Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோऽதீஸாரசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातोऽतीसारचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
அக்நிபலஹாநிஸாமாந்யாத் க்ரஹணீதோஷசிகித்ஸிதமநு அதீஸாரசிகித்ஸிதே வக்தவ்யே உபோத்காதாயாதைஃ பாண்டுரோகாதிபிர்வ்யவதாநஂ கதஂ, ஸம்ப்ரதி து யதோக்தோபோத்காதாயாதபாண்டுரோகாதீநபிதாய ப்ரகதமேவாதீஸாரசிகித்ஸிதமுச்யதே||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
பகவந்தஂ கல்வாத்ரேயஂ கதாஹ்நிகஂ ஹுதாக்நிஹோத்ரமாஸீநமஷிகணபரிவதமுத்தரே ஹிமவதஃ பார்ஶ்வே விநயாதுபேத்யாபிவாத்ய சாக்நிவேஶ உவாச- பகவந்! அதீஸாரஸ்ய ப்ராகுத்பத்திநிமித்தலக்ஷணோபஶமநாநி ப்ரஜாநுக்ரஹார்தமாக்யாதுமர்ஹஸீதி||௩||
भगवन्तं खल्वात्रेयं कृताह्निकं हुताग्निहोत्रमासीनमृषिगणपरिवृतमुत्तरे हिमवतः पार्श्वे विनयादुपेत्याभिवाद्य चाग्निवेश उवाच- भगवन्! अतीसारस्य प्रागुत्पत्तिनिमित्तलक्षणोपशमनानि प्रजानुग्रहार्थमाख्यातुमर्हसीति||३||
🔊 Audio coming soon
ப்ராகுத்பத்திரிதி ப்ராக்காலோத்பத்திஃ||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
அத பகவாந் புநர்வஸுராத்ரேயஸ்ததக்நிவேஶவசநமநுநிஶம்யோவாச- ஶ்ரூயதாமக்நிவேஶ! ஸர்வமேததகிலேந வ்யாக்யாயமாநம்| ஆதிகாலே கலு யஜ்ஞேஷு பஶவஃ ஸமாலபநீயா பபூவுர்நாலம்பாய ப்ரக்ரியந்தே ஸ்ம| ததோ தக்ஷயஜ்ஞஂ ப்ரத்யவரகாலஂ மநோஃ புத்ராணாஂ நரிஷ்யந்நாபாகேக்ஷ்வாகுநகஶர்யாத்யாதீநாஂ க்ரதுஷு பஶூநாமேவாப்யநுஜ்ஞாநாத் பஶவஃ ப்ரோக்ஷணமவாபுஃ| அதஶ்ச ப்ரத்யவரகாலஂ பஷத்ரேண தீர்கஸத்ரேண யஜதா பஶூநாமலாபாத்கவாமாலம்பஃ ப்ரவர்திதஃ| தஂ தஷ்ட்வா ப்ரவ்யதிதா பூதகணாஃ, தேஷாஂ சோபயோகாதுபாகதாநாஂ கவாஂ கௌரவாதௌஷ்ண்யாதஸாத்ம்யத்வாதஶஸ்தோபயோகாச்சோபஹதாக்நீநாமுபஹதமநஸாஂ சாதீஸாரஃ பூர்வமுத்பந்நஃ பஷத்ரயஜ்ஞே||௪||
अथ भगवान् पुनर्वसुरात्रेयस्तदग्निवेशवचनमनुनिशम्योवाच- श्रूयतामग्निवेश! सर्वमेतदखिलेन व्याख्यायमानम्| आदिकाले खलु यज्ञेषु पशवः समालभनीया बभूवुर्नालम्भाय प्रक्रियन्ते स्म| ततो दक्षयज्ञं प्रत्यवरकालं मनोः पुत्राणां नरिष्यन्नाभागेक्ष्वाकुनृगशर्यात्यादीनां क्रतुषु पशूनामेवाभ्यनुज्ञानात् पशवः प्रोक्षणमवापुः| अतश्च प्रत्यवरकालं पृषध्रेण दीर्घसत्रेण यजता पशूनामलाभाद्गवामालम्भः प्रवर्तितः| तं दृष्ट्वा प्रव्यथिता भूतगणाः, तेषां चोपयोगादुपाकृतानां गवां गौरवादौष्ण्यादसात्म्यत्वादशस्तोपयोगाच्चोपहताग्नीनामुपहतमनसां चातीसारः पूर्वमुत्पन्नः पृषध्रयज्ञे||४||
🔊 Audio coming soon
ஆதிகாலே இதி கதயுகே| ஸமாலபநீயா இதி மந்த்ரேண அபிமந்த்ர்யைவ பரித்யாஜ்யா பபூவுஃ; ந ஆலம்பார்தஂ ப்ரக்ரியந்தே ஸ்ம இதி ஆலம்பாய மாரணாய ந ப்ரக்ரியந்தே ஸ்ம ந ஸஂஸ்க்ரியந்தே ஸ்ம இத்யர்தஃ| நரிஷ்யந்நாபாகாதிமநுபுத்ரேஷ்வேகமேவ மநுபுத்ரமுதாஹார்ய யத்யாதிஶப்தஃ க்ரியதே ததா தேஷாஂ க்வசிதந்யத்ர ஸமுதாயேந பாடாத் புத்திப்ரமஃ ஸ்யாத், தேந ஸாக்ஷாஜ்ஜ்ஞாநார்தஂ கதிபயே படிதாஃ; அபடிதாஶ்சாதிஶப்தேந ப்ரகாரவாசிநா இதிஹாஸஜ்ஞாநார்தஂ புராணேஷூந்நேயாஃ| பஶூநாமப்யநுஜ்ஞாநாதிதி பஶூநாமேவ ப்ரேரணயா; ப்ரேரணா சைஷாஂ விஶிஷ்டாபூர்வோத்பாதார்தமேவோச்யதே ஆகமேஷு- ‘க்ரத்வர்தஹிஂஸாயாஂ வதகவத்யயோருபயோரபி மஹத்புண்யமுத்பத்யதே’ இதி; கிஂவா பஶூநாமேவாப்யநுஜ்ஞாநாதிதி வேதே பஶூநாஂ வத்யத்வேநாப்யநுஜ்ஞாநாத்| ப்ரோக்ஷணமிதி விதிபூர்வகஂ மாரணம்| பஷத்ரஃ ராஜவிஶேஷஃ| தீர்கஸத்ரேணேதி தீர்ககாலநிர்வர்த்யேந| வ்யதிதா இதி அதஷ்டபூர்வஂ கவாஂ வதஂ தஷ்ட்வா துஃகிதாஃ ஸந்தஃ| உபாகதாநாமிதி அபிமந்த்ர்ய ஹதாநாம்| உக்தஂ ஹி- “உபாகதஃ பஶுரஸௌ யோऽபிமந்த்ர்ய க்ரதௌ ஹதஃ” இதி| அநேந ச ப்ராகுத்பத்திநிதர்ஶநேந மாநஸோபகாதோ குர்வாதிஸேவா சாதீஸாரகாரணஂ பவதீத்யுபதர்ஶ்யதே||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
அதாவரகாலஂ வாதலஸ்ய வாதாதபவ்யாயாமாதிமாத்ரநிஷேவிணோ ரூக்ஷால்பப்ரமிதாஶிநஸ்தீக்ஷ்ணமத்யவ்யவாயநித்யஸ்யோதாவர்தயதஶ்ச வேகாந் வாயுஃ ப்ரகோபமாபத்யதே, பக்தா சோபஹந்யதே; ஸ வாயுஃ குபிதோऽக்நாவுபஹதே மூத்ரஸ்வேதௌ புரீஷாஶயமுபஹத்ய, தாப்யாஂ புரீஷஂ த்ரவீகத்ய, அதீஸாராய ப்ரகல்பதே| தஸ்ய ரூபாணி- விஜ்ஜலமாமஂ விப்லுதமவஸாதி ரூக்ஷஂ த்ரவஂ ஸஶூலமாமகந்தமீஷச்சப்தமஶப்தஂ வா விபத்தமூத்ரவாதமதிஸார்யதே புரீஷஂ, வாயுஶ்சாந்தஃகோஷ்டே ஸஶப்தஶூலஸ்திர்யக் சரதி விபத்த இத்யாமாதிஸாரோ வாதாத்| பக்வஂ வா விபத்தமல்பால்பஂ ஸஶப்தஂ ஸஶூலபேநபிச்சாபரிகர்திகஂ ஹஷ்டரோமா விநிஃஶ்வஸஞ் ஶுஷ்கமுகஃ கட்யூருத்ரிகஜாநுபஷ்டபார்ஶ்வஶூலீ ப்ரஷ்டகுதோ முஹுர்முஹுர்விக்ரதிதமுபவேஶ்யதே புரீஷஂ வாதாத்; தமாஹுரநுக்ரதிதமித்யேகே, வாதாநுக்ரதிதவர்சஸ்த்வாத்||௫||
अथावरकालं वातलस्य वातातपव्यायामातिमात्रनिषेविणो रूक्षाल्पप्रमिताशिनस्तीक्ष्णमद्यव्यवायनित्यस्योदावर्तयतश्च वेगान् वायुः प्रकोपमापद्यते, पक्ता चोपहन्यते; स वायुः कुपितोऽग्नावुपहते मूत्रस्वेदौ पुरीषाशयमुपहृत्य, ताभ्यां पुरीषं द्रवीकृत्य, अतीसाराय प्रकल्पते| तस्य रूपाणि- विज्जलमामं विप्लुतमवसादि रूक्षं द्रवं सशूलमामगन्धमीषच्छब्दमशब्दं वा विबद्धमूत्रवातमतिसार्यते पुरीषं, वायुश्चान्तःकोष्ठे सशब्दशूलस्तिर्यक् चरति विबद्ध इत्यामातिसारो वातात्| पक्वं वा विबद्धमल्पाल्पं सशब्दं सशूलफेनपिच्छापरिकर्तिकं हृष्टरोमा विनिःश्वसञ् शुष्कमुखः कट्यूरुत्रिकजानुपृष्ठपार्श्वशूली भ्रष्टगुदो मुहुर्मुहुर्विग्रथितमुपवेश्यते पुरीषं वातात्; तमाहुरनुग्रथितमित्येके, वातानुग्रथितवर्चस्त्वात्||५||
🔊 Audio coming soon
அதேத்யாதிநா வாதாதீஸாராதீநாஂ பதங்நிமித்தலக்ஷணே ப்ரூதே| வாதலஸ்யேத்யநேந வாதப்ரகதிஂ ப்ராப்ய வாதாதபாதீநாஂ வாதாதீஸாரஜநநே ஸாமர்த்யாதிஶயோ தர்ஶ்யதே; தேநாந்யப்ரகதேரபி வாதாதபாதயோऽதீஸாரஸ்ய காரணஂ பவந்தீதி ஜ்ஞேயம்| ஏவஂ பித்தலஶ்லேஷ்மலஶப்தயோரபி தாத்பர்யஂ வ்யாக்யேயம்| ப்ரமிதாஶநம் அதீதகாலாஶநம்| வேகாநுதாவர்தயத இதி உத்வத்தமாவர்தயதோ வேகாநித்யர்தஃ| புரீஷாஶயமுபஹத்யேதி பக்வாஶயஂ நீத்வா| தாப்யாமிதி மூத்ரஸ்வேதாப்யாம்| தஸ்ய ரூபாணீத்யாதிநா ஆமவாதாதீஸாரலக்ஷணமாஹ| ஆமமிதி ஆமாநுகதம் | விப்லுதமிதி ப்ரஸரணஶீலம்| அவஸாதீதி பூமௌ பதிதஂ லீநஂ பவதி| பக்வஂ வேத்யாதிநா பக்வவாதாதிஸாரமாஹ| விநிஃஶ்வஸிந்நிதி ஶப்தஂ குர்வந்| தமாஹுரநுக்ரதிதமிதி விக்ரதிதபுரீஷாதிஸாராவஸ்தாஂ ப்ராப்தஂ வாதாதிஸாரம்| வாதக்ரதிதவர்சஸ்த்வாதித்யநேந யத்ர பக்வவாதாதிஸாரேऽபி வாதாநுக்ரதிதவர்சஸ்த்வஂ ந பவதி நாஸாவநுக்ரதிதஸஞ்ஜ்ஞ இதி தர்ஶயதி||௫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
பித்தலஸ்ய புநரம்லலவணகடுகக்ஷாரோஷ்ணதீக்ஷ்ணாதிமாத்ரநிஷேவிணஃ ப்ரததாக்நிஸூர்யஸந்தாபோஷ்ணமாருதோபஹதகாத்ரஸ்ய க்ரோதேர்ஷ்யாபஹுலஸ்ய பித்தஂ ப்ரகோபமாபத்யதே| தத் ப்ரகுபிதஂ த்ரவத்வாதூஷ்மாணமுபஹத்ய புரீஷாஶயவிஸதமௌஷ்ண்யாத் த்ரவத்வாத் ஸரத்வாச்ச பித்த்வா புரீஷமதிஸாராய ப்ரகல்பதே| தஸ்ய ரூபாணி- ஹாரித்ரஂ ஹரிதஂ நீலஂ கஷ்ணஂ ரக்தபித்தோபஹிதமதிதுர்கந்தமதிஸார்யதே புரீஷஂ, தஷ்ணாதாஹஸ்வேதமூர்ச்சாஶூலப்ரத்நஸந்தாபபாகபரீத இதி பித்தாதிஸாரஃ||௬||
