42. sarpaviṣapratiṣēdhaḥ

Adhikarana atha sarpaviShapratiShedho nAma dvAtriMsho~adhyAyaH, pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதஃ ஸர்பவிஷப்ரதிஷேதஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹஸ் ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

உக்தக்ரமேண ஸர்பாணாஂ விஷஹேதூபசாரேண சிகித்ஸாஂ ப்ரதர்ஶயிதுமத்யாய ஆரப்யதே|| ௧||

Adhikarana viShacikitsAyAH shIghrArambhakatvam (2) · Śloka 2

மாத்ராஶதஂ விஷஂ ஸ்தித்வா தஂஶே தஷ்டஸ்ய தேஹிநஃ| தேஹஂ ப்ரக்ரமதே தாதூந் ருதிராதீந் ப்ரதூஷயத்| ஏதஸ்மிந்நந்தரே கர்ம தஂஶஸ்யோத்கர்த்தநாதிகம்| குர்யாச்சீக்ரஂ யதா தேஹே விஷவல்லீ ந ரோஹதி||௨||

ஶீக்ரஂ சிகித்ஸாகரணே ஹேதுருச்யதே-மாத்ராஶதமித்யாதி| தஷ்டஸ்ய தேஹநோ விஷஂ தஂஶே மாத்ராஶதஂ ஸ்தித்வா ருதிராதீந் தாதூந் ப்ரதூஷயத்தேஹே ப்ரக்ரமேத| ஏதஸ்மிந் மாத்ராஶதாக்யேऽந்தரேऽவஸரே தஂஶஸ்யோத்கர்த்தநப்ரக்ஷாலநாலேபநபந்தநாதிகஂ கர்ம ஶீக்ரஂ குர்யாத்யதா தேஹே விஷவல்லீ ந ரோஹதி| வல்லிர்ஹி ரூடா ஸத்யஸஂஶயஂ ஸபலா ஸுதூரவிஸ்தாரா பவதி|| ௨||

Adhikarana daShTamAtre karttavyaM kRutyam (3) · Śloka 3

தஷ்டமாத்ரோ தஶேதாஶு தமேவ பவநாஶிநம்| லோஷ்டஂ மஹீஂ வா தஶநைஶ்சித்வா வாநு ஸஸம்ப்ரமம்| நிஷ்டீவேந ஸமாலிம்பேத்தஂஶஂ கர்ணமலேந வா| தஂஶஸ்யோபரி பத்நீயாதரிஷ்டாஂ சதுரங்குலே| க்ஷௌமாதிபிர்வேணிகயா ஸித்தைர்மந்த்ரைஶ்ச மந்த்ரவித்||௩||

தஷ்டமாத்ரஸ்து புருஷோ ஹீநகாலமேவ பவநாஶிநஂ யேந ஸர்பேணாஸௌ தஷ்டஸ்தஂ தந்தைர்தஶேத்| ததப்ராப்தௌ து லோஷ்டஂ தஶேத் பூமிஂ வா| வ்யாக்யாஸமம்| அரிஷ்டேதி மந்த்ரஸூத்ரவேணிகாயா நாம| (தஂஶாத்விஷஂ யாவந்ந க்ராமதி ஶரீரஂ தாவதித்யர்தஃ| இதி ஜேஜ்ஜடஃ)|| ௩||

Adhikarana bandhasvarUpam (4) · Śloka 4

பந்தோ தேஶாநுஸாரேண நாதிகாடஶ்லதோ ஹிதஃ| தஂஶபூதித்வஶோபாதீந் குருதே ஹ்யதிபீடிதஃ| அஶக்தஃ ஶிதிலோ ரோத்துஂ விஷஂ தேஶாந்தரஂ வ்ரஜந்||௪||

பந்தஶ்ச தேஹதேஶாநுஸாரேண ஹிதோ யோ நாதிகாடஶ்லதஃ| தேஶாநுஸாரக்ரஹணஂ விநா அஶக்தோ பவதி|| ௪||

Adhikarana bandhaguNaH (5) · Śloka 5

அம்புவத் ஸேதுபந்தேந பந்தேந ஸ்தப்யதே விஷம்| ந வஹந்தி ஸிராஶ்சாஸ்ய விஷஂ பந்தாபிபீடிதாஃ||௫||

பந்தேந ச விஷஂ ததா ஸ்தப்யதே யதா ஸேதுபந்தேந ஸலிலம்| அஸ்ய ச தஷ்டஸ்ய பந்தேநாபிபீடிதாஃ ஸத்யஃ ஸிரா விஷஂ ந வஹந்தி|| ௫||

Adhikarana daMshasyoddharaNaM tatphala~jca (6) · Śloka 6

நிஷ்பீட்ய சோத்தரேத்தஂஶஂ மர்மஸந்த்யகதஂ ததா| ந ஜாயதே விஷாவேகோ பீஜநாஶாதிவாங்குரஃ| மர்மகே ப்ராப்நுயாந்மத்யுஂ ஸந்திஸ்தே விகலாங்கதாம்||௬||

ஏவஞ்ச பந்தயித்வா ஸர்வதஃ பாரிமாண்டல்யேந தஂஶஂ நிஷ்பீட்ய ஶஸ்த்ரேண தஂஶமுத்தரேத்| தச்சோத்தரேத்யந்மர்மணி ஸந்தௌ வா ந கதம்| ததா தஂஶோத்தரணேந ப்ரதம ஏவ விஷவேகோ ந ஜாயதே யதா பீஜநாஶாதங்குரஃ| மர்மகே தஂஶ உத்ததே ஆதுரோ மத்யுஂ ப்ராப்நுயாத்| ஸந்திஸ்தே தூத்ததே விகலாங்கதாஂ ப்ராப்நுயாத்| (யத்ர ப்ரதேஶே பந்தோ ந யுஜ்யதே தத்ர சிந்த்யாதிதி ஜேஜ்ஜடஃ)|| ௬||

Adhikarana daMshadahanaM tatphala~jca (7) · Śloka 7

தஂஶஂ மண்டலிநாஂ முக்த்வா பித்தலத்வாததாபரம்| ப்ரதப்தைர்ஹேமலோஹாத்யைர்த்தஹேதாஶூல்முகேந வா| கரோதி பஸ்மஸாத்ஸத்யோ வஹ்நிஃ கிந்நாம ந க்ஷணாத்||௭||

அதவோத்கர்த்தநஸ்ய சிரஸாத்யத்வாத்தஂஶஂ ப்ரதப்தேர்ஹேமாதிபிர்த்தஹேதுல்முகேந வா ஜ்வலத்காஷ்டேந தஹேத்| கிஂ ஸர்வஂ தஂஶஂ தஹேந்நேத்யாஹ| அபி து மண்டலிநாஂ ஸம்பந்திதஂ தஂஶஂ முக்த்வா வர்ஜயித்வா| தத்வர்ஜநே ஹேதுஃ பித்தலத்வம்| பித்தஂ ஹ்யக்நிநா விருத்த்யதே| அதாபரஂ ஶேஷஂ தஹேத்| கரோதீத்யாதிநா அக்நிநா தஂஶதாஹஸ்யாதிஶயப்ரதர்ஶநம்|| ௭||

Adhikarana daMshasyAcUShaNam (8) · Śloka 8

ஆசூஷேத் பூர்ணவக்த்ரோ வா மத்பஸ்மாகதகோமயைஃ| ப்ரச்சாயாந்தரரிஷ்டாயாஂ மாஂஸலஂ து விஶேஷதஃ||௮||

அதவா தஂஶஂ நோத்தரேந்நாபி தஹேதபி து மதாதிபி பூர்ணமுகஃ ஸந் வைத்ய ஆசூஷேத்| கதமித்யாஹ-அரிஷ்டாயா அந்தர்பந்தஸ்யாந்தரதோ தஂஶபாகே ப்ரச்சாய ஶஸ்த்ரேண ப்ரச்சாநஂ கத்வா| மாஂஸலஂ து தஂஶஂ விஶேஷேண ப்ரச்சாயாசூஷேத்|| ௮||

Adhikarana agadalepaH (9) · Śloka 9

அங்கஂ ஸஹைவ தஂஶேந லேபயேதகதைர்முஹுஃ| சந்தநோஶீரயுக்தேந ஸலிலேந ச ஸேசயேத்||௯||

ஸர்வஂ சாங்கஂ ஸஹைவ தஂஶேந முஹுரகதைராலேபயேத்| சந்தநாதியுக்தேந ஜலேந ஸேசயேச்ச|| ௯||

Adhikarana sirAvedhaH tasya visheShatA (10) · Śloka 10

விஷே ப்ரவிஸதே வித்யேத்ஸிராஂ ஸா பரமா க்ரியா| ரக்தே நிஹ்ரியமாணே ஹி கத்ஸ்நஂ நிஹ்ரியதே விஷம்| துஷ்டே ஹி வ்யாப்நுயாதங்கஂ த்ருவஂ மத்யுர்பவத்யதஃ| ஸிராவ்யதோதிதைரஸ்ரமப்ரவத்தஂ ப்ரவர்த்தயேத்| ஸ்தம்பயேததிவத்தஂ ச தைரேவ ப்ராணரக்ஷயா||௧௦||

