Adhikarana atha sandhisitAsitarogapratiShedho nAma caturdasho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதஃ ஸந்திஸிதாஸிதரோப்ரதிஷேதஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातः सन्धिसितासितरोप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
உக்தேஷு ஸந்திஸிதாஸிதரோகேஷு க்ரமேண சிகித்ஸாஂ ப்ரதர்ஶயிதுமத்யாய ஆரப்யதே| ஸந்திரோகேஷ்வாஸ்ராவாஂஸ்த்யஜேதித்யுக்தம்| உபநாஹாதீநாஂ சிகித்ஸோச்யதே||௧||
Adhikarana upanAhacikitsA (2) · Śloka 2
உபநாஹஂ பிஷக் ஸ்விந்நஂ வ்ரீஹிமுகேந பித்வா மண்டலாக்ரேண ஸமந்தால்லேகயேத்| ததஃ ஸைந்தவபிப்பலீசூர்ணேந ஸக்ஷௌத்ரேண ப்ரதிஸாரயேத்| பூர்வவச்சபத்நீயாத்| படோலபத்ராமலகக்வாதேநாஶ்சயோதயேத்||௨||
उपनाहं भिषक् स्विन्नं व्रीहिमुखेन भित्वा मण्डलाग्रेण समन्ताल्लेखयेत्| ततः सैन्धवपिप्पलीचूर्णेन सक्षौद्रेण प्रतिसारयेत्| पूर्ववच्चबध्नीयात्| पटोलपत्रामलकक्वाथेनाश्चयोतयेत्||२||
🔊 Audio coming soon
உபநாஹமித்யாதி| ஸ்விந்நத்வாதிகுணயுக்தமுபநாஹஂ பிஷங்மண்டலாக்ரஶஸ்த்ரேண ஸமந்தால்லேகயேத்| ததோ லேகநாதநந்தரஂ ச ஸைந்தவாதிபிஃ ப்ரதிஸாரயேத்| பூர்வவதித்யர்புதவத்||௨||
Adhikarana parvaNIcikitsA (3) · Śloka 3
பர்வணீமுத்தரஸந்தித்ரிபாகே படிஶேநாவலம்ப்ய வத்திபத்ரே- ணார்தமாத்ரே சிந்த்யாத்| அந்யதாऽஶ்ருநாடீ ஸ்யாத்| மதுஸைந்தவ- ப்ரதிஸாரிதாஂ சார்மவச்சிகித்ஸேத்||௩||
पर्वणीमुत्तरसन्धित्रिभागे बडिशेनावलम्ब्य वृद्धिपत्रे- णार्धमात्रे छिन्द्यात्| अन्यथाऽश्रुनाडी स्यात्| मधुसैन्धव- प्रतिसारितां चार्मवच्चिकित्सेत्||३||
🔊 Audio coming soon
பர்வணீமிதி உத்தரஸந்திர்பாஹ்யோ வர்த்மஸந்திஃ தஸ்ய த்ரிபாகே படிஶேநாவலம்பநம்| உத்ஸேதஸ்ய மூலஂ த்யக்த்வாऽர்தமாத்ரே சேதநம்| அந்யதா ஸமூலசேதே அஶ்ருநாடீ ஸ்யாத்| அர்மசிகித்ஸாऽத்ரைவ வக்ஷ்யதே||௩||
Adhikarana pUyAlasacikitsA (4) · Śloka 4
பூயாலஸே ஸிராஂ வித்யேத்ததஸ்தமுபநாஹயேதக்ஷிபாகோக்தஂ சேக்ஷேத| ஸைந்தவார்த்ரககாஸீஸாயஸ்தாம்ரைஃ ஸுஸூக்ஷ்மைஃ ஸக்ஷௌத்ரைரஞ்ஜநம்||௪||
पूयालसे सिरां विध्येत्ततस्तमुपनाहयेदक्षिपाकोक्तं चेक्षेत| सैन्धवार्द्रककासीसायस्ताम्रैः सुसूक्ष्मैः सक्षौद्रैरञ्जनम्||४||
🔊 Audio coming soon
பூயாலஸே ஸிராஂ ஶிரோநேத்ரவிகாரேஷு லலாடேத்யுக்தாஂ வித்யேத்| உபநாஹயேத் பத்நீயாத்| அக்ஷிபாகே ஸர்வகாக்ஷிரோகே யதுக்தஂ ததீக்ஷேத ப்ரயோகாய| அலஜீ வர்ஜயேதித்யுக்தம்||௪||
Adhikarana kRumigranthicikitsA (5) · Śloka 5
கமிக்ரந்திஂ கரீஷேண ஸ்விந்நஂ பித்வா விலிக்ய ச காஸீஸஸைந்தவத்ரிபலாமாக்ஷிகைஃ ப்ரதிஸாரயேத்||௫||
कृमिग्रन्थिं करीषेण स्विन्नं भित्वा विलिख्य च कासीससैन्धवत्रिफलामाक्षिकैः प्रतिसारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
கமிக்ரந்த்யாக்யஂ கரீஷேண ஶுஷ்ககோமயேந போட்டலீகதகோமயசூர்ணேநேத்யர்தஃ| ஸ்விந்நஂ ஸத் பித்வா விலிக்ய காஸீஸாதிபிஃ ப்ரதிஸாரயேதிதி ஸந்திரோகேஷு||௫||
Adhikarana shuktikAcikitsA (6) · Śloka 6
ஶுக்திதகாஂ பித்தாபிஷ்யந்தவத் ஸாதயேத்||௬||
शुक्तितकां पित्ताभिष्यन्दवत् साधयेत्||६||
🔊 Audio coming soon
ஶுக்தகாக்யஂ பித்தபிஷ்யந்தாக்யஸர்வகாக்ஷிரோகவத் ஸாதயேத் சிகித்ஸேத்| அர்மணாஂ பதக்வக்ஷ்யதே||௬||
Adhikarana balAsagrathitapiShTakayoshcikitsA (7) · Śloka 7
பலாஸக்ரதிதஂ பிஷ்டகஂ ச ஸிராவ்யதவர்ஜஂ கபாபிஷ்யந்தவத்| விஶேஷதஸ்திலநாலாந் யவநாலாந் வா ஹரிதஶலாகாந- ர்தமாஸமஜாக்ஷீரேண பவயித்வா ஶோஷயித்வா ச தாஹயேத்| ததஸ்தத்பஸ்ம க்ஷாரகல்பேந பரிஸ்ராவ்யாதர்வீலேபாத்விபசேத்| ரஸக்ரியேயஂ வலாஸக்ரதிதஶோபோபதேஹஹரா| அயமேவ ச கல்பஃ பணிஜ்ஜார்ஜகாஸ்போதபில்வகபித்தநிர்குண்ட்யே- ரண்டகுமுதோத்பலஜாதீகுஸுமேஷு பதக் கார்யஃ| ஸைந்தவாலமரிசகட்பலஶங்கஸமுத்ரபேநைர்வர்திஃ பிஷ்டகேऽஞ்ஜநம்| ஶுண்டீஶிக்ருபலபிப்பலீஸைந்தவசூர்ணோ பீஜபூரகர ஸாப்லுதோऽஞ்ஜநஂ பிஷ்டகமபஹரதி| தத்வத்த்ரிகடுககட்பல- சூர்ணௌ பலாஸக்ரதைதஂ ச| பஹதீபலஂ பிப்பலீதண்டுலபூரிதஂ புடபாகேந பசேத்| தைஸ்தண்டுலைஶ்சூர்ணாஞ்ஜநஂ பலாஸக்ரதைதபிஷ்டகக்நம்| அத்யர்தஶோபே ஹரிதாலஸைந்தவஶுண்டீதேவராருபுநர்நவைர்விடாலகஃ||௭||
बलासग्रथितं पिष्टकं च सिराव्यधवर्जं कफाभिष्यन्दवत्| विशेषतस्तिलनालान् यवनालान् वा हरितशलाकान- र्धमासमजाक्षीरेण भवयित्वा शोषयित्वा च दाहयेत्| ततस्तद्भस्म क्षारकल्पेन परिस्राव्यादर्वीलेपाद्विपचेत्| रसक्रियेयं वलासग्रथितशोफोपदेहहरा| अयमेव च कल्पः फणिज्जार्जकास्फोतबिल्वकपित्थनिर्गुण्ड्ये- रण्डकुमुदोत्पलजातीकुसुमेषु पृथक् कार्यः| सैन्धवालमरिचकट्फलशङ्खसमुद्रफेनैर्वर्तिः पिष्टकेऽञ्जनम्| शुण्ठीशिग्रुफलपिप्पलीसैन्धवचूर्णो बीजपूरकर साप्लुतोऽञ्जनं पिष्टकमपहरति| तद्वत्त्रिकटुककट्फल- चूर्णौ बलासग्रथैतं च| बृहतीफलं पिप्पलीतण्डुलपूरितं पुटपाकेन पचेत्| तैस्तण्डुलैश्चूर्णाञ्जनं बलासग्रथैतपिष्टकघ्नम्| अत्यर्थशोफे हरितालसैन्धवशुण्ठीदेवरारुपुनर्नवैर्विडालकः||७||
