Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஶ்சர்திசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातश्छर्दिचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ஶரீரே மார்கத்வயஂ ப்ரதாநம்- அதோ குதம், ஊர்த்வஂ ச முகஂ; தததோமார்காதிப்ரவத்ததோஷமதீஸாரமபிதாய, ஊர்த்வாதிதோஷப்ரவத்திரூபா சர்திருச்யதே, இதி சர்த்யத்யாயஸம்பந்தஃ||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
யஶஸ்விநஂ ப்ரஹ்மதபோத்யுதிப்யாஂ ஜ்வலந்தமக்ந்யர்கஸமப்ரபாவம்| புநர்வஸுஂ பூதஹிதே நிவிஷ்டஂ பப்ரச்ச ஶிஷ்யோऽத்ரிஜமக்நிவேஶஃ||௩||
यशस्विनं ब्रह्मतपोद्युतिभ्यां ज्वलन्तमग्न्यर्कसमप्रभावम्| पुनर्वसुं भूतहिते निविष्टं पप्रच्छ शिष्योऽत्रिजमग्निवेशः||३||
🔊 Audio coming soon
ப்ரஹ்மணஃ தத்த்வஜ்ஞாநஸ்ய தபஸஶ்ச த்யுதீ ப்ரஹ்மதபோத்யுதீ, தாப்யாஂ ஜ்வலந்தம்||௩||
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
யாஶ்சர்தயஃ பஞ்ச புரா த்வயோக்தா ரோகாதிகாரே பிஷஜாஂ வரிஷ்ட!| தாஸாஂ சிகித்ஸாஂ ஸநிதாநலிங்காஂ யதாவதாசக்ஷ்வ நணாஂ ஹிதார்தம்||௪|| ததக்நிவேஶஸ்ய வசோ நிஶம்ய ப்ரீதோ பிஷக்ஶ்ரேஷ்ட இதஂ ஜகாத| யாஶ்சர்தயஃ பஞ்ச புரா மயோக்தாஸ்தா விஸ்தரேண ப்ருவதோ நிபோத||௫||
याश्छर्दयः पञ्च पुरा त्वयोक्ता रोगाधिकारे भिषजां वरिष्ठ!| तासां चिकित्सां सनिदानलिङ्गां यथावदाचक्ष्व नृणां हितार्थम्||४|| तदग्निवेशस्य वचो निशम्य प्रीतो भिषक्श्रेष्ठ इदं जगाद| याश्छर्दयः पञ्च पुरा मयोक्तास्ता विस्तरेण ब्रुवतो निबोध||५||
🔊 Audio coming soon
ரோகாதிகாரே இதி அஷ்டோதரீயே (ஸூ.அ.௧௯)||௪-௫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
தோஷைஃ பதக்த்ரிப்ரபவாஶ்சதஸ்ரோ த்பிஷ்டார்தயோகாதபி பஞ்சமீ ஸ்யாத்|௬|
दोषैः पृथक्त्रिप्रभवाश्चतस्रो द्बिष्टार्थयोगादपि पञ्चमी स्यात्|६|
🔊 Audio coming soon
பதக் வாதாதிஷு த்ரிஷு மிலிதேஷு ச ப்ரபவ உத்பத்திர்யாஸாஂ தாஃ பதக்த்ரிப்ரபவாஶ்சதஸ்ரஃ| த்விஷ்டார்தயோகாதபீத்யத்ர த்விஷ்டஶப்தேந ப்ரதீபாஶுசிபூத்யாதயோऽபி த்வேஷ்யதயா கஹ்யந்தே| த்விஷ்டப்ரதீபேத்யாதௌ வக்ஷ்யமாணத்விஷ்டார்தச்சர்திநிதாநே த்விஷ்டஶப்தேந கோபலீவர்தந்யாயாத் ப்ரதிபுருஷநியதத்விஷ்டத்வமுச்யதே, தேநேஹோக்தார்தஶப்தேந ப்ரதிபாதிதா சர்திருச்யதே|௬|
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
தாஸாஂ ஹதுத்க்லேஶகபப்ரஸேகௌ த்வேஷோऽஶநே சைவ ஹி பூர்வரூபம்||௬||
तासां हृदुत्क्लेशकफप्रसेकौ द्वेषोऽशने चैव हि पूर्वरूपम्||६||
🔊 Audio coming soon
யத்யபி ஹேத்வபிதாநபூர்வகஂ பூர்வரூபாபிதாநஂ யுஜ்யதே, ஹேதூத்தரகாலபாவித்வாதேவ பூர்வரூபஸ்ய; ததாऽப்யல்பவக்தவ்யத்வாத் தாஸாமித்யாதிநா பூர்வரூபமாஹ| பூர்வரூபஂ லிங்கால்பத்வாதுச்யதே, ஏவமந்யத்ராபி ஸாக்ஷாத்ஸூசிதபூர்வரூபாபிதாநே ஜ்ஞேயம்||௬||
Adhikarana 6 (7-9) · Śloka 9
