44. lūtāpratiṣēdhaḥ

Adhikarana atha lUtApratiShedho nAma catushcatvAriMsho~adhyAyaH, adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ லூதாப்ரதிஷேதஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

ஜங்கமவிஷப்ரஸங்கேந லூதாநாஂ ப்ரதர்ஶயிதுமத்யாய ஆரப்யதே|| ௧||

Adhikarana lUtAsambhave matAntarANi (2) · Śloka 2

விஶ்வாமித்ராய ருஷ்டஸ்ய வஸிஷ்டஸ்ய லலாடஜாஃ| ஸ்வேதலேஶாஃ ஸ்மதா லூதா லூநே யே பதிதாஸ்தணே| காண்டவே தஹ்யமாநாநாமஸுராணாஂ ஶரீரதஃ| யே ஸ்புலிங்கா விநிஶ்சேருஸ்தே லூதா இதி கேசந| அந்யே வதந்தி புக்தஸ்ய துஷ்டஸ்யாந்நஸ்ய மூர்ச்சநாத்| ஸம்பவந்தி விஷஸ்போடா யே லூதாஃ...................||௨||

தத்ர ப்ரதமஂ லூதாநாஂ ஸம்பவ உச்யதே| தத்ர ச பக்ஷத்ரயம்| கேசிதாசார்ய ஆஹுஃ கஸ்மிஂஶ்சிதிதிஹாஸே விஶ்வாமித்ராய க்ருத்தஸ்ய வஸிஷ்டஸ்ய யே லலாடஜாஃ ஸ்வேதலேஶாஸ்தே நிகடவர்திநி லூநே சிந்நே தணே பதிதாஸ்தே லூதாஃ ஸ்மதா இதி| அந்யே புநராஹுஃ-காண்டவதஹநே தஹ்யமாநாநாமஸுராணாஂ ஶரீராத்யே அக்நிஸ்புலிங்கா விநிஶ்சேருஸ்தே ஸம்ப்ரதி லூதா வர்தந்தி இதி| அந்யே து வதந்தி-புக்தஸ்ய துஷ்டஸ்யாந்நஸ்ய மூர்ச்சநாந்மிஶ்ரீபாவாத் கோத்ராவவிஷவத்யே விஷஸ்போடா உத்பத்யந்தே தே லூதா இதி|| ௨||

Adhikarana sAmAnye kITalakShaNam (3) · Śloka 3

.....................கீடலக்ஷணம்| யதாஸ்வஂ தாரயந்தஸ்தே லூதாஃ கீடாஶ்ச ஸஂஜ்ஞிதாஃ||௩||

தே சாவிசாரிதபூர்வஜந்மபேதா யதாஸ்வஂ வாயவ்யாதிபேதேந கீடலக்ஷணஂ தாரயந்தஃ கீடா இத்யுச்யந்தே|| ௩||

Adhikarana lUtAnAM ghoratamatvam (4) · Śloka 4

தத்ர கோரதமா லூதா பித்யந்தே தா அபி த்ரிதா| தீக்ஷ்ணமத்யாவரத்வேந க்நந்தி சாஶ்வசிகித்ஸிதாஃ| ஸப்தாஹேந தஶாஹேந பக்ஷேண ச பரஂ க்ரமாத்||௪||

பூர்வேப்யஶ்ச கீடேப்யோ கோரதமா லூதாஃ ஸதஶத்வேऽபி| தா அபி லூதாஸ்தீக்ஷ்ணாதிபேதேந த்ரிதா பவந்தி| தாஶ்சாசிகித்ஸிதா ஆஶு க்நந்தி| தீக்ஷ்ணாஃ ஸப்தாஹேந க்நந்தி மத்யா தஶாஹேந அவராஃ பக்ஷேணேதி க்ரமார்தஃ| பரஶப்தேந ஸப்தாஹாதிமர்யாதாதிநாதூர்த்வஂ ந ஜீவதீத்யர்தஃ||௪||

Adhikarana AgneyAH lUtAH (5) · Śloka 5

கபிலாக்நிமுகீ பீதா பத்மா மூத்ரா ஸிதாऽஸிதா| ஆக்நேய்யஃ ஸ்வேதஜாஃ ஸப்த லதாஃ பித்தவிகாரதாஃ||௫||

கபிலாதயஃ ஸ்வேதஜாஃ ஸப்தலூதா ஆக்நேயோ பவந்தி| தாஶ்ச பித்தவிகாரதாஃ|| ௫||

Adhikarana saumyAH lUtAH (6) · Śloka 6

பாண்டுரா ரக்தபதிகா பங்கா பிங்கா த்ரிமண்டலா| பூதிர்வீராऽரண்டஜாஃ ஸப்த ஸௌம்யாஃ ஶ்லேஷ்மவிகாரதாஃ||௬||

அண்டஜாஃ பாண்டுராதயஹ் ஸப்த லூதாஃ ஸௌம்யாஃ பவந்தி| தாஶ்ச ஶ்லேஷ்மவிகாரதாஃ|| ௬||

Adhikarana vAyavyAH lUtAH (7) · Śloka 7

குமுதாऽலவிஷா ரக்தாஶ்சித்ரா ஸந்தாநிமேசகா| கஸநா சோத்பிதாஃ ஸப்த வாயவ்யா வாயுரோகதாஃ||௭||

உத்பிதாஃ குமுதாதயஃ| ஸப்த லூதா வாயவ்யா பவந்தி| தாஶ்ச வாயுரோகதாஃ|| ௭||

Adhikarana mishrAH lUtAH (8) · Śloka 8

காகாண்ட்யேணபதீ லாஜா வைதேஹீ ஜாலிநீ ததா| மாலாகுணா ஸுவர்ணா ச மிஶ்ராஃ ஸப்தோபபாதிகாஃ||௮||

காகாண்ட்யாதயஃ ஸப்த லூதா மிஶ்ராஃ ஸங்கீர்ணா பவந்தி| தாஶ்சோ பபாதிகா உச்யந்தே|| ௮||

Adhikarana sAdhyAsAdhyatA (9) · Śloka 9

வ்யாப்நுவந்த்யாஶு காத்ராணி ஜ்வலத்பாவகஸந்நிபாஃ| ஸந்நிபாதகதோऽஸாத்யாஃ ஸாத்யாஃ கச்ச்ரேண சேதராஃ||௯||

ஜ்வலதக்நிவதாஶு காத்ராணி வ்யாப்நுவந்தி ஸந்நிபாதஞ்ச குர்வந்த்யஸாத்யாஶ்ச| இதராஃ பித்தவிகாரதாதயஃ கச்ச்ரஸாத்யாஃ|| ௯||

