5. snapanavidhiḥ

Adhikarana atha snapanavidhirnAma pa~jcamo~adhyAyaH - avataraNikA · Śloka

ಗ್ರಹಪ್ರತೀಕಾರಸ್ಯ ಪ್ರಕೃತತ್ವಾತ್ ಸ್ನಪನವಿಧೇಶ್ಚ ತತ್ರ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯಾತ್ತಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತುಂ ಪೃಥಗಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತಃ ಸ್ನಪನಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇ ಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana snapanasthAnam (2) · Śloka 2

ಸರಿತ್ಸಙ್ಗಮಗೋತೀರ್ಥಗಜೇನ್ದ್ರಸ್ಕನ್ಧಗೋಕುಲೇ| ಚತುಷ್ಪಥೇ ಚ ಸ್ನಪಯೇದ್ಬಾಲಂ ಸಸ್ತನ್ಯಮಾತರಮ್| ಶ್ಮಶಾನೇ ದೀರ್ಘರೋಗಾರ್ತ್ತಂ ಮೃತಾಪತ್ಯಾಂ ಚ ಯೋಷಿತಮ್||೨||

ಸರಿತ್ಸಙ್ಗಮಾದಿಕೇ ಬಾಲಂ ಸ್ನಪಯೇತ್| ಸಹ ಸ್ತನ್ಯಮಾತ್ರಾ ಧಾತ್ರ್ಯಾ ಯೋ ವರ್ತತೇ ತಮ್| ಸರಿನ್ನದೀ| ಗೋತೀರ್ಥಂ ಪ್ರಧಾನಗೋಸ್ಥಾನಮ್| ಗಜೇನ್ದ್ರಸ್ಕನ್ಧೋ ಭದ್ರವಾರಣಸಮೂಹಃ| ಗೋಕುಲೋ ಯತ್ರ ಗೋಸಮೂಹೋ ವರ್ತತೇ| ದೀರ್ಘರೋಗೇಣಾರ್ತ್ತಂ ಬಾಲಂ ಶ್ಮಶಾನೇ ಸ್ನಾಪಯೇತ್| ತತ್ರೈವ ಚ ಮೃತವತ್ಸಾಂ ಯೋಷಿತಮ್|| ೨||

Adhikarana snapanayogyA mahI (3) · Śloka 3

ದೂರ್ವಾಕ್ಷೀರಿದ್ರುಮವತೀ ಪ್ರಾಗುದಕ್ಪ್ರವಣಾ ಮಹೀ| ಸ್ನಿಗ್ಧನೀರುಜಪುಷ್ಪಾಢ್ಯಪಾದಪಾ ಸ್ನಪನೇ ಶುಭಾ||೩||

ದೂರ್ವಾವತ್ವಾದಿಗುಣಾ ಮಹೀ ಭೂಮಿರ್ಬಾಲಸ್ಯ ಸ್ನಪನೇ ಶುಭಾ| ಪ್ರಾಗ್ದಿಶಾಭಿಮುಖ್ಯೇನ ನಿಮ್ನಾ ಪ್ರಾಕ್ಪ್ರವಣಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಾದಿಗುಣಾಃ ಪಾದಪಾ ಯಸ್ಯಾಂ ಸಾ ತಥೋಕ್ತಾ||೩||

Adhikarana snapanayogyaH kAlaH (4) · Śloka 4

ರೇವತೀಶ್ರವಣಸ್ವಾತೀಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋತ್ತರೈನ್ದೇವೇ| ಪುಷ್ಯೇ ಮೂಲೇ ಚ ಬಾಲಸ್ಯ ಸ್ನಾನಂ ಪರ್ವದಿನೇಷು ಚ||೪||

ರೇವತ್ಯಾದ್ಯನ್ಯತಮೇ ನಕ್ಷತ್ರೇ ಬಾಲಸ್ಯ ಸ್ನಾನಂ ಶುಭಮ್| ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಂ ರೋಹಿಣೀ| ಏನ್ದವಂ ಮೃಗಶೀರ್ಷಮ್| ಪರ್ವದಿನೇಷು ಚಾಷ್ಟಮ್ಯಾದಿಷು ಬಾಲಸ್ಯ ಸ್ನಾನಂ ಶುಭಮ್||೪||

Adhikarana snapanasthale maNDalanirmANam (5) · Śloka 5

ಚತುರ್ಹಸ್ತಾಷ್ಟಹಸ್ತಂ ವಾ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ಧಸ್ತಮೇವ ವಾ| ನಲ್ವಮಾತ್ರಪ್ರಮಾಣಂ ವಾ ತ್ರಿವರ್ಣಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಲಿಖೇತ್| ಗೋಚರ್ಮಚಾಪೇಷುಮಿತಸ್ತ್ರಿವಿಧೋ ನಲ್ವ ಉಚ್ಯತೇ| ಚತುರಸ್ರಂ ಚತುರ್ದ್ವಾರಂ ಪತಾಕಾಭಿರಲಙ್ಕೃತಮ್| ಆಕೀರ್ಣಂ ಪರಿತೋ ದೂರ್ವಾಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಯವಾಙ್ಕುರೈಃ||೫||

