Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋಽಪಸ್ಮಾರಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
अथातोऽपस्मारचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ಆದ್ಯುತ್ಪತ್ತಾವುನ್ಮಾದೇನ ಸಹೋತ್ಪನ್ನತ್ವಾದುನ್ಮಾದಮನು ಅಪಸ್ಮಾರಚಿಕಿತ್ಸಿತಮುಚ್ಯತೇ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಸ್ಮೃತೇರಪಗಮಂ ಪ್ರಾಹುರಪಸ್ಮಾರಂ ಭಿಷಗ್ವಿದಃ| ತಮಃಪ್ರವೇಶಂ ಬೀಭತ್ಸಚೇಷ್ಟಂ ಧೀಸತ್ತ್ವಸಮ್ಪ್ಲವಾತ್||೩||
स्मृतेरपगमं प्राहुरपस्मारं भिषग्विदः| तमःप्रवेशं बीभत्सचेष्टं धीसत्त्वसम्प्लवात्||३||
🔊 Audio coming soon
ಸ್ಮೃತೇರಪಗಮ ಇತ್ಯಾದಿನಾಽಪಸ್ಮಾರಸಞ್ಜ್ಞಾಂ ವ್ಯುತ್ಪಾದಯನ್ನಪಸ್ಮಾರಸ್ವರೂಪಮಾಹ| ಸ್ಮೃತೇರಪಗಮಮೇವ ವಿಶಿನಷ್ಟಿ- ತಮಃಪ್ರವೇಶಮಿತಿ| ಬೀಭತ್ಸಚೇಷ್ಟಮಿತಿ ತಮಃಪ್ರವೇಶೇನ ಜ್ಞಾನಾಭಾವತ್ವಾದ್ಬೀಭತ್ಸಚೇಷ್ಟಾ ಫೇನವಮನಾಙ್ಗವಿಕ್ಷೇಪಣಾದಿಕಾ ಯಸ್ಮಿನ್ನುಪಗತೇ ತಂ ಬೀಭತ್ಸಚೇಷ್ಟಮ್| ಬೀಭತ್ಸಚೇಷ್ಟೇ ಸ್ಮೃತ್ಯಪಗಮಾದೌ ಚ ಹೇತುಮಾಹ- ಧೀಸತ್ತ್ವಸಮ್ಪ್ಲವಾದಿತಿ| ಸಮ್ಪ್ಲವಃ ವಿಭ್ರಮಃ, ಸ್ವರೂಪಾನ್ಯಥಾತ್ವಮಿತಿ ಯಾವತ್||೩||
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ವಿಭ್ರಾನ್ತಬಹುದೋಷಾಣಾಮಹಿತಾಶುಚಿಭೋಜನಾತ್ | ರಜಸ್ತಮೋಭ್ಯಾಂ ವಿಹತೇ ಸತ್ತ್ವೇ ದೋಷಾವೃತೇ ಹೃದಿ||೪|| ಚಿನ್ತಾಕಾಮಭಯಕ್ರೋಧಶೋಕೋದ್ವೇಗಾದಿಭಿಸ್ತಥಾ| ಮನಸ್ಯಭಿಹತೇ ನೄಣಾಮಪಸ್ಮಾರಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೫||
विभ्रान्तबहुदोषाणामहिताशुचिभोजनात् | रजस्तमोभ्यां विहते सत्त्वे दोषावृते हृदि||४|| चिन्ताकामभयक्रोधशोकोद्वेगादिभिस्तथा| मनस्यभिहते नॄणामपस्मारः प्रवर्तते||५||
🔊 Audio coming soon
ಯಾದೃಶಾನಾಮಪಸ್ಮಾರೋ ಭವತಿ ತಾನಾಹ- ವಿಭ್ರಾನ್ತೇತ್ಯಾದಿ| ವಿಭ್ರಾನ್ತಾ ಉನ್ಮಾರ್ಗಗಾಮಿನೋ ಬಹವಶ್ಚ ದೋಷಾ ಯೇಷಾಂ ತೇಷಾಂ ವಿಭ್ರಾನ್ತಬಹುದೋಷಾಣಾಮ್| ವಿಹತೇ ಸತ್ತ್ವೇ ಇತಿ ಸತ್ತ್ವಾಖ್ಯಗುಣೇ ವಿಹತೇ; ನತು ಸತ್ತ್ವಶಬ್ದೇನ ಮನ ಉಚ್ಯತೇ, ತಸ್ಯ ‘ಮನಸ್ಯಭಿಹತೇ’ ಇತ್ಯನೇನ ಗ್ರಹಣಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ||೪-೫||
Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 8
ಧಮನೀಭಿಃ ಶ್ರಿತಾ ದೋಷಾ ಹೃದಯಂ ಪೀಡಯನ್ತಿ ಹಿ| ಸಮ್ಪೀಡ್ಯಮಾನೋ ವ್ಯಥತೇ ಮೂಢೋ ಭ್ರಾನ್ತೇನ ಚೇತಸಾ||೬|| ಪಶ್ಯತ್ಯಸನ್ತಿ ರೂಪಾಣಿ ಪತತಿ ಪ್ರಸ್ಫುರತ್ಯಪಿ| ಜಿಹ್ವಾಕ್ಷಿಭ್ರೂಃ ಸ್ರವಲ್ಲಾಲೋ ಹಸ್ತೌ ಪಾದೌ ಚ ವಿಕ್ಷಿಪನ್||೭|| ದೋಷವೇಗೇ ಚ ವಿಗತೇ ಸುಪ್ತವತ್ ಪ್ರತಿಬುದ್ಧ್ಯತೇ|೮|
धमनीभिः श्रिता दोषा हृदयं पीडयन्ति हि| सम्पीड्यमानो व्यथते मूढो भ्रान्तेन चेतसा||६|| पश्यत्यसन्ति रूपाणि पतति प्रस्फुरत्यपि| जिह्वाक्षिभ्रूः स्रवल्लालो हस्तौ पादौ च विक्षिपन्||७|| दोषवेगे च विगते सुप्तवत् प्रतिबुद्ध्यते|८|
🔊 Audio coming soon
ಧಮನೀಭಿರಿತಿ ಯದ್ಯಪಿ ಸಾಮಾನ್ಯೇನೋಕ್ತಂ, ತಥಾಽಪಿ ಹೃದಯಪೀಡಾಯೋಗ್ಯತಯಾ ಹೃದಯಾಶ್ರಿತಾ ಏವ ಧಮನ್ಯೋ ವಿಶೇಷೇಣ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ| ಅತ್ರ ಚ ವಾತಾದೀನಾಂ ಪ್ರಕೋಪೇ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ಹೇತುರ್ನೋಕ್ತಃ, ತಸ್ಯೋನ್ಮಾದಸಾಧಾರಣತ್ವೇನ ಲಬ್ಧತ್ವಾತ್| ಉಕ್ತಂ ಹಿ- “ಯಚ್ಚೋಪದೇಕ್ಷ್ಯತೇ ಕಿಞ್ಚಿದಪಸ್ಮಾರಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ| ಉನ್ಮಾದೇ ತಚ್ಚ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಸಾಮಾನ್ಯಾದ್ಧೇತುದೂಷ್ಯಯೋಃ” (ಚಿ.ಅ.೯) ಇತಿ| ಯಸ್ತ್ವಪಸ್ಮಾರಸ್ಯ ವಿಶಿಷ್ಟೋ ಹೇತುರುನ್ಮಾದಾತ್ ಸ “ಅಹಿತಾಶುಭೋಜನಾತ್” ಇತ್ಯಾದಿನೋಕ್ತ ಏವ||೬-೭||-
Adhikarana 5 (8-13) · Śloka 13