வ்யாயாமதீக்ஷ்ணௌஷதஶோகரோகபயோபவாஸாத்யதிகர்ஶிதஸ்ய| வாயுர்மஹாஸ்ரோதஸி ஸம்ப்ரவத்த உத்க்லேஶ்ய தோஷாஂஸ்தத ஊர்த்வமஸ்யந்||௭|| ஆமாஶயோத்க்லேஶகதாஂ ச மர்ம ப்ரபீடயஂஶ்சர்திமுதீரயேத்து| ஹத்பார்ஶ்வபீடாமுகஶோஷமூர்தநாப்யர்திகாஸஸ்வரபேததோதைஃ||௮|| உத்காரஶப்தப்ரபலஂ ஸபேநஂ விச்சிந்நகஷ்ணஂ தநுகஂ கஷாயம்| கச்ச்ரேண சால்பஂ மஹதா ச வேகேநார்தோऽநிலாச்சர்தயதீஹ துஃகம்||௯||
व्यायामतीक्ष्णौषधशोकरोगभयोपवासाद्यतिकर्शितस्य| वायुर्महास्रोतसि सम्प्रवृद्ध उत्क्लेश्य दोषांस्तत ऊर्ध्वमस्यन्||७|| आमाशयोत्क्लेशकृतां च मर्म प्रपीडयंश्छर्दिमुदीरयेत्तु| हृत्पार्श्वपीडामुखशोषमूर्धनाभ्यर्तिकासस्वरभेदतोदैः||८|| उद्गारशब्दप्रबलं सफेनं विच्छिन्नकृष्णं तनुकं कषायम्| कृच्छ्रेण चाल्पं महता च वेगेनार्तोऽनिलाच्छर्दयतीह दुःखम्||९||
🔊 Audio coming soon
வ்யாயாமேத்யாதிநா வாதஜாயா ஹேதுலக்ஷணே ப்ராஹ| மஹாஸ்ரோதஸீதி கோஷ்டே| தோஷாநிதி பஹுவசநஂ பஹூநாமுத்க்லேஶநீயாநாஂ வித்யமாநத்வாத் ததா ரக்தாதேரபி சர்த்யாதௌ தோஷஶப்தேநாபிதாநாத்| ஊர்த்வக்ஷேபணமாமாஶயோத்க்லேஶேநோதீரிதோ வாயுரேவ கரோதி| கிஂவா ஆமாஶயோத்வேககதாநிதி த்விதீயாபஹுவசநஂ தோஷாநித்யஸ்ய விஶேஷணம்| மர்மேதி ஹதயம்| கஷாயமிதி கஷாயரஸஂ கஷாயவர்ணஂ வா||௭-௯||
Adhikarana 7 (10-11) · Śloka 11
அஜீர்ணகட்வம்லவிதாஹ்யஶீதைராமாஶயே பித்தமுதீர்ணவேகம்| ரஸாயநீபிர்விஸதஂ ப்ரபீட்ய மர்மோர்த்வமாகம்ய வமிஂ கரோதி||௧௦|| மூர்ச்சாபிபாஸாமுகஶோஷமூர்ததால்வக்ஷிஸந்தாபதமோப்ரமார்தஃ| பீதஂ பஶோஷ்ணஂ ஹரிதஂ ஸதிக்தஂ தூம்ரஂ ச பித்தேந வமேத் ஸதாஹம்||௧௧||
अजीर्णकट्वम्लविदाह्यशीतैरामाशये पित्तमुदीर्णवेगम्| रसायनीभिर्विसृतं प्रपीड्य मर्मोर्ध्वमागम्य वमिं करोति||१०|| मूर्च्छापिपासामुखशोषमूर्धताल्वक्षिसन्तापतमोभ्रमार्तः| पीतं भृशोष्णं हरितं सतिक्तं धूम्रं च पित्तेन वमेत् सदाहम्||११||
🔊 Audio coming soon
அஜீர்ணேத்யாதிநா பித்தஜாயா ஹேதுலக்ஷணே ப்ரூதே| அஜீர்ணேதி அஜீர்ணே போஜநம்| ரஸாயநீபிரிதி ஸ்ரோதோபிஃ| மூர்தேத்யாதி ஸந்தாபேந ஸம்பத்யதே| தூம்ரஂ தூம்ரவர்ணம்||௧௦-௧௧||
Adhikarana 8 (12-13) · Śloka 13
ஸ்நிக்தாதிகுர்வாமவிதாஹிபோஜ்யைஃ ஸ்வப்நாதிபிஶ்சைவ கபோऽதிவத்தஃ| உரஃ ஶிரோ மர்ம ரஸாயநீஶ்ச ஸர்வாஃ ஸமாவத்ய வமிஂ கரோதி||௧௨|| தந்த்ராஸ்யமாதுர்யகபப்ரஸேகஸந்தோஷநித்ராருசிகௌரவார்தஃ| ஸ்நிக்தஂ கநஂ ஸ்வாது கபாத்விஶுத்தஂ ஸலோமஹர்ஷோऽல்பருஜஂ வமேத்து||௧௩||
स्निग्धातिगुर्वामविदाहिभोज्यैः स्वप्नादिभिश्चैव कफोऽतिवृद्धः| उरः शिरो मर्म रसायनीश्च सर्वाः समावृत्य वमिं करोति||१२|| तन्द्रास्यमाधुर्यकफप्रसेकसन्तोषनिद्रारुचिगौरवार्तः| स्निग्धं घनं स्वादु कफाद्विशुद्धं सलोमहर्षोऽल्परुजं वमेत्तु||१३||
🔊 Audio coming soon
ஸ்நிக்தேத்யாதிநா கபஜாமாஹ| ஸந்தோஷோऽத்ர தப்திஃ, அந்யே து ஸந்தோஷோ மாநஸ ஏவாத்ர வ்யாதிப்ரபாவாத்பவதி| அல்பருஜமிதி க்ரியாவிஶேஷணம்||௧௨-௧௩||