पित्तलस्य पुनरम्ललवणकटुकक्षारोष्णतीक्ष्णातिमात्रनिषेविणः प्रतताग्निसूर्यसन्तापोष्णमारुतोपहतगात्रस्य क्रोधेर्ष्याबहुलस्य पित्तं प्रकोपमापद्यते| तत् प्रकुपितं द्रवत्वादूष्माणमुपहत्य पुरीषाशयविसृतमौष्ण्याद् द्रवत्वात् सरत्वाच्च भित्त्वा पुरीषमतिसाराय प्रकल्पते| तस्य रूपाणि- हारिद्रं हरितं नीलं कृष्णं रक्तपित्तोपहितमतिदुर्गन्धमतिसार्यते पुरीषं, तृष्णादाहस्वेदमूर्च्छाशूलब्रध्नसन्तापपाकपरीत इति पित्तातिसारः||६||
🔊 Audio coming soon
பித்தலஸ்யேத்யாதிநா பித்தாதிஸாரமாஹ| த்ரவத்வாதூஷ்மாணமுபஹத்யேதி யத்யபி பித்தமுஷ்ணமக்நேஃ ஸமாநதயா வர்தகஂ பவதீதி யுஜ்யதே, ததாऽபி த்ரவத்வாதூஷ்மாணமக்நிரூபஂ ஹந்தீத்யர்தஃ| புரீஷாஶயவிஸதமிதி புரீஷாஶயகதஂ பித்தம்| ப்ரத்நஃ குதஃ||௬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ஶ்லேஷ்மலஸ்ய து குருமதுரஶீதஸ்நிக்தோபஸேவிநஃ ஸம்பூரகஸ்யாசிந்தயதோ திவாஸ்வப்நபரஸ்யாலஸஸ்ய ஶ்லேஷ்மா ப்ரகோபமாபத்யதே| ஸ ஸ்வபாவாத் குருமதுரஶீதஸ்நிக்தஃ ஸ்ரஸ்தோऽக்நிமுபஹத்ய ஸௌம்யஸ்வபாவாத் புரீஷாஶயமுபஹத்யோபக்லேத்ய புரீஷமதிஸாராய கல்பதே| தஸ்ய ரூபாணி- ஸ்நிக்தஂ ஶ்வேதஂ பிச்சிலஂ தந்துமதாமஂ குரு துர்கந்தஂ ஶ்லேஷ்மோபஹிதமநுபத்தஶூலமல்பால்பமபீக்ஷ்ணமதிஸார்யதே ஸப்ரவாஹிகஂ, குரூதரகுதபஸ்திவங்க்ஷணதேஶஃ கதேऽப்யகதஸஞ்ஜ்ஞஃ ஸலோமஹர்ஷஃ ஸோத்க்லேஶோ நித்ராலஸ்யபரீதஃ ஸதநோऽந்நத்வேஷீ சேதி ஶ்லேஷ்மாதிஸாரஃ||௭||
श्लेष्मलस्य तु गुरुमधुरशीतस्निग्धोपसेविनः सम्पूरकस्याचिन्तयतो दिवास्वप्नपरस्यालसस्य श्लेष्मा प्रकोपमापद्यते| स स्वभावाद् गुरुमधुरशीतस्निग्धः स्रस्तोऽग्निमुपहत्य सौम्यस्वभावात् पुरीषाशयमुपहत्योपक्लेद्य पुरीषमतिसाराय कल्पते| तस्य रूपाणि- स्निग्धं श्वेतं पिच्छिलं तन्तुमदामं गुरु दुर्गन्धं श्लेष्मोपहितमनुबद्धशूलमल्पाल्पमभीक्ष्णमतिसार्यते सप्रवाहिकं, गुरूदरगुदबस्तिवङ्क्षणदेशः कृतेऽप्यकृतसञ्ज्ञः सलोमहर्षः सोत्क्लेशो निद्रालस्यपरीतः सदनोऽन्नद्वेषी चेति श्लेष्मातिसारः||७||
🔊 Audio coming soon
ஶ்லேஷ்மலஸ்யேத்யாதிநா ஶ்லேஷ்மாதிஸாரமாஹ| ஸம்பூரகஸ்யேதி அதிமாத்ராஶநஶீலஸ்ய| ஶ்லேஷ்மணோऽக்ந்யுபகாதே ஹேதுமாஹ- ஸௌம்யஸ்வபாவாதிதி; ஸௌம்யஸ்யாக்நேர்விருத்தத்வாதுபகாதஂ கரோதீதி யுக்தமேவேதி பாவஃ| புரீஷாஶயமுபஹத்யேதி புரீஷாஶயஂ கத்வா, ஹந்தேர்கதிஹிஂஸார்தகத்வாதத்ர கத்யர்ததா; கிஂவா புரீஷாஶயஶப்தேந ஸ்தாநேந ஸ்தாநிந உபசாராத் புரீஷமேவோச்யதே, யதா- ‘மஞ்சாஃ க்ரோஶந்தி’ இதிவத், ததஶ்ச புரீஷமுபஹத்யேதி ஸம்பந்தஃ| கதேऽப்யகதஸஞ்ஜ்ஞ இதி கதேऽபி வேகே ந வேகஂ கதஂ புத்யத இத்யர்தஃ| அத்ர ச பித்தாதிஸாரே ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே ச ஸாமதாலக்ஷணஂ யத்யபி நோக்தஂ, ததாऽபி ஸாமவாதாதீஸாரஸம்பந்தகதவிஜ்ஜலத்வாமகந்தித்வப்ரகாரைர்லக்ஷணைஸ்தயோரப்யாமாதிஸாரரூபாऽவஸ்தா ஜ்ஞேயைவ| ததாஹி சிகித்ஸாவஸரே ‘பித்தாதிஸாரஂ புநர்நிதாநோபஶயாகதிபிராமாந்வயஂ விதித்வா’ இத்யாதிநாऽऽமாதிஸாரே பதக் சிகித்ஸாஂ வக்ஷ்யதி, ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே து ஸாமே நிராமே ச ரூக்ஷோஷ்ணாதிரூபா சிகித்ஸா ஸமாநைவேதி கத்வா பதகாமஶ்லேஷ்மாதீஸாரசிகித்ஸா நோக்தா; க்ஷாரபாணிநா ஸர்வாதிஸாராணாமேவ ஸாமதா பதகுக்தா; வசநஂ ஹி- “வாதாதிஸாரஃ ஸாமஶ்ச ஸஶூலஃ பேநிலஸ்தநுஃ| ஶ்யாவஃ ஸஶப்தோ துர்கந்தோ விபத்தோऽல்பால்ப ஏவ ச|| ஏவஂ பித்தகபே ஸாமமதீஸாரஂ விநிர்திஶேத்” இதி| அத்ராபி ப்ராஸதயோகிகாயாஂ ஸித்தௌ (ஸி.அ.௮) ஸர்வதோஷாணாமேவாமஸம்பந்தாத் பதக்பேதா உக்தாஃ||௭||
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
அதிஶீதஸ்நிக்தரூக்ஷோஷ்ணகுருகரகடிநவிஷமவிருத்தாஸாத்ம்யபோஜநாதபோஜநாத் காலாதீதபோஜநாத் யத்கிஞ்சிதப்யவஹரணாத் ப்ரதுஷ்டமத்யபாநீயபாநாததிமத்யபாநாதஸஂஶோதநாத் ப்ரதிகர்மணாஂ விஷமகமநாதநுபசாராஜ்ஜ்வலநாதித்யபவநஸலிலாதிஸேவநாதஸ்வப்நா- ததிஸ்வப்நாத்வேகவிதாரணாததுவிபர்யயாதயதாபலமாரம்பாத்பயஶோகசித்தோத்வேகாதியோகாத் கமிஶோஷஜ்வரார்ஶோவிகாராதிகர்ஷணாத்வா வ்யாபந்நாக்நேஸ்த்ரயோ தோஷாஃ ப்ரகுபிதா பூய ஏவாக்நிமுபஹத்ய பக்வாஶயமநுப்ரவிஶ்யாதீஸாரஂ ஸர்வதோஷலிங்கஂ ஜநயந்தி||௮||
अतिशीतस्निग्धरूक्षोष्णगुरुखरकठिनविषमविरुद्धासात्म्यभोजनादभोजनात् कालातीतभोजनाद् यत्किञ्चिदभ्यवहरणात् प्रदुष्टमद्यपानीयपानादतिमद्यपानादसंशोधनात् प्रतिकर्मणां विषमगमनादनुपचाराज्ज्वलनादित्यपवनसलिलातिसेवनादस्वप्ना- दतिस्वप्नाद्वेगविधारणादृतुविपर्ययादयथाबलमारम्भाद्भयशोकचित्तोद्वेगातियोगात् कृमिशोषज्वरार्शोविकारातिकर्षणाद्वा व्यापन्नाग्नेस्त्रयो दोषाः प्रकुपिता भूय एवाग्निमुपहत्य पक्वाशयमनुप्रविश्यातीसारं सर्वदोषलिङ्गं जनयन्ति||८||
🔊 Audio coming soon
அதிஶீதேத்யாதிநா த்ரிதோஷஜாதீஸாரமாஹ| அத்ர ச ஶீதாதீநாஂ யதாஸம்பவஂ வாதாதிகர்தத்வஂ ஜ்ஞேயஂ; கிஂவா ஸர்வேஷாமேவ த்ரிதோஷகர்தத்வஂ ஜ்ஞேயம்| உக்தஂ ஹி- “ஶமப்ரகோபௌ ஸர்வேஷாஂ தோஷாணாமக்நிஸஂஶ்ரிதௌ” (சி.அ.௫) இதி| யத்கிஞ்சிதப்யவஹரணாதிதி பத்யாபத்யபோஜநாத்| அநுபசாராதிதி ப்ரதிகர்மணாமேவாஸம்யகுபசாராதித்யர்தஃ| ஸலிலாதிஸேவநாதித்யத்ர அவகாஹாதிநா பாஹ்யஸேவநஂ ஸலிலஸ்யோச்யதே, அதிபாநஂ து ப்ராகேவோக்தம்| வ்யாபந்நாக்நேரிதி வசநாத்யதோக்தஹேதூநாமக்நிவதத்வாரைவ ப்ராயஸ்த்ரிதோஷகர்தத்வஂ தர்ஶயதி||௮||
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
அபி ச ஶோணிதாதீந் தாதூநதிப்ரகஷ்டஂ தூஷயந்தோ தாதுதோஷஸ்வபாவகதாநதீஸாரவர்ணாநுபதர்ஶயந்தி| தத்ர ஶோணிதாதிஷு தாதுஷ்வதிப்ரதுஷ்டேஷு ஹாரித்ரஹரிதநீலமாஞ்ஜிஷ்டமாஂஸதாவநஸந்நிகாஶஂ ரக்தஂ கஷ்ணஂ ஶ்வேதஂ வராஹபேதஃஸதஶமநுபத்தவேதநமவேதநஂ வா ஸமாஸவ்யத்யாஸாதுபவேஶ்யதே ஶகத் க்ரதிதமாமஂ ஸகத், ஸகதபி பக்வமநதிக்ஷீணமாஂஸஶோணிதபலோ மந்தாக்நிர்விஹதமுகரஸஶ்ச; தாதஶமாதுரஂ கச்ச்ரஸாத்யஂ வித்யாத்| ஏபிர்வர்ணைரதிஸார்யமாணஂ ஸோபத்ரவமாதுரமஸாத்யோऽயமிதி ப்ரத்யாசக்ஷீத; தத்யதா- பக்வஶோணிதாபஂ யகத்கண்டோபமஂ மேதோமாஂஸோதகஸந்நிகாஶஂ ததிகதமஜ்ஜதைலவஸாக்ஷீரவேஸவாராபமதிநீலமதிரக்தமதிகஷ்ணமுதகமிவாச்சஂ புநர்மேசகாபமதிஸ்நிக்தஂ ஹரிதநீலகஷாயவர்ணஂ கர்புரமாவிலஂ பிச்சிலஂ தந்துமதாமஂ சந்த்ரகோபகதமதிகுணபபூதிபூயகந்த்யாமாமமத்ஸ்யகந்தி மக்ஷிகாகாந்தஂ குதிதபஹுதாதுஸ்ராவமல்பபுரீஷமபுரீஷஂ வாऽதிஸார்யமாணஂ தஷ்ணாதாஹஜ்வரப்ரமதமகஹிக்காஶ்வாஸாநுபந்தமதிவேதநமவேதநஂ வா ஸ்ரஸ்தபக்வகுதஂ பதிதகுதவலிஂ முக்தநாலமதிக்ஷீணபலமாஂஸஶோணிதஂ ஸர்வபர்வாஸ்திஶூலிநமரோசகாரதிப்ரலாபஸம்மோஹபரீதஂ ஸஹஸோபரதவிகாரமதிஸாரிணமசிகித்ஸ்யஂ வித்யாத்; இதி ஸந்நிபாதாதிஸாரஃ||௯||