ಚತುರ್ಹಸ್ತಾದ್ಯನ್ಯತಮೇನ ಮಾನೇನ ತ್ರಿವರ್ಣಂ ಸಿತರಕ್ತಪೀತಾದಿಕೇನ ವಿಭಾಗೇನ ಮಣ್ಡಲಂ ಲಿಖೇತ್| ನಲ್ವೋ ಮಾನವಿಶೇಷಃ| ಕಿಂಲಕ್ಷಣ ಇತ್ಯಾಹ| ತ್ರಿವಿಧೋ ನಲ್ವಃ| ಏಕೋ ಗೋಚರ್ಮಮಿತಃ ದ್ವಿತೀಯಶ್ಚಾಷೇನ ಧನುಷಾ ಮಿತಃ ತೃತೀಯ ಇಷುಣಾ ಶರೇಣ ಮಿತಃ| ಚತುರಸ್ರಮಿತ್ಯಾದಿ ಮಣ್ಡಲವಿಶೇಷಣಮ್| ಪತಾಕಾ ವೈಜಯನ್ತ್ಯಃ| ಪರಿತಃ ಸಮನ್ತಾದ್ ದೂರ್ವಾದಿಭಿರಾಕೀರ್ಣಮ್|| ೫||

Adhikarana maNDale devatA~gkanam (6) · Śloka 6

ಕ್ರಮಾತ್ಪ್ರಾಚ್ಯಾದಿಷು ಲಿಖೇದ್ಗಜಾರೂಢಂ ಪುರನ್ದರಮ್| ಧರ್ಮರಾಜಂ ಮಹಿಷಗಂ ಚಕ್ರಾಹ್ವಸ್ಥಮಪಾಮ್ಪತಿಮ್| ಧನದಂ ಚ ಗದಾಪಾಣಿಂ ಯಮಸ್ಥಾನಮತೀತ್ಯ ಚ| ಮಾತೃಸ್ಥಾನಂ ಲಿಖೇತ್ತಸ್ಮಿನ್ ಸವೃಷಂ ನನ್ದಿಕೇಶ್ವರಮ್| ಸವಧ್ವನುಚರಂ ಚಾದೌ ಮೃನ್ಮಯಂ ಚ ವಿನಾಯಕಮ್||೬||

ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಮಣ್ಡಲೇ ಪ್ರಾಚ್ಯಾದಿಷು ದಿಕ್ಷು ಕ್ರಮಾತ್ ಪುರನ್ದರಾದೀನ್ ಲಿಖೇತ್| ಪ್ರಾಗ್ದಿಶ್ಯೈರಾವತಾರೂಢಂ ಪುರನ್ದರಂ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಂ ಲಿಖೇತ್| ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯಾಂ ಮಹಿಷಗತಂ ಧರ್ಮರಾಜಂ ಯಮಮ್| ಪಶ್ಚಿಮಾಯಾಂ ಚಕ್ರವಾಕಾರೂಢಮಪಾಂಪತಿಂ ವರುಣಮ್| ಮಕರಾಸನಸ್ಥಮಿತಿ ದಾರುವಾಹಿಃ| ಉತ್ತರಸ್ಯಾಂ ಗದಾಪಾಣಿಂ ಧನದಂ ವೈಶ್ರವಣಮ್| ದಾರುವಾಹಿಃ ಸಿಂಹಾಸನಸ್ಥಮಿತಿ| ಯಮಸ್ಥಾನಮತೀತ್ಯಾತಿಕ್ರಮ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಾಯಾಂ ಮಾತೃಸ್ಥಾನಂ ಲಿಖೇತ್| ಸಹ ವಧ್ವಾ ಅನುಚರೈಶ್ಚ ವರ್ತತ ಇತಿ ತಥೋಕ್ತಮ್| ತತ್ರ ಚಾದಾವೇವ ಮೃನ್ಮಯಂ ವಿನಾಯಕಂ ಲಿಖೇತ್|| ೬||

Adhikarana maNDale vividhacihnAnAma~gkanam (7) · Śloka 7

ಅತೀತ್ಯ ವರುಣಾವಾಸಂ ಸಹಸ್ರಾರಂ ನಿವೇಶಯೇತ್| ವಿಷ್ಣುಪ್ರಹರಣಂ ಚಕ್ರಂ ಸರ್ವವಿಘ್ನನಿವಾರಣಮ್| ಸುರಯಕ್ಷೇಶಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಪದ್ಮಹಸ್ತಾಲಯಾಂ ಶ್ರಿಯಮ್| ನನ್ದ್ಯಾವರ್ತಾಙ್ಕುಶಾದರ್ಶಮತ್ಸ್ಯಸ್ವಸ್ತಿಕತೋರಣಮ್| ಶಙ್ಖಂ ಚ ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತಂ ಶ್ರೀವತ್ಸಂ ಮಾಲ್ಯದಾಮ ಚ| ಇನ್ದ್ರಾದೀನಾಂ ಪರೀವಾರಮೈಶಾನ್ಯಾದಿ ವಿದಿಕ್ಷು ಚ||೭||

ತತ್ರ ಚ ಮಣ್ಡಲೇ ವರುಣಾವಾಸಮತೀತ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮಾಯಾಂ ವಿಷ್ಣೋಃ ಪ್ರಹರಣಂ ನಿವೇಶಯೇತ್| ಸುರಯಕ್ಷೇಶಯೋರಿನ್ದ್ರಧನದಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಪದ್ಮಹಸ್ತಾಂ ಪದ್ಮಾಲಯಾಂ ಚ್ ಶ್ರಿಯಂ ವಿನಿವೇಶಯೇತ್| ತತ್ರ ಚ ನನ್ದ್ಯಾವರ್ತಾದಿಕಂ ಲಿಖೇತ್| ಸ್ವಸ್ತಿಕನನ್ದ್ಯಾವರ್ತೌ ಸನ್ನಿವೇಶೌ ಮಣ್ಡಲಾರ್ಥಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧೌ| ಶ್ರೀವತ್ಸಾಖ್ಯೋ ಮಣಿಸ್ತಿರ್ಯಗ್ದೀರ್ಘಶ್ಚತುಷ್ಕೋಣಃ| ಏಶಾನ್ಯಾದಿವಿದಿಕ್ಷುಕ್ರಮೇಣೇನ್ದ್ರಾದೀನಾಂ ಪರಿವಾರಂ ಲಿಖೇತ್| ಏಶಾನ್ಯಾಮಿನ್ದ್ರಪರಿವಾರಮ್| ಆಗ್ನೇಯ್ಯಾಂ ಯಮಪರಿವಾರಮ್| ನೈಋತ್ಯಾಂ ವರುಣಪರಿವಾರಮ್| ವಾಯವ್ಯಾಂ ಧನದಪರಿವಾರಮಿತಿ|| ೭||