அரக்ஷயா தேஶாந்தரஂ ப்ரவிஸதே விஷே ஸிராஂ வித்யேத் ஸா பரமா க்ரியா| ஸிராவேதக்ரியோத்கஷ்டா சிகித்ஸேத்யர்தஃ| ரக்த இத்யாதி| யஸ்மாத் துஷ்டே ரக்தே நிஹ்ரியமாணே கத்ஸ்நஂ ஸர்வஂ விஷஂ நிஹ்ரியதே| ரக்தே துஷ்டே விஷமங்கஂ வ்யாப்நுயாததோ த்ருவமவஶ்யஂ மத்யுர்பவதி| விஷதுஷ்டஸ்ய ரக்தஸ்யாநிர்ஹரணே விஷஸ்ய தேஹவ்யாப்த்யா மத்யுர்பவதீத்யர்தஃ| ஸிராவ்யதோதிதைரித்யாதி ஸுபோதம்| (ஸிரேத்யாதி| அப்ரவத்தஂ ரக்தஂ ஸிராவ்யதோதிதைஸ்தகராதிபிஃ)|| ௧௦||

Adhikarana raktasya saviShanirviShatvaparIkShaNam (11) · Śloka 11

துர்கந்தஂ ஸவிஷஂ ரக்தமக்நௌ சடசடாயதே| யதாதோஷஂ விஶுத்தஂ ச பூர்வவல்லக்ஷயேதஸக்||௧௧||

ரக்தஸ்ய ஸவிஷநிர்விஷத்வவிஶேஷமாஹ-துர்கந்தமித்யாதி| பூர்வவதிதி ஸிராவ்யதோக்தேந ப்ரகாரேண| (விஷஸஹிதஂ ரக்தஂ துர்கந்தயுக்தஂ பவதி அக்நௌ நிஷிக்தஂ சடசடாயதே சடசடாஶப்தஂ குருதே| யதாதோஷமிதி த்ரிதோஷஜுஷ்டஂ விஶுத்தஂ தைரஜுஷ்டஂ ச ரக்தஂ பூர்வவத் ஸிராவ்யதவித்யுக்தலக்ஷணேந லக்ஷயேஜ்ஜாநீயாத்)|| ௧௧||

Adhikarana shRu~ggajalaukasoH prayogaH (12) · Śloka 12

ஸிராஸ்வதஶ்யமாநாஸு யோஜ்யாஃ ஶங்கஜலௌகஸஃ||௧௨||

ஸிராஸ்வதஶ்யமாநாஸு ஶோபாதிநா அநுபலப்யமாநாஸு|| ௧௨||

Adhikarana shoNitastambhanam (13) · Śloka 13

ஶோணிதஂ ஸ்ருதஶேஷஂ ச ப்ரவிலீநஂ விஷோஷ்மணா| லேபஸேகைஃ ஸுபஹுஶஃ ஸ்தம்பயேத் பஶஶீதலைஃ||௧௩||

ஶோணிதமிதி| ஸ்தம்பயேத் ஸௌம்யத்வமாபாதயேத்| ஸ்ருதஶேஷஂ ப்ரஸ்தாத் பரமநிர்ஹரணீயத்வாத் ஸ்ருதாவஶிஷ்டஂ விஷோஷ்மணா ப்ரவிலீந ஶோணிதஂ ஸுபஹுஶஃ பௌநஃ புந்யேந ப்ரயுக்தைர்பஶஶீதலைரத்யந்தஶீதலைர்லேபஸேகைஃ ஸ்தம்பயேத்)|| ௧௩||

Adhikarana askannaraktadoShAH (14) · Śloka 14

அஸ்கந்நே விஷவேகாத்தி மூர்ச்சாயமதஹத்த்ரவாஃ| பவந்தி தாந் ஜயேச்சீதைர்வீஜேச்சாரோமஹர்ஷதஃ||௧௪||

அஸ்கந்ந இத்யாதி| அஸ்கந்நே ப்ரவிலீநரூபே| (அஸ்கந்நே அஸ்த்யாநேஸ்ரே ரக்தே விஷவேகாந்மூர்ச்சாயாதயோ பவந்தி யஸ்மாத்தஸ்மாத்தாந் ஶீதைர்லேபாதிபிர்ஜயேத்| ஆரோமஹர்ஷதஃ யாவத்ரோமாஞ்சோத்பத்திஸ்தாவத்வீஜேத் வீஜநஂ ச குர்யாத்)|| ௧௪||

Adhikarana hRudayAvaraNam (15) · Śloka 15

விஷஂ கர்ஷதி தீக்ஷ்ணத்வாத் ஹதயஂ தஸ்ய குப்தயே| பிபேத் கதஂ கதக்ஷௌத்ரமகதஂ வா கதாப்லுதம்| மஜ்ஜாநஂ கோமயரஸஂ பஸ்மாம்பஃ கஷ்ணமஜ்ஜலம்| ஐகத்யஂ பஞ்சகவ்யஂ வா ததி கைரிகவாரி வா| காதேத்வா கோவிதாரார்கஶிரீஷகடபீச்சதாந்| சாகமேஷவராஹாஸக்ஶிஶுஸ்தவிரயோஷிதஃ| பிபேயுர்கர்பிணீ ஶீதமதுராந் பயஸாகதாந்| ததா மூர்ச்சாதயோ ந ஸ்யுர்விஷஂ சாஶ்வேதிநாநிலம்||௧௫||

விஷமிதி| கர்ஷதி ஹிநஸ்தி| தஸ்யேதி ஹதயஸ்ய குப்தயே ரக்ஷார்தம்| (விஷஂ தீக்ஷ்ணத்வாத்ததயஂ கர்ஷதி விலிகதி தஸ்ய ஹதயஸ்ய குப்தயே ரக்ஷார்தஂ கதஂ வா கதயுக்தஂ மது வா கதாலோடிதமகதஂ விஷக்நௌஷதஂ வா பிபேத்| (மஜ்ஜாநமித்யாதி| மஜ்ஜாதிகமத வைகத்யமேகதஃ கத்வா பஞ்சகவ்யஂ தத்யாதி வா பிபேத் அதவா கோவிதாராதிச்சதாந் காதேத்| கோவிதாரஃ காஞ்சநாரஃ| ஶிஶுஸ்தவிரயோஷிதோ யதாக்ரமஂ சாகாத்யஸக் பிபேயுஃ| கர்பிணீ து பயஸா ஶீதாதிகுணாநகதாந் பிபேத்| ததேத்யாதி ஸுபோதம்)|| ௧௫||

Adhikarana vamanam (16) · Śloka 16

ஹதயாவரணேநாஸ்ய ஶ்லேஷ்மா ஹத்யுபசீயதே| ப்ரவத்தகௌரவோத்க்லேஶஹல்லாஸஂ வாமயேத்ததஃ| த்ரவைஃ காஞ்ஜிககௌலத்ததைலமத்யாதிவர்ஜிதைஃ| வமநைர்விஷஹத்பிஶ்ச நைவஂ வ்யாப்நோதி தத்வபுஃ||௧௬||

ஹதயாவரணேநேத்யாதி ஸுபோதம்| தத இத்யுபசிதே ஶ்லேஷ்மணி| (ஹதயாவரணேந கதாதிபாநாத்ததயாச்சாதநேநாஸ்ய விஷார்த்தஸ்ய ஹதயே ஶ்லேஷ்மா விஷஸ்ய ரக்ததூஷணாநந்தரஂ கபதூஷகத்வாத்தேந தூஷிதஃ கப உபசீயதே ஆச்சாதிதஹயதத்வாத்தேஹோச்சேதாஸமர்ததயா கேவலஂ வத்திமேவ ப்ராப்நோதி| ததஃ ஸவிஷஸ்ய ஶ்லேஷ்மண உபசயாத்தேதோருத்பூதகௌரவாதிகஂ நரஂ காஞ்ஜிகாதிவர்ஜிதைர்த்ரவைஃ காஞ்ஜிகாதீநாஂ தீக்ஷ்ணாதிகுணதயா விஷஸாம்யாத்வர்ஜிதைரந்யைர்த்ரவைர்விஷஹரைர்வமநத்ரவ்யைஶ்ச வாமயேத்| ஏவஂ கதே ஸதி தத்விஷஂ வபுஃ ஶரீரே ந வ்யாப்நோதி ஸந்திவிஶ்லேஷஸஂஜ்ஞாநாஶாதிவிஷோபத்ரவஂ ந கச்சதீத்யர்தஃ)|| ௧௬||

Adhikarana sarpaviShasAmAnyacikitsopasaMhAraH (17) · Śloka 17

புஜங்கதோஷப்ரகதிஸ்தாநவேகவிஶேஷதஃ| ஸுஸூக்ஷ்மஂ ஸம்யகாலோச்ய விஶிஷ்டாஂ சாசரேத்க்ரியாம்||௧௭||

ஸர்பவிஷாணாஂ ஸாமாந்யக்ரியாமுபஸஂஹரந்நாஹ-புஜங்கேதி| புஜங்காநாஂ ஸர்பாணாஂ தோஷாதிவிஶேஷாந் ஸுஸூக்ஷ்மஂ ஸம்யகாலோச்ய ஸூக்ஷ்மயா புத்த்யா புநஃ புநர்விசார்ய ஜ்ஞாத்வா விஶிஷ்டாஂ தோஷப்ரகத்யாதிஸாதாரணீஂ க்ரியாஂ சிகித்ஸாஂ சாசரேத்| சஃ ஸமுச்யதே| தோஷோ வாதாதிஃ| ப்ரகதிர்விஷப்ரகதிஃ| ஸ்தாநஂ தஂஶஸ்தாநம்| வேகோ விஷவேகஃ|| ௧௭||