ಪೃಥಗ್ದೋಷೈಃ ಸಮಸ್ತೈಶ್ಚ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಸ ಚತುರ್ವಿಧಃ||೮|| ಕಮ್ಪತೇ ಪ್ರದಶೇದ್ದನ್ತಾನ್ ಫೇನೋದ್ವಾಮೀ ಶ್ವಸಿತ್ಯಪಿ| ಪರುಷಾರುಣಕೃಷ್ಣಾನಿ ಪಶ್ಯೇದ್ರೂಪಾಣಿ ಚಾನಿಲಾತ್||೯|| ಪೀತಫೇನಾಙ್ಗವಕ್ತ್ರಾಕ್ಷಃ ಪೀತಾಸೃಗ್ರೂಪದರ್ಶನಃ| ಸತೃಷ್ಣೋಷ್ಣಾನಲವ್ಯಾಪ್ತಲೋಕದರ್ಶೀ ಚ ಪೈತ್ತಿಕಃ||೧೦|| ಶುಕ್ಲಫೇನಾಙ್ಗವಕ್ತ್ರಾಕ್ಷಃ ಶೀತೋ ಹೃಷ್ಟಾಙ್ಗಜೋ ಗುರುಃ| ಪಶ್ಯಞ್ಛುಕ್ಲಾನಿ ರೂಪಾಣಿ ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕೋ ಮುಚ್ಯತೇ ಚಿರಾತ್||೧೧|| ಸರ್ವೈರೇತೈಃ ಸಮಸ್ತೈಸ್ತು ಲಿಙ್ಗೈರ್ಜ್ಞೇಯಸ್ತ್ರಿದೋಷಜಃ| ಅಪಸ್ಮಾರಃ ಸ ಚಾಸಾಧ್ಯೋ ಯಃ ಕ್ಷೀಣಸ್ಯಾನವಶ್ಚ ಯಃ||೧೨|| ಪಕ್ಷಾದ್ವಾ ದ್ವಾದಶಾಹಾದ್ವಾ ಮಾಸಾದ್ವಾ ಕುಪಿತಾ ಮಲಾಃ| ಅಪಸ್ಮಾರಾಯ ಕುರ್ವನ್ತಿ ವೇಗಂ ಕಿಞ್ಚಿದಥಾನ್ತರಮ್||೧೩||
पृथग्दोषैः समस्तैश्च वक्ष्यते स चतुर्विधः||८|| कम्पते प्रदशेद्दन्तान् फेनोद्वामी श्वसित्यपि| परुषारुणकृष्णानि पश्येद्रूपाणि चानिलात्||९|| पीतफेनाङ्गवक्त्राक्षः पीतासृग्रूपदर्शनः| सतृष्णोष्णानलव्याप्तलोकदर्शी च पैत्तिकः||१०|| शुक्लफेनाङ्गवक्त्राक्षः शीतो हृष्टाङ्गजो गुरुः| पश्यञ्छुक्लानि रूपाणि श्लैष्मिको मुच्यते चिरात्||११|| सर्वैरेतैः समस्तैस्तु लिङ्गैर्ज्ञेयस्त्रिदोषजः| अपस्मारः स चासाध्यो यः क्षीणस्यानवश्च यः||१२|| पक्षाद्वा द्वादशाहाद्वा मासाद्वा कुपिता मलाः| अपस्माराय कुर्वन्ति वेगं किञ्चिदथान्तरम्||१३||
🔊 Audio coming soon
ಪೃಥಗಿತ್ಯಾದಿನಾ ಚತುರ್ವಿಧಾಪಸ್ಮಾರಲಕ್ಷಣಮಾಹ| ಪೀತಾಸೃಗ್ರೂಪದರ್ಶನ ಇತಿ ಪೀತಲೋಹಿತರೂಪದರ್ಶೀ| ಸತೃಷ್ಣೋಷ್ಣೇತ್ಯಾದಿ ಸತೃಷ್ಣೋಷ್ಣಶ್ಚಾಸಾವನಲವ್ಯಾಪ್ತಲೋಕದರ್ಶೀ ಚೇತಿ ಸಮಾಸಃ| ಶುಕ್ಲೇತ್ಯಾದಿನಾ ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕ ಉಚ್ಯತೇ| ಹೃಷ್ಟಾಙ್ಗಜಃ ಹೃಷ್ಟರೋಮಾ| ಚಿರಾದಿತಿ ವಚನೇನ ವಾತಪಿತ್ತಯೋರಚಿರೇಣ ಮೋಕ್ಷಂ ಸೂಚಯತಿ| ಕ್ಷೀಣಸ್ಯಾನವಶ್ಚ ಯಃ ಸ ಏಕದೋಷಜೋಽಪ್ಯಸಾಧ್ಯ ಇತಿ ಭಾವಃ| ಪಕ್ಷಾದ್ವೇತ್ಯಾದೌ ವ್ಯುತ್ಕ್ರಮ್ಯ ವೇಗಕಾಲನಿರ್ದೇಶೇನ ಉಕ್ತಕಾಲಾದೂರ್ಧ್ವಮರ್ವಾಗಪಿ ಚಾಪಸ್ಮಾರವೇಗೋ ಭವತೀತಿ ಸೂಚಯತಿ| ಕಿಞ್ಚಿದಥಾನ್ತರಮಿತಿ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಕಾಲಾನ್ತರಂ ವೇಗಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ, ಸ್ತೋಕಕಾಲಾನ್ತರಮಿತಿ ಯಾವತ್||೮-೧೩||
Adhikarana 6 (14-15) · Śloka 15
ತೈರಾವೃತಾನಾಂ ಹೃತ್ಸ್ರೋತೋಮನಸಾಂ ಸಮ್ಪ್ರಬೋಧನಮ್| ತೀಕ್ಷ್ಣೈರಾದೌ ಭಿಷಕ್ ಕುರ್ಯಾತ್ ಕರ್ಮಭಿರ್ವಮನಾದಿಭಿಃ||೧೪|| ವಾತಿಕಂ ಬಸ್ತಿಭೂಯಿಷ್ಠೈಃ ಪೈತ್ತಂ ಪ್ರಾಯೋ ವಿರೇಚನೈಃ| ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕಂ ವಮನಪ್ರಾಯೈರಪಸ್ಮಾರಮುಪಾಚರೇತ್||೧೫||
तैरावृतानां हृत्स्रोतोमनसां सम्प्रबोधनम्| तीक्ष्णैरादौ भिषक् कुर्यात् कर्मभिर्वमनादिभिः||१४|| वातिकं बस्तिभूयिष्ठैः पैत्तं प्रायो विरेचनैः| श्लैष्मिकं वमनप्रायैरपस्मारमुपाचरेत्||१५||
🔊 Audio coming soon
ತೈರಿತ್ಯಾದಿನಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ| ಪ್ರಬೋಧನಮಿತಿ ದೋಷವಿರಹಿತತ್ವೇನ ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ವವ್ಯಾಪಾರಕರಮ್| ಪ್ರಾಯ ಇತ್ಯಾದೌ ಪ್ರಾಯಃಶಬ್ದೋ ವಿಶೇಷಾರ್ಥಃ; ತೇನಾನ್ಯಾಽಪಿ ಭವತಿ ಸೂಚಿತಾ||೧೪-೧೫||
Adhikarana 7 (16-17) · Śloka 17
ಸರ್ವತಃ ಸುವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗಾಶ್ವಾಸಿತಸ್ಯ ಚ| ಅಪಸ್ಮಾರವಿಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಯೋಗಾನ್ ಸಂಶಮನಾಞ್ಛೃಣು||೧೬|| ಗೋಶಕೃದ್ರಸದಧ್ಯಮ್ಲಕ್ಷೀರಮೂತ್ರೈಃ ಸಮೈರ್ಘೃತಮ್| ಸಿದ್ಧಂ ಪಿಬೇದಪಸ್ಮಾರಕಾಮಲಾಜ್ವರನಾಶನಮ್||೧೭|| ಇತಿ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಂ ಘೃತಮ್|
सर्वतः सुविशुद्धस्य सम्यगाश्वासितस्य च| अपस्मारविमोक्षार्थं योगान् संशमनाञ्छृणु||१६|| गोशकृद्रसदध्यम्लक्षीरमूत्रैः समैर्घृतम्| सिद्धं पिबेदपस्मारकामलाज्वरनाशनम्||१७|| इति पञ्चगव्यं घृतम्|
🔊 Audio coming soon
