਮਗਦੋ ਨਾਵਨੇਞ੍ਜਨੇ| ਪਾਨੇ ਪ੍ਰਲੇਪੇ ਸੇਕੇ ਚ ਲੂਤਾਸੁ ਪਰਮਂ ਹਿਤਃ||੩੬||
शिरीषपद्मकोशीरपाटलीसिन्दुवारकम्| क्षीरिशुङ्गनतोदीच्यशारिवाकुष्ठचन्दनम्| शेलुस्वरसपिष्टोऽयमगदो नावनेऽञ्जने| पाने प्रलेपे सेके च लूतासु परमं हितः||३६||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਿਰੀਸਾਦਿਕਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕਸ੍ਵਰਸਪਿਸ੍ਟੋਯਮਗਦੋ ਨਾਵਨਾਦਿਕੇ ਯੁਕ੍ਤੋ ਲੂਤਾਸੁ ਪਰਮਂ ਹਿਤਃ| ਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਕੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀ| ਸ਼ੇਲੁਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕਃ|| ੩੬||
Adhikarana payasyAdiragadaH (37) · Śloka 37
ਪਯਸ੍ਯਾ ਮਧੁਮਦ੍ਵੀਕਾਸ਼੍ਵਦਮ੍ਸ੍ਟ੍ਰਾਕ੍ਸੀਰਮੋਰਟਾਃ| ਗੋਜੀਵਿਦਾਰੀਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਮਧੁਕਾਨਿ ਚ ਤਦ੍ਗੁਣਃ||੩੭||
पयस्या मधुमृद्वीकाश्वदम्ष्ट्राक्षीरमोरटाः| गोजीविदारीयष्ट्याह्वमधुकानि च तद्गुणः||३७||
🔊 Audio coming soon
ਪਯਸ੍ਯਾਦਿਰਗਦਸ੍ਤਦ੍ਗੁਣਃ ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਃ| ਕ੍ਸੀਰਮੋਰਟਾ ਮਧੁਸ੍ਰਵਾ| ਗੋਜੀ ਗੋਜਿਹ੍ਵਾ|| ੩੭||
Adhikarana shirIShakusumAdyagadaH (38) · Śloka 38
ਤਥਾ ਸ਼ਿਰੀਸਕੁਸੁਮਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਲੇਖੋਦ੍ਭਵਂ ਫਲਮ੍| ਸੁਰਾਲਾ ਕਟਭੀ ਜਾਤਿਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਚ ਗਿਰਿਕਰ੍ਣਿਕਾ||੩੮||
तथा शिरीषकुसुमं चन्द्रलेखोद्भवं फलम्| सुराला कटभी जातिः श्वेता च गिरिकर्णिका||३८||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਿਰੀਸਕੁਸੁਮਾਦਿਕਂ ਸ਼੍ਵੇਤਗਿਰਿਕਰ੍ਣਿਕਾਨ੍ਤਂ ਤਥੇਤਿ ਗੁਣੈਃ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍| ਸੁਰਾਲਾ ਅਤਿਵਿਸਾ|| ੩੮||
Adhikarana tagarAdi agadaH (39) · Śloka 39
ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਤਗਰਕੁਸ੍ਠਨਾਗਬਲਾਬਲਾਃ||੩੯||
तद्वच्च युञ्ज्यात्तगरकुष्ठनागबलाबलाः||३९||
🔊 Audio coming soon
ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਤਗਰਾਦਿਕਂ ਬਲਾਨ੍ਤਮ੍|| ੩੯||
Adhikarana haridrAyugalAdiragadaH (40) · Śloka 40
ਹਰਿਦ੍ਰਾਯੁਗਲਂ ਨਾਗਦਨ੍ਤੀ ਲੋਧ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਾਵਰਮ੍| ਸ਼ਿਰੀਸਪੁਸ੍ਪਂ ਤਗਰਂ ਸਹਦੇਵਾ ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ ਨਾਗਬਲਾ ਸਰ੍ਪਗਨ੍ਧਾ ਕੁਟਨ੍ਨਟਮ੍| ਗਵਾਦਨੀ ਦਨ੍ਤਸ਼ਠਸੋਮਵਲ੍ਕੇਨ੍ਦੁਰਾਜਯਃ| ਵਿਸੇਸੁ ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਗਦਃ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਕਤ੍||੪੦||