अपि च शोणितादीन् धातूनतिप्रकृष्टं दूषयन्तो धातुदोषस्वभावकृतानतीसारवर्णानुपदर्शयन्ति| तत्र शोणितादिषु धातुष्वतिप्रदुष्टेषु हारिद्रहरितनीलमाञ्जिष्ठमांसधावनसन्निकाशं रक्तं कृष्णं श्वेतं वराहभेदःसदृशमनुबद्धवेदनमवेदनं वा समासव्यत्यासादुपवेश्यते शकृद् ग्रथितमामं सकृत्, सकृदपि पक्वमनतिक्षीणमांसशोणितबलो मन्दाग्निर्विहतमुखरसश्च; तादृशमातुरं कृच्छ्रसाध्यं विद्यात्| एभिर्वर्णैरतिसार्यमाणं सोपद्रवमातुरमसाध्योऽयमिति प्रत्याचक्षीत; तद्यथा- पक्वशोणिताभं यकृत्खण्डोपमं मेदोमांसोदकसन्निकाशं दधिघृतमज्जतैलवसाक्षीरवेसवाराभमतिनीलमतिरक्तमतिकृष्णमुदकमिवाच्छं पुनर्मेचकाभमतिस्निग्धं हरितनीलकषायवर्णं कर्बुरमाविलं पिच्छिलं तन्तुमदामं चन्द्रकोपगतमतिकुणपपूतिपूयगन्ध्यामाममत्स्यगन्धि मक्षिकाकान्तं कुथितबहुधातुस्रावमल्पपुरीषमपुरीषं वाऽतिसार्यमाणं तृष्णादाहज्वरभ्रमतमकहिक्काश्वासानुबन्धमतिवेदनमवेदनं वा स्रस्तपक्वगुदं पतितगुदवलिं मुक्तनालमतिक्षीणबलमांसशोणितं सर्वपर्वास्थिशूलिनमरोचकारतिप्रलापसम्मोहपरीतं सहसोपरतविकारमतिसारिणमचिकित्स्यं विद्यात्; इति सन्निपातातिसारः||९||
🔊 Audio coming soon
அபிசேத்யாதிநா விகதிவிஷமஸமவாயாரப்தத்ரிதோஷஜலக்ஷணமாஹ| அதிப்ரகஷ்டஂ ப்ரதூஷயந்த இதி அதிப்ரகஷ்டஂ யதா பவதி ததா ப்ரதூஷயந்த இத்யர்தஃ| மாஂஸதாவநஂ மாஂஸப்ரக்ஷாலநோதகம்| ஸமாஸவ்யத்யாஸாதுபவேஶ்யத இதி ஸமாஸஃ யதோக்தலக்ஷணாநாஂ மேலகஃ, வ்யத்யாஸஃ அமேலகஃ| ஸகதிதி கதாசித்| விகதரஸஂ முகஂ யஸ்ய ஸ விரஸமுகஃ| ஏபிஃ வக்ஷ்யமாணைஃ| வேஸவாராபஂ வேஸவாரஸதஶஂ; தல்லக்ஷணஂ ச “நிரஸ்தி பிஶிதஂ பிஷ்டஂ” (ஸு.ஸூ.அ.௪௬) இத்யாதிநோக்தம்| மேசகாபமிதி ஸ்நிக்தகஷ்ணம்| மக்ஷிகாகாந்தமிதி மக்ஷிகாப்ரியஂ, ‘மக்ஷிகாக்ராந்தஂ’ இதி பாடே பக்ஷிகாபரீதமித்யர்தஃ| தஷ்ணேத்யாதிநா ஸோபத்ரவமித்யநேந ஸூசிதாநுபத்ரவாநாஹ| முக்தநாலமிதி முக்தகுதம்| ஸஹஸோபரதவிகாரத்வஂ யத்யபி ரிஷ்டே ஸஂஶயிதமரணமுக்தஂ, ததாऽபீஹாதீஸாரஂ ப்ராப்ய நிஶ்சிதமரணஜ்ஞாபகதயோச்யதே||௯||
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
தமஸாத்யதாமஸம்ப்ராப்தஂ சிகித்ஸேத் யதாப்ரதாநோபக்ரமேண ஹேதூபஶயதோஷவிஶேஷபரீக்ஷயா சேதி||௧௦||
तमसाध्यतामसम्प्राप्तं चिकित्सेद् यथाप्रधानोपक्रमेण हेतूपशयदोषविशेषपरीक्षया चेति||१०||
🔊 Audio coming soon
யதாப்ரதாநோபக்ரமேணேதி தோஷத்ரயே யஃ ப்ரதாநோ பவதி தஸ்யோபக்ரமேணேத்யர்தஃ| ஹேத்வாதிபரீக்ஷா சேஹோத்தரகாலபாவிநீ, தேநாத்ர விஶிஷ்டா சிகித்ஸைவோச்யதே||௧௦||
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
ஆகந்தூ த்வாவதீஸாரௌ மாநஸௌ பயஶோகஜௌ| தத்தயோர்லக்ஷணஂ வாயோர்யததீஸாரலக்ஷணம்||௧௧||
आगन्तू द्वावतीसारौ मानसौ भयशोकजौ| तत्तयोर्लक्षणं वायोर्यदतीसारलक्षणम्||११||
🔊 Audio coming soon
ஆகந்தூ இத்யாதிநா பயஶோகஜாவதீஸாரௌ ப்ராஹ| ஆகந்தூ இதி ஆகந்துஹேதுஜநிதபயஶோகஜௌ| மாநஸாவிதி மாநஸதோஷபயஶோகஜநிதௌ| ஏதேந மாநஸத்வமாகந்துத்வஂ சாநயோர்ந விரோதி பவதி| அநயோர்லக்ஷணமதிதேஶேநாஹ- தத்தயோர்லக்ஷணமித்யாதிநா||௧௧||
Adhikarana 11 (12-13) · Śloka 13
மாருதோ பயஶோகாப்யாஂ ஶீக்ரஂ ஹி பரிகுப்யதி| தயோஃ க்ரியா வாதஹரீ ஹர்ஷணாஶ்வாஸநாநி ச||௧௨|| இத்யுக்தாஃ ஷடதீஸாராஃ, ஸாத்யாநாஂ ஸாதநஂ த்வதஃ| ப்ரவக்ஷ்யாம்யநுபூர்வேண யதாவத்தந்நிபோதத||௧௩||
मारुतो भयशोकाभ्यां शीघ्रं हि परिकुप्यति| तयोः क्रिया वातहरी हर्षणाश्वासनानि च||१२|| इत्युक्ताः षडतीसाराः, साध्यानां साधनं त्वतः| प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वेण यथावत्तन्निबोधत||१३||
🔊 Audio coming soon
கஸ்மாத் புநர்வாதாதிஸாரலக்ஷணமநயோர்பவதீத்யாஹ- மாருத இத்யாதி| யஸ்மாத் பயஶோகஜநிதோऽத்ர மாருதஃ காரணஂ பவதி, தஸ்மாத்வாதாதீஸாரலக்ஷணாநி பவந்தீதி யுக்தமித்யர்தஃ| ந சாநயோர்வாதஜந்யத்வேந வாதஜலக்ஷணயுக்தத்வேந வாதஜேநைவ க்ரஹணமஸ்த்விதி வாச்யஂ; யதோऽநயோர்வாதஜாத்பிந்நாऽபி சிகித்ஸா பவிஷ்யதி ஹர்ஷணாஶ்வாஸநரூபா, சிகித்ஸாபேதார்தமேவ வ்யாதீநாஂ பேதோऽபிதீயதே| கிஞ்ச, லக்ஷணபேதோऽப்யத்ர ‘மாருதஃ ஶீக்ரஂ ஹி பரிகுப்யதி’ இத்யநேநோக்தஃ| யதோ பயஶோகஜேऽதீஸாரே ஶீக்ரகாரீ வாயுர்பவதீதி ஶீக்ரஂ குப்யதீதி பதேநோச்யதே; தேந நிதாநாநந்தரஂ ஜடிதி உத்பாத ஏவாத்ர விஶிஷ்டமபி லக்ஷணம்| ஸந்நிபாதாதிஸாரே பயஶோகௌ காரணத்வேநோக்தௌ, தௌ ஹி ஹேத்வந்தரஸஹிதௌ தத்ர காரணஂ பவத இதி நைககாரணதா த்ரிதோஷஜபயஶோகஜாநாம்| பயஶோகஜயோஶ்ச யத்யபி துல்யஂ லக்ஷணமிஹோக்தஂ, ததாऽபி சிகித்ஸாபேதாத்தயோர்பேத உக்தஃ; ததாஹி- பயஜே ஆஶ்வாஸநஂ, ஶோகஜே ஹர்ஷணமிதி சிகித்ஸாபேதஃ| ஸுஶ்ருதே து- “தைஸ்தைர்பாவைஃ ஶோசதோऽல்பாஶநஸ்ய பாஷ்போஷ்மா வை வஹ்நிமாவிஶ்ய ஜந்தோஃ” (ஸு.உ.த.அ.௪௦) இத்யாதிநா ஶோகஜஃ ப்ரபந்தேநோக்தஃ, ஸ இஹோக்தஶோகஜாதந்ய ஏவ விஶிஷ்டஹேதுஜந்யஃ, இஹ த்வஸௌ ஸாந்நிபாதிகேऽவருத்தோ ஜ்ஞேயஃ| ததாஹி- தத்ர பாஷ்போஷ்மணோऽபி காரணத்வமுக்தஂ, தேந ஶோகாநஶநதோ வாயுஃ பாஷ்போஷ்மணா ச பித்தகபாவபி தத்ர காரணத்வேந தர்ஶிதௌ, அத ஏவ ச தஸ்யாஸாத்யத்வமபி தத்ரோக்தம்; அத்ராபி ச த்ரிதோஷஜே ஶோகோऽபி காரணத்வேநோக்தஃ| யஸ்து ஸுஶ்ருதே “அந்நாஜீர்ணாத் ப்ரத்ருதாஃ” (ஸு.உ.த.அ.௪௦) இத்யாதிநாऽஜீர்ணஜஃ பதகுக்தஃ, தஸ்யேஹோக்தத்ரிதோஷஜேऽவரோதோ வ்யக்த ஏவ; யதஸ்தத்ரைவ ‘தோஷாஃ’ இதி பஹுவசநேந அந்நாஜீர்ணஸ்ய த்ரிதோஷகாரணத்வமுக்தஂ, இஹாபி ச ‘வ்யாபந்நேऽக்நௌ’ இத்யநேந அக்நிமாந்த்யஜநிதாஜீர்ணஸ்ய த்ரிதோஷஜாதிஸாரே காரணத்வமுக்தமேவ; தேந ஸுஶ்ருதோக்தஸர்வாதிஸாராவரோதோऽத்ர ஜ்ஞேயஃ||௧௨-௧௩||
Adhikarana 12 (14-19) · Śloka 19
தோஷாஃ ஸந்நிசிதா யஸ்ய விதக்தாஹாரமூர்ச்சிதாஃ| அதீஸாராய கல்பந்தே பூயஸ்தாந் ஸம்ப்ரவர்தயேத்||௧௪|| ந து ஸங்க்ரஹணஂ தேயஂ பூர்வமாமாதிஸாரிணே| விபத்யமாநாஃ ப்ராக்தோஷா ஜநயந்த்யாமயாந் பஹூந்||௧௫|| தண்டகாலஸகாத்மாநக்ரஹண்யர்ஶோகதாஂஸ்ததா| ஶோதபாண்ட்வாமயப்லீஹகுஷ்டகுல்மோதரஜ்வராந்||௧௬|| தஸ்மாதுபேக்ஷேதோத்க்லிஷ்டாந் வர்தமாநாந் ஸ்வயஂ மலாந்| கச்ச்ரஂ வா வஹதாஂ தத்யாதபயாஂ ஸம்ப்ரவர்திநீம்||௧௭|| தயா ப்ரவாஹிதே தோஷே ப்ரஶாம்யத்யுதராமயஃ| ஜாயதே தேஹலகுதா ஜடராக்நிஶ்ச வர்ததே||௧௮|| ப்ரமத்யாஂ மத்யதோஷாணாஂ தத்யாத்தீபநபாசநீம்| லங்கநஂ சால்பதோஷாணாஂ ப்ரஶஸ்தமதிஸாரிணாம்||௧௯||
दोषाः सन्निचिता यस्य विदग्धाहारमूर्च्छिताः| अतीसाराय कल्पन्ते भूयस्तान् सम्प्रवर्तयेत्||१४|| न तु सङ्ग्रहणं देयं पूर्वमामातिसारिणे| विबध्यमानाः प्राग्दोषा जनयन्त्यामयान् बहून्||१५|| दण्डकालसकाध्मानग्रहण्यर्शोगदांस्तथा| शोथपाण्ड्वामयप्लीहकुष्ठगुल्मोदरज्वरान्||१६|| तस्मादुपेक्षेतोत्क्लिष्टान् वर्तमानान् स्वयं मलान्| कृच्छ्रं वा वहतां दद्यादभयां सम्प्रवर्तिनीम्||१७|| तया प्रवाहिते दोषे प्रशाम्यत्युदरामयः| जायते देहलघुता जठराग्निश्च वर्धते||१८|| प्रमथ्यां मध्यदोषाणां दद्याद्दीपनपाचनीम्| लङ्घनं चाल्पदोषाणां प्रशस्तमतिसारिणाम्||१९||
🔊 Audio coming soon
தோஷாஃ ஸந்நிசிதா இத்யாதிநா சிகித்ஸாமாஹ| விதக்தஶப்தேநாத்ராபக்வாஹாரவாசிநா சதுர்விதமப்யாமஂ, விதக்தஂ, விஷ்டப்தஂ, ரஸஶேஷஂ சாஜீர்ணஂ கஹ்யதே| ஸம்ப்ரவர்தயேதித்யநேந ப்ரவர்தமாநஸ்யோபேக்ஷயா ப்ரவர்தநஂ, ததா ஸ்தோகஂ வஹதாஂ விரேசநயோகாத் ப்ரவர்தநஂ; யத்வக்ஷ்யதி- ‘கச்ச்ரஂ வா வஹதாஂ தத்யாதபயாஂ ஸம்ப்ரவர்திநீம்’ இதி| ந து ஸங்க்ரஹணஂ பூர்வஂ தேயமாமாதிஸாரிணே இத்யத்ர பூர்வமிதி விஶேஷணேநோத்தரகாலஂ தேயமாமாதீஸாரே ஸங்க்ரஹணஂ தர்ஶயதி| ப்ரதமஂ சாமாதீஸாரஸ்யோபேக்ஷயா விரேசநதாநேந ப்ரவர்தநமுக்தமிதி விரோதே இயஂ வ்யவஸ்தா- யத் ப்ரவத்தே ஆமே பலவதி ச புருஷே ப்ரவர்தநமேவ கர்தவ்யஂ, யதா து துர்பலஃ புமாந் க்ஷீணஶ்சாமஸ்ததா ப்ரதமமுபேக்ஷயா ப்ரவர்தநஂ கத்வா ஸங்க்ரஹணஂ கர்தவ்யஂ; தஸ்யாஂ ஹ்யவஸ்தாயாமஸங்க்ரஹணே ஆதுரஸ்ய பலப்ரஂஶாந்மரணமேவ ஸ்யாத்| அந்யே து பூர்வஂ ஸங்க்ரஹணஂ ந தேயமிதி ப்ரதாநமம்பஷ்டாஶால்மலகுடஜத்வகாதிஸங்க்ரஹணஂ ந தேயஂ, முஸ்தோதீச்யாதி து பாசநஸங்க்ரஹணஂ தேயமிதி வர்ணயந்தி| இயஂ சாமாதிஸாரசிகித்ஸா ஸர்வாமாதிஸாராணாஂ ஸாதாரணீ ஜ்ஞேயா| கச்ச்ரஂ வா வஹதாமிதி ஸவிபந்தஂ வஹதாம்| ப்ரமத்யாமிதி பாசநதீபநீயஂ கஷாயஂ; ப்ரமத்யாஶப்தோ ஹி வத்தபரம்பரயா பாசநதீபநகஷாயே வைத்யகஶாஸ்த்ரே பரிபாஷிதஃ ஶ்ரூயதே; யதா- விடங்ககஷாயஃ ஶைகரிககஷாயஶப்தேந வைத்யைருச்யதே| பஹுதோஷே ப்ரவர்தநஂ, ததா மத்யதோஷே ப்ரமத்யோக்தா, அல்பதோஷே ச ஸாமே ப்ரதமகர்தவ்யமாஹ- லங்கநமித்யாதி||௧௪-௧௯||