ಆಶ್ವಾಸಿತಸ್ಯೇತಿ ಆಪ್ಯಾಯಿತಬಲಸ್ಯ| ಗೋಶಕೃದಿತ್ಯಾದೌ ದಧ್ಯಾದಿಭಿರಪಿ ಗೋಶಬ್ದೋ ಯೋಜ್ಯಃ; ತೇನ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಮಿದಮಲ್ಪಂ ಭವತಿ| ಸಾಮ್ಯಂ ಚಾತ್ರ ಗೋಶಕೃದ್ರಸಾದೀನಾಂ ಪರಿಭಾಷಾಸಿದ್ಧಮಪಿ ಸ್ಪಷ್ಟಾರ್ಥಮುಚ್ಯತೇ||೧೬-೧೭||
Adhikarana 8 (18-24) · Śloka 24
ದ್ವೇ ಪಞ್ಚಮೂಲ್ಯೌ ತ್ರಿಫಲಾ ರಜನ್ಯೌ ಕುಟಜತ್ವಚಮ್| ಸಪ್ತಪರ್ಣಮಪಾಮಾರ್ಗಂ ನೀಲಿನೀಂ ಕಟುರೋಹಿಣೀಮ್||೧೮|| ಶಮ್ಪಾಕಂ ಫಲ್ಗುಮೂಲಂ ಚ ಪೌಷ್ಕರಂ ಸದುರಾಲಭಮ್| ದ್ವಿಪಲಾನಿ ಜಲದ್ರೋಣೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ಪಾದಾವಶೇಷಿತೇ||೧೯|| ಭಾರ್ಗೀಂ ಪಾಠಾಂ ತ್ರಿಕಟುಕಂ ತ್ರಿವೃತಾಂ ನಿಚುಲಾನಿ ಚ| ಶ್ರೇಯಸೀಮಾಢಕೀಂ ಮೂರ್ವಾಂ ದನ್ತೀಂ ಭೂನಿಮ್ಬಚಿತ್ರಕೌ||೨೦|| ದ್ವೇ ಸಾರಿವೇ ರೋಹಿಷಂ ಚ ಭೂತೀಕಂ ಮದಯನ್ತಿಕಾಮ್| ಕ್ಷಿಪೇತ್ಪಿಷ್ಟ್ವಾಽಕ್ಷಮಾತ್ರಾಣಿ ತೇನ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಘೃತಾತ್ ಪಚೇತ್||೨೧|| ಗೋಶಕೃದ್ರಸದಧ್ಯಮ್ಲಕ್ಷೀರಮೂತ್ರೈಶ್ಚ ತತ್ಸಮೈಃ| ಪಞ್ಚಗವ್ಯಮಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ಮಹತ್ತದಮೃತೋಪಮಮ್||೨೨|| ಅಪಸ್ಮಾರೇ ತಥೋನ್ಮಾದೇ ಶ್ವಯಥಾವುದರೇಷು ಚ| ಗುಲ್ಮಾರ್ಶಃಪಾಣ್ಡುರೋಗೇಷು ಕಾಮಲಾಯಾಂ ಹಲೀಮಕೇ||೨೩|| ಶಸ್ಯತೇ ಘೃತಮೇತತ್ತು ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಂ ದಿನೇ ದಿನೇ| ಅಲಕ್ಷ್ಮೀಗ್ರಹರೋಗಘ್ನಂ ಚಾತುರ್ಥಕವಿನಾಶನಮ್||೨೪|| ಇತಿ ಮಹಾಪಞ್ಚಗವ್ಯಂ ಘೃತಮ್|
द्वे पञ्चमूल्यौ त्रिफला रजन्यौ कुटजत्वचम्| सप्तपर्णमपामार्गं नीलिनीं कटुरोहिणीम्||१८|| शम्पाकं फल्गुमूलं च पौष्करं सदुरालभम्| द्विपलानि जलद्रोणे पक्त्वा पादावशेषिते||१९|| भार्गीं पाठां त्रिकटुकं त्रिवृतां निचुलानि च| श्रेयसीमाढकीं मूर्वां दन्तीं भूनिम्बचित्रकौ||२०|| द्वे सारिवे रोहिषं च भूतीकं मदयन्तिकाम्| क्षिपेत्पिष्ट्वाऽक्षमात्राणि तेन प्रस्थं घृतात् पचेत्||२१|| गोशकृद्रसदध्यम्लक्षीरमूत्रैश्च तत्समैः| पञ्चगव्यमिति ख्यातं महत्तदमृतोपमम्||२२|| अपस्मारे तथोन्मादे श्वयथावुदरेषु च| गुल्मार्शःपाण्डुरोगेषु कामलायां हलीमके||२३|| शस्यते घृतमेतत्तु प्रयोक्तव्यं दिने दिने| अलक्ष्मीग्रहरोगघ्नं चातुर्थकविनाशनम्||२४|| इति महापञ्चगव्यं घृतम्|
🔊 Audio coming soon
ದ್ವೇ ಪಞ್ಚಮೂಲ್ಯಾವಿತ್ಯಾದೌ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ಪಞ್ಚಮೂಲದ್ವಯಂ ದಶಮೂಲಾಖ್ಯಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಮ್| ನೀಲಿನೀ ನೀಲಿಕಾ| ಶಮ್ಪಾಕ ಆರಗ್ವಧಃ| ಫಲ್ಗುಃ ಕಾಷ್ಠೋದುಮ್ಬರಿಕಾ| ದ್ವಿಪಲತ್ವಂ ಯಥಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ದಶಮೂಲ್ಯಾದೀನಾಂ ತತ್ಪ್ರತಿಪಾದಿತಮೇವೋನ್ಮಾದೇ| ನಿಚುಲೋ ಹಿಜ್ಜಲಃ| ಶ್ರೇಯಸೀ ಹಸ್ತಿಪಿಪ್ಪಲೀ| ದ್ವೇ ಸಾರಿವೇ ಇತಿ ಶ್ಯಾಮಲತಾಽನನ್ತಮೂಲೀ ಚ||೧೮-೨೪||
Adhikarana 9 (25-27) · Śloka 27
ಬ್ರಾಹ್ಮೀರಸವಚಾಕುಷ್ಠಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀಭಿರೇವ ಚ| ಪುರಾಣಂ ಘೃತಮುನ್ಮಾದಾಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಪಸ್ಮಾರಪಾಪನುತ್||೨೫|| ಘೃತಂ ಸೈನ್ಧವಹಿಙ್ಗುಭ್ಯಾಂ ವಾರ್ಷೇ ಬಾಸ್ತೇ ಚತುರ್ಗುಣೇ| ಮೂತ್ರೇ ಸಿದ್ಧಮಪಸ್ಮಾರಹೃದ್ಗ್ರಹಾಮಯನಾಶನಮ್||೨೬|| ವಚಾಶಮ್ಪಾಕಕೈಟರ್ಯವಯಃಸ್ಥಾಹಿಙ್ಗುಚೋರಕೈಃ| ಸಿದ್ಧಂ ಪಲಙ್ಕಷಾಯುಕ್ತೈರ್ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಾತ್ಮಕೇ ಘೃತಮ್||೨೭||
ब्राह्मीरसवचाकुष्ठशङ्खपुष्पीभिरेव च| पुराणं घृतमुन्मादालक्ष्म्यपस्मारपापनुत्||२५|| घृतं सैन्धवहिङ्गुभ्यां वार्षे बास्ते चतुर्गुणे| मूत्रे सिद्धमपस्मारहृद्ग्रहामयनाशनम्||२६|| वचाशम्पाककैटर्यवयःस्थाहिङ्गुचोरकैः| सिद्धं पलङ्कषायुक्तैर्वातश्लेष्मात्मके घृतम्||२७||
🔊 Audio coming soon