Adhikarana darvIkaraviShacikitsA (18) · Śloka 18

ஸிந்துவாரகமூலாநி ரஸேந ஸ்வேந பேஷயேத்| மதுயுக்தோऽயமகதஃ பாநஂ தர்வீகதாஂ விஷே| ஸிந்துவாரகமூலாநி ஶ்வேதா ச கிரிகர்ணிகா| பாநஂ தர்வீகரைர்தஷ்டே நஸ்யஂ மது ஸபாகலம்| கஷ்ணஸர்பேண தஷ்டஸ்ய லிம்பேத்தஂஶஂ ஹதேऽஸஜி| சாரடீநாகுலீப்யாஂ வா தீக்ஷ்ணமூலவிஷேண வா| பாநஂ ச க்ஷௌத்ரமஞ்ஜிஷ்டாகஹதூமயுதஂ கதம்||௧௮||

தர்வீகராதீநாஂ ப்ரத்யேகஂ சிகித்ஸாமாஹ-ஸிந்துவாரகஸ்ய மூலாநி ஸ்வேந ரஸேந ஸிந்துவாரகரஸேந பேஷயேத்| மதுநா யுக்தோऽயமகதோ தர்வீகதாஂ தர்வீகரஸர்பாணாஂ விஷே பாநஂ ஹிதம்| ஸிந்துவாரகோ நிர்குண்டீ| ஶ்வேதா ஶ்வேதவசா| மது மாக்ஷிகம்| பாகலஂ குஷ்டம்| (தர்வீகரஸர்பைஃ தஷ்டே ஸதி ஸிந்துவாரகமூலாதிகஂ பாநஂ ஹிதம்| அநுக்தத்ரவத்வாஜ்ஜலாலோடிதம்| குஷ்டஸஹிதஂ மாக்ஷிகஂ நஸ்யஞ்ச). சாரடீ பத்மசாரிணீ| நாகுலீ ஸர்பஸுகந்தா| தீக்ஷ்ணமூலவிஷேண வா தீக்ஷ்ணஂ யந்மூலவிஷஂ வத்ஸநாபாதி தேநேத்யர்தஃ| (கஷ்ணஸர்போ தர்வீகரவிஶேஷஸ்தேந தஷ்டஸ்ய தஂஶஂ தஂஶவ்ரணம் அஸஜி ரக்தே ஜலூகாதிநா ஹதேऽபநீதே சாரடீநாகுலீப்யாஂ வாதவ தீக்ஷ்ணமூலவிஷேண வா லிம்பேத்| சாரடீ குஞ்ஜா| நாகுலீ சவிகா ராஸ்நா வா| தீக்ஷ்ணமூலவிஷஂ வஜ்ரநாகாதி)| க்ஷௌத்ராத்யந்விதஂ கதஂ பாநஂ ச பாநவிஷயே ஹிதமித்யர்தஃ|| ௧௮||

Adhikarana taNDulIyAdyagadaH (19) · Śloka 19

தண்டுலீயககாஶ்மர்யகிணிஹீகிரிகர்ணிகாஃ| மாதுலுங்கீ ஸிதா ஶேலுஃ பாநநஸ்யாஞ்ஜநே ஹிதஃ| அகதஃ பணிநாஂ கோரே விஷே ராஜீமதாமபி||௧௯||

தண்டுலீயக இதி| கிணிஹீ கடபீ| கிரிகர்ணிகா கிரிகதம்பஃ| ஸிதா ஶ்வேதவசா| ஶேலுஃ ஶ்லேஷ்மாதகஃ| (தண்டுலீயகாதிபிஃ கதோऽகதஃ பணிநாஂ தர்வீகராணாஂ ராஜீமதாமபி கோரே விஷே பாநாதௌ ஹிதஃ| அகதோ குலிகாத்யந்யதமோ யோகவிஶேஷஃ)||௧௯||

Adhikarana maNDaliviShacikitsA (20) · Śloka 20

ஸமாஃ ஸுகந்தாமத்வீகாஶ்வேதாக்யாகஜகர்ணிகாஃ| அர்த்தாஶஂ ஸௌரஸஂ பத்ரஂ கபித்தஂ பில்வதாடிமம்| ஸக்ஷௌத்ரோ மண்டலிவிஷே விஶேஷாதகதோ ஹிதஃ| பஞ்சவல்கவராயஷ்டீ நாகபுஷ்பைலவாலுகம்| ஜீவகர்ஷபகௌ ஶீதஂ ஸிதா பத்மகமுத்பலம்| ஸக்ஷௌத்ரோ ஹிமவாந்நாம ஹந்தி மண்டலிநாஂ விஷம்| லேபாச்ச்வயதுவீஸர்பவிஸ்போடஜ்வரதாஹஹா| காஶ்மர்யஂ வடஶங்காணி ஜீவகர்ஷபகௌ ஸிதாம்| மஞ்ஜிஷ்டாஂ மதுகஂ சேதி தஷ்டோ மண்டலிநா பிபேத்||௨௦||

ஸமா இதி| ஸுகந்தா கந்தநாகுலீ| ஶ்வேதாக்யா ஶ்வேதவசா| கஜகர்ணிக குமாரீ ஸல்லகீ வா| ஸுகந்தாதிகஂ பரஸ்பரஂ ஸமம்| அர்த்தஂஶேந ஸுரஸபத்ரசதுஷ்டயமிதி யாவத்| ஸுரஸஸ்துலஸீ| (ஸுகந்தாதயஃ ஸமாஃ ஸமாஂஶாஃ| ஸௌரஸபத்ராதிகமர்த்தாஶஂ ஸுகந்தாதிப்யோऽர்த்தப்ரமாணம்| பாலிகேஷு ஸுகந்தாதிஷு ஸுரஸபத்ராதிகமர்தபலப்ரமாணமித்யர்தஃ| ஏபிஃ கதஃ க்ஷௌத்ரஸஹிதோऽகதோ விஶேஷேண மண்டலிவிஷே ஹிதஃ)| பஞ்சவல்க இதி| பஞ்சவல்கஂ ஸல்லகீ ஜிர்ஜீணீஜம்பூதவஶால்மலீநாஂ த்வசஃ| ஶீதஂ சந்தநம்| ஸிதா ஶ்வேதவசா கடபீ வா| (பஞ்சவல்காதிகோ மாக்ஷிகஸஹிதோ ஹிமவாநிதி| ப்ரஸித்தோऽயமகதோ மண்டலிநாஂ விஷஂ ஹந்தி| லேபாச்சோபாதிஹா ச பவதி| பஞ்சவல்கோऽத்ர ஸல்லக்யாதயஃ| ஸல்லகீஜிர்ஜிணீஜம்பூதவஶால்மலிகாத்வசஃ| பஞ்சவல்கலஸஂஜ்ஞோऽயஂ முநிபிஃ பரிகீர்திதஃ)| வடஶ்ரங்காணி வடாங்குராணி| ஸிதா ஶ்வேதவசா| (மண்டலிநா தஷ்டோ நரஃ காஶ்மர்யாதிமதுகாந்தமித்யுக்தமகதஂ அநுக்தத்ரவத்வாஜ்ஜலே ஸமாலோட்ய பிபேத்)|| ௨௦||

Adhikarana gonasaviShacikitsA (21) · Śloka 21

வஂஶத்வக்பீஜகடுகா பாடலீபீஜநாகரம்| ஶிரீஷபீஜாதிவிஷே மூலஂ காவேதுகஂ வசாம்| பிஷ்டோ கோவாரிணாஷ்டாங்கோ ஹந்தி கோநஸஜஂ விஷம்||௨௧||

வஂஶத்வக்பீஜ இதி| த்வக்பீஜே வஂஶஸ்ய| கடுகா திக்தாலாவுநீ| கோவாரிணா கோமூத்ரேண| கோநஸா கர்மதப்தாநாஂ கவாஂ நாஸிகோத்பவாஃ| (வஂஶத்வகாதிர்கோவாரிணா கோமூத்ரேண பிஷ்டோऽஷ்டாங்கோऽஷ்டத்ரவ்யகதத்வாதஷ்டாங்காக்யோऽயமகதோ கோநஸஜஂ விஷஂ ஹந்தி| வஂஶத்வக்கடுகபீஜமிதி ச பாடஃ)|| ௨௧||

Adhikarana rAjilaviShacikitsA (22) · Śloka 22

கடுகாதிவிஷாகுஷ்டகஹதூமஹரேணுகாஃ| ஸக்ஷௌத்ரவ்யோஷதகரா க்நந்தி ராஜீமதாஂ விஷம்||௨௨||

கடுகேதி| கடுகா லம்பா| (க்ஷௌத்ராத்யுபேதாஃ கடுகாதயஃ பாநாதிநா ராஜீமதாஂ விஷஂ க்நந்தி| கடுகா கடுகரோஹிணீ)|| ௨௨||