हरिद्रायुगलं नागदन्ती लोध्रं च शावरम्| शिरीषपुष्पं तगरं सहदेवा शतावरी| पुनर्नवा नागबला सर्पगन्धा कुटन्नटम्| गवादनी दन्तशठसोमवल्केन्दुराजयः| विषेषु सर्वेष्वगदः सक्षौद्रः सर्वकर्मकृत्||४०||
🔊 Audio coming soon
ਹਰਿਦ੍ਰਾਯੁਗਲਾਦਿਰਗਦਃ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਵਿਸੇਸੁ ਸਰ੍ਵਾਭੀਸ੍ਟਕਰ੍ਮਕਤ੍| ਕੁਟਨ੍ਨਟਂ ਪਰਿਪੇਲਵਮ੍| ਸੋਮਵਲ੍ਕਃ ਸੋਮਵਕ੍ਸਵਲ੍ਕਃ| ਸੋਮਵਕ੍ਸਃਕਟ੍ਫਲਃ|| ੪੦||
Adhikarana sarpAkShyAdirvaro agadaH (41) · Śloka 41
ਸਰ੍ਪਾਕ੍ਸੀ ਚਨ੍ਦਨਂ ਵਕ੍ਰਂ ਮਗਾਕ੍ਸੀ ਗਨ੍ਧਨਾਕੁਲੀ| ਏਲਾ ਮਹਾਸੁਗਨ੍ਧਾ ਚ ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰੇਣ ਕਲ੍ਕਿਤਃ| ਲੇਪੇ ਪਾਨੇ ਚ ਲੂਤਾਸੁ ਨਾਨੇਨ ਸਦਸ਼ੋਗਦਃ||੪੧||
सर्पाक्षी चन्दनं वक्रं मृगाक्षी गन्धनाकुली| एला महासुगन्धा च बस्तमूत्रेण कल्कितः| लेपे पाने च लूतासु नानेन सदृशोऽगदः||४१||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਪਾਕ੍ਸ੍ਯਾਦਿਰ੍ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰਕਲ੍ਕਿਤੋ ਲੂਤਾਸੁ ਲੇਪੇ ਪਾਨੇ ਚ ਯੋਜ੍ਯਃ| ਅਨੇਨ ਸਮੋਲੂਤਾਵਿਸਸ੍ਯਾਗਦੋ ਨ ਭਵਤਿ| ਸਰ੍ਪਾਕ੍ਸੀ ਰਕ੍ਤਪੁਸ੍ਪਾ ਪੁਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ| ਵਕ੍ਰਂ ਤਗਰਮ੍| ਗਨ੍ਧਨਾਕੁਲੀ ਸੁਗਨ੍ਧਮੂਲਾ ਰਾਸ੍ਨਾ| ਇਤਿ ਪ੍ਰਬਨ੍ਧਸਂਗ੍ਰਹੇ|| ੪੧||
Adhikarana kaTabhImUlAdighRutam (42) · Śloka 42
ਕਟਭੀਮੂਲਤਗਰਸਮਙ੍ਗਾਦੇਵਦਾਰੁਭਿਃ| ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਗਾਙ੍ਗੇਯੀਰੋਚਨਾਚਨ੍ਦਨੈਰ੍ਘਤਮ੍| ਸਿਦ੍ਧਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਕ੍ਸੀਰਂ ਪਾਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਯੋਰ੍ਹਿਤਮ੍| ਲੂਤਾਕਣਭਕੀਟਨਾਂ ਵਿਸੇ ਪਰਮਦਾਰੁਣੇ||੪੨||
कटभीमूलतगरसमङ्गादेवदारुभिः| बृहतीद्वयगाङ्गेयीरोचनाचन्दनैर्घृतम्| सिद्धं चतुर्गुणक्षीरं पानाभ्यञ्जनयोर्हितम्| लूताकणभकीटनां विषे परमदारुणे||४२||
🔊 Audio coming soon
ਕਟਭੀਮੂਲਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਕ੍ਸੀਰਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਘਤਂ ਪਾਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਯੋਃ ਪਰਮਦਾਰੁਣੇ ਲੂਤਾਦਿਵਿਸੇ ਹਿਤਮ੍| ਸਮਙ੍ਗਾ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ| ਗਾਙ੍ਗੇਯੀ ਮੁਸ੍ਤਾ||੪੨||
Adhikarana karNikApAtanam (43) · Śloka 43