ಬ್ರಾಹ್ಮೀತ್ಯಾದೌ ಪುರಾಣಮಿತಿ ಘೃತವಿಶೇಷಣಂ, ತೇನ ಪುರಾಣಂ ಘೃತಮತ್ರ ಸಾಧ್ಯಂ ಭವತಿ| ವಾರ್ಷೇ ಬಾಸ್ತೇ ಇತಿ ವೃಷಚ್ಛಾಗಭವೇ ಮೂತ್ರೇ| ಅತ್ರ ಚ ಯದ್ಯಪಿ “ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಗವಾಂ ಮೂತ್ರಂ ನ ತು ಪುಂಸಾಂ ತಥಾವಿಧಮ್| ಪಿತ್ತಾಂಶಿಕಾಸ್ತ್ರಿಯೋ ಯಸ್ಮಾತ್ ಸೌಮ್ಯಾಸ್ತು ಪುರುಷಾ ಸ್ಮೃತಾ” ಇತ್ಯನೇನ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಮೂತ್ರಂ ಪ್ರಶಸ್ತಮುಕ್ತಂ, ತಥಾಽಪೀಹ ವಿಶೇಷಪರಿಗ್ರಹಾತ್ ಪುಂಲ್ಲಿಙ್ಗಯೋರೇವ ಮೂತ್ರಂ ಯೌಗಿಕಮಿತಿ| ಕೈಟರ್ಯಃ ಪಾರ್ವತೋ ನಿಮ್ಬಃ| ವಯಃಸ್ಥಾ ಗುಡೂಚೀ| ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕೇ ಇತಿ ದ್ವನ್ದ್ವಾಪಸ್ಮಾರಾನಿರ್ದೇಶಾದ್ವಾತಾತ್ಮಕೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತ್ಮಕೇ ಚೇತಿ ಜ್ಞೇಯಮ್; ಅನ್ಯೇ ತು ಗುಲ್ಮವದನುಕ್ತಮಪಿ ಪ್ರಕೃತಿಸಮಸಮವಾಯಾರಬ್ಧದ್ವನ್ದ್ವಜಂ ‘ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಾತ್ಮಕೇ’ ಇತ್ಯನೇನ ಸೂಚಿತಮಪಸ್ಮಾರಂ ವದನ್ತಿ||೨೫-೨೭||
Adhikarana 10 (28-31) · Śloka 31
ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಜೀವನೀಯೈಃ ಪಲೋನ್ಮಿತೈಃ| ಕ್ಷೀರದ್ರೋಣೇ ಪಚೇತ್ ಸಿದ್ಧಮಪಸ್ಮಾರವಿನಾಶನಮ್||೨೮|| ಕಂಸೇ ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುರಸಯೋಃ ಕಾಶ್ಮರ್ಯೇಽಷ್ಟಗುಣೇ ರಸೇ| ಕಾರ್ಷಿಕೈರ್ಜೀವನೀಯೈಶ್ಚ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್||೨೯|| ವಾತಪಿತ್ತೋದ್ಭವಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಪಸ್ಮಾರಂ ನಿಯಚ್ಛತಿ| ತದ್ವತ್ ಕಾಶವಿದಾರೀಕ್ಷುಕುಶಕ್ವಾಥಶೃತಂ ಘೃತಮ್||೩೦|| ಮಧುಕದ್ವಿಪಲೇ ಕಲ್ಕೇ ದ್ರೋಣೇ ಚಾಮಲಕೀರಸಾತ್| ತದ್ವತ್ ಸಿದ್ಧೋ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಃ ಪಿತ್ತಾಪಸ್ಮಾರಭೇಷಜಮ್||೩೧||
तैलप्रस्थं घृतप्रस्थं जीवनीयैः पलोन्मितैः| क्षीरद्रोणे पचेत् सिद्धमपस्मारविनाशनम्||२८|| कंसे क्षीरेक्षुरसयोः काश्मर्येऽष्टगुणे रसे| कार्षिकैर्जीवनीयैश्च घृतप्रस्थं विपाचयेत्||२९|| वातपित्तोद्भवं क्षिप्रमपस्मारं नियच्छति| तद्वत् काशविदारीक्षुकुशक्वाथशृतं घृतम्||३०|| मधुकद्विपले कल्के द्रोणे चामलकीरसात्| तद्वत् सिद्धो घृतप्रस्थः पित्तापस्मारभेषजम्||३१||
🔊 Audio coming soon
ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಮಿತ್ಯಾದೌ ಪಲೋನ್ಮಿತೈಃ ಕಲ್ಕೈರಿತಿ ಭವತಿ, ದ್ರವಸ್ಥಾನೇ ಕ್ಷೀರಸ್ಯೈವ ವಿದ್ಯಮಾನತ್ವಾತ್| ಕಂಸೇ ಇತಿ ಆಢಕೇ| ಕಾಶ್ಮರ್ಯೇ ಇತಿ ಗಮ್ಭಾರೀಭವೇ| ರಸೇ ಇತಿ ಕ್ವಾಥೇ| ತದ್ವದಿತ್ಯನೇನ ಪೂರ್ವಯೋಗಫಲಶ್ರುತಿಂ ದರ್ಶಯತಿ| ತದ್ವತ್ಸಿದ್ಧೋ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಃ ಇತ್ಯನೇನ ಪೂರ್ವಯೋಗೋಕ್ತಂ ‘ಕ್ಷಿಪ್ರಂ’ ಇತ್ಯಾಕರ್ಷತಿ, ತೇನ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಪಿತ್ತಾಪಸ್ಮಾರಭೇಷಜಂ ಭವತೀತಿ ಫಲತಿ||೨೮-೩೧||
Adhikarana 11 (32-33) · Śloka 33
ಅಭ್ಯಙ್ಗಃ ಸಾರ್ಷಪಂ ತೈಲಂ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇ ಚತುರ್ಗುಣೇ| ಸಿದ್ಧಂ ಸ್ಯಾದ್ಗೋಶಕೃನ್ಮೂತ್ರೈಃ ಸ್ನಾನೋತ್ಸಾದನಮೇವ ಚ||೩೨|| ಕಟಭೀನಿಮ್ಬಕಟ್ವಙ್ಗಮಧುಶಿಗ್ರುತ್ವಚಾಂ ರಸೇ| ಸಿದ್ಧಂ ಮೂತ್ರಸಮಂ ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಾರ್ಥೇ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೩೩||
अभ्यङ्गः सार्षपं तैलं बस्तमूत्रे चतुर्गुणे| सिद्धं स्याद्गोशकृन्मूत्रैः स्नानोत्सादनमेव च||३२|| कटभीनिम्बकट्वङ्गमधुशिग्रुत्वचां रसे| सिद्धं मूत्रसमं तैलमभ्यङ्गार्थे प्रशस्यते||३३||
🔊 Audio coming soon
ಅಭ್ಯಙ್ಗ ಇತ್ಯಾದಿನಾಽಕಲ್ಕಮೇವ ತೈಲಂ ಪಕ್ತವ್ಯಮ್| ಗೋಶಕೃದಿತ್ಯಾದೌ ಗೋಶಕೃತೋತ್ಸಾದನಂ, ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಚ ಯೋಗ್ಯತಯಾ ಸ್ನಾನಮ್| ಕಟಭೀತ್ಯಾದೌ ಕಟಭ್ಯಾದೀನಾಂ ಚತುರ್ಣಾಮಪಿ ತ್ವಚಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಕ್ವಾಥಃ ಸ್ನೇಹತ್ರಿಗುಣಃ ಕರ್ತವ್ಯಃ, ಚತುರ್ಥಸ್ತು ಮೂತ್ರಭಾಗೇನೈವ ಸ್ನೇಹಸಮೇನ ಪೂರ್ಯತೇ||೩೨-೩೩||