Adhikarana kANDacitrAviShacikitsA (23) · Śloka 23

நிகநேத்காண்டசித்ராயா தஂஶஂ யாமத்வயஂ புவி| உத்தத்ய ப்ரச்சிதஂ ஸர்பிர்த்தாந்யமத்ப்யாஂ ப்ரலேபயேத்| பிபேத் புராணஂ ச கதஂ வராசூர்ணாவசூர்ணிதம்| ஜீர்ணே விரக்தே புஞ்ஜீத யவாந்நஂ ஸூபஸஂஸ்கதம்||௨௩||

நிகநேதிதி| காண்டசித்ராயாஃ ஸர்பவிஶேஷஸ்ய தஂஶஂ தஂஷ்ட்ராவ்ரணம்| (காண்டசித்ரா ராஜிலவிஶேஷஃ தஸ்ய தஂஶஂ தஂஷ்ட்ராப்ரதேஶஂ புவி புவஂ கநித்வா தத்ர நகநேத்| நிக்ஷிப்ய மதா பூரயித்வா யாமத்வயஂ ப்ரதிபால்ய பஶ்சாதுத்தத்ய ப்ரச்சிதஂ ஸூத்ரோதிதவிதாநேந ப்ரச்சாநஂ கத்வா ஸர்பிர்தாந்யமத்பியாஂ ப்ரலேபயேத்| தாந்யமத் தாந்யமூலமத்திகா| ததோ வராசூர்ணாவசூர்ணிதஂ த்ரிபலாசூர்ணயுக்தஂ புராணஂ கதஂ பிபேச்ச| கதே ஜீர்ணே விரிக்தஃ கதவிரேசநஃ ஸூபஸஂஸ்கதஂ ஸூபோபேதஂ யவாந்நஂ புஞ்ஜீத| ஸூபஸ்தக்ராஂதிபிஃ ஸித்த உபதஂஶவிஶேஷஃ| ஸர்பிர்தாந்யமத்பிஃ ப்ரலேபயேத்| 'யவாந்நஂ யூஷஸஂஸ்கதம்' இத் பாடபேதஃ)|| ௨௩||

Adhikarana vyantaradaShTacikitsA (24) · Śloka 24

கரவீரார்ககுஸுமமூலலாங்கலிகாகணாஃ| கல்கயேதாரநாலேந பாடாமரிசஸஂயுதாஃ| ஏஷ வ்யந்தரதஷ்டாநாமகதஃ ஸார்வகார்மிகஃ||௨௪||

கரவீரார்கயோஃ குஸுமஂ மூலஂ ச லாங்கலிகாதிசாரநாலேந காஞ்ஜிகேந கல்கயேத் பேஷயேத்| ஏஷோऽகத ஔஷதயோகோ வ்யந்தரஸர்பதஷ்டாநாஂ ஸார்வகார்மிகஃ ஸர்வகர்மோபயோகீ பாநநஸ்யாஞ்ஜநாலேபாதௌ ஹித இத்யர்தஃ||௨௪||

Adhikarana shirIShapuShpAdiyogaH (25) · Śloka 25

ஶிரீஷபுஷ்பஸ்வரஸே ஸப்தாஹஂ மரிசஂ ஸிதம்| பாவிதஂ ஸர்பதஷ்டாநாஂ பாநநஸ்யாஞ்ஜநே ஹிதம்||௨௫||

ஸிதஂ மரிசஂ ஶிக்ருபீஜம்| மரிசாவாந்தரஜாதிர்வா| (ஶிரீஷகுஸுமரஸே ஸப்தாஹஂ ஸப்தவாஸராந் பாவிதஂ பேஷிதஂ ஸிதஂ மரிசஂ ஶிக்ருபீஜஂ ஸர்பதஷ்டாநாஂ ஸர்வேஷாஂ பாநாதௌ ஹிதம்)|| ௨௫||

Adhikarana vakrakuShThAdipAnam (26) · Śloka 26

த்விபலஂ வக்ரகுஷ்டாப்யாஂ கதக்ஷௌத்ரஂ சதுஷ்பலம்| அபி தக்ஷகதஷ்டாநாஂ பாநமேதத்ஸுகப்ரதம்||௨௬||

வக்ரகுஷ்டே மிஶ்ரீபூதே த்விபலம்| ததைவ கதக்ஷௌத்ரஂ சதுஷ்பலம்| தகரகுஷ்டயோரேகைகஂ பலஂ சூர்ணயித்வா ப்ரத்யேகஂ த்விபலப்ரமிதயோர்கதக்ஷௌத்ரயோஃ ஸமாலோட்ய பீதஂ தக்ஷகதஷ்டாநாமபி ஸுககரம்| அத்ராபிஶப்தேந தக்ஷகவிஷஸ்ய துர்நிவார்யத்வமஸ்யாகதஸ்ய ப்ரபாவாதிக்யஂ ச த்யோத்யதே|| ௨௬||

Adhikarana gRuhadhUmAdipAnam (27) · Śloka 27

கஹதூமஂ ஹரித்ரே த்வே ஸமூலஂ தண்டுலீயகம்| அபி வாஸுகிநா தஷ்டஃ பிபேந்மதுகதாப்லுதம்||௨௭||

வாஸுகிநா தஷ்டோऽபி கஹதூமாதிகஂ மதுகதாப்லுதஂ பிபேத்|| ௨௭||

Adhikarana rasAdigate viShe pAnam (28) · Śloka 28

ரக்தஂ மாஂஸஞ்ச கோதாயாஃ ஶுஷ்கஂ சூர்ணீகதஂ ஹிதம்| விஷே ரஸகதே பாநஂ கபித்தரஸஸஂயுதம்| ஶேலுமூலத்வகக்ராணி பாதரோதும்பராணி ச| கடப்யாஶ்ச பிபேத்ரக்தகதே மாஂஸகதே புநஃ| ஸக்ஷௌத்ரஂ காதிராரிஷ்டஂ கௌடஜஂ மூலமம்பஸா| ஸர்வேஷ்வபி பலாயுக்மஂ மதுகஂ மதநஂ நதம்||௨௮||

விஷே ரஸகதே ஸதி கோதாயா ரக்தஂ மாஂஸஂ ச ஶுஷ்கஂ சூர்ணீகதஂ கபித்தரஸஸஂயுதஂ பாநஂ ஹிதம்| ரக்தகதே ஸதி ஶேலுமூலாதீநி கபித்தரஸஸஂயுதாநி பிபேத்| மாஂஸகதே கதிராதிமூலஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ க்ஷௌத்ரஸஹிதமம்பஸா பிபேத்| ஸர்வேஷு ரஸாதிதாதுத்ரயகதேஷ்வபி பலாயுக்மாதிகமம்பஸா பிபேத்| மதநஂ மதநபலம்|| ௨௮||

Adhikarana shirogataviShe cikitsA (29) · Śloka 29

ஶிரோகதே விஷே மூலஂ நஸ்யகர்மணி யோஜயேத்| பந்துஜீவஸ்ய பாங்கர்யாஶ்ச ஸுரஸஸ்யாஸிதஸ்ய ச| அதவா பில்லீஹிங்குவஶ்சிகாலீமநஶிஶலாஃ| ஶிரீஷபீஜாபாமார்கலவணஂ சேதநாகரம்| கல்கஶ்சூர்ணோऽதவா கஷ்ணக்ஷவகாதிவிஷோஷணாத்||௨௯||

ஶிரோகதே விஷே பந்துஜீவாதிமூலஂ பதங்நஸ்யகர்மணி யோஜயேத்| அதவா பிப்பல்யாதி மநஶ்ஶிலாந்தம்| ஶிரீஷாதிகஂ சேதநாகரஂ பவதி| கஷ்ணாதீநாஂ கல்கஶ்சூர்ணோ வா|| ௨௯||

Adhikarana akShigataviShacikitsA (30) · Śloka 30

பிப்பலீமரிசக்ஷாரவசாஸைந்தவஶிக்ருகாஃ| பிஷ்டா ரோஹிதபித்தேந க்நந்த்யக்ஷிகதமஞ்ஜநாத்| சந்தநஂ மதுகஂ மாஂஸீ பிப்பலீமரிசோத்பலம்| ஸைந்தவஂ சாஞ்ஜநஂ ஶ்ரேஷ்டஂ கவாஂ பித்தேந கல்கிதம்||௩௦||

ரோஹிதபித்தேந பிஷ்டாஃ பிப்பல்யாதயோऽஞ்ஜநாதக்ஷிகதஂ விஷஂ க்நந்தி| ரோஹிதோ மத்ஸ்யவிஶேஷஃ| கோபித்தேந பிஷ்டஂ சந்தநாதிகஂ ஶ்ரேஷ்டமஞ்ஜநம்||௩௦||

Adhikarana bhojavaitaraNaproktama~jjanam (31) · Śloka 31

நக்தமாலபலஂ வ்யோஷஂ பில்வமூலஂ நிஶாத்வயம்| புஷ்பஂ ச ஸௌரஸஂ பிஷ்டமஞ்ஜநஂ பஸ்தவாரிணா| போஜவைதரணோத்திஷ்டஂ விஷஸுப்தப்ரபோதநம்||௩௧||