🔊 Audio coming soon
பலாஸக்ரதிதபிஷ்டகயோஃ ஸிராவ்யதஂ வர்ஜயித்வா கபாபிஷ்யந்தாக்யஸர்வகாக்ஷிரோகவச்சிகித்ஸிதம்| விஶேஷத இதி ஹரிதா வர்ணேந பக்வத்வாச்சலாகா யேஷாஂ நாலாநாம்| க்ஷாரகல்பஃ க்ஷாரபரிஸ்ராவணப்ரகாரஃ| ரஸக்ரியாऽஞ்ஜநாய| அயமேவ திலநாலகல்பஸ்தத்ப்ரகாரஃ பணிஜ்ஜகாதிகுஸுமேஷ்வபி பதக் ப்ரத்யேகஂ கார்யஃ| பிஷ்டகாக்யே ஸைந்தவாதிபிர்வர்திரஞ்ஜநம்| மாதுலுங்கரஸாலோடிதஃ ஶுண்ட்யாதிசூர்ணோऽஞ்ஜநஂ பிஷ்டகாமபஹந்தி| தத்வதிதி பீஜபூரரஸாப்லுத ஸ்த்ரிகடுகாதிசூர்ணோ பலாஸக்ரதிதஂ பிஷ்டகமபீதி ச ஶப்தார்தஃ| பஹதீபலமித்யாதி வ்யாக்யாஸமம்| பிப்பலீதண்டுலாஃ பிப்பலீபலாநீ| தைஸ்தண்டுலைரிதி பஹதீபலபரிஹாராய| ஹரிதாலாதிபிரத்யர்தஶோபே விடாலகஃ கார்யஃ| விடாலகைத்யக்ஷ்ணோர்பஹிர்லேபஸ்யாக்யா|| ௭||
Adhikarana sirotpAtaharShajAlArjunAnAM cikitsA (8) · Śloka 8
ஸிரோத்பாதஹர்ஷஜாலார்ஜுநேஷு ரக்தாபிஷ்யந்தவத்ப்ரதிகுர்யாத்| விஶேஷேண ஸிராஹர்ஷே ஸ்வர்ணகைரிகோ மதுயுக்தோऽஞ்ஜநம்| ஸ்தந்யாந்விதஂ வா காஸீஸஂ க்ஷௌத்ரே த்ருதஂ வா காஸீஸஸைந்தவமர்ஜுநே மாதுலுங்கரஸேந ஸஶர்கரேணாஶ்ச்யோதநஂ மஸ்துநா வா| ஶங்கநாபிர்மாக்ஷிகேண யுக்தா ஸிதயா வா ஸமுத்ரபேநகோऽஞ்ஜநம்| ஸ்படிககுங்குமஶங்கநாபிமதுயஷ்டிகா வா க்ஷௌத்ரார்த்ராஸ்தத்வத்வா ரஸாஞ்ஜநஂ காஸீஸஂ வா||௮||
सिरोत्पातहर्षजालार्जुनेषु रक्ताभिष्यन्दवत्प्रतिकुर्यात्| विशेषेण सिराहर्षे स्वर्णगैरिको मधुयुक्तोऽञ्जनम्| स्तन्यान्वितं वा कासीसं क्षौद्रे द्रुतं वा कासीससैन्धवमर्जुने मातुलुङ्गरसेन सशर्करेणाश्च्योतनं मस्तुना वा| शङ्खनाभिर्माक्षिकेण युक्ता सितया वा समुद्रफेनकोऽञ्जनम्| स्फटिककुङ्कुमशङ्खनाभिमधुयष्टिका वा क्षौद्रार्द्रास्तद्वद्वा रसाञ्जनं कासीसं वा||८||
🔊 Audio coming soon
ஸிரோத்பாத இத்யாதி வ்யாக்யாஸமம்| ரக்தாபிஷ்யந்தநாமா ஸர்வகாக்ஷிரோகஃ| காஸீஸஂ வா ஸ்தந்யாந்விதமர்ஜுநே விஶேஷேணேதி ஸம்பத்யதே| மஸ்துநா வா ஸஶர்கரேணாஶ்ச்யோதநமிதி ச| மதுநா யுக்தா ஶங்கநாபிர்வா ஸமுத்ரபேநகோ வா ஸிதயா யுக்தோऽஞ்ஜநமர்ஜுநே| ஸ்படிகாதி வா க்ஷௌத்ரேணார்த்ரமஞ்ஜநம்| தத்வதிதி க்ஷௌத்ராத்ராஂ ரஸாஞ்ஜநஂ காஸீஸஂ வாऽஞ்ஜநம்|| ௮||
Adhikarana armaNAmauShadham (9) · Śloka 9
அர்ம து பஞ்சவிதமபி யத்தநுரக்தஂ தூமாவிலஂ ததிநிபஂ வா தச்சுக்லவத் காயஶிரோவிரேகலேகநாஞ்ஜநைருபாசரேத்||௯||
अर्म तु पञ्चविधमपि यत्तनुरक्तं धूमाविलं दधिनिभं वा तच्छुक्लवत् कायशिरोविरेकलेखनाञ्जनैरुपाचरेत्||९||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வஂ சார்மஂ தநுத்வாதிகுணமத்ரைவ வக்ஷ்யமாணஶுக்லவத் காயவிரேகாதிபிருபாசரேத்||௯||
Adhikarana armaNAM shastrakarma (10) · Śloka 10
அதேதரஸ்மிந் ஸ்நிக்தஸ்யாதுரஸ்ய பேயா விலேபிஜாங்கலரஸா- ந்யதமாஶிதஸ்ய கதஸ்வஸ்த்யயநஸ்ய ஸுகஶயநகலஸ்யோ- த்தாநதேஹஸ்ய கிஞ்சிதவாக்ஶிரஸஃ ஸுகோஷ்ணாம்புப்லுததாந்த- பஸ்விந்நநயநஸ்ய ஸைந்தவேந ஸபீஜபூரகரஸேநாஞ்ஜயித்வாங்கஷ்டகேந நிமீலிதமக்ஷிவிமந்த்ரீயாதாபலாஸக்ரதிதரூபோ- த்பத்தேஃ| இத்தஞ்ச ஸஂரோஷிதாக்ஷஸ்ய ப்ரசலிதேऽர்மாதிமாஂஸகே நிஶ்சலஂ பரிசாரகஃ ஶிரோ தாரயேத்| அந்யஶ்ச வாமதக்ஷிணாந்யதரபார்ஶ்வேऽநுகூலஂ ஸ்திதோ தட- வஸ்த்ரகர்பாப்யாமங்குஷ்டாப்யாஂ வர்த்மநீ நிக்ஷிபேத்| அத வைத்யஃ கநீநகாத் ப்ரவத்தேர்மண்யபாங்கமீக்ஷமாணஸ்ய யத்ர யத்ர வலீ ஜாயதே தத்ர தத்ரார்ம படிஶேந முசுட்யா வா நால்யாயதஂ கஹீ- த்வா கிஞ்சிதுந்நம்ய கஷ்ணஶுக்லமண்டலாப்யாஂ ஸர்வதஃ ஸூச்யக்ரேண மோக்ஷயித்வ கிஞ்சிதாஞ்சேத்| அதஃ தீக்ஷ்ணேந மண்ட- லாக்ரேண வத்திபத்ரேண வா விலிக்ய கநீநகஂ சோபாநீய கநீநகஸமமேவ சதுர்பாகஶேஷஂ சிந்த்யாத்| வர்ஜயேச்ச கநீநகஂ ஸிராஶ்சாஶ்ருவஹாஃ| ததா ஹி நாக்ஷி வ்யாபத்யதே||௧௦||
अथेतरस्मिन् स्निग्धस्यातुरस्य पेया विलेपिजाङ्गलरसा- न्यतमाशितस्य कृतस्वस्त्ययनस्य सुखशयनगलस्यो- त्तानदेहस्य किञ्चिदवाक्शिरसः सुखोष्णाम्बुप्लुततान्त- बस्विन्ननयनस्य सैन्धवेन सबीजपूरकरसेनाञ्जयित्वाङ्गष्ठकेन निमीलितमक्षिविमृन्द्रीयादाबलासग्रथितरूपो- त्पत्तेः| इत्थञ्च संरोषिताक्षस्य प्रचलितेऽर्माधिमांसके निश्चलं परिचारकः शिरो धारयेत्| अन्यश्च वामदक्षिणान्यतरपार्श्वेऽनुकूलं स्थितो दृढ- वस्त्रगर्भाभ्यामङ्गुष्ठाभ्यां वर्त्मनी निक्षिपेत्| अथ वैद्यः कनीनकात् प्रवृद्धेर्मण्यपाङ्गमीक्षमाणस्य यत्र यत्र वली जायते तत्र तत्रार्म बडिशेन मुचुट्या वा नाल्यायतं गृही- त्वा किञ्चिदुन्नम्य कृष्णशुक्लमण्डलाभ्यां सर्वतः सूच्यग्रेण मोक्षयित्व किञ्चिदाञ्छेत्| अधः तीक्ष्णेन मण्ड- लाग्रेण वृद्धिपत्रेण वा विलिख्य कनीनकं चोपानीय कनीनकसममेव चतुर्भागशेषं छिन्द्यात्| वर्जयेच्च कनीनकं सिराश्चाश्रुवहाः| तथा हि नाक्षि व्यापद्यते||१०||
