Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

12. vartmarōgapratiṣēdhaḥ

Adhikarana atha vartmarogapratiShedho nAma dvAdasho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ வர்த்மரோகப்ரதிஷேதஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

View original

अथातो वर्त्मरोगप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

உக்தக்ரமேணைவ வர்த்மரோகப்ரதிஷேதாத்யாயஂ வ்யாக்யாதுமாரபதே||௧||

Adhikarana kRucCronmIle auShadham (2) · Śloka 2

கச்ச்ரபோதே புராணஂ கதஂ த்ராக்ஷாகல்கக்வாதஸித்தஂ ஶர்க ராவசூர்ணிதஂ ராத்ரௌ பாயயேத்| ஸ்நிக்தாஂஶ்ச நஸ்யதூமாஞ்ஜநதர்ப ணபுடபாகாந் ப்ரயோஜயேத் வாதஹரத்ரவ்யகல்பிதாஂஶ்ச வஸ்தீந் க்ஷீரஸ்விந்நைரேரண்டபல்லவைஃ ஸ்வேதஂ ச வர்த்மநாம்||௨||

View original

कृच्छ्रबोधे पुराणं घृतं द्राक्षाकल्कक्वाथसिद्धं शर्क रावचूर्णितं रात्रौ पाययेत्| स्निग्धांश्च नस्यधूमाञ्जनतर्प णपुटपाकान् प्रयोजयेत् वातहरद्रव्यकल्पितांश्च वस्तीन् क्षीरस्विन्नैरेरण्डपल्लवैः स्वेदं च वर्त्मनाम्||२||

🔊 Audio coming soon

கச்ச்ரபோதாக்யே வர்த்மரோகே ப்ரராணஂ த்ராக்ஷாயாஃ க்வாதேந தஸ்யா ஏவ ச கல்கேந ஸித்தஂ ஶக்ரரயாவசூர்ணிதஂ பிஷகாதுரஂ ராத்ரௌ பாயயேத்| அத்ர ச ஸ்நிக்தாந் நஸ்யாதீந் வாதஹரத்ரவ்யஸித்தாந் பஸ்தீந் க்ஷீரஸ்விந்நைரேரண்டபல்லவைவர்த்மநாஂ ஸ்வேதஞ்ச ப்ரயோஜயேத்||௨||

Adhikarana kRucCronmIle dAhakarma (3) · Śloka 3

ஏவமஶாந்தௌ முத்கமாத்ராந்தரைஃ பதைரக்நிநா த்வக்தாஹஂ பிந்து பிராசரேத்||௩||

View original

एवमशान्तौ मुद्गमात्रान्तरैः पदैरग्निना त्वग्दाहं बिन्दु भिराचरेत्||३||

🔊 Audio coming soon

ஏவஂ கதேऽப்யஶாந்தௌ ஸத்யாமக்நிநா பிந்துர்பிர்முத்கமாத்ராந்தரைஃ பதைஸ்த்வக்தாஹமாசரேத்| பிந்துபிரிதி த்வக்தாஹகரணே ஶராதீநாஂ முகஸ்பர்ஶேந வர்த்மநோர்பிந்த்வாகதிர்தாஹோ யோஜ்யோ முத்கமாத்ரைர்வ்யவஹிதைஃ பதைரிதி ப்ரதர்ஶிதம்||௩||

Adhikarana kumBIkAcikitsA (4) · Śloka 4

கும்பீகாபிடகாஸு வர்த்ம லிகித்வா ஸைந்தவேநாநுப்ரதி ஸார்ய படோலாமலகமதுகக்வாதேந ஸேசயேத் கதேந ச||௪||

View original

कुम्भीकापिटकासु वर्त्म लिखित्वा सैन्धवेनानुप्रति सार्य पटोलामलकमधुकक्वाथेन सेचयेद् घृतेन च||४||

🔊 Audio coming soon

நிமிஷவாதஹதௌ வர்ஜயேதித்யுக்தம்| கும்பீகாக்யாஸு பிடகாஸு வர்த்ம லிகித்வா ஸூக்ஷ்மாபீ ரேகாபிஃ ஸமஂ விதார்ய பஶ்சாத்ஸைந்தவேந ப்ரதிஸாரணஂ படோலாதிக்வாதேந கதேந ச ஸேகஂ ச||௪||

Adhikarana pittaraktokliShTayoshcikitsA (5) · Śloka 5

பித்தரக்தோத்க்லிஷ்டயோர்மதுரௌஷதஸித்தேந ஸர்பிஷா ஸ்நிக்தஸ்ய ஸிராஂ வித்யேத்| விரேசயேச்சைநஂ த்ரிவத்க்வாதவதா த்ரிபலா கல்கேந| த்ரிபலாக்வாதயுக்தேந வா ப்ராஹ்மீசூர்ணேந| சந்த நோஶீரமதுகமத்வீகாபுநர்நவபஹதீமலஸித்தஂ தைலஂ நாவயேத்| லிகிதே ச வர்த்மநி ஸ்ருதரக்தே யஷ்ட்யாஹ்வநிர்யூஹேண ப்ரக்ஷாலநம்| சந்தநஶதஂ பயஃ பரிஷேகஃ| ஶீதஸ்நிக்தாஶ்ச ஶிரோவக்த்ரலேபஃ||௫||

View original

पित्तरक्तोत्क्लिष्टयोर्मधुरौषधसिद्धेन सर्पिषा स्निग्धस्य सिरां विध्येत्| विरेचयेच्चैनं त्रिवृत्क्वाथवता त्रिफला कल्केन| त्रिफलाक्वाथयुक्तेन वा ब्राह्मीचूर्णेन| चन्द नोशीरमधुकमृद्वीकापुनर्नवबृहतीमलसिद्धं तैलं नावयेत्| लिखिते च वर्त्मनि स्रुतरक्ते यष्ट्याह्वनिर्यूहेण प्रक्षालनम्| चन्दनशृतं पयः परिषेकः| शीतस्निग्धाश्च शिरोवक्त्रलेपः||५||