Adhikarana maNDale rAkShasInAma~gkanam (8) · Śloka 8

ಲಮ್ಬೋದರೀ ಲಮ್ಬಭುಜಾ ಲಮ್ಬಕರ್ಣೀ ಚ ರಾಕ್ಷಸೀ| ಇನ್ದ್ರದ್ವಾರೇ ನಿವೇಶ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ಯಮದ್ವಾರೇ ಪ್ರಲಮ್ಬಿನೀ| ಲಮ್ಬಕೇಶ್ಯಪತಿದ್ವಾರೇ ಕೌಬರೇ ಲಮ್ಬನಾಸಿಕಾ||೮||

ಇನ್ದ್ರದ್ವಾರೇ ಪೂರ್ವೇ ಲಮ್ಬೋದರಾದಿರೂಪಾಸ್ತಿಸ್ರೋ ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋ ನಿವೇಶ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಃ| ಉದ್ದೇಶ ಏಕವಚನೇನಾಪಿ ಕರ್ತೃಬಹುತ್ವಾತ್ ಬಹುವಚನಮ್| ಪ್ರಲಮ್ಬಿನೀರೂಪಾನುಗಮಾ ರಾಕ್ಷಸೀ ಯಮದ್ವಾರೇ| ತದ್ವದಪಾಮ್ಪತೇರ್ವರುಣಸ್ಯ ದ್ವಾರೇ ಲಮ್ಬಕೇಶೀನಾಮಾ| ಕೌಬರೇ ಧನದದ್ವಾರೇ ಲಮ್ಬನಾಸಿಕಾ|| ೮||

Adhikarana maNDale sha~gkUnAma~gkanam (9) · Śloka 9

ಷಟ್ಕೀಲಾನಾಯಸಾನ್ಕುರ್ಯಾತ್ಸಪ್ತತ್ರೈಲೌಹಿಕಾನ್ ಭಿಷಕ್| ದ್ವೌ ಚಾತ್ರ ಖಾದಿರೌ ಶಙ್ಕೂ ಚನ್ದನಾಮ್ಬುಸಮುಕ್ಷಿತೌ||೯||

ಅತ್ರ ಮಣ್ಡಲೇ ಸರ್ವತೋದಿಕ್ಕಂ ಪಞ್ಚದಶ ಶಙ್ಕೂನ್ ಕುರ್ಯಾತ್| ತತ್ರ ಕೇವಲಾಯೋಮಯಾಃ ಷಣ್ಮಿಶ್ರೀಕೃತಲೋಹತ್ರಯಮಯಾಃ ಸಪ್ತ| ಚನ್ದನಾಮ್ಬುಸಮುಕ್ಷಿತೌ ಚನ್ದನಾಮ್ಬುಸಿಕ್ತೌ ದ್ವೌ ಖಾದಿರಾವಿತಿ| ತ್ರಯೋ ಲೋಹಾಃ ಸಿತಕೃಷ್ಣಪೀತಾಃ||೯||

Adhikarana maNDale ghaTAnAM niveshanam (10) · Śloka 10

ಅಷ್ಟೌ ಘಟಾಃ ಷೋಡಶ ವಾ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ ದ್ವಿಗುಣಾ ಅಪಿ| ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಙ್ಕಾಃ ಪ್ರವಾಲಾಭಾ ರಙ್ಗೈರಶ್ಲೇಷಕೈಃ ಕೃತಾಃ| ಯಥಾರ್ಹೌಷಧಸಂಯುಕ್ತಶುಚಿತೋಯಪ್ರಪೂರಿತಾಃ| ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಪಲಾಶಾಬ್ಜಗನ್ಧಮಾಲ್ಯೋಪಶೋಭಿತಾಃ| ಮಣ್ಡಲಸ್ಯ ಚತುದ್ವರಿ ಕರ್ತವ್ಯಾಃ ಸುನಿವೇಶಿತಾಃ||೧೦||

ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಙ್ಕಾ ಇತ್ಯಾದಿ ಘಟವಿಶೇಷಣಮ್| ಅಶ್ಲೇಷಕಾ ರಙ್ಗಾಃ ಪೃಥಗ್ಭೂತಾ ವರ್ಣಾಃ| ಯಥಾರ್ಹೈರೌಷಧೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಯತ್ ಶುಚಿ ತೋಯಂ ತೇನ ಪ್ರಪೂರಿತಾಃ|| ದೇವತಾ ಘಟವರ್ಣವಿಶೇಷಪರಭಾಗಲಾಭಯೋಗ್ಯೋ ಯಥಾರ್ಹಾರ್ಥಃ| ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಪಲಾಶಾದಿಭಿಃ ಶೋಭಿತಾಃ| ಪಲಾಶಂ ಛದನಮ್| ಇನ್ದ್ರದ್ವಾರೇ ಶುಕ್ಲರಙ್ಗಾಃ| ಯಮದ್ವಾರೇ ಕೃಷ್ಣಾಃ ವರುಣದ್ವಾರೇ ಪೀತಾಃ| ಕುಬೇರದ್ವಾರೇ ಲೋಹಿತಾಃ| ಇತ್ಯೇವಮಾದಿನಾ ಸುನಿವೇಶಿತಾಃ||೧೦||