🔊 Audio coming soon
இத்ரஸ்மிந்நித்யுக்தகுணவிபரீதகுணோऽர்மணி ஸ்நிக்தஸ்யேத்யாதிநா கர்மவிதாநஂ ஸுபோதம்| ஆஶிதஸ்ய போஜிதஸ்ய| தாந்தவஂ வஸ்த்ரம்| பலஸக்ரதிரூபஂ பூர்வாத்யாயோக்தம்| ஸஂரோஷிதாக்ஷஸ்யோத்கோபிதாக்ஷஸ்ய| அந்யஶ்சேதி பரிசாரகோ வாமே வா தக்ஷிணே பார்ஶ்வே அநுகூலஂ ஸ்திதோ தடஸ்ய வஸ்த்ரஸ்ய கர்பேऽந்தர்யாவங்குஷ்டௌ தாப்யாஂ வர்த்மநீ நிக்ஷிபேத் ஸுதடஂ கஹ்ணீயாத்| நாத்யாயதஂ படிஶேந முசுட்யா வா கஹீத்வா| முசுடீ ஶஸ்த்ரவிதாவுக்தா| ஆச்சேதாயதமாநயேத்| உபநீய கிஞ்சிதாத்மாநமாநீய| வ்யாக்யாஸமம்|| ௧௦||
Adhikarana jAlavadarmaNi kriyAvisheShaH (11) · Śloka 11
யத்து ஜாலவதர்மவ்யாபி ததேஷிண்யா யாவத்கநீநகமநுஸர- ந்நுந்மோச்யோந்நமய்ய பூர்வவத் சிந்த்யாத்| தத்வதபாங்காத் ப்ரவத்தே கநீநகமீக்ஷமாணஸ்ய யாவதபாங்கஂ சோபநீயாபாங்கஸமமேவ ததா யாவத்வர்ஜயேதபாங்கஂ ஸிராஶ்சேத்யாதி| ததஃ ப்லோதேந ரக்தஂ விஶோத்ய ஸம்யக் சிந்நமவேக்ஷ்ய ஸைந்தவசூர்ணேந புநஃ புநஃ ப்ரதிஸாரயேத்யவநாலபஸ்மநா வா ப்லோதஶுத்தஂ ச புநர்மதுநா| ததஃ ஶீதாம்புபரிஷ்கிதஂ ஸர்பிஷா ஸுகோஷ்ணேந பரிஷிச்ய மது கதாக்தஂ பூர்வவத் பத்நீயாத்| மூர்த்நி பாதயோஶ்சாஸ்மை ஶததௌத- கதஂ ஶீதாஂஶ்ச ப்ரதேஹாந் தத்யாத்||௧௧||
यत्तु जालवदर्मव्यापि तदेषिण्या यावत्कनीनकमनुसर- न्नुन्मोच्योन्नमय्य पूर्ववत् छिन्द्यात्| तद्वदपाङ्गात् प्रवृद्धे कनीनकमीक्षमाणस्य यावदपाङ्गं चोपनीयापाङ्गसममेव तथा यावद्वर्जयेदपाङ्गं सिराश्चेत्यादि| ततः प्लोतेन रक्तं विशोध्य सम्यक् छिन्नमवेक्ष्य सैन्धवचूर्णेन पुनः पुनः प्रतिसारयेद्यवनालभस्मना वा प्लोतशुद्धं च पुनर्मधुना| ततः शीताम्बुपरिष्कितं सर्पिषा सुखोष्णेन परिषिच्य मधु घृताक्तं पूर्ववत् बध्नीयात्| मूर्ध्नि पादयोश्चास्मै शतधौत- घृतं शीतांश्च प्रदेहान् दद्यात्||११||
🔊 Audio coming soon
யத்து ஜாலவதர்ம தச்சித்ரேணைஷிண்யா ஜாலமுந்மோச்யோந்நமய்ய ச பூர்வவச்சிந்த்யாத்| தத்விதித்யநேநைததுச்யதே யதா பூர்வத்ர கநீநகமுபாநீய ததாத்ராபாங்கமுபாநீயேதி| ஶேஷஂ ஸர்வஂ புர்வவத்| ப்லோதஂ வஸ்த்ரகண்டம்| யவநாலபஸ்மநா வா ப்ரதிஸாரயேதிதி ஸம்பத்யதே| புநஶ்சேதி ப்ரதிஸாரணஸ்ய பஶ்சாத்| அஸ்மா இத்யாதுராய| ஶேஷஂ வ்யாக்யாஸமம்|| ௧௧||
Adhikarana armaNAM shastrakarmottarakriyA (12) · Śloka 12
ஸ்நேஹோக்தஂ சாசாரமாதிஶேத்| த்விதீயே சாஹ்நி ஸாயஂ ப்ராதர்மது- கஸர்பிஷா கோஷ்ணேந ஶிரஸ்ததாऽவபத்தமேவ சாக்ஷி ஸிஞ்சேத்| பஞ்சாஹஂ சோஷ்ணோதகாநுபாநஂ ஸர்பிஃ பீத்வா ஜீர்ணே பத்யமஶ்நீயாத்| ததீயே திவஸே விமுச்ய கரஞ்ஜபீஜஸித்தேந க்ஷீரேணாக்ஷி ஸ்வேதயேத்| லோத்ரமதுககிஂஶுகபடோலத்விஹரித்ராகோரண்டமு- குலக்வாதேந மதுமிஶ்ரேணாஶ்ச்யோதயேத்| ஸப்தமேऽஹநி ஸர்வதா முஞ்சேத்| ஆதபாகாஶதர்ஶநஂ ச பரிஹரேத்||௧௨||
स्नेहोक्तं चाचारमादिशेत्| द्वितीये चाह्नि सायं प्रातर्मधु- कसर्पिषा कोष्णेन शिरस्तथाऽवबद्धमेव चाक्षि सिञ्चेत्| पञ्चाहं चोष्णोदकानुपानं सर्पिः पीत्वा जीर्णे पथ्यमश्नीयात्| तृतीये दिवसे विमुच्य करञ्जबीजसिद्धेन क्षीरेणाक्षि स्वेदयेत्| लोध्रमधुककिंशुकपटोलद्विहरिद्राकोरण्डमु- कुलक्वाथेन मधुमिश्रेणाश्च्योतयेत्| सप्तमेऽहनि सर्वथा मुञ्चेत्| आतपाकाशदर्शनं च परिहरेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
ஸ்நேஹவித்யுக்தஂ சோஷ்ணோதகாதிகமாசாரமாதிஶேத்| ஶேஷஂ வ்யாக்யாஸமம்| மதுயஷ்ட்யா ஸித்தஂ வா யுக்தஂ வா ஸர்பிர்மதுகஸர்பிஃ| ததீயே ச புநர்பத்வா சதுர்தஂ பஞ்சமஂ ஷஷ்டஂ நயேதித்யர்தாத்| ஸப்தமேऽஹநி முக்தே நேத்ரே ஆதபாதிகஂ பரிஹரேத்| (நி) ஆம்லாநகஸ்து கோரண்டோ ராஜஸைரீயஸஂஜ்ஞகஃ|| ௧௨||
Adhikarana upadravapratikAraH (13) · Śloka 13
ஸஶோபே து நேத்ரே தூமஃ ஶிரோவிரேசநஞ்ச| அநுபஶாந்தராகே ஸிராவிஸ்ராவணம் ஸாஸ்ராவே நஸ்யம்| திலாந் ஸுலிகிதாந் மதுககாகோலீஸுநிஷண்ணகபஞ்ச- மூலஶர்கராஶதஶீதே பயஸி ஸப்தாஹஂ பாவிதாஂஸ்தேநைவ பயஸாபீடயேத்| மதுகஶதஹ்வாஶாரிவாநந்தாகருகாகோலீஹரேணு- கைலாவாலுகசூர்ணஞ்ச பீட்யமாநேஷு ஷோடஶபாகேந ப்ரக்ஷிபேத்| தத்தைலமேபிரேவௌஷதைஃ பயஸா சாஷ்டகுணேந ஸித்தஂ நாவநா- தஶ்ருராகக்நஂ தஷ்டிப்ரஸாதநஞ்ச| கஷ்ணகதே து வ்ரணே வ்ரணஶுக்லவத்க்ரியா| அர்மஶேஷே து லேகநாஞ்ஜநாநி||௧௩||
सशोफे तु नेत्रे धूमः शिरोविरेचनञ्च| अनुपशान्तरागे सिराविस्रावणम् सास्रावे नस्यम्| तिलान् सुलिखितान् मधुककाकोलीसुनिषण्णकपञ्च- मूलशर्कराशृतशीते पयसि सप्ताहं भावितांस्तेनैव पयसापीडयेत्| मधुकशतह्वाशारिवानन्तागरुकाकोलीहरेणु- कैलावालुकचूर्णञ्च पीड्यमानेषु षोडशभागेन प्रक्षिपेत्| तत्तैलमेभिरेवौषधैः पयसा चाष्टगुणेन सिद्धं नावना- दश्रुरागघ्नं दृष्टिप्रसादनञ्च| कृष्णगते तु व्रणे व्रणशुक्लवत्क्रिया| अर्मशेषे तु लेखनाञ्जनानि||१३||
