Adhikarana atha shirorogapratiShedho nAmAShTAviMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதஃ ஶிரோரோகப்ரதிஷேதஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातः शिरोरोगप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
உக்தக்ரமேணைவ ஶிரோரோகாணாஂ சிகித்ஸாஂ ப்ரதர்ஶயிதுமத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana vAtajashirobhitApacikitsA (2) · Śloka 2
வாதஜே ஶிரோபிதாபே வாதவ்யாதிவிஹிதஂ குர்யாத்| நிவாதஸ்தஂ ச நக்தமப்யக்தஶிரஸஂ ஸர்பிஃ பயோநுபாநஂ தைலஂ வா பாயயேத்| மாஷாந் வா ஸஸர்பிஷ்காநுஷ்ணபயோநுபாநாந் பக்ஷயேத்| தத்வத்வா முத்காந்| ஆநூபபிஶிதவேஶவாரேண யவதிலமுத்கமாஷகுலத்தகுஷ்டதாருஹரித்ராதஸீஸைந்தவைர்வா மஹாஸ்நேஹவதீமுத்காரிகாஂ தத்வா ஶிரோ வேஷ்டயேத்| ததஃ ப்ரத்யூஷே தஶமூலஸித்தேந பயஸா கவோஶ்க்ணேந பரிஷேகஂ குர்யாத்| தத்ஸித்தைஶ்ச பாயஸைஃ பிண்டஸ்வேதஂ லேபஂ வா| கூர்மமஹிஷவராஹகுக்குடஶல்லகீநாஂ வஸா ஸஸைந்தவா நஸ்யஂ ஶிரஃகர்ணபூரணஂ ச| ததைவ ச பஞ்சமூலபலாஸாரிவாத்வயக்வாதே மதுகஜீவகர்ஷபகபுநர்நவகர்பஂ ஸபயஂ ஸர்பிஸ்தைலஂ சைகதோ விபக்வம்| கார்பாஸமஜ்ஜத்வங்முஸ்தாஸுமநஃகோரகாண்யுஷ்ணாம்புபிஷ்டாநி நாவநஂ ஸர்வஶிரோருஜாக்நம்| தத்வத் த்வக்பத்ரஶர்கராஶிக்ருகரஞ்ஜபீஜாநி| ததா சந்தநோத்பலதகரகுஷ்டைஃ ஸகதைர்லேபஃ| தேவதாருகுஷ்டசோரகயஷ்டீமதுககமலநீலோத்பலைலாப்ரபௌண்டரீகைஶ்ச| குங்குமஶர்கராஸஂஸ்கதமாஜ்யஂ ரக்தபித்தாநுபந்தே மர்ஶஃ| ந சாத்ர ரக்தமவஸேசயேத்வாதோத்ரேகபயாத்| ஸ்நைஹிகஂ தூமஂ பிபேத்| ஶிரோபஸ்திஶ்ச ஶீலயேத்| பஸ்திகர்ம சாசரேத்| ஏவமஸித்தௌ வாதஜே ஶ்லேஷ்மஜே ச யதோக்தோ தாஹஃ||௨||
वातजे शिरोभितापे वातव्याधिविहितं कुर्यात्| निवातस्थं च नक्तमभ्यक्तशिरसं सर्पिः पयोनुपानं तैलं वा पाययेत्| माषान् वा ससर्पिष्कानुष्णपयोनुपानान् भक्षयेत्| तद्वद्वा मुद्गान्| आनूपपिशितवेशवारेण यवतिलमुद्गमाषकुलत्थकुष्ठदारुहरिद्रातसीसैन्धवैर्वा महास्नेहवतीमुत्कारिकां दत्वा शिरो वेष्टयेत्| ततः प्रत्यूषे दशमूलसिद्धेन पयसा कवोश्ग्णेन परिषेकं कुर्यात्| तत्सिद्धैश्च पायसैः पिण्डस्वेदं लेपं वा| कूर्ममहिषवराहकुक्कुटशल्लकीनां वसा ससैन्धवा नस्यं शिरःकर्णपूरणं च| तथैव च पञ्चमूलबलासारिवाद्वयक्वाथे मधुकजीवकर्षभकपुनर्नवगर्भं सपयं सर्पिस्तैलं चैकतो विपक्वम्| कार्पासमज्जत्वङ्मुस्तासुमनःकोरकाण्युष्णाम्बुपिष्टानि नावनं सर्वशिरोरुजाघ्नम्| तद्वत् त्वक्पत्रशर्कराशिग्रुकरञ्जबीजानि| तथा चन्दनोत्पलतगरकुष्ठैः सघृतैर्लेपः| देवदारुकुष्ठचोरकयष्टीमधुककमलनीलोत्पलैलाप्रपौण्डरीकैश्च| कुङ्कुमशर्करासंस्कृतमाज्यं रक्तपित्तानुबन्धे मर्शः| न चात्र रक्तमवसेचयेद्वातोद्रेकभयात्| स्नैहिकं धूमं पिबेत्| शिरोबस्तिश्च शीलयेत्| बस्तिकर्म चाचरेत्| एवमसिद्धौ वातजे श्लेष्मजे च यथोक्तो दाहः||२||
🔊 Audio coming soon
யதோக்தோ தாஹ இத்யேவமந்தஂ வாதஜே ஶிரோபிதாபே| வாதவ்யாதிவிஹிதஂ சிகித்ஸிதம்| ஸர்பிஸ்தைலஂ வா யதாயோக்யஂ நக்தஂ பயோऽநுபாநஂ பாயயேதிதி ஸம்பந்தஃ| தத்வந்முத்காந் ஸஸர்பிஷ்காந் உஷ்ணபயோऽநுபாநாஂஶ்ச| ஆநூபபிஶிதாதிநா ஶிரோவேஷ்டநாயோத்காரிகா ஸ்விந்நபிண்டீ| வேஷ்டயேதிதி வஸ்த்ரேண| தத இதி த்விதீயதிநப்ரத்யூஷே| தத்ஸித்தைரிதி தஶமூலஸித்தபயஸா ஸித்தைஃ பாயஸைரந்நைஃ| கூர்மாதிவஸா ஸைந்தவயுக்தா நஸ்யஂ ஶிரஃபூரணஂ கர்ணபூரணஞ்ச| ஶிரஃபூரணஂ ஶிரோபஸ்திஃ| பஞ்சமூலாதிக்வாதே மதுகாதிகர்பஂ தைலஂ ஸர்பிஶ்ச மிஶ்ரீகத்ய விபக்வஂ ததைவேதி நஸ்யஂ ஶிரஃபூரணஂ கர்ணபூரணஞ்ச| கார்பாஸமஜ்ஜாத்யுஷ்ணாம்புபிஷ்டஂ நாவநஂ ஸர்வஶிரோருஜாக்நம் த்வகாதீநி தத்வதுஷ்ணாம்புபிஷ்டாநி நாவநம்| சந்தநாதிபிர்லேபஸ்ததா| ததேதி ஸமுச்சயே| தேவதார்வாதிபிஶ்ச ஸகதைர்லேப இதி ஸம்பந்தஃ| வாதஜ ஏவ யதி ரக்தபித்தாப்யாமநுபந்தோ பவதி| ததஃ குங்குமஶர்கராப்யாஂ ஸஂஸ்கதமாஜ்யஂ மர்ஶோ தஶாஷ்டஷட்பிந்துஃ கர்தவ்யஃ| அத்ர ச வாதஶிரோபிதாபே ரக்தபித்தாநுபந்தேऽபி ரக்தஂ நாவஸேசயேத்| குத இத்யாஹ-வாதோத்ரேகபயாத்| ஸ்நைஹிகஂ தூமஂ ஸூத்ர உக்தம்| ஶிரோபஸ்திஂ ச ஶீலயேதித்யநேந ஶிரோபஸ்தேஃ புநஃ புநர்யோஜநமுக்தஂ ஸித்தம்| ஏவமித்யநந்தரோக்தக்ரியயாऽஸித்தௌ வாதஜே ஶிரோபிதாபே யதோக்தோ தாஹ இதி ஸூத்ரநிர்திஷ்டஸ்த்வக்தாஹஃ| ஶ்லேஷ்மஜே சேதி லாகவார்தஂ ப்ரகரணே||௨||
Adhikarana ardhAvaBedakacikitsA (3) · Śloka 3
அர்தாவபேதகேऽப்யயமேவ விதிஃ| நிர்குண்டீபத்ரரஸஶ்ச ஸகதஸைந்தவோ நஸ்யம்| ஶிரீஷமூலபலாநி வா| ஸாரிவோத்பலகுஷ்டவசாமதுகபிப்பலீபிஃ ஸதைலாம்லோ லேபஃ| அஶாம்யதி தோஷாநுபந்தமவேக்ஷ்ய ப்ரதிகுர்வீத||௩||
अर्धावभेदकेऽप्ययमेव विधिः| निर्गुण्डीपत्ररसश्च सघृतसैन्धवो नस्यम्| शिरीषमूलफलानि वा| सारिवोत्पलकुष्ठवचामधुकपिप्पलीभिः सतैलाम्लो लेपः| अशाम्यति दोषानुबन्धमवेक्ष्य प्रतिकुर्वीत||३||
🔊 Audio coming soon
ப்ரதிகுர்வீதேத்யேவமந்தமர்த்த்வாவபேதகே| அயமேவேதி வாதஶிரஸ்தாபோக்தஃ| அத்ர து நிர்குண்ட்யாஃ பத்ரரஸஸ்ஸகதஸைந்தவோ நஸ்யஂ ஹிதம்| ஶிரீஷமூலபலாநி வா நஸ்யமிதி ஸம்பத்த்யதே| ஸாரிவாதிபிஸ்தைலேநாம்லேந காஞ்ஜிகாதிநா யுக்தைர்லேபஃ| அஶாம்யதி த்வர்தாவபேதகே கஸ்ய தோஷஸ்யாநுபந்த இதி ஸமீக்ஷ்ய ததபேக்ஷயா ப்ரதீகாரஂ குர்யாத்||௩||
Adhikarana sUryAvartacikitsA (4) · Śloka 4
ஸூர்யாவர்தே த்வயமேவ விதிஃ விஶேஷதஸ்து ஶிராமோக்ஷஃ||௪||
सूर्यावर्ते त्वयमेव विधिः विशेषतस्तु शिरामोक्षः||४||
🔊 Audio coming soon
அயமேவ சாநாந்தரோக்தத்வயவிதிஃ ஸூர்யாவர்தே| லாகவார்தஂ க்ரமபங்கஃ| ஸிராமோக்ஷஸ்து விஶேஷதஃ ஸூர்யாவர்தே|| ௪||