Adhikarana ghaTAdiShu hemAdinikShepaNam (11) · Śloka 11

ಪೂರ್ವೇಷು ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇದ್ಧೇಮ ತತಶ್ಚ ಮಣಿಮೌಕ್ತಿಕಮ್| ಅಪರೇಷ್ವೌಷಧೀಬೀಜಾನುದಕ್ಷ್ವಕ್ಷತಸರ್ಷಪಾನ್||೧೧||

ಪೂರ್ವೇಷು ಘಟೇಷು ಹೇಮ ಕಾಞ್ಚನಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇತ್| ತತ ಇತಿ ದಕ್ಷಿಣೇಷು ಮೌಕ್ತಿಕಮ್| ಸುಬೋಧಮ್|| ೧೧||

Adhikarana mRudAdisAmagryAharaNam (12) · Śloka 12

ಮೃದಃ ಪವಿತ್ರಾ ರಕ್ಷೋಘ್ನೀರಾಹರೇತ ಸುರಾಲಯಾತ್| ಹಸ್ತಿಶಾಲಾಶ್ವಶಾಲಾಭ್ಯಾಂ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಚತುಷ್ಪಥಾತ್| ವಲ್ಮೀಕಾಗ್ರಾನ್ನದೀತೀರಾದ್ವೇಶ್ಯಾಕೋಶನೃಪಾಲಯಾತ್| ಗುಪ್ತಿದ್ವಾರಾತ್ಸಮುದ್ರಾಚ್ಚ ಸಮಿದ್ಧಂ ಚಾಗ್ನಿಮಾಹರೇತ್| ಸಮಿಧಃ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಂ ಘೃತಂ ಮಧು| ಅಕ್ಷತಾಂಸ್ತಣ್ಡುಲಾನ್ ಲಾಜಾನ್ ಪಞ್ಚವರ್ಣೋದನಂ ತಿಲಾನ್||೧೨||

ತತ್ರ ಚ ಸುರಾಲಯಾದಿತೋ ರಕ್ಷೋಘ್ನೀರ್ಮೃದ ಆಹರೇತ್| ಶೃಙ್ಗಾಟಕಂ ತ್ರಿಪಥಮ್| ವಲ್ಮೀಕಃ ಪಿಪೀಲಿಕಾಸ್ಥಾಣುಃ| ವೇಶ್ಯಾಲಯಾತ್ ಕೋಶಾಲಯಾನ್ನೃಪಾಲಯಾಚ್ಚ| ಕೋಶೋ ಧನನಿಚಯಃ| ಗುಪ್ತಿದ್ವಾರಾತ್ ಸಮುದ್ರಾಚ್ಚ| ಸಮಿದ್ಧಂ ದೀಪ್ತಮಗ್ನಿಂ ಯಾಗಜಮರಣಿಜಂ ವಾ ಯಥಾಲಾಭಮಾಹರೇತ್| ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಸಮಿದಾದೀಂಶ್ಚ|| ೧೨||

Adhikarana tatra pIThe dhAtrIbAlayorupaveshanam (13) · Śloka 13

ತತೋ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿತೇ ಪದ್ಮೇ ಸಹ ಧಾತ್ರ್ಯೋಪವೇಶಯೇತ್| ಬಾಲಮೌದುಮ್ಬರೇ ಪೀಠೇ ಪಾಲಾಶೇ ವಾಪ್ಯುದಙ್ಮುಗ್ಖಮ್| ಆಸ್ತೃತೇ ಹರಿತೈರ್ದರ್ಭೈರ್ನ ತು ಪ್ರಾಚ್ಯಾದಿದಿಙ್ಮುಖಮ್||೧೩||

ತತೋಽನನ್ತರಂ ಮಣ್ಡಲಮಧ್ಯಸ್ಥಿತೇ ಪದ್ಮೇ ಧಾತ್ರ್ಯಾ ಸಹ ಬಾಲಮುದಙ್ಮುಖಮುದುಮ್ಬರಕಾಷ್ಠಕೃತೇ ಪಾಲಾಶೇ ವಾ ಪೀಠೇ ಹರಿತೈರ್ಭೈರಾಸ್ತೃತೇ ಉಪವೇಶಯೇತ್| ಪ್ರಾಚ್ಯಾದಿದಿಗಭಿಮುಖನ್ನೈವೋಪವೇಶಯೇತ್|| ೧೩||

Adhikarana tatra samantraM juhuyAt (14) · Śloka 14

ಉದಾಹರಿಷ್ಯತೇ ಮನ್ತ್ರೋ ಯಃ ಸ್ಕನ್ದಬಲಿಕರ್ಮಣಿ| ಜುಹುಯಾತ್ತೇನ ತತ್ರಾಗ್ನಿಮುದೀಚ್ಯಾಂ ಸ್ಥಾಪಿತಂ ದಿಶಿ||೧೪||

ತತ್ರ ಪದ್ಮಮಣ್ಡಲಸ್ಯೋದೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಸ್ಥಾಪಿತಮಗ್ನಿಂ ತೇನ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಜುಹುಯಾದ್ಯೋ ಮನ್ತ್ರಃ ಸ್ಕನ್ದಬಲಿಕರ್ಮಣ್ಯುದಾಹರಿಷ್ಯತೇ ಸ ಚ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗ್ರಹಪ್ರತಿಷೇಧೇ ಅಗ್ನಯೇ ಕೃತ್ತಿಕೇತ್ಯಾದಿನಾ ಪಠಿತಃ|| ೧೪||