Adhikarana 12 (34-36) · Śloka 36
ಪಲಙ್ಕಷಾವಚಾಪಥ್ಯಾವೃಶ್ಚಿಕಾಲ್ಯರ್ಕಸರ್ಷಪೈಃ| ಜಟಿಲಾಪೂತನಾಕೇಶೀನಾಕುಲೀಹಿಙ್ಗುಚೋರಕೈಃ||೩೪|| ಲಶುನಾತಿರಸಾಚಿತ್ರಾಕುಷ್ಠೈರ್ವಿಡ್ಭಿಶ್ಚ ಪಕ್ಷಿಣಾಮ್| ಮಾಂಸಾಶಿನಾಂ ಯಥಾಲಾಭಂ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇ ಚತುರ್ಗುಣೇ||೩೫|| ಸಿದ್ಧಮಭ್ಯಞ್ಜನಂ ತೈಲಮಪಸ್ಮಾರವಿನಾಶನಮ್| ಏತೈಶ್ಚೈವೌಷಧೈಃ ಕಾರ್ಯಂ ಧೂಪನಂ ಸಪ್ರಲೇಪನಮ್||೩೬||
पलङ्कषावचापथ्यावृश्चिकाल्यर्कसर्षपैः| जटिलापूतनाकेशीनाकुलीहिङ्गुचोरकैः||३४|| लशुनातिरसाचित्राकुष्ठैर्विड्भिश्च पक्षिणाम्| मांसाशिनां यथालाभं बस्तमूत्रे चतुर्गुणे||३५|| सिद्धमभ्यञ्जनं तैलमपस्मारविनाशनम्| एतैश्चैवौषधैः कार्यं धूपनं सप्रलेपनम्||३६||
🔊 Audio coming soon
ಪಲಙ್ಕಷೇತ್ಯಾದೌ ಪೂತನಾಪೂರ್ವಾ ಯಾ ಕೇಶೀ ಪೂತನಾಕೇಶೀ ಗೋಲೋಮೀತ್ಯರ್ಥಃ| ತಥಾ ಹಿ ಜತೂಕರ್ಣೇ ಪೂತನಾಕೇಶೀತ್ಯತ್ರ ಗೋಲೋಮೀ ಪಠ್ಯತೇ| ಉಕ್ತಂ ಹಿ- “ವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀಪಥ್ಯಾಗೋಲೋಮೀನಾಕುಲೀಲಸುನಕುಷ್ಠೈಃ, ಸರ್ಷಪಜಟಿಲಾಚೋರಕಹಿಙ್ಗುವಚಾಮಧುಕಚಿತ್ರಕಾರ್ಕೈಃ, ಮಾಂಸಾದಪಕ್ಷಿಪುರೀಷೈರ್ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇ ಶೃತೈರೇತದಭ್ಯಙ್ಗೇ” ಇತಿ| ಅತಿರಸಾ ಜಲಜಂ ಯಷ್ಟೀಮಧು||೩೪-೩೬||
Adhikarana 13 (37-38) · Śloka 38
ಪಿಪ್ಪಲೀಂ ಲವಣಂ ಚಿತ್ರಾಂ ಹಿಙ್ಗು ಹಿಙ್ಗುಶಿವಾಟಿಕಾಮ್| ಕಾಕೋಲೀಂ ಸರ್ಷಪಾನ್ ಕಾಕನಾಸಾಂ ಕೈಟರ್ಯಚನ್ದನೇ||೩೭|| ಶುನಃಸ್ಕನ್ಧಾಸ್ಥಿನಖರಾನ್ ಪರ್ಶುಕಾಂ ಚೇತಿ ಪೇಷಯೇತ್| ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಪುಷ್ಯರ್ಕ್ಷೇ ಪ್ರದೇಹಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸಧೂಪನಃ||೩೮||
पिप्पलीं लवणं चित्रां हिङ्गु हिङ्गुशिवाटिकाम्| काकोलीं सर्षपान् काकनासां कैटर्यचन्दने||३७|| शुनःस्कन्धास्थिनखरान् पर्शुकां चेति पेषयेत्| बस्तमूत्रेण पुष्यर्क्षे प्रदेहः स्यात् सधूपनः||३८||
🔊 Audio coming soon
ಚಿತ್ರಾ ದನ್ತೀ| ಹಿಙ್ಗುಶಿವಾಟಿಕಾ ವಂಶಪತ್ರಿಕಾ| ಸ್ಕನ್ಧಾಸ್ಥೀತಿ ಸ್ಕನ್ಧಸ್ಯಾಸ್ಥಿ| ಪುಷ್ಯರ್ಕ್ಷಪೇಷಣೇನ ನಕ್ಷತ್ರಯೋಗಕೃತಂ ಸಂಸ್ಕಾರಮುಪದಿಶತಿ||೩೭-೩೮||
Adhikarana 14 (39-40) · Śloka 40
ಅಪೇತರಾಕ್ಷಸೀಕುಷ್ಠಪೂತನಾಕೇಶಿಚೋರಕೈಃ| ಉತ್ಸಾದನಂ ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈರ್ಮೂತ್ರೈರೇವಾವಸೇಚನಮ್||೩೯|| ಜಲೌಕಃಶಕೃತಾ ತದ್ವದ್ದಗ್ಧೈರ್ವಾ ಬಸ್ತರೋಮಭಿಃ| ಖರಾಸ್ಥಿಭಿರ್ಹಸ್ತಿನಖೈಸ್ತಥಾ ಗೋಪುಚ್ಛಲೋಮಭಿಃ||೪೦||
अपेतराक्षसीकुष्ठपूतनाकेशिचोरकैः| उत्सादनं मूत्रपिष्टैर्मूत्रैरेवावसेचनम्||३९|| जलौकःशकृता तद्वद्दग्धैर्वा बस्तरोमभिः| खरास्थिभिर्हस्तिनखैस्तथा गोपुच्छलोमभिः||४०||
🔊 Audio coming soon
ಅಪೇತರಾಕ್ಷಸೀಸ್ವರಸಃ| ಜಲೌಕಃಶಕೃತೇತ್ಯಾದೌ ತದ್ವದಿತಿ ಉತ್ಸಾದನಮ್||೩೯-೪೦||
Adhikarana 15 (41-45) · Śloka 45
ಕಪಿಲಾನಾಂ ಗವಾಂ ಮೂತ್ರಂ ನಾವನಂ ಪರಮಂ ಹಿತಮ್| ಶ್ವಶೃಗಾಲಬಿಡಾಲಾನಾಂ ಸಿಂಹಾದೀನಾಂ ಚ ಶಸ್ಯತೇ||೪೧|| ಭಾರ್ಗೀ ವಚಾ ನಾಗದನ್ತೀ ಶ್ವೇತಾ ಶ್ವೇತಾ ವಿಷಾಣಿಕಾ| ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ ನಾಗದನ್ತೀ ಪಾದೋಕ್ತಾ ಮೂತ್ರಪೇಷಿತಾಃ||೪೨|| ಯೋಗಾಸ್ತ್ರಯೋಽತಃ ಷಡ್ ಬಿನ್ದೂನ್ ಪಞ್ಚ ವಾ ನಾವಯೇದ್ಭಿಷಕ್| ತ್ರಿಫಲಾವ್ಯೋಷಪೀತದ್ರುಯವಕ್ಷಾರಫಣಿಜ್ಝಕೈಃ||೪೩|| ಶ್ಯಾಮಾಪಾಮಾರ್ಗಕಾರಞ್ಜಫಲೈರ್ಮೂತ್ರೇಽಥ ಬಸ್ತಜೇ| ಸಾಧಿತಂ ನಾವನಂ ತೈಲಮಪಸ್ಮಾರವಿನಾಶನಮ್||೪೪|| ಪಿಪ್ಪಲೀ ವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀ ಚ ಕುಷ್ಠಂ ಚ ಲವಣಾನಿ ಚ| ಭಾರ್ಗೀ ಚ ಚೂರ್ಣಿತಂ ನಸ್ತಃ ಕಾರ್ಯಂ ಪ್ರಧಮನಂ ಪರಮ್||೪೫||