Adhikarana pitta-rakta-SirastApayoScikitsA (5) · Śloka 5
பித்தஜே ரக்தஜே ச ஶிரோபிதாபே ஸ்நிக்தஸ்ய ஸிராஂ வித்த்யேத்| காயஂ ச விரேசயேத்| ஸுஶீதைஃ ஶததௌதகதாந்விதைஃ ஶிரோவக்த்ரஂ ஸிஞ்சேத் ப்ரதிஹ்யாச்ச| சந்தநஸாரிவாமதுகதூர்வோத்பலப்ரபௌண்டரீகமஞ்ஜிஷ்டாவிதாரீபிஃ ஸக்ஷீரஂ ஸர்பிர்விபாசிதஂ நாவநஂ ஶிரோபஸ்திஶ்ச| ஜீவநீயவிபக்வாத் பயஸோ அவநீதமுத்தத்ய ஜீவநீயக்வாதகல்காப்யாஂ பாசிதஂ பாநபோஜநநஸ்யாப்யங்கவஸ்திஷு ப்ரணீதஂ பித்தரக்தஜாந் ஸர்வாந் விகாராந் ஸாதயதி| ஜீவநீயகர்பஷோடஶகுணே பயஸி ஸித்தமாஜ்யஂ வா| க்ஷீரேக்ஷுஜாங்கலரஸகர்ஜூரத்ராக்ஷாகஶேரூகமணாலஸித்தஃ ஸர்பிர்மண்டோऽநுவாஸநம்| அஞ்ஜநாதிவர்கஶ்ரதஂ க்ஷீரமாஸ்தாபநம்||௫||
पित्तजे रक्तजे च शिरोभितापे स्निग्धस्य सिरां विद्ध्येत्| कायं च विरेचयेत्| सुशीतैः शतधौतघृतान्वितैः शिरोवक्त्रं सिञ्चेत् प्रदिह्याच्च| चन्दनसारिवामधुकदूर्वोत्पलप्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठाविदारीभिः सक्षीरं सर्पिर्विपाचितं नावनं शिरोबस्तिश्च| जीवनीयविपक्वात् पयसो अवनीतमुद्धृत्य जीवनीयक्वाथकल्काभ्यां पाचितं पानभोजननस्याभ्यङ्गवस्तिषु प्रणीतं पित्तरक्तजान् सर्वान् विकारान् साधयति| जीवनीयगर्भषोडशगुणे पयसि सिद्धमाज्यं वा| क्षीरेक्षुजाङ्गलरसखर्जूरद्राक्षाकशेरूकमृणालसिद्धः सर्पिर्मण्डोऽनुवासनम्| अञ्जनादिवर्गश्रृतं क्षीरमास्थापनम्||५||
🔊 Audio coming soon
க்ஷீரமாஸ்தாபநமித்யேவமந்தஂ ரக்தபித்தாபிதாபயோஃ| பித்தஜே ஶிரோபிதாபே ரக்தஜே ச கதபாநாதிநா ஸ்நிக்தஶரீரஸ்ய ஸதஃ ஸிராஂ வித்த்யேத்| லாலாட்யாமித்யர்தாத் கம்யதே| காயஂ ஶரீரஂ விரேசயேத் ஶோதயேச்ச| ஸுஶீதைரதிஶீதைர்த்ரவ்யைஃ ஶததௌதகதயுக்தைஃ ஶிரோ வக்த்ரஂ ஸிஞ்சேத் ப்ரதிஹ்யாச்சேதி யதாஸங்க்யஂ ஸம்பந்தஃ| சந்தநாதிபிர்கதஂ ஸமாநக்ஷீரஂ விபக்வஂ நாவநே ஶிரோபஸ்தௌ ச யோஜ்யம்| ஜீவநீயவிபக்வாதித்யாதி வ்யாக்யாஸமம்| க்ஷீராதிபிஃ ஸித்தஃ ஸஂஸ்கதஃ ஸர்பிஷோ கதஸ்ய மண்டோச்ச அநுவாஸநே யோஜ்யஃ| அஞ்ஜநாதிகணோ விவிதகணஸங்க்ரஹோக்தஸ்தேந ஶ்ரதஂ க்ஷீரமாஸ்தாபநம்||௫||
Adhikarana sha~gkhakacikitsA (6) · Śloka 6
ஶங்ககஂ ப்ரத்யாக்யாயைவமேவோபசரேத்| விஸர்பவச்ச| விஶேஷதஸ்து கஷ்ணதிலஶதாவரீநீலோத்பலமூர்வாபுநர்நவைர்லேபஃ||௬||
शङ्खकं प्रत्याख्यायैवमेवोपचरेत्| विसर्पवच्च| विशेषतस्तु कृष्णतिलशतावरीनीलोत्पलमूर्वापुनर्नवैर्लेपः||६||
🔊 Audio coming soon
ஶங்ககாக்யஂ ரோகஂ ப்ரத்யாக்யாய ந ஸேத்ஸ்யதீத்யுக்த்வா ஏவமேவேதி பித்தரக்தாபிதாபப்ரகாரேண சிகித்ஸிதோக்தபித்தரக்தவிஸர்பவச்சோபசரேத் சிகித்ஸேத்| ஶங்ககே து கஷ்ணதிலாதிபிஃ விஶேஷேண லேபஃ கார்யஃ||௬||
Adhikarana kaPajaSiroBitApacikitsA (7) · Śloka 7
கபஜே ஶிரோபிதாபே லங்கயேத்| புராணஸர்பிஸ்நிக்தஂ வா வாமயேத்| ஸ்வேதஃ பிண்டேந ரூக்ஷேண| ஶிக்ருநிம்பைரண்டக்வாதேந வா நாடீஸ்வேதஃ| தேவகாஷ்டகுஷ்டஶார்ங்கேஷ்டாஸரலரோஹிஷைஃ ஸலவணைஃ ஸுகோஷ்ணௌராலேபஃ| யவசூர்ணமதுகசந்தநஹரித்ராகுஷ்டப்ரியங்குஶதபுஷ்பாஸுரதாருபிஸ்தைலாஜக்ஷீரயுக்தைஃ ஸஸைந்தவைருபநாஹஃ| விடங்கதைலஂ நஸ்யஂ ஸார்ஷபஂ வா ததேவ வா வ்யோஷஸித்தம்| மதூகஸாரகல்கோ வா மதுயுதஸ்த்வக்வா மேஷ ஶ்ரங்க்யா இங்குதஸ்ய வா| ஏபிரேவ ச தூமவர்த்திஃ| ஶிரோவிரேசநத்ரவ்யைர்வா ஸூத்ரஸ்தாநோக்தைஃ ப்ரதமநம்| தைரேவ ச பக்வஂ தைலஂ மர்ஶஃ ப்ரதிமர்ஶோ வா| ஶிரோவிரேசநாந்தே கர்ணநாதோக்தஂ ஸ்நேஹநஸ்யம்| தீக்ஷ்ணாஃ கவலாஃ மநஶ்ஶிலாநலததுத்தகாஸீஸசூர்ணஃ ஸஸர்பிஷ்கோ தூமஃ| நலதசூர்ணஸ்ய ச முஹுர்முஹுராக்ராணநம்||௭||
कफजे शिरोभितापे लङ्घयेत्| पुराणसर्पिस्निग्धं वा वामयेत्| स्वेदः पिण्डेन रूक्षेण| शिग्रुनिम्बैरण्डक्वाथेन वा नाडीस्वेदः| देवकाष्ठकुष्ठशार्ङ्गेष्टासरलरोहिषैः सलवणैः सुखोष्णौरालेपः| यवचूर्णमधुकचन्दनहरिद्राकुष्ठप्रियङ्गुशतपुष्पासुरदारुभिस्तैलाजक्षीरयुक्तैः ससैन्धवैरुपनाहः| विडङ्गतैलं नस्यं सार्षपं वा तदेव वा व्योषसिद्धम्| मधूकसारकल्को वा मधुयुतस्त्वग्वा मेष श्रृङ्ग्या इङ्गुदस्य वा| एभिरेव च धूमवर्त्तिः| शिरोविरेचनद्रव्यैर्वा सूत्रस्थानोक्तैः प्रधमनम्| तैरेव च पक्वं तैलं मर्शः प्रतिमर्शो वा| शिरोविरेचनान्ते कर्णनादोक्तं स्नेहनस्यम्| तीक्ष्णाः कवलाः मनश्शिलानलदतुत्थकासीसचूर्णः ससर्पिष्को धूमः| नलदचूर्णस्य च मुहुर्मुहुराघ्राणनम्||७||
🔊 Audio coming soon
முஹுர்முஹுராக்ராணநமித்யேவமநந்தஂ கபஜே ஶிரோபிதாபே| ஸூத்ரோக்தப்ரகாரேண ரூக்ஷேண பிண்டேந ஸ்வேதோ ஹிதஃ| அதவா ஶிக்ர்வாதிக்வாதேந நாடீஸ்வேதஃ கார்யஃ| ஸலவணைர்லவணயுக்தைஃ ஸுகோஷ்ணைர்தேவகாஷ்டாதிபிராலேபோ ஹிதஃ| ஸுரகாஷ்டஂ தேவதாரு| தைலேநாஜக்ஷீரேண ச யுக்தைஃ ஸைந்தவேந மாணிமந்தேந ஸஹிதைர்யவசூர்ணாதிபிருபநாஹஃ பிண்டபந்தஃ| விடங்கஜஂ விடங்கஸாதிதஂ வா தைலஂ விடங்கதைலஂ வா நஸ்யஂ யோஜ்யம்| ததேவ வேதி விடங்கதைலஂ வா வ்யோஶேண த்ரிகடுகேந ஸித்தஂ பக்வம்| மதூகஸாரகல்காதிநா மதுயுக்தேந நஸ்யமிதி ஸம்பந்தஃ| மேஷஶ்ரங்க்யா இங்குதஸ்ய ச த்வக்| ஏபிரேவேத்யநந்தரோக்தைர்நஸ்யௌஷதைஃ| ஶிரோவிரேசநத்ரவ்யைஃ ஸூத்ரஸ்தாநே ஶோதநாதிகணஸஂக்ரஹோக்தைஃ ப்ரதமநஂ நாஸாயாஂ ஹிதம்| ப்ரதமநஂ ஸூத்ரோக்தலக்ஷணம்| தைரேவ சேதி ஶிரோவிரேசநத்ரவ்யைஃ| மர்ஶப்ரதிமர்ஶௌ ஸூத்ரோக்தலக்ஷணௌ| ஏஷாஂ ச ஶிரோவிரேசநாநாமந்தே ப்ரயோகாந்தே கர்ணநாதோக்தஂ திலாந் நவப்ரலூநாநித்யாதிநா படிதஂ ஸ்நேஹநஸ்யஂ யோஜயேத்| தீக்ஷ்ணாஃ கவலாஸ்தீக்ஷ்ணத்ரவ்யைர்மரிசஶுண்ட்யாதிபிஃ கதாஃ| ஸுபோதம்||௭||