Adhikarana vaidyadvArA snapanavidhiH (15) · Śloka 15

ತ್ರಿರಾತ್ರೋಪೋಷಿತೋ ವೈದ್ಯಃ ಶುಕ್ಲವಾಸಾ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ| ಸರ್ಷಪಾಕ್ಷತಯುಕ್ತಾಭಿರ್ಮೃದ್ಧಿರ್ಗಾತ್ರಾಣಿ ಮಾರ್ಜಯೇತ್| ಯಥೋದಿತಾಭಿಃ ಸ್ನಪಯೇದ್ ಘಟೈಃ ಪ್ರಾಚ್ಯಾದಿದಿಕ್ಸ್ಥಿತೈಃ| ಕ್ರಮಾತ್ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೋತ್ಕ್ಷಿಪ್ತಃ ....................||೧೫||

ತತೋಽನನ್ತರಂ ತ್ರಿರಾತ್ರೋಪೋಷಿತತ್ವಾದಿಗುಣೋ ವೈದ್ಯೋ ಬಾಲಸ್ಯ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಸರ್ಷಪಾಕ್ಷತಯುಕ್ತಾಭಿರ್ಮೃದ್ಧಿರ್ಮಾರ್ಜಯನ್ ತಂ ಬಾಲಂ ಪ್ರಾಚೀದಕ್ಷಿಣಾದಿದಿಭ್ಯಃ ಕ್ರಮೇಣ ಮಣ್ಡಲಾದುತ್ಕ್ಷಿಪ್ತೈರ್ಘಟೈಃ ಸ್ನಾಪಯೇತ್|| ೧೫||

Adhikarana atha mantrAH - tatra prathamakalashamantraH (indrakalashamantraH) (17) · Śloka 17

...................................... ತತ್ರ ಮನ್ತ್ರಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಅಮೃತಾತ್ ಪೂರ್ವಮುತ್ಪನ್ನಮಿಮಂ ತೇ ಕಲಶಂ ಶುಭಮ್| ದದಾತು ಭಗವಾನಿನ್ದ್ರೋ ವಿಜಯಂ ನಾಮ ನಾಮತಃ| ರಕ್ತಪೀತಾಮ್ಬರಧರೈರ್ಭೂತೈರ್ಬಹುಭಿರನ್ವಿತಃ| ರಾಕ್ಷಸೋರಗಗನ್ಧರ್ವಪಿಶಾಚೈಶ್ಚಾನುಸೇವಿತಃ| ವಜ್ರಘಣ್ಟಾಶನಿಧರೈರ್ಮೇಘೈಶ್ಚ ವಿವಿಧಸ್ವನೈಃ| ದೇವಸಙ್ಘೈಃ ಪರಿವೃತೋ ಗಜೇನ್ದ್ರಸ್ಕನ್ಧಸಂಶ್ರಿತಃ| ಏಭಿಃ ಸಾರ್ಧಂ ಮಹಾನಿನ್ದ್ರಃ ಸ್ನಪನಂ ತೇಽನುಮನ್ಯತಾಮ್| ಪೂರ್ವದ್ವಾರೇ ಸ್ಥಿತಂ ದಿವ್ಯಂ ವಜ್ರಮಿನ್ದ್ರಾಜ್ಞಯಾ ಶುಭಮ್| ತತ್ರ ಸರ್ವಾಣಿ ಪಾಪಾನಿ ನಿಹನ್ತಾ ಚಾಪರಾಜಿತಃ| ಇನ್ದ್ರಾಯ ನಮಃ ಸ್ವಾಹಾ| ಇನ್ದ್ರಾಣ್ಯೈ ನಮಃ ಸ್ವಾಹಾ| ಅಪರಾ- ಜಿತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ| ಮೇಘಾಧಿಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ| ದೇವಾಧಿಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ| ಶತಕ್ರತವೇ ಸ್ವಾಹಾ| ೧೬(೧)|೧೭|

ಅಮೃತಾದಿತ್ಯಾದಿಸ್ನಪನೇ ಇನ್ದ್ರಕಲಶೋತ್ಕ್ಷೇಪೇ ಚ ಮನ್ತ್ರಃ| ಏವಮುತ್ತರತ್ರಾಪಿ||

Adhikarana dvitIyakalashamantraH (yamakalashamantraH) (16(2)) · Śloka 17

ದ್ವಿತೀಯಂ ಕಲಶಂ ಪುಣ್ಯಮಾದಿತ್ಯಸದೃಶಪ್ರಭಮ್| ಯಮೋ ದದಾತು ಭಗವನ್ ವೈಜಯನ್ತಂ ತು ನಾಮತಃ| ಕೃಷ್ಣಾಞ್ಜನನಿಭೈರ್ಘೋರೈಃ ಕೃಷ್ಣಾಮ್ಬರಧರೈಸ್ತಥಾ| ವೃತಃ ಕರಾಲೈರ್ವಿಕೃತೈ ರಾಕ್ಷಸೈರುಗ್ರವಿಕ್ರಮೈಃ| ಶ್ಮಶಾನಾರಣ್ಯನಿಲಯೈರ್ಮೃತವಸ್ತ್ರಾನ್ತ್ರಭೂಷಣೈಃ| ತ್ವಗಸ್ಥಿಮಜ್ಜಮಾಂಸಾದೈಃ ಪ್ರೇತೈರ್ಬಹುಭಿರಾವೃತಃ| ಧರ್ಮರಾಜೋ ಯಮಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸತ್ಯಸನ್ಧೋ ಮಹಾತಪಾಃ| ದಿವ್ಯಂ ಮಹಿಷಮಾರುಹ್ಯ ಸ್ನಪನಂ ತೇಽನುಮನ್ಯತಾಮ್| ದಕ್ಷಿಣದ್ವಾರಸಂಸ್ಥಸ್ತೇ ಯಮದಣ್ಡಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್| ದುಃಸ್ವಪ್ನಂ ದುಷ್ಕೃತಂ ಪಾಪಂ ಸರ್ವಮದ್ಯ ಹನಿಷ್ಯತಿ| ಯಮಾಯ ನಮಃ ಸ್ವಾಹಾ| ಯಮದಣ್ಡಾಯ ನಮಃ ಸ್ವಾಹಾ| ಮಹಿಷ ವಾಹನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ| ಪ್ರೇತಾಧಿಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ| ಧರ್ಮಾಧಿಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ| ವೈಜಯನ್ತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ| ೧೬(೨)||೧೭||