ਨਿਵਤ੍ਤੇ ਦਾਹਸ਼ੋਫਾਦੌ ਕਰ੍ਣਿਕਾਂ ਪਾਤਯੇਦ੍ ਵ੍ਰਣਾਤ੍| ਕੁਸੁਮ੍ਭਪੁਸ੍ਪਂ ਗੋਦਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀ ਕਪੋਤਵਿਟ੍| ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਦਨ੍ਤੀ ਕਰ੍ਣਿਕਾਪਾਤਨਂ ਤਥਾ| ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਃ ਕਿਣ੍ਵਂ ਵਂਸ਼ਲੇਖਃ ਕਪੋਤਵਿਟ੍| ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਦਨ੍ਤੀਕਟੁਕਦੌਗ੍ਧਿਕਮ੍| ਰਾਜਕੋਸ਼ਾਤਕੀਮੂਲਂ ਕਿਣ੍ਵੋ ਵਾ ਮਥਿਤੋਦ੍ਭਵਃ||੪੩||
निवृत्ते दाहशोफादौ कर्णिकां पातयेद् व्रणात्| कुसुम्भपुष्पं गोदन्तः स्वर्णक्षीरी कपोतविट्| त्रिवृता सैन्धवं दन्ती कर्णिकापातनं तथा| हरिद्रा गुग्गुलुः किण्वं वंशलेखः कपोतविट्| तद्वच्च सैन्धवं कुष्ठं दन्तीकटुकदौग्धिकम्| राजकोशातकीमूलं किण्वो वा मथितोद्भवः||४३||
🔊 Audio coming soon
ਏਵਂ ਦਾਹਸ਼ੋਫਾਦੌ ਨਿਵਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਵ੍ਰਣਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਂ ਪਾਤਯੇਤ੍| ਆਦਿਗ੍ਰਹਣੇਨ ਰੁਗ੍ਰਾਗਾਦਿਪਰਿਗ੍ਰਹਃ| ਨਿਵਤ੍ਤੇ ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤੇ| ਵ੍ਰਣਾਦ੍ ਵ੍ਰਣਮੁਖਾਤ੍ ਕਰ੍ਣਿਕਾਂ ਦਂਸ਼ਸ੍ਥਾਨੇ ਕਰ੍ਣਿਕਾਵਦੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਾਂਸਾਙ੍ਕੁਰਂ ਪਾਤਯੇਦਪਨਯੇਤ੍| ਕੁਸੁਮ੍ਭਪੁਸ੍ਪਾਦਿ ਦਨ੍ਤੀਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਃ ਪਾਤਨਮ੍| ਹਰਿਦ੍ਰਾਕਪੋਤਵਿਡਨ੍ਤਂ ਤਥੇਤਿ ਕਰ੍ਣਿਕਾਪਾਤਨਮ੍| ਵਂਸ਼ਲੇਖਃ ਵਂਸ਼ਤਨੁਵਲ੍ਕਃ| ਸੈਨ੍ਧਵਾਦਿ ਰਾਜਕੋਸ਼ਾਤਕੀਮੂਲਾਨ੍ਤਂ ਚ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍| (ਕਟੁਕਦੌਗ੍ਧਿਕਂ ਪੇਚ੍ਚੁਰਃ ਰਾਜਕੋਸ਼ਾਤਕੀ ਵਲਿਯਪੁਟ੍ਟਲਪੀਰਮ੍) ਅਥਵਾ ਮਥਿਤੋਦ੍ਭਵਃ ਕਿਣ੍ਵਸ੍ਤਕ੍ਰਮਲਃ|| ੪੩||
Adhikarana karNikApAtasamaye bRuMhaNam (44) · Śloka 44
ਕਰ੍ਣਿਕਾਪਾਤਸਮਯੇ ਬਂਹਯੇਤ ਵਿਸਾਪਹੈਃ||੪੪||
कर्णिकापातसमये बृंहयेत विषापहैः||४४||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਾ ਤੁ ਕਰ੍ਣਿਕਾ ਪਾਤ੍ਯੇਤੇ ਤਦਾ ਯੇ ਵਿਸਾਪਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੈਰ੍ਯਥਾਯਥਂ ਚ ਬਂਹਯੇਤ੍| ਅਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤੈਰੋਸਧੈਃ ਕਰ੍ਣਿਕਾਪਾਤਨਕਾਲੇ ਵਿਸਹਰਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਲੂਤਾਦਸ੍ਟਂ ਨਰਂ ਪੋਸਯੇਤ੍|| ੪੪||
Adhikarana karNikAbAhulyavisheShaH (45) · Śloka 45
ਤੁਕਾਲੇ ਚ ਲੂਤਾਨਾਂ ਯਾਵਨ੍ਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਿਨ੍ਦਵਃ| ਦੇਹੇ ਪਤਨ੍ਤਿ ਤਾਵਤ੍ਯੋ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਕਰ੍ਣਿਕਾਃ ਸਮਮ੍||੪੫||