Adhikarana 9 (14-15) · Śloka 15
ஸமஶ்நதஃ ஸர்வரஸாந் ப்ரஸக்தமாமப்ரதோஷர்துவிபர்யயைஶ்ச| ஸர்வே ப்ரகோபஂ யுகபத் ப்ரபந்நாஶ்சர்திஂ த்ரிதோஷாஂ ஜநயந்தி தோஷாஃ||௧௪|| ஶூலாவிபாகாருசிதாஹதஷ்ணாஶ்வாஸப்ரமோஹப்ரபலா ப்ரஸக்தம்| சர்திஸ்த்ரிதோஷால்லவணாம்லநீலஸாந்த்ரோஷ்ணரக்தஂ வமதாஂ நணாஂ ஸ்யாத்||௧௫||
समश्नतः सर्वरसान् प्रसक्तमामप्रदोषर्तुविपर्ययैश्च| सर्वे प्रकोपं युगपत् प्रपन्नाश्छर्दिं त्रिदोषां जनयन्ति दोषाः||१४|| शूलाविपाकारुचिदाहतृष्णाश्वासप्रमोहप्रबला प्रसक्तम्| छर्दिस्त्रिदोषाल्लवणाम्लनीलसान्द्रोष्णरक्तं वमतां नृणां स्यात्||१५||
🔊 Audio coming soon
ஸமஶ்நத இத்யாதிநா த்ரிதோஷஜாமாஹ| ஸமஶ்நதஃ ஸர்வரஸாநிதி பத்யாபத்யமேலகரூபதயா பஜதஃ, உக்தஂ ஹி- “பத்யாபத்யமிஹைகத்ர புக்தஂ ஸமஶநஂ மதம்” (சி.அ.௧௫) இத்யத்ர; ந து ஸர்வரஸாந் புஞ்ஜாநஸ்யேத்யர்தஃ; ஸர்வரஸபோஜநஂ ஹி பத்யமேவ, தேநேஹ தஸ்ய த்ரிதோஷகர்தத்வஂ ந ஸ்யாத்| ப்ரஸக்தமிதி நிரந்தரம்| ஆமஸ்ய ப்ரதோஷஃ ஆமப்ரதோஷஃ||௧௪-௧௫||
Adhikarana 10 (16-17) · Śloka 17
விட்ஸ்வேதமூத்ராம்புவஹாநி வாயுஃ ஸ்ரோதாஂஸி ஸஂருத்ய யதோர்த்வமேதி| உத்ஸந்நதோஷஸ்ய ஸமாசிதஂ தஂ தோஷஂ ஸமுத்தூய நரஸ்ய கோஷ்டாத்||௧௬|| விண்மூத்ரயோஸ்தத் ஸமவர்ணகந்தஂ தட்ஶ்வாஸஹிக்கார்தியுதஂ ப்ரஸக்தம்| ப்ரச்சர்தயேத்துஷ்டமிஹாதிவேகாத்தயாऽர்திதஶ்சாஶு விநாஶமேதி||௧௭||
विट्स्वेदमूत्राम्बुवहानि वायुः स्रोतांसि संरुध्य यदोर्ध्वमेति| उत्सन्नदोषस्य समाचितं तं दोषं समुद्धूय नरस्य कोष्ठात्||१६|| विण्मूत्रयोस्तत् समवर्णगन्धं तृट्श्वासहिक्कार्तियुतं प्रसक्तम्| प्रच्छर्दयेद्दुष्टमिहातिवेगात्तयाऽर्दितश्चाशु विनाशमेति||१७||
🔊 Audio coming soon
விட்ஸ்வேதேத்யாதிநா உபத்ரவயுக்தாஂ சர்திமுபத்ரவாதஸாத்யாமாஹ| விண்மூத்ரயோஸ்தத்ஸமகந்தவர்ணஂ சர்தயதீதி வாயுநா விண்மூத்ரஸ்ரோதஸாஂ தூஷிதத்வாஜ்ஜ்ஞேயம்||௧௬-௧௭||
Adhikarana 11 (18) · Śloka 18
த்விஷ்டப்ரதீபாஶுசிபூத்யமேத்யபீபத்ஸகந்தாஶநதர்ஶநைஶ்ச| யச்சர்தயேத்தப்தமநா மநோத்நைர்த்விஷ்டார்தஸஂயோகபவா மதா ஸா||௧௮||
द्विष्टप्रतीपाशुचिपूत्यमेध्यबीभत्सगन्धाशनदर्शनैश्च| यच्छर्दयेत्तप्तमना मनोध्नैर्द्विष्टार्थसंयोगभवा मता सा||१८||
🔊 Audio coming soon
த்விஷ்டேத்யாதிநா த்விஷ்டார்தஜாமாஹ| த்விஷ்டாதயோ கந்தேநாஶநேந தர்ஶநேந ச யதாயோக்யதயா ஸம்பத்யந்தே| அஶநஂ பக்ஷணம்| த்விஷ்டஂ ப்ரதிபுருஷாப்ரீதிஜநகஂ, ப்ரதீபஂ வசாதி, கேசித் ப்ரதீபஂ வாதமாஹுஃ, அஶுசி உச்சிஷ்டாதி, அமேத்யஂ மலிநஂ, பீபத்ஸஂ ஜுகுப்ஸிதம்| மநோக்நைரித்யநேந த்விஷ்டாதீநாஂ மத்யே யத்கிஞ்சித் அஶுச்யாதி யஂ புருஷஂ ப்ராப்ய மநோக்நஂ ந பவதி தஂ ப்ரதி தச்சர்திகாரகஂ ந பவதி, மநோऽநுபகாதகத்வாதிதி ஸூசயதி||௧௮||
Adhikarana 12 (19) · Śloka 19