ದ್ವಿತೀಯಮಿತ್ಯಾದಿ ವೈಜಯನ್ತಾಖ್ಯೇ ಯಮಕಲಶೇ ಮನ್ತ್ರಃ|| ೧೬(೨)||

Adhikarana tRutIyakalashamantraH (varuNakalashamantraH) (16(3)) · Śloka 15

ಜಯನ್ತಂ ಜಯವೃದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ತೃತೀಯಂ ಕಲಶಂ ಶುಭಮ್| ದದಾತು ಮಧುರಾಜಸ್ತೇ ಭಗವಾನ್ ವರುಣಃ ಸ್ವಯಮ್| ಶ್ವೇತಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಧರೈಃ ಶ್ವೇತಗನ್ಧಾನುಲೇಪನೈಃ| ಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಪತ್ರಗೇನ್ದ್ರೈಶ್ಚ ಭಗವಾನನುಶೋಭಿತಃ| ತೀರ್ಥಕೂಪನದೀವೃಕ್ಷನಿಷ್ಕುಟೋದ್ಯಾನವಾಸಿಭಿಃ| ಪ್ರಬಲೈಃ ಕಪಿಲೈಃ ಮುಣ್ಡೈರ್ವಿಕಟೈರ್ವಾಮನೈಸ್ತಥಾ| ವೃತಃ ಪರಿಷದೈರ್ಭೂತೈಃ ಪಾಶಮುದ್ಗರಪಾಣಿಭಿಃ| ಏಭಿಃ ಸಹಾದ್ಯ ಭಗವಾನ್ ವರುಣಸ್ತ್ವಾಭಿಷಿಞ್ಚತು| ವರುಣಸ್ಯ ಮಹಾಪಾಶೋಽಪ್ಯಪರದ್ವಾರಮಾಶ್ರಿತಃ| ತವ ಪಾಪಂ ವಿಹನ್ತ್ಯಾಶು ಸರ್ವವಿಘ್ನನಿವಾರಣಃ| ವರುಣಾಯ ನಮಃ ಸ್ವಾಹಾ| ಶ್ವೇತಾಮ್ಬರಧರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ| ಮಕರ ವಾಹನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ| ಜಯನ್ತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ| ೧೬(೩)||೧೫||

ಜಯನ್ತಮಿತ್ಯಾದಿ ತೃತೀಯಕಲಶೇ ಜಯನ್ತಾಖ್ಯೇ ಮನ್ತ್ರಃ| ನಿಷ್ಕುಟೋ ಗೃಹಾರಾಮಃ| ವಿಕುಟೋ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಃ|| ೧೬(೩)||

Adhikarana caturthakalashamantraH (dhanadakalashamantraH) (16(4)) · Śloka 13

ಚತುರ್ಥಂ ಕಲಶಂ ಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರಧಾನಮಪರಾಜಿತಮ್| ಧನೇಶ್ವರೋ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಪ್ರಯಚ್ಛತ್ವಲಕಾಧಿಪಃ| ಚಿತ್ರಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಧರೈಶ್ಚಿತ್ರಗನ್ಧಾನುಲೋಪನೈಃ| ಚಿತ್ರಮದ್ಯಮದೋನ್ಮತ್ತೈರ್ಯಕ್ಷೈಃ ಸಮುಪಸೇವಿತಃ| ಮುದಿತೋದ್ಗೀತಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಸೇವಿತಶ್ಚಾಪ್ಸರೋಗಣೈಃ| ಸ ತೇ ವೈಶ್ರವಣಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸ್ನಪನತ್ವನುಮನ್ಯತಾಮ್| ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿಹರಾ ದೀಪ್ತಾ ದ್ವಾರಮುತ್ತರಮಾಶ್ರಿತಾ| ಗದಾ ತೇ ನಾಶಯತ್ವದ್ಯ ಸರ್ವಪಾಪಂ ದಿಶೋ ದಶ| ಧನಾಧಿಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ| ಗದಾಪಾಣಯೇ ಸ್ವಾಹಾ| ಅಪರಾಜಿತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ| ಚಿತ್ರಾಮ್ಬರಧರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ| ೧೬(೪)||೧೩||