Adhikarana teShAM dashanakAlAH (10) · Śloka 10

தா தஶந்தி ஸிதே பக்ஷேऽஸிதே ஸந்தௌ ஸதைவ ச||௧௦||

தாஶ்ச லூதாஃ ஸிதபக்ஷாதிஷு க்ரமேண தஶந்தி| ஆக்நேயாஃ ஶுக்லபக்ஷே| ஸௌம்யாஃ கஷ்ணபக்ஷே| வாயவ்யாஃ ஸந்தாவமாவஸ்யாராகயோஃ| மிஶ்ராஃ ஸதைவ|| ௧௦||

Adhikarana sAmAnyaM daMshalakShaNam (11) · Śloka 11

தஂஶஃ ஸாமாந்யதஸ்தாஸாஂ தத்குமண்டலஸந்நிபஃ| ஸிதோऽஸிதோऽருணஃ பீதஃ ஶ்யாவோ வா மதுருந்நதஃ| மத்யே கஷ்ணோऽதவா ஶ்யாவஃ பர்யந்தே ஜாலகாவதஃ| விஸர்பவாஞ்சோபயுதஸ்தப்யதே பஹுவேதநஃ| ஜ்வராஶுபாகவிக்லேதகோதாவதரணாந்விதஃ| க்லேதேந யத்ஸ்பஶத்யங்கஂ தத்ராபி குருதே வ்ரணம்||௧௧||

லூதாதஂஶஸ்ய லக்ஷணஂ ஸாமாந்யேநாஹ-குருதே வ்ரணமித்யேவமந்தஂ ஸாமாந்யேந லூதாதஂஶலக்ஷணம்| தாஸாமாக்நேய்யாதிபேதேந சதுர்விதாநாஂ லூதாநாஂ ஸாமாந்யேந தஂஶோ தஂஶவ்ரணஃ தத்ருமண்டலஸந்நிபஃ தத்ரவாக்யகுஷ்டமண்டலஸதஶஃ ததா ஸிதாத்யந்யதமவர்ணஃ மதுர்மதுஸ்பர்ஶஃ உந்நதஃ ஔத்ரத்யயுக்தஃ| தத்ருமண்டலஸாம்யேநைவோந்நத்யை ஸித்தே புநரப்யௌந்நத்யகதநமாதிக்யஸூசநார்தம்| மத்யே தஂஶவ்ரணமத்யே கஷ்ணஃ கஷ்ணவர்ணஃ அதவா ஶ்யாவவர்ணஃ| பர்யந்தே தஂஶவ்ரணஸ்ய பரிதஃ ஜாலகVருதஃ ஜாலகாகாராபிஃ ஸூக்ஷ்மாபிஃ ஸிராபிராவதஃ விஸர்பாத்யந்விதஶ்ச பவதி| க்லேதேநேதி தஂஶவ்ரணோத்பூதேந பூயேந யதங்கஂ ஸ்பஶதி தத்ர தஸ்மிந்நங்கேऽபி வ்ரணஂ குருதே|| ௧௧||

Adhikarana viShodvamanasAdhanAni (12) · Śloka 12

ஶ்வாஸதஂஷ்ட்ராஶகந்மூத்ரஶுக்ரலாலாநகார்த்தவைஃ| அஷ்டாபிருத்வமந்த்யேதா விஷம் வக்த்ராத்விஶேஷதஃ||௧௨||

ஏதாஶ்ச ஸர்வா லூதாஃ ஶ்வாஸாதிபிரஷ்டாபிஃ கரணைர்விஷமுத்வமந்தி| வக்த்ரேண து விஶேஷேணோத்வமந்தி|| ௧௨||

Adhikarana karaNabhedena daMshalakShaNAni (13) · Śloka 13

ஶ்வாஸேந தஂஶஃ ஸஹஸா ஸூயதே ஜ்வரதாஹவந்| தஂஷ்ட்ராகதஸ்தூக்ரதரோ விவர்ணஃ கடிநஃ ஸ்திரஃ| கம்பீரஶோபவாஂஸ்தோதவேதநாதாஹஸஂயுதஃ| துர்கந்தீ ஶகதா தாஹகண்டூசிமிசிமாந்விதஃ| பச்யதே சாஶு பக்வஶ்ச பாண்டுஃ பீலுபலோபமஃ| மூத்ரேண ரக்தபர்யந்தோ மத்யே கஷ்ணோ விஶீர்யதே| ஆவர்த்தஸதஶஃ ஶூநஃ பூதிஃ ஸர்பதி தஹ்யதே| ஶுக்ரேந க்ரந்திஸஂஸ்தாநஃ கடிநஸ்தீவ்ரவேதநாஃ| அல்பமூலோऽல்பருக்கோடோ லாலயா கண்டூரோ மதுஃ| நகேந சோஷபிடகாகண்டூதூமாயநாந்விதஃ| கிஂஶுகோதரவர்ணஸ்து ரஜஸா சஞ்சுமாலவாந்||௧௩||

ஶ்வாஸேநேத்யாதிநா கரணவிஶேஷேணாஷ்டாநாஂ தஂஶாநாஂ லக்ஷணஂ ஸுபோதம்| தாஹாந்தஂ ஶ்வாஸேந தஂஶே| தாஹஸஂயுதமித்யேவமந்தஂ தஂஷ்ட்ராகதே| பீலு பலோபம இத்யேவமந்தஂ ஶகத்கதே| தஹ்யத இத்யேவமந்தஂ மூத்ரேண தஂஶே| தீவ்ரவேதந இத்யேவமந்தஂ ஶுக்ரேண| மதுரித்யேவமந்தஂ லாலயா| தூமாயந இத்யேவமந்தஂ நகதஂஶே| சஞ்சுமாலவாநித்யேவமந்தஂ ரஜஸா ஆர்த்தவேந| கிஂஶுகோதரஂ பலாஶகுஸுமாப்யந்தரம்| சஞ்சுரிவ மாலமுபரிபாகோऽஸ்யாஸ்தீதி சஞ்சுமாலவாந்|| ௧௩||

Adhikarana kITalUtayordashasthAnAni (14) · Śloka 14

லூதா நாபேர்தஶந்த்யூர்த்வமூர்த்வஂ சாதஶ்ச கீடகாஃ| தத்தூஷிதஂ ச வஸ்த்ராதி தேஹே பக்தஂ விகாரகத்||௧௪||