🔊 Audio coming soon

பித்தோத்க்லிஷ்டே ரக்தோத்க்லிஷ்டே ச ஶிரோவக்த்ரலேபாந்தஂ யதாயோகஂ கார்யம்| லாகவாய க்ரமபங்கஃ|| ௫||

Adhikarana pakShmashAtacikitsA (6) · Śloka 6

பக்ஷ்மஶாதே ரோமகூபாந் ஸூச்யக்ரேண குட்டயோஜ்ஜலௌகோபிர்வா க்ராஹயேத்| பயஸேக்ஷுரஸேந வா வமநம்| ஸ்வாதுஶீதஸ்கந்த ஸாதிதஂ ஸர்பிர்நாவநம்| காகஜங்காஂ ரோஹிதமத்ஸ்யமாஂஸஂ ச காகஶோணிதபவிதமந்தர்தூமஂ தக்தஂ சூர்ணாஞ்ஜநஂ குர்யாத்| ஸஞ்சூர்ண்ய புஷ்பகாஸீஸஂ பாவயேத் ஸுரஸாரஸைஃ| தாம்ரே தஶாஹஂ பரமஂ பக்ஷ்மஶாதே ததஞ்ஜநம்||௬||

View original

पक्ष्मशाते रोमकूपान् सूच्यग्रेण कुट्टयोज्जलौकोभिर्वा ग्राहयेत्| पयसेक्षुरसेन वा वमनम्| स्वादुशीतस्कन्ध साधितं सर्पिर्नावनम्| काकजङ्घां रोहितमत्स्यमांसं च काकशोणितभवितमन्तर्धूमं दग्धं चूर्णाञ्जनं कुर्यात्| सञ्चूर्ण्य पुष्पकासीसं भावयेत् सुरसारसैः| ताम्रे दशाहं परमं पक्ष्मशाते तदञ्जनम्||६||

🔊 Audio coming soon

பக்ஷ்மஶாதே வ்யாக்யாஸமம்| ஸூச்யக்ரஂ ஸூசிப்ராந்தஂ தேநாகாதைஃ குட்டயத் ச்யுதாநாஂ ரோம்ணாஂ ஸுஷிராணி துதேத்| பயஸேக்ஷுரஸேந வா வமநமித்யத்ர வமநத்ரவ்யயுக்தேநேதயர்தாத் கம்யதே| ஸ்வாதுஶீதஸ்கந்தஃ ஶதாவரீஜீவந்த்யாதிஃ| (ஸஞ்சூர்ண்யேதி| புஷ்பகாஸீஸஂ தத்ஸஂஜ்ஞமௌஷதஂ ஸஞ்சூர்ண்ய சூர்ணயித்வா ஸுரஸாரஸைஃ ஸுரஸாயாஸ்துலஸ்யாஃ ஸ்வரஸைஃ ஸஹ தாம்ரே தாம்ரபாஜநே தஶாஹஂ தஶ திவஸாந் தஶாஹமித்யஸ்யாத்யந்தஸஂயோகே த்விதீயா| பவயேத் மர்தயேத்| புஷ்பகாஸீஸஂ புத்ரஞ்சாரீதி பாஷாயாம்| தத் பக்ஷ்மஶாதே பரமஂ ஶ்ரேஷ்டமஞ்ஜநம் ) ||௬||

Adhikarana pothakIcikitsA (7) · Śloka 7

போதகீர்விலிக்ய ஶுண்டீஸைந்தவமாகதிகாசூர்ணைஃ ப்ரதிஸார்ய ப்ரக்ஷால்ய சோஷ்ணாம்பஸா கதிரஸாராடகீஶிக்ருபத்ரக ஷாயேண ஸேசயேத்| ததஶ்சாம்ரஜம்பூப்ரவாலக்வாதேநாऽஶ்ச்யோதநம்| த்ரிபலாகதிரஸாரோதகேந வா மதுஸஂயுக்தேந| விட ங்கலாக்ஷாதார்வீத்வக்கைரிகாலமநோஹ்வாசூர்ணஃ க்ஷௌத்ராந்விதோऽஞ்ஜநம்||௭||

View original

पोथकीर्विलिख्य शुण्ठीसैन्धवमागधिकाचूर्णैः प्रतिसार्य प्रक्षाल्य चोष्णाम्भसा खदिरसाराढकीशिग्रुपत्रक षायेण सेचयेत्| ततश्चाम्रजम्बूप्रवालक्वाथेनाऽश्च्योतनम्| त्रिफलाखदिरसारोदकेन वा मधुसंयुक्तेन| विड ङ्गलाक्षादार्वीत्वग्गैरिकालमनोह्वाचूर्णः क्षौद्रान्वितोऽञ्जनम्||७||

🔊 Audio coming soon

போதகீர்விலிக்யேத்யாதி| கதிரஸாரஃ கதிரகாஷ்டஂ| ஆடகீ துவரீ| ஆம்ரஃ ஸஹகாரஃ| ஜம்பூஃ ப்ரஸித்தஸ்தயோஃ ப்ரவாலாநாம் க்வாதேந| மதுயுக்தேந த்ரிபலாதிக்வாதேந வாஶ்ச்யோதநம்| விடங்காதிசூர்ணஃ க்ஷௌத்ராந்விதோऽஞ்ஜநம்||௭||

Adhikarana pothakIcikitsAvisheShaH (8) · Śloka 8

ஏவமப்யநுபஶமே ஜலௌகஸோ யோஜயேத்| புநஃ புநர்வா லேகயேத்| பரிஷேகஞ்ச த்ரிபலாமதுகத்விஹரித்ராகஷாயேண மதுயுக்தேந குர்யாத்| முஸ்தஶர்கராகபித்தபத்ராம்புநா வா||௮||

View original

एवमप्यनुपशमे जलौकसो योजयेत्| पुनः पुनर्वा लेखयेत्| परिषेकञ्च त्रिफलामधुकद्विहरिद्राकषायेण मधुयुक्तेन कुर्यात्| मुस्तशर्कराकपित्थपत्राम्बुना वा||८||