Adhikarana 13 (20-22) · Śloka 22
பிப்பலீ நாகரஂ தாந்யஂ பூதீகமபயா வசா| ஹ்ரீவேரஂ பத்ரமுஸ்தாநி பில்வஂ நாகரதாந்யகம்||௨௦|| பஶ்நிபர்ணீ ஶ்வதஂஷ்ட்ரா ச ஸமங்கா கண்டகாரிகா| திஸ்ரஃ ப்ரமத்யா விஹிதாஃ ஶ்லோகார்தைரதிஸாரிணாம்||௨௧|| வசாப்ரதிவிஷாப்யாஂ வா முஸ்தபர்படகேந வா| ஹ்ரீவேரஶங்கவேராப்யாஂ பக்வஂ வா பாயயேஜ்ஜலம்||௨௨||
पिप्पली नागरं धान्यं भूतीकमभया वचा| ह्रीवेरं भद्रमुस्तानि बिल्वं नागरधान्यकम्||२०|| पृश्निपर्णी श्वदंष्ट्रा च समङ्गा कण्टकारिका| तिस्रः प्रमथ्या विहिताः श्लोकार्धैरतिसारिणाम्||२१|| वचाप्रतिविषाभ्यां वा मुस्तपर्पटकेन वा| ह्रीवेरशृङ्गवेराभ्यां पक्वं वा पाययेज्जलम्||२२||
🔊 Audio coming soon
திஸ்ரஃ ப்ரமத்யா இதி யதாக்ரமஂ கபபித்தவாதேஷு விபஜ்ய தேயா இதி வதந்தி; ததா வசாப்ரதிவிஷாதிவிஹிதாநி த்ரீண்யபி ஜலாநி கபபித்தவாதேஷு யதாக்ரமஂ வதந்தி| ஷடங்கவிதிநாऽத்ர ஜலஸாதநஂ ஜ்ஞேயம்||௨௦-௨௨||
Adhikarana 14 (23-25) · Śloka 25
யுக்தேऽந்நகாலே க்ஷுத்க்ஷாமஂ லகூந்யந்நாநி போஜயேத்| ததா ஸ ஶீக்ரமாப்நோதி ருசிமக்நிபலஂ பலம்||௨௩|| தக்ரேணாவந்திஸோமேந யவாக்வா தர்பணேந வா| ஸுரயா மதுநா சாதௌ யதாஸாத்ம்யமுபாசரேத்||௨௪|| யவாகூபிர்விலேபீபிஃ கடைர்யூஷை ரஸௌதநைஃ| தீபநக்ராஹிஸஂயுக்தைஃ க்ரமஶ்ச ஸ்யாததஃ பரம்||௨௫||
युक्तेऽन्नकाले क्षुत्क्षामं लघून्यन्नानि भोजयेत्| तथा स शीघ्रमाप्नोति रुचिमग्निबलं बलम्||२३|| तक्रेणावन्तिसोमेन यवाग्वा तर्पणेन वा| सुरया मधुना चादौ यथासात्म्यमुपाचरेत्||२४|| यवागूभिर्विलेपीभिः खडैर्यूषै रसौदनैः| दीपनग्राहिसंयुक्तैः क्रमश्च स्यादतः परम्||२५||
🔊 Audio coming soon
யுக்தேऽந்நகாலே இதி ஸம்யக்புபுக்ஷாகாலே| அவந்திஸோமஂ காஞ்ஜிகம்| காஞ்ஜிகதக்ரதீநாஂ ச த்ரவாணாஂ தர்பணாலோடநார்தமிஹாபிதாநம்| யவாகூர்விரலத்ரவா விலேபீ பஹுஸிக்தா ச;| தீபநக்ராஹிகணௌ ஷட்விரேசநஶதாஶ்ரிதீயோக்தௌ| அதஃ பரமிதி யவாக்வாத்யுபசாராநந்தரம்||௨௩-௨௫||
Adhikarana 15 (26-29) · Śloka 29
ஶாலபர்ணீஂ பஶ்நிபர்ணீஂ பஹதீஂ கண்டகாரிகாம்| பலாஂ ஶ்வதஂஷ்ட்ராஂ பில்வாநி பாடாஂ நாகரதாந்யகம்||௨௬|| ஶடீஂ பலாஶஂ ஹபுஷாஂ வசாஂ ஜீரகபிப்பலீம்| யவாநீஂ பிப்பலீமூலஂ சித்ரகஂ ஹஸ்திபிப்பலீம்||௨௭|| வக்ஷாம்லஂ தாடிமாம்லஂ ச ஸஹிங்கு பிடஸைந்தவம்| ப்ரயோஜயேதந்நபாநே விதிநா ஸூபகல்பிதம்||௨௮|| வாதஶ்லேஷ்மஹரோ ஹ்யேஷ கணோ தீபநபாசநஃ| க்ராஹீ பல்யோ ரோசநஶ்ச தஸ்மாச்சஸ்தோऽதிஸாரிணாம்||௨௯||
शालपर्णीं पृश्निपर्णीं बृहतीं कण्टकारिकाम्| बलां श्वदंष्ट्रां बिल्वानि पाठां नागरधान्यकम्||२६|| शटीं पलाशं हपुषां वचां जीरकपिप्पलीम्| यवानीं पिप्पलीमूलं चित्रकं हस्तिपिप्पलीम्||२७|| वृक्षाम्लं दाडिमाम्लं च सहिङ्गु बिडसैन्धवम्| प्रयोजयेदन्नपाने विधिना सूपकल्पितम्||२८|| वातश्लेष्महरो ह्येष गणो दीपनपाचनः| ग्राही बल्यो रोचनश्च तस्माच्छस्तोऽतिसारिणाम्||२९||
🔊 Audio coming soon
ஶாலிபர்ணீத்யாதிநா யவாக்வாதிஸஂஸ்காரத்ரவ்யாண்யாஹ||௨௬-௨௯||
Adhikarana 16 (30-33) · Śloka 33
ஆமே பரிணதே யஸ்து விபத்தமதிஸார்யதே| ஸஶூலபிச்சமல்பால்பஂ பஹுஶஃ ஸப்ரவாஹிகம்||௩௦|| யூஷேண மூலகாநாஂ தஂ பதராணாமதாபி வா| உபோதிகாயாஃ க்ஷீரிண்யா யவாந்யா வாஸ்துகஸ்ய வா||௩௧|| ஸுவர்சலாயாஶ்சஞ்சோர்வா ஶாகேநாவல்குஜஸ்ய வா| ஶட்யாஃ கர்காருகாணாஂ வா ஜீவந்த்யாஶ்சிர்படஸ்ய வா||௩௨|| லோணிகாயாஃ ஸபாடாயாஃ ஶுஷ்கஶாகேந வா புநஃ| ததிதாடிமஸித்தேந பஹுஸ்நேஹேந போஜயேத்||௩௩||
आमे परिणते यस्तु विबद्धमतिसार्यते| सशूलपिच्छमल्पाल्पं बहुशः सप्रवाहिकम्||३०|| यूषेण मूलकानां तं बदराणामथापि वा| उपोदिकायाः क्षीरिण्या यवान्या वास्तुकस्य वा||३१|| सुवर्चलायाश्चञ्चोर्वा शाकेनावल्गुजस्य वा| शट्याः कर्कारुकाणां वा जीवन्त्याश्चिर्भटस्य वा||३२|| लोणिकायाः सपाठायाः शुष्कशाकेन वा पुनः| दधिदाडिमसिद्धेन बहुस्नेहेन भोजयेत्||३३||
🔊 Audio coming soon
ஸப்ரவாஹிகமித்யத்ர ப்ரவாஹிகாலக்ஷணஂ “வாயுர்விவத்தோ நிசிதஂ பலாஸஂ நுதத்யதஸ்தாதஹிதாஶநஸ்ய| ப்ரவாஹதோऽல்பஂ பஹுஶோ மலாக்தஂ ப்ரவாஹிகாஂ தாஂ ப்ரவதந்தி தஜ்ஜ்ஞாஃ” (ஸு.உ.தஂ.அ.௪௦) இத்யநேந ஸுஶ்ருதோக்தஂ ஜ்ஞேயம்| க்ஷீரிணீ துக்திகா, ஸுவர்சலா ஸூர்யபக்தா, சஞ்சுஃ நாடீசஃ, கர்காருஃ கூஷ்மாண்டபேதஃ, சிர்படஃ கர்கடீ, லோணிகா ஸ்வநாமக்யாதா; ஶுஷா காஸமர்தஃ, ரூக்ஷதேஶஜஂ ஶாகமித்யேகே||௩௦-௩௩||
Adhikarana 17 (34-41) · Śloka 41
கல்கஃ ஸ்யாத்பாலபில்வாநாஂ திலகல்கஶ்ச தத்ஸமஃ| தத்நஃ ஸரோऽம்லஸ்நேஹாத்யஃ கடோ ஹந்யாத் ப்ரவாஹிகாம்||௩௪|| யவாநாஂ முத்கமாஷாணாஂ ஶாலீநாஂ ச திலஸ்ய ச| கோலாநாஂ பாலபில்வாநாஂ தாந்யயூஷஂ ப்ரகல்பயேத்||௩௫|| ஐகத்யஂ யமகே பஷ்டஂ ததிதாடிமஸாரிகம்| வர்சஃக்ஷயே ஶுஷ்கமுகஂ ஶால்யந்நஂ தேந போஜயேத்||௩௬|| தத்நஃ ஸரஂ வா யமகே பஷ்டஂ ஸகுடநாகரம்| ஸுராஂ வா யமகே பஷ்டாஂ வ்யஞ்ஜநார்தே ப்ரதாபயேத்||௩௭|| பலாம்லஂ யமகே பஷ்டஂ யூஷஂ கஞ்ஜநகஸ்ய வா| லோபாகரஸமம்லஂ வா ஸ்நிக்தாம்லஂ கச்சபஸ்ய வா||௩௮|| பர்ஹிதித்திரிதக்ஷாணாஂ வர்தகாநாஂ ததா ரஸாஃ| ஸ்நிக்தாம்லாஃ ஶாலயஶ்சாக்ர்யா வர்சஃக்ஷயருஜாபஹாஃ||௩௯|| அந்தராதிரஸஂ பூத்வா ரக்தஂ மேஷஸ்ய சோபயம்| பசேத்தாடிமஸாராம்லஂ ஸதாந்யஸ்நேஹநாகரம்||௪௦|| ஓதநஂ ரக்தஶாலீநாஂ தேநாத்யாத் ப்ரபிபேச்ச தத்| ததா வர்சஃக்ஷயகதைர்வ்யாதிபிர்விப்ரமுச்யதே||௪௧||
कल्कः स्याद्बालबिल्वानां तिलकल्कश्च तत्समः| दध्नः सरोऽम्लस्नेहाद्यः खडो हन्यात् प्रवाहिकाम्||३४|| यवानां मुद्गमाषाणां शालीनां च तिलस्य च| कोलानां बालबिल्वानां धान्ययूषं प्रकल्पयेत्||३५|| ऐकध्यं यमके भृष्टं दधिदाडिमसारिकम्| वर्चःक्षये शुष्कमुखं शाल्यन्नं तेन भोजयेत्||३६|| दध्नः सरं वा यमके भृष्टं सगुडनागरम्| सुरां वा यमके भृष्टां व्यञ्जनार्थे प्रदापयेत्||३७|| फलाम्लं यमके भृष्टं यूषं गृञ्जनकस्य वा| लोपाकरसमम्लं वा स्निग्धाम्लं कच्छपस्य वा||३८|| बर्हितित्तिरिदक्षाणां वर्तकानां तथा रसाः| स्निग्धाम्लाः शालयश्चाग्र्या वर्चःक्षयरुजापहाः||३९|| अन्तराधिरसं पूत्वा रक्तं मेषस्य चोभयम्| पचेद्दाडिमसाराम्लं सधान्यस्नेहनागरम्||४०|| ओदनं रक्तशालीनां तेनाद्यात् प्रपिबेच्च तत्| तथा वर्चःक्षयकृतैर्व्याधिभिर्विप्रमुच्यते||४१||
🔊 Audio coming soon