லூதாநாஂ கீடாநாஞ்ச தஂஶஸ்தாநாந்யாஹ-லூதேத்யாதி| ஸுபோதம்| தத்தூஷிதஂ லூதாதூஷிதஂ வஸ்த்ராதி ஆதிஶப்தேந ஶயநாஸநாதிகஂ கஹ்யதே| தேஹே பக்தஂ ஸம்பக்தஂ யதாஸ்வஂ விகாரகத் பவதி| தத்தூஷிதஂ தயா லூதயா மலமூத்ரஶுக்ரலாலாப்ரக்ஷேபேணாதிஷ்டாநாதிநா தூஷிதஂ தேஹே ஶரீரே பக்தஂ விகாரகத் விஷவிகாரஂ கரோதி|| ௧௪||

Adhikarana lUtAnAM viShavardhanaprakAraH (15) · Śloka 15

திநார்தஂ லக்ஷ்யதே நைவ தஂஶோ லூதாவிஷோத்பவஃ| ஸூசீவ்யதவதாபாதி ததோऽஸௌ ப்ரதமேऽஹநி| அவ்யக்தவர்ணஃ ப்ரசலஃ கிஞ்சித்கண்டூருஜாந்விதஃ| த்விதீயே த்யுந்நதோऽந்தேஷு பிடகைரிவசாசிதஃ| வ்யக்தவர்ணோ நதோ மத்யே கண்டூமாந் க்ரந்திஸந்நிபிஃ| ததீயே ஸஜ்வரோ ரோமஹர்ஷகத்ரக்தமண்டலஃ| ஶராவரூபஸ்தோதாட்யோ ரோமகூபேஷு ஸாஸ்ரவஃ| மஹாஂஶ்சதுர்தே ஶ்வயதுஸ்தாபஶ்வாஸப்ரமப்ரதஃ| விகாராந் குருதே தாஂஸ்தாந் பஞ்சமே விஷகோபஜாந்| ஷஷ்டே வ்யாப்நோதி மர்மாணி ஸப்தமே ஹந்தி ஜீவிதம்| விஷமித்யதிதீக்ஷ்ணாநாமிதரே விபஜேததஃ||௧௫||

லூதாவிஷோத்பவோ தஂஶஃ திநார்தஂ ந லக்ஷ்யத ஏவ| லூதாநாஂ ஶ்வாஸாத்யஷ்டவிதவிஷோத்வமநஸாதநஸம்பர்காதுத்பூதோ தஂஶோ வ்ரணஃ திநார்தஂ பஞ்சதஶநாடீகாமாத்ரஂ ந லக்ஷ்யதே ந தஶ்யதே| ஏவஶப்தேந ந கிஞ்சிதபி லக்ஷ்யத இத்யர்தஃ| லூதாவிஷஸ்யோபேக்ஷயா அநுதிவஸஂ வர்தமாநப்ரகாரமாஹ| ததஃ ப்ரதமேऽஹந்யஸௌ தஂஶஃ ஸூசீவ்யதவத் பீடாமாவஹதி| ஸுபோதம்| அவ்யக்தவர்ணோऽஸ்பஷ்டவர்ணவிஶேஷஃ| ப்ரசலஃ ப்ரகர்ஷேண சலஃ ஸ்பஷ்டே தோயபூர்ணததிவச்சலதீத்யர்தஃ| க்ரந்திஸந்நிப இத்யேவமந்தஂ த்விதீயேऽஹநி| த்விதீயேऽஹநி தஂஶஃ அந்தேஷு பர்யந்தபாகேஷ்வத்யுந்நதஃ பிடகைராசித இவ ச பிடகாசிதப்ரதீதியுக்தஶ்ச வ்யக்தவர்ணஃ ஸ்பஷ்டபீதரக்தாத்யந்யதமவர்ணஃ மத்யே நதோ நிம்நஃ கண்டூயுக்தோ க்ரந்திஸதஶஶ்ச பவதி| ஸாஸ்ரவ இத்யேவமந்தஂ ததீயேऽஹநி| ததீயேऽஹநி தஂஶோ ஜ்வராந்விதோ ரோமஹர்ஷகாரீ ரக்தவர்ணமண்டலஃ ஶராவாகாரோऽதிகவ்யதோ ரோமகூபேஷு ரக்தஸ்ராவவாஂஶ்ச பவதி| ப்ரமப்ரத இத்யேவமந்தஂ சதுர்தேऽஹநி| தஂஶே தாபாதிகரோ மஹாந் ஶோபோ பவதி| தாபஃ ப்ராதேஶிகதாஹஃ| பஞ்சமாதிஷு ஸுபோதம்| பஞ்சமேऽஹநி தஂஶஸ்திதZஂ விஷஂ விஷகோபஜாந் தாஹகண்டூபர்வபேதஹந்மோஹாதிகாந் வக்ஷ்யமாணாஂஸ்தாஂஸ்தாந் விகாராந் குருதே| ஷஷ்டேऽஹநி தஂஶஸ்திதஂ விஷஂ தஸ்மாத் ஸர்வமர்மாணி வ்யாப்நோதி| ஸப்தமேऽஹந்யகிலமர்மஸ்திதஂ ஜீவிதஂ நாஶயதி| அதிதீக்ஷ்ணாநாஂ லூதாநாமேவைதத்விஷலக்ஷணம்| இதரே மத்யமல்பஞ்சாதோ லக்ஷணாத்யதாததமேவ லாகவேந புத்த்யா விபஜேத்| அதிதீக்ஷ்ணாநாஂ பித்தாத்மிகாநாஂ லூதாநாஂ விஷமேவஂ பவதி| இதரே மத்யஂ ஶ்லைஷ்மிகமல்பஂ வாதிகஞ்ச அதஸ்தீக்ஷ்ணவிஷாத்விபஜேத் திநபாஹுல்யாநுஸாரேண விபஜ்யைவஂ கல்பயேத்|| ௧௫||

Adhikarana viShashamane paramAvadhiH (16) · Śloka 16

விஷஂ ஶாம்யதி ஸர்வாஸாமேகவிஂஶதிராத்ரிதஃ||௧௬||

விஷமித்யாதி ஸுபோதம்| ஸுசிகித்ஸிதஸ்ய விஷமோசநே காலஸ்ய பரமாவதிஂ தர்ஶயதி-விஷமிதி| ஸர்வாஸாஂ லூதாநாஂ விஷமேகவிஂஶதிதிநைஃ ஶாம்யதி|| ௧௬||