🔊 Audio coming soon

ஏவஂ கதேऽப்யநுபஶமே அஶாந்தௌ ஜலௌகஸௌ யோஜயேத் தாபிர்துஷ்டரக்தமஹபரேதித்யர்தஃ| மதுயுக்தேந த்ரிபலாதிகஷாயேண பரிஷேகஂ குர்யாத்| த்விஹரித்ரா பிண்டஹரித்ரா தாருஹரித்ரா ச| முஸ்தாத்யம்புநா வா பரிஷேகஂ குர்யாத்| கபித்தோ ததித்தஃ||௮||

Adhikarana kaPotkliShTavartmacikitsA (9) · Śloka 9

கபோத்க்லிஷ்டஂ வர்த்ம லிகித்வா ஸைந்தவகாஸீஸபிப்பலீம நஶ்ஶிலாரஸாஞ்ஜநசூர்ணைர்மதுமத்பிஃ ப்ரதிஸாரயேத்| கபக்நாநி ச வமநதூமநாவநாஞ்ஜநாந்யாஹாரவிதிஶ்ச வர்த்மோபக்லேதே காஸீஸலவணஸுமநோமுகுலரஸாஞ்ஜநைர்வர்த்திரஞ்ஜநம்||௯||

View original

कफोत्क्लिष्टं वर्त्म लिखित्वा सैन्धवकासीसपिप्पलीम नश्शिलारसाञ्जनचूर्णैर्मधुमद्भिः प्रतिसारयेत्| कफघ्नानि च वमनधूमनावनाञ्जनान्याहारविधिश्च वर्त्मोपक्लेदे कासीसलवणसुमनोमुकुलरसाञ्जनैर्वर्त्तिरञ्जनम्||९||

🔊 Audio coming soon

கபோத்க்லிஷ்டஂ இதி சூர்ணைரிதி பஹுவசநமவிவக்ஷிதம்| வர்த்மோபக்லேதஃ கபோத்க்லிஷ்ட ஏவ விஜ்ஞேயஃ||௯||

Adhikarana lagaNacikitsA (10) · Śloka 10

லகணஂ கபோத்க்லிஷ்டவத் ஸாதயேத்| அஶாம்யத்யக்நிநா தாஹோ வமநஂ விரேசநஂ ச| பிப்பலீமதுகநிம்பஜ்யோதிஷ்மதீதேவ தாருவிடங்கப்ரியங்குத்ரிபலாகுஷ்டஶதாஹ்வாஸைந்தவைஃ ஸித்தஂ தைலஂ நாவயேத்| தீக்ஷ்ணாவபீடாஞ்ஜநகவலாஂஶ்ச விதத்யாதுஷ்ணோ பசாரஂ ச||௧௦||

View original

लगणं कफोत्क्लिष्टवत् साधयेत्| अशाम्यत्यग्निना दाहो वमनं विरेचनं च| पिप्पलीमधुकनिम्बज्योतिष्मतीदेव दारुविडङ्गप्रियङ्गुत्रिफलाकुष्ठशताह्वासैन्धवैः सिद्धं तैलं नावयेत्| तीक्ष्णावपीडाञ्जनकवलांश्च विदध्यादुष्णो पचारं च||१०||

🔊 Audio coming soon

லகணமிதி| யோதிஷ்மதீ கங்குணிகா| அவபீடாதிகஂ ஸூத்ரோக்த லக்ஷணம்|| ௧௦||

Adhikarana utsa~gginIcikitsA a~jjananAmikAcikitsA ca (11) · Śloka 2

உத்ஸங்கபிடகாமஞ்ஜநநாமிகாஂ ச பித்வா நிஷ்பீட்ய சோ ல்லிகிதாஂ தகரைலாஸைந்தவநோபாலீசூர்ணேந ஸக்ஷௌத்ரேண ப்ரதிஸா ரயேத்| ஹரித்ராமதுகபடோலலோத்ரஃ ஸமாக்ஷிகஃ பரிஷேகஃ||௨||

View original

उत्सङ्गपिटकामञ्जननामिकां च भित्वा निष्पीड्य चो ल्लिखितां तगरैलासैन्धवनोपालीचूर्णेन सक्षौद्रेण प्रतिसा रयेत्| हरिद्रामधुकपटोललोध्रः समाक्षिकः परिषेकः||२||

🔊 Audio coming soon

உத்ஸங்கபிடிகாமித்யாதி| பேதஃ காண்டவச்சஸ்த்ரநிக்ஷேபஃ| நேபாலீ மநஶ்ஶிலா| ப்ரதிஸாரயேல்லிம்பேத்| அர்ஶஶ்ச வர்ஜயேதித்யுக்தம்||௧௧||

Adhikarana bisavartmAdiShu cikitsA (12) · Śloka 12

பிஸவர்த்மாதிஷு பஹலவர்த்மாந்தேஷு ஸைந்தவஂ ப்ரதிஸாரணம்| பிஸஶ்லிஷ்டவர்த்மநோஸ்ததாநுபஶமேऽக்நிநா க்ஷாரேண வா தஹநம்||௧௨||

View original

बिसवर्त्मादिषु बहलवर्त्मान्तेषु सैन्धवं प्रतिसारणम्| बिसश्लिष्टवर्त्मनोस्तथानुपशमेऽग्निना क्षारेण वा दहनम्||१२||

🔊 Audio coming soon

பிஸவர்த்மாதிஷ்விதி ஸப்தஸு| தத்ர விஶேஷோ விஸஶ்லிஷ்டயோஃ| ததேதி ஸைந்தவப்ரதிஸாரணேநாநுபஶமே அக்நிக்ஷாரயோரந்யதரேண தஹநம்||௧௨||