க்ஷீணஸ்ய யா சர்திரதிப்ரவத்தா ஸோபத்ரவா ஶோணிதபூயயுக்தா| ஸசந்த்ரிகாஂ தாஂ ப்ரவதந்த்யஸாத்யாஂ ஸாத்யாஂ சிகித்ஸேதநுபத்ரவாஂ ச||௧௯||
क्षीणस्य या छर्दिरतिप्रवृद्धा सोपद्रवा शोणितपूययुक्ता| सचन्द्रिकां तां प्रवदन्त्यसाध्यां साध्यां चिकित्सेदनुपद्रवां च||१९||
🔊 Audio coming soon
அஸாத்யலக்ஷணயுக்தாஂ சர்திஂ பரித்யாகார்தமாஹ- க்ஷீணஸ்யேத்யாதி| அதிப்ரவத்தேதி ஸதாऽநுபத்தா| ஸோபத்ரவேத்யத்ர விட்ஸ்வேதேத்யாதிநா ரோகோபத்ரவா ஜ்ஞேயாஃ| ஸசந்த்ரிகாமிதி தாதுஸ்நேஹமண்டலாகாரயுக்தாம் ||௧௯||
Adhikarana 13 (20-22) · Śloka 22
ஆமாஶயோத்க்லேஶபவா ஹி ஸர்வாஶ்சர்த்யோ மதா லங்கநமேவ தஸ்மாத்| ப்ராக்காரயேந்மாருதஜாஂ விமுச்ய ஸஂஶோதநஂ வா கபபித்தஹாரி||௨௦|| சூர்ணாநி லிஹ்யாந்மதுநாऽபயாநாஂ ஹத்யாநி வா யாநி விரேசநாநி| மத்யைஃ பயோபிஶ்ச யுதாநி யுக்த்யா நயந்த்யதோ தோஷமுதீர்ணமூர்த்வம்||௨௧|| வல்லீபலாத்யைர்வமநஂ பிபேத்வா யோ துர்பலஸ்தஂ ஶமநைஶ்சிகித்ஸேத்| ரஸைர்மநோஜ்ஞைர்லகுபிர்விஶுஷ்கைர்பக்ஷ்யைஃ ஸபோஜ்யைர்விவிதைஶ்ச பாநைஃ||௨௨||
आमाशयोत्क्लेशभवा हि सर्वाश्छर्द्यो मता लङ्घनमेव तस्मात्| प्राक्कारयेन्मारुतजां विमुच्य संशोधनं वा कफपित्तहारि||२०|| चूर्णानि लिह्यान्मधुनाऽभयानां हृद्यानि वा यानि विरेचनानि| मद्यैः पयोभिश्च युतानि युक्त्या नयन्त्यधो दोषमुदीर्णमूर्ध्वम्||२१|| वल्लीफलाद्यैर्वमनं पिबेद्वा यो दुर्बलस्तं शमनैश्चिकित्सेत्| रसैर्मनोज्ञैर्लघुभिर्विशुष्कैर्भक्ष्यैः सभोज्यैर्विविधैश्च पानैः||२२||
🔊 Audio coming soon
ஆமாஶயேத்யாதிநா ஸாத்யாநாஂ சிகித்ஸாமாஹ| யஸ்மாதாமாஶயோத்க்லேஶாத் ஸர்வாஶ்சர்தயோ பவந்தி, ஆமாஶயோத்தே ச ரோகே லங்கநாதி கபஹரஂ பேஷஜஂ யுக்தஂ, தஸ்மால்லங்கநமேவ கர்தவ்யமிதி பாவஃ| லங்கநமல்பதோஷவிஷயஂ, ஶோதநஂ ச பஹுதோஷவிஷயமிதி வ்யவஸ்தா| ஸஂஶோதநஶப்தேந சேஹ விரேசநவமநே அபி கஹ்யேதே; அந்யே த்வத்ர ஸஂஶோதநஶப்தேந ப்ரதிமார்கஹரணதயா அத்யர்தஹிதஂ விரேசநமேவ வர்ணயந்தி| ஸஂஶோதநயோகாநாஹ- சூர்ணாநீத்யாதி| பலாத்யைரிதி பலாநி ஜீமூதேக்ஷ்வாகுப்ரபதீநி பலமாத்ராஸித்தி (ஸி.அ.௧௧) படிதாநி, தைஃ| ஶமநைரிதி தோஷநிபர்ஹணஂ விநா தோஷஸாம்யகரைஃ; உக்தஂ ஹி புஷ்கலாவதே- “ந ஶோதயதி யத்தோஷாந் ஸமாந்நோதீரயத்யபி| ஸமீகரோதி விஷமாஂஸ்தத் ஸஂஶமநமுச்யதே” இதி||௨௦-௨௨||
Adhikarana 14 (23-25) · Śloka 25
ஸுஸஂஸ்கதாஸ்தித்திரிபர்ஹிலாவரஸா வ்யபோஹந்த்யநிலப்ரவத்தாம்| சர்திஂ ததா கோலகுலத்ததாந்யபில்வாதிமூலாம்லயவைஶ்ச யூஷஃ||௨௩|| வாதாத்மிகாயாஂ ஹதயத்ரவார்தோ நரஃ பிபேத் ஸைந்தவவத்ததஂ து| ஸித்தஂ ததா தாந்யகநாகராப்யாஂ தத்நா ச தோயேந ச தாடிமஸ்ய||௨௪|| வ்யோஷேண யுக்தாஂ லவணைஸ்த்ரிபிஶ்ச கதஸ்ய மாத்ராமதவா விதத்யாத்| ஸ்நிக்தாநி ஹத்யாநி ச போஜநாநி ரஸைஃ ஸயூஷைர்ததிதாடிமாம்லைஃ||௨௫||