Adhikarana doShAnusAraM daMshalakShaNAni (17) · Śloka 17

தஂஶஃ பித்தாத்மகோ தாஹதட்ஸ்போடஜ்வரதாஹவாந்| ஸஶோபஃ கடிநஃ பாண்டுஃ கண்டூமாந் ஶ்லைஷ்மிகோऽல்பருக்| வாதிகஃ பருஷஃ ஶ்யாவஃ பர்வபேதாதிருக்கரஃ||௧௭||

ஜ்வரமோஹவாநித்யேவமந்தஂ பித்தாத்மகலூதாதஂஶவிஷலக்ஷணம்| அல்பருகித்யேவமந்தஂ கபாத்மகே| பர்வபேதாதிருக்கர இத்யேவமந்தஂ வாதாத்மகே|| ௧௭||

Adhikarana doShodrekanirdhAraNe upAyAntaram (18) · Śloka 18

ஸர்பஜ்ஞாநோதிதைர்லிங்கைர்தோஷோத்ரேகஂ ச லக்ஷயேத்||௧௮||

ந கேவலமேதைர்லிங்கைர்லூதாவிஷே விஷோத்ரேகஂ லக்ஷயேத்யாவத் ஸர்பஜ்ஞாநோக்தைரபி தோஷோத்ரேகலக்ஷணைஃ|| ௧௮||

Adhikarana lUtAsu daMshasambhavaprAyikatvam (19) · Śloka 19

த்ரிதோஷாஃ ப்ராயஶஃ ஸர்வா லூதாஃ பித்தகபாதிகாஃ||௧௯||

ஸர்வா அபி லூதாஃ ப்ராயேண த்ரிதோஷாஃ பித்தகபாதிகாஶ்ச|| ௧௯||

Adhikarana prANAntikIShu lakShaNam (20) · Śloka 20

ப்ராணாந்திகீஷு ஹந்மோஹஶ்வாஸஹித்மாஶிரோக்ரஹாஃ| ஶ்வேதாஸிதாஃ பீதரக்தாஃ பிடகாஃ ஶ்வயதூத்பவஃ| வேபதுர்வமதுர்தாஹஸ்தடாந்த்யஂ வக்ரநாஸதா| ஶ்யாவோஷ்டவக்த்ரதந்தத்வஂ பஷ்டக்ரீவாவபஞ்ஜநம்| பக்வஜம்பூஸவர்ணஞ்ச தஂஶாத்ஸ்ரவதி ஶோணிதம்||௨௦||

ப்ராணாந்திகீஷு மாரணபலாஸு லூதாஸு ஹந்மோஹாதிகஂ பக்வஜம்பூஸவர்ணஶோணிதஸ்ராவாந்தஂ லக்ஷணம்| ப்ராணாந்திகீஷு ஸந்நிபாதவத்திகரகாண்ட்யாதிஸப்தலூதாஸு தாபிர்தஷ்டஸ்யேத்யர்தஃ| ஶ்வேதாத்யந்யதமவர்ணாஃ பிடகாஃ| வக்ரநாஸதா நாஸாயா வக்ரத்வம்| தஂஶாத்தஂஶவ்ரணாத்|| ௨௦||

Adhikarana lUtAdaMshe chedadAhau (21) · Śloka 21

அதாஶு லூதாதஷ்டஸ்யஶஸ்த்ரேணாதஂஶமுத்தரேத்| தஹேத் ஜாம்பவோஷ்டாத்யைர்ந து பித்தோதரஂ தஹேத்||௨௧||

லூதாவிஷஸ்ய லக்ஷணமுக்த்வா சிகித்ஸாமாஹ-அதேத்யாதிநா லூதாநாஂ சிகித்ஸா| தஂஶ ஏவாதஂஶஸ்தம்| ஜம்பவோஷ்டஂ நாம யந்த்ரஂ ஸூத்ரோக்தம்| பித்தோத்தரஂ து தஂஶஂ ந தஹேத்| அத பைத்திகாதி லூதாத்தஂஶபரிஜ்ஞாநாதநந்தரஂ லூதாதஷ்டஸ்ய ஆதஂஶஂ ஸமூலஂ தஂஶஸ்தாநஂ தஂஶவ்ரணாவதீத்யர்தஃ| ஆஶு ஶஸ்த்ரேண மண்டலாக்ராதிநா உத்தத்ய தஹேத்| ஜாம்பவோஷ்டாத்யைர்யந்த்ரைர்தஶஂ தஹேச்ச|| ௨௧||

Adhikarana chedanadahanAyogyavraNAH (22) · Śloka 22

கர்கஶஂ பிந்நரோமாணஂ மர்மஸந்த்யாதிஸஂஶ்ரிதம்| ப்ரஸதஂ ஸர்வதோ தஂஶஂ ந சிந்தீத தஹேத வா||௨௨||

சேதநதஹநாயோக்யஂ தர்ஶயதி-கர்கஶாதிகஂ தஂஶஂ ந சிந்தீத நாபி தஹேத| கர்கஶஂ கடிநஸ்பர்ஶம்| பிந்நரோமாணஂ ச்யுதரோமாணம்| மர்மஸந்த்யாத்யாஶ்ரிதஂ ஆதிஶப்தேந க்ஷாரவிதாவுக்தாஃ ஸிராஸ்நாய்வாதயோ கஹ்யந்தே| ஸர்வதஃ ப்ரஸதஂ தேஹே ஸர்வதோ வ்யாப்தஞ்ச தஂஶஂ ந சிந்த்யாந்ந தஹேத ச||௨௨||

Adhikarana dAhAnantarIyakRutyam (23) · Śloka 23

லேபயேத்தக்தமகதைர்மதுஸைந்தவஸஂயுதைஃ| ஸுஶீதைஃ ஸேசயேத்ர்யாநு கஷாயைஃ க்ஷீரிவக்ஷஜைஃ||௨௩||

தாஹாநந்தரகரணீயமாஹ-தக்தஂ ச தஂஶஂ மதுஸைந்தவயுக்தைரகதைர்லேபயேத்| ததாநு பஶ்சாத் க்ஷீரிவக்ஷஜைஃ ஸுஶீதைஃ கஷாயைஃ ஸேசயேச்ச||௨௩||

Adhikarana raktanirharaNam (24) · Śloka 24

ஸர்வதோऽபஹரேத்ரக்தஂ ஶங்காத்யைஃ ஸிரயாபி வா| ஸ்ருதே ரக்தே பரீஷேகோ கதக்ஷிராதிபிர்ஹிதஃ||௨௪||