ಚತುರ್ಥಮಿತ್ಯಾದಿ ಧನದಕಲಶೇ ಅಪರಾಜಿತಾಖ್ಯೋ ಮನ್ತ್ರಃ| ಅಲಕಾ ನಾಮ ಯಕ್ಷನಗರೀ|| ೧೬(೪)||

Adhikarana mantrapAThaH (16(5)) · Śloka 33

ಆಪಃ ಪವಿತ್ರಂ ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ನಾಪೋ ವೈ ಪರಮಂ ಶುಚಿಃ| ಆಪೋ ವೈ ದೇವತಾಃ ಸರ್ವಾ ಆಪಸ್ತ್ವಾಮಭಿಷಿಚ್ಯತಾಮ್| ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಭಿಃ ಸಾರ್ಧಂ ಭಗವಾಂಸ್ತ್ವಾಭಿಷಿಞ್ಚತು| ಸ್ವಾಹಾ| ಸಾಙ್ಗೋಪಾಙ್ಗಾಸ್ತಥಾ ವೇದಾಃ ಕೀರ್ತಿರ್ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸರಸ್ವತೀ| ಬಾಲಾ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ಸೀತಾ ಸಾವಿತ್ರೀ ಸರಮಾ ದ್ಯುತಿಃ| ಆಕಾಶಗಙ್ಗಾ ಗಙ್ಗಾದ್ಯಾ ಮಹಾನದ್ಯೋ ಮಹೋದಧಿಃ| ನದೀನಾಂ ಸಙ್ಗಮಾಸ್ತೀರ್ಥಾ ನಿರ್ಝರಾಃ ಸಾಗರಾಸ್ತಥಾ| ಮೇರುರ್ಮಹೇನ್ದ್ರೋ ಹಿಮವಾನ್ ಜಗಚ್ಚ ಸ್ಥಾವರತ್ತ್ರಯಮ್| ಸ್ಕನ್ದಾದಯೋ ಗ್ರಹಾಶ್ಚೈವ ತೋಷಿತಾ ಬಲಿಕರ್ಮಣಾ| ಅದ್ಯ ತ್ವಾಮಿಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತು ನೀರುಜೋ ಭವ ದಾರಕ| ನಮೋ ಭಗವತೇ ಪಿತಾಮಹಾಯ| ಔಮ್ - ಮಂ ಔಮ್ - ಮಂ - ಲ್ಮಿ - ಲ್ಮಿ - ಲಿಮುಕ್ - ಲಿಮುಕ್ - ಲಿಪಿಭವನೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ| ನಮೋ ಭಗವತೇ ರುದ್ರಾಯ ಹಿಲಿ - ಹಿಲಿ ಮೇಲ್ಲಿ - ಮೇಲ್ಲಿ ವೇಲ್ಲಿ - ವೇಲ್ಲಿ ಮ್ಮಿಲಿ -ಮ್ಮಿಲಿ ಸ್ವಾಹಾ| ರಾಕ್ಷಸಾಶ್ಚ ಪಲಾಯನ್ತು ಭೂತಾಶ್ಚ ತ್ರಸ್ತಮಾನಸಾಃ| ಮೃತಾಶನಾ ಮಹಾಜಿಹ್ವಾಸ್ತಥಾ ವಿಘ್ನವಿನಾಯಕಾಃ| ನಮೋ ಭಗವತೇ ಕುಮಾರಾಯ ಪಿಲಿ-ಪಿಲಿ ಖಿಲ್ಲಿ-ಖಿಲ್ಲಿ ಖಿಣಿ-ಖಿಣಿ ಸ್ವಾಹಾ| ಪುಷ್ಕರಂ ಪುಷ್ಕರಾಖ್ಯಂ ನೈಮಿಶಂ ಚ ತಥಾ ಗಯಾ| ಪ್ರಭಾಸಂ ಪ್ರವರಂ ತೀರ್ಥಂ ತಥಾ ಪಿಣ್ಡಾರಕಾಹ್ವಯಮ್| ತೀರ್ಥಾನ್ಯೇತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಅಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇ| ನಮೋ ಭಗವತೀಭ್ಯೋ ಮಹಾಯೋಗೀಶ್ವರೀಭ್ಯೋ ನಿಮಿ-ನಿಮಿ ಮೇನು- ಮೇನು ತರು-ತುರು ಸ್ವಾಹಾ| ಯಾಶ್ಚ ಜಾತಾಪಹಾರಿಣ್ಯೋ ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋ ವಿಕೃತಾನನಾಃ| ಅಪಿ ತಾ ನಿಹತಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಯಾಶ್ಚಾನ್ಯಾಃ ಪಾಪಚಿನ್ತಕಾಃ| ಸತೀನಾಂ ಕಪಿಲಾನಾಂ ಚ ಸಿದ್ಧಾನಂ ಚೈವ ತೇಜಸಾ| ತೇಜಸಾ ಚರ್ಷಿವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಮಯಾದ್ಯ ಸ್ನಪಿತೋ ಭವಾನ್| ಪ್ರಭುರ್ಮೃತ್ಯುರಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ ಕಾಲರಾತ್ರಿಶ್ಚ ಸಾರಥಿಃ (ಸಾರತಿಃ)| ಲಮ್ಬಾ ಚ ಲೋಹಶಙ್ಕುಶ್ಚ ಪೂತನಾ ಕೂಟಪೂತನಾ| ಅಶುಭಂ ಯಚ್ಚ ತೇ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸರ್ವಂ ಪ್ರತಿಹತಂ ಮಯಾ| ಆದಿತ್ಯಾ ವಸವೋ ರುದ್ರಾ ಅಶ್ವಿನಾವೌಷಧೀಗಣಾಃ| ಗಾವೋಽನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಸನ್ಧ್ಯೇ ಚ ನಕ್ಷತ್ರಗ್ರಹವತ್ಸರಾಃ| ವಿಶ್ವಾವಸುಶ್ಚ ಹಾಹಾ ಚ ನಾರದಸ್ತುಮ್ಬುರುಸ್ತಥಾ| ಧನ್ವನ್ತರಿರಗಸ್ತ್ಯಶ್ಚ ಸುಸ್ನಾತಂ ಪ್ರದಿಶನ್ತು ತೇ| ೧೬(೫)||೩೩||