Adhikarana kukUNakacikitsA (13) · Śloka 13

குகூணகே நிம்பபத்ரத்ரிபலாகதிரமூலகல்கவிபக்வஂ ஸர்பிர்தாத்ரீ பாயயித்வா ஸைந்தவஸர்ஷபோபகுல்யாயஷ்ட்யாஹ்வவ தோஷ்ணோம்பஸா வாமயேத்| பிப்பலீத்ராக்ஷாபாயாநிர்யூஹேண விரேசயேத்| ஸ்தநௌ சாஸ்யா மாகதிகாமுஸ்தாத்விரஜநீகல்கே நாலிப்யோத்வர்தயேத்| தூபயேச்ச ஸகதைஃ ஸித்தார்தகைஃ| பாயயேச்சைநாஂ படோலமுஸ்தமத்வீகாகுடூசீத்ரிபலாகஷாயம்| பாலஸ்ய வர்த்மநீ லிகித்வா மதுஸைந்தவரஸாஞ்ஜநைஃ ப்ரதி ஸார்யாமலக்யஶ்மந்தகஜம்பூபல்லவக்வாதேந ப்ரக்ஷாலயேத்| ஜலௌகோபிர்வா க்ராஹயேத்| வேதநாயாஂ து குஷ்டகுடூசீகல்கோ தகேந ஸகுடக்ஷௌத்ரேண பரிஷேகோ மூர்தாநஂ சாஸ்ய கடுதைலே நாப்யஜ்ய பாடாகல்கேந ப்ரலிப்யார்ஜுநபில்வநிர்குண்டீமார்க வதக்காரீஸைர்யககார்பாஸீமாலதீபத்ரநிர்யூஹேண ஸேசயேத்| மரிசவிடங்கஹரித்ராகல்கஸித்தஂ தைலஂ ப்ரதிமர்ஶஃ| மூர்வாதாம்ரரஜஸீ ஸ்தந்யபிஷ்டே பிண்டாஞ்ஜநம்| ஶங்கமநஶ்ஶிலா ஸைந்தவரஸாஞநக்ஷௌத்ரைர்வா ரஸக்ரியா| லோஹஶிவாடிகாமதஃ கபாலேऽநேகஶஃ ப்ரதப்தாஃ ஸ்தந்யேந நிர்வாபிதாஃ ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணமஞ்ஜநம்| லாக்ஷாவேல்லமநஃஶிலாலகைரிகதார்வீத்வக்பிர்வா| புநஃ புநஶ்ச தாத்ரீஂ வமநவிரேசநைருபபாதயேத்||௧௩||

View original

कुकूणके निम्बपत्रत्रिफलाखदिरमूलकल्कविपक्वं सर्पिर्धात्री पाययित्वा सैन्धवसर्षपोपकुल्यायष्ट्याह्वव तोष्णोम्भसा वामयेत्| पिप्पलीद्राक्षाभायानिर्यूहेण विरेचयेत्| स्तनौ चास्या मागधिकामुस्ताद्विरजनीकल्के नालिप्योद्वर्तयेत्| धूपयेच्च सघृतैः सिद्धार्थकैः| पाययेच्चैनां पटोलमुस्तमृद्वीकागुडूचीत्रिफलाकषायम्| बालस्य वर्त्मनी लिखित्वा मधुसैन्धवरसाञ्जनैः प्रति सार्यामलक्यश्मन्तकजम्बूपल्लवक्वाथेन प्रक्षालयेत्| जलौकोभिर्वा ग्राहयेत्| वेदनायां तु कुष्ठगुडूचीकल्को दकेन सगुडक्षौद्रेण परिषेको मूर्धानं चास्य कटुतैले नाभ्यज्य पाठाकल्केन प्रलिप्यार्जुनबिल्वनिर्गुण्डीमार्क वतक्कारीसैर्यककार्पासीमालतीपत्रनिर्यूहेण सेचयेत्| मरिचविडङ्गहरिद्राकल्कसिद्धं तैलं प्रतिमर्शः| मूर्वाताम्ररजसी स्तन्यपिष्टे पिण्डाञ्जनम्| शङ्खमनश्शिला सैन्धवरसाञनक्षौद्रैर्वा रसक्रिया| लोहशिवाटिकामृदः कपालेऽनेकशः प्रतप्ताः स्तन्येन निर्वापिताः श्लक्ष्णचूर्णमञ्जनम्| लाक्षावेल्लमनःशिलालगैरिकदार्वीत्वग्भिर्वा| पुनः पुनश्च धात्रीं वमनविरेचनैरुपपादयेत्||१३||

🔊 Audio coming soon

குகூணகநாம்நி ரோகே பாலஸ்ய தாத்ர்யா நிம்பபத்ராதிநா ஸர்பிஸ்ஸைந்தவாதியுக்தேநோஷ்ணாம்பஸா வமநஂ பிப்பல்யாதி நிர்யூஹேண விரேசநஂ சோச்யமாநஂ ஸுபோதம்| அஸ்யாஶ்ச தாத்ர்யா ஸ்தநௌ மாகதிகாதிபிராலிப்யோத்வர்தயேத்| ஸகதைர்கதஸஹிதைஃ ஸித்தார்தகைர்தூபயேச்ச| ஸித்தார்தகஃ ஸர்ஷபஃ| ஏநாஂ தாத்ரிஂ படோலாதிகஷாயஂ ச பாயயேத்| இதி தாத்ர்யா பாலோபகாராய க்ரியா| பாலஸ்யேதி| பரஂ து பாலஸ்ய வர்த்மலேகநப்ரதிஸாரணப்ரக்ஷாலந ஜலௌகஸோ யோஜ்யாஃ வேதநாயாஂ ருஜாயாமர்தாதிதிமாத்ராயஂ து பாலஸ்ய குடக்ஷௌத்ரஸஹிதேந குஷ்டாதிகல்கோதகேந பரிஷேகஃ| அஸ்யேதி பாலஸ்ய மூர்தாநஂஶிரஃ| ஸுபோதம்| காதுஶப்தேந ஸர்ஷபா உச்யந்தே| மரிசாதீநாஂ கல்கேந ஸித்தஂ தைலஂ ப்ரதிமர்ஶோ நஸ்யம்| வ்யாக்யாஸமம்| பிண்டாஞ்ஜநஂ வர்திஃ| த்ரவகஷ்டா ரஸக்ரியா| க்ஷௌத்ரே க்ஷிப்தஶ்சூர்ணோத்ரவாஞ்ஜநம்| லோஹமயஃ| ஶிவாடிகா காகோதும்பரிகா| மத் கைரிகம்||௧௩||