கல்கஃ ஸ்யாதித்யாதிநா கடஃ| தாந்யயூஷமிதி தாந்யப்ரதாநஂ யூஷஂ யதோக்தமேவ| யமகே இதி கததைலே| ததிதாடிமஸாராப்யாஂ ஸஂஸ்கதஂ ததிதாடிமஸாரிகம்| ஶாலீநாஂ யத்யபி பத்தவர்சஸ்த்வமுக்தஂ, ததாऽபீஹ கடயூஷரஸவிஶேஷயுக்தாநாஂ ஸஂயோகஶக்த்யா வர்சஃக்ஷயே ஹிதத்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஸ்நிக்தாம்லாஃ ஶாலயஶ்சாக்ர்யா வர்சஃக்ஷயருஜாபஹா இதி| தேநாத்யாத் ப்ரபிபேச்ச தமிதி உக்தாந்தராதிரஸாதிகதேந த்ரவேண ஸந்தீயாத்யாத் பதக் ச த்ரவஂ பிபேத்| வர்சஃக்ஷயகதைஃ முகஶோஷதௌர்பல்யோதாவர்தாதிபிஃ||௩௪-௪௧||
Adhikarana 18 (42-44) · Śloka 44
குதநிஃஸரணே ஶூலே பாநமம்லஸ்ய ஸர்பிஷஃ| ப்ரஶஸ்யதே நிராமாணாமதவாऽப்யநுவாஸநம்||௪௨|| சாங்கேரீகோலதத்யம்லநாகரக்ஷாரஸஂயுதம்| கதமுத்க்வதிதஂ பேயஂ குதப்ரஂஶருஜாபஹம்||௪௩|| இதி சாங்கேரீகதம்| ஸசவ்யபிப்பலீமூலஂ ஸவ்யோஷவிடதாடிமம்| பேயமம்லஂ கதஂ யுக்த்யா ஸதாந்யாஜாஜிசித்ரகம்||௪௪|| இதி குதப்ரஂஶே சவ்யாதிகதம்|
गुदनिःसरणे शूले पानमम्लस्य सर्पिषः| प्रशस्यते निरामाणामथवाऽप्यनुवासनम्||४२|| चाङ्गेरीकोलदध्यम्लनागरक्षारसंयुतम्| घृतमुत्क्वथितं पेयं गुदभ्रंशरुजापहम्||४३|| इति चाङ्गेरीघृतम्| सचव्यपिप्पलीमूलं सव्योषविडदाडिमम्| पेयमम्लं घृतं युक्त्या सधान्याजाजिचित्रकम्||४४|| इति गुदभ्रंशे चव्यादिघृतम्|
🔊 Audio coming soon
ஸூத்ரிதமம்லகதமாஹ- சாங்கேரீத்யாதி| அத்ர சாங்கேரீரஸகோலரஸதத்நாஂ த்ரவத்வஂ, நாகரக்ஷாரயோஶ்ச கல்கத்வம்| பேயமம்லஂ கதமித்யத்ர அம்லார்தமநந்தரோக்தமேவ த்ரவஂ சாங்கேரீஸ்வரஸாதி தேயஂ, சவ்யாதயஶ்ச தஶ கல்காஃ; உக்தஂ ச தந்த்ராந்தரே- “பஞ்சகோலவிடாஜாஜீதாந்யதாடிமவேதஸைஃ| பசேதம்லஂ கதஂ தத்வந்நாகரக்ஷாரஸஂயுதம்” இதி||௪௨-௪௪||
Adhikarana 19 (45) · Śloka 45
தஶமூலோபஸித்தஂ வா ஸபில்வமநுவாஸநம்| ஶடீஶதாஹ்வாபில்வைர்வா வசயா சித்ரகேண வா||௪௫|| இதி குதப்ரஂஶேऽநுவாஸநம்|
दशमूलोपसिद्धं वा सबिल्वमनुवासनम्| शटीशताह्वाबिल्वैर्वा वचया चित्रकेण वा||४५|| इति गुदभ्रंशेऽनुवासनम्|
🔊 Audio coming soon
தஶமூலோபஸித்தமித்யாதௌ அநுவாஸநமிதி அநுவாஸநஸ்நேஹஃ| அத்ராநுவாஸநே ஸ்நேஹஸ்து ப்ராயோதர்ஶநாத்தைலமேவ; அந்யே து கதஸ்ய ப்ரக்ராந்தத்வாத்ததமேவாஹுஃ| ஶடீத்யாதிநாऽப்யநுவாஸநஸ்நேஹத்ரயமுச்யதே||௪௫||
Adhikarana 20 (46) · Śloka 46
ஸ்தப்தப்ரஷ்டகுதே பூர்வஂ ஸ்நேஹஸ்வேதௌ ப்ரயோஜயேத்| ஸுஸ்விந்நஂ தஂ மதூபூதஂ பிசுநா ஸம்ப்ரவேஶயேத்||௪௬||
स्तब्धभ्रष्टगुदे पूर्वं स्नेहस्वेदौ प्रयोजयेत्| सुस्विन्नं तं मृदूभूतं पिचुना सम्प्रवेशयेत्||४६||
🔊 Audio coming soon
பிசுநா ஸம்ப்ரவேஶயேதிதி பிசுநாऽऽச்சாதிதஂ பீடயித்வா ப்ரவேஶயேத்| பிசுஃ ஸ்தூலகர்படிகா||௪௬||
Adhikarana 21 (47-49) · Śloka 49
விபத்தவாதவர்சாஸ்து பஹுஶூலப்ரவாஹிகஃ| ஸரக்தபிச்சஸ்தஷ்ணார்தஃ க்ஷீரஸௌஹித்யமர்ஹதி||௪௭|| யமகஸ்யோபரி க்ஷீரஂ தாரோஷ்ணஂ வா பிபேந்நரஃ| ஶதமேரண்டமூலேந பாலபில்வேந வா பயஃ ||௪௮|| ஏவஂ க்ஷீரப்ரயோகேண ரக்தஂ பிச்சா ச ஶாம்யதி| ஶூலஂ ப்ரவாஹிகா சைவ விபந்தஶ்சோபஶாம்யதி||௪௯||
विबद्धवातवर्चास्तु बहुशूलप्रवाहिकः| सरक्तपिच्छस्तृष्णार्तः क्षीरसौहित्यमर्हति||४७|| यमकस्योपरि क्षीरं धारोष्णं वा पिबेन्नरः| शृतमेरण्डमूलेन बालबिल्वेन वा पयः ||४८|| एवं क्षीरप्रयोगेण रक्तं पिच्छा च शाम्यति| शूलं प्रवाहिका चैव विबन्धश्चोपशाम्यति||४९||
🔊 Audio coming soon
ஸௌஹித்யஂ தப்திஃ||௪௭-௪௯||
Adhikarana 22 (50) · Śloka 50
பித்தாதிஸாரஂ புநர்நிதாநோபஶயாகதிபிராமாந்வயமுபலப்ய யதாபலஂ லங்கநபாசநாப்யாமுபாசரேத்| தஷ்யதஸ்து முஸ்தபர்படகோஶீரஸாரிவாசந்தநகிராததிக்தகோதீச்யவாரிபிருபசாரஃ| லங்கிதஸ்ய சாஹாரகாலே பலாதிபலாஸூர்பபர்ணீஶாலபர்ணீபஶ்நிபர்ணீபஹதீகண்டகாரிகாஶதாவரீஶ்வதஂஷ்ட்ராநிர்யூஹஸஂயுக்தேந யதாஸாத்ம்யஂ யவாகூமண்டாதிநா தர்பணாதிநா வா க்ரமேணோபசாரஃ| முத்கமஸூரஹரேணுமகுஷ்டகாடகீயூஷைர்வா லாவகபிஞ்ஜலஶஶஹரிணைணகாலபுச்சகரஸைரீஷதம்லைரநம்லைர்வா க்ரமஶோऽக்நிஂ ஸந்துக்ஷயேத்| அநுபந்தே த்வஸ்ய தீபநீயபாசநீயோபஶமநீயஸங்க்ரஹணீயாந் யோகாந் ஸம்ப்ரயோஜயேதிதி||௫௦||
पित्तातिसारं पुनर्निदानोपशयाकृतिभिरामान्वयमुपलभ्य यथाबलं लङ्घनपाचनाभ्यामुपाचरेत्| तृष्यतस्तु मुस्तपर्पटकोशीरसारिवाचन्दनकिराततिक्तकोदीच्यवारिभिरुपचारः| लङ्घितस्य चाहारकाले बलातिबलासूर्पपर्णीशालपर्णीपृश्निपर्णीबृहतीकण्टकारिकाशतावरीश्वदंष्ट्रानिर्यूहसंयुक्तेन यथासात्म्यं यवागूमण्डादिना तर्पणादिना वा क्रमेणोपचारः| मुद्गमसूरहरेणुमकुष्ठकाढकीयूषैर्वा लावकपिञ्जलशशहरिणैणकालपुच्छकरसैरीषदम्लैरनम्लैर्वा क्रमशोऽग्निं सन्धुक्षयेत्| अनुबन्धे त्वस्य दीपनीयपाचनीयोपशमनीयसङ्ग्रहणीयान् योगान् सम्प्रयोजयेदिति||५०||
🔊 Audio coming soon
ஆமாந்வயமிதி ஆமயுக்தம்| லங்கநபாசநாப்யாமுபாசரேதித்யநேந யத் பூர்வமாமாதிஸாரே ஸாமாந்யவிதாநமுக்தஂ ததிஹ நாநுமந்யதே; பித்தஂ ஹி ஸரஂ, தத்ர ச ப்ரவர்தநே க்ரியமாணேऽதியோகபயஂ ஸ்யாதிதி பாவஃ| யத்து விரேசநமிஹ வக்தவ்யஂ தத் ஸாமக்ரீவிஶேஷஸம்பத்தாவேவ| லங்கிதஸ்ய சேத்யாதௌ ஸூர்பபர்ணீ முத்கமாஷபர்ண்யௌ| நிர்வ்யூஹஶப்தேந ச ஷடங்கவிதாநஸித்தஂ ஜலமுச்யதே, யவாக்வாதிஸாதநே தஸ்யைவாதிகாராத்| அநுபந்தே த்வஸ்யேதி பித்தாதிஸாராநுபந்தே| இமாநிதி வக்ஷ்யமாணாந்||௫௦||
Adhikarana 23 (51-56) · Śloka 56
ஸக்ஷௌத்ராதிவிஷஂ பிஷ்ட்வா வத்ஸகஸ்ய பலத்வசம்| பிபேத் பித்தாதிஸாரக்நஂ தண்டுலோதகஸஂயுதம்||௫௧|| கிராததிக்தகோ முஸ்தஂ வத்ஸகஃ ஸரஸாஞ்ஜநஃ| பில்வஂ தாருஹரித்ரா த்வக் ஹ்ரீபேரஂ ஸதுராலபம்||௫௨|| சந்தநஂ ச மணாலஂ ச நாகரஂ லோத்ரமுத்பலம்| திலா மோசரஸோ லோத்ரஂ ஸமங்கா கமலோத்பலம்||௫௩|| உத்பலஂ தாதகீபுஷ்பஂ தாடிமத்வங்மஹௌஷதம்| கட்பலஂ நாகரஂ பாடா ஜம்ப்வாம்ராஸ்திதுராலபாஃ||௫௪|| யோகாஃ ஷடேதே ஸக்ஷௌத்ராஸ்தண்டுலோதகஸஂயுதாஃ| பேயாஃ பித்தாதிஸாரக்நாஃ ஶ்லோகார்தேந நிதர்ஶிதாஃ||௫௫|| ஜீர்ணோஷதாநாஂ ஶஸ்யந்தே யதாயோகஂ ப்ரகல்பிதைஃ| ரஸைஃ ஸாங்க்ராஹிகைர்யுக்தாஃ புராணா ரக்தஶாலயஃ||௫௬||
सक्षौद्रातिविषं पिष्ट्वा वत्सकस्य फलत्वचम्| पिबेत् पित्तातिसारघ्नं तण्डुलोदकसंयुतम्||५१|| किराततिक्तको मुस्तं वत्सकः सरसाञ्जनः| बिल्वं दारुहरिद्रा त्वक् ह्रीबेरं सदुरालभम्||५२|| चन्दनं च मृणालं च नागरं लोध्रमुत्पलम्| तिला मोचरसो लोध्रं समङ्गा कमलोत्पलम्||५३|| उत्पलं धातकीपुष्पं दाडिमत्वङ्महौषधम्| कट्फलं नागरं पाठा जम्ब्वाम्रास्थिदुरालभाः||५४|| योगाः षडेते सक्षौद्रास्तण्डुलोदकसंयुताः| पेयाः पित्तातिसारघ्नाः श्लोकार्धेन निदर्शिताः||५५|| जीर्णोषधानां शस्यन्ते यथायोगं प्रकल्पितैः| रसैः साङ्ग्राहिकैर्युक्ताः पुराणा रक्तशालयः||५६||
🔊 Audio coming soon
பலத்வசமிதி பலஂ ச த்வக் சேதி பலத்வசம்| மணாலம் உஷீரம்| ஸமங்கா காதிரீ; ‘வராஹக்ராந்தா’ இத்யந்யே||௫௧-௫௬||
Adhikarana 24 (57-62) · Śloka 62
பித்தாதிஸாரோ தீபாக்நேஃ க்ஷிப்ரஂ ஸமுபஶாம்யதி| அஜாக்ஷீரப்ரயோகேண பலஂ வர்ணஶ்ச வர்ததே||௫௭|| பஹுதோஷஸ்ய தீப்தாக்நேஃ ஸப்ராணஸ்ய ந திஷ்டதி| பைத்திகோ யத்யதீஸாரஃ பயஸா தஂ விரேசயேத்||௫௮|| பலாஶபலநிர்யூஹஂ பயஸா ஸஹ பாயயேத்| ததோऽநுபாயயேத் கோஷ்ணஂ க்ஷீரமேவ யதாபலம்||௫௯|| ப்ரவாஹிதே தேந மலே ப்ரஶாம்யத்யுதராமயஃ| பலாஶவத் ப்ரயோஜ்யா வா த்ராயமாணா விஶோதிநீ||௬௦|| ஸாஂஸர்க்யாஂ க்ரியமாணாயாஂ ஶூலஂ யத்யநுவர்ததே| ஸ்ருததோஷஸ்ய தஂ ஶீக்ரஂ யதாவதநுவாஸயேத்||௬௧|| ஶதபுஷ்பாவரீப்யாஂ ச பயஸா மதுகேந ச| தைலபாதஂ கதஂ ஸித்தஂ ஸபில்வமநுவாஸநம்||௬௨||