🔊 Audio coming soon
தத்ரைவ ஸஶோபாதிகே நேத்ரே தூமாதிகஂ யோஜ்யம்| திலாநித்யாதிநா தைலபீடநபாகவிதாநம்| ஷோடஶபாகஂ பீட்யமாநாத்| ததித்யௌஷதைஃ ஸஹ பீடிதஃ||௧௩||
Adhikarana samyakchinnAyuktacchinnalakShaNAni ayukte pratikArashca (14) · Śloka 14
தத்ர ஸம்யக் சிந்நே வர்ணவிஶுத்திஃ ஸ்வஸ்ததா ச| ஹீநச்சேதாத்புநர்வத்தீ ராகாஶ்ருபாதப்ரகாஶதர்ஶநாக்ஷமத்வாதி ச| அதி- ச்சேதாதக்ஷிபாகஸ்தம்பஸ்புரணாஸ்ரஸ்ருதிதிமிரஸஂரம்பவிபத்த- வர்த்மநி| தேஷு யதாஸ்வஂ தோஷோத்ரேகாத் ப்ரதிகுர்யாத்| நாக- ரமநஶ்ஶிலாலைலாஸைந்தவஶர்கராபிரர்தகர்ஷாஂஶாபிர்யுக்தஂ ரஸாஞ்ஜநார்தபலஂ க்ஷௌத்ரத்ருதமஞ்ஜநாதர்மஶேஷஶ்லேஷ்மதிமிரபில்லா- மயக்நம்||௧௪||
तत्र सम्यक् छिन्ने वर्णविशुद्धिः स्वस्थता च| हीनच्छेदात्पुनर्वृद्धी रागाश्रुपातप्रकाशदर्शनाक्षमत्वादि च| अति- च्छेदादक्षिपाकस्तम्भस्फुरणास्रस्रुतितिमिरसंरम्भविबद्ध- वर्त्मनि| तेषु यथास्वं दोषोद्रेकात् प्रतिकुर्यात्| नाग- रमनश्शिलालैलासैन्धवशर्कराभिरर्धकर्षांशाभिर्युक्तं रसाञ्जनार्धपलं क्षौद्रद्रुतमञ्जनादर्मशेषश्लेष्मतिमिरपिल्ला- मयघ्नम्||१४||
🔊 Audio coming soon
ஸம்யக் சிந்நேऽர்மணி வர்ணவிஶுத்திஃ ஸ்வஸ்ததா ச| அஸம்யக்சேதஸ்து ஹீநதாதிக்யஂ வா| தத்ர ஹீநச்சேதாத் புநர்வத்தீ ராகாதிகஂ ச| அதிச்சேதாதக்ஷிபாகாதீநி| விபத்த்வர்த்ம ஜீர்ணத்வகத்வம்| தேஷு ஹீநச்சேதாதிச்சேதஜேஷு யதாஸ்வமாத்மீயஂ தோஷாத்யபேக்ஷஂ சிகித்ஸிதஂ யோஜ்யம்| நாகராதீநாஂ ப்ரத்யேகமர்தகர்ஷாஶயுக்தஂ ரஸாஞ்ஜநஸ்யார்தபலஂ க்ஷௌத்ரேண த்ருதமஞ்ஜநாதர்மஶேஷாதிக்நம்| ரஸாஞ்ஜநஂ தார்க்ஷ்யம்|| ௧௪||
Adhikarana sirAjAle karmavisheShaH (15) · Śloka 15
ஸிராஜாலே ஸிரா யாஸ்து ஸ்தூலாஃ கடிநாஶ்ச தா படிஶேந கஹீத்வா மண்டலாக்ரேணோல்லிகேத்||௧௫||
सिराजाले सिरा यास्तु स्थूलाः कठिनाश्च ता बडिशेन गॄहीत्वा मण्डलाग्रेणोल्लिखेत्||१५||
🔊 Audio coming soon
ஸிராஜாலே யாஃ ஸிராஃ ஸ்தூலாஃ கடிநாஶ்ச தாஸ்து படிஶேந கஹீத்வா மண்டலாக்ரஶஸ்த்ரேண லிகேத்||௧௫||
Adhikarana sirApiTakAyAM karmavisheShaH (16) · Śloka 16
ஸிராபிடகாஃ ஸூச்யக்ரேணாவலம்பிதாஃ கஷ்ணமநுபக்நந் சிந்த்யாத்| ஸூக்ஷ்மாஸ்த்வவலிகேத்| அர்மவச்யைதயோஃ ஶேஷமாசரேத்||௧௬||
सिरापिटकाः सूच्यग्रेणावलम्बिताः कृष्णमनुपघ्नन् छिन्द्यात्| सूक्ष्मास्त्ववलिखेत्| अर्मवच्यैतयोः शेषमाचरेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ஸிராஸஂஜ்ஞாஃ பிடகாஃ ஸூச்யக்ரேண கஹீதாஃ கஷ்ணபாகஂ ரக்ஷந் சிந்த்யாத்| ஸூக்ஷ்மாஸ்து தாப்யோ லிகேந து சிந்த்யாத்| ஏதயோஃ ஸிராஜாலஸிராபிடகயோஃ ஶேஷஂ கர்மார்மவதாசரேச்ச||௧௬||
Adhikarana shuklakeShu cikitsAkramaH (17) · Śloka 17
ஶுக்லகேஷு யதாஸ்வதோஷாநுஸாரேண த்ரிபலாகதபாநரக்த- மோக்ஷவிரேசநாஶ்ச்யோதநமுகாலேபநஸ்யதர்பணபுடபாகாந் ப்ரயுஞ்ஜீத||௧௭||
शुक्लकेषु यथास्वदोषानुसारेण त्रिफलाघृतपानरक्त- मोक्षविरेचनाश्च्योतनमुखालेपनस्यतर्पणपुटपाकान् प्रयुञ्जीत||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶுக்லகேஷு க்ஷதஶுக்லஶுத்தஶுக்லாதிஷு யதாஸ்வதோஷாநதிக்ரமேண த்ரிபலாகதபாநாதீந் ப்ரயுஞ்ஜீத|| ௧௭||
Adhikarana vraNashukle cikitsA (18) · Śloka 18
தத்ர வ்ரணஶுக்லே த்ரிபந்நிர்யூஹேண த்ரிர்விபக்வஂ ஸர்பிஃ பாயயேத்| ஸிராஂ ச வித்யேத்| துஷ்டஶேஷஂ ச பிண்டிதமக்ஷிகமஸக் ஜலௌகோபிரபஹரேத்| மதுககாகோலீமத்வீகோத்பலவிதாரீக்வாதேந மஞ்ஜிஷ்டாக்ஷீரகாகோலீமதுகக்வதி- தாஜக்ஷீரேண வா ஸஶர்கரேணாஶ்ச்யோதயேத்| ஶீதைஶ்சாஸ்ய ஶிரோவக்த்ரஂ திஹ்யாத் ஸிஞ்சேச்ச| ஏவமப்யநுபத்தவேதநஂ ஶதாஹ்வா- யஷ்ட்யாஹ்வவதா கதமண்டேநாநுவாஸயேத்| அபி ச அஶ்ரு ராகருஜாஶாந்திஂ யதா யஸ்யோபலக்ஷயேத்| ததா ததாஞ்ஜநைஃ ஶுக்லஂ லேகணியைருபாசரேத்||௧௮||
तत्र व्रणशुक्ले त्रिबृन्निर्यूहेण त्रिर्विपक्वं सर्पिः पाययेत्| सिरां च विध्येत्| दुष्टशेषं च पिण्डितमक्षिगमसृक् जलौकोभिरपहरेत्| मधुककाकोलीमृद्वीकोत्पलविदारीक्वाथेन मञ्जिष्ठाक्षीरकाकोलीमधुकक्वथि- ताजक्षीरेण वा सशर्करेणाश्च्योतयेत्| शीतैश्चास्य शिरोवक्त्रं दिह्यात् सिञ्चेच्च| एवमप्यनुबद्धवेदनं शताह्वा- यष्ट्याह्ववता घृतमण्डेनानुवासयेत्| अपि च अश्रु रागरुजाशान्तिं यदा यस्योपलक्षयेत्| तदा तदाञ्जनैः शुक्लं लेखणियैरुपाचरेत्||१८||
🔊 Audio coming soon
தத்ரேத்யாதிநா விஶேஷேண| தத்ர தேஷு ஶுக்லேஷு மத்யே வ்ரணஶுக்லே க்ஷதஶுக்லாத்ரக்யே த்ரிவந்நிர்யூஹேண த்ரிஸ்விவாரஂ ஸித்தஂ ஸர்பிஸ்த்ரிவத்கஷாயேண பாயயேத்| துஷ்டஶேஷமித்யாத்யஸஜோ விஶேஷணம்| ஸுபோதம்| ஶீதைரிதி சந்தநோஶீராதிபிஃ| அபி சேதி ஸமுச்சயே| அஶ்ரவாத்யுபஶாந்த்யாஂ லேகநாந்யஞ்ஜநாநி|| ௧௮||