ஸர்வதஃ இதி ஸர்வாங்கேப்யஃ| வ்யாக்யாஸமம்| ஶங்காத்யைஃ ஶங்கஜலூகாலாபுபிஃ ஸிரயாபி வா ஸிராவேதேந வா ஶரீராத் ஸர்வதோ ரக்தமபஹரேத்| ரக்தே ஸ்ருதே ஸதி கதாதிபிஃ பரிஷேகோ ஹிதஃ|| ௨௪||

Adhikarana prapauNDarIkAdilepaH paittike (25) · Śloka 25

ப்ரபௌண்டரீகஹ்ரீபேரஶாரிவோஶீரஜீவகாஃ| லோத்ரசந்தநஜீவந்தீமஞ்ஜிஷ்டாஸர்ஜவஞ்ஜுலாஃ| மணாலபிஸஶைவாலகுமுதோத்பலகைரிகாஃ| ந்யக்ரோதோதும்பராஶ்வத்தநிசுலப்லக்ஷவேதஸாஃ| ஸமங்காபாடலீகுந்த்ராகாகோலீஶதபர்விகாஃ| ஶிரீஷதாதகீமூர்வாவிதாரீபத்மகிஂஶுகஃ| ஶங்காடகஂ கோஶவதீ வாயஸீ ஸோமராஜயஃ| மதுகாஂஶுமதீ மூர்வா யதாலாபஂ ஸமாஹதாஃ| ஶஸ்தஃ பர்யுஷிதோ லேபஃ ஸகதஃ பைத்திகே வ்ரணே||௨௫||

ப்ரபௌண்டரீகாதிகஂ ஶ்லோகசதுஷ்டயோக்தஂ யதாலாபஂ ஸர்வம் ஸஂகஹ்ய ஸகதஃ ஸந்நஹோராத்ரஂ பர்யுஷிதோ லேபஃ| பைத்திகே லூதாவ்ரணே ப்ரஶஸ்தஃ| கோஶவதீ கோஶாதகீ| வாயஸீ காகோதும்பரிகா|| ௨௫||

Adhikarana shyAmAdilepaH shlaiShmike (26) · Śloka 26

ஶ்யாமாத்வயநிஶாமுஸ்தாநகராஸ்நாமஹாஸஹாஃ| வாஸாபத்தங்கஸுவஹாநாகுலீகிரிகர்ணிகாஃ| ஸர்பகந்தாயவபலாநிர்குண்ட்யஶ்மந்தகஸ்திராஃ| ஶுகாக்யா மஹிஷாக்ராந்தா குஷ்டேந்த்ரயவகுங்குமம்| கரவீராகருநதஂ ஸுகந்தா ஸிந்துவாரகம்| ஆஸ்போதகுந்த்ரா ச ஹிதா ப்ரலேபஃ ஶ்லைஷ்மிகே விஷே||௨௬||

ஶ்யாமாத்வயாதிபிஸ்த்ரிபிஃ ஶ்லோகைஃ ஶ்லைஷ்மிகே லூதாவிஷே லேபஃ| ஶ்யாமாத்வயஂ பிப்பலீ ப்ரியங்குஶ்ச| ஸுவஹோத்தமகாரிணீ| நிர்குண்டீ ப்ரஸித்தா| அஶ்மந்தகோ மாலுகபர்ணஃ| ஶுகாக்யா ஶுகநாஸா| மஹிஷாக்ராந்தா ஆஸ்போதோऽர்கஃ| குந்த்ரா தணஜாதிஃ|| ௨௬||

Adhikarana bimbyAdilepaH vAtike (27) · Śloka 27

பிம்பீவிதுலபந்தூககோவிதாரபலாஶகாஃ| ஸுவஹாரிஷ்டகப்ராஹ்மீகுடூசீவிஶ்வஸைர்யகாஃ| ஸித்தார்தகா தேவதாருவிடங்காநீந்த்ரவாருணீ| ஶதாவரீலாங்கலிகீராஜவக்ஷபுநர்நவாஃ| ஜீவந்தீவாயஸீபார்ங்கீகதகேந்த்ரயவார்ஜுநாஃ| மிஸிவ்யாக்ரபதீஸிஂஹபுச்சீமண்டலபர்ணிகாஃ| ஶ்வதஂஷ்ட்ராகோலபஹதீ ரேவதீ புஷ்பஸேவிகா ப்ரபுந்நாடஃ குரவகஃ ப்ரலேபோ வாதிகே விஷே||௨௭||

பிம்ப்யாதிபிஶ்சதுர்பிஃ ஶ்லோகைர்வாதிகே லூதாவிஷே லேபஃ| ஸுவஹோத்தமகாரிணீ| அரிஷ்டகஃ கஷ்ணபலஃ| ஸைர்யகஃ ஸஹசரஃ| இந்த்ரவாருணீ கவாக்ஷீ| ராஜவக்ஷஃ ஆரக்வதஃ| வாயஸீ காகோதும்பரிகா| கதகஃ பலவிஶேஷஃ| மிஸிஃ ஶதபுஷ்பா| வ்யாக்ரபதீ ஶார்தூலபதிகா| ஸிஂஹபுச்சீ குஹா| மண்டலபர்ணிகா ஶிஂஶபா| ஶ்வதஂஷ்ட்ரா கோக்ஷுரகஃ| கோலோ பதரஃ| ஶ்வேதபுஷ்பிகா ரேவதீ| ஶ்வேதபுஷ்பீ கவாக்ஷீ|| ௨௭||

Adhikarana bodhyAdilepaH sarvatra viShe (28) · Śloka 28

ஸர்வத்ரைவ ச ஶஸ்யந்தே போதிஶ்லேஷ்மாதகாக்ஷகாஃ||௨௮||

போத்யாதிகஂ ஸர்வத்ரஸர்வஸ்மிந் லூதாவிஷே லேபே ஶஸ்யதே| போதிஃ பிப்பலஃ| ஶ்லேஷ்மாதகஃ ஶேலுஃ| அக்ஷகோ விபீதகஃ|| ௨௮||

Adhikarana mahati viShe vamanarekau (29) · Śloka 29

உதீர்ணதோஷாந் பலிநோ விஷே மஹதி வாமயேத்| காகாண்டகீகோஶவதீ லோத்ரேந்த்ரயவஸைந்தவைஃ| படோலபத்ரமரிசகரகாடப்ரியங்குபிஃ| கஷ்ணாஶுகநஸாநீபநிம்பஸப்தாஹ்வயஷ்டிபிஃ| விரேசயேச்ச த்ரிபலாத்ரிவத்த்ரிகடுஸைந்தவைஃ| ஸதந்தீபூகமத்வீகாவிடங்கைரதவா பசேத்| ஏபிஃ பலார்திகைஃ ப்ரஸ்தஂ ஸமப்ராஹ்மீரஸஂ கதாத்| பஞ்சமூலஶதஂ க்ஷீரஂ தோயஂ வா ஶோதநௌஷதைஃ| யதாஸ்வஂ கல்கிதைர்யுக்தஂ பதக்தத்யாத்விரேசநம்||௨௯||