ಆಪ ಇತ್ಯಾದಿಕಃ ಧನ್ವನ್ತರಿರಗಸ್ತ್ಯಶ್ಚ ಸುಸ್ನಾತಂ ಪ್ರದಿಶನ್ತು ತೇ ಇತ್ಯೇವ ಮನ್ತ್ರೋ ಮನ್ತ್ರಪಾಠೋ ವಿಜ್ಞೇಯಃ|| ೧೬(೫)||

Adhikarana snapanottarA caryA (17) · Śloka 17

ಸ್ನಾತೋ ದ್ವಿಜಭಿಷಗ್ಭೃತ್ಯಾನ್ಯಥಾವಿಭವಮರ್ಚಯೇತ್| ಮಾಂಸವ್ಯವಾಯಾಹಃ ಸ್ವಪ್ನಾನ್ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ವಿವರ್ಜಯೇತ್||೧೭||

ಏತೇನ ಚ ವಿಧಿನಾ ಸ್ನಾತಃ ಸನ್ ಬಾಲೋ ಯಥಾವಿಭವಂ ದ್ವಿಜಾದೀನರ್ಚಯೇತ್| ಪಞ್ಚರಾತ್ರಞ್ಚ ಮಾಂಸಾದೀನ್ ವರ್ಜಯೇತ್ || ೧೭||

Adhikarana vidhivatsnapanastavanam (18) · Śloka 18

ಸ್ನಪನಂ ಪಾಪ್ಮಜಿತ್ಪುಣ್ಯಂ ನೀರುಜಾಮಪಿ ಪುಷ್ಟಿಕೃತ್| ರೋಗಿಣಾಂ ಸರ್ವರೋಗಘ್ನಂ ವನ್ಧ್ಯಾನಾಮಪಿ ಪುತ್ರದಮ್| ವಿಧಿನಾ ವಿಧಿಹೀನನ್ತು ಸವೈದ್ಯಂ ಹನ್ತಿ ಬಾಲಕಮ್| ನೈತದಶ್ರದ್ದಧಾನಾಯ ಯೋಜ್ಯಂ ನಾನುಪಸೀದತೇ||೧೮||

ಏತಚ್ಚ ಸ್ನಪನಂ ಪಾಪ್ಮಜಿತ್ ಪುಣ್ಯಂ ನೀರುಜಾನಾಮಪಿ ಬಾಲಾನಾಂ ಪುಷ್ಟಿಕೃದ್ಭವತಿ| ರೋಗಿಣಾಂ ಪುನರ್ಬಾಲಾನಾಂ ಸರ್ವರೋಗಘ್ನಮ್| ವನ್ಧ್ಯಾನಾಮಪಿ ಯೋಷಿತಾಂ ಪುತ್ರದಂ ಭವತಿ| ಏವಙ್ಗುಣಂ ಚ ವಿಧಿನಾ ಶಸ್ತ್ರೋಕ್ತೇನ ಯುಕ್ತಂ ಭವತಿ| ವಿಧಿಹೀನಂ ಪುನಃ ಸವೈದ್ಯಂ ಬಾಲಕಂ ಹನ್ತಿ| ತಚ್ಚ ಸ್ನಾನಮಶ್ರದ್ದಧಾನಾಯ ಯೋ ನ ಶ್ರದ್ದಧಾತಿ ತಸ್ಮೈ ನ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಅನುಪಸೀದತ ಇತ್ಯುಪಸದನಮಕುರ್ವತೇ ನ ಯೋಜ್ಯಮ್||೧೮||

Adhikarana snapanajalasAdhanArthamauShadhinirdeshaH (19-20) · Śloka 20

ಪೂತೀಕರಞ್ಜತ್ವಕ್ಪತ್ರಂ ಕ್ಷೀರಿಭ್ಯೋ ವರ್ಬರಾದಪಿ| ತುಮ್ಬೀವಿಶಾಲಾರಲುಕಶಮೀಬಿಲ್ವಕಪಿತ್ಥತಃ| ಸ್ಥಾಲ್ಯಾಮುತ್ಕ್ವಾಥ್ಯ ತತ್ತೋಯಂ ಬಾಲಾನಾಂ ಸ್ನಪನಂ ಶಿವಮ್| ರಾತ್ರೌ ಪ್ರಸುಪ್ತಲೋಕಾಯಾಂ ಪುಷ್ಟಿದಂ ಸರ್ವರೋಗಜಿತ್||೧೯|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಸ್ನಪನವಿಧಿರ್ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೦||

ಪೂತೀಕರಞ್ಜಾದೀನಾಂ ತ್ವಕ್ಪತ್ರಂ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾಮುತ್ಕ್ವಥಿತಂ ತತ್ತೋಯಂ ಬಾಲಾನಾಂ ಸುಪ್ತಲೋಕಾಯಾಮಿತಿ ರಾತ್ರಾವರ್ಧಮಾತ್ರಗತಾಯಾಂ ಸ್ನಪನಂ ಶಿವಂ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರಂ ಪುಷ್ಟಿದಂ ಸರ್ವರೋಗಘ್ನಂ ಚ ಭವತಿ| ಕ್ಷೀರಿಣೋ ವಟಾದಯಃ| ವರ್ಬರವೃಕ್ಷಶ್ಚನ್ದನಾಕಾರಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ| ತುಮ್ಬೀ ಕಟುಕಾಲಾಬುನೀ| ವಿಶಾಲಾ ಗವಾಕ್ಷೀ| ಅರಲುಕೋ ಮಯುರಜಙ್ಘ ಇತಿ|| ೧೯|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾದ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||