பஸ்தவாரிணாऽஜாமூத்ரேண பிஷ்டஂ நக்தமாலபலாதிகஂ போஜவைதரணேநோத்திஷ்டஂ கல்பிதமஞ்ஜநஂ விஷஸுப்தாநாஂ ப்ரபோதநம்|| ௩௧||

Adhikarana gAruDA~jjanam (32) · Śloka 32

வாரிகுஞ்ஜாபலோஶீரஂ நேத்ரயோர்விஷதுஷ்டயோஃ| அஞ்ஜநஂ வாரிணா பிஷ்டஂ காருடஂ கருடோபமம்||௩௨||

வாரிணா பிஷ்டஂ வாரிகுஞ்ஜாபலாதிகஂ விஷதுஷ்டயோர்நேத்ரயோர்காருடஂ நாமாஞ்ஜநஂ கருடோபமஂ ச|| ௩௨||

Adhikarana cUrNA~jjanam (33) · Śloka 33

ஸமுத்ரபேநஂ மரிசஂ கணாஸௌவீரகாஞ்ஜநம்| சூர்ணாஞ்ஜநஂ ஸஸிந்தூத்தஂ விஷோபஹதசக்ஷுஷாம்||௩௩||

ஸிந்தூத்தஸஹிதஂ ஸமுத்ரபேநாதிகஂ விஷோபஹதசக்ஷுஷாஂ சூர்ணாஞ்ஜநஂ ஹிதமிதி ஶேஷஃ|| ௩௩||

Adhikarana AmAshayagataviShacikitsA (34) · Śloka 34

கபித்தமாஂஸஂ ஸஸிதாக்ஷௌத்ரஂ கண்டகதே விஷே| லிஹ்யாதாமாஶயகதே தாப்யாஂ சூர்ணபலஂ நதாத்||௩௪||

விஷே கண்டகதே ஸதி ஸஸிதாக்ஷௌத்ரஂ கபித்தமாஂஸஂ லிஹ்யாத்| ஆமாஶயகதே ஸதி தாப்யாஂ ஸிதாக்ஷௌத்ராப்யாஂ ஸஹ நதாத்வக்ராத் சூர்ணபலஂ லிஹ்யாத்| லிஹ்யாதித்யுபயத்ராபி ஸம்பத்யதே|| ௩௪||

Adhikarana pakvAshayagataviShacikitsA (35) · Śloka 35

விஷே பக்வாஶயகதே மஞ்ஜிஷ்டா ரஜநீத்வயம்| பிப்பலீஂ ச ஸமஂ பிஷ்ட்வா கவ்யபித்தேந பாயயேத்||௩௫||

பக்வாஶயகதே விஷே மஞ்ஜிஷ்டாதிபிப்பல்யந்தஂ ஸமஂ ஸமாஂஶஂ கவ்யபித்தேந் பிஷ்ட்வா பாயயேத்|| ௩௫||

Adhikarana kaNThagataviShacikitsA (36) · Śloka 36

பிப்பலீநாகரக்ஷாரஂ நவநீதேந மூர்ச்சிதம்| ப்ரவத்தே கண்டகே தத்யாச்ச்லேஷ்மணி ப்ரதிஸாரணம்||௩௬||

விஷவதஃ கண்டகதே ஶ்லேஷ்மணி ப்ரவத்தே ப்ரவத்தே பிப்பல்யாதி நவநீதமிஶ்ரஂ ப்ரதிஸாரணஂ தத்யாத்|| ௩௬||

Adhikarana viShasa~gkrAmaNam (37) · Śloka 37

ஜயேத்ஸங்க்ராமணைராஶு விஷஂ ஶிரஸி ஸஂஶ்ரிதம்| தத்யாததஸ்தாத்தஷ்டஸ்ய மூர்த்நி காகபதே கதே| காகதக்ஷஶிகிச்சாககவ்யமாஹிஷகௌக்குடம்| பில்வப்ரமாணஂ மாஂஸாஸ்ரமூர்த்வதஷ்டஸ்ய பாதயோஃ| விஷஂ ஸங்க்ரமதே தத்ர நிஹந்யாச்சீக்ரமந்யதா||௩௭||

ஶிரஃஸ்திதஂ விஷஂ ஸஂக்ராமணைராஶு ஶீக்ரஂ ஜயேத்| அதஃ காயே தஷ்டஸ்ய மூர்த்நி காகபதஂ காகபதாகதி சேதஂ கத்வா தத்ர காகாத்யந்யதமஂ பில்வப்ரமாணஂ பலமாத்ரஂ மாஂஸாஸ்ரஂ தத்யாத் க்ஷிபேத்| தத்ர மாஂஸாஸஜி விஷஂ ஸஂக்ரமத இதி ஶரீரே ச லாகவஂ யாதி| அந்யதா ஶரீர ஏவ திஷ்டந் ஶீக்ரஂ ஹந்யாத்| ஏவமூர்த்வகாயே தஷ்டஸ்ய பாதயோரபி|| ௩௭||

Adhikarana tIkShNanasyA~jjanottaraM kRutyam (38) · Śloka 38

தீக்ஷ்ணநஸ்யாஞ்ஜநாந்தே ச பூரிமாத்ரஂ பிபேத் கதம்| விஷஂ ஹி நேத்ரஂ ரூக்ஷஸ்ய தீக்ஷ்ணைர்ஹந்தி ஸமீரிதம்| வாமயேத ததஶ்சைநஂ விஷஶேஷோபஶாந்தயே| ஶ்லேஷ்மலஂ ஶ்லேஷ்மலைர்தஷ்டஂ நாபேரூர்த்வஂ விஶேஷதஃ||௩௮||

அத்ர ச விஷே தீக்ஷ்ணயோர்நஸ்யாஞ்ஜநயோஃ ப்ரயோகாந்தே பூரிமாத்ரஂ பஹுமாத்ரஂ கதஂ பிபேத்| யஸ்மாந்நேத்ரஸ்திதஂ விஷஂ ரூக்ஷஸ்ய ஸதஸ்தீக்ஷ்ணைரஞ்ஜநைஃ ஸமீரிதஂ நேத்ரஂ ஹந்தி| ததோऽநந்தரமேநஂ விஶேஷோபஶாந்தயே வாமயேத்| ஶ்லேஷ்மலஂ புருஷஂ ஶ்லேஷ்மலைஃ ஶூர்த்ரைர்த்ரஷ்டஂ விஷோபஶாந்த்யர்தஂ வாமயேத்| நாபேஶ்சோர்த்வஂ தஷ்டஂ விஶேஷதோ வாமயேத்|| ௩௮||

Adhikarana vamanam (39) · Śloka 39

தாமார்கவஃ ஶக்ரயவாஃ ஸர்ஷபா மதநஂ மது| ஸைந்தவஂ வமநஂ கோஷ்ணஂ விஷே ஶ்லேஷ்மாஶயாஶ்ரிதே| ஸுரஸஂ ஸர்பவேதாலீமீஶ்வராஂ கௌரஸர்ஷபம்| படோலநிம்பபத்ரஂ ச பிபேத் ஸக்ஷௌத்ரஸைந்தவம்| ஶுகாஹ்வாஜாலிநீதந்தீமதநேக்ஷ்வாகுகௌடஜம்| காலா லாங்கலிகா திக்தா வமநஂ தண்டுலாம்புநா||௩௯||

ததேவ் வமநமாஹ| ஸுரஸாதிகஂ தாமார்கவாதி வமநஂ ஸுபோதம்| ஸக்ஷௌத்ரஸைந்தவஂ வமநஂ பிபேத்| ஸர்பவேதாலீ மஞ்ஜார்யாக்யா ஸுரஸாதிகஂ மஹாவேதாலீ ச| ஶுகாஹ்வாதிபிஸ்தண்டுலாம்புநா வமநம்| இதி ஶ்லேஷ்மணி||௩௯||

Adhikarana paittike virecanam (40) · Śloka 40

பைத்திகஂ பைத்திகைர்தஷ்டமதோ நாபேர்விஶேஷதஃ| விஷே பித்தாஶயகதே பாயயேத விரேசநம்| ஸநீலீபலதாஂ தந்தீஂ பயஸா மஸ்துநாऽதவா| ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணீகதஂ கும்பஂ க்வாதேந த்ரைபலேந வா| க்ஷீரேண வா த்ரிவச்ச்யாமாஸுரஸாநீலிநீரஜஃ| பிண்டீதகபலஂ வ்யோஷஂ த்ரிவத்வேல்லஂ ஹரீதகீ| விரேசநஂ கபப்ராயே லவணஂ மூத்ரஸம்ப்லுதம்| கதாப்லுதஂ ஸலவணஂ மாருதே நீலிநீபலம்| ஶயாநஃ ஶயநே சித்ரே விரேச்யோ விஷபீடிதஃ| முஹுருத்திஷ்டதோ ஹ்யஸ்ய விஷஂ தூஷயதேऽநிலம்| பிபேத்வாந்தோ விரிக்தோ வா யவாகூஂ விஷநாஶிநீம்||௪௦||