மஹதி விஷே உதீர்ணதோஷாதியுக்தாந் காகாண்டக்யாதிபிர்வாமயேத் காகாண்டகீ காகமாசீ| கோஶவதீ கோஶாதகீ| கரகாடோ மதநஃ| த்ரிபலாதிபிருதீர்ணதோஷாதிகமேவ விரேசயேத்| அதவைபிஸ்த்ரிபலாதிபிஃ பலார்த்திகைரர்த்தபலப்ரமாணைர்கதாத் ப்ரஸ்தஂ ஸமப்ராஹ்மீரஸஂ பசேத்| ஶேஷஂ ஸுபோதம்| ஶோதநௌஷதாநி ஸூத்ரோக்தாநி விரேசநத்ரவ்யாணி| தேஷாஂ பதக் கல்கைர்யதாஸ்வம் தோஷாத்யபேக்ஷயா யுக்தஂ பஞ்சமூலஶதஂ க்ஷீரஂ தோயஂ வா ஶோதநார்தஂ தத்யாத்|| ௨௯||

Adhikarana shuddhasya saMsarjanakramaH (30) · Śloka 30

பிப்பலீபிப்பலீமூலஶுண்டீந்த்ரயவஸைந்தவைஃ| பாடாஜமோதாயஷ்ட்யாஹ்வமுஸ்தாஸர்ஷபதாருபிஃ| லகுநா பஞ்சமூலேந ஸரலேந ச ஸாதிதா| பேயா ஸஂஸர்ஜநே யோஜ்யா ஸகதா விஷநாஶிநீ||௩௦||

ஶுத்தஸ்ய ச ஸஂஸர்ஜநே பேயாதிக்ரமே பிப்பல்யாதிபிஃ ஸித்தாஃ பேயா கதஸஹிதா விஷநாஶிநீ யோஜ்யா|| ௩௦||

Adhikarana viShe bastividhAnam (31) · Śloka 31

ஆத்மாநஹித்மாஶ்வாஸேஷு பஷ்டக்ரீவாவபஞ்ஜநே| ஸங்கோசஸ்தமகம்பேஷு ஶூலேஷ்வர்தாவபேதகே| வாதரோகேஷு சாந்யேஷு பர்வபேதார்திதாதிஷு| ஏரண்டபில்வஸரலசிரிபில்வார்கபாடலீஃ| ஶிக்ருபாடா குஶவஷஂ விதுலஂ ச ஜலே பசேத்| கநீயஃ பஞ்சமூலஞ்ச தஸ்மிந்மண்டஂ பசேத்கதாத்| த்விகுணே துல்யகோக்ஷீரே பிஷ்டைர்யஷ்டீநிஶாநதைஃ| ஸுராஹ்வவேல்லஸரலஶதாஹ்வாலோத்ரகைரிகைஃ| பயஸ்யாக்லுஷ்டகாங்கேயீகஷ்ணாமதநஸைந்தவைஃ| பஸ்தௌ ப்ரத்யாகதேऽஶ்நீயாத்பஞ்சமூலாந்விதைஃ ரஸைஃ||௩௧||

ஆத்மாநாதிஷ்வந்யேஷு பர்வபேதாதிஷு வாதரோகேஷு ச ஏரண்டாதிக்வாதே கதாந்மண்டஂ பசேத்| கதமண்டாத் த்விகுண ஏரண்டாதிக்வாதஸ்தாவந்மாத்ரமேவ கோக்ஷீரம்| யஷ்ட்யாஹ்வாதிகஂ கர்பம்| காங்கேயீ முஸ்தா| மதநஃ கரகாடஃ| இதஂ கதஂ பஸ்தௌ யோஜ்யம்| தஸ்மிந் குதாத் ப்ரத்யாகதே பஞ்சமூலாந்விதைர்மாஂஸரஸைரஶ்நீயாத்|| ௩௧||

Adhikarana tIkShNaM nAvanam (32) · Śloka 32

நாவநஂ கௌரவே ஶோபே லாலாஸ்ராவே ஹநுக்ரஹே| கிரிகர்ணீ பலரஸோ பந்தூகஂ கிணிஹீ ஸிதா| ஷட்க்ரந்தாலஶுநவ்யோஷப்ருஹதீவேல்லஸைந்தவம்| அபாமார்கபலஂ பார்ங்கீ நாகுலீ ஸர்பகந்திகா| ஶ்யாமா யவபலா பீஜஂ பணிர்ஜகஶிரீஷயோஃ| வார்தாகரஸபிஷ்டாநி நஸ்யஂ விஷஹரஂ பரம்||௩௨||

கௌரவாதிகே கிரிகர்ண்யாதிகஂ ஸர்பகந்திகாந்தஂ நாவநம்| ஸர்பகந்திகா நாகுலீ ஸர்பஸுகந்தா இதி ஜேஜ்ஜடஃ| ஶ்யாமாதிகஂ வார்தகரஸபிஷ்டஂ நஸ்யஂ பரஂ விஷஹரம்| யவபலா துக்திகா|| ௩௨||

Adhikarana snehanasyam (33) · Śloka 33

விரிக்தஶிரஸஶ்சாஸ்ய ஸர்பிர்மண்டோऽநு நாவநம்||௩௩||

அநேந ச தீக்ஷ்ணநஸ்யேந விரிக்தே ஶிரஸி ஸர்பிர்மண்டோऽநு பஶ்சாந்நாவநஂ ஹிதம்|| ௩௩||

Adhikarana vacAdi a~jjanam (34) · Śloka 34

நேத்ரோபரோதஶ்வயதுகண்டுநித்ராஸமாகமே| வசாமநோஹ்வாத்ரிகடுத்ரிபலாலோத்ரகைரிகாஃ| ஶங்கோ நீலோத்பலஂ தாம்ரஂ முக்தா ஹேம ப்ரவாலகம்| ஜீவந்தீ லஶுநஂ குஷ்டஂ கதகஂ மார்கவஂ நதம்| ப்ரபௌண்டரீகஂ மதுகஂ கரஞ்ஜபலஸைந்தவம்| நிஶே பணிர்ஜகஂ துத்தஂ ஸ்ரோதோऽஞ்ஜநரஸாஞ்ஜநே| மேஷஶங்க்யாஶ்ச குஸுமஂ பிஷ்டஂ கோவாரிணாஞ்ஜநம்||௩௪||