कपिलानां गवां मूत्रं नावनं परमं हितम्| श्वशृगालबिडालानां सिंहादीनां च शस्यते||४१|| भार्गी वचा नागदन्ती श्वेता श्वेता विषाणिका| ज्योतिष्मती नागदन्ती पादोक्ता मूत्रपेषिताः||४२|| योगास्त्रयोऽतः षड् बिन्दून् पञ्च वा नावयेद्भिषक्| त्रिफलाव्योषपीतद्रुयवक्षारफणिज्झकैः||४३|| श्यामापामार्गकारञ्जफलैर्मूत्रेऽथ बस्तजे| साधितं नावनं तैलमपस्मारविनाशनम्||४४|| पिप्पली वृश्चिकाली च कुष्ठं च लवणानि च| भार्गी च चूर्णितं नस्तः कार्यं प्रधमनं परम्||४५||
🔊 Audio coming soon
ಕಪಿಲಾನಾಂ ಗವಾಂ ಮೂತ್ರೇ ವಿಶೇಷಕರೀ ಶಕ್ತಿರ್ಭವತೀತಿ ಆಪ್ತವಚನಾದುನ್ನೀಯತೇ| ಸಿಂಹಾದೀನಾಂ ಚ ಶಸ್ಯತೇ ಇತ್ಯತ್ರ ಮೂತ್ರಮಿತಿ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಭಾರ್ಗೀತ್ಯಾದೌ ನಾಗದನ್ತೀ ಕಾಷ್ಠಪಾಟಲಾ| ಶ್ವೇತಾ ಶ್ವೇತಾಪರಾಜಿತಾ ಶ್ವೇತಸ್ಯನ್ದಾ| ಶ್ವೇತಾ ವಿಷಾಣಿಕಾ ಶತಾವರೀ| ತ್ರಿಫಲೇತ್ಯಾದೌ ಪೀತದ್ರು ದೇವದಾರು| ಲವಣಾನಿ ಸೈನ್ಧವಾದೀನಿ ಪಞ್ಚ, ಕಿಂವಾ ಲವಣವರ್ಗೋಕ್ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯೇವ ಯಥಾಲಾಭಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಾಣಿ||೪೧-೪೫||
Adhikarana 16 (46-49) · Śloka 49
ಕಾಯಸ್ಥಾಂ ಶಾರದಾನ್ಮುದ್ಗಾನ್ಮುಸ್ತೋಶೀರಯವಾಂಸ್ತಥಾ| ಸವ್ಯೋಷಾನ್ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ವರ್ತೀಃ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್||೪೬|| ಅಪಸ್ಮಾರೇ ತಥೋನ್ಮಾದೇ ಸರ್ಪದಷ್ಟೇ ಗರಾರ್ದಿತೇ| ವಿಷಪೀತೇ ಜಲಮೃತೇ ಚೈತಾಃ ಸ್ಯುರಮೃತೋಪಮಾಃ||೪೭|| ಮುಸ್ತಂ ವಯಃಸ್ಥಾಂ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಕಾಯಸ್ಥಾಂ ಹಿಙ್ಗು ಶಾದ್ವಲಮ್| ವ್ಯೋಷಂ ಮಾಷಾನ್ ಯವಾನ್ಮೂತ್ರೈರ್ಬಾಸ್ತಮೈಷಾರ್ಷಭೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ||೪೮|| ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಕೃತ್ವಾ ಚ ತಾಂ ವರ್ತಿಮಪಸ್ಮಾರೇ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಕಿಲಾಸೇ ಚ ತಥೋನ್ಮಾದೇ ಜ್ವರೇಷು ವಿಷಮೇಷು ಚ||೪೯||
कायस्थां शारदान्मुद्गान्मुस्तोशीरयवांस्तथा| सव्योषान् बस्तमूत्रेण पिष्ट्वा वर्तीः प्रकल्पयेत्||४६|| अपस्मारे तथोन्मादे सर्पदष्टे गरार्दिते| विषपीते जलमृते चैताः स्युरमृतोपमाः||४७|| मुस्तं वयःस्थां त्रिफलां कायस्थां हिङ्गु शाद्वलम्| व्योषं माषान् यवान्मूत्रैर्बास्तमैषार्षभैस्त्रिभिः||४८|| पिष्ट्वा कृत्वा च तां वर्तिमपस्मारे प्रयोजयेत्| किलासे च तथोन्मादे ज्वरेषु विषमेषु च||४९||
🔊 Audio coming soon
ಕಾಯಸ್ಥಾಮಿತ್ಯಾದೌ ಶಾರದಾನ್ಮುದ್ಗಾನಿತಿ ಹರಿತಮುದ್ಗಾನ್, ತೇ ಹಿ ಪ್ರಾಯಃ ಶರದಿ ಭವನ್ತಿ| ವರ್ತಿಃ ನೇತ್ರಾಞ್ಜನವರ್ತಿಃ| ವಿಷಪೀತೇ ಇತಿ ಪೀತವಿಷೇ| ಜಲಮಜ್ಜನೇನ ಮೃತ ಇವ ಇತಿ ಜಲಮೃತಃ, ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಂ- “ವಿಷ್ಟಬ್ಧಪಾಯುಮೂರ್ಧಾಕ್ಷಮಾಧ್ಮಾತೋದರಮೇಹನಮ್| ವಿದ್ಯಾಜ್ಜಲಮೃತಂ ಜನ್ತುಂ ಶೀತಪಾದಕರಾನನಮ್” ಇತಿ| ಬಾಸ್ತಮೈಷಾರ್ಷಭೈರಿತಿ ಛಾಗಮೇಷವೃಷಭಸಮ್ಭವೈಃ||೪೬-೪೯||
Adhikarana 17 (50-52) · Śloka 52
ಪುಷ್ಯೋದ್ಧೃತಂ ಶುನಃ ಪಿತ್ತಮಪಸ್ಮಾರಘ್ನಮಞ್ಜನಮ್| ತದೇವ ಸರ್ಪಿಷಾ ಯುಕ್ತಂ ಧೂಪನಂ ಪರಮಂ ಮತಮ್||೫೦|| ನಕುಲೋಲೂಕಮಾರ್ಜಾರಗೃಧ್ರಕೀಟಾಹಿಕಾಕಜೈಃ| ತುಣ್ಡೈಃ ಪಕ್ಷೈಃ ಪುರೀಷೈಶ್ಚ ಧೂಪನಂ ಕಾರಯೇದ್ಭಿಷಕ್||೫೧|| ಆಭಿಃ ಕ್ರಿಯಾಭಿಃ ಸಿದ್ಧಾಭಿರ್ಹೃದಯಂ ಸಮ್ಪ್ರಬುಧ್ಯತೇ| ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಚಾಪಿ ಶುಧ್ಯನ್ತಿ ತತಃ ಸಞ್ಜ್ಞಾಂ ಸ ವಿನ್ದತಿ||೫೨||
पुष्योद्धृतं शुनः पित्तमपस्मारघ्नमञ्जनम्| तदेव सर्पिषा युक्तं धूपनं परमं मतम्||५०|| नकुलोलूकमार्जारगृध्रकीटाहिकाकजैः| तुण्डैः पक्षैः पुरीषैश्च धूपनं कारयेद्भिषक्||५१|| आभिः क्रियाभिः सिद्धाभिर्हृदयं सम्प्रबुध्यते| स्रोतांसि चापि शुध्यन्ति ततः सञ्ज्ञां स विन्दति||५२||
🔊 Audio coming soon
ಪುಷ್ಯೋದ್ಧೃತಮಿತಿ ಪುಷ್ಯನಕ್ಷತ್ರೇ ಗೃಹೀತಮ್| ಕೀಟಃ ವೃಶ್ಚಿಕಾದಿಃ||೫೦-೫೨||
Adhikarana 18 (53) · Śloka 53