ऋतुकाले च लूतानां यावन्तः शुक्रविन्दवः| देहे पतन्ति तावत्यो जायन्ते कर्णिकाः समम्||४५||
🔊 Audio coming soon
ਲੂਤਾਨਾਂ ਚ ਯਦਾ ਗਰ੍ਭਗ੍ਰਹਣਯੋਗ ਤੁਕਾਲੋ ਭਵਤਿ ਤਦਾ ਯਾਵਨ੍ਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਬਿਨ੍ਦਵਃ ਪੁਂਸੋ ਦੇਹੇਙ੍ਗੇਸੁ ਪਤਨ੍ਤਿ ਤਾਵਤ੍ਯ ਏਵ ਕਰ੍ਣਿਕਾਃ ਸਮਮੇਕਕਾਲਂ ਜਾਯਨ੍ਤੇ|| ੪੫||
Adhikarana vraNashodhanaM sarpiH (46) · Śloka 46
ਗੋਦਨ੍ਤਦਨ੍ਤੀ ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਤਿਲਾਃ| ਮਧੁਕਂ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਾਣਿ ਘਤਂ ਚ ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਮ੍| ਕਾਨ੍ਤਾਵਿਡਙ੍ਗਖਦਿਰਨਿਮ੍ਬਕਾਮ੍ਪਿਲ੍ਯਕਾਮ੍ਬੁਦੈਃ| ਸਰ੍ਜੈਲਾਧਾਤਕੀਲੋਹੈਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵ੍ਰਣਾਪਹਮ੍||੪੬||
गोदन्तदन्ती त्रिवृता हरिद्रे सैन्धवं तिलाः| मधुकं निम्बपत्राणि घृतं च व्रणशोधनम्| कान्ताविडङ्गखदिरनिम्बकाम्पिल्यकाम्बुदैः| सर्जैलाधातकीलोहैः सिद्धं सर्पिर्व्रणापहम्||४६||
🔊 Audio coming soon
ਗੋਦਨ੍ਤਾਦਿਕਂ ਵ੍ਰਣਾਨਾਂ ਸ਼ੋਧਨਮ੍| ਕਾਨ੍ਤਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵ੍ਰਣਾਪਹਮ੍|| ੪੬||
Adhikarana shirIShAdikalkAdirvraNaghnaH (47) · Śloka 47
ਸ਼ਿਰੀਸਕਟਭੀਸ਼ੇਲੁਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਾਰ੍ਜੁਨਤ੍ਵਚਃ| ਕਲ੍ਕਚੂਰ੍ਣਪਰੀਸੇਕੈਃ ਕੀਟਲੂਤਾਵ੍ਰਣਾਪਹਾਃ||੪੭||
शिरीषकटभीशेलुक्षीरिवृक्षार्जुनत्वचः| कल्कचूर्णपरीषेकैः कीटलूताव्रणापहाः||४७||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਿਰੀਸਾਦਿਕਂ ਕਲ੍ਕਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਕੀਟਾਨਾਂ ਲੂਤਾਨਾਞ੍ਚ ਵ੍ਰਣਾਪਹਮ੍|| ੪੭||
Adhikarana shatAhvAdirvraNaropaNam (48) · Śloka 48
ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਲੋਧ੍ਰਕਾਸੀਸਦਾਰ੍ਵੀਜਮ੍ਬ੍ਵਸ੍ਥਿਰੋਚਨਾਃ| ਹਰੀਤਕੀ ਪੂਗਫਲਂ ਚੂਰ੍ਣੋਯਂ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਮ੍||੪੮||
शताह्वालोध्रकासीसदार्वीजम्ब्वस्थिरोचनाः| हरीतकी पूगफलं चूर्णोऽयं व्रणरोपणम्||४८||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣੋ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਃ|| ੪੮||
Adhikarana lAkShAdikaM tvagvishodhanam (49) · Śloka 49