நேத்ரோபரோதாதிகே வசாதிபிஸ்த்ரிபிஃ ஶ்லோகைர்கோமூத்ரபிஷ்டைஃ அஞ்ஜநம்||௩௪||

Adhikarana surasAdi a~jjanam (35) · Śloka 35

ஸுரஸப்ரஸவவ்யோஷபில்வமூலஸுராஹ்வயம்| ஹரித்ராசாகலீமூத்ரம் லூதாகீடக்நமஞ்ஜநம்||௩௫||

ஸுரஸப்ரஸவாதிகஂ சாகலீமூத்ரபிஷ்டஂ லூதாகீடவிஷக்நமஞ்ஜநம்| ஸுரஸப்ரஸவம் ஸுரஸமஞ்ஜரீ| ஸுராஹ்வயஂ தேவதாரு|| ௩௫||

Adhikarana shirIShAdyagadaH (36) · Śloka 36

ஶிரீஷபத்மகோஶீரபாடலீஸிந்துவாரகம்| க்ஷீரிஶுங்கநதோதீச்யஶாரிவாகுஷ்டசந்தநம்| ஶேலுஸ்வரஸபிஷ்டோऽயமகதோ நாவநேऽஞ்ஜநே| பாநே ப்ரலேபே ஸேகே ச லூதாஸு பரமஂ ஹிதஃ||௩௬||

ஶிரீஷாதிகஃ ஶ்லேஷ்மாதகஸ்வரஸபிஷ்டோऽயமகதோ நாவநாதிகே யுக்தோ லூதாஸு பரமஂ ஹிதஃ| ஸிந்துவாரகோ நிர்குண்டீ| ஶேலுஃ ஶ்லேஷ்மாதகஃ|| ௩௬||

Adhikarana payasyAdiragadaH (37) · Śloka 37

பயஸ்யா மதுமத்வீகாஶ்வதம்ஷ்ட்ராக்ஷீரமோரடாஃ| கோஜீவிதாரீயஷ்ட்யாஹ்வமதுகாநி ச தத்குணஃ||௩௭||

பயஸ்யாதிரகதஸ்தத்குணஃ பூர்வகுணஃ| க்ஷீரமோரடா மதுஸ்ரவா| கோஜீ கோஜிஹ்வா|| ௩௭||

Adhikarana shirIShakusumAdyagadaH (38) · Śloka 38

ததா ஶிரீஷகுஸுமஂ சந்த்ரலேகோத்பவஂ பலம்| ஸுராலா கடபீ ஜாதிஃ ஶ்வேதா ச கிரிகர்ணிகா||௩௮||

ஶிரீஷகுஸுமாதிகஂ ஶ்வேதகிரிகர்ணிகாந்தஂ ததேதி குணைஃ பூர்வவத்| ஸுராலா அதிவிஷா|| ௩௮||

Adhikarana tagarAdi agadaH (39) · Śloka 39

தத்வச்ச யுஞ்ஜ்யாத்தகரகுஷ்டநாகபலாபலாஃ||௩௯||

தத்வதேவ தகராதிகஂ பலாந்தம்|| ௩௯||

Adhikarana haridrAyugalAdiragadaH (40) · Śloka 40

ஹரித்ராயுகலஂ நாகதந்தீ லோத்ரஂ ச ஶாவரம்| ஶிரீஷபுஷ்பஂ தகரஂ ஸஹதேவா ஶதாவரீ| புநர்நவா நாகபலா ஸர்பகந்தா குடந்நடம்| கவாதநீ தந்தஶடஸோமவல்கேந்துராஜயஃ| விஷேஷு ஸர்வேஷ்வகதஃ ஸக்ஷௌத்ரஃ ஸர்வகர்மகத்||௪௦||

ஹரித்ராயுகலாதிரகதஃ ஸக்ஷௌத்ரஃ ஸர்வவிஷேஷு ஸர்வாபீஷ்டகர்மகத்| குடந்நடஂ பரிபேலவம்| ஸோமவல்கஃ ஸோமவக்ஷவல்கஃ| ஸோமவக்ஷஃகட்பலஃ|| ௪௦||

Adhikarana sarpAkShyAdirvaro agadaH (41) · Śloka 41

ஸர்பாக்ஷீ சந்தநஂ வக்ரஂ மகாக்ஷீ கந்தநாகுலீ| ஏலா மஹாஸுகந்தா ச பஸ்தமூத்ரேண கல்கிதஃ| லேபே பாநே ச லூதாஸு நாநேந ஸதஶோऽகதஃ||௪௧||

ஸர்பாக்ஷ்யாதிர்பஸ்தமூத்ரகல்கிதோ லூதாஸு லேபே பாநே ச யோஜ்யஃ| அநேந ஸமோலூதாவிஷஸ்யாகதோ ந பவதி| ஸர்பாக்ஷீ ரக்தபுஷ்பா புர்வதேஶே ப்ரஸித்தா| வக்ரஂ தகரம்| கந்தநாகுலீ ஸுகந்தமூலா ராஸ்நா| இதி ப்ரபந்தஸஂக்ரஹே|| ௪௧||

Adhikarana kaTabhImUlAdighRutam (42) · Śloka 42

கடபீமூலதகரஸமங்காதேவதாருபிஃ| பஹதீத்வயகாங்கேயீரோசநாசந்தநைர்கதம்| ஸித்தஂ சதுர்குணக்ஷீரஂ பாநாப்யஞ்ஜநயோர்ஹிதம்| லூதாகணபகீடநாஂ விஷே பரமதாருணே||௪௨||

கடபீமூலாதிபிஶ்சதுர்குணக்ஷீரஂ ஸித்தஂ கதஂ பாநாப்யஞ்ஜநயோஃ பரமதாருணே லூதாதிவிஷே ஹிதம்| ஸமங்கா மஞ்ஜிஷ்டா| காங்கேயீ முஸ்தா||௪௨||

Adhikarana karNikApAtanam (43) · Śloka 43

நிவத்தே தாஹஶோபாதௌ கர்ணிகாஂ பாதயேத் வ்ரணாத்| குஸும்பபுஷ்பஂ கோதந்தஃ ஸ்வர்ணக்ஷீரீ கபோதவிட்| த்ரிவதா ஸைந்தவஂ தந்தீ கர்ணிகாபாதநஂ ததா| ஹரித்ரா குக்குலுஃ கிண்வஂ வஂஶலேகஃ கபோதவிட்| தத்வச்ச ஸைந்தவஂ குஷ்டஂ தந்தீகடுகதௌக்திகம்| ராஜகோஶாதகீமூலஂ கிண்வோ வா மதிதோத்பவஃ||௪௩||