பைத்திகஂ புருஷஂ பைத்திகைர்தஷ்டஂ விரேசநஂ பாயயேத்| அதோ நாபேர்தஷ்டஂ பித்தாஶயகதே ச விஷே விஶேஷேண பாயயேத ச நீலிநீபலைர்யுக்தாஂ தந்தீஂ பயஸா க்ஷீரேணாதவா மஸ்துநா| அதவா த்ரிபலாக்வாதேந த்ரவந்தீசூர்ணம்| அதவா த்ரிவதாதீநாஂ ரஜஶ்சூர்ணஂ க்ஷீரேண| பிண்டீதகபலாதிகஂ லவணாந்தஂ மூத்ரஸஂப்லுதஂ ஶ்லேஷ்மப்ராயே பித்தே விரேசநஂ பாயயேத்| பிண்டீதகபலஂ மதநபலம்| மாருதேऽதிகே நீலிநீபலஂ கதாப்லுதஂ விரேசநம்| விஷபீடிதஃ ஸர்வஃ ஶயநே சித்ரே ஸச்சித்ரே ஶயாநோ விரேச்யஃ| சித்ரஂ ஶய்யாயாஂ குதப்ரதேஶே கார்யம்| யதோ விரேசநார்தஂ முஹுருத்திஷ்டதோ விஷஂ கர்த அநிலஂ தூஷயதே| ஸுபோதம்| விஷநாஶிநீ யவாகூஃ புர்வோக்தா|| ௪௦||

Adhikarana vAtAshayagataviShacikitsA (41) · Śloka 41

விஷே வாதாஶயகதே ஸர்பிஷஃ பாநமிஷ்யதே| ஆத்யபஶ்சிமயோர்யச்ச ப்ரோக்தஂ விஷநிஷேதயோஃ||௪௧||

வாதாஶயகதே வ்யாக்யாஸமம்| ஆத்யபஶ்சிமௌ விஷநிஷேதௌ ஸ்தாவரவிஷப்ரதமஸப்தமவேகௌ|| ௪௧||

Adhikarana darvIkaraviShavegeShu cikitsA (42) · Śloka 42

அத தர்வீகதாஂ வேகே பூர்வே விஸ்ராவ்ய ஶோணிதம்| அகதஂ மதுஸர்பிர்ப்யாஂ ஸஂயுக்தஂ த்வரிதஂ பிபேத்| த்விதீயே வமநஂ கத்வா தத்வதேவாகதஂ பிபேத்| விஷாபஹே ப்ரயுஞ்ஜீத ததீயேऽஞ்ஜநநாவநே| பிபேச்சதுர்தே பூர்வோக்தாஂ யவாகூஂ வமநே கதே| ஷஷ்டபஞ்சமயோஃ ஶீதைர்திக்தஸிக்தமபீக்ஷ்ணஶஃ| பாயயேத்வமநஂ தீக்ஷ்ணஂ யவாகூஂ ச யதோதிதாம்| அகதஂ ஸப்தமே தீக்ஷ்ணஂ யுஞ்ஜ்யாதஞ்ஜநநஸ்யயோஃ| கத்வாவகாடஂ ஶஸ்த்ரேண முர்த்நி காகபதஂ ததஃ| மாஂஸஂ ஸருதிரஂ தஸ்ய சர்ம வா தத்ர நிக்ஷிபேத்||௪௨||

அதேத்யாதிநா வேகக்ரமேணோச்யதே| வ்யாக்யாஸமம்| அவகாடமந்தஃ-ப்ரவிஷ்டம்| (அத வேகலக்ஷணதர்ஶநாநாந்தரஂ தர்வீகரஸர்பாணாஂ ப்ரதமே வேகே ஜலூகாதிநா ரக்தமபநீய மதுகதோபேதஂ விஷக்நமௌஷதஂ ஶீக்ரஂ பிபேத்| த்விதீயே வேகே கதவமநஃ ஸந் ஸர்பிர்மதூபேதமேவாகதஂ பிபேத்| ததீயே வேகே தண்டுலீயகாதி விஷஹரத்ரவ்யைரஞ்ஜநநாவநே யுஞ்ஜ்யாத்| சதுர்தே வேகே வமநாநந்தரஂ பூர்வோக்தாஂ கோஶாதகேத்யாதிநா கதாஂ யவாகூஂ பிபேத்| ஷஷ்டபஞ்சமவேகயோஃ ஶீதைஶ்சந்தநோஶீராதிஶீதத்ரவ்யைர்திக்தஂ புநஃ புநஃ ப்ரலிப்தஂ தூர்வாகோஜிஹ்வாதிஸ்வரஸஶீதோதகாதிபிஸ்தத்வதேவ ஸிக்தஂ ச தீக்ஷ்ணஂ தீக்ஷ்ணத்ரவ்யகதஂ வமநௌஷதஂ தண்டுலீயககோஶாதக்யாதிபிஃ ஸித்தாஂ யவாகூஂ ச பாயயேத்| ஸப்தமே வேகே அஞ்ஜநநஸ்யயோஸ்தீக்ஷ்ணமகதஂ யுஞ்ஜ்யாத்| மூர்த்நி ஶஸ்த்ரேணாவகாடஂ காகபதஂ கத்வ காகபதாகத்யாऽவகாடஂ சித்வாऽநந்தரஂ தஸ்ய தஷ்டஸ்ய தத்ர காகபதே ஸரக்தஂ மாஂஸஂ சர்ம வா நிக்ஷிபேத்| நிக்ஷிப்ய விஷஂ தஸ்மிந் ஸங்க்ராமயேதித்யர்தஃ)|| ௪௨||

Adhikarana maNDalivegacikitsA (43) · Śloka 43

ததீயே வாமிதஃ பேயாஂ வேகே மண்டலிநாஂ பிபேத்| அதீக்ஷ்ணமகதஂ ஷஷ்டே கணஂ வா பத்மகாதிகம்||௪௩||

ததீயாத் ஷஷ்டாச்ச ஶேஷேஷு மண்டலிநாஂ ஸாமர்த்யாத் பூர்வவத்| (மண்டலிஸர்பாணாஂ ததீயே வேகே கதவமநஃ ஸந் விஷக்நீஂ பேயாஂ பிபேத்| ஷஷ்டே வேகே அதீக்ஷ்ணஂ மதுத்ரவ்யகதமகதமௌஷதயோகஂ ஶோதநாதிகணோக்தஂ பத்மகாதிகணஂ வா பிபேத்)|| ௪௩||

Adhikarana rAjilavegacikitsA (44) · Śloka 44

ஆத்யேऽவகாடஂ ப்ரச்சாய வேகே தஷ்டஸ்ய ராஜிலைஃ| அலாபுநா ஹரேத்ரக்தஂ புர்வவச்சாகதஂ பிபேத்| ஷஷ்டே வேகேऽஞ்ஜநஂ தீக்ஷ்ணமவபீடஂ ச யோஜயேத்| அநுக்தேஷு ச வேகேஷு க்ரியாஂ தர்வீகரோதிதாம்||௪௪||

அவகாடஂ கநம்| ராஜீமதாஂ ஶேஷேஷு வேகேஷு பூர்வவத் தர்வீகரவத்| ஏததேவோச்யதே அநுக்தேஷ்வித்யாதிநா| (ஆத்ய இதி| ராஜிலஸர்பைர்தஷ்டஸ்ய ஆத்யே ப்ரதமே வேகே அவகாடஂ ஸம்யக்ரக்தாபநயநார்தமாமாஂஸமித்யர்தஃ| ப்ரச்சாய ப்ரச்சாநஂ கத்வா அலாபுநா ரக்தஂ ஹரேத்| பூர்வவத் மதுஸர்பிஃ ஸஂயுக்தஂ விஷக்நமௌஷதஂ பிபேச்ச| ஷஷ்டே வேகே தீக்ஷ்ணதமமதிஶயேந தீக்ஷ்ணமஞ்ஜநமவபீடநநஸ்யஂ ச யோஜயேத்| அத்ராநுக்தேஷு மண்டலிநாஂ ப்ரதம-த்விதீய-சதுர்த-பஞ்சம-ஸப்தமவேகேஷு| ராஜீமதாஂ த்விதீய-ததீய-சதுர்த-பஞ்சம-ஸப்தமவேகேஷு ச தர்வீகரவேகோக்தசிகித்ஸாமேவ யோஜயேத்)|| ௪௪||

Adhikarana garbhiNyAdau sirAvyadhaniShedhaH (45) · Śloka 45

கர்பிணீபாலவத்தேஷு மது வித்யேத் ஸிராஞ்ச ந||௪௫||

கர்பிண்யாதிஷு ஸர்வஂ மது ஶஸ்யதே| ஸிராஃ ச ந வித்யேத்| (கர்பிண்யாதிஷு மத்வதீக்ஷ்ணமஞ்ஜநாதிகஂ யுஞ்ஜ்யாத் ஸிராவேதஂ து ந குர்யாத்)||௪௫||

Adhikarana vajrAkhyaM cUrNam (46) · Śloka 46

த்வங்மநோஹ்வா நிஶே வக்ரஂ ரஸஃ ஶார்தூலஜோ நகஃ| தமாலஃ கேஸரஂ ஶீதஂ பீதஂ தண்டுலவாரிணா| ஹந்தி ஸர்வவிஷாண்யேதத்வஜ்ரஂ வஜ்ரமிவாஸுராந்||௪௬||