Adhikarana pakShmoparodhacikitsA (14) · Śloka 14

பக்ஷ்மோபரோதே ஸமுபசிதஂ வர்த்ம லேகநேநோத்க்லிஷ்டஂ ரக்தஂ விஸ்ராவணேந ஸஶோபஂ ஶிரோவிரேககவலவமநைர்யாபயேத்| ப்ரவத்தேஷு து ரோமஸு விஶுத்ததேஹஸ்ய ஸஹிஷ்ணோர்ப்ருவோऽதஸ்தாத் த்வௌ பாகௌ பக்ஷ்மாந்தாத்பாகமேகஂ ஸமுத்ஸஜ்ய யவமாத்ரஂ ததாகதி திர்யக் சேதயேதாற்த்ரவாஸஸா ச ரக்தஂ கஹ்ணீயாத்| ததஸ்தநுபூதே ரக்தே க்ஷௌமஸூத்ரேண பாலேந வா தநுர்வக்ரயா ஸூச்யா முத்கமாத்ராந்தரைஃ பதைஃ ஸீயேத்| ததோऽஸ்ய லலாடே பட்டஂ பத்த்வா தந்ஸீவநஸூத்ரஂ தத்ர ஸூசீபதைர்நாதிகாடஶ்ல தமாஸஜ்ஜேத்| ஶததௌதகதேந சாஸ்ய ஸக்ஷௌத்ரேண கவலிகாஂ தத்யாத்| ந சைதத் பத்நீயாத்| வ்ரணவேதநாயாஂ வஸ்த்ரபத்தேந யஷ்டீ மதுகசூர்ணேந ஸஂஸ்கதஂ ஸர்பிஃ பரிஷேகோ வடாதிகஷாயாஶ்ச ஸக்ஷீராஃ| பஞ்சமே ஷஷ்டே வாஹநி ஸ்திரீபூதேஷு ஶஸ்த்ரபதேஷு ஸீவநஸூத்ரமவலம்பகாச்சித்வாऽபநயேத்| வ்ரணஂ ச ஸ்வர்ண கைரிகரஜஸாऽவசூர்ணயேத்| தீக்ஷ்ணநஸ்யாஞ்ஜநாநி சாவசா ரயேத்| அத்யுத்க்ஷிப்தே து ஸூத்ரே ஶ்வயதுஃ ஸ்யாத்| தத்ர மதுஃ ஸ்வேதஃ ஸ்நைஹிகஂ ச நஸ்யம்| நிர்புஜ்ய வா வர்த்மதோஷோபஹதாஂ வலீ விலிக்ய தம்புரூ வக்ரகுஶாபயாவீஜாந்யதமகல்கேந ப்ரதிஸாரயேத்| க்ஷாரேண வா தஹேத்தப்தயா வா ஶலாகயா| உபபக்ஷ்மாணி து லாக்ஷாரஸேந லக்ஷயித்வா ஸந்தஂஶேநோத்தத்ய தநுஸூச்யக்ரேணாக்நிவர்ணேந ரோகூபாந் தஹேத்| ததஶ்ச பூர்வவத் பரிஷேகோ நாவநஂ ச||௧௪||

View original

पक्ष्मोपरोधे समुपचितं वर्त्म लेखनेनोत्क्लिष्टं रक्तं विस्रावणेन सशोफं शिरोविरेककवलवमनैर्यापयेत्| प्रवृद्धेषु तु रोमसु विशुद्धदेहस्य सहिष्णोर्भ्रुवोऽधस्ताद् द्वौ भागौ पक्ष्मान्ताद्भागमेकं समुत्सृज्य यवमात्रं तदाकृति तिर्यक् छेदयेदाऱ्द्रवाससा च रक्तं गृह्णीयात्| ततस्तनुभूते रक्ते क्षौमसूत्रेण बालेन वा धनुर्वक्रया सूच्या मुद्गमात्रान्तरैः पदैः सीयेत्| ततोऽस्य ललाटे पट्टं बद्ध्वा तन्सीवनसूत्रं तत्र सूचीपदैर्नातिगाढश्ल थमासज्जेत्| शतधौतघृतेन चास्य सक्षौद्रेण कवलिकां दद्यात्| न चैतद् बध्नीयात्| व्रणवेदनायां वस्त्रबद्धेन यष्टी मधुकचूर्णेन संस्कृतं सर्पिः परिषेको वटादिकषायाश्च सक्षीराः| पञ्चमे षष्ठे वाहनि स्थिरीभूतेषु शस्त्रपदेषु सीवनसूत्रमवलम्बकाच्छित्वाऽपनयेत्| व्रणं च स्वर्ण गैरिकरजसाऽवचूर्णयेत्| तीक्ष्णनस्याञ्जनानि चावचा रयेत्| अत्युत्क्षिप्ते तु सूत्रे श्वयथुः स्यात्| तत्र मृदुः स्वेदः स्नैहिकं च नस्यम्| निर्भुज्य वा वर्त्मदोषोपहतां वली विलिख्य तम्बुरू वक्रकुशाभयावीजान्यतमकल्केन प्रतिसारयेत्| क्षारेण वा दहेत्तप्तया वा शलाकया| उपपक्ष्माणि तु लाक्षारसेन लक्षयित्वा सन्दंशेनोद्धृत्य तनुसूच्यग्रेणाग्निवर्णेन रोकूपान् दहेत्| ततश्च पूर्ववत् परिषेको नावनं च||१४||