ಯಸ್ಯಾನುಬನ್ಧಸ್ತ್ವಾಗನ್ತುರ್ದೋಷಲಿಙ್ಗಾಧಿಕಾಕೃತಿಃ| ದೃಶ್ಯೇತ ತಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಂ ಸ್ಯಾದಾಗನ್ತೂನ್ಮಾದಭೇಷಜಮ್||೫೩||
यस्यानुबन्धस्त्वागन्तुर्दोषलिङ्गाधिकाकृतिः| दृश्येत तस्य कार्यं स्यादागन्तून्मादभेषजम्||५३||
🔊 Audio coming soon
ಸಮ್ಪ್ರತ್ಯಪಸ್ಮಾರೇ ಸೂತ್ರೇಣಾನುಬನ್ಧಲಿಙ್ಗಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ- ಯಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ದೋಷಲಿಙ್ಗಾಧಿಕಾಕೃತಿರಿತಿ ಅಪಸ್ಮಾರೋಕ್ತದೋಷಲಿಙ್ಗೇಭ್ಯೋಽಧಿಕಾಽಽಗನ್ತೂನ್ಮಾದಸದೃಶೀ ಆಕೃತಿರ್ಯಸ್ಯ ಸ ತಥಾ; ತೇನಾಗನ್ತುಲಿಙ್ಗಂ ದೋಷಜೇಷು ಭವತಿ, ನಚ ದೋಷಲಿಙ್ಗಂ ವಿನಾಽಽಗನ್ತುಲಿಙ್ಗತಾ ಸಮ್ಭವತಿ; ತತಶ್ಚಾಗನ್ತ್ವಪಸ್ಮಾರಃ ಪೃಥಙ್ ನ ಭವತಿ, ಕಿನ್ತು ದೋಷಜಸ್ಯಾನುಬನ್ಧರೂಪಃ ಪಶ್ಚಾತ್ಕಾಲೀನಃ ಸ ಆಗನ್ತುಃ; ತೇನ “ಚತ್ವಾರೋಽಪಸ್ಮಾರಾಃ” (ಸೂ.ಅ.೧೯) ಇತಿ ಯದುಕ್ತಂ ತಸ್ಯಾಗನ್ತುರನುಬನ್ಧೋ ಭವತ್ಯೇವ ಕದಾಚಿದಿತಿ| ಅನೇನಾನುಬನ್ಧರೂಪತೈವ ಭೂತಾಪಸ್ಮಾರೇ ದರ್ಶಿತಾ; ನ ತೂನ್ಮಾದವತ್ ಸ್ವಾತನ್ತ್ರ್ಯೇಣ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಭೂತಾನಾಮ್| ಅನ್ಯತ್ರಾಪ್ಯುಕ್ತಮ್- “ಅಪಸ್ಮಾರೋ ಮಹಾವ್ಯಾಧಿಃ ಸ ಸ್ಯಾದ್ದೋಷತ ಏವ ತು” ಇತಿ| ಅನ್ಯೇ ತು ಭೀಮದನ್ತಾದಯಃ ಸ್ವತನ್ತ್ರಾಗನ್ತ್ವಪಸ್ಮಾರಲಕ್ಷಣಚಿಕಿತ್ಸಾನಿರ್ದೇಶಾರ್ಥಮತ್ರ ಗ್ರನ್ಥಂ ವರ್ಣಯನ್ತಿ; ನ ಸಙ್ಖ್ಯಾನಿಯಮಶ್ಚ ದೋಷಜಾಪಸ್ಮಾರಾಣಾಮೇವಂ ಭವತಿ||೫೩||
Adhikarana 19 (54-63) · Śloka 63
ಅನನ್ತರಮುವಾಚೇದಮಗ್ನಿವೇಶಃ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ| ಭಗವನ್! ಪ್ರಾಕ್ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಃ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನೇ ಮಹಾಗದಃ||೫೪|| ಅತತ್ತ್ವಾಭಿನಿವೇಶೋ ಯಸ್ತದ್ಧೇತ್ವಾಕೃತಿಭೇಷಜಮ್| ತತ್ರ ನೋಕ್ತಮತಃ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತದಿಹೋಚ್ಯತಾಮ್||೫೫|| ಶುಶ್ರೂಷವೇ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಿಷ್ಯಾಯಾಹ ಪುನರ್ವಸುಃ| ಮಹಾಗದಂ ಸೌಮ್ಯ! ಶೃಣು ಸಹೇತ್ವಾಕೃತಿಭೇಷಜಮ್||೫೬|| ಮಲಿನಾಹಾರಶೀಲಸ್ಯ ವೇಗಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ತಾನ್ನಿಗೃಹ್ಣತಃ| ಶೀತೋಷ್ಣಸ್ನಿಗ್ಧರೂಕ್ಷಾದ್ಯೈರ್ಹೇತುಭಿಶ್ಚಾತಿಸೇವಿತೈಃ||೫೭|| ಹೃದಯಂ ಸಮುಪಾಶ್ರಿತ್ಯ ಮನೋಬುದ್ಧಿವಹಾಃ ಸಿರಾಃ| ದೋಷಾಃ ಸನ್ದೂಷ್ಯ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ರಜೋಮೋಹಾವೃತಾತ್ಮನಃ||೫೮|| ರಜಸ್ತಮೋಭ್ಯಾಂ ವೃದ್ಧಾಭ್ಯಾಂ ಬುದ್ಧೌ ಮನಸಿ ಚಾವೃತೇ| ಹೃದಯೇ ವ್ಯಾಕುಲೇ ದೋಷೈರಥ ಮೂಢೋಽಲ್ಪಚೇತನಃ ||೫೯|| ವಿಷಮಾಂ ಕುರುತೇ ಬುದ್ಧಿಂ ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯೇ ಹಿತಾಹಿತೇ| ಅತತ್ತ್ವಾಭಿನಿವೇಶಂ ತಮಾಹುರಾಪ್ತಾ ಮಹಾಗದಮ್||೬೦|| ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪನ್ನಂ ತಂ ಸಂಶೋಧ್ಯ ವಮನಾದಿಭಿಃ| ಕೃತಸಂಸರ್ಜನಂ ಮೇಧ್ಯೈರನ್ನಪಾನೈರುಪಾಚರೇತ್||೬೧|| ಬ್ರಾಹ್ಮೀಸ್ವರಸಯುಕ್ತಂ ಯತ್ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಮುದಾಹೃತಮ್| ತತ್ ಸೇವ್ಯಂ ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀ ಚ ಯಚ್ಚ ಮೇಧ್ಯಂ ರಸಾಯನಮ್||೬೨|| ಸುಹೃದಶ್ಚಾನುಕೂಲಾಸ್ತಂ ಸ್ವಾಪ್ತಾ ಧರ್ಮಾರ್ಥವಾದಿನಃ| ಸಂಯೋಜಯೇಯುರ್ವಿಜ್ಞಾನಧೈರ್ಯಸ್ಮೃತಿಸಮಾಧಿಭಿಃ ||೬೩||
अनन्तरमुवाचेदमग्निवेशः कृताञ्जलिः| भगवन्! प्राक् समुद्दिष्टः श्लोकस्थाने महागदः||५४|| अतत्त्वाभिनिवेशो यस्तद्धेत्वाकृतिभेषजम्| तत्र नोक्तमतः श्रोतुमिच्छामि तदिहोच्यताम्||५५|| शुश्रूषवे वचः श्रुत्वा शिष्यायाह पुनर्वसुः| महागदं सौम्य! शृणु सहेत्वाकृतिभेषजम्||५६|| मलिनाहारशीलस्य वेगान् प्राप्तान्निगृह्णतः| शीतोष्णस्निग्धरूक्षाद्यैर्हेतुभिश्चातिसेवितैः||५७|| हृदयं समुपाश्रित्य मनोबुद्धिवहाः सिराः| दोषाः सन्दूष्य तिष्ठन्ति रजोमोहावृतात्मनः||५८|| रजस्तमोभ्यां वृद्धाभ्यां बुद्धौ मनसि चावृते| हृदये व्याकुले दोषैरथ मूढोऽल्पचेतनः ||५९|| विषमां कुरुते बुद्धिं नित्यानित्ये हिताहिते| अतत्त्वाभिनिवेशं तमाहुराप्ता महागदम्||६०|| स्नेहस्वेदोपपन्नं तं संशोध्य वमनादिभिः| कृतसंसर्जनं मेध्यैरन्नपानैरुपाचरेत्||६१|| ब्राह्मीस्वरसयुक्तं यत् पञ्चगव्यमुदाहृतम्| तत् सेव्यं शङ्खपुष्पी च यच्च मेध्यं रसायनम्||६२|| सुहृदश्चानुकूलास्तं स्वाप्ता धर्मार्थवादिनः| संयोजयेयुर्विज्ञानधैर्यस्मृतिसमाधिभिः ||६३||