ஸர்வவிஷாணாஂ ஸாமாந்யசிகித்ஸாமாஹ-த்வகாதிசூர்ணஂ நாம்நா வஜ்ரம்| ஸுபோதம்| வக்ரஂ தகரம்| ஶீதஂ சந்தநம்| (த்வகாதிஶீதாந்தமௌஷதஂ பிஷ்டஂ தண்டுலவாரிண்யாலோட்ய பீதஂ வஜ்ரஸஂஜ்ஞிதமேததௌஷதஂ ஸர்வஸர்பவிஷாணி நாஶயதி| ஶக்ரேண ப்ரேரிதஂ குலிஶமஸுராநிவ)||௪௬||

Adhikarana tArkShyo agadaH (47) · Śloka 47

ப்ரபௌண்டரீகஂ கடுகா தேவதாருஸுவர்சிகா| காலாநுஸாரீ ஸ்தௌணேயஶைலேயதநபத்மகம்| குடந்நடைலாபுந்நாகநதகுஷ்டப்ரியங்குகம்| லோத்ரகுக்குலுதாலீஸபிப்பலீஸ்வர்ணகைரிகம்| ஸிந்துவாரஃ ஸிதஃ ஶுண்டீ த்யாமகஂ லவணோத்தமம்| ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணீகதஂ ஶங்கே நிதத்யாந்மாக்ஷிகத்ருதம்| தார்க்ஷ்யஸ்தார்க்ஷ்யோபமஃ பாநநாவநாப்யஞ்ஜநாஞ்ஜநைஃ| அகதஸ்தக்ஷகஸ்யாபி விஷவேகஂ நிவர்த்தயேத்||௪௭||

ப்ரபௌண்டரீகாதிபிஸ்தார்க்ஷ்யநாமாகதஃ ஸுபோதஃ| ஶங்கஂ கோஃ| (ப்ரபௌண்டரீகமித்யாதி| காலாநுஸாரீ காலாநுஸாரி வா| குடந்நடஃ ஸ்யோநாகஃ| ஸிதஃ ஸிந்துவாரஃ ஶ்வேதநிர்குண்டீ| த்யாமகஂ கத்தணம்| இதி ஸுஶதடீகா)|| ௪௭||

Adhikarana lodhrAdyagadaH (48) · Śloka 48

லோத்ரஂ ஶிரீஷபுஷ்பாணி ஸமங்கா ஹிங்கு ரேணுகாஃ| கணோஷணைலா நேபாலீ வசா யஷ்டீ மதூத்பலம்| ஸிந்துவாரகமந்தாரமூலஂ பீஜஂ கரஞ்ஜஜம்| ஜ்யோதிஷ்மதீ நதஂ குஷ்டஂ ஶ்வேதா ச கிரிகர்ணிகா| சூர்ணிதஃ கந்யயா க்ஷௌத்ரகோபித்தாப்யாஂ ச வர்த்திதஃ| அகதோ ஹந்தி ஸர்பாகுகணபஂ ச ஸகாலஜம்| பிடாலகாண்டசித்ரோத்தஂ விஷஂ பூதக்ரஹஂ ஜ்வரம்| அபஸ்மாரக்ரஹோந்மாதகுல்மாஜீர்ணஂ விஷூசிகாம்||௪௮||

லோத்ராதிஃ ஸுபோதஃ| ஸமங்கா மஞ்ஜிஷ்டா| ரேணுகா ஹரேணுஃ| நேபாலீ மநஶ்ஶிலா| யஷ்டீமதுர்மதுயஷ்டீ| மந்தாரஃ பாரிபத்ரஃ|| ௪௮||

Adhikarana bilvamUlAdyagadaH (49) · Śloka 49

பில்வஸ்ய மூலஂ ஸுரஸஸ்ய புஷ்பஂ பலஂ கரஞ்ஜஸ்ய நதஂ ஸுராஹ்வம்| பலத்ரயஂ வ்யோஷநிஶாத்வயஂ ச பஸ்தஸ்ய மூத்ரேண ஸுஸூக்ஷ்மபிஷ்டம்| புஜங்கலூதோந்துருவஶ்சிகாத்யை ர்விஷூசிகாஜீர்ணகரஜ்வரைஶ்ச| ஆர்த்தாந்நராந் பூதவிதர்ஷிதாஂஶ்ச ஸ்வஸ்தீகரோத்யஞ்ஜநபாநநஸ்யைஃ||௪௯||

பஸ்தஸ்யாவேர்மூத்ரேண ஸுஸூக்ஷ்மமதிஶ்லக்ஷ்ணஂ பிஷ்டஂ பில்வமூலாதிகமஞ்ஜநாதிபிர்புஜங்காத்யைர்விஷூசிகாத்யைஶ்சார்த்தாந் பூதவிதர்ஷிதாஂஶ்ச நராந் ஸ்வஸ்தீகரோதி| ஸுரஸபுஷ்பஂ ஸுரஸமஞ்ஜரீ|| ௪௯||

Adhikarana mahAgadaH (50) · Śloka 50

த்ரிவத்விஶல்யா மதுகஂ நிஶே லவணபஞ்சகம்| மஞ்ஜிஷ்டா த்ர்யூஷணஂ தத்வத் கல்கயேத் ஸ மஹாகதஃ||௫௦||

த்ரிவதாதிகோ மஹாகதஃ ஸுபோதஃ| விஶல்யா கர்பபாதநீ| தத்வத் கல்கயேதித்யநேந பேஷணாதி ஸர்வஂ புர்வவத் போத்தவ்யம்|| ௫௦||

Adhikarana ArShabhaH agadaH (51) · Śloka 51

மாஂஸீஹரேணுத்ரிபலாமுருங்கீ மதுயஷ்டிகா| மஞ்ஜிஷ்டா பத்மகாஶோககுஷ்டதாலீஸசந்தநம்| ஸுகந்திகைலா கிணிஹீ த்வக்படோலீ மகாதிநீ| பார்ங்கீஂ விடங்கஂ பாலிந்தீ பாடா க்ரோஷ்டுகமேகலா| புஷ்பமாருஷ்கரஂ பத்ரஂ ஸௌரஸஂ க்ரமுகஂ புரம்| பித்தஂ நகுலமார்ஜாரகோதாஶல்யகஸூகராத்| பஷதாச்சித்ரபத்ராச்ச கோஶங்கே புர்வவத் ஸ்திதஃ| யத்ர கேஹே ந தத்ராஹிகீடாதிப்யோ பயோத்பவஃ| ஏதேந பேரீபடஹாஃ பதாகாஶ்ச ப்ரலேபிதாஃ| ஆர்ஷபேண விஷஂ க்நந்தி ஸ்பர்ஶஶ்ரவணதர்ஶநைஃ||௫௧||

மாஂஸ்யாதிபிரார்ஷபநாமாகதஃ ஸுபோதஃ| நகுலாதி சித்ரபத்ராந்தைஃ ஸஹ பித்தமிதி ஸம்பத்யதே| பூர்வவதிதி ப்ரபௌண்டரீகாத்யகதவத்| ஏதேநார்ஷபநாம்நாऽகதேந ப்ரலேபிதா பேர்யாதயஃ ஸ்பர்ஶாதிபிர்விஷஂ க்நந்தி| (முருங்கீ ஸௌபாஞ்ஜநகஃ| ஸுகந்திகா ஸர்பகந்திகா| கிணிஹீ கடபீ| மகாதிநீ இந்த்ரவாருணீ| பாலிந்தீ த்ரிவத்| க்ரோஷ்டுகமேகலா பஶ்நிபர்ணீ| க்ரமுகஂ பூகபலம்| புரஂ குக்குலுஃ| பஷதோ ஹரிணஃ| சித்ரபத்ரோ மயூரஃ| இதி ஸுஶ்ருதடீகாயாம்|| ௫௧||

Adhikarana viShasheShabhayam (52) · Śloka 52

ப்ரலேபாத்யைஶ்ச நிஶ்ஶேஷஂ தஂஶாதப்யுத்தரேத்விஷம்| பூயோ வேகாய ஜாயேத ஶேஷஂ தூஷீவிஷாய வா||௫௨||

ஸர்வஂ விஷஂ ப்ரலேபாத்யைர்தஂஶாதபி நிஶ்ஶேஷஂ ஹரேத்யதஃ நிஶ்ஶேஷஂ விஷஂ பூயோ வேகாய தூஷீவிஷாய வா ஜாயதே| (ப்ரலேபஃ ஆலேபஃ| ஆதிஶப்தேந ஸேகரக்தமோக்ஷணாதிபரிக்ரஹஃ)|| ௫௨||

Adhikarana viShApAye doShacikitsA (53) · Śloka 53

விஷாபாயேऽநிலஂ க்ருத்தஂ ஸ்நேஹாதிபிருபாசரேத்| தைலமத்யகுலத்தாம்லவர்ஜ்யைஃ பவநநாஶநைஃ| பித்தஂ பித்தஜ்வரஹரைஃ கஷாயஸ்நேஹபஸ்திபிஃ| ஸமாக்ஷிகேண வர்கேண கபமாரக்வதாதிநா||௫௩||