पित्तातिसारो दीपाग्नेः क्षिप्रं समुपशाम्यति| अजाक्षीरप्रयोगेण बलं वर्णश्च वर्धते||५७|| बहुदोषस्य दीप्ताग्नेः सप्राणस्य न तिष्ठति| पैत्तिको यद्यतीसारः पयसा तं विरेचयेत्||५८|| पलाशफलनिर्यूहं पयसा सह पाययेत्| ततोऽनुपाययेत् कोष्णं क्षीरमेव यथाबलम्||५९|| प्रवाहिते तेन मले प्रशाम्यत्युदरामयः| पलाशवत् प्रयोज्या वा त्रायमाणा विशोधिनी||६०|| सांसर्ग्यां क्रियमाणायां शूलं यद्यनुवर्तते| स्रुतदोषस्य तं शीघ्रं यथावदनुवासयेत्||६१|| शतपुष्पावरीभ्यां च पयसा मधुकेन च| तैलपादं घृतं सिद्धं सबिल्वमनुवासनम्||६२||
🔊 Audio coming soon
ந திஷ்டதி ந நிவர்ததே| பலாஶவதிதி உக்தபலாஶபலவிதாநேந| ஸாஂஸர்க்யாமிதி பேயாதிக்ரமே| ஶதபுஷ்பேத்யாதௌ வரீ ஶதாவரீ| அநுவாஸநஂ ‘தத்யாத்’ இதி ஶேஷஃ||௫௭-௬௨||
Adhikarana 25 (63-68) · Śloka 68
கதாநுவாஸநஸ்யாஸ்ய கதஸஂஸர்ஜநஸ்ய ச| வர்ததே யத்யதீஸாரஃ பிச்சாபஸ்திரதஃ பரம்||௬௩|| பரிவேஷ்ட்ய குஶைரார்த்ரைரார்த்ரவந்தாநி ஶால்மலேஃ| கஷ்ணமத்திகயாऽऽலிப்ய ஸ்வேதயேத்கோமயாக்நிநா||௬௪|| ஸுஶுஷ்காஂ மத்திகாஂ ஜ்ஞாத்வா தாநி வந்தாநி ஶால்மலேஃ| ஶதே பயஸி மத்நீயாதாபோத்யோலூகலே ததஃ||௬௫|| பிண்டஂ முஷ்டிஸமஂ ப்ரஸ்தே தத் பூதஂ தைலஸர்பிஷோஃ| ஸ்நேஹிதஂ மாத்ரயா யுக்தஂ கல்கேந மதுகஸ்ய ச||௬௬|| பஸ்திமப்யக்தகாத்ராய தத்யாத் ப்ரத்யாகதே ததஃ| ஸ்நாத்வா புஞ்ஜீத பயஸா ஜாங்கலாநாஂ ரஸேந வா||௬௭|| பித்தாதிஸாரஜ்வரஶோதகுல்மஜீர்ணாதிஸாரக்ரஹணீப்ரதோஷாந்| ஜயத்யயஂ ஶீக்ரமதிப்ரவத்தாந் விரேசநாஸ்தாபநயோஶ்ச பஸ்திஃ ||௬௮||
कृतानुवासनस्यास्य कृतसंसर्जनस्य च| वर्तते यद्यतीसारः पिच्छाबस्तिरतः परम्||६३|| परिवेष्ट्य कुशैरार्द्रैरार्द्रवृन्तानि शाल्मलेः| कृष्णमृत्तिकयाऽऽलिप्य स्वेदयेद्गोमयाग्निना||६४|| सुशुष्कां मृत्तिकां ज्ञात्वा तानि वृन्तानि शाल्मलेः| शृते पयसि मृद्नीयादापोथ्योलूखले ततः||६५|| पिण्डं मुष्टिसमं प्रस्थे तत् पूतं तैलसर्पिषोः| स्नेहितं मात्रया युक्तं कल्केन मधुकस्य च||६६|| बस्तिमभ्यक्तगात्राय दद्यात् प्रत्यागते ततः| स्नात्वा भुञ्जीत पयसा जाङ्गलानां रसेन वा||६७|| पित्तातिसारज्वरशोथगुल्मजीर्णातिसारग्रहणीप्रदोषान्| जयत्ययं शीघ्रमतिप्रवृद्धान् विरेचनास्थापनयोश्च बस्तिः ||६८||
🔊 Audio coming soon
பரிவேஷ்ட்யேத்யாதிநா பிச்சாபஸ்திமாஹ| ஶதே பயஸீத்யத்ர பாநீயமாத்ரேணைவ பயஃ ஶதஂ ஜ்ஞேயம்| ப்ரஸ்த இதி ஶதே பயஸீத்யஸ்ய விஶேஷணம்| வந்தாநி ஶால்மலேஃ உலூகலே ஆபோத்ய தத ஆபோதிதாத் பிண்டஂ முஷ்டிஸமஂ ஶதே ப்ரஸ்தே பயஸி மத்நீயாதிதி யோஜநா| மாத்ரயேதி வசநாத் தைலஸர்பிஷோரத்ர தாவதீ மாத்ரா யாவத்யா ஸ்நேஹநமாத்ரஂ பவதி, ததா யஷ்டீமதுகல்கஸ்யாபி தாவதீ மாத்ரா யாவத்யா கநோ பஸ்திர்பவதி||௬௩-௬௮||
Adhikarana 26 (69-70) · Śloka 70
பித்தாதிஸாரீ யஸ்த்வேதாஂ க்ரியாஂ முக்த்வா நிஷேவதே| பித்தலாந்யந்நபாநாநி தஸ்ய பித்தஂ மஹாபலம்||௬௯|| குர்யாத்ரக்தாதிஸாரஂ து ரக்தமாஶு ப்ரதூஷயேத்| தஷ்ணாஂ ஶூலஂ விதாஹஂ ச குதபாகஂ ச தாருணம்||௭௦||
पित्तातिसारी यस्त्वेतां क्रियां मुक्त्वा निषेवते| पित्तलान्यन्नपानानि तस्य पित्तं महाबलम्||६९|| कुर्याद्रक्तातिसारं तु रक्तमाशु प्रदूषयेत्| तृष्णां शूलं विदाहं च गुदपाकं च दारुणम्||७०||
🔊 Audio coming soon
பித்தாதிஸாரீத்யாதிநா பித்தாதிஸாரஸ்யைவ ஹேதுவிஶேஷகதாவஸ்தாபேதரூபஂ ரக்தாதிஸாரஂ தர்ஶயதி| அயஂ ச ரக்தாதிஸாரோ யத்யபி பித்தாதிஸாரோத்தரகாலபாவிதயேஹோக்தஃ, ததாऽபி பித்தாதிப்ரகோபேண ரக்ததுஷ்ட்யா ச ப்ரதமமபி பவத்யேவாயஂ தஷ்டத்வாதிதி ஜ்ஞேயம்| தேநாத்ரோத்பத்திக்ரமாபிதாநமதந்த்ரதம் | யதா “பாண்டுரோகீ து யோऽத்யர்தஂ” (சி.அ.௧௬) இத்யாதிநோக்தகாமலோத்பாதே யதோக்தக்ரமஂ விநாऽபி காமலா பவதி| ஏவமபி சாஸ்ய ரக்தாதீஸாரஸ்ய பித்தஜந்யத்வாத் பைத்திகே ஏவாவரோதஃ; தேந ஷட்ஸங்க்யா ந வ்யாஹந்யதே| அதீஸாரஸ்ய யத் ப்ரஸதாயாஂ ஸித்தௌ ஆமரக்தஶகத்பித்தவாதகபாநதீஸாரகாரகாநபிதாயோக்தஂ- “ஷண்ணாமேஷாஂ த்விஸஂஸர்காத்த்ரிஂஶத்பேதா பவந்தி தே| கேவலைஃ ஸஹ ஷட்த்ரிஂஶத்” (ஸி.அ.௮) இதி, ததப்யத்ரைவ ஷட்கேऽந்தர்பாவநீயஂ, தத்ர ஸூக்ஷ்மபேதகணநயா ஸ பேதஃ கத இத்யவிரோதஃ||௬௯-௭௦||
Adhikarana 27 (71-76) · Śloka 76
தத்ர ச்சாகஂ பயஃ ஶஸ்தஂ ஶீதஂ ஸமதுஶர்கரம்| பாநார்தஂ போஜநார்தஂ ச குதப்ரக்ஷாலநே ததா||௭௧|| ஓதநஂ ரக்தஶாலீநாஂ பயஸா தேந போஜயேத்| ரஸைஃ பாராவதாதீநாஂ கதபஷ்டைஃ ஸஶர்கரைஃ||௭௨|| ஶஶபக்ஷிமகாணாஂ ச ஶீதாநாஂ தந்வசாரிணாம்| ரஸைரநம்லைஃ ஸகதைர்போஜயேத்தஂ ஸஶர்கரைஃ||௭௩|| ருதிரஂ மார்கமாஜஂ வா கதபஷ்டஂ ப்ரஶஸ்யதே| காஶ்மர்யபலயூஷோ வா கிஞ்சிதம்லஃ ஸஶர்கரஃ||௭௪|| நீலோத்பலஂ மோசரஸஂ ஸமங்கா பத்மகேஶரம்| அஜாக்ஷீரயுதஂ தத்யாஜ்ஜீர்ணே ச பயஸௌதநம்||௭௫|| துர்பலஂ பாயயித்வா வா தஸ்யைவோபரி போஜயேத்| ப்ராக்பக்தஂ நவநீதஂ வா தத்யாத் ஸமதுஶர்கரம்||௭௬||
तत्र च्छागं पयः शस्तं शीतं समधुशर्करम्| पानार्थं भोजनार्थं च गुदप्रक्षालने तथा||७१|| ओदनं रक्तशालीनां पयसा तेन भोजयेत्| रसैः पारावतादीनां घृतभृष्टैः सशर्करैः||७२|| शशपक्षिमृगाणां च शीतानां धन्वचारिणाम्| रसैरनम्लैः सघृतैर्भोजयेत्तं सशर्करैः||७३|| रुधिरं मार्गमाजं वा घृतभृष्टं प्रशस्यते| काश्मर्यफलयूषो वा किञ्चिदम्लः सशर्करः||७४|| नीलोत्पलं मोचरसं समङ्गा पद्मकेशरम्| अजाक्षीरयुतं दद्याज्जीर्णे च पयसौदनम्||७५|| दुर्बलं पाययित्वा वा तस्यैवोपरि भोजयेत्| प्राग्भक्तं नवनीतं वा दद्यात् समधुशर्करम्||७६||
🔊 Audio coming soon
தத்ர சாகமித்யாதௌ வ்யஞ்ஜநார்தமிதி போஜ்யோபகரணார்தம்| பயஸா தேநேதி சாகேந பயஸா| மகஸ்யேதஂ மார்கம், அஜஸ்யேதமாஜஂ, ருதிரமிதி யோஜநா||௭௧-௭௬||
Adhikarana 28 (77-79) · Śloka 79
ப்ராஶ்ய க்ஷீரோத்திதஂ ஸர்பிஃ கபிஞ்ஜலரஸாஶநஃ| த்ர்யஹாதாரோக்யமாப்நோதி பயஸா க்ஷீரபுக் ததா||௭௭|| பீத்வா ஶதாவரீகல்கஂ பயஸா க்ஷீரபுக்ஜயேத்| ரக்தாதிஸாரஂ பீத்வா வா தயா ஸித்தஂ கதஂ நரஃ||௭௮|| கதஂ யவாகூமண்டேந குடஜஸ்ய பலைஃ ஶதம்| பேயஂ தஸ்யாநு பாதவ்யா பேயா ரக்தோபஶாந்தயே||௭௯||
प्राश्य क्षीरोत्थितं सर्पिः कपिञ्जलरसाशनः| त्र्यहादारोग्यमाप्नोति पयसा क्षीरभुक् तथा||७७|| पीत्वा शतावरीकल्कं पयसा क्षीरभुग्जयेत्| रक्तातिसारं पीत्वा वा तया सिद्धं घृतं नरः||७८|| घृतं यवागूमण्डेन कुटजस्य फलैः शृतम्| पेयं तस्यानु पातव्या पेया रक्तोपशान्तये||७९||
🔊 Audio coming soon
ப்ராஶ்யேத்யாதௌ க்ஷீரோத்திதஂ ஸர்பிஃ பயஸா ப்ராஶ்யேதி ஸம்பந்தஃ| கபிஞ்ஜலஃ கௌரதித்திரிஃ| க்ஷீரஂ புங்க்தே இதி க்ஷீரபுக்| தயேதி ஶதாவர்யா| யவாகூமண்டேந பேயமிதி ஸம்பந்தஃ||௭௭-௭௯||
Adhikarana 29 (80-81) · Śloka 81
த்வக் ச தாருஹரித்ராயாஃ குடஜஸ்ய பலாநி ச| பிப்பலீ ஶங்கவேரஂ ச த்ராக்ஷா கடுகரோஹிணீ||௮௦|| ஷட்பிரேதைர்கதஂ ஸித்தஂ பேயாமண்டாவசாரிதம்| அதீஸாரஂ ஜயேச்சீக்ரஂ த்ரிதோஷமபி தாருணம்||௮௧||
त्वक् च दारुहरिद्रायाः कुटजस्य फलानि च| पिप्पली शृङ्गवेरं च द्राक्षा कटुकरोहिणी||८०|| षड्भिरेतैर्घृतं सिद्धं पेयामण्डावचारितम्| अतीसारं जयेच्छीघ्रं त्रिदोषमपि दारुणम्||८१||