🔊 Audio coming soon

பக்ஷ்மோபரோதே ஸமுபசிதாதிரூபே வர்த்மநி விஶேஷேண விலேகநாதிக்ரியாவிஶேஷஃ| ப்ரவத்தேஷு து ரோமஸு பக்ஷ்மோபரோதே பக்ஷ்மணாமூர்த்வகாநாஂ ப்ருவஶ்ச யதந்தரஂ தந்த்ரிபாகைர்விகல்ப்யம்| ததோ த்வௌ பாகௌ ப்ருவோऽதஸ்தாத் த்யக்த்வா யவமாத்ரஂ யவா கதிஂ ச திர்யக் சேதஂ ஶஸ்த்ரேண தத்யாத்ரக்தஂ சார்த்ரவாஸஸா கஹ்ணீயாத்| ததோऽநந்தரஂ தநுபூதேऽஸ்ரோ வஹநேந ஸ்வல்பீபவதி| தநுர்வக்ரா ஸூசீ ஶஸ்த்ரவிதாவுக்தா| ஏவஂ ஸ்யூதே வர்த்மவ்ரணே யத்ஸீவநஸூத்ரஂ தச்சிரஸி பதக்பத்தஂ பட்டஂ ஸீவந்யா நாதிகாடஶ்லதமாஸஞ்சேத்| சிரகஹீதே ச ஸூத்ரே கவலிகாஂ சைலகண்டிகாஂ வ்ரணஸ்யோபரி தத்யாத்| ஏதிதிதி ப்ரகதஂ வர்த்ம| வடாதிகஷாயாஶ்ச ஸக்ஷீராஃ பரிஷேகா இதி ஸம்பத்யதே| ஸுபோதம்| அவலம்பகஂ ஶிரஃ பட்டகஂ யந்த்ரதயா ஸீவநஸூத்ரஸ்யாஸஞ்ஜநார்தஂ பூர்வமுக்தம்| ஸ்வர்ணகைரிகோ கைரிகவிஶேஷஃ| நாதிகாடஶ்லதமாஸஞ்ஜேதித்யுக்தமதஸ்ததந்யதாத்வே தோஷமாஹ| ஸூத்ரே த்வத்யுத்க்ஷிப்தே ஸதி காடத்வாச்ச்வயதுஃ ஸ்யாத்| தத்ரேதி ஶ்வயதௌ| ஸ்நைஹிகஂ நஸ்யஂ நஸ்யவிதாவுக்தம்| நிர்புஜ்யேத்யந்தஃ பரிவர்த்ய| தோஷோபதப்தா வலீ ஶ்வயதுகாரணாதிஷ்டிதமாஂஸராஜிஃ| உபபக்ஷ்மாணி யாந்யந்யாநி வேத்யுக்தாநி| பக்ஷ்மோபரோதே தாநி லாக்ஷாரஸேந யாவகேந லக்ஷயித்வா ஸாபிஜ்ஞாநீகத்ய| பூர்வவதிதி வ்ரணவத்||௧௪||

Adhikarana alajyarbudayoshcikitsA (15) · Śloka 15

பாஹ்யாலஜேர்பிந்நலிகிதஸ்ய க்ஷாரேணாக்நிநா வா தாஹோ வ்ரணவச்சோபசாரஃ| அர்புதஸ்ய ச ஸ்விந்நஸ்யாமூலச்சிந்நஸ்ய லிகிதப்ரதிஸாரிதஸ்ய சேதி| பவந்தி சாத்ர நிவாதேऽதிஷ்டிதஸ்யாப்தைஃ ஶுத்தஸ்யோத்தாநஶாயிநஃ| பஹிஃ கோஷ்ணாம்புதப்தேந ஸ்வேதிதஂ வர்த்ம வாஸஸா| நிர்புஜ்ய வஸ்த்ராந்தரிதஂ வாமாங்குஷ்டாங்குலீததம்| ந ஸ்ரஂஸதே சலதி வா வர்த்மைவஂ ஸர்வதஸ்ததஃ| மண்டலாக்ரேண தர்த்திர்யக்கத்வா ஶஸ்த்ரபதாங்கிதம்| லிகேத்தேநைவ பத்ரைர்வா ஶாகஶோபாலிகாதிஜைஃ| பேநேந தோயஶஶோர்வா பிசுநா ப்ரமஜந்நஸக்| ஸ்திதே ரக்தே ஸுலிகிதஂ ஸக்ஷௌத்ரைஃ ப்ரதிஸாரயேத்| யதாஸ்வமுக்தைரநு ச ப்ரக்ஷால்யோஷ்ணேந வாரிணா| கதேந ஸிக்தமப்யக்தஂ பத்நீயாந்மதுஸர்பிஷா| ஊர்த்வாதஃ கர்ணயோர்தத்வா பிண்டீ ச யவஸக்துபிஃ| ததீயேऽஹநி முக்தஸ்ய பரிஷேகஂ யதாயதம்| குர்யாச்சதுர்தே நஸ்யாதீந் முஞ்சேதேவாஹ்நி பஞ்சமே||௧௫||

View original

बाह्यालजेर्भिन्नलिखितस्य क्षारेणाग्निना वा दाहो व्रणवच्चोपचारः| अर्बुदस्य च स्विन्नस्यामूलच्छिन्नस्य लिखितप्रतिसारितस्य चेति| भवन्ति चात्र निवातेऽधिष्ठितस्याप्तैः शुद्धस्योत्तानशायिनः| बहिः कोष्णाम्बुतप्तेन स्वेदितं वर्त्म वाससा| निर्भुज्य वस्त्रान्तरितं वामाङ्गुष्ठाङ्गुलीधृतम्| न स्रंसते चलति वा वर्त्मैवं सर्वतस्ततः| मण्डलाग्रेण तर्त्तिर्यक्कृत्वा शस्त्रपदाङ्कितम्| लिखेत्तेनैव पत्रैर्वा शाकशोफालिकादिजैः| फेनेन तोयशशोर्वा पिचुना प्रमृजन्नसृक्| स्थिते रक्ते सुलिखितं सक्षौद्रैः प्रतिसारयेत्| यथास्वमुक्तैरनु च प्रक्षाल्योष्णेन वारिणा| घृतेन सिक्तमभ्यक्तं बध्नीयान्मधुसर्पिषा| ऊर्ध्वाधः कर्णयोर्दत्वा पिण्डी च यवसक्तुभिः| तृतीयेऽहनि मुक्तस्य परिषेकं यथायथम्| कुर्याच्चतुर्थे नस्यादीन् मुञ्चेदेवाह्नि पञ्चमे||१५||