விஷாபாயேऽபி தத்காரணகுபிததோஷப்ரஶமநோபாயமாஹ-விஷாபாயே விஷாபகமே வமநாதிபிஃ க்ருத்தமநிலஂ தைலாதிவர்ஜ்யைஃ பவநநாஶநைஃ ஸ்நேஹாதிபிருபாசரேத்| தைலாதீநாஂ பவநாபஹரத்வேऽபி ப்ரதிஷேதஃ| விஷாபாயே பித்தஂ க்ருத்தஂ பித்தஜ்வரஹரைஃ கஷாயாதிபிர்ஜயேத்| (கஷாயஃ ஷடங்காதிஃ ஸ்நேஹஸ்திக்தகாதிஃ)| விஷாபாய ஏவ கபஂ க்ருத்தஂ ஸமாக்ஷிகேணாரக்வதாதிநா வர்கேண கஷாயாத்யுபயுக்தேந ஜயேத்|| ௫௩||

Adhikarana sarpA~ggAbhihatasha~gkAviShayoshcikitsA (54) · Śloka 54

ஸிதா வைகந்திகோ த்ராக்ஷா பயஸ்யா மதுகஂ மது| பாநஂ ஸமந்த்ரபூதாம்புப்ரோக்ஷணஂ ஸாந்த்வஹர்ஷணம்| ஸர்பாங்காபிஹதே யுஞ்ஜ்யாத்ததா ஶங்காவிஷார்திதே||௫௪||

ஸர்பாங்காபிஹதஶங்காவிஷயோஶ்சிகித்ஸாமாஹ-ஸிதாதிகஂ பாநஂ ஸமந்த்ரபூதாம்புப்ரோக்ஷணாதிகஂ ச ஸர்பாங்காபிஹதாக்ஷ்யே ஶங்காவிஷபீடிதே ச யுஞ்ஜ்யாத்| (வைகந்திகஸ்த்ரிஜாதகஶ்சதுர்ஜாதகோ வா மந்த்ரபூதேந ஜலேந ப்ரோக்ஷணஂ ஸாந்த்வநாதிகஂ ச இதி ஜேஜ்ஜடஃ)|| ௫௪||

Adhikarana rakShAprayojanam (55) · Śloka 55

பூதநாப்ரேதகூஷ்மாண்டபிஶாசாத்யா நரத்விஷஃ| ஹந்யுரௌஷதவீர்யாணி ரக்ஷாகர்மண்யவாரிதாஃ| தஸ்மாத்ரக்ஷாஂ ப்ரயுஞ்ஜீத ரக்ஷோகணநிவாரிணீம்||௫௫||

ஸர்வத்ர வக்ஷ்யமாணாஂ ரக்ஷாஂ ரக்ஷஸாஂ கணாநாஂ ச நிவாரிணீஂ ப்ரயுஞ்ஜீத| விஷாதிரக்ஷாகர்மணி பூதநாதயோ நரத்விஷோ மநுஷ்யஶத்ரவஃ அவதாரிதாஃ ஸந்தஃ ஔஷதவீர்யாணி ஹந்யுஃ அதோ ஹேதோஃ ரக்ஷோகணநிவாரிணீஂ ரக்ஷாஂ ப்ரயுஞ்ஜீத|| ௫௫||

Adhikarana rakShAvidhAnam (56) · Śloka 56

கோமயேந ஸுஸம்மஷ்டே தூபாகருஸுதூபிதே| கந்தமால்யோபஹாராத்யைர்கஹே பூஜிததைவதே| ஸூத்ரகாராந்ஸமப்யர்ச்ய ஶங்கராஸ்திககாஶ்யபாந்| ஸந்தர்ப்ய ஹவ்யகவ்யாப்யாஂ ஸமித்தாநநலத்விஜாந்| ப்ராங்முகாயோபவிஷ்டாய விஷார்த்தாய சிகித்ஸகஃ| உத்தராபிமுகோ யுஞ்ஜ்யாத்வித்யாஂ மந்த்ராணி பேஷஜம்| ஸமப்ரமாணைர்ஹரிதைர்தர்பைஃ ப்ராகபிமந்த்ரிதைஃ| அச்சிந்நாக்ரைஃ ஸமூலைஶ்ச குர்யாத்தஸ்யாபமார்ஜநம்| ப்ராஹ்மாத்யைரகதைரேநஂ நித்யமேவாநுலேபயேத்| ஸஞ்ஜீவநாதீந் பாநாதௌ தஂஶலேபே ச யோஜயேத்| பூர்ணகும்பஂ ஸகுஸுமஂ ஸர்ஷபாந் சாகலஂ பயஃ| ஶஸ்த்ரஂ தூர்வாஂ மது கதஂ குர்யாத்தஷ்டஸ்ய மூர்த்ததஃ| ஏவஂ ஶாம்யதி ஸப்தாஹாத்விஷமாத்மவதஃ ஸதஃ||௫௬||

கோமயேநேத்யாதிநா பூதநாதீநாஂ ரக்ஷா ஸுபோதா| கந்தாத்யைஶ்சந்தநாதிபிஃ| பூஜிதா தேவதா யஸ்மிந் கஹே தத்ததோக்தம்| ஸூத்ரகாராநிதி ஶங்கராதிவிஶேஷணம்| தேவதேயஂ ஹவ்யம்| பிததேயஂ கவ்யம்| ப்ராஹ்மஸஞ்ஜீவநாதயோऽகதா விஷப்ரதிஷேதோக்தாஃ| தஷ்டஸ்ய மூர்த்ததஃ ஶய்யாஶிரோபாகே பூர்ணகும்பாதிகஂ குர்யாத்| ஆத்மவாந் ஸத்த்வவாந்|| ௫௬||

Adhikarana viShaghnaM dhAraNam (57) · Śloka 57

கர்கேதநஂ மரகதஂ வஜ்ரஂ வாரணமௌக்திகம்| வைடூர்யஂ கர்தபமணிஂ பிசுகாஂ விஷமுஷ்டிகாம்| ஹிமவத்கிரிஸம்பூதாஂ ஸோமராஜீஂ புநர்நவாம்| ததா த்ரோணஂ மஹாத்ரோணஂ மாநஸீஂ ஸர்பஜஂ மணிம்| விஷாணி விஷஶாந்த்யர்தஂ வீர்யவந்தி ச தாரயேத்||௫௭||

(இதாநீஂ யேஷாஂ ச தாரணாத் ப்ரபாவோபஹதஂ விஷஂ விஷத்வஂ ஜஹாதி தாந்யபிததாதி| கர்கேதநமித்யாதி இதி ஜேஜ்ஜடஃ|) கர்கேதநாதீநி கேசிந்மணயஃ| காநிசிதௌஷதாநி| வீர்யவந்தி விஷாணீத்யேதத்ஸர்வஂ விஷஶாந்த்யர்தஂ தாரயேத்| ('கர்கேதநஂ பத்மராகவிஶேஷ' இதி ஜேஜ்ஜடஃ|) கர்கேதந மாணிக்யம்| வாரணஸ்ய மஸ்தகோத்பூதமௌக்திகஂ வாரணமௌக்திகம்| கர்தபமணிஃ தூமவர்ணரத்நவிஶேஷஃ| பிசுகா ரத்நபுஷ்பேதி காசிதௌஷதிஃ| விஷமூஷிகா தந்நாமதேயா பரமௌஷதிஃ| விஷமூஷிகேதி பாடஃ| ஹிமவத்கிரிஸம்பூதா ஶ்வேதவசா| ஹிமவத்கிரிஸம்பூதா ஸோமராஜீதி கேசித்| த்ரோணஂ வைகுண்டம்| மஹாத்ரோணஂ ஶ்வேதவைகுண்டம்| மாநஸீ மண்டூகபர்ணீ| ப்ரஹ்மீதி கேசித்| ஸர்பபணோத்பூதோ மணிஃ ஸர்பஜமணிஃ|| ௫௭||

Adhikarana chatryAdidhAraNam (58-42) · Śloka 42

சத்ரீ ஜர்ஜரபாணிஶ்ச சரேத்ராத்ரௌ விஶேஷதஃ| தச்சாயாஶப்தவித்ரஸ்தாஃ ப்ரணஶ்யந்தி புஜங்கமாஃ||௫௮|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதா வஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே ஸர்பவிஷ ப்ரதிஷேதோ நாம த்விசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ||௪௨||

சத்ரீ ஜர்ஜரபாணிஶ்ச நித்யஂ சரேத்| ராத்ரௌ து விஶேஷதஃ| ஜர்ஜரஂ ஜணஜணாயமாநஂ லோஹமயஂ கடகாகாரம்| தயோஶ்சத்ரஜர்ஜரயோர்யதாஸங்க்யேந சாயாஶப்தாப்யாஂ த்ரஸ்தா புஜங்கமா நஶ்யந்த்யதர்ஶநஂ யாந்தி| (ஸர்வதா ப்ரமாதபூர்வஂ ஸஞ்சரணஂ நிஷித்யத இதி ஜேஜ்ஜடஃ|) சத்ரவாந் ஜர்ஜரஹஸ்தஶ்ச ஸதா ஸஞ்சரேத் நிஶி விஶேஷாத்| சத்ரமாதபம்| ஜர்ஜரபாணிஃ ஸஶப்தஹஸ்தஃ| ப்ரணஶந்த்யதர்ஶநஂ யாந்தி| ணஶ் அதர்ஶந இதி தாதுஃ|| ௫௮|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயா முத்தரதந்த்ரே த்விசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