Adhikarana vaiDUryAdivartiH (19) · Śloka 19
வைதூர்யஸ்படிகஶங்கமுக்தாவித்ருமருப்யாயஸ்ரபுதாம்ரஸீஸாலமநஃ- ஶிலாகுக்குடாண்டத்வக்ஸமுத்ரபேநரஸாஞ்ஜநஸைந்தவைரஜாபயஃ- பிஷ்டைர்வர்தயஶ்சாயாஶுஷ்காஃ க்ஷௌத்ரகஷ்டாஃ ப்ராதஃ ஸாயஂ ச ப்ரயு க்தா வ்ரணஶுக்லநுதஃ| கரவராஹகோகர்தபாஶ்வாஜோஷ்ட்ரதஶநாஃ ஶங்கமுக்தாஸமுத்ரபேநாஶ்ச மரிசசதுர்தாஶயுதா ஜலபிஷ்டா வர்தயஃ க்ஷதஶுக்லஹராஃ| லாக்ஷாஸுவர்ணகைரிகசந்தநஜாதீமுகுலைர்வதிரஸக்பித்தப்ரஸா- தநீ வ்ரணஶுக்லஹரா ச||௧௯||
वैदूर्यस्फटिकशङ्खमुक्ताविद्रुमरुप्यायस्रपुताम्रसीसालमनः- शिलाकुक्कुटाण्डत्वक्समुद्रफेनरसाञ्जनसैन्धवैरजापयः- पिष्टैर्वर्तयश्छायाशुष्काः क्षौद्रघृष्टाः प्रातः सायं च प्रयु क्ता व्रणशुक्लनुदः| करवराहगोगर्दभाश्वाजोष्ट्रदशनाः शङ्खमुक्तासमुद्रफेनाश्च मरिचचतुर्थाशयुता जलपिष्टा वर्तयः क्षतशुक्लहराः| लाक्षासुवर्णगैरिकचन्दनजातीमुकुलैर्वतिरसृक्पित्तप्रसा- दनी व्रणशुक्लहरा च||१९||
🔊 Audio coming soon
வைடூர்யாதிகா வர்திர்வ்யாக்யாஸமா| கரிதந்தாதீநாஂ ஸமுத்ரபேநாந்தாநாஂ சதுர்தேந பாகேந மரிசம்| லாக்ஷாதிகா வர்திஃ ஸுபோதா|| ௧௯||
Adhikarana nimnashuklacikitsA (20) · Śloka 20
நிம்நஂ ச ஶுக்லஂ ஸருஜமுந்நமயேத் ஸ்நேஹபாநநஸ்யஜாங்கலரஸைஃ| நீருஜஂ தர்பணபுடபாகாப்யாம்||௨௦||
निम्नं च शुक्लं सरुजमुन्नमयेत् स्नेहपाननस्यजाङ्गलरसैः| नीरुजं तर्पणपुटपाकाभ्याम्||२०||
🔊 Audio coming soon
நிம்நஂ ஸருஜஞ்ச ஶுக்லஂ ஸ்நேஹபாநாதிபிருந்நமயேத்| நீருஜஂ ருஜாரஹிதஂ நிம்நஂ ஶுக்லஂ தர்பணபுடபாகாப்யாமுந்நமயேத் ||௨௦||
Adhikarana tarpaNam (21) · Śloka 21
தத்ர தர்பணஂ மகவிஷ்கிரபிஶிதஂ காஶ்மர்யஸுநிஷண்ணோத்பல மணாலஶங்காடககஶேருத்ராக்ஷாக்ஷீரவிதாரீஜீவநீயாஂஶ்ச க்ஷீரேண பாசயேத் தஸ்மாந்நவநீதமுத்தத்ய சந்தநமதுஶர்கராந ந்தாநீலோத்பலகல்கைரஷ்டகுணேந ச பயஸா விபக்வஂ பூர்வவத்யோஜயேத்||௨௧||
तत्र तर्पणं मृगविष्किरपिशितं काश्मर्यसुनिषण्णोत्पल मृणालशृङ्गाटककशेरुद्राक्षाक्षीरविदारीजीवनीयांश्च क्षीरेण पाचयेत् तस्मान्नवनीतमुद्धत्य चन्दनमधुशर्करान न्तानीलोत्पलकल्कैरष्टगुणेन च पयसा विपक्वं पूर्ववद्योजयेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
தத்ர நீருஜே மகவிஷ்கிரபிஶிதாதிஶதாத் க்ஷீராந்நவநீதஂ கஹீத்வா சந்தநாதீநாஂ கல்கைரஷ்டகுணேந க்ஷீரேண ச விபக்வஂ தர்பணஂ யோஜ்யம்| பூர்வவதிதி ஸூத்ரோக்தவிதாநேந தர்பணமுக்தம்||௨௧||
Adhikarana puTapAkaH (22) · Śloka 22
புடபாகஞ்ச குக்குடமுத்ததாந்த்ரஂ வேஶவாரீகத்ய சந்தந ஸாரிவாமதுகஶர்கராநந்தாநீலோத்பலப்ரபௌண்டரீகஜீவநீ யகல்கைஃ ஸமதுகதைஃ ஸஂஸஜ்ய ப்ராகிவ கல்பயேத்| த்வித்வச்சிந்நமேவஂ யாபயேத்||௨௨||
पुटपाकञ्च कुक्कुटमुद्धृतान्त्रं वेशवारीकृत्य चन्दन सारिवामधुकशर्करानन्तानीलोत्पलप्रपौण्डरीकजीवनी यकल्कैः समधुघृतैः संसृज्य प्रागिव कल्पयेत्| द्वित्वच्छिन्नमेवं यापयेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
குக்குடமாஂஸாதிநா புடபாக உச்யதே| வேஶவாரஂ ஸூக்ஷ்மச்சிந்நம்| ப்ராகிவஸூத்ரோக்தபுடபாகவிதாநேந| த்வித்வச்சிந்நஂ ஶுக்லகமேவமுக்தப்ரகாரேணைவ யாபயேத்|| ௨௨||
Adhikarana shuddhashuklacikitsA (23) · Śloka 23
ஶுத்தஶுக்லே ஹரித்ராமதுகஶாரிவாலோத்ரநிர்யூஹேணாஶ்ச்யோதநம்| லோத்ரசூர்ணேந வா தாந்தவபத்தேநோஷ்ணாம்புமதிதேந| ஶுத்தகோஷ்டஸ்ய ச தந்தீஜ்யோதிஷ்மதீகல்கோऽவபீடகஃ| ஶிரோவிரேசநத்ரவ்யவிபக்வஂ வா தைலஂ மர்ஶஃ ப்ரதிமர்ஶோ வா||௨௩||
शुद्धशुक्ले हरिद्रामधुकशारिवालोध्रनिर्यूहेणाश्च्योतनम्| लोध्रचूर्णेन वा तान्तवबद्धेनोष्णाम्बुमृदितेन| शुद्धकोष्ठस्य च दन्तीज्योतिष्मतीकल्कोऽवपीडकः| शिरोविरेचनद्रव्यविपक्वं वा तैलं मर्शः प्रतिमर्शो वा||२३||
🔊 Audio coming soon
ஶுத்தஶுக்லே ஹரித்ராதிகஷாயேணாஶ்ச்யோதநஂ ஹிதம்| லோத்ரசூர்ணேந வேத்யாதாவாஶ்ச்யோதநமிதி ஸம்பத்யதே| தாந்தவஂ வஸ்த்ரம்| ஶிரோவிரேசநாநி த்ரவ்யாணி ஶோதநாதிகணபடிதாந்யபாமார்கவிடங்காநி||௨௩||
Adhikarana vartyAdiyogAH (24) · Śloka 24
ஶுண்டீஸைந்தவமதுயஷ்டிகாபஹதீமூலதாம்ரரஜோபிராமலகர- ஸபிஷ்டைஸ்தாம்ரபாத்ரஂ ப்ரலேபயேத்| தச்ச ஸகதைர்யவைராமலக பத்ரைஶ்ச பஹுஶோ தூபயேத்| வர்திரேஷா மஹாநீலா மதுதோயகஷ்டா ஶுத்தஶுக்லஂ நாஶயதி| பூர்வோக்தா ச தந்தவர்திஃ| அஶாம்யதி து ஶுக்லே ஸர்வத்ர புநஃ புநர்யதோக்தமேவ பர்யாயேண யோஜயேத்| அந்தராந்தரா ச ரக்தஂ விஸ்ராவயேத்| அபிஷ்யந்தப்ரதிஷேதஂ சேக்ஷேத||௨௪||
शुण्ठीसैन्धवमधुयष्टिकाबृहतीमूलताम्ररजोभिरामलकर- सपिष्टैस्ताम्रपात्रं प्रलेपयेत्| तच्च सघृतैर्यवैरामलक पत्रैश्च बहुशो धूपयेत्| वर्तिरेषा महानीला मधुतोयघृष्टा शुद्धशुक्लं नाशयति| पूर्वोक्ता च दन्तवर्तिः| अशाम्यति तु शुक्ले सर्वत्र पुनः पुनर्यथोक्तमेव पर्यायेण योजयेत्| अन्तरान्तरा च रक्तं विस्रावयेत्| अभिष्यन्दप्रतिषेधं चेक्षेत||२४||