🔊 Audio coming soon
ஷட்பிரேதைரிதிபதஂ யதாலாபநிஷேதார்தம்||௮௦-௮௧||
Adhikarana 30 (82-84) · Śloka 84
கஷ்ணமந்மதுகஂ ஶங்கஂ ருதிரஂ தண்டுலோதகம்| பீதமேகத்ர ஸக்ஷௌத்ரஂ ரக்தஸங்க்ரஹணஂ பரம்||௮௨|| பீதஃ ப்ரியங்குகாகல்கஃ ஸக்ஷௌத்ரஸ்தண்டுலாம்பஸா| ரக்தஸ்ராவஂ ஜயேச்சீக்ரஂ தந்வமாஂஸரஸாஶிநஃ||௮௩|| கல்கஸ்திலாநாஂ கஷ்ணாநாஂ ஶர்கராபஞ்சபாகிகஃ| ஆஜேந பயஸா பீதஃ ஸத்யோ ரக்தஂ நியச்சதி||௮௪||
कृष्णमृन्मधुकं शङ्खं रुधिरं तण्डुलोदकम्| पीतमेकत्र सक्षौद्रं रक्तसङ्ग्रहणं परम्||८२|| पीतः प्रियङ्गुकाकल्कः सक्षौद्रस्तण्डुलाम्भसा| रक्तस्रावं जयेच्छीघ्रं धन्वमांसरसाशिनः||८३|| कल्कस्तिलानां कृष्णानां शर्करापञ्चभागिकः| आजेन पयसा पीतः सद्यो रक्तं नियच्छति||८४||
🔊 Audio coming soon
கஷ்ணமதித்யாதௌ ருதிரஂ ஶோணிதஂ, கேசித் குங்குமமாஹுஃ| ஶர்கராபஞ்சபாகிக இதி அத்ர ஶர்கராயாஃ பஞ்சமேந பாகேந கஷ்ணதிலதாநம்; உக்தஂ ஹி ஜதூகர்ணே- “கஷ்ணதிலாஞ் ஶர்கராபாதிகாஞ்சாகீபயஸா” இதி||௮௨-௮௪||
Adhikarana 31 (85-86) · Śloka 86
பலஂ வத்ஸகபீஜஸ்ய ஶ்ரபயித்வா ரஸஂ பிபேத்| யோ ரஸாஶீ ஜயேச்சீக்ரஂ ஸ பைத்தஂ ஜடராமயம்||௮௫|| பீத்வா ஸஶர்கராக்ஷௌத்ரஂ சந்தநஂ தண்டுலாம்பஸா| தாஹதஷ்ணாப்ரமேஹேப்யோ ரக்தஸ்ராவாச்ச முச்யதே||௮௬||
पलं वत्सकबीजस्य श्रपयित्वा रसं पिबेत्| यो रसाशी जयेच्छीघ्रं स पैत्तं जठरामयम्||८५|| पीत्वा सशर्कराक्षौद्रं चन्दनं तण्डुलाम्भसा| दाहतृष्णाप्रमेहेभ्यो रक्तस्रावाच्च मुच्यते||८६||
🔊 Audio coming soon
பலமித்யாதௌ ரஸமிதி க்வாதம்| ரஸாஶீதி மாஂஸரஸேந புஞ்ஜாநஃ||௮௫-௮௬||
Adhikarana 32 (87-88) · Śloka 88
குதோ பஹுபிருத்தாநைர்யஸ்ய பித்தேந பச்யதே| ஸேசயேத்தஂ ஸுஶீதேந படோலமதுகாம்புநா||௮௭|| பஞ்சவல்கமதூகாநாஂ ரஸைரிக்ஷுரஸைர்கதைஃ| சாகைர்கவ்யைஃ பயோபிர்வா ஶர்கராக்ஷௌத்ரஸஂயுதைஃ||௮௮||
गुदो बहुभिरुत्थानैर्यस्य पित्तेन पच्यते| सेचयेत्तं सुशीतेन पटोलमधुकाम्बुना||८७|| पञ्चवल्कमधूकानां रसैरिक्षुरसैर्घृतैः| छागैर्गव्यैः पयोभिर्वा शर्कराक्षौद्रसंयुतैः||८८||
🔊 Audio coming soon
க்ஷௌத்ரஸஂயுதைரித்யந்தஂ ஸேசயேதித்யநுவர்ததே||௮௭-௮௮||
Adhikarana 33 (89-92) · Śloka 93
ப்ரக்ஷாலநாநாஂ கல்கைர்வா ஸஸர்பிஷ்கைஃ ப்ரலேபயேத்| ஏஷாஂ வா ஸுகதைஶ்சூர்ணைஸ்தஂ குதஂ ப்ரதிஸாரயேத்||௮௯|| தாதகீலோத்ரசூர்ணைர்வா ஸமாஂஶைஃ ப்ரதிஸாரயேத்| ததா ஸ்ரவதி நோ ரக்தஂ குதஂ தைஃ ப்ரதிஸாரிதம்||௯௦|| பக்வதா ப்ரஶமஂ யாதி வேதநா சோபஶாம்யதி| யதோக்தைஃ ஸேசநைஃ ஶீதைஃ ஶோணிதேऽதிஸ்ரவத்யபி||௯௧|| குதவங்க்ஷணகட்யூரு ஸேசயேத்கதபாவிதம்| சந்தநாத்யேந தைலேந ஶததௌதேந ஸர்பிஷா||௯௨|| கார்பாஸஸங்கஹீதேந ஸேசயேத்குதவங்க்ஷணம்|௯௩|
प्रक्षालनानां कल्कैर्वा ससर्पिष्कैः प्रलेपयेत्| एषां वा सुकृतैश्चूर्णैस्तं गुदं प्रतिसारयेत्||८९|| धातकीलोध्रचूर्णैर्वा समांशैः प्रतिसारयेत्| तथा स्रवति नो रक्तं गुदं तैः प्रतिसारितम्||९०|| पक्वता प्रशमं याति वेदना चोपशाम्यति| यथोक्तैः सेचनैः शीतैः शोणितेऽतिस्रवत्यपि||९१|| गुदवङ्क्षणकट्यूरु सेचयेद्घृतभावितम्| चन्दनाद्येन तैलेन शतधौतेन सर्पिषा||९२|| कार्पाससङ्गृहीतेन सेचयेद्गुदवङ्क्षणम्|९३|
🔊 Audio coming soon
ப்ரக்ஷாலநாநாமிதி ப்ரக்ஷாலநார்தமுக்தாநாஂ படோலமதுகாதீநாம்| ப்ரதிஸாரயேத் அவசூர்ணயேத்||௮௯-௯௨||-
Adhikarana 34 (93-95) · Śloka 96
அல்பால்பஂ பஹுஶோ ரக்தஂ ஸஶூலமுபவேஶ்யதே||௯௩|| யதா வாயுர்விபத்தஶ்ச கச்ச்ரஂ சரதி வா ந வா| பிச்சாபஸ்திஂ ததா தஸ்ய யதோக்தமுபகல்பயேத்||௯௪|| ப்ரபௌண்டரீகஸித்தேந ஸர்பிஷா சாநுவாஸயேத்| ப்ராயஶோ துர்பலகுதாஶ்சிரகாலாதிஸாரிணஃ||௯௫|| தஸ்மாதபீக்ஷ்ணஶஸ்தேஷாஂ குதே ஸ்நேஹஂ ப்ரயோஜயேத்|௯௬|
अल्पाल्पं बहुशो रक्तं सशूलमुपवेश्यते||९३|| यदा वायुर्विबद्धश्च कृच्छ्रं चरति वा न वा| पिच्छाबस्तिं तदा तस्य यथोक्तमुपकल्पयेत्||९४|| प्रपौण्डरीकसिद्धेन सर्पिषा चानुवासयेत्| प्रायशो दुर्बलगुदाश्चिरकालातिसारिणः||९५|| तस्मादभीक्ष्णशस्तेषां गुदे स्नेहं प्रयोजयेत्|९६|
🔊 Audio coming soon
பிச்சாபஸ்திஂ ததா தஸ்ய யதோக்தமிதி அத்ரைவ ‘பரிவேஷ்ட்ய’ இத்யாதிக்ரந்தோக்தம்| குதே ஸ்நேஹஂ ப்ரயோஜயேதிதி அத்ர ஸ்நேஹபாவிதபிசுப்ரணயநேந குதே ஸ்நேஹப்ரயோகமிச்சந்தி; அந்யே து ப்ரகதத்வாதநுவாஸநேநைவாத்ர ப்ரயோகமாஹுஃ||௯௩-௯௫||-
Adhikarana 35 (96-100) · Śloka 101
பவநோऽதிப்ரவத்தோ ஹி ஸ்வே ஸ்தாநே லபதேऽதிகம்||௯௬|| பலஂ தஸ்ய ஸபித்தஸ்ய ஜயார்தே பஸ்திருத்தமஃ| ரக்தஂ விட்ஸஹிதஂ பூர்வஂ பஶ்சாத்வா யோऽதிஸார்யதே||௯௭|| ஶதாவரீகதஂ தஸ்ய லேஹார்தமுபகல்பயேத்| ஶர்கரார்தாஂஶிகஂ லீடஂ நவநீதஂ நவோத்ததம்||௯௮|| க்ஷௌத்ரபாதஂ ஜயேச்சீக்ரஂ தஂ விகாரஂ ஹிதாஶிநஃ| ந்யக்ரோதோதும்பராஶ்வத்தஶுங்காநாபோத்ய வாஸயேத்||௯௯|| அஹோராத்ரஂ ஜலே தப்தே கதஂ தேநாம்பஸா பசேத்| ததர்தஶர்கராயுக்தஂ லிஹ்யாத் ஸக்ஷௌத்ரபாதிகம்||௧௦௦|| அதோ வா யதி வாऽப்யூர்த்வஂ யஸ்ய ரக்தஂ ப்ரவர்ததே|௧௦௧|
पवनोऽतिप्रवृत्तो हि स्वे स्थाने लभतेऽधिकम्||९६|| बलं तस्य सपित्तस्य जयार्थे बस्तिरुत्तमः| रक्तं विट्सहितं पूर्वं पश्चाद्वा योऽतिसार्यते||९७|| शतावरीघृतं तस्य लेहार्थमुपकल्पयेत्| शर्करार्धांशिकं लीढं नवनीतं नवोद्धृतम्||९८|| क्षौद्रपादं जयेच्छीघ्रं तं विकारं हिताशिनः| न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थशुङ्गानापोथ्य वासयेत्||९९|| अहोरात्रं जले तप्ते घृतं तेनाम्भसा पचेत्| तदर्धशर्करायुक्तं लिह्यात् सक्षौद्रपादिकम्||१००|| अधो वा यदि वाऽप्यूर्ध्वं यस्य रक्तं प्रवर्तते|१०१|
🔊 Audio coming soon
ஸ்வே ஸ்தாநே இதி பக்வாஶயகட்யாதௌ| பஸ்திரிதி ஸாமாந்யவசநாதநுவாஸநஂ நிரூஹஶ்ச ஜ்ஞேயஃ| ஶதாவரீகதமிதி “ஶதாவரீமூலதுலாஶ்சதஸ்ரஃ” (சி.அ.௩௦) இத்யாதிநா யோநிவ்யாபதுக்தஂ ஶதாவரீகதம்| விகாரமிதி ‘ரக்தஂ ஸவிட்’ இத்யாதிநோக்தம்||௯௬-௧௦௦||-
Adhikarana 36 (101) · Śloka 102
யஸ்த்வேவஂ துர்பலோ மோஹாத் பித்தலாந்யேவ ஸேவதே||௧௦௧|| தாருணஂ ஸ வலீபாகஂ ப்ராப்ய ஶீக்ரஂ விபத்யதே|௧௦௨|
यस्त्वेवं दुर्बलो मोहात् पित्तलान्येव सेवते||१०१|| दारुणं स वलीपाकं प्राप्य शीघ्रं विपद्यते|१०२|
🔊 Audio coming soon
வலீபாகமிதி குதவலீபாகம்||௧௦௧||-
Adhikarana 37 (102-103) · Śloka 104
ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே ப்ரதமஂ ஹிதஂ லங்கநபாசநம்||௧௦௨|| யோஜ்யஶ்சாமாதிஸாரக்நோ யதோக்தோ தீபநோ கணஃ| லங்கிதஸ்யாநுபூர்வ்யாஂ ச கதாயாஂ ந நிவர்ததே||௧௦௩|| கபஜோ யத்யதீஸாரஃ கபக்நைஸ்தமுபாசரேத்|௧௦௪|
श्लेष्मातिसारे प्रथमं हितं लङ्घनपाचनम्||१०२|| योज्यश्चामातिसारघ्नो यथोक्तो दीपनो गणः| लङ्घितस्यानुपूर्व्यां च कृतायां न निवर्तते||१०३|| कफजो यद्यतीसारः कफघ्नैस्तमुपाचरेत्|१०४|
🔊 Audio coming soon
தீபநோ கண இதி ‘ஶாலிபர்ணீ பஶ்நிபர்ணீ’ இத்யாதிநோக்தஃ||௧௦௨-௧௦௩||-
Adhikarana 38 (104-112) · Śloka 113