ஏவஂ தாஹஶோபாதௌ நிவத்தே ஸதி வ்ரணாத் பூர்வோக்தாஂ கர்ணிகாஂ பாதயேத்| ஆதிக்ரஹணேந ருக்ராகாதிபரிக்ரஹஃ| நிவத்தே உபஶாந்தே| வ்ரணாத் வ்ரணமுகாத் கர்ணிகாஂ தஂஶஸ்தாநே கர்ணிகாவதுத்பந்நஂ மாஂஸாங்குரஂ பாதயேதபநயேத்| குஸும்பபுஷ்பாதி தந்தீபர்யந்தஂ கர்ணிகாயாஃ பாதநம்| ஹரித்ராகபோதவிடந்தஂ ததேதி கர்ணிகாபாதநம்| வஂஶலேகஃ வஂஶதநுவல்கஃ| ஸைந்தவாதி ராஜகோஶாதகீமூலாந்தஂ ச தத்வத் பூர்வவத்| (கடுகதௌக்திகஂ பேச்சுரஃ ராஜகோஶாதகீ வலியபுட்டலபீரம்) அதவா மதிதோத்பவஃ கிண்வஸ்தக்ரமலஃ|| ௪௩||

Adhikarana karNikApAtasamaye bRuMhaNam (44) · Śloka 44

கர்ணிகாபாதஸமயே பஂஹயேத விஷாபஹைஃ||௪௪||

யதா து கர்ணிகா பாத்யேதே ததா யே விஷாபஹா பவந்தி தைர்யதாயதஂ ச பஂஹயேத்| அநந்தரோக்தைரோஷதைஃ கர்ணிகாபாதநகாலே விஷஹரத்ரவ்யைர்லூதாதஷ்டஂ நரஂ போஷயேத்|| ௪௪||

Adhikarana karNikAbAhulyavisheShaH (45) · Śloka 45

துகாலே ச லூதாநாஂ யாவந்தஃ ஶுக்ரவிந்தவஃ| தேஹே பதந்தி தாவத்யோ ஜாயந்தே கர்ணிகாஃ ஸமம்||௪௫||

லூதாநாஂ ச யதா கர்பக்ரஹணயோக துகாலோ பவதி ததா யாவந்தஃ ஶுக்லபிந்தவஃ புஂஸோ தேஹேऽங்கேஷு பதந்தி தாவத்ய ஏவ கர்ணிகாஃ ஸமமேககாலஂ ஜாயந்தே|| ௪௫||

Adhikarana vraNashodhanaM sarpiH (46) · Śloka 46

கோதந்ததந்தீ த்ரிவதா ஹரித்ரே ஸைந்தவஂ திலாஃ| மதுகஂ நிம்பபத்ராணி கதஂ ச வ்ரணஶோதநம்| காந்தாவிடங்ககதிரநிம்பகாம்பில்யகாம்புதைஃ| ஸர்ஜைலாதாதகீலோஹைஃ ஸித்தஂ ஸர்பிர்வ்ரணாபஹம்||௪௬||

கோதந்தாதிகஂ வ்ரணாநாஂ ஶோதநம்| காந்தாதிபிஃ ஸித்தஂ ஸர்பிர்வ்ரணாபஹம்|| ௪௬||

Adhikarana shirIShAdikalkAdirvraNaghnaH (47) · Śloka 47

ஶிரீஷகடபீஶேலுக்ஷீரிவக்ஷார்ஜுநத்வசஃ| கல்கசூர்ணபரீஷேகைஃ கீடலூதாவ்ரணாபஹாஃ||௪௭||

ஶிரீஷாதிகஂ கல்காதிபிஃ ப்ரயுக்தம் கீடாநாஂ லூதாநாஞ்ச வ்ரணாபஹம்|| ௪௭||

Adhikarana shatAhvAdirvraNaropaNam (48) · Śloka 48

ஶதாஹ்வாலோத்ரகாஸீஸதார்வீஜம்ப்வஸ்திரோசநாஃ| ஹரீதகீ பூகபலஂ சூர்ணோऽயஂ வ்ரணரோபணம்||௪௮||

ஶதாஹ்வாதீநாஂ சூர்ணோ வ்ரணரோபணஃ|| ௪௮||

Adhikarana lAkShAdikaM tvagvishodhanam (49) · Śloka 49

லாக்ஷா ரஜந்யௌ மஞ்ஜிஷ்டா ஹரிதாலஂ மநஶ்ஶிலா| ஸர்பிர்மது ச லேபோऽயஂ த்வக்விஶுத்திகரஃ பரம்||௪௯||

ரூடே ச லாக்ஷாதிபிர்லேபஃ பரஂ த்வசோ விஶுத்தத்வஂ கரோதி|| ௪௯||

Adhikarana romasa~jjananam (50) · Śloka 50

ரோமஸஞ்ஜநநஂ குர்யாத்யதுக்தஂ வ்ரணஸாதநே||௫௦||

வ்ரணஸாதநே வ்ரணப்ரதிஷேதே யத் கிஞ்சித்ரோமஸஞ்ஜநநமுக்தஂ ததத்ராபி குர்யாத்|| ௫௦||

Adhikarana snehakArye sarpireva yojyam (51-44) · Śloka 44

ஸ்நேஹகார்யமஶேஷஂ ச ஸர்பிஷைவ ஸமாசரேத்| விஷஸ்ய வத்தயே தைலமக்நேரிவ தணோபலம்||௫௧|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதா வஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே லூதாப்ரதி ஷேதோ நாம சதுஶ்சத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ||௪௪||

யத் கிஞ்சிதப்யஞ்ஜநநாவநாதிஸ்நேஹகார்யஂ தத்ஸர்பிஷைவ ஸமாசரேத் நாந்யேந தைலாதிநா ஸ்நேஹேந| தைலஂ யத்நதஃ பரிஹரேத்| தைலஂ யத்நதஃ பரிஹரேத்| யதஸ்தைலஂ ததா வத்தயே பவதி யதா தணோபலமக்நேரிதி| தைலஂ தீக்ஷ்ணாதிகுணஸாம்யாத்விஷஸ்ய வத்தயே பவதி தணோபலஂ ஶுஷ்கதணமக்நேர்வத்தயே யதா|| ௫௧|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயா முத்தரதந்த்ரே சதுஶ்சத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