🔊 Audio coming soon
ஶுண்ட்யாதிநா தாம்ரலேபாதிஸஂஸ்கதா மஹாநீலாக்யா வர்திஃ ஶுத்தஶுக்லஂ நாஶயதி| கரிவராஹாதிதந்தகதா தந்தவர்திஃ| பர்யாயேண பரிவத்யா கரணேந ச| அபிஷ்யந்தப்ரதிஷேதமத்யாயமீக்ஷேத ததுக்தாஞ்ஜநப்ரயோகாய||௨௪||
Adhikarana utsAdanAnya~jjanAni (25) · Śloka 25
அதோத்ஸாதநார்தஂ ஶுத்தஶுக்லே ஸம்ப்ரஹர்ஷணாநி தத்யாத்| த்ரிபலாரஸேந த்ர்யஹஂ பாவிதேந ஸைந்தவேநாஞ்ஜயேத்| தத்வத் பிப்பலீபிர்வா| மரிசபிப்பலீஶிரீஷபீஜஸைந்தவைர்வா| கோலாஸ்திகதகபலஶங்கத்ராக்ஷாமதுகரிவா| பலாஸக்ரதிதோக்தக்ஷாராஞ்ஜநைர்வா||௨௫||
अथोत्सादनार्थं शुद्धशुक्ले सम्प्रहर्षणानि दद्यात्| त्रिफलारसेन त्र्यहं भावितेन सैन्धवेनाञ्जयेत्| तद्वत् पिप्पलीभिर्वा| मरिचपिप्पलीशिरीषबीजसैन्धवैर्वा| कोलास्थिकतकफलशङ्खद्राक्षामधुकरिवा| बलासग्रथितोक्तक्षाराञ्जनैर्वा||२५||
🔊 Audio coming soon
ஶுத்தஶுக்ல உத்ஸாதநார்தஂ நிம்நத்வத்யாகாய ஸம்ப்ரஹர்ஷணாநி ஸார்தநாமாந்யஞ்ஜநாநி தத்யாத்| தாந்யுச்யந்தே| த்ரிபலாரஸேந த்ர்யஹஂ பாவிதஂ ஸைந்தவமஞ்ஜயேத்| தத்வதிதி த்ரிபலாரஸபாவிதாபிஃ பிப்பலீபிரஞ்ஜயேதிதி ஸர்வத்ர ஸம்பத்யதே| மரிசாதிபிர்வா| கோலாஸ்த்யாதிபிர்வா| பலாஸக்ரதிதாக்யே யாநி க்ஷாராஞ்ஜநாந்யுக்தாநி தைர்வா|| ௨௫||
Adhikarana utsAdanAdupadrave~a~jjanAni - sandhAva~jjanAni (26) · Śloka 26
ஸம்ப்ரஹர்ஷணாத்ராகாஶ்ருவேதநாஸு ஸந்தாவாஞ்ஜநாநி யுஞ்ஜ்யாத்| ஶங்கஂ தாம்ரே ஸ்தந்யேந கஷ்டஂ ஸகதைர்யவைஃ ஶமீபத்ரைஶ்ச தூபயேத் அநேந ஸந்தாவாஞ்ஜநேநாஞ்ஜயேத்| தத்வத் ஸுவர்ண ரூப்யமயோ வா கஷ்டஂ ஸகதைர்பதரீபத்ரைர்தூபிதமஞ்ஜநம்| ஶங்கோ நிஸ்துஷாஶ்ச ஹரித முத்காஃ பிஷ்டா வர்திஶ்சூர்ணோ வா மதுயுக்தோऽஞ்ஜநஂ ஶுக்லஹர்ஷணம்| மதுகஸாரஶ்ச மதுநா பிபிதகாஸ்திமஞ்ஜா வா||௨௬||
सम्प्रहर्षणाद्रागाश्रुवेदनासु सन्धावाञ्जनानि युञ्ज्यात्| शङ्खं ताम्रे स्तन्येन घृष्टं सघृतैर्यवैः शमीपत्रैश्च धूपयेत् अनेन सन्धावाञ्जनेनाञ्जयेत्| तद्वत् सुवर्ण रूप्यमयो वा घृष्टं सघृतैर्बदरीपत्रैर्धूपितमञ्जनम्| शङ्खो निस्तुषाश्च हरित मुद्गाः पिष्टा वर्तिश्चूर्णो वा मधुयुक्तोऽञ्जनं शुक्लहर्षणम्| मधुकसारश्च मधुना बिभितकास्थिमञ्जा वा||२६||
🔊 Audio coming soon
ஏபிஃ ஸம்ப்ரஹர்ஷேணைஃ ராகாத்யுத்பவே ஸந்தாவாக்யாநி யுஞ்ஜீத| தாநி உச்யந்தே| தாம்ரே ஶங்கஂ நாரீக்ஷீரகஷ்டஂ கதஸஹிதைர்யவைஃ ஶமீபத்ரைஶ்ச தூபிதஂ ஸந்தாவஃ| ஸுவர்ணாதிகஂ பதக் தத்வதிதி தாம்ரே ஸ்தந்யேந கஷ்டஂ கதயுக்தைர்வதரீபத்ரைதூபிதஂ ஸதஞ்ஜநம்| ஶங்க்வாதிகா வர்திர்மதுயுக்தோऽதவா சூர்ணோ மாக்ஷிகயுக்தோऽஞ்ஜநஂ பிபீதகபலாஸ்திமஜ்ஜா வா மதுநாஞ்ஜநஂ ஶுக்லகர்ஷணம்||௨௬||
Adhikarana pratya~jjanopanAhau (27) · Śloka 27
மஸூரா நிஸ்துஷாஃ ஸ்தந்யபிஷ்டாஸ்தருணதர்பாங்குரா கதமாஜஂ கோக்ஷீரஂ ஶரஶ்சாயஸே தாம்ரேண கஷ்டஂ ப்ரத்யஞ்ஜநஂ வேதநாக்நம்| யவகோதூமஜீவநீயமாஂஸீசூர்ணேந ஸக்ருதஶர்கரோத்காரிகா ஸ்வேதோபநாஹே ப்ரணீதா வேதநாமபநயதி ஶுக்லஂ சோத்ஸாதயதி| தத்வதாநூபமாஂஸவேஶவாரோ வஸாபயஃ ஸர்பிர்விமிஶ்ரஃ ஸித்தஃ||௨௭||
मसूरा निस्तुषाः स्तन्यपिष्टास्तरुणदर्भाङ्कुरा घृतमाजं गोक्षीरं शरश्चायसे ताम्रेण घृष्टं प्रत्यञ्जनं वेदनाघ्नम्| यवगोधूमजीवनीयमांसीचूर्णेन सघ्रुतशर्करोत्कारिका स्वेदोपनाहे प्रणीता वेदनामपनयति शुक्लं चोत्सादयति| तद्वदानूपमांसवेशवारो वसापयः सर्पिर्विमिश्रः सिद्धः||२७||
🔊 Audio coming soon
நிஸ்துஷமஸுராதீந்யாயஸே பாண்டே தாம்ரேண கஷ்டாநி ப்ரத்யஞ்ஜநஂ வேதநாக்நஂ பவதி| யவாதீநாஂ சூர்ணேந கதஶர்கராப்யாஂ ஸஹ கதோத்காரிகா ஸ்வேதார்தமுபநாஹே பந்தே ப்ரணீதா வேதநாமபநயதி ஶுக்லஂ சோத்ஸாதயதி| ஆநூபவேஶவாரோ வஸாதிபிர்மிஶ்ரஃ ஸித்தஸ்தத்வதிதி ஸ்வேதோபநாஹோத்காரிகாயஂ ப்ரணீத இத்யாதி பூர்வவத்|| ௨௭||
Adhikarana upanAhapracalitadoShasyA~jjanam - lekhanA~jjanam (28) · Śloka 28
அதைவமுபநாஹப்ரசலிதஸ்ய அஞ்ஜநம்| கோகராஶ்வோஷ்ட்ரதந்தாஃ ஸமுத்ரபேநஃ ஶங்கஶ்சார்ஜுநகஷாயபிஷ்டா வர்திர்லேகநீ| ஸமுத்ரபேநஶங்ககரபரஶுகாஸ்திகரநாகாஶ்வகோபாலாஸ்திந்துக- கஷாயபிஷ்டா வா||௨௮||
अथैवमुपनाहप्रचलितस्य अञ्जनम्| गोखराश्वोष्ट्रदन्ताः समुद्रफेनः शङ्खश्चार्जुनकषायपिष्टा वर्तिर्लेखनी| समुद्रफेनशङ्खखरपरशुकास्थिखरनागाश्वगोबालास्तिन्दुक- कषायपिष्टा वा||२८||
🔊 Audio coming soon
அதாநந்தரமேவமித்யுக்தேந ப்ரகாரேணோபநாஹேந ப்ரசலிதஸ்ய தோஷஸ்யாஞ்ஜநஂ யோஜ்யம்| கிமித்யாஹ-கோதந்தாதிகமர்ஜுநகஷாயபிஷ்டா லேகநீ வர்திஃ ஸமுத்ரபேநாதிகஂ வா திந்துககஷாயபிஷ்டா வர்திஃ||௨௮||