Adhikarana sannipAtashirobhitApacikitsA (8) · Śloka 8
ஸந்நிபாதே வ்யாமிஶ்ரோ விதிஃ||௮||
सन्निपाते व्यामिश्रो विधिः||८||
🔊 Audio coming soon
ஸந்நிபாதாபிதாபே பதக்தோஷோக்தோ விதிர்மிஶ்ரீகத்ய தோஷபலாத்யபேக்ஷயா யோஜ்யஃ||௮||
Adhikarana kRumijashirobhitApacikitsA (9) · Śloka 9
கமிஜே துராலபாஸுரதாருரோஹிஹபூதீகத்ரிபலாகட்பலவசாத்ரிகடுகைரஜாமூத்ரயுக்தஂ ஸர்பிஃ பக்வஂ பாநம்| உபஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்ய தேவதாருபூதீககடபீஸர்ஷபவிடங்கதிலகண்டகவிபக்வேந தைலேந ஶிரஃ கர்ணௌ சாப்யஜ்ய ஸ்வேதயேத்| ததஃ கமிமூர்ச்சநார்தமஸங்நஸ்தோவஸேசயேத்| ததோ ருதிரகந்தமதேந ப்ரவிஸதாஃ ஸப்தச்சதஸ்ய த்க்க்ரஸேந புஷ்பரஸேந வாநந்தரநிஷிக்தேந கமயஃ பதந்தி| ஸரலதேவதாருகட்பலஸர்ஷபாபாமார்கக்ஷவககடுகாऽலாபுஸுரஸபீஜபிப்பலீதண்டுலசூர்ணஸ்தத்பக்வஂ வா தைலஂ ஸத்யஃ கமீந் நிரஸ்யதி| விடங்கதண்டுலா வாஜிமூத்ரபிஷ்டாஃ ஶிரீஷபீஜாநி வா சாகமூத்ரபிஷ்டாநி| புஷ்கரமத்யபீஜாநி வா| கோமாஂஸேந சாகமாஂஸேந வா வஸாபிஷ்டேந யவாகூஂ கத்வா ஶிரோ விலேபயேத்| ததோ நிம்பார்கவஂஶஸுரஸகுடஜகரஞ்ஜகரவீரபத்ரக்வாதேந ஸேசயேத் அஜாமூத்ரேண வா கவோஷ்ணேந| பூதிமத்ஸ்யயுதாஶ்ச தூமாஃ| ஏவஂ கமிஷ்வபகதேஷு தேஜோவதீபூதீகவிம்பீஸுரஸநக்தமாலாவிடங்கஹரீதகீஸர்ஷபார்ககரவீரமூலமாலதீதேவதாருக்ஷவகமுஸ்தபணிஜ்ஜகபிப்பலீஶதபுஷ்பாமதூகஶணநிம்பஸாரகல்கைரஜாமூத்ரயுதைஃ ஸார்ஷபஂ தைலமைங்குதஂ பைலுகஂ வா விபக்வஂ யுக்த்யா நாவநம்| ந து ஜாது ருதிரமவஸேசயேத்| ஜந்துபிஃ பீதஶோணிதே ஹி ஶிரஸி புநரஸ்ராவஸேகாதகாண்டே மத்யுஃ ஸ்யாத்| கமிசிகித்ஸிதஂ சேக்ஷேத||௯||
कृमिजे दुरालभासुरदारुरोहिहपूतीकत्रिफलाकट्फलवचात्रिकटुकैरजामूत्रयुक्तं सर्पिः पक्वं पानम्| उपस्निग्धस्विन्नस्य देवदारुपूतीककटभीसर्षपविडङ्गतिलकण्टकविपक्वेन तैलेन शिरः कर्णौ चाभ्यज्य स्वेदयेत्| ततः कृमिमूर्च्छनार्थमसृङ्नस्तोवसेचयेत्| ततो रुधिरगन्धमदेन प्रविसृताः सप्तच्छदस्य त्क्ग्रसेन पुष्परसेन वानन्तरनिषिक्तेन कृमयः पतन्ति| सरलदेवदारुकट्फलसर्षपापामार्गक्षवककटुकाऽलाबुसुरसबीजपिप्पलीतण्डुलचूर्णस्तत्पक्वं वा तैलं सद्यः कृमीन् निरस्यति| विडङ्गतण्डुला वाजिमूत्रपिष्टाः शिरीषबीजानि वा छागमूत्रपिष्टानि| पुष्करमध्यबीजानि वा| गोमांसेन छागमांसेन वा वसापिष्टेन यवागूं कृत्वा शिरो विलेपयेत्| ततो निम्बार्कवंशसुरसकुटजकरञ्जकरवीरपत्रक्वाथेन सेचयेत् अजामूत्रेण वा कवोष्णेन| पूतिमत्स्ययुताश्च धूमाः| एवं कृमिष्वपगतेषु तेजोवतीपूतीकविम्बीसुरसनक्तमालाविडङ्गहरीतकीसर्षपार्ककरवीरमूलमालतीदेवदारुक्षवकमुस्तफणिज्जकपिप्पलीशतपुष्पामधूकशणनिम्बसारकल्कैरजामूत्रयुतैः सार्षपं तैलमैङ्गुदं पैलुकं वा विपक्वं युक्त्या नावनम्| न तु जातु रुधिरमवसेचयेत्| जन्तुभिः पीतशोणिते हि शिरसि पुनरस्रावसेकादकाण्डे मृत्युः स्यात्| कृमिचिकित्सितं चेक्षेत||९||
🔊 Audio coming soon
கமிசிகித்ஸிதஂ சேக்ஷேதேத்யந்தஂ கமிஜே ஶிரோபிதாபே| துராலபாதிபிர்த்ரவ்யைரஜாமூத்ரயுக்தஂ பக்வஂ ஸர்பிஃ பாநாய| அநேநோபஸ்நிக்தஸ்ய ஸ்விந்நஸ்ய ச தேவதார்வ்யாதிவிபக்வேந தைலேந ஶிரஃ கர்ணௌ சாப்யஜ்ய புநஃ ஸ்வேதயேத்| கண்டகோ கோகண்டகஃ| ததஃ ஸ்வேதாநந்தரஂ கமீணாஂ மூர்ச்சநார்தஂ யேந கமயஸ்த்யக்தபந்தநா மத்தா இவ ஸர்வதோऽந்தஃ ஸரந்தி ததர்தமஸக்ரக்தஂ நஸ்தோऽவஸேசயேத்| அநந்தரநிஷிக்தேந ரக்தநிஷேசநஸ்ய பஶ்சாத் ஸிக்தேந| புஷ்பரஸஃ ஸப்தச்சதபுஷ்பாணாஂ ரஸஸ்தேந| பதந்தி நாஸிகாதோ பஹிர்நிஸ்ஸரந்தி| ஸரலாதீநாஂ சூர்ணஸ்தத்பக்வஂ தைலஂ வா நஸ்யப்ரயோகாத்ஸத்யஃ கமீந் பஹிர்நிரஸ்யதி| க்ஷவகோ ராஜக்ஷவகஃ| அதவா வாஜிமூத்ரபிஷ்டா விடங்கதண்டுலா விடங்கபலாநி கமீந் நிரஸ்யந்தி அதவா சாகமூத்ரபிஷ்டாநி ஶிரீஷபீஜாநி| அதவா பிஷ்கரபீஜாநாஂ த்வக்பரிஹாரேண ப்ரயோகோ தர்ஶிதஃ| கோஂஆஂஸேநேத்யாதிநா ஶிரோலேபஃ ஸுபோதஃ| தத இதி யவாகூலேபாநந்தரஂ நிம்பாதிக்வாதேநாஜாமூத்ரேண வா கோஷ்ணேந ஸேகஃ| பூதிமத்ஸ்யஃ க்லிந்நமத்ஸ்யஃ| ஏவமித்யநந்தரோக்தக்ரியயா க்ரிமிஷ்வபகதேஷு தேஜோவத்யாதிஃ கல்கைரஜாமூத்ரயுதைஃ ஸார்ஷபாத்யந்யதமஂ தைலஂ விபக்வஂ யுக்த்யா பலாத்யபேக்ஷயா மாத்ராதிகதயா நாவநஂ குர்யாத்| ஜந்த்வபிதாபே து கதாசிதபி ரக்தஂ நாவஸேசயேத்| குத இத்யாஹ-ஜந்துபிரித்யாதி| அகாண்டே அகாலே| கமிசிகித்ஸிதே ச யதுக்தஂ தஂ விதிஂ ப்ரயோகாயேக்ஷேத||௯||
Adhikarana shiraHkampacikitsA (10) · Śloka 10
ஶிரஃகம்பமக்ஷீணஸ்யாந்நவ்யாத்யநுபத்ருதஸ்ய தாஹவர்ஜ்யஂ மாருதவிதாநேநோபக்ரமேத||௧௦||
शिरःकम्पमक्षीणस्यान्नव्याध्यनुपद्रुतस्य दाहवर्ज्यं मारुतविधानेनोपक्रमेत||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶிரஃகம்பாக்யமக்ஷீணத்வாதியுக்தஸ்ய புஂஸோ வாதாபிதாபவதுபக்ரமேத| வாதாபிதாபே சாக்நிநா தாஹ உக்தஃ| அத்ர து தாஹவர்ஜ்யமிதி விஶேஷஃ||௧௦||
Adhikarana upashIrShakacikitsA (11) · Śloka 11
உபஶீர்ஷகே ஜந்மோத்தரகாலஜாதே நவோத்திதே வாதவ்யாதிவிஹிதாந் ஸ்நேஹாந் பாநநாவநாப்யஞ்ஜநேஷு யோஜயேத்| அப்யக்தஞ்ச ஸ்வேதயித்வோபநாஹயேத்யதா விதாஹோ ந பவதி| விதாஹே வித்ரதிவத் கர்ம||௧௧||
उपशीर्षके जन्मोत्तरकालजाते नवोत्थिते वातव्याधिविहितान् स्नेहान् पाननावनाभ्यञ्जनेषु योजयेत्| अभ्यक्तञ्च स्वेदयित्वोपनाहयेद्यथा विदाहो न भवति| विदाहे विद्रधिवत् कर्म||११||
🔊 Audio coming soon
வித்ரதிவத் கர்மேத்யேவமந்தமுபஶீர்ஷகே| ஜந்மோத்தரகாலஜாத இத்யநேந ஸஹஜஸ்யாசிகித்ஸ்யத்வமுக்தம்| விதாஹஃ பாகாவஸ்தா ||௧௧||
Adhikarana piTakArbudavidradhicikitsA (12) · Śloka 12