सुसंस्कृतास्तित्तिरिबर्हिलावरसा व्यपोहन्त्यनिलप्रवृत्ताम्| छर्दिं तथा कोलकुलत्थधान्यबिल्वादिमूलाम्लयवैश्च यूषः||२३|| वातात्मिकायां हृदयद्रवार्तो नरः पिबेत् सैन्धववद्धृतं तु| सिद्धं तथा धान्यकनागराभ्यां दध्ना च तोयेन च दाडिमस्य||२४|| व्योषेण युक्तां लवणैस्त्रिभिश्च घृतस्य मात्रामथवा विदध्यात्| स्निग्धानि हृद्यानि च भोजनानि रसैः सयूषैर्दधिदाडिमाम्लैः||२५||
🔊 Audio coming soon
ஸுஸஂஸ்கதா இத்யாதிநா வைஶேஷிகீ வாதஜாசிகித்ஸோச்யதே| ஹதயத்ரவ இதி பரிஶ்ராந்தஸ்யேவ ஹதயக்ஷோபஃ| ஸைந்தவவதிதி ஸைந்தவப்ரக்ஷேபஂ; கேசித் ஸைந்தவவத் ஸித்தமிதி யோஜயந்தி| தோயேந ச தாடிமஸ்யேதி தாடிமரஸேந| வ்யோஷேணேத்யாதௌ வ்யோஷாதீநாஂ பேயகதமாத்ராயாஂ ப்ரக்ஷேப்யத்வம்||௨௩-௨௫||
Adhikarana 15 (26-33) · Śloka 33
பித்தாத்மிகாயாமநுலோமநார்தஂ த்ராக்ஷாவிதாரீக்ஷுரஸைஸ்த்ரிவத் ஸ்யாத்| கபாஶயஸ்தஂ த்வதிமாத்ரவத்தஂ பித்தஂ ஹரேத் ஸ்வாதுபிரூர்த்வமேவ||௨௬|| ஶுத்தாய காலே மதுஶர்கராப்யாஂ லாஜைஶ்ச மந்தஂ யதி வாऽபி பேயாம்| ப்ரதாபயேந்முத்கரஸேந வாऽபி ஶால்யோதநஂ ஜாங்கலஜை ரஸைர்வா||௨௭|| ஸிதோபலாமாக்ஷிகபிப்பலீபிஃ குல்மாஷலாஜாயவஸக்துகஞ்ஜாந்| கர்ஜூரமாஂஸாந்யத நாரிகேலஂ த்ராக்ஷாமதோ வா பதராணி லிஹ்யாத்||௨௮|| ஸ்ரோதோஜலாஜோத்பலகோலமஜ்ஜசூர்ணாநி லிஹ்யாந்மதுநாऽபயாஂ ச| கோலாஸ்திமஜ்ஜாஞ்ஜநமக்ஷிகாவிட்லாஜாஸிதாமாகதிகாகணாந் வா||௨௯|| த்ராக்ஷாரஸஂ வாऽபி பிபேத் ஸுஶீதஂ மத்பஷ்டலோஷ்டப்ரபவஂ ஜலஂ வா| ஜம்ப்வாம்ரயோஃ பல்லவஜஂ கஷாயஂ பிபேத் ஸுஶீதஂ மதுஸஂயுதஂ வா||௩௦|| நிஶி ஸ்திதஂ வாரி ஸமுத்ககஷ்ணஂ ஸோஶீரதாந்யஂ சணகோதகஂ வா| கவேதுகாமூலஜலஂ குடூச்யா ஜலஂ பிபேதிக்ஷுரஸஂ பயோ வா||௩௧|| ஸேவ்யஂ பிபேத் காஞ்சநகைரிகஂ வா ஸபாலகஂ தண்டுலதாவநேந| தாத்ரீரஸேநோத்தமசந்தநஂ வா தஷ்ணாவமிக்நாநி ஸமாக்ஷிகாணி||௩௨|| கல்கஂ ததா சந்தநசவ்யமாஂஸீத்ராக்ஷோத்தமாபாலககைரிகாணாம்| ஶீதாம்புநா கைரிகஶாலிசூர்ணஂ மூர்வாஂ ததா தண்டுலதாவநேந||௩௩||
पित्तात्मिकायामनुलोमनार्थं द्राक्षाविदारीक्षुरसैस्त्रिवृत् स्यात्| कफाशयस्थं त्वतिमात्रवृद्धं पित्तं हरेत् स्वादुभिरूर्ध्वमेव||२६|| शुद्धाय काले मधुशर्कराभ्यां लाजैश्च मन्थं यदि वाऽपि पेयाम्| प्रदापयेन्मुद्गरसेन वाऽपि शाल्योदनं जाङ्गलजै रसैर्वा||२७|| सितोपलामाक्षिकपिप्पलीभिः कुल्माषलाजायवसक्तुगृञ्जान्| खर्जूरमांसान्यथ नारिकेलं द्राक्षामथो वा बदराणि लिह्यात्||२८|| स्रोतोजलाजोत्पलकोलमज्जचूर्णानि लिह्यान्मधुनाऽभयां च| कोलास्थिमज्जाञ्जनमक्षिकाविड्लाजासितामागधिकाकणान् वा||२९|| द्राक्षारसं वाऽपि पिबेत् सुशीतं मृद्भृष्टलोष्टप्रभवं जलं वा| जम्ब्वाम्रयोः पल्लवजं कषायं पिबेत् सुशीतं मधुसंयुतं वा||३०|| निशि स्थितं वारि समुद्गकृष्णं सोशीरधान्यं चणकोदकं वा| गवेधुकामूलजलं गुडूच्या जलं पिबेदिक्षुरसं पयो वा||३१|| सेव्यं पिबेत् काञ्चनगैरिकं वा सबालकं तण्डुलधावनेन| धात्रीरसेनोत्तमचन्दनं वा तृष्णावमिघ्नानि समाक्षिकाणि||३२|| कल्कं तथा चन्दनचव्यमांसीद्राक्षोत्तमाबालकगैरिकाणाम्| शीताम्बुना गैरिकशालिचूर्णं मूर्वां तथा तण्डुलधावनेन||३३||