🔊 Audio coming soon

பாஹ்யாலஜேர்வ்யாக்யாஸமம்| அர்புதஸ்ய ச ஸ்விந்நச்சிந்நாதிரூபஸ்ய ஸதோ வ்ரணவதுபசார இதி ஸம்பத்யதே| கதாநுகதிகா| நிவாத இத்யாதிநாऽர்புதஸ்ய க்ரமேண ஸ்வேதாதிபிதாநம்| ஶுத்தஸ்ய கதவமநவிரேசநஸ்ய நிவாதே வாதரஹிதே ப்ரதேஶே ஆப்தைர்விஶ்வஸ்தபுருஷைரதிஷ்டிதஸ்யாலம்பிதஸ்ய உத்தாநஶாயிநஃ கதோத்தாநஶயநஸ்யாதாவேவ கோஷ்ணாம்புதப்தேந வாஸஸா பஹிர்வர்த்ம ஸஂஸ்வேத்ய ரக்தவிலாயநார்தமேதத்| ததோ வர்த்மாந்தர்நிர்புஜ்ய குடிலீகத்ய வாஹ்யதோ விகாஸ்ய வஸ்த்ராந்தரிதாப்யாஂ வாமஹஸ்மாங்குஷ்டாங்குலீப்யாஂ ததஂ குர்யாதிதி ஶேஷஃ| ஏவஂ ச ததஂ வர்த்ம ஹஸ்தாந்ந ஸ்ரஂஸதே| ந வா சலதி| ததோऽநந்தரஂ தத்வர்த்ம ஸர்வதஃ ஸாகல்யேந மண்டலாக்ரேண தத்ஸஂஜ்ஞஶஸ்த்ரேண திர்யக்வர்த்மாயாமவைபரீத்யேந ஶஸ்த்ரபதாங்கிதஂ கிஞ்சித் வ்ரணிதஂ கத்வா தேந மண்டலாக்ரேணைவ லிகேத்| மண்டலாக்ரஂ நாம ஶஸ்த்ரமுக்தஂ ஶஸ்த்ரவிதௌ| அதவா ஶாகாக்யஸ்ய தரோஃ பத்ரேண ஶோபாலிகாதிபருஷபத்ரேண வா தோயராஶோஃ ஸமுத்ரஸ்ய பேநேந வா லிகேத்| பிசுநா கார்பாஸசுலுகேநோத்பந்நமஸக் ப்ரமஜந்| (ரக்தப்ரவத்த்யா லேகிதுமஶக்யத்வே ததுபாயமாஹ-பிசுநாஸக் ப்ரமஜந்நிதி| வஸ்த்ரகண்டேநாந்தராந்தரா ப்ரகர்ஷேணாஸஜஃ ஶோதநஂ குர்வந்)| ஸுலிகிதஂ ச ரக்தே ஸ்திதே ருத்தே ஸக்ஷௌர்த்ரைர்யதாஸ்வமுக்தைஃ ப்ரயோகைர்தோஷவ்யாத்யாத்யநதிக்ரமேணேதி யதாஸ்வஶப்தார்தஃ| ப்ரதிஸாரயேத்| அநு பஶ்சாதுஷ்ணேந வாரிணா ப்ரக்ஷால்ய க்ஷாலயித்வா கதேந ஸிக்தஂ மதுஸஹிதஸர்பிஷா சாப்யக்தஂ யவஸக்துபிஃ பிண்டீ மதுஸர்பிர்ப்யாமேவ வர்திதாஂ தத்வா கர்ணயோரூர்த்வமதஶ்ச யவபிண்ட்யா ஸஹ வர்த்மவ்ரணபந்தஃ ஸுகரோ பவதி| ததீயேऽஹ்நி முக்தபந்தநஸ்ய வர்த்மநோ யதாயதஂ தோஷாத்யநதிக்ரமேண பரிஷேகஂ கத்வா புநர்பத்நீயாதித்யேவகாரால்லப்யதே| (அநு ப்ரதிஸாரணாதநந்தரமுஷ்ணேந வாரிணா ஸுகோஷ்ணஜலேந ப்ரக்ஷால்ய ஸம்யக் க்ஷாலயித்வா கதேந ஸர்பிஷா ஸிக்தஂ கதபரிஷேகஂ பஶ்சாந்மதுஸர்பிஷா மதுஸஹிதேந ஸர்பிஷாऽப்யக்தஂ கத்வா யவஸக்துபிஃ பிண்டீ ச தத்வா மதுஸர்பிர்ப்யாமேவ வர்திதஂ யவஸக்துபிண்டஂ ச நிம்நதாஜநிதஶைர்தில்யபரிஹாரார்தஂ வர்த்மநோர்பஹிர்விந்யஸ்ய| உக்தஞ்ச- யவாநாஂ ஸக்துபிஃ ஸூக்ஷ்மைர்மதுஸர்பிஃ பரிப்லுதைஃ| வர்த்மப்ரமாணஂ பிண்டீஂ ச தத்வா பந்தநாமாசரேத்|| இதி| உபயோரபி கர்ணயோரூர்த்வாத ஊர்த்வபாகேऽதோபாகே ச ஊர்த்வாऽதோபாககதேந த்விமுகேந சைலகண்டேந பஷ்டே பத்நீயாதித்யர்தஃ| ததீயேऽஹநி பந்தநாத்ததீயே திவஸே முக்தஸ்ய முக்தபந்தநஸ்ய வர்த்மநோ யதாயதஂ யதாஸ்வஂ பரிஷேகஂ கதக்ஷீரஸ்வரஸகஷாயாதிபிராஶ்ச்யோதநஂ குர்யாத்| சதுர்தே சதுர்ததிவஸே நஸ்யாதீந் குர்யாத்| நஸ்யமாதிர்யேஷாஂ ஆதிஶப்தேந தூமகவலகண்டூஷபரிக்ரஹஃ| பஞ்சமதிவஸே மோக்ஷயேதேவ| புநர்ந பத்நீயாத்| அத்ரைவஶப்தேந ததீயேऽஹநி முக்தஸ்ய பரிஷேகாநந்தரஂ பந்தநஂ கார்யமிதி ச ஸூசிதம்)|| ௧௫||