பிடகார்புதவித்ரதிஷு யதாஸ்வமாசரேத்| வ்ரணீபூதாஸு பிடகாஸு நிம்பநிஶாமதுகதாத்ரீபலைர்விபக்வஂ தைலஂ ஶோதநரோபணம்| மூர்வாசந்தநஸாரிவாதாதகீகாந்தாலோத்ரமதுகஸமங்காபத்மகேஸரஶதபர்வகமூலைர்வித்ரதிஷு| ஏபிரேவ ச ஸித்தஂ ஸர்பிர்நஸ்யம்| ரூடே து வித்ரதௌ யஸி த்வக் ஸுப்தேவ பவதி ததோ வாமயேத்| உஅபஸ்நிக்தஂ ச விரேசயேத்||௧௨||
पिटकार्बुदविद्रधिषु यथास्वमाचरेत्| व्रणीभूतासु पिटकासु निम्बनिशामधुकधात्रीफलैर्विपक्वं तैलं शोधनरोपणम्| मूर्वाचन्दनसारिवाधातकीकान्तालोध्रमधुकसमङ्गापद्मकेसरशतपर्वकमूलैर्विद्रधिषु| एभिरेव च सिद्धं सर्पिर्नस्यम्| रूढे तु विद्रधौ यसि त्वक् सुप्तेव भवति ततो वामयेत्| उअपस्निग्धं च विरेचयेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
பிடகாதிஷு யதாஸ்வமிதி தோஷாத்யபேக்ஷயா சிகித்ஸிதாதி நிர்திஷ்டமாசரேத்| வ்ரணீபூதாஸ்விதி பாகாத்| ஸுபோதம்| மூர்வாதிபிர்விபக்வஂ தைலஂ வித்ரதிஷு வ்ரணீபூதாஸு ஶோதநஂ ரோபணஂ ச| ஏபிரிதி மூர்வாதிபிஃ| உபஸ்நிக்தஂ கிஞ்சித் ஸ்நிக்தம்|| ௧௨||
Adhikarana arUMShikAcikitsA (13) · Śloka 13
அரூஂஷிகாஸு ஜலௌகோபஹதஶோணிதஂ ஶிரஃ க்ஷுராமஷ்டஂ வா நிம்போதகேந பரிஷிச்யாஶ்வவஶகத்ரஸேந லவணப்ரகாடேந லேபயேத்| கிஞ்ஹ்சித் காலஂ ஸ்திதஂ சோஷ்ணோதகாம்லகாஞ்ஜிகாந்யதரதௌதஂ விடங்கவ்யோஷலாக்ஷாகாரதூமமநோஹ்வாலவசாரஸாஞ்ஜநஹரித்ராத்வயைராலிம்பேத்| திலமஷ்யா வா ஸ்நுஹீக்ஷீரயுக்தயா| மதுகோத்பலதிலைரண்டமார்கவபத்ரைர்வா| ஶிக்ருமூலகஸர்ஷபபீஜைர்வா கோமூத்ரபிஷ்டைஃ| பாலகாமலகநாகரமூலகஸர்ஷபபீஜைர்வா க்ஷீரபிஷ்டைஃ| ஶிரீஷத்வக்யஷ்டீமதுகாப்யாஂ வா| புராணபிண்யாககுக்குடபுரீஷாப்யாஂ வா| கபாலபஷ்டகுஷ்டசூர்ணஂ தைலயுக்தஂ கண்டூக்லேததாஹஸ்வேதவேதநாக்நம்| ததா சாசோக்தஂ சித்ரகாதிதைலமப்யஞ்ஜநம்| தந்தீபாடாகோஶாதகீசித்ரகாதீவிஷாமஹாலாங்கலகீஸித்தஂ தைலஂ வ்ரணாப்யங்கஃ| மநஶ்ஶிலைலாஹரிதாலபிப்பலீகுஷ்டகாஸீஸஹரித்ராகரஞ்ஜமுஸ்தாதகரவிடங்கஂ சித்ரகாஸித்தார்தககரவீரமூலசூர்ணகர்பஂ தைலமாதித்யபாகஂ வ்ரணரோபணம்| ஏவமநுபஶமே வமநதூமகாயஶிரோவிரேகாந் குர்யாத்||௧௩||
अरूंषिकासु जलौकोपहृतशोणितं शिरः क्षुरामृष्टं वा निम्बोदकेन परिषिच्याश्ववशकृद्रसेन लवणप्रगाढेन लेपयेत्| किञ्ह्चित् कालं स्थितं चोष्णोदकाम्लकाञ्जिकान्यतरधौतं विडङ्गव्योषलाक्षागारधूममनोह्वालवचारसाञ्जनहरिद्राद्वयैरालिम्पेत्| तिलमष्या वा स्नुहीक्षीरयुक्तया| मधुकोत्पलतिलैरण्डमार्कवपत्रैर्वा| शिग्रुमूलकसर्षपबीजैर्वा गोमूत्रपिष्टैः| बालकामलकनागरमूलकसर्षपबीजैर्वा क्षीरपिष्टैः| शिरीषत्वग्यष्टीमधुकाभ्यां वा| पुराणपिण्याककुक्कुटपुरीषाभ्यां वा| कपालभृष्टकुष्ठचूर्णं तैलयुक्तं कण्डूक्लेददाहस्वेदवेदनाघ्नम्| तथा चाचोक्तं चित्रकादितैलमभ्यञ्जनम्| दन्तीपाठाकोशातकीचित्रकातीविषामहालाङ्गलकीसिद्धं तैलं व्रणाभ्यङ्गः| मनश्शिलैलाहरितालपिप्पलीकुष्ठकासीसहरिद्राकरञ्जमुस्तातगरविडङ्गं चित्रकासिद्धार्थककरवीरमूलचूर्णगर्भं तैलमादित्यपाकं व्रणरोपणम्| एवमनुपशमे वमनधूमकायशिरोविरेकान् कुर्यात्||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶிரஃகாயவிரேகாந் குர்யாதித்யேவமந்தமரூஂஷிகாஸு| கிஞ்சித்காலஸ்திதமித்யஶ்வஶகத்ரஸலிப்தமிதி விஜ்ஞேயம்| தௌதஂ ச விடங்காதிபிராலிம்பேத்| திலமஷ்யா வா ஸ்நுஹீக்ஷீரயுக்தயா லிம்பேதிதி ஸம்பந்தஃ| மதுகாதிபத்ரைர்வா கேவலைராலிம்பேத்| ஶிக்ர்வாதிபீஜைர்வா கோமூத்ரபிஷ்டைஃ| பாலகாதிபிர்வா க்ஷீரபிஷ்டைஃ| ஶேஷயோஃ க்ஷீரமேவ| ஸுபோதம்| கபாலே மந்மயேऽக்நிநா பஷ்டஸ்ய குஷ்டஸ்ய சூர்ணஂ தைலயுக்தஂ ப்ரகரணால்லேபாத் கண்ட்வாக்நம்| சாசா இந்த்ரலுப்த இத்யேகார்தஃ| ஸுபோதம்| மநஶ்ஶிலாதிகல்கஂ தைலமாதித்யபாகஂ யதாதபேநைவ பச்யதே| ஏவமிதி பூர்வோக்தேநாநுபஶமே வமநாதீந் குர்யாத்|| ௧௩||
Adhikarana dAraNakacikitsA (14) · Śloka 14
தாரணகே லலாடே ஸிராஂ வித்யேத்| அப்யங்கஸ்நாநநாவநாநி ச ஶீலயேத் ப்ரியாலபீஜமதுககுஷ்டமாஷஸர்ஷபைஃ ஸக்ஷௌத்ரைர்லேபஃ| கோத்ரவதணக்ஷாராம்பஃ ப்ரக்ஷாலநம்||௧௪||
दारणके ललाटे सिरां विध्येत्| अभ्यङ्गस्नाननावनानि च शीलयेत् प्रियालबीजमधुककुष्ठमाषसर्षपैः सक्षौद्रैर्लेपः| कोद्रवतृणक्षाराम्भः प्रक्षालनम्||१४||
🔊 Audio coming soon
க்ஷாராம்பஃ ப்ரக்ஷாலநமித்யேவமந்தஂ தாரணகே| அப்யங்காதீநி தோஷாத்யபேக்ஷம்| கோத்ரவதணக்ஷாரஸ்ருதமம்பஸ்ததோக்தம்||௧௪||
Adhikarana indraluptacikitsA (15) · Śloka 15
இந்த்ரலுப்தே யதாஸந்நஂ ஸிராஂ வித்த்வா துத்தகாஸீஸமநஶ்ஶிலாமரிசைர்லேபயேத்| பத்ரதாருகுடந்நடாப்யாஂ வா சித்ரககரவீரநக்தமாலமாலதீஸித்தேந வா தைலேநாப்யஜ்யாத்| அவகாடபதஂ வா ஸூசீகூர்சகேந ப்ரச்சாய பூயோ பூயஃ ப்ரதிஹ்யத கபோதபங்காமூலேந லாங்கலிகாமூலேந வா மஹிஷீக்ஷீரபிஷ்டேந| கஷ்டலிப்தமேரண்டபத்ராவச்சாதிதஂ ராத்ரிமுஷிதஂ மாஹிஷநவநீதேந லிம்பேத்| மார்கவபத்ரஸஹசரபுஷ்பபக்வஂ வா| வார்தாகபலைஸ்தைலஂ பக்வஂ க்ஷௌத்ராஞ்ஜநயுக்தமாலேபஃ| ஸக்ஷௌத்ரோ வா க்ஷுத்ரவார்தாகரஸஃ| ஜலஶூகோ வா பலாஶக்ஷாரஸாந்த்ரஃ| கோஶகதா வா கஷ்டமிந்த்ரலுப்தமருஷ்கரரஸேநாவலிப்யாந்தர்தூமதக்தகூர்மமஶ்யாவசூர்ணயேத்| கூர்மகபாலபஸ்மநா வா ஸுரஸாரஸாக்தேந ப்ரதிஹ்யாத்| ஹஸ்திதந்தமஷ்யா வா தைலாந்விதயா| பூதிகரஞ்ஜபத்ராணி வா ஸஸைந்தவாநி லேபஃ| பிப்பல்யஞ்ஜநரஸாஞ்ஜநபாகுசிகாபலலோஹரஜாஂஸி வா கோமூத்ரபிஷ்டாநி| கலதிவிஹிதாநி சாசரேத்| ஸலிலஸேகமாரோமோத்கமாத் பரிஹரேத்||௧௫||