🔊 Audio coming soon
கபாஶயஸ்தமிதி கபஸ்தாநமாமாஶயோர்த்வபாகோ வக்ஷஃ, தத்ஸ்தம்| ஹரேதூர்த்வமேவேதி வமநேநைவ ஹரேத்| யதி வாऽபி பேயாமிதி மந்தாக்நிஂ ப்ரத்த பேயா ஜ்ஞேயா| குல்மாஷா உத்ஸிந்நயவபிஷ்டகதா பக்ஷ்யாஃ; பாரியாத்ராஸ்து முத்காந்மஸூராநுத்ஸ்விந்நமதிதாந் குல்மாஷாநாஹுஃ| கஞ்ஜஃ ஸமண்டோ யவௌதநஃ| கர்ஜூரமாஂஸாநீதி கர்ஜூரபலஸஸ்யாநி | கர்ஜூரேத்யாதௌ லிஹ்யாதித்யத்ர ‘ஸிதோபலாமாக்ஷிகபிப்பலீபிஃ’ இத்யநுவர்தநீயம்| ஸ்ரோதோஜ ஸ்ரோதோஞ்ஜநம்| கோலமஜ்ஜா கோலாப்யந்தரம்| அபயாஂ வேத்யத்ராபி ‘மதுநா லிஹ்யாத்’ இதி ஸம்பத்யதே| கோலாஸ்தீத்யாதாவபி ‘மதுநா லிஹ்யாத்’ இத்யநுவர்ததே| மத்பஷ்டலோஷ்டப்ரபவஂ ஜலஂ வேதி மந்மயலோஷ்டநிர்வாபணபவஂ ஜலமித்யர்தஃ| ஸமுத்ககஷ்ணஂ பிப்பலீமுத்கஸஹிதம்| நிஶி ஸ்திதமித்யாதௌ ஸோஷீரதாந்யமிதி த்விதீயஃ, சணகோதகஂ வேதி ததீயோ யோகஃ| ததா கவேதுகாதியோகத்வயேऽபி ஶீதகஷாயவிதிர்ஜ்ஞேயஃ| காஞ்சநகைரிகமிதி கைரிகஂ தாக்ஷிணாத்யப்ரஸித்தஂ காஞ்சநவர்ணம்| ஸபாலகஂ தண்டுலதாவநேநேதி விதாநஂ ‘ஸேவ்யஂ பிபேத்’ இத்யநேந ததா ‘காஞ்சநகைரிகஂ வா’ இத்யநேந ச த்விதீயயோகேந ஸம்பத்யதே| த்ராக்ஷோத்தமா கோஸ்தநீ த்ராக்ஷேத்யர்தஃ| உத்தமசந்தநஂ தவலசந்தநம்||௨௬-௩௩||
Adhikarana 16 (34-39) · Śloka 39
கபாத்மிகாயாஂ வமநஂ ப்ரஶஸ்தஂ ஸபிப்பலீஸர்ஷபநிம்பதோயைஃ| பிண்டீதகைஃ ஸைந்தவஸம்ப்ரயுக்தைர்வம்யாஂ கபாமாஶயஶோதநார்தம்||௩௪|| கோதூமஶாலீந் ஸயவாந் புராணாந் யூஷைஃ படோலாமதசித்ரகாணாம்| வ்யோஷஸ்ய நிம்பஸ்ய ச தக்ரஸித்தைர்யூஷைஃ பலாம்லைஃ கடுபிஸ்ததாऽத்யாத்||௩௫|| ரஸாஂஶ்ச ஶூல்யாநி ச ஜாங்கலாநாஂ மாஂஸாநி ஜீர்ணாந்மதுஸீத்வரிஷ்டாந்| ராகாஂஸ்ததா ஷாடவபாநகாநி த்ராக்ஷாகபித்தைஃ பலபூரகைஶ்ச||௩௬|| முத்காந்மஸூராஂஶ்சணகாந் கலாயாந் பஷ்டாந் யுதாந்நாகரமாக்ஷிகாப்யாம்| லிஹ்யாத்ததைவ த்ரிபலாவிடங்கசூர்ணஂ விடங்கப்லவயோரதோ வா||௩௭|| ஸஜாம்பவஂ வா பதராம்லசூர்ணஂ முஸ்தாயுதாஂ கர்கடகஸ்ய ஶங்கீம்| துராலபாஂ வா மதுஸம்ப்ரயுக்தாஂ லிஹ்யாத் கபச்சர்திவிநிக்ரஹார்தம்||௩௮|| மநஃஶிலாயாஃ பலபூரகஸ்ய ரஸைஃ கபித்தஸ்ய ச பிப்பலீநாம்| க்ஷௌத்ரேண சூர்ணஂ மரிசைஶ்ச யுக்தஂ லிஹஞ்ஜயேச்சர்திமுதீர்ணவேகாம்||௩௯||
कफात्मिकायां वमनं प्रशस्तं सपिप्पलीसर्षपनिम्बतोयैः| पिण्डीतकैः सैन्धवसम्प्रयुक्तैर्वम्यां कफामाशयशोधनार्थम्||३४|| गोधूमशालीन् सयवान् पुराणान् यूषैः पटोलामृतचित्रकाणाम्| व्योषस्य निम्बस्य च तक्रसिद्धैर्यूषैः फलाम्लैः कटुभिस्तथाऽद्यात्||३५|| रसांश्च शूल्यानि च जाङ्गलानां मांसानि जीर्णान्मधुसीध्वरिष्टान्| रागांस्तथा षाडवपानकानि द्राक्षाकपित्थैः फलपूरकैश्च||३६|| मुद्गान्मसूरांश्चणकान् कलायान् भृष्टान् युतान्नागरमाक्षिकाभ्याम्| लिह्यात्तथैव त्रिफलाविडङ्गचूर्णं विडङ्गप्लवयोरथो वा||३७|| सजाम्बवं वा बदराम्लचूर्णं मुस्तायुतां कर्कटकस्य शृङ्गीम्| दुरालभां वा मधुसम्प्रयुक्तां लिह्यात् कफच्छर्दिविनिग्रहार्थम्||३८|| मनःशिलायाः फलपूरकस्य रसैः कपित्थस्य च पिप्पलीनाम्| क्षौद्रेण चूर्णं मरिचैश्च युक्तं लिहञ्जयेच्छर्दिमुदीर्णवेगाम्||३९||