Adhikarana punaH pratya~jjanaM leKana~jca (29) · Śloka 29
ப்ரத்யஞ்ஜநஞ்ச தருணபதரகதிரதிந்துகாஸ்த்நாமந்தர்தூமதக்தாநாஂ சூர்ணம்| உத்ஸந்நஂ வா ஸஶல்யஂ வா ஶுக்லஂ பாலாதிபிர்லிகேத் புடபாகேந வா| பலாஸக்ரதிதோக்தக்ஷாரரஸக்ரியயா வா||௨௯||
प्रत्यञ्जनञ्च तरुणबदरखदिरतिन्दुकास्थ्नामन्तर्धूमदग्धानां चूर्णम्| उत्सन्नं वा सशल्यं वा शुक्लं बालादिभिर्लिखेत् पुटपाकेन वा| बलासग्रथितोक्तक्षाररसक्रियया वा||२९||
🔊 Audio coming soon
லேகநாஞ்ஜநே தத்தே யந்மத்வஞ்ஜநமுக்தஂ தத் ப்ரத்யஞ்ஜநம்| ததத்ர தருண பதராத்யஸ்த்நாமந்தர்தூமதக்தாநாஂ சூர்ணம்| உத்ஸந்நஂ ஸஶல்யஂ வா ஶுக்லஂ பாலேந ஶஸ்த்ரேண வா தீக்ஷ்ணாக்ரேண லிகேத்| ஸுபோதம்| புடபாகோ லேகநஃ ஸூத்ரோக்தஃ||௨௯||
Adhikarana sirAshuklacikitsA (30) · Śloka 30
ஸிராஶுக்லே த்வதஷ்டிக்நே தருணே வ்ரணஶுக்லவத் குர்யாத்| அஞ்ஜநஂ சாஸ்ய ப்ரபௌண்டரீகமதுகஹத்ராலோஹரஜோऽஞ்ஜ- நபஹதீக்ஷீரகாகோலீரஜாபயஃ பிஷ்ட யவைர்கதயுக்தைரா- மலகீபத்ரைஶ்ச பர்யாயேண தூபிதா வர்திஃ| அப்ரஶாந்தமேவ மர்மவத்ஸாதயேத்| ஸமாக்ஷிகஂ து ரஸாஞ்ஜநஂ ப்ரதிஸாரணம்| ஸக்ஷமே திவஸே குக்குடாண்டகபாலஸ்ப டிகசந்தநமநஶ்ஶிலாலௌரஶ்வவராஹதஶநைஶ்ச வர்திஂ கத்வாऽஞ்ஜயேத்| உததிகபஶங்கசந்தநைரஜாபயஃ பிஷ்டைர்வர்திர்மதுகஷ்டா ப்ரத்யஞ்ஜநஂ ஸிராஶுக்லஜித்| அநுபஶமே பஶ்யதி சாதுரே கிஞ்சிதிதமேவாஸகத் குர்வீத||௩௦||
सिराशुक्ले त्वदृष्टिघ्ने तरुणे व्रणशुक्लवत् कुर्यात्| अञ्जनं चास्य प्रपौण्डरीकमधुकहद्रालोहरजोऽञ्ज- नबृहतीक्षीरकाकोलीरजापयः पिष्ट यवैर्घृतयुक्तैरा- मलकीपत्रैश्च पर्यायेण धूपिता वर्तिः| अप्रशान्तमेव मर्मवत्साधयेत्| समाक्षिकं तु रसाञ्जनं प्रतिसारणम्| सक्षमे दिवसे कुक्कुटाण्डकपालस्फ टिकचन्दनमनश्शिलालौरश्ववराहदशनैश्च वर्तिं कृत्वाऽञ्जयेत्| उदधिकफशङ्खचन्दनैरजापयः पिष्टैर्वर्तिर्मधुघृष्टा प्रत्यञ्जनं सिराशुक्लजित्| अनुपशमे पश्यति चातुरे किञ्चिदिदमेवासकृत् कुर्वीत||३०||
🔊 Audio coming soon
அதஷ்டிக்நே ஸிராஶுக்லே யேந தஷ்டிர்ந வ்யாப்தா| வ்ரணஶுக்லஃ க்ஷதஶுக்லஃ| (அத்ராஸாத்யேஷ்வஜகாஸிராஶுக்லபாகாத்யயஶுக்லேஷு மத்யகதஸ்ய ஸிராஶுக்லஸ்யாதஷ்டிக்நாவஸ்தாயாஂ சிகித்ஸதோக்த்யா அதஷ்டிக்நயோரஜகாபாகாத்யயஶுக்லயோரப்யேஷைவ க்ரியாஂ கர்தவ்யேதி ஸூசிதம்)| அஸ்ய ச ஸிராஶுக்லவதஃ ப்ரபௌண்டரீகாதீரஜாக்ஷீரபிஷ்ட க்ருதயுக்தைர்யவைராமலகீபத்ரைஶ்ச பர்யாயேண பரிவத்யா தூபிதா வர்திரஞ்ஜநஂ பவதி| ஏவமுக்தேநாப்ரஶாந்தஂ ஸிராஶுக்லமர்மோக்தப்ரகாரேண ஶஸ்த்ரேண ஸாதயேத்| ப்ரதிஸாரணஂ ஶஸ்த்ரகர்மணஃ பஶ்சாத்| ஸப்தமே திவஸே ஶஸ்த்ரகர்மணாஃ| வ்யாக்யாஸமம்| உததிகபஃ ஸமுத்ரபேநஃ| யதா த்வேவமநுபஶமஃ பஶ்யதி ச கிஞ்சித்ரூபமாதுரே ததேதமேவாநந்தரோக்தஂ விதாநமஸகத் புநஃ புநஃ குர்வீத|| ௩௦||
Adhikarana ajakAcikitsA (31) · Śloka 31
அஜகாமதஷ்டயுபகாதிநீ கஷ்ணாந்தஜாமவிஸ்ராவணைர்மதுர- விரேசநைஃ க்ஷீரபஸ்திபிஶ்ச ஸாதயேத்| ஸிராஶுக்லவச்சஶஸ்த்ரகர்மாதிவிதிநேதி| பவதி சாத்ர அஜகாயாமஸாத்யாயஂ ஶுக்லேऽந்யத்ர ச தத்விதே| வேதநோபஶமஂ ஸ்நேஹபாநாஸக்ஸ்ராவணாதிபிஃ| குர்யாத்வீபத்ஸதாஂ ஜேதுஂ ஶுக்லத்வோத்ஸேதஸாதநம்| நாலிகேராஸ்திபல்லாததாலவஂஶகரீரஜம்| பஸ்மாத்திஃ ஸ்ராவயேத்தாபிர்பாவயேத்கரபாஸ்திஜம்| சூர்ணஂ ஶுக்லேஷ்வஸாத்யேஷு தத்வைவர்ண்யக்நம்| ஸாத்யேஷு ஸாதநாயாலமிதமேவ ச ஶீலிதம்||௩௧||
अजकामदृष्टयुपघातिनी कृष्णान्तजामविस्रावणैर्मधुर- विरेचनैः क्षीरबस्तिभिश्च साधयेत्| सिराशुक्लवच्चशस्त्रकर्मादिविधिनेति| भवति चात्र अजकायामसाध्यायं शुक्लेऽन्यत्र च तद्विधे| वेदनोपशमं स्नेहपानासृक्स्रावणादिभिः| कुर्याद्वीभत्सतां जेतुं शुक्लत्वोत्सेधसाधनम्| नालिकेरास्थिभल्लाततालवंशकरीरजम्| भस्माद्धिः स्रावयेत्ताभिर्भावयेत्करभास्थिजम्| चूर्णं शुक्लेष्वसाध्येषु तद्वैवर्ण्यघ्नम्| साध्येषु साधनायालमिदमेव च शीलितम्||३१||
🔊 Audio coming soon
அஜகாக்யா யா தஷ்டேரநுபகாதிநீ கஷ்ணபகஸ்யாந்தே ஜாதா தாமவிஸ்ராவணாதிபிஃ ஸாதயேத்| கதாநுகதிகா| (ஏதச்ச க்ஷதஶுக்லாத்யுபத்ரவபூதாயா ஏவ தத்கர்மஸாத்யாயா அஜகாயாஃ| ந து பூர்வோக்தாயா ரக்தநிமித்தாயா அஜகாயாஃ| ஶாஸ்த்ராந்தரேஷூக்தஂ ச| வ்ரணஶுக்லாக்ஷிபாகாப்யாஂ கஷ்ணஂ பித்வா து யாஜகா| ஜாயதே த்ருஷ்டிதூரஸ்தா தஸ்யாஸ்த்வேதா க்ரியா ஹிதா இதி)| உக்தலக்ஷணவிபரீதாயாமஸாத்யாயாமஜகாயாஂ ஶுக்லே சாஸாத்யேऽந்யத்ர சைவம்ப்ரகாரே ரோகே ஸ்நேஹபாநாதிபிர்வேதநோபஶமஂ குர்யாத்| பீபத்ஸதாஂ ஜுகுப்ஸிதத்வஂ நேத்ரஸ்ய ஜேதுஂ ஶுக்லத்வஸாதநமுத்ஸேதஸாதநஂ ச யதாயோக்யஂ குர்யாத்| நாலிகேராஸ்த்யாதிஜஂ பஸ்ம அத்பிர்ஜலைஃ ஸ்ராவயேத்| க்ஷாரகர்மவிதிநா காலயேத்| தாபிர்பஸ்மாத்பிஃ கரபஸ்திஜஂ சூர்ணஂ பாவயேத்| ததஞ்ஜநமஸாத்யேஷு ஶுக்லேஷு பீபத்ஸவைவர்ண்யே நிஹந்தி| ஸாத்யேஷு து ஶுக்லேஷு ஸாதநாயாலஂ பர்யாப்தமிதமேவ ஶீலிதஂ ஸதாப்யாஸேந| கரபாஸ்திஜஂ சூர்ணஂ கரபாஸ்திகதஂ ரஜஃ பாவயேத்| பேஷணஶோஷணாதிஸஂஸ்காரவிஶேஷைஸ்தத்வீர்யமஸ்மிந்நாபாதயேத்| தத்பிண்டாத்யந்யதமமஞ்ஜநமஸாத்யேஷு ஸாதயிதுமஶக்யேஷு ஶுக்லேஷு வைவர்ண்யக்நஂ விவர்ணதாவிநாஶகரம்| இதமஞ்ஜநமேவ ஶீலிதஂ சிரகாலபரிசிதஂ ஸாத்யேஷு அநுத்பந்நாஸாத்யலக்ஷணோஷ்வேஷ்வேவ ஸாதநாய சிகித்ஸார்தமலஂ பர்யாப்தம்| தாலஸ்யாபி ஸாஹசர்யாதஸ்த்யேவ க்ராஹ்யம்|| ௩௧||