इन्द्रलुप्ते यथासन्नं सिरां विद्ध्वा तुत्थकासीसमनश्शिलामरिचैर्लेपयेत्| भद्रदारुकुटन्नटाभ्यां वा चित्रककरवीरनक्तमालमालतीसिद्धेन वा तैलेनाभ्यज्यात्| अवगाढपदं वा सूचीकूर्चकेन प्रच्छाय भूयो भूयः प्रदिह्यत कपोतपङ्कामूलेन लाङ्गलिकामूलेन वा महिषीक्षीरपिष्टेन| घृष्टलिप्तमेरण्डपत्रावच्छादितं रात्रिमुषितं माहिषनवनीतेन लिम्पेत्| मार्कवपत्रसहचरपुष्पपक्वं वा| वार्ताकफलैस्तैलं पक्वं क्षौद्राञ्जनयुक्तमालेपः| सक्षौद्रो वा क्षुद्रवार्ताकरसः| जलशूको वा पलाशक्षारसान्द्रः| गोशकृता वा घृष्टमिन्द्रलुप्तमरुष्कररसेनावलिप्यान्तर्धूमदग्धकूर्ममश्यावचूर्णयेत्| कूर्मकपालभस्मना वा सुरसारसाक्तेन प्रदिह्यात्| हस्तिदन्तमष्या वा तैलान्वितया| पूतिकरञ्जपत्राणि वा ससैन्धवानि लेपः| पिप्पल्यञ्जनरसाञ्जनबाकुचिकाफललोहरजांसि वा गोमूत्रपिष्टानि| खलतिविहितानि चाचरेत्| सलिलसेकमारोमोद्गमात् परिहरेत्||१५||
🔊 Audio coming soon
ஆரோமோத்கமாத் பரிஹரேதித்யேவமந்தமிந்த்ரலுப்தே| யதாஸந்நிமிதி ஶீர்ஷரோமநைகட்யேந ஸிராவ்யதஃ| துத்தாதிபிர்லேபஃ ஶீர்ணரோமஸ்தாநே| பத்ரதாருகுடந்நடாப்யாஂ நிர்வாபணாய லேபயேதிதி ஸம்பந்தஃ| பத்ரதாருர்தேவதாருஃ அதவா சித்ரகாதிஸித்தேந தைலேநாப்யஜ்யாத்| அவகாடபதஂ பஹுப்ரவிஷ்டஶஸ்த்ரபதஂ கத்வா ஸூசீகூர்சகேந ப்ரச்சாநம்| கபோதபங்கா ஸுவர்சலா தஸ்யா மூலேந லாங்கலிகாமலேந வா மஹிஷீக்ஷீரபிஷ்டேந புநஃ புநஃ ப்ரதேஹஃ| கஷ்டலிப்தஂ சைரண்டபத்ராவச்சாதிதஂ ஸத்ராத்ரிமுஷிதஂ ப்ராதர்மாஹிஷேண நவநீதேந லிம்பேத்| ஸுபோதம்| கோஶகதா வா கஷ்டமிந்த்ரலுப்தமருஷ்கரஸ்ய பல்லாதகஸ்ய ரஸேநாவலிப்யாந்தர்தூமஂ கக்தயா கூர்மமஷ்யாவசூர்ணயேத்| ஸுரஸாரஸாக்தேந கூர்மகபாலபஸ்மநாऽந்தர்தூமதக்தேந ப்ரதிஹ்யாத்வா| ஸுரஸா மூர்வா| கூர்மகபாலஃ கூர்மபஷ்டம்| ஸுபோதம்| குலதிவிஹிதாநீத்யௌஷதாதீநி||௧௫||
Adhikarana khalaticikitsA (16) · Śloka 16
கலதாவிந்த்ரலுப்தோக்தஃ க்ரமோ யதாதோஷஂ ச ஸுஶுத்திஃ| த்ரிபலார்ஜுநஸைர்யகத்வக்புஷ்பகஷ்ணபிண்டீதகபலமூலநீலோத்பலலோஹசூர்ணகாஸீஸஜம்பூமார்கவமஞ்ஜிஷ்டாமேஷஶ்ரங்கீகதிரரஜஃ ஸகர்தமமர்திதோக்தாணுதைலயுக்தமஸநஸாரஸமுத்ககே ந்யஸ்தஂ கர்தமே மாஸஂ நிகாதஂ ஸ்திதமுத்ததஂ ஸூசீகூர்சப்ரச்சிதாயாஃ கலதேர்லேபஃ பரஂ ரோமஸஞ்ஜநநஃ| ரக்தாக்நிமந்தபுஷ்பகிஂஶுகநலதமூலம்துகிஂஹஸ்திதந்தபஸ்மாந்யவிக்ஷீரபிஷ்டாநி லேபஃ| ஜம்பூத்வயத்வக்பத்ரமதுகபங்கரஜஸ்த்ரிபலாஶ்லேஷ்மாதகமஞ்ஜிஷ்டாப்ணிஜ்ஜகபலாத்ராக்ஷாஜஶ்ரங்கீசபலாதிவிஷாகட்பலகல்கேந க்ஷீரிவக்ஷக்வாதேந ச திலதைலமக்ஷதைலஂ சைகத்யஂ ஸாதயேத் தந்நஸ்யேऽப்யங்கே ச நியுஞ்ஜ்யாத்| ஏவமேவ மதுரவர்ககல்கேந||௧௬||
खलताविन्द्रलुप्तोक्तः क्रमो यथादोषं च सुशुद्धिः| त्रिफलार्जुनसैर्यकत्वक्पुष्पकृष्णपिण्डीतकफलमूलनीलोत्पललोहचूर्णकासीसजम्बूमार्कवमञ्जिष्ठामेषश्रृङ्गीखदिररजः सकर्दममर्दितोक्ताणुतैलयुक्तमसनसारसमुद्गके न्यस्तं कर्दमे मासं निखातं स्थितमुद्धृतं सूचीकूर्चप्रच्छितायाः खलतेर्लेपः परं रोमसञ्जननः| रक्ताग्निमन्थपुष्पकिंशुकनलदमूलम्धुकिंहस्तिदन्तभस्मान्यविक्षीरपिष्टानि लेपः| जम्बूद्वयत्वक्पत्रमधुकभृङ्गरजस्त्रिफलाश्लेष्मातकमञ्जिष्ठाफ्णिज्जकबलाद्राक्षाजश्रृङ्गीचपलातिविषाकट्फलकल्केन क्षीरिवृक्षक्वाथेन च तिलतैलमक्षतैलं चैकध्यं साधयेत् तन्नस्येऽभ्यङ्गे च नियुञ्ज्यात्| एवमेव मधुरवर्गकल्केन||१६||
🔊 Audio coming soon
மதுரவர்ககல்கேநேத்யேவமந்தஂ கலதௌ| யதாதோஷஂ ஸஂஶுத்திஃ கபேऽதிகே வமநஂ பித்தேऽதிகஂ விரேசநமித்யேவமாதிர்யதாதோஷார்தஃ| த்ரிபலாதிரஜஃ கர்தமேநார்திதோக்தாணுதைலேந ச யுக்தமஸநஸாரஸமுத்ககே பீஜகஸாரஸம்புடகே ந்யாஸ்தஂ நிஸஷ்டஂ கர்தமே மாஸஂ நிகாதஂ ஸ்திதமுத்ததஂ ப்ரச்சிதகலதௌ லேபஃ| கஷ்ணமதநஸ்ய பலம்| ரக்தாக்நிமந்தபுஷ்பாதீநாஂ பஸ்மாந்யவிக்ஷீரேணாஜக்ஷீரேண பிஷ்டாநி லேபஃ| ரக்தோ லோஹிதோऽக்நிமந்தஸ்தஸ்ய புஷ்பம்| ஜம்பூத்வகாதிகல்கேந க்ஷீரிவக்ஷக்வாதேந ச திலதைலமக்ஷதைலஂ ச மிஶ்ரீகத்ய ஸாதிதஂ நஸ்யேऽப்யங்கே ச யுஞ்ஜ்யாத்| மதுரவர்ககல்கேநைவமேவேதி க்ஷீரிவக்ஷக்வாதே மதுரவர்கஂ கல்கஂ தத்வா திலதைலமக்ஷதைலஂ சைகத்யஂ ஸாதயேந்நஸ்யேऽப்யங்கே ச|| ௧௬||
Adhikarana palitacikitsA (17) · Śloka 17
கலதிபலிதயோஶ்ச ப்ரயோகாந் பரஸ்பரஂ விதத்யாத்||௧௭||
खलतिपलितयोश्च प्रयोगान् परस्परं विदध्यात्||१७||
🔊 Audio coming soon
கலதிப்ரயோகாந் பலிதே பலிதப்ரயோகாந் கலதௌ ச விதத்யாதிதி பரஸ்பரஸ்யார்தஃ||௧௭||
Adhikarana akAlapalitacikitsA (18) · Śloka 18
அகாலபலிதேஷு வாதாதீநவேக்ஷ்ய ஸ்நேஹஸ்வேதஸஂஶோதநாஸ்ரவிஸ்ராவணாநி குர்யாத்| ததோऽஸ்யார்திதப்ரோக்தமணுதைலஂ நஸ்யமப்யஞ்ஜநஂ ச| மதுகாமலகமாக்ஷிகைஃ கேஶமூலாநி லிம்பேத்| திலாமலகக்ஷௌத்ரதைலைர்வா| தத்தகாப்ரகம்ப்வஸ்திகாஸீஸகிட்டஶர்கராபிர்வா| ஸைர்யகபுஷ்பநீலிநீத்ரிபலாபங்கரஜோபிர்வா கஷ்ணாஜமூத்ரபிஷ்டைஃ| அஸநபுஷ்பபத்ரமயே பாத்ரே பஹிராமலகீகல்கப்ரதிக்தே நிஹிதமக்ஷதைலஂ ஷண்மாஸஂ வ்ரீஹிபல்லே ஸ்திதமப்யங்காந்நாவநாத் ச பலிதஂ ஜயதி| அயமேவ கல்பஃ ஸைரீயகேऽபி| கபிகச்சூபலமூலகர்பமக்ஷதைலஂ ஸித்தமயஃபாத்ரே பூர்வவத் ஸ்திதஂ ஸமாநஂ பூர்வேண| ராமதரணீமூலபலத்வயஂ யஷ்டீமதுகபலஂ ஸாரிவார்தபலமேகத்ரஜர்ஜரீகதமக்ஷதைலபலைர்தஶபிராப்லுதஂ லோஹபாஜநே தஶாஹஂ திவஸகரகரப்ரதப்தஂ நாவநாத் பலிதக்நஂ ஸர்வேந்த்ரியதார்ட்யாவஹஂ ச| கஷ்ணதிலதிலபர்ணீத்ரிபலாமதுககாஸீஸபத்மககர்தமமாஂஸீமார்கவமஸநபத்ரஸ்வரஸபிஷ்டஂ த்ரிராத்ரமயஃபாத்ரே ஸ்தாபயேத்| ததஃ பூர்வோக்தரஸத்ருதேந பத்மிநீகர்தமப்ரலிப்ததௌதாந் கேஶாந் கபாலஂ ச லேபயேத்| ததஃ பத்மிநீகர்தமைஃ ப்ரச்சாத்ய கௌஶேயேந வேஷ்டயேத்| ததீயே சாஹ்நி ப்ரக்ஷால்யைவமேவ குர்யாத்| ஏவமலிகுலநீலாஃ கேஶாஃ ஶிரோ விபூஷயந்தி||௧௮||