🔊 Audio coming soon
ஸமாக்ஷிகாணீதி பஶ்சாதுக்தயோகத்ரயத்ரவ்யாணி ஸமாக்ஷிகாணி கர்தவ்யாநி| பிண்டீதகைரிதி மதநைஃ| கபஸ்யாமாஶயஸ்ய ச ஶோதநார்தஂ கபாமாஶயஶோதநார்தம்| யத்யபி கோதூமயவௌ மதுரத்வயோகாத் கபகரௌ, ததாऽபி புராணதயா ந கபகராவிதி கத்வா கபச்சர்த்யாஂ விஹிதௌ| உக்தஂ ஹி- “ப்ராயஃ ஶ்லேஷ்மலஂ மதுரமந்யத்ர மதுநஃ புராணாச்ச ஶாலியவகோதூமாத்” (ஸூ.அ.௨௭) இதி| ராகாஃ கபித்தாதித்ரவ்யகதாஃ| மநஃஶிலாயாஶ்சூர்ணஂ மரிசைஶ்ச யுக்தஂ க்ஷௌத்ரேண யுதஂ பலபூரகரஸைர்லிஹந், ததா கபித்தஸ்ய ரஸைஃ பிப்பலீநாஂ சூர்ணஂ மரிசைஶ்ச யுக்தஂ க்ஷௌத்ரேண யுதஂ லிஹந்நிதி யோஜ்யம்||௩௪-௩௯||
Adhikarana 17 (40) · Śloka 40
யைஷா பதக்த்வேந மயா க்ரியோக்தா தாஂ ஸந்நிபாதேऽபி ஸமஸ்ய புத்த்யா| தோஷர்துரோகாக்நிபலாந்யவேக்ஷ்ய ப்ரயோஜயேச்சாஸ்த்ரவிதப்ரமத்தஃ||௪௦||
यैषा पृथक्त्वेन मया क्रियोक्ता तां सन्निपातेऽपि समस्य बुद्ध्या| दोषर्तुरोगाग्निबलान्यवेक्ष्य प्रयोजयेच्छास्त्रविदप्रमत्तः||४०||
🔊 Audio coming soon
யைஷேத்யாதிநா ஸாந்நிபாதிக்யாஶ்சிகித்ஸோத்யதே| ஸமஸ்யேதி ஏகீகத்ய| தோஷர்துரோகாக்நிபலாந்யவேக்ஷ்யேதி தோஷாதீநாஂ பலஂ வீக்ஷ்ய யத்பலவத் தத்ப்ரதாநா சிகித்ஸா கர்தவ்யா| ரோகஃ சர்திரேவ||௪௦||
Adhikarana 18 (41-44) · Śloka 44
மநோபிகாதே து மநோநுகூலா வாசஃ ஸமாஶ்வாஸநஹர்ஷணாநி| லோகப்ரஸித்தாஃ ஶ்ருதயோ வயஸ்யாஃ ஶங்காரிகாஶ்சைவ ஹிதா விஹாராஃ||௪௧|| கந்தா விசித்ரா மநஸோऽநுகூலா மத்புஷ்பஶுக்தாம்லபலாதிகாநாம்| ஶாகாநி போஜ்யாந்யத பாநகாநி ஸுஸஂஸ்கதாஃ ஷாடவராகலேஹாஃ||௪௨|| யூஷா ரஸாஃ காம்பலிகா கடாஶ்ச மாஂஸாநி தாநா விவிதாஶ்ச பக்ஷ்யாஃ| பலாநி மூலாநி ச கந்தவர்ணரஸைருபேதாநி வமிஂ ஜயந்தி||௪௩|| கந்தஂ ரஸஂ ஸ்பர்ஶமதாபி ஶப்தஂ ரூபஂ ச யத்யத் ப்ரியமப்யஸாத்ம்யம்| ததேவ தத்யாத் ப்ரஶமாய தஸ்யாஸ்தஜ்ஜோ ஹி ரோகஃ ஸுக ஏவ ஜேதும்||௪௪||
मनोभिघाते तु मनोनुकूला वाचः समाश्वासनहर्षणानि| लोकप्रसिद्धाः श्रुतयो वयस्याः शृङ्गारिकाश्चैव हिता विहाराः||४१|| गन्धा विचित्रा मनसोऽनुकूला मृत्पुष्पशुक्ताम्लफलादिकानाम्| शाकानि भोज्यान्यथ पानकानि सुसंस्कृताः षाडवरागलेहाः||४२|| यूषा रसाः काम्बलिका खडाश्च मांसानि धाना विविधाश्च भक्ष्याः| फलानि मूलानि च गन्धवर्णरसैरुपेतानि वमिं जयन्ति||४३|| गन्धं रसं स्पर्शमथापि शब्दं रूपं च यद्यत् प्रियमप्यसात्म्यम्| तदेव दद्यात् प्रशमाय तस्यास्तज्जो हि रोगः सुख एव जेतुम्||४४||
🔊 Audio coming soon