ਲਾਕ੍ਸਾ ਰਜਨ੍ਯੌ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ ਹਰਿਤਾਲਂ ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾ| ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁ ਚ ਲੇਪੋਯਂ ਤ੍ਵਗ੍ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰਃ ਪਰਮ੍||੪੯||
लाक्षा रजन्यौ मञ्जिष्ठा हरितालं मनश्शिला| सर्पिर्मधु च लेपोऽयं त्वग्विशुद्धिकरः परम्||४९||
🔊 Audio coming soon
ਰੂਢੇ ਚ ਲਾਕ੍ਸਾਦਿਭਿਰ੍ਲੇਪਃ ਪਰਂ ਤ੍ਵਚੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਤ੍ਵਂ ਕਰੋਤਿ|| ੪੯||
Adhikarana romasa~jjananam (50) · Śloka 50
ਰੋਮਸਞ੍ਜਨਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਵ੍ਰਣਸਾਧਨੇ||੫੦||
रोमसञ्जननं कुर्याद्यदुक्तं व्रणसाधने||५०||
🔊 Audio coming soon
ਵ੍ਰਣਸਾਧਨੇ ਵ੍ਰਣਪ੍ਰਤਿਸੇਧੇ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਰੋਮਸਞ੍ਜਨਨਮੁਕ੍ਤਂ ਤਦਤ੍ਰਾਪਿ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|| ੫੦||
Adhikarana snehakArye sarpireva yojyam (51-44) · Śloka 44
ਸ੍ਨੇਹਕਾਰ੍ਯਮਸ਼ੇਸਂ ਚ ਸਰ੍ਪਿਸੈਵ ਸਮਾਚਰੇਤ੍| ਵਿਸਸ੍ਯ ਵਦ੍ਧਯੇ ਤੈਲਮਗ੍ਨੇਰਿਵ ਤਣੋਪਲਮ੍||੫੧|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾ ਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਲੂਤਾਪ੍ਰਤਿ ਸੇਧੋ ਨਾਮ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੪੪||
स्नेहकार्यमशेषं च सर्पिषैव समाचरेत्| विषस्य वृद्धये तैलमग्नेरिव तृणोपलम्||५१|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे लूताप्रति षेधो नाम चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः||४४||
🔊 Audio coming soon
ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦਭ੍ਯਞ੍ਜਨਨਾਵਨਾਦਿਸ੍ਨੇਹਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਪਿਸੈਵ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ਨਾਨ੍ਯੇਨ ਤੈਲਾਦਿਨਾ ਸ੍ਨੇਹੇਨ| ਤੈਲਂ ਯਤ੍ਨਤਃ ਪਰਿਹਰੇਤ੍| ਤੈਲਂ ਯਤ੍ਨਤਃ ਪਰਿਹਰੇਤ੍| ਯਤਸ੍ਤੈਲਂ ਤਥਾ ਵਦ੍ਧਯੇ ਭਵਤਿ ਯਥਾ ਤਣੋਪਲਮਗ੍ਨੇਰਿਤਿ| ਤੈਲਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਦਿਗੁਣਸਾਮ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸਸ੍ਯ ਵਦ੍ਧਯੇ ਭਵਤਿ ਤਣੋਪਲਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਤਣਮਗ੍ਨੇਰ੍ਵਦ੍ਧਯੇ ਯਥਾ|| ੫੧|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਾ ਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾਯਾ ਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