अकालपलितेषु वातादीनवेक्ष्य स्नेहस्वेदसंशोधनास्रविस्रावणानि कुर्यात्| ततोऽस्यार्दितप्रोक्तमणुतैलं नस्यमभ्यञ्जनं च| मधुकामलकमाक्षिकैः केशमूलानि लिम्पेत्| तिलामलकक्षौद्रतैलैर्वा| तत्थकाभ्रकम्ब्वस्थिकासीसकिट्टशर्कराभिर्वा| सैर्यकपुष्पनीलिनीत्रिफलाभृङ्गरजोभिर्वा कृष्णाजमूत्रपिष्टैः| असनपुष्पपत्रमये पात्रे बहिरामलकीकल्कप्रदिग्धे निहितमक्षतैलं षण्मासं व्रीहिपल्ले स्थितमभ्यङ्गान्नावनात् च पलितं जयति| अयमेव कल्पः सैरीयकेऽपि| कपिकच्छूफलमूलगर्भमक्षतैलं सिद्धमयःपात्रे पूर्ववत् स्थितं समानं पूर्वेण| रामतरणीमूलपलद्वयं यष्टीमधुकपलं सारिवार्धपलमेकत्रजर्जरीकृतमक्षतैलपलैर्दशभिराप्लुतं लोहभाजने दशाहं दिवसकरकरप्रतप्तं नावनात् पलितघ्नं सर्वेन्द्रियदार्ढ्यावहं च| कृष्णतिलतिलपर्णीत्रिफलामधुककासीसपद्मककर्दममांसीमार्कवमसनपत्रस्वरसपिष्टं त्रिरात्रमयःपात्रे स्थापयेत्| ततः पूर्वोक्तरसद्रुतेन पद्मिनीकर्दमप्रलिप्तधौतान् केशान् कपालं च लेपयेत्| ततः पद्मिनीकर्दमैः प्रच्छाद्य कौशेयेन वेष्टयेत्| तृतीये चाह्नि प्रक्षाल्यैवमेव कुर्यात्| एवमलिकुलनीलाः केशाः शिरो विभूषयन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
அகாலபலிதேஷ்விதி பரிணாமபலிதே ரஸாயநோக்தேரகால இதி விஶேஷணம்| வாதாதீநவேக்ஷ்யேதி தத்யோக்யதயா| ஸுபோதம்| கேஶமூலாநி கேஶஸ்தாநாநி மதுகாதிபிர்லிம்பேத்| திலாதிபிர்வா துத்தகாதிபிர்வா காஸீஸகிட்டஂ காஸீஸத்வக்| ஸைர்யகபுஷ்பாதிபிர்வா கஷ்ணாஜஸ்ய மூத்ரேண பிஷ்டைஃ| அஸநஸ்ய புஷ்பைஃ பத்ரைஶ்ச வர்திகாகதிபாத்ரஂ கர்தவ்யமேதச்ச பஹிராமலகல்கேந ததா ப்ரதேஹ்யஂ யதா தைலாதிகரணதாஂ யாதி| ததஃ தஸ்மிந் பாத்ரே பிபீதகதைலஂ நிதேயம்| ததஸ்தத் ஷண்மாஸஂ வ்ரீஹிராஶௌ ஸ்தாப்யம்| தத்தைலமப்யங்காந்நாவநாச்ச பலிதஂ ஜயதி| அயமேவாஸநபுஷ்பபத்ரவிதிஃ ஸைரீயகோபே| ஸைரீயகஂ ஸஹசரமாம்லயநஂ ச| கபிகச்ச்வாஃ பலாநி மூலாநி ச கர்பஂ தத்வாऽக்ஷதைலஂ ஸித்தமயஃபாத்ரே பூர்வவதிதி ஷண்மாஸஂ வ்ரீஹிபல்லே ஸ்திதஂ பூர்வேணாஸநபாத்ரஸ்திததைலேந குணைஃ ஸமாநம்| ராமதரண்யாதிகஂ ஜர்ஜரீகத்ய தஶபிரக்ஷதைலபலைராப்லுதஂ லோஹபாத்ரே தஶாஹமாதித்யகிரணைஃ ப்ரதப்தஂ ஸந்நாவநாத் பலிதக்நத்வாதிகுணம்| ராமதரணீ ஸர்யகஃ| கஷ்ணதிலாதிகமஸநபத்ரரஸபிஷ்டமயஃபாத்ரே த்ரிராத்ரஂ ஸ்தாபயேத்| ததோऽநந்தரமஸநபத்ரரஸத்ருதேந பத்மிநீகர்தமேந ப்ரலிப்தாந் புநர்தௌதாந் கேஶாந் பத்மபத்ரைஃ ப்ரச்சாத்ய கௌஶேயபட்டேந வேஷ்டயேத்| ததஸ்ததீயேऽஹநி ப்ரக்ஷால்ய புநரேவமேவ லேபாதிகஂ குர்யாத்| ஏவமித்யநயா க்ரியயா அலிகுலவத் ப்ரமரஸஂஹதிவந்நீலாஃ கசாஃ ஶிரோ விபூஷயந்தி||௧௮||
Adhikarana khalatyAdau nasyAdikramaH (19) · Śloka 19
பவதி சாத்ர- கலதௌ பலிதே வல்யாஂ ஹரில்லோம்நி ச ஶோதிதம்| நஸ்யவக்த்ரஶிரோப்யங்கப்ரதேஹைஃ ஸமுபாசரேத்||௧௯||
भवति चात्र- खलतौ पलिते वल्यां हरिल्लोम्नि च शोधितम्| नस्यवक्त्रशिरोभ्यङ्गप्रदेहैः समुपाचरेत्||१९||
🔊 Audio coming soon
கலத்யாதிகே வமநாதிஶோதிதஂ புருஷஂ யோக்யைர்நஸ்யாதிபிருபாசரேத்| ஹரில்லோமா கபிலகேஶஃ ||௧௯||
Adhikarana bRuhatyAdinAvanam (20) · Śloka 20
ஸித்தஂ தைலஂ பஹத்யாத்யைர்ஜீவநீயைஶ்ச நாவநம்||௨௦||
सिद्धं तैलं बृहत्याद्यैर्जीवनीयैश्च नावनम्||२०||
🔊 Audio coming soon
பஹத்யாத்யைர்ஹ்ரஸ்வபஞ்சமூலத்ரவ்யைர்ஜீவநீயைர்ஜீவந்தீகாகோல்யாதிபிஶ்ச ஸித்தஂ தைலஂ கலத்யாதௌ நாவநஂ ஹிதம்||௨௦||
Adhikarana sahacarAditailAni nAvanArthe (21) · Śloka 21
க்ஷீராத் ஸாஹசராத் பங்கரஜஸஃ ஸௌரஸாத்ரஸாத்| ப்ரஸ்தஸ்தைலஸ்ய குடவோ யஷ்டீமதுபலாந்விதஃ| ஸித்தஶ்ஶைலாஸநே பாண்டே ஶ்ரங்கே மேஷஸ்ய வா ஸ்திதஃ| நஸ்யஂ ஸ்யாத்......................................||௨௧||
क्षीरात् साहचरात् भृङ्गरजसः सौरसाद्रसात्| प्रस्थस्तैलस्य कुडवो यष्टीमधुपलान्वितः| सिद्धश्शैलासने भाण्डे श्रृङ्गे मेषस्य वा स्थितः| नस्यं स्यात्......................................||२१||
🔊 Audio coming soon
க்ஷீராதீநாஂ ப்ரத்யேகஸ்ய ப்ரஸ்தேந மதுயஷ்டீபலாந்விதஃ ஸித்தஸ்தைலஸ்ய குடவஃ ஶைலாத்யந்யதமே பாண்டே ஸ்திதஃ கலத்யாதிஷு நஸ்யஂ ஸ்யாத்||௨௧||
Adhikarana dugdhikAdilepaH (22) · Śloka 22
........க்ஷீரபிஷ்டௌ வா துக்திகாகரவீரகௌ| உத்பாட்ய பலிதஂ தேயாவாஶயே பலிதாபஹௌ||௨௨||
........क्षीरपिष्टौ वा दुग्धिकाकरवीरकौ| उत्पाट्य पलितं देयावाशये पलितापहौ||२२||
🔊 Audio coming soon
அதவா துக்திகாகரவீரகௌ க்ஷீரேண ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டௌ பலிதமுத்பாட்யாஶயே பலிதமூலே தேயௌ||௨௨||
Adhikarana mahAnIlatailam (23) · Śloka 23
ஆதித்யவல்ல்யா மூலாநி கஷ்ணஸைரேயகஸ்ய ச| பலஂ கஷ்ணஶணாத்பத்ரஂ ஸுரஸாத்யஷ்டிமார்கவம்| ஸுராஹ்வஂ காகமாசீ ச பதக்தஶபலாஂஶிகம்| ப்ரபௌண்டரீகமஞ்ஜிஷ்டாலோத்ரகஷ்ணாகருத்பலம்| ஆம்ராஸ்திகர்தமஃ கஷ்ணோ மணாலீ ரக்தசந்தநம்| நீலீபல்லாதகாஸ்தீநி காஸீஸஂ மதயந்திகா| ஸோமராஜ்யஸநஂ ஶஸ்த்ரஂ கஷ்ணஂ பிண்டீதசித்ரகௌ| புஷ்பாண்யர்ஜுநகாஶ்மர்யா ஆமஜம்பூபலாஞ்ஜநம்| ப்ரத்யேகஂ பஞ்சபலிகஂ பிஷ்டஂ ஸத்ரிபலாகணம்| அக்ஷதைலாடகஂ தேந பசேத்தாத்ரீரஸார்மணே| குர்யாதாதித்யபாகஂ வா யாவச்சுஷ்கோ பவேத்ரஸஃ| லோஹபாத்ரே ததஃ பூதஂ மஹாநீலஂ ப்ரயோஜிதம்| தத்பாநே நாவநேऽப்யங்கே ஶுத்தஸ்ய நியதாத்மநஃ| ஸர்வஜத்ரூர்த்வரோகக்நஂ பலிதக்நஂ விஶேஷதஃ| ஏபிரேவ ச பைஷஜ்யைஃ ஶிரோவக்த்ரஞ்ச லேபயேத்||௨௩||