மநோபிதாதே இதி மநோவிகாதஜச்சர்த்யாம்| லோகப்ரஸித்தாஃ ஶ்ருதய இதி லௌகிகார்தாநுகதா ஆக்யாயிகேதிஹாஸாஃ| விஹாராஃ க்ரீடாஃ| லேஹா இதி வ்யஞ்ஜநரூபா லேஹாஃ| ராகாதீநாஂ லக்ஷணமஸகதுக்தம்| கந்தவர்ணரஸைருபேதாநீதி ப்ரஶஸ்தகந்தாதியுதாநி| கந்தமித்யாதிநா ஆத்யயிகச்சர்திப்ரஶமார்தமஸாத்ம்யதாநமப்யபிதத்தே| ப்ரஶமே ஹி தஸ்யா இதி கந்தாதீநாஂ ப்ரியாணாமுபயோகேந சர்த்யாஃ ப்ரஶமே ஸதி, தஜ்ஜோ ஹி ரோக இதி கந்தாதீநாமஸாத்ம்யஜநிதரோகோ ஜேதுஂ ஸுக ஏவ ஸுகோபாய ஏவ பவதி, மூலவ்யாதேர்மஹாத்யயஸ்ய ஜிதத்வாதித்யபிப்ராயஃ| ‘ஸுகமேவ ஜேதும்’ இதி பாடே ஸுகஂ யதா பவதி ததா ஜேதுஂ ‘பார்யதே’ இதி ஶேஷஃ||௪௧-௪௪||
Adhikarana 19 (45) · Śloka 45
சர்த்யுத்திதாநாஂ ச சிகித்ஸிதாத் ஸ்வாச்சிகித்ஸிதஂ கார்யமுபத்ரவாணாம்| அதிப்ரவத்தாஸு விரேசநஸ்ய கர்மாதியோகே விஹிதஂ விதேயம்||௪௫||
छर्द्युत्थितानां च चिकित्सितात् स्वाच्चिकित्सितं कार्यमुपद्रवाणाम्| अतिप्रवृत्तासु विरेचनस्य कर्मातियोगे विहितं विधेयम्||४५||
🔊 Audio coming soon
அதிப்ரவத்தாஸ்வித்யாதி| அதிப்ரவத்தாஸு சர்திஷு விரேசநஸ்யாதியோகே யத்கர்ம விஹிதஂ ஸஂஶோதநவ்யாபத்திஸித்தௌ (ஸி.அ.௬) ததிஹ விதேயமித்யர்தஃ||௪௫||
Adhikarana 20 (46-47) · Śloka 47
வமிப்ரஸங்காத் பவநோऽப்யவஶ்யஂ தாதுக்ஷயாத்தத்திமுபைதி தஸ்மாத்| சிரப்ரவத்தாஸ்வநிலாபஹாநி கார்யாண்யுபஸ்தம்பநபஂஹணாநி||௪௬|| ஸர்பிர்குடாஃ க்ஷீரவிதிர்கதாநி கல்யாணகத்ர்யூஷணஜீவநாநி| வஷ்யாஸ்ததா மாஂஸரஸாஃ ஸலேஹாஶ்சிரப்ரஸக்தாஂ ச வமிஂ ஜயந்தி||௪௭||
वमिप्रसङ्गात् पवनोऽप्यवश्यं धातुक्षयाद्धृद्धिमुपैति तस्मात्| चिरप्रवृत्तास्वनिलापहानि कार्याण्युपस्तम्भनबृंहणानि||४६|| सर्पिर्गुडाः क्षीरविधिर्घृतानि कल्याणकत्र्यूषणजीवनानि| वृष्यास्तथा मांसरसाः सलेहाश्चिरप्रसक्तां च वमिं जयन्ति||४७||
🔊 Audio coming soon
வமிப்ரஸங்காத் சர்த்யநுபந்தாத் பவநஸ்ய வத்திர்பவதி; தத்ரோபஸ்தம்பநஂ சர்தீநாஂ பவநஸ்ய வா, பஂஹணஂ தாதூநாம்| லேஹாஃ ச்யவநப்ராஶாதயஃ||௪௬-௪௭||
Adhikarana 21 (48) · Śloka 48
தத்ர ஶ்லோகஃ- ஹேதுஂ ஸங்க்யாஂ லக்ஷணமுபத்ரவாந் ஸாத்யதாஂ ந யோகாஂஶ்ச| சர்தீநாஂ ப்ரஶமார்தஂ ப்ராஹ சிகித்ஸிதஂ முநிவர்யஃ||௪௮||
तत्र श्लोकः- हेतुं सङ्ख्यां लक्षणमुपद्रवान् साध्यतां न योगांश्च| छर्दीनां प्रशमार्थं प्राह चिकित्सितं मुनिवर्यः||४८||
🔊 Audio coming soon
ஹேதுமித்யாதிநா ஸங்க்ரஹஃ| உபத்ரவாநிதி விட்ஸ்வேதேத்யாதிநோக்தாநுபத்ரவாந்| முநிவர்ய இதி முநிஶ்ரேஷ்டஃ||௪௮||
Adhikarana puShpikA · Śloka 20
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே சிகித்ஸாஸ்தாநே சர்திசிகித்ஸிதஂ நாம விஂஶோऽத்யாயஃ||௨௦||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते चिकित्सास्थाने छर्दिचिकित्सितं नाम विंशोऽध्यायः||२०||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே சர்திசிகித்ஸிதஂ நாம விஂஶோऽத்யாயஃ||௨௦||