பில்வஂ கர்கடிகா முஸ்தமபயா விஶ்வபேஷஜம்||௧௦௪|| வசா விடங்கஂ பூதீகஂ தாந்யகஂ தேவதாரு ச| குஷ்டஂ ஸாதிவிஷா பாடா சவ்யஂ கடுகரோஹிணீ||௧௦௫|| பிப்பலீ பிப்பலீமூலஂ சித்ரகஂ ஹஸ்திபிப்பலீ| யோகாஞ்ச்லோகார்தவிஹிதாஂஶ்சதுரஸ்தாந் ப்ரயோஜயேத்||௧௦௬|| ஶதாஞ்ச்லேஷ்மாதிஸாரேஷு காயாக்நிபலவர்தநாந்| அஜாஜீமஸிதாஂ பாடாஂ நாகரஂ மரிசாநி ச||௧௦௭|| தாதகீத்விகுணஂ தத்யாந்மாதுலுங்கரஸாப்லுதம்| ரஸாஞ்ஜநஂ ஸாதிவிஷஂ குடஜஸ்ய பலாநி ச||௧௦௮|| தாதகீத்விகுணஂ தத்யாத் பாதுஂ ஸக்ஷௌத்ரநாகரம்| தாதகீ நாகரஂ பில்வஂ லோத்ரஂ பத்மஸ்ய கேஶரம்||௧௦௯|| ஜம்பூத்வங்நாகரஂ தாந்யஂ பாடா மோசரஸோ பலா| ஸமங்கா தாதகீ பில்வமத்யஂ ஜம்ப்வாம்ரயோஸ்த்வசஃ||௧௧௦|| கபித்தாநி விடங்காநி நாகரஂ மரிசாநி ச| சாங்கேரீகோலதக்ராம்லாஂஶ்சதுரஸ்தாந் கபோத்தரே||௧௧௧|| ஶ்லோகார்தவிஹிதாந் தத்யாத் ஸஸ்நேஹலவணாந் கடாந்| கபித்தமத்யஂ லீட்வா து ஸவ்யோஷக்ஷௌத்ரஶர்கரம்||௧௧௨|| கட்பலஂ மதுயுக்தஂ வா முச்யதே ஜடராமயாத்|௧௧௩|
बिल्वं कर्कटिका मुस्तमभया विश्वभेषजम्||१०४|| वचा विडङ्गं भूतीकं धान्यकं देवदारु च| कुष्ठं सातिविषा पाठा चव्यं कटुकरोहिणी||१०५|| पिप्पली पिप्पलीमूलं चित्रकं हस्तिपिप्पली| योगाञ्छ्लोकार्धविहितांश्चतुरस्तान् प्रयोजयेत्||१०६|| शृताञ्छ्लेष्मातिसारेषु कायाग्निबलवर्धनान्| अजाजीमसितां पाठां नागरं मरिचानि च||१०७|| धातकीद्विगुणं दद्यान्मातुलुङ्गरसाप्लुतम्| रसाञ्जनं सातिविषं कुटजस्य फलानि च||१०८|| धातकीद्विगुणं दद्यात् पातुं सक्षौद्रनागरम्| धातकी नागरं बिल्वं लोध्रं पद्मस्य केशरम्||१०९|| जम्बूत्वङ्नागरं धान्यं पाठा मोचरसो बला| समङ्गा धातकी बिल्वमध्यं जम्ब्वाम्रयोस्त्वचः||११०|| कपित्थानि विडङ्गानि नागरं मरिचानि च| चाङ्गेरीकोलतक्राम्लांश्चतुरस्तान् कफोत्तरे||१११|| श्लोकार्धविहितान् दद्यात् सस्नेहलवणान् खडान्| कपित्थमध्यं लीढ्वा तु सव्योषक्षौद्रशर्करम्||११२|| कट्फलं मधुयुक्तं वा मुच्यते जठरामयात्|११३|
🔊 Audio coming soon
கபக்நைஸ்தமுபாசரேதித்யுக்தஂ, தேந கபக்நாந் பில்வகர்கடகேத்யாதிநா யோகாநாஹ| தாதகீத்விகுணமிதி ஏகத்ரவ்யாபேக்ஷயா த்விகுணயா தாதக்யா யுக்தம்| அஜாஜீமித்யாதௌ அஸிதாமிதி பிப்பலீம்| ஜதூகர்ணே ஹ்யயஂ யோகஃ “பாடாऽஜாஜீவ்யோஷபலபூரஂ தாதகீத்விகுணம்”| இத்யுக்தஃ||௧௦௪-௧௧௨||-
Adhikarana 39 (113-116) · Śloka 116
கணாஂ மதுயுதாஂ பீத்வா தக்ரஂ பீத்வா ஸசித்ரகம்||௧௧௩|| ஜக்த்வா வா பாலபில்வாநி முச்யதே ஜடராமயாத்| பாலபில்வஂ குடஂ தைலஂ பிப்பலீஂ விஶ்வபேஷஜம்| லிஹ்யாத்வாதே ப்ரதிஹதே ஸஶூலஃ ஸப்ரவாஹிகஃ||௧௧௪|| போஜ்யஂ மூலகஷாயேண வாதக்நைஶ்சோபஸேவநைஃ| வாதாதிஸாரவிஹிதைர்யூஷைர்மாஂஸரஸைஃ கடைஃ||௧௧௫|| பூர்வோக்தமம்லஸர்பிர்வா ஷட்பலஂ வா யதாபலம்| புராணஂ வா கதஂ தத்யாத்யவாகூமண்டமிஶ்ரிதம்||௧௧௬||
कणां मधुयुतां पीत्वा तक्रं पीत्वा सचित्रकम्||११३|| जग्ध्वा वा बालबिल्वानि मुच्यते जठरामयात्| बालबिल्वं गुडं तैलं पिप्पलीं विश्वभेषजम्| लिह्याद्वाते प्रतिहते सशूलः सप्रवाहिकः||११४|| भोज्यं मूलकषायेण वातघ्नैश्चोपसेवनैः| वातातिसारविहितैर्यूषैर्मांसरसैः खडैः||११५|| पूर्वोक्तमम्लसर्पिर्वा षट्पलं वा यथाबलम्| पुराणं वा घृतं दद्याद्यवागूमण्डमिश्रितम्||११६||
🔊 Audio coming soon
கணாஂ மதுயுதாமித்யத்ர கணா பிப்பலீ; அந்யே ‘கணாந்’ இதி படந்தி, கணாநித்யநேந ச ஷஷ்டிகதண்டுலாந் க்ராஹயந்தி| வாதே ப்ரதிஹதே இதி பத்தே வாதே| உபஸேவநைரிதி வ்யஞ்ஜநைஃ| பூர்வோக்தமம்லஸர்பிரிதி “சாங்கேரீகோலதத்யம்லஂ” இத்யாதிநோக்தம்||௧௧௩-௧௧௬||
Adhikarana 40 (117-120) · Śloka 120
வாதஶ்லேஷ்மவிபந்தே வா கபே வாऽதிஸ்ரவத்யபி| ஶூலே ப்ரவாஹிகாயாஂ வா பிச்சாபஸ்திஂ ப்ரயோஜயேத்||௧௧௭|| பிப்பலீபில்வகுஷ்டாநாஂ ஶதாஹ்வாவசயோரபி| கல்கைஃ ஸலவணைர்யுக்தஂ பூர்வோக்தஂ ஸந்நிதாபயேத்||௧௧௮|| ப்ரத்யாகதே ஸுகஂ ஸ்நாதஂ கதாஹாரஂ திநாத்யயே| பில்வதைலேந மதிமாந்ஸுகோஷ்ணேநாநுவாஸயேத்||௧௧௯|| வசாந்தைரதவா கல்கைஸ்தைலஂ பக்த்வாऽநுவாஸயேத்| பஹுஶஃ கபவாதார்தஸ்ததா ஸ லபதே ஸுகம்||௧௨௦||
वातश्लेष्मविबन्धे वा कफे वाऽतिस्रवत्यपि| शूले प्रवाहिकायां वा पिच्छाबस्तिं प्रयोजयेत्||११७|| पिप्पलीबिल्वकुष्ठानां शताह्वावचयोरपि| कल्कैः सलवणैर्युक्तं पूर्वोक्तं सन्निधापयेत्||११८|| प्रत्यागते सुखं स्नातं कृताहारं दिनात्यये| बिल्वतैलेन मतिमान्सुखोष्णेनानुवासयेत्||११९|| वचान्तैरथवा कल्कैस्तैलं पक्त्वाऽनुवासयेत्| बहुशः कफवातार्तस्तथा स लभते सुखम्||१२०||
🔊 Audio coming soon
பிச்சாபஸ்திஂ ப்ரயோஜயேதிதி யதுக்தஂ தத்ர பிச்சாபஸ்தேர்விஶேஷமாஹ- பிப்பலீத்யாதி| பூர்வோக்தமிதி அத்ரைவ பூர்வோக்தஂ பிச்சாபஸ்திஂ பிப்பல்யாதிகல்கைர்யுக்தஂ, ஸந்நிதாபயேதிதி தாபயேத்| பில்வதைலேநேதி ஸித்தௌ “தஶமூலஂ பலா ராஸ்நா” (ஸி.அ.௪) இத்யாதிநா வக்ஷ்யமாணபில்வதைலேந| வசாந்தைரிதி “பிப்பலீபில்வகுஷ்டாநாஂ ஶதாஹ்வாவசயோரபி” இத்யத்ரோக்தைர்வசாந்தைஃ||௧௧௭-௧௨௦||
Adhikarana 41 (121) · Śloka 121
ஸ்வே ஸ்தாநே மாருதோऽவஶ்யஂ வர்ததே கபஸங்க்ஷயே| ஸ வத்தஃ ஸஹஸா ஹந்யாத்தஸ்மாத்தஂ த்வரயா ஜயேத்||௧௨௧||
स्वे स्थाने मारुतोऽवश्यं वर्धते कफसङ्क्षये| स वृद्धः सहसा हन्यात्तस्मात्तं त्वरया जयेत्||१२१||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி ஸர்வாதிஸாரேஷு பக்வாஶயவ்யாபகத்வேந வாயுரவஶ்யஂ வத்தோ பவதி, ஸ சாஶுகாரிதயா த்வரயா ஜேதவ்ய இதி தர்ஶயந்நாஹ- ஸ்வே ஸ்தாநே இத்யாதி| கபஸங்க்ஷயாதித்யநேந கபஸங்க்ஷயே ரூக்ஷஶரீரதயா வாயுஃ குப்யதி, ஶ்லேஷ்மஶோணிதே வத்தே ததுபஸ்நேஹிதஶரீரே வாயுர்நிவத்தப்ரஸரோ பவதீதி||௧௨௧||
Adhikarana 42 (122) · Śloka 122
வாதஸ்யாநு ஜயேத் பித்தஂ, பித்தஸ்யாநு ஜயேத் கபம்| த்ரயாணாஂ வா ஜயேத் பூர்வஂ யோ பவேத்பலவத்தமஃ||௧௨௨||
वातस्यानु जयेत् पित्तं, पित्तस्यानु जयेत् कफम्| त्रयाणां वा जयेत् पूर्वं यो भवेद्बलवत्तमः||१२२||
🔊 Audio coming soon
பூர்வஂ ஜ்வராத்யாயே ஸந்நிபாதசிகித்ஸாயா “கபஸ்தாநாநுபூர்வ்யா வா” (சி.அ.௩) இத்யநேந கபபித்தவாதாநாஂ க்ரமேண சிகித்ஸோக்தா அதீஸாரேऽபி த்ரிதோஷஜே கதாசித் ஸ்யாதித்யாஶங்க்யாத்ர விஶிஷ்டஂ க்ரமமாஹ- வாதஸ்யாந்வித்யாதி| அயஂ ச க்ரமோ நிராமஸந்நிபாதாதிஸாரே ஏவ ஜ்ஞேயஃ; ஸாமே து ப்ரதமமாமஸ்யைவ சிகித்ஸிதஂ கர்தவ்யம்| ஸமத்ரிதோஷாதிஸாரசிகித்ஸாக்ரமபிதாய விஷமத்ரிதோஷாதிஸாரசிகித்ஸாக்ரமமாஹ- த்ரயாணாமித்யாதி||௧௨௨||
Adhikarana 43 (123) · Śloka 123
தத்ர ஶ்லோகஃ- ப்ராகுத்பத்திநிமித்தாநி லக்ஷணஂ ஸாத்யதா ந ச| க்ரியா சாவஸ்திகீ ஸித்தா நிர்திஷ்டா ஹ்யதிஸாரிணாம்||௧௨௩||
तत्र श्लोकः- प्रागुत्पत्तिनिमित्तानि लक्षणं साध्यता न च| क्रिया चावस्थिकी सिद्धा निर्दिष्टा ह्यतिसारिणाम्||१२३||
🔊 Audio coming soon
ப்ராகுத்பத்தீத்யாதிநாऽத்யாயார்தஸங்க்ரஹஃ||௧௨௩||
Adhikarana puShpikA · Śloka 19
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே சிகித்ஸாஸ்தாநேऽதிஸாரசிகித்ஸிதஂ நாமைகோநவிஂஶோऽத்யாயஃ||௧௯||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थानेऽतिसारचिकित्सितं नामैकोनविंशोऽध्यायः||१९||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநேऽதீஸாரசிகித்ஸிதஂ நாமைகோநவிஂஶோऽத்யாயஃ||௧௯||