आदित्यवल्ल्या मूलानि कृष्णसैरेयकस्य च| फलं कृष्णशणात्पत्रं सुरसाद्यष्टिमार्कवम्| सुराह्वं काकमाची च पृथग्दशपलांशिकम्| प्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठालोध्रकृष्णागरुत्पलम्| आम्रास्थिकर्दमः कृष्णो मृणाली रक्तचन्दनम्| नीलीभल्लातकास्थीनि कासीसं मदयन्तिका| सोमराज्यसनं शस्त्रं कृष्णं पिण्डीतचित्रकौ| पुष्पाण्यर्जुनकाश्मर्या आमजम्बूफलाञ्जनम्| प्रत्येकं पञ्चपलिकं पिष्टं सत्रिफलाकणम्| अक्षतैलाढकं तेन पचेद्धात्रीरसार्मणे| कुर्यादादित्यपाकं वा यावच्छुष्को भवेद्रसः| लोहपात्रे ततः पूतं महानीलं प्रयोजितम्| तत्पाने नावनेऽभ्यङ्गे शुद्धस्य नियतात्मनः| सर्वजत्रूर्ध्वरोगघ्नं पलितघ्नं विशेषतः| एभिरेव च भैषज्यैः शिरोवक्त्रञ्च लेपयेत्||२३||
🔊 Audio coming soon
ஆஇத்யவல்ல்யா இத்யாதிநா மஹாநீலாக்யோ யோகஃ| ஆதித்யவல்யர்கவல்லீ தஸ்யா மூலாநி| கஷ்ணஸைரேயகஃ காலஸஹசரஃ தஸ்யாபி மூலாநி| கஷ்ணஶணஸ்ய பலம்| யஷ்டிமார்கவஂ நலிகா பங்கரஜஃ| ஆதித்யவல்லீமூலாதிகாகமாச்யந்தஂ பதக்தஶபலபாகிகம்| ப்ரபௌண்டரீகாதிகஂ ப்ரத்யேகஂ பஞ்சபலப்ரமாணம்| கஷ்ணமிதி ஶஸ்த்ரவிஶேஷணம்| பிண்டீதகோ மதநஃ| ஆமமபக்வஂ ஜம்பூபலம்| ஏதத்ஸர்வஂ பிஷ்டஂ கத்வா தேந தாத்ரீரஸஸ்யாமலகரஸஸ்யார்மணோ த்ரோணஃ த்வாதஶாதிகாநி பஞ்சபலஶதாநி| தஸ்மிந்நக்ஷதைலஸ்ய விபீதகதைலஸ்யாடகமஷ்டாவிஂஶத்யதிகஂ பலஶதஂ லோஹபாஜநே மந்தஂ பசேத்யாவத்ரஸஃ ஶுஷ்கோ பவேத்தாவதாதித்யபாகஂ வா குர்யாத்| ததஃ பூதஂ மஹாநீலஸஂஜ்ஞஂ தத்தைலஂ பஞ்சகர்மஶுத்தஸ்ய நியதாத்மநோ ஜிதேந்த்ரியஸ்ய பாநாதிஷு ப்ரயோஜிதஂ ஸர்வாந் ஜத்ரூர்த்வரோகாந் ஹந்தீதி ஸர்வஜத்ரூர்த்வரோகக்நஂ விஶேஷதஃ பலிதக்நஂ பவதி| ஏபிரித்யாதித்யவல்ல்யாதிபிஃ| ஸுபோதம் ||௨௩||
Adhikarana pralepanAni (24) · Śloka 24
க்ஷீரஂப்ரியாலஂ யஷ்ட்யாஹ்வஂ ஜீவநீயோ கணஸ்திலாஃ| கஷ்ணாஃ ப்ரலேபோ வக்த்ரஸ்ய ஹரில்லோமவலீஹிதஃ| திலாஃ ஸாமலகாஃ பத்மகிஞ்ஜல்கோ மதுகஂ மது| பஂஹயேத்ரஞ்ஜயேச்சைதத் கேஶாந் மூர்த்நஃ ப்ரலேபநாத்| பசேத் ஸைந்தவஶுக்தாம்லைரயஶ்சூர்ணஂ ஸதண்டுலம்| தேநாலிப்தஂ ஶிரஃஶுத்தமஸ்நிக்தமுஷிதஂ நிஶாம்| தத்ப்ராதஸ்த்ரிபலாதௌதஂ ஸ்யாத்கஷ்ணஸ்நிக்தமூர்த்தஜம்||௨௪||
क्षीरंप्रियालं यष्ट्याह्वं जीवनीयो गणस्तिलाः| कृष्णाः प्रलेपो वक्त्रस्य हरिल्लोमवलीहितः| तिलाः सामलकाः पद्मकिञ्जल्को मधुकं मधु| बृंहयेद्रञ्जयेच्चैतत् केशान् मूर्ध्नः प्रलेपनात्| पचेत् सैन्धवशुक्ताम्लैरयश्चूर्णं सतण्डुलम्| तेनालिप्तं शिरःशुद्धमस्निग्धमुषितं निशाम्| तत्प्रातस्त्रिफलाधौतं स्यात्कृष्णस्निग्धमूर्द्धजम्||२४||
🔊 Audio coming soon
க்ஷீராதிபிஃ கஷ்ணதிலாந்தைர்வக்த்ரஸ்ய ப்ரலேபோ ஹரில்லோமஸு வலீஷு ச ஹிதஃ| வலயஸ்த்வக்ஸங்கோசாஃ| திலாதிகஂ மூர்த்நஃ ப்ரலேபநாத் கேஶாந் பஂஹயேச்ச ரஞ்ஜயேச்ச| பசேதித்யாதி ஸுபோதம்| ஸமதண்டுலமயஸஃ கஷ்ணலோஹஸ்ய சூர்ணஂ ஸைந்தவஜலம்| அம்லோऽபி தக்ராத்யந்யதமஃ| ததோ ரேசநஸ்யேந ஶுத்தமஸ்நிக்தமநப்யக்தஂ ஶிரஸ்தேந லேபநத்ரவ்யேணாஸமந்தாத் லிப்தஂ நிஶாமுஷிதஂ ப்ராதஃ த்ரிபலாக்வாதேந தௌதஂ தத் ஶிரஃ கஷ்ணஸ்நிக்தமூர்த்தஜஂ கஷ்ணாஃ ஸ்நிக்தாஶ்ச மூர்த்தஜா யஸ்மிஂஸ்தத் ஸ்யாத்|| ௨௪||
Adhikarana keSarAgaH (25) · Śloka 25
அயஶ்சூர்ணோऽம்லபிஷ்டஶ்ச ராகஃ ஸத்ரிபலோ வரஃ||௨௫||
अयश्चूर्णोऽम्लपिष्टश्च रागः सत्रिफलो वरः||२५||
🔊 Audio coming soon
அயஶ்சூர்ணோऽம்லேந மத்யாதிநா பிஷ்டஸ்த்ரிபலாயுக்தோ வரஃ ஶ்ரேஷ்டோ ராகஃ கேஶராகஃ||௨௫||
Adhikarana aBya~jjanayogaH (26) · Śloka 26
கந்யாயாஸ்திலநிம்பபீஜம்துகஶ்ரேஷ்டாவசாமார்கவாத்| சூர்ணஂ சாகலகவ்யமாஹிஷபலஸ்நேஹேந ஸம்ப்லாவிதம்| பாத்ரே ஸ்தாபிதமாயஸே க்ஷிதிதலே மாஸஂ நிதாயோத்ததம்| பாலித்யஂ கலதிஞ்ச தர்பணநிபாஂ ஹந்த்யேததப்யஞ்ஜநாத்||௨௬||
कन्यायास्तिलनिम्बबीजम्धुकश्रेष्ठावचामार्कवात्| चूर्णं छागलगव्यमाहिषपलस्नेहेन सम्प्लावितम्| पात्रे स्थापितमायसे क्षितितले मासं निधायोद्धृतम्| पालित्यं खलतिञ्च दर्पणनिभां हन्त्येतदभ्यञ्जनात्||२६||
🔊 Audio coming soon
கந்யாயாஶ்சூர்ணஂ சாகலாதிமாஂஸஂ விபாச்ய ஜாதேந ஸ்நேஹேந ஸம்ப்லாவிதமாலோடிதம்| ஸுபோதம்| கந்யாஸ்தூலைலா||௨௬||
Adhikarana nAvanABya~ggayostailam (27) · Śloka 27
பீஜைஃ ஶ்லேஷ்மாதகஸ்ய வ்யபகமிததுஷைஃகாஞ்ஜிகஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டைர்யல்லிப்தால்லோஹதண்டாத்திநகரகிரணைஸ்தாபிதாத் ப்ரச்யதேவ| தத்தைலஂ கேஶகார்ஷ்ண்யஂ ஜநயதி பரமஂ நாவநாப்யஞ்ஜநாப்யாஂ மூர்த்தக்ராணாக்ஷிதந்தஶ்ரவணகலருஜஂ ஹந்தி நிஶ்ஶேஷதஶ்ச||௨௭||
बीजैः श्लेष्मातकस्य व्यपगमिततुषैःकाञ्जिकश्लक्ष्णपिष्टैर्यल्लिप्ताल्लोहदण्डाद्दिनकरकिरणैस्तापितात् प्रच्यतेव| तत्तैलं केशकार्ष्ण्यं जनयति परमं नावनाभ्यञ्जनाभ्यां मूर्द्धघ्राणाक्षिदन्तश्रवणगलरुजं हन्ति निश्शेषतश्च||२७||
🔊 Audio coming soon
லோஹதண்டஶ்ஶஸ்த்ரமயயஷ்டிஸ்தஸ்மாதம்லகாஞ்ஜிகபிஷ்டஶ்லேஷ்மாதகபீஜலிப்தாதாதபஸ்திதாத்யத்தைலஂ ச்யவதே தந்நாவநேநாப்யஞ்ஜநேந ச கேஶகார்ஷ்ண்யஂ ஜநயதி நிஶ்ஶேஷதஶ்ச மூர்த்தாதிருஜஂ ஹரதி||௨௭||
Adhikarana balAditailam (28) · Śloka 28
பலாமதூகமதுகவிதாரீசந்தநோத்பலைஃ| ஜீவகர்ஷபகத்ராக்ஷாஶர்கராபிஶ்ச ஸாதிதஃ| ப்ரஸ்தஸ்தைலஸ்ய ஸக்ஷீரோ ஜாங்கலார்ததுலாரஸே| நஸ்யஂ ஸர்வோர்த்வஜத்ரூத்தவாதபித்தாமயாபஹம்||௨௮||
बलामधूकमधुकविदारीचन्दनोत्पलैः| जीवकर्षभकद्राक्षाशर्कराभिश्च साधितः| प्रस्थस्तैलस्य सक्षीरो जाङ्गलार्धतुलारसे| नस्यं सर्वोर्ध्वजत्रूत्थवातपित्तामयापहम्||२८||