Adhikarana ajakAyAH vedhanam (32) · Śloka 32
அஜகாஂ பார்ஶ்வதோ வித்த்வா ஸுச்யா விஸ்ராவ்ய சோதகம்| ஸமஂ ப்ரபீட்யாங்குஷ்டேந வஸார்த்ரேணாநு பூரயேத்| வ்ரணஂ கோமாஂஸசூர்ணேந பத்தஂ பத்தஂ விமுச்ய ச| ஸப்தராத்ராத் வ்ரணே ரூடே கஷ்ணபாகே ஸமே ஸ்திதே| ஸ்நேஹாஞ்ஜநஂ ச கர்தவ்யஂ நஸ்யஂ ச க்ஷீரஸர்பிஷா| ததாபி புநராத்மாதே பேதச்சேதாதிகாஂ க்ரியாம்| யுக்த்யா குர்யாத்யதா நாதிச்சேதேந ஸ்யாந்நிமஜ்ஜநம்||௩௨||
अजकां पार्श्वतो विद्ध्वा सुच्या विस्राव्य चोदकम्| समं प्रपीड्याङ्गुष्ठेन वसार्द्रेणानु पूरयेत्| व्रणं गोमांसचूर्णेन बद्धं बद्धं विमुच्य च| सप्तरात्राद् व्रणे रूढे कृष्णभागे समे स्थिते| स्नेहाञ्जनं च कर्तव्यं नस्यं च क्षीरसर्पिषा| तथापि पुनराध्माते भेदच्छेदादिकां क्रियाम्| युक्त्या कुर्याद्यथा नातिच्छेदेन स्यान्निमज्जनम्||३२||
🔊 Audio coming soon
அஜகாயாவேதநவிதாநமாஹ-அஜகாமித்யாதி| வஸார்த்ரோணேதி கோமாஂஸசூர்ணாவிஶேஷணம்| பத்தஂ பத்தஂ ச ப்ரதிதிநஂ விமுச்ய கோமாஂஸசூர்ணேந பூரயேதிதி ஸம்பந்தஃ| ஸப்தராத்ராதிதி ஸப்தராத்ராத்விமுச்ய பந்தநமபீநய பரஂ ந பத்நீயாத்| யுக்திர்தஷ்ட்யுபகாதரக்ஷிணீ| அதிச்சேதோ ஹ்யக்ஷ்ணோர்நிமஜ்ஜநஹேதுஃ| (அஜகாஂ ஸூச்யா ஸூசீஶஸ்த்ரேண பார்ஶ்வதஃ பார்ஶ்வபாகே வித்த்வா வேதநஂ கத்வா அங்குஷ்டேந ஸமஂ யதா ந விஷமஂ பவதி ததா ப்ரபீட்ய உதகமஜகாந்தர்கதஜலஂ ச ஶப்தாதஸ்ராதிகஂ ச விஸ்ராவ்ய ஸ்ராவயித்வாநு ததநந்தரஂ வ்ரணஂ ஸூசீவேதவ்ரணஂ வஸாத்ரேண வஸயா ஸ்நேஹவிஶேஷேணார்த்ரேண ஸிக்தேந கோமாஂஸஸ்ய சூர்ணேந ரஜஸா பூரயேத்| பத்தஂ பத்தஂ திநாத் திநாத்விமுச்ய புநஃ புநர்பத்தஂ ஸப்தராத்ராத்விமுச்ய பந்தநமபநீய ஸப்தராத்ராத் பரஂ ந பந்தநீயமித்யர்தஃ| வ்ரணே ரூடே கஷ்ணபாகே கஷ்ணமண்டலே ஸமே நிம்நோந்நதத்வரஹிதே ஸ்திதே ச ஸதி ஸ்நேஹாஞ்ஜநஂ க்ஷீரஸர்பிஷா க்ஷீரோத்பூதேந ஸர்பிஷா நஸ்யஂ நஸ்யகர்ம ச கர்தவ்யஂ வைத்யேநேதி ஶேஷஃ| ததேதி| ததா ஏவமுபக்ராந்தேऽபி புநரப்யாத்மாதே ஸதிபேதச்சேதாதிகாஂ க்ரியாஂ ஆதிஶப்தேந லேகநாஞ்ஜநாதிபரிக்ரஹஃ யுக்த்யா ஹீநாதியோகாத்விநா யதாதிச்சேதேநாமூலச்சேதேந நிமஜ்ஜநமவநதிர்ந ஸ்யாத்ததாச்சிந்த்யாத்| யுக்த்யா குர்யாதித்யுக்த்யைவ ஹீநாதிச்சேதநிரோதே ஸதி புநரப்யதிச்சேததோஷகதநஂ ஹீநச்சேதாததிச்சேதஸ்யாபாயாதிக்யப்ரதர்ஶநார்தம்) ||௩௨||
Adhikarana shuklacikitsopasaMhAraH (33-15) · Śloka 15
நித்யஂ ச ஶுக்லேஷு ஶதஂ யதாஸ்வஂ பாநே ச மர்ஶே ச கதஂ விதத்யாத்| ந ஹீயதே லப்தபலா ததாந்த- ஸ்தீக்ஷணாஞ்ஜநைர்தக் ப்ரததஂ ப்ரயுக்தைஃ||௩௩|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்பாடஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே ஸந்திஸிதாஸிதரோகப்ரதிஷேதோ நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௫||
नित्यं च शुक्लेषु शृतं यथास्वं पाने च मर्शे च घृतं विदध्यात्| न हीयते लब्धबला तथान्त- स्तीक्षणाञ्जनैर्दृक् प्रततं प्रयुक्तैः||३३|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भाटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे सन्धिसितासितरोगप्रतिषेधो नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१५||
🔊 Audio coming soon
உபஸஂஹரந்நாஹ-ஸர்வேஷு ச ஶுக்லேஷு யதாஸ்வஂ தோஷாநதிக்ரமேணௌஷதைஃ ஶதஂ பாநே ச மர்ஶே நஸ்யே ச நித்யஂ விதத்யாத்| ததேதி கதபாநநஸ்யாப்யாமந்தர்லப்தபலா ஸதீ தக் ஶுக்லவிகாதாய ப்ரததஂ ஸந்ததஂ ப்ரயுக்தைரபி தீக்ஷ்ணாஞ்ஜநைர்ந ஹீயத இதி| (ஸர்வேஷ்வபி ஶுக்லேஷு யதாஸ்வஂ ஸ்வதோஷாநதிக்ரமேண ஶதஂ பக்வஂ கதஂ பாநே பாந இத்யுக்தத்வாத் ஶுக்லேஷு விசாரணயா ந கதஂ யோஜ்யமிதி ஸூசிதம்| சஶப்தாதப்யங்கஸேகதர்பணாதிபரிக்ரஹஃ| மர்ஶே மர்ஶாக்யே நஸ்யே| அத்ர சஶப்தேந ப்ரதிமர்ஶாதிபரிக்ரஹஃ| நித்யமந்வஹஂ விதத்யாத் குர்யாத்| ததா கதபாநநஸ்யாதிபிரந்தரந்தர்பாகே லப்தபலா ஸதீ தக் ஶுக்லவிகாதாய ஸததமநவரதஂ ப்ரயுக்தைஸ்தீக்ஷ்ணாஞ்ஜநைரபி ந ஹீயதே ந நஶ்யதி| ஸததஂ ப்ரயுக்தைரித்யுக்தத்வால்லேகநவிஷயே ப்ரயோஜ்யஸ்ய தீக்ஷ்ணாஞ்ஜநஸ்ய ப்ரத்யஞ்ஜநாபாவோऽபி ஸூசிதஃ|| ௩௨|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா- மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாமுத்தரதந்த்ரே சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||