🔊 Audio coming soon
ಅಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರದೇಶೇ ಸೈನ್ಧವಾಃ ಕಾಶ್ಮೀರಾಶ್ಚ ‘ಭಗವನ್’ ಇತ್ಯಾದಿನಾಽತತ್ತ್ವಾಭಿನಿವೇಶಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಚಿಕಿತ್ಸಾಗ್ರನ್ಥಂ ಪಠನ್ತಿ; ಸ ಚಾನಾರ್ಷ ಇತಿ ವೃದ್ಧಾಃ||೫೪-೬೩||
Adhikarana 20 (64-65) · Śloka 65
ಪ್ರಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ತೈಲಲಶುನಂ ಪಯಸಾ ವಾ ಶತಾವರೀಮ್| ಬ್ರಾಹ್ಮೀರಸಂ ಕುಷ್ಠರಸಂ ವಚಾಂ ವಾ ಮಧುಸಂಯುತಾಮ್||೬೪|| ದುಶ್ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯೋ ಹ್ಯಪಸ್ಮಾರಶ್ಚಿರಕಾರೀ ಕೃತಾಸ್ಪದಃ | ತಸ್ಮಾದ್ರಸಾಯನೈರೇನಂ ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಮುಪಾಚರೇತ್||೬೫||
प्रयुञ्ज्यात्तैललशुनं पयसा वा शतावरीम्| ब्राह्मीरसं कुष्ठरसं वचां वा मधुसंयुताम्||६४|| दुश्चिकित्स्यो ह्यपस्मारश्चिरकारी कृतास्पदः | तस्माद्रसायनैरेनं प्रायशः समुपाचरेत्||६५||
🔊 Audio coming soon
ತೈಲಲಶುನಾದಯಃ ಪಞ್ಚ ಯೋಗಾಃ| ಅನೇನ ಚಿರಕಾರಿಣೀಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ದರ್ಶಯತಿ||೬೪-೬೫||
Adhikarana 21 (66) · Śloka 66
ಜಲಾಗ್ನಿದ್ರುಮಶೈಲೇಭ್ಯೋ ವಿಷಮೇಭ್ಯಶ್ಚ ತಂ ಸದಾ| ರಕ್ಷೇದುನ್ಮಾದಿನಂ ಚೈವ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರಾ ಹಿ ತೇ||೬೬||
जलाग्निद्रुमशैलेभ्यो विषमेभ्यश्च तं सदा| रक्षेदुन्मादिनं चैव सद्यः प्राणहरा हि ते||६६||
🔊 Audio coming soon
ಜಲಾಗ್ನೀತ್ಯಾದಿನಾ ಜಲಾದಿಸಾನ್ನಿಧ್ಯೇ ಯದಿ ವೇಗೋ ಭವತ್ಯಪಸ್ಮಾರಸ್ಯ ತದಾ ಮರಣಮೇವ ಭವತೀತಿ ದರ್ಶಯತಿ||೬೬||
Adhikarana 22 (67-68) · Śloka 68
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕೌ- ಹೇತುಂ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯಪಸ್ಮಾರಂ ದೋಷಾಃ ಪ್ರಕುಪಿತಾ ಯಥಾ| ಸಾಮಾನ್ಯತಃ ಪೃಥಕ್ತ್ವಾಚ್ಚ ಲಿಙ್ಗಂ ತೇಷಾಂ ಚ ಭೇಷಜಮ್||೬೭|| ಮಹಾಗದಸಮುತ್ಥಾನಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಚೋವಾಚ ಸೌಷಧಮ್| ಮುನಿರ್ವ್ಯಾಸಸಮಾಸಾಭ್ಯಾಮಪಸ್ಮಾರಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ ||೬೮||
तत्र श्लोकौ- हेतुं कुर्वन्त्यपस्मारं दोषाः प्रकुपिता यथा| सामान्यतः पृथक्त्वाच्च लिङ्गं तेषां च भेषजम्||६७|| महागदसमुत्थानं लिङ्गं चोवाच सौषधम्| मुनिर्व्याससमासाभ्यामपस्मारचिकित्सिते ||६८||
🔊 Audio coming soon
ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ಕುರ್ವನ್ತೀತ್ಯಾದಿನಾ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಂ ಗೃಹ್ಣಾತಿ||೬೭-೬೮||
Adhikarana puShpikA · Śloka 10
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇಽಪಸ್ಮಾರಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೦||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते चिकित्सास्थानेऽपस्मारचिकित्सितं नाम दशमोऽध्यायः||१०||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪಾಣಿದತ್ತಕೃತಾಯಾಂ ಚರಕತಾತ್ಪರ್ಯಟೀಕಾಯಾಮಾಯುರ್ವೇದದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇಽಪಸ್ಮಾರಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೦||