🔊 Audio coming soon
ஜாங்கலமாஂஸஸ்யார்ததுலா துலார்தஂ தஸ்ய ரஸே கஷாயே கல்கிதைர்பலாதிபிஃ ஸமக்ஷீரஸ்தைலஸ்ய ப்ரஸ்தஃ ஸாதிதஃ தேந நஸ்யஂ ஸர்வாநூர்த்வஜத்ரூத்தாநாமயாநபஹந்தி|| ௨௮||
Adhikarana mayUraghRutam (29) · Śloka 29
மயூரஂ பக்ஷபித்தாந்த்ரபாதவிட்துண்டவர்ஜிதம்| தஶமூலபலாராஸ்நாமதுகைஸ்த்ரிபலைர்யுதம்| ஜலே பக்த்வா கதப்ரஸ்தஂ தஸ்மிந் க்ஷீரஸமஂ பசேத்| கல்கிதைர்மதுரத்ரவ்யைஃ ஸர்வஜத்ரூர்த்வரோகஜித்| ததப்யாஸீகதஂ பாநபஸ்த்யப்யஞ்ஜநநாவநைஃ||௨௯||
मयूरं पक्षपित्तान्त्रपादविट्तुण्डवर्जितम्| दशमूलबलारास्नामधुकैस्त्रिफलैर्युतम्| जले पक्त्वा घृतप्रस्थं तस्मिन् क्षीरसमं पचेत्| कल्कितैर्मधुरद्रव्यैः सर्वजत्रूर्ध्वरोगजित्| तदभ्यासीकृतं पानबस्त्यभ्यञ्जननावनैः||२९||
🔊 Audio coming soon
பக்ஷாதிரஹிதஂ மயூரஂ த்ரிபலைஸ்த்ரிபலப்ரமாணைர்த்தஶமூலாதிபிர்யுதஂ ஜலே ஷோடஶகுணே பக்த்வா பாதாவஶேஷிதே தஸ்மிந் க்வாதே கல்கிதைர்மதுரஸ்கந்தத்ரவ்யைஃ க்ஷீரஸமஂ கதஸ்ய ப்ரஸ்தஂ த்வாத்ரிஂஶத்பலாநி பசேத்தத் கதஂ பாநாதிபிரப்யாஸீகதஂ ஶீலிதஂ ஸர்வாந் ஜத்ரூர்த்வரோகாந் ஜயதி||௨௯||
Adhikarana mahAmAyUraghRutam (30) · Śloka 30
ஏதேநைவ கஷாயேண கதப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்| சதுர்குணேந பயஸா கல்கைரேபிஶ்ச கார்ஷிகைஃ| ஜீவந்தீத்ரிபலாமேதாமத்வீகர்த்திபருஷகைஃ| ஸமங்காசவிகாபார்ங்கீகாஶ்மரீகர்கடாஹ்வயைஃ| ஆத்மகுப்தாமஹாமேதாதாலகர்ஜூரமஸ்தகைஃ| மணாலபிஸகர்ஜூரயஷ்டீமதுகஜீவகைஃ| ஶதாவரீவிதாரீக்ஷுபஹதீஸாரிவாயுகைஃ| மூர்வாஶ்வதஂஷ்ட்ரர்ஷபகஶ்ரங்காடககஶேருகைஃ| ராஸ்நாஸ்திதாதாமலகீஸூக்ஷ்மைலாஶடிபௌஷ்கரைஃ| புநர்நவாதவக்ஷீரீகாகோலீதந்வயாஸகைஃ| மதுகாக்ஷோடவாதாமமுஞ்ஜாதாபிஷுகைரபி| மஹாமாயூரமித்யேதந்மாயூராததிகஂ குணைஃ| தாத்விந்த்ரியஸ்வரப்ரஂஶஶ்வாஸகாஸார்திதாபஹம்| யோந்யஸக்ஶுக்ரதோஷேஷு ஶஸ்தஂ வந்த்யாஸுதப்ரதம்||௩௦||
एतेनैव कषायेण घृतप्रस्थं विपाचयेत्| चतुर्गुणेन पयसा कल्कैरेभिश्च कार्षिकैः| जीवन्तीत्रिफलामेदामृद्वीकर्द्धिपरुषकैः| समङ्गाचविकाभार्ङ्गीकाश्मरीकर्कटाह्वयैः| आत्मगुप्तामहामेदातालखर्जूरमस्तकैः| मृणालबिसखर्जूरयष्टीमधुकजीवकैः| शतावरीविदारीक्षुबृहतीसारिवायुगैः| मूर्वाश्वदंष्ट्रर्षभकश्रृङ्गाटककशेरुकैः| रास्नास्थितातामलकीसूक्ष्मैलाशठिपौष्करैः| पुनर्नवातवक्षीरीकाकोलीधन्वयासकैः| मधुकाक्षोडवाताममुञ्जाताभिषुकैरपि| महामायूरमित्येतन्मायूरादधिकं गुणैः| धात्विन्द्रियस्वरभ्रंशश्वासकासार्दितापहम्| योन्यसृक्शुक्रदोषेषु शस्तं वन्ध्यासुतप्रदम्||३०||
🔊 Audio coming soon
ஏதேநைவ பக்ஷாதிரஹிதமயூரதஶமூலாதிகஷாயேண கதப்ரஸ்தஂ சதுர்குணேந க்ஷீரேண ஸஹ பசேத்| ஏபிஶ்ச கார்ஷிகைஃ கல்கைஃ கைரித்யாஹ ஜீவந்த்யாதிபிஃ| மத்வீகா த்ராக்ஷா| ஸமங்கா மஞ்ஜிஷ்டா| தாலஸ்ய கர்ஜூரஸ்ய ச மஸ்தகஂ ஶாகாபுச்சஃ| பிஸகர்ஜூரத்யத்ர பத்மநாலஸ்ய கர்ஜூரபலாநாஞ்ச க்ரஹணம்| ஸாரிவாயுகஂ த்வே ஸாரிவே| ஸ்திரா ஸாலபர்ணீ| வாதாமஂ பலவேஶேஷஃ| ஏதந்மஹாமாயூரஂ நாம கதஂ மாயூராத் கதாத் குணைரதிகம்| தாத்விந்த்ரியஸ்வரப்ரஂஶாதீநபஹந்தீதி ததுக்தம்| யோந்யாதிதோஷேஷு ஶஸ்தம்| வந்த்யாயா தோஷோபகாதாத்ஸுதப்ரதம்| மாயூரவச்சேஷம் ||௩௦||
Adhikarana atideshena AkhvAdighRutAni (31) · Śloka 31
ஆகுபிஃ குக்குடைர்ஹஂஸைஃ ஶஶைஶ்சேதி ப்ரகல்பயேத்||௩௧||
आखुभिः कुक्कुटैर्हंसैः शशैश्चेति प्रकल्पयेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
இத்யேநேநைவ விதாநேநாக்வாதிபிஃ பதக்கதஂ கல்பயேத் பூர்வக ஏவ விஷயே|| ௩௧||
Adhikarana jatrUrdhvarogopasaMhAraH (32-28) · Śloka 28
ஜத்ரூர்த்வஜாநாஂ வ்யாதீநாமேகத்ரிஂஶச்சதத்வயம்| பரஸ்பரமத்ஸங்கீர்ணஂ விஸ்தரேண ப்ரகாஶிதம்| ஊர்த்வமூலமதஃ ஶாகமஷயஃ புருஷஂ விதுஃ| மூலப்ரஹாரிணஸ்தஸ்மாத்ரோகாந் ஶீக்ரதரஂ ஜயேத்| ஸர்வேந்த்ரியாணி யேநாஸ்மிந் ப்ராணா யேந ச ஸஂஶ்ரிதாஃ| தேந தஸ்யோத்தமாங்கஸ்ய ரக்ஷாயாமாததோ பவேத்||௩௨|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே ஶிரோரோகப்ரதிஷேதோ நாமாஷ்டவிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௮||
जत्रूर्ध्वजानां व्याधीनामेकत्रिंशच्छतद्वयम्| परस्परमद्सङ्कीर्णं विस्तरेण प्रकाशितम्| ऊर्ध्वमूलमधः शाखमृषयः पुरुषं विदुः| मूलप्रहारिणस्तस्माद्रोगान् शीघ्रतरं जयेत्| सर्वेन्द्रियाणि येनास्मिन् प्राणा येन च संश्रिताः| तेन तस्योत्तमाङ्गस्य रक्षायामादृतो भवेत्||३२|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे शिरोरोगप्रतिषेधो नामाष्टविंशोऽध्यायः||२८||
🔊 Audio coming soon
ஊர்த்வாங்கசிகித்ஸாமுபஸஞிஹீர்ஷுரிதமாஹ-ஜத்ரூர்த்வஜாநாமித்யாதி| ஶதத்வயமேகத்ரிஂஶததிகஂ பரஸ்பரமஸங்கீர்ணமூர்த்வஜத்ருகதாநாஂ விஸ்தரேண ப்ரகாஶிதம்| தத்யதா-சதுர்நவதிர்நேத்ரரோகாஃ, பஞ்சவிஂஶதிஃ கர்ணரோகாஃ, கோபூர்வைரேகீகத்யைகோநவிஂஶத்யதிகஂ ஶதம் பவதி| நாஸாரோகா அஷ்டாதஶ பூர்வைரேகீகத்ய ஸப்தத்ரிஂஶததிகஂ ஶத பவதி| முகரோகாஃ பஞ்சஸப்ததிஃ| பூர்வைரேகீகத்ய ஶதத்வயஂ த்வாதஶாதிகஂ பவதி| ஶிரோரோகா ஏகோநவிஂஶதிஃ| பூர்வைரேகீகத்ய ததைகத்ரிஂஶததிகஂ ஶதத்வயஂ பவதி| யஸ்மாதஷயஃ புருஷமூர்த்வமூலமதஃ ஶாகஂ விதுஸ்தஸ்மாந்மூலப்ரஹாரிணோ ரோகாநதிஶீக்ரஂ ஜயேத்| யேநாஸ்மிந்நுத்தமாங்கே ஸர்வேந்த்ரியாணி ஸஂஶ்ரிதாநி யேந சாஸ்மிந் ப்ராணாஃ ஸஂஶ்ரிதாஃ தேநோத்தமாங்கரக்ஷாயாமாததோ பவேதிதி|| ௩௨|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாமுத்தரதந்த்ரே அஷ்டவிஂஶோऽத்யாயஃ