Adhikarana sulikhitavartmalakShaNam (16) · Śloka 16

ஸமஂ நகநிபஂ ஶோபகண்டூகர்ஷாத்யபீடிதம்| வித்யாத் ஸுலிகிதஂ வர்த்ம ...................||௧௬||

View original

समं नखनिभं शोफकण्डूघर्षाद्यपीडितम्| विद्यात् सुलिखितं वर्त्म ...................||१६||

🔊 Audio coming soon

ஸுலிகிதே ப்ரதிஸாரணாத்யுக்தஂ தச்ச ஸுலிகிதஂ ந ஜ்ஞாயதே ததஸ்தல்லக்ஷணமுச்யதே| ஸமத்வாதிகுணஂ ஶோபாத்யபீடிதஂ ச வர்த்ம ஸுலிகிதஂ வித்யாத்||௧௬||

Adhikarana asamyaglikhite kriyA ati lekhane upacArAshca (17) · Śloka 17

.............................. லிகேத்பூயோ விபர்யயே| ருக்பக்ஷ்மவர்த்மஶதநஸ்ரஂஸநாந்யதிலேகநாத்| ஸ்நேஹஸ்வேதாதிகஸ்தஸ்மிந்நிஷ்டோ வாதஹரஃ க்ரமஃ| அப்யஜ்ய நவநீதேந ஶ்வேதலோத்ரஂ ப்ரலேபயேத்| ஏரண்டமூலகல்கேந புடபாகஂ பசேத்ததஃ| ஸ்வித்ரஂ ப்ரக்ஷாலிதஂ ஶுஷ்கஂ சூர்ணிதஂ போட்டலீகதம்| ஸ்த்ரியாஃ க்ஷீரே சகல்யா வா மதிதஂ நேத்ரஸேசநம்| ஶாலிதண்டுலகல்கேந லிப்தஂ தத்வத் பரிஷ்கதம்| குர்யாந்நேத்ரேऽதிலிகிதே மதிதஂ ததிமஸ்துநா| கேவலேநாபி வா ஸேகஂ மஸ்துநா ஜாங்கலாஶிநஃ||௧௭||

View original

.............................. लिखेद्भूयो विपर्यये| रुक्पक्ष्मवर्त्मशतनस्रंसनान्यतिलेखनात्| स्नेहस्वेदादिकस्तस्मिन्निष्टो वातहरः क्रमः| अभ्यज्य नवनीतेन श्वेतलोध्रं प्रलेपयेत्| एरण्डमूलकल्केन पुटपाकं पचेत्ततः| स्वित्रं प्रक्षालितं शुष्कं चूर्णितं पोट्टलीकृतम्| स्त्रियाः क्षीरे छगल्या वा मृदितं नेत्रसेचनम्| शालितण्डुलकल्केन लिप्तं तद्वत् परिष्कृतम्| कुर्यान्नेत्रेऽतिलिखिते मृदितं दधिमस्तुना| केवलेनापि वा सेकं मस्तुना जाङ्गलाशिनः||१७||

🔊 Audio coming soon

அஸ்ய து ஸுலிகிதலக்ஷணஸ்ய விபர்யயே பூயோ லிகேத்| ந த்வதி| அதோऽதிலிகிதலக்ஷணமுச்யதே| ருகாதிகமதிலேகநாத்பவதி| தத்ராதிலேகநாத்ருகாதிகே ஸ்நேஹஸ்வேதாதிர்வாதஹரஃ க்ரம இஷ்டஃ| அப்யஜ்யேத்யாதிநா ஶ்வேதலோத்ரபுடபாகவிதாநம்| போட்டலீ ப்ரஸேவிகா தத்பாவமாபாதிதஂ பஶ்சாச்ச க்ஷீரமதிதம்| ததேவ ச ஶ்வேதலோத்ரமேரண்டமூலகல்கேந விநா ஶாலிதண்டுலகல்கேந லிப்தஂ தத்வதேவ ச பரிஷ்கதஂ நவநீதாப்யங்காதிநா போட்டலீகரணாந்தேந கதஸஂஸ்காரமநு ச ததிமஸ்துநா மதிதமதிலிகிதே வர்த்மநி நேத்ரஸேசநஂ குர்யாத்| அதவா ஜாங்கலாஶிநஃ ஸதஃ கேவலேநைவ மஸ்துநா ஸேசநம்||௧௭||

Adhikarana BedanaM taduttarakarma ca (12) · Śloka 12

பேத்யாஂஸ்து வ்ரீஹிவக்த்ரேண பிபித்ய கடிநோந்நதாந்| நிஷ்பீடயேதநு விதிஃ ஶேஷஃ ஸ்யாத்தத்ர பூர்வவத்||௧௮|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே வர்த்மரோக ப்ரதிஷேதோ நாம த்வாதஶோऽத்யாயஃ||௧௨||

View original

भेद्यांस्तु व्रीहिवक्त्रेण बिभिद्य कठिनोन्नतान्| निष्पीडयेदनु विधिः शेषः स्यात्तत्र पूर्ववत्||१८|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे वर्त्मरोग प्रतिषेधो नाम द्वादशोऽध्यायः||१२||

🔊 Audio coming soon

பேத்யாந் லகணாதீநலஜ்யந்தாந் கடிநாநுந்நதாஂஶ்ச வ்ரீஹிவக்த்ரேண பிபித்ய நிஷ்பீடயேத்| அநு பஶ்சாச்சேஷோ விதிஃ ப்ரதிஸாரணாதிஃ பூர்வவத்ஸ்யாதிதி||௧௮|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா- மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாமுத்தரதந்த்ரே த்வாதஶோऽத்யாயஃ ||௧௨||

12. vartmarōgapratiṣēdhaḥ — Ashtanga Sangraha | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi