Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ ஹிக்காஶ்வாஸசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातो हिक्काश्वासचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
பாண்டுரோககாரணத்வாத்திக்காஶ்வாஸயோஃ பாண்டுரோகாநந்தரமபிதாநம்| வக்ஷ்யதி ஹி- “பாண்டுரோகாத்விஷாச்சைவ ப்ரவர்தேதே கதாவிமௌ” இதி| ஹிக்காஶ்வாஸௌ ச ஸமாநகாரணசிகித்ஸிதத்வாதேகாத்யாயே ஏவோக்தௌ||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-7) · Śloka 7
வேதலோகார்ததத்த்வஜ்ஞமாத்ரேயமஷிமுத்தமம்| அபச்சத் ஸஂஶயஂ தீமாநக்நிவேஶஃ கதாஞ்ஜலிஃ||௩|| ய இமே த்விவிதாஃ ப்ரோக்தாஸ்த்ரிதோஷாஸ்த்ரிப்ரகோபணாஃ| ரோகா நாநாத்மகாஸ்தேஷாஂ கஸ்கோ பவதி துர்ஜயஃ||௪|| அக்நிவேஶஸ்ய தத்வாக்யஂ ஶ்ருத்வா மதிமதாஂ வரஃ| உவாச பரமப்ரீதஃ பரமார்தவிநிஶ்சயம்||௫|| காமஂ ப்ராணஹரா ரோகா பஹவோ ந து தே ததா| யதா ஶ்வாஸஶ்ச ஹிக்கா ச ப்ராணாநாஶு நிகந்ததஃ||௬|| அந்யைரப்யுபஸஷ்டஸ்ய ரோகைர்ஜந்தோஃ பதக்விதைஃ| அந்தே ஸஞ்ஜாயதே ஹிக்கா ஶ்வாஸோ வா தீவ்ரவேதநஃ||௭||
वेदलोकार्थतत्त्वज्ञमात्रेयमृषिमुत्तमम्| अपृच्छत् संशयं धीमानग्निवेशः कृताञ्जलिः||३|| य इमे द्विविधाः प्रोक्तास्त्रिदोषास्त्रिप्रकोपणाः| रोगा नानात्मकास्तेषां कस्को भवति दुर्जयः||४|| अग्निवेशस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा मतिमतां वरः| उवाच परमप्रीतः परमार्थविनिश्चयम्||५|| कामं प्राणहरा रोगा बहवो न तु ते तथा| यथा श्वासश्च हिक्का च प्राणानाशु निकृन्ततः||६|| अन्यैरप्युपसृष्टस्य रोगैर्जन्तोः पृथग्विधैः| अन्ते सञ्जायते हिक्का श्वासो वा तीव्रवेदनः||७||
🔊 Audio coming soon
வைதிகஂ லௌகிகஂ ச அர்ததத்த்வஂ ஜாநாதீதி வேதலோகார்ததத்த்வஜ்ஞஃ| த்விவிதா இதி ஸாமாந்யாஸாமாந்யபேதேந; கிஂவா மதுதாருணபேதேந, நிஜாநிஜபேதேந ச| த்ரிதோஷா இதி வாதாதிபிஃ பதங்மிலிதைர்வா| த்ரிப்ரகோபணா இதி அஸாத்ம்யேந்த்ரியார்தஸஂயோகபரிணாமப்ரஜ்ஞாபராதகாரணகாஃ| காமமிதி அநுமதௌ| பஹவ இதி ஜ்வர-ஶங்கக-ரோஹிண்யாதயஃ| யதா ஶ்வாஸஶ்ச ஹிக்கா சேத்யநேந ஶீக்ரஂ ப்ராணஹாரித்வஂ ஹிக்காஶ்வாஸயோர்தர்ஶயதி| அந்தே இதி மரணஸமயே| ஸஞ்ஜாயதே இதி அவஶ்யஂ ஹிக்காஶ்வாஸயோரந்யதரோ ஜாயதே||௩-௭||
Adhikarana 3 (8-9) · Śloka 9
கபவாதாத்மகாவேதௌ பித்தஸ்தாநஸமுத்பவௌ| ஹதயஸ்ய ரஸாதீநாஂ தாதூநாஂ சோபஶோஷணௌ||௮|| தஸ்மாத் ஸாதாரணாவேதௌ மதௌ பரமதுர்ஜயௌ| மித்யோபசரிதௌ க்ருத்தௌ ஹத ஆஶீவிஷாவிவ||௯||
कफवातात्मकावेतौ पित्तस्थानसमुद्भवौ| हृदयस्य रसादीनां धातूनां चोपशोषणौ||८|| तस्मात् साधारणावेतौ मतौ परमदुर्जयौ| मिथ्योपचरितौ क्रुद्धौ हत आशीविषाविव||९||
🔊 Audio coming soon
பித்தஸ்தாநஸமுத்பவாவித்யநேந பித்தஸ்யோர்த்வஸ்தாநஸம்பந்த ஏவ, நது வாதகபவதாரம்பகத்வமிதி தர்ஶயதி; பித்தஸ்தாநஶப்தேநாமாஶயோऽபிப்ரேதஃ| ஸாதாரணாவிதி ப்ராயஸ்துல்யசிகித்ஸ்யத்வாத்| ஆஶீவிஷாவிவ தஷ்டிநிஃஶ்வாஸவிஷஸர்பாவிவ| மித்யோபரிதோऽந்யோऽபி ரோகோ ஹந்தி, ததிஹாஶீவிஷதஷ்டாந்தேந மித்யோபசாரே ஸதி ஶீக்ரஹந்தத்வமாஹ||௮-௯||
Adhikarana 4 (10-16) · Śloka 16
பதக் பஞ்சவிதாவேதௌ நிர்திஷ்டௌ ரோகஸங்க்ரஹே| தயோஃ ஶணு ஸமுத்தாநஂ லிங்கஂ ச ஸபிஷக்ஜிதம்||௧௦|| ரஜஸா தூமவாதாப்யாஂ ஶீதஸ்தாநாம்புஸேவநாத்| வ்யாயாமாத்க்ராம்யதர்மாத்வரூக்ஷாந்நவிஷமாஶநாத்||௧௧|| ஆமப்ரதோஷாதாநாஹாத்ரௌக்ஷ்யாதத்யபதர்பணாத்| தௌர்பல்யாந்மர்மணோ காதாத்த்வந்த்வாச்சுத்த்யதியோகதஃ||௧௨|| அதீஸாரஜ்வரச்சர்திப்ரதிஶ்யாயக்ஷதக்ஷயாத்| ரக்தபித்தாதுதாவர்தாத்விஸூச்யலஸகாதபி||௧௩|| பாண்டுரோகாத்விஷாச்சைவ ப்ரவர்தேதே கதாவிமௌ| நிஷ்பாவமாஷபிண்யாகதிலதைலநிஷேவணாத்||௧௪|| பிஷ்டஶாலூகவிஷ்டம்பிவிதாஹிகுருபோஜநாத்| ஜலஜாநூபபிஶிததத்யாமக்ஷீரஸேவநாத்||௧௫|| அபிஷ்யந்த்யுபசாராச்ச ஶ்லேஷ்மலாநாஂ ச ஸேவநாத்| கண்டோரஸஃ ப்ரதீகாதாத்விபந்தைஶ்ச பதக்விதைஃ||௧௬||
पृथक् पञ्चविधावेतौ निर्दिष्टौ रोगसङ्ग्रहे| तयोः शृणु समुत्थानं लिङ्गं च सभिषग्जितम्||१०|| रजसा धूमवाताभ्यां शीतस्थानाम्बुसेवनात्| व्यायामाद्ग्राम्यधर्माध्वरूक्षान्नविषमाशनात्||११|| आमप्रदोषादानाहाद्रौक्ष्यादत्यपतर्पणात्| दौर्बल्यान्मर्मणो घाताद्द्वन्द्वाच्छुद्ध्यतियोगतः||१२|| अतीसारज्वरच्छर्दिप्रतिश्यायक्षतक्षयात्| रक्तपित्तादुदावर्ताद्विसूच्यलसकादपि||१३|| पाण्डुरोगाद्विषाच्चैव प्रवर्तेते गदाविमौ| निष्पावमाषपिण्याकतिलतैलनिषेवणात्||१४|| पिष्टशालूकविष्टम्भिविदाहिगुरुभोजनात्| जलजानूपपिशितदध्यामक्षीरसेवनात्||१५|| अभिष्यन्द्युपचाराच्च श्लेष्मलानां च सेवनात्| कण्ठोरसः प्रतीघाताद्विबन्धैश्च पृथग्विधैः||१६||
🔊 Audio coming soon
பதகிதி ப்ரத்யேகஂ பஞ்சவிதௌ| ரோகஸங்க்ரஹே இதி அஷ்டோதரீயே| அத்ர ச ரஜஸேத்யாதிநா ப்ராயோ வாதப்ரகோபககணோ விச்சித்யோக்தஃ ப்ரவர்தேதி கதாவிமாவித்யந்தேந, நிஷ்பாவேத்யாதிநா கபகாரணதயா ஹிக்காஶ்வாஸயோஃ கபப்ரகோபகஹேதுகணோऽபிஹிதஃ; ததநேந வாதஜநககபஜநகஹேதுவர்கத்வயவிச்சேதபாடேந வாதகபயோரத்ர ஸ்வஹேதுகுபிதத்வேந ஸ்வாதந்த்ர்யஂ தர்ஶயதி, நாநுபந்தரூபத்வம்||௧௦-௧௬||
Adhikarana 5 (17) · Śloka 18
மாருதஃ ப்ராணவாஹீநி ஸ்ரோதாஂஸ்யாவிஶ்ய குப்யதி| உரஃஸ்தஃ கபமுத்தூய ஹிக்காஶ்வாஸாந் கரோதி ஸஃ||௧௭|| கோராந் ப்ராணோபரோதாய ப்ராணிநாஂ பஞ்ச பஞ்ச ச|௧௮|
मारुतः प्राणवाहीनि स्रोतांस्याविश्य कुप्यति| उरःस्थः कफमुद्धूय हिक्काश्वासान् करोति सः||१७|| घोरान् प्राणोपरोधाय प्राणिनां पञ्च पञ्च च|१८|
🔊 Audio coming soon
மாருதஃ ப்ராணவாஹீநித்யாதிநா ஸம்ப்தாப்திமாஹ| இயஂ ஹிக்காஶ்வாஸயோஃ ஸாதாரணீ ஸம்ப்ராப்திஃ, வைஶேஷிகீஂ சாக்ரே வக்ஷ்யதி| ப்ராணோபரோதாயேதி ப்ராயஃ ப்ராணஹரணாயேதி ப்ராயஃ ப்ராணஹரணாயேத்யர்தஃ| பஞ்ச பஞ்ச சேதி ஹிக்காஃ பஶ்ச, ஶ்வாஸாஃ பஞ்ச, இத்யர்தஃ||௧௭||-
Adhikarana 6 (18-20) · Śloka 20
உபயோஃ பூர்வரூபாணி ஶணு வக்ஷ்யாம்யதஃ பரம்||௧௮|| கண்டோரஸோர்குருத்வஂ ச வதநஸ்ய கஷாயதா| ஹிக்காநாஂ பூர்வரூபாணி குக்ஷேராடோப ஏவ ச||௧௯|| ஆநாஹஃ பார்ஶ்வஶூலஂ ச பீடநஂ ஹதயஸ்ய ச| ப்ராணஸ்ய ச விலோமத்வஂ ஶ்வாஸாநாஂ பூர்வலக்ஷணம்||௨௦||
उभयोः पूर्वरूपाणि शृणु वक्ष्याम्यतः परम्||१८|| कण्ठोरसोर्गुरुत्वं च वदनस्य कषायता| हिक्कानां पूर्वरूपाणि कुक्षेराटोप एव च||१९|| आनाहः पार्श्वशूलं च पीडनं हृदयस्य च| प्राणस्य च विलोमत्वं श्वासानां पूर्वलक्षणम्||२०||
🔊 Audio coming soon
லக்ஷணக்ரஹணகஹீதஂ பூர்வரூபஂ ஹிக்காநாஂ ‘கண்டோரஸோஃ’ இத்யாதிநா, ஶ்வாஸாநாம் ‘ஆநாஹஃ’ இத்யாதிநாऽऽஹ| விலோமத்வமிதி பர்யாகுலத்வம்||௧௮-௨௦||
Adhikarana 7 (21-26) · Śloka 26
ப்ராணோதகாந்நவாஹீநி ஸ்ரோதாஂஸி ஸகபோऽநிலஃ| ஹிக்காஃ கரோதி ஸஂருத்ய தாஸாஂ லிங்கஂ பதக் ஶணு||௨௧|| க்ஷீணமாஂஸபலப்ராணதேஜஸஃ ஸகபோऽநிலஃ| கஹீத்வா ஸஹஸா கண்டமுச்சைர்கோஷவதீஂ பஶம்||௨௨|| கரோதி ஸததஂ ஹிக்காமேகத்வித்ரிகுணஂ ததா| ப்ராணஃ ஸ்ரோதாஂஸி மர்மாணி ஸஂருத்யோஷ்மாணமேவ ச||௨௩|| ஸஞ்ஜ்ஞாஂ முஷ்ணாதி காத்ராணாஂ ஸ்தம்பஂ ஸஞ்ஜநயத்யபி| மார்கஂ சைவாந்நபாநாநாஂ ருணத்த்யுபஹதஸ்மதேஃ||௨௪|| ஸாஶ்ருவிப்லுதநேத்ரஸ்ய ஸ்தப்தஶங்கச்யுதப்ருவஃ| ஸக்தஜல்பப்ரலாபஸ்ய நிர்வதிஂ நாதிகச்சதஃ||௨௫|| மஹாமூலா மஹாவேகா மஹாஶப்தா மஹாபலா| மஹாஹிக்கேதி ஸா நணாஂ ஸத்யஃ ப்ராணஹரா மதா||௨௬|| இதி மஹாஹிக்கா|
प्राणोदकान्नवाहीनि स्रोतांसि सकफोऽनिलः| हिक्काः करोति संरुध्य तासां लिङ्गं पृथक् शृणु||२१|| क्षीणमांसबलप्राणतेजसः सकफोऽनिलः| गृहीत्वा सहसा कण्ठमुच्चैर्घोषवतीं भृशम्||२२|| करोति सततं हिक्कामेकद्वित्रिगुणं तथा| प्राणः स्रोतांसि मर्माणि संरुध्योष्माणमेव च||२३|| सञ्ज्ञां मुष्णाति गात्राणां स्तम्भं सञ्जनयत्यपि| मार्गं चैवान्नपानानां रुणद्ध्युपहतस्मृतेः||२४|| साश्रुविप्लुतनेत्रस्य स्तब्धशङ्खच्युतभ्रुवः| सक्तजल्पप्रलापस्य निर्वृतिं नाधिगच्छतः||२५|| महामूला महावेगा महाशब्दा महाबला| महाहिक्केति सा नॄणां सद्यः प्राणहरा मता||२६|| इति महाहिक्का|
🔊 Audio coming soon
ப்ராணோதகேத்யாதிநா விஶிஷ்டஹிக்காஸம்ப்ராப்திமாஹ| க்ஷீணமாஂஸபலப்ராணதேஜஸ இதி அத்ர ப்ராணோ வாயுஃ, உத்ஸாஹோ வா; தேஜோऽக்நிஃ| உச்சைர்கஹீத்வா கோஷவதீமிதி யோஜ்யம்| த்விஸந்ததாஂ த்ரிஸந்ததாமநேககுணாஂ வா கரோதி; தத்ர த்விஸந்ததா ஏகோபக்ரமே வாரத்வயஂ பவதி| ஸஂருத்யோஷ்மாணமிதி தேஹோஷ்மாணம்| ஸஂஸக்தவசநதயா ப்ரலாபோ யஸ்ய ஸ ஸக்தஜல்பப்ரலாபஃ| மஹாமூலேதி கம்பீராஶ்ரயதோஷமூலா| மஹாஶப்தத்வஂ ச உச்சைர்கோஷவதீமித்யநேநைவோக்தமபி மஹாஹிக்காஸஞ்ஜ்ஞோபாதாநார்தமிஹ புநருக்தஂ, தேந ‘மஹாஹிக்கா’ இதி ஸஞ்ஜ்ஞா||௨௧-௨௬||
Adhikarana 8 (27-30) · Śloka 30
ஹிக்கதே யஃ ப்ரவத்தஸ்து கஶோ தீநமநா நரஃ| ஜர்ஜரேணோரஸா கச்ச்ரஂ கம்பீரமநுநாதயந்||௨௭|| ஸஞ்ஜம்பந் ஸங்க்ஷிபஂஶ்சைவ ததாऽங்காநி ப்ரஸாரயந்| பார்ஶ்வே சோபே ஸமாயம்ய கூஜந் ஸ்தம்பருகர்திதஃ||௨௮|| நாபேஃ பக்வாஶயாத்வாऽபி ஹிக்கா சாஸ்யோபஜாயதே| க்ஷோபயந்தீ பஶஂ தேஹஂ நாமயந்தீவ தாம்யதஃ||௨௯|| ருணத்த்யுச்ச்வாஸமார்கஂ து ப்ரநஷ்டபலசேதஸஃ| கம்பீரா நாம ஸா தஸ்ய ஹிக்கா ப்ராணாந்திகீ மதா||௩௦|| இதி கம்பீரா ஹிக்கா|
हिक्कते यः प्रवृद्धस्तु कृशो दीनमना नरः| जर्जरेणोरसा कृच्छ्रं गम्भीरमनुनादयन्||२७|| सञ्जृम्भन् सङ्क्षिपंश्चैव तथाऽङ्गानि प्रसारयन्| पार्श्वे चोभे समायम्य कूजन् स्तम्भरुगर्दितः||२८|| नाभेः पक्वाशयाद्वाऽपि हिक्का चास्योपजायते| क्षोभयन्ती भृशं देहं नामयन्तीव ताम्यतः||२९|| रुणद्ध्युच्छ्वासमार्गं तु प्रनष्टबलचेतसः| गम्भीरा नाम सा तस्य हिक्का प्राणान्तिकी मता||३०|| इति गम्भीरा हिक्का|
🔊 Audio coming soon
தத்ர ஹிகிதி காயதி ஶப்தஂ கரோதீதி ஹிக்கா| கம்பீரமநுநாதயந்நிதி ஹிக்காயா அநு கம்பீரஂ ஶப்தஂ குர்வந்| ஸங்க்ஷிபந்நங்காநீதி யோஜ்யம்| கம்பீரதேஶபவத்வாத் ‘கம்பீரா’ இதி ஸஞ்ஜ்ஞா||௨௭-௩௦||
Adhikarana 9 (31-33) · Śloka 33
வ்யபேதா ஜாயதே ஹிக்கா யாऽந்நபாநே சதுர்விதே| ஆஹாரபரிணாமாந்தே பூயஶ்ச லபதே பலம்||௩௧|| ப்ரலாபவம்யதீஸாரதஷ்ணார்தஸ்ய விசேதஸஃ| ஜம்பிணோ விப்லுதாக்ஷஸ்ய ஶுஷ்காஸ்யஸ்ய விநாமிநஃ||௩௨|| பர்யாத்மாதஸ்ய ஹிக்கா யா ஜத்ருமூலாதஸந்ததா| ஸா வ்யபேதேதி விஜ்ஞேயா ஹிக்கா ப்ராணோபரோதிநீ||௩௩|| இதி வ்யபேதா ஹிக்கா|
व्यपेता जायते हिक्का याऽन्नपाने चतुर्विधे| आहारपरिणामान्ते भूयश्च लभते बलम्||३१|| प्रलापवम्यतीसारतृष्णार्तस्य विचेतसः| जृम्भिणो विप्लुताक्षस्य शुष्कास्यस्य विनामिनः||३२|| पर्याध्मातस्य हिक्का या जत्रुमूलादसन्तता| सा व्यपेतेति विज्ञेया हिक्का प्राणोपरोधिनी||३३|| इति व्यपेता हिक्का|
🔊 Audio coming soon
வ்யபேதா பரிணதேத்யர்தஃ| ஆஹாரபரிணாமாந்தே இதி ஆஹாரபரிணாமே வத்தே; ஏதேநாஹாரேऽபி உத்பத்யதே, அந்தே பலவதீ பவதி தாஂ ‘வ்யபேதா’ இதி ஸஞ்ஜ்ஞயா தர்ஶயதி| விநாமிந இதி ஶரீரவிநாமகஸ்ய| அஸந்ததேதி அநதிதீர்கா||௩௧-௩௩||
Adhikarana 10 (34-37) · Śloka 37
க்ஷுத்ரவாதோ யதா கோஷ்டாத்வ்யாயாமபரிகட்டிதஃ| கண்டே ப்ரபத்யதே ஹிக்காஂ ததா க்ஷுத்ராஂ கரோதி ஸஃ||௩௪|| அதிதுஃகா ந ஸா சோரஃஶிரோமர்மப்ரபாதிநீ| ந சோச்ச்வாஸாந்நபாநாநாஂ மார்கமாவத்ய திஷ்டதி||௩௫|| வத்திமாயஸ்யதோ யாதி புக்தமாத்ரே ச மார்தவம்| யதஃ ப்ரவர்ததே பூர்வஂ தத ஏவ நிவர்ததே||௩௬|| ஹதயஂ க்லோம கண்டஂ ச தாலுகஂ ச ஸமாஶ்ரிதா| மத்வீ ஸா க்ஷுத்ரஹிக்கேதி நணாஂ ஸாத்யா ப்ரகீர்திதா||௩௭|| இதி க்ஷுத்ரஹிக்கா|
क्षुद्रवातो यदा कोष्ठाद्व्यायामपरिघट्टितः| कण्ठे प्रपद्यते हिक्कां तदा क्षुद्रां करोति सः||३४|| अतिदुःखा न सा चोरःशिरोमर्मप्रबाधिनी| न चोच्छ्वासान्नपानानां मार्गमावृत्य तिष्ठति||३५|| वृद्धिमायस्यतो याति भुक्तमात्रे च मार्दवम्| यतः प्रवर्तते पूर्वं तत एव निवर्तते||३६|| हृदयं क्लोम कण्ठं च तालुकं च समाश्रिता| मृद्वी सा क्षुद्रहिक्केति नृणां साध्या प्रकीर्तिता||३७|| इति क्षुद्रहिक्का|
🔊 Audio coming soon
க்ஷுத்ரேத்யாதிநா க்ஷுத்ரஹிக்காமாஹ| க்ஷுத்ரவாதஃ அல்பவாதஃ; கேசித் க்ஷுத்ரவாதமுதாநமாஹுஃ| ஆயஸ்யத இதி ஆயாஸஂ குர்வதஃ மார்தவஂ யாதீதி ஸம்பந்தஃ| யதஃ ப்ரவர்ததே பூர்வஂ தத ஏவ நிவர்தத இதி உத்பத்யமாநைவ நிவர்தமாநவேகா பவதி; மஹாஹிக்காதிவதநுபத்தா ந பவதி; உத்பாதகஹேதோர்வ்யாயாமாதேரேவ நிவர்ததே, வ்யாயாமாதிநா ஹிக்காஜநகவாதஸ்ய க்ஷுத்ரஸ்ய விக்ஷேபாத் ஸம்ப்ராப்திபங்கேநேதி பாவஃ| க்ஷுத்ரவாதஜநிதாத்வாத் க்ஷுத்ரா ஹிக்கா||௩௪-௩௭||
Adhikarana 11 (38-41) · Śloka 41
ஸஹஸாऽத்யப்யவஹதைஃ பாநாந்நைஃ பீடிதோऽநிலஃ| ஊர்த்வஂ ப்ரபத்யதே கோஷ்டாந்மத்யைர்வாऽதிமதப்ரதைஃ||௩௮|| ததாऽதிரோஷபாஷ்யாத்வஹாஸ்யபாராதிவர்தநைஃ| வாயுஃ கோஷ்டகதோ தாவந் பாநபோஜ்யப்ரபீடிதஃ||௩௯|| உரஃஸ்ரோதஃ ஸமாவிஶ்ய குர்யாத்திக்காஂ ததோऽந்நஜாம்| ததா ஶநைரஸம்பந்தஂ க்ஷுவஂஶ்சாபி ஸ ஹிக்கதே||௪௦|| ந மர்மபாதாஜநநீ நேந்த்ரியாணாஂ ப்ரபாதிநீ| ஹிக்கா பீதே ததா புக்தே ஶமஂ யாதி ச ஸாऽந்நஜா||௪௧|| இத்யந்நஜா ஹிக்கா|
सहसाऽत्यभ्यवहृतैः पानान्नैः पीडितोऽनिलः| ऊर्ध्वं प्रपद्यते कोष्ठान्मद्यैर्वाऽतिमदप्रदैः||३८|| तथाऽतिरोषभाष्याध्वहास्यभारातिवर्तनैः| वायुः कोष्ठगतो धावन् पानभोज्यप्रपीडितः||३९|| उरःस्रोतः समाविश्य कुर्याद्धिक्कां ततोऽन्नजाम्| तथा शनैरसम्बन्धं क्षुवंश्चापि स हिक्कते||४०|| न मर्मबाधाजननी नेन्द्रियाणां प्रबाधिनी| हिक्का पीते तथा भुक्ते शमं याति च साऽन्नजा||४१|| इत्यन्नजा हिक्का|
🔊 Audio coming soon
ஸஹஸேத்யாதிநாऽந்நஜாமாஹ| இயஂ ச யத்யபி அந்நஜா உக்தா, ததாऽபி தோஷாதிஜநிதைவ| பாநபோஜ்யப்ரபீடித இத்யநேநாந்நஸ்ய காரணத்வேநோக்தத்வாதியம் ‘அந்நஜா’ இதிஸஞ்ஜ்ஞா||௩௮-௪௧||
Adhikarana 12 (42-44) · Śloka 44
அதிஸஞ்சிததோஷஸ்ய பக்தச்சேதகஶஸ்ய ச| வ்யாதிபிஃ க்ஷீணதேஹஸ்ய வத்தஸ்யாதிவ்யவாயிநஃ||௪௨|| ஆஸாஂ யா ஸா ஸமுத்பந்நா ஹிக்கா ஹந்த்யாஶு ஜீவிதம்| யமிகா ச ப்ரலாபார்திதஷ்ணாமோஹஸமந்விதா||௪௩|| அக்ஷீணஶ்சாப்யதீநஶ்ச ஸ்திரதாத்விந்த்ரியஶ்ச யஃ| தஸ்ய ஸாதயிதுஂ ஶக்யா யமிகா ஹந்த்யதோऽந்யதா||௪௪||
अतिसञ्चितदोषस्य भक्तच्छेदकृशस्य च| व्याधिभिः क्षीणदेहस्य वृद्धस्यातिव्यवायिनः||४२|| आसां या सा समुत्पन्ना हिक्का हन्त्याशु जीवितम्| यमिका च प्रलापार्तितृष्णामोहसमन्विता||४३|| अक्षीणश्चाप्यदीनश्च स्थिरधात्विन्द्रियश्च यः| तस्य साधयितुं शक्या यमिका हन्त्यतोऽन्यथा||४४||
🔊 Audio coming soon
அதீத்யாதிநா ஸாத்யாஸாத்யவிபாகமாஹ| அதிஶயேந ஸஞ்சிதா தோஷா யஸ்ய ஸ ததா| பக்தச்சேதகஶஸ்யேதி அபோஜநதுர்பலஸ்ய| ஆஸாஂ பஞ்சாநாஂ யா ஹிக்கா அதீத்யாதிநா ப்ரோக்தலக்ஷணஸ்ய புருஷஸ்ய பவதி ஸா ஜீவிதஂ ஹந்தி| யமிகா சேத்யநேந க்ஷுத்ரா அந்நஜா ச யா ஸாத்யத்வேநோக்தா ஸா யமலவேகேந ஜாயமாநா யமிகா ஜ்ஞேயா; பூர்வோக்தாநுவேகேந யா ஜாயமாநா ஸா மஹாஹிக்கா, ஸா ஸ்வரூபேணைவாஸாத்யா, தஸ்யா அதீத்யாதியோகேநாஸாத்யதாவிதாநமநர்தகம்| ததா மஹத்யாதிஹிக்காநாஂ திஸணாமஸம்பூர்ணலக்ஷணாநாஂ ஸாத்யத்வஂ, க்ஷுத்ராந்நஜயோஸ்து ஸம்பூர்ணலக்ஷணயோரபி ஸாத்யத்வஂ, மஹாஹிக்காதித்ரயஂ நிஸர்கத ஏவாஸாத்யம்| அந்யே து ப்ருவதே- மஹாஹிக்காதயோऽபி கதாசித் ஸாத்யா பவந்த்யேவ, தத்ர ப்ராணாந்திகேதி வசநஂ ப்ராயஃ ப்ராணஹரா இத்யபிப்ராயேணோக்தம்| ததாஹி ஜதூகர்ணே- “ஆத்யா துஃஸாத்யா, யமிகா தஷ்ணாமோஹவதாஂ ஸத்யஃப்ராணஹத், கம்பீரா வ்யபேதே ச” இத்யுக்தம்| அக்ஷீண இதி அக்ஷீணமாஂஸஃ||௪௨-௪௪||
Adhikarana 13 (45) · Śloka 45
யதா ஸ்ரோதாஂஸி ஸஂருத்ய மாருதஃ கபபூர்வகஃ| விஷ்வக்வ்ரஜதி ஸஂருத்தஸ்ததா ஶ்வாஸாந்கரோதி ஸஃ||௪௫||
यदा स्रोतांसि संरुध्य मारुतः कफपूर्वकः| विष्वग्व्रजति संरुद्धस्तदा श्वासान्करोति सः||४५||
🔊 Audio coming soon
யதேத்யாதிநா ஶ்வாஸஸம்ப்ராப்திமாஹ| ஸ்ரோதாஂஸீதி ப்ரகதத்வாத் ப்ராணோதகவாஹீநி ஸ்ரோதாஂஸி| கபபூர்வக இதி கபப்ரதாநஃ| விஷ்வக்வ்ரஜதி ஸர்வதோ கச்சதி||௪௫||
Adhikarana 14 (46-48) · Śloka 48
உத்தூயமாநவாதோ யஃ ஶப்தவஹுஃகிதோ நரஃ| உச்சைஃ ஶ்வஸிதி ஸஂருத்தோ மத்தர்ஷப இவாநிஶம்||௪௬|| ப்ரநஷ்டஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநஸ்ததா விப்ராந்தலோசநஃ| விகதாக்ஷ்யாநநோ பத்தமூத்ரவர்சா விஶீர்ணவாக்||௪௭|| தீநஃ ப்ரஶ்வஸிதஂ சாஸ்ய தூராத்விஜ்ஞாயதே பஶம்| மஹாஶ்வாஸோபஸஷ்டஃ ஸ க்ஷிப்ரமேவ விபத்யதே||௪௮|| இதி மஹாஶ்வாஸஃ|
उद्धूयमानवातो यः शब्दवहुःखितो नरः| उच्चैः श्वसिति संरुद्धो मत्तर्षभ इवानिशम्||४६|| प्रनष्टज्ञानविज्ञानस्तथा विभ्रान्तलोचनः| विकृताक्ष्याननो बद्धमूत्रवर्चा विशीर्णवाक्||४७|| दीनः प्रश्वसितं चास्य दूराद्विज्ञायते भृशम्| महाश्वासोपसृष्टः स क्षिप्रमेव विपद्यते||४८|| इति महाश्वासः|
🔊 Audio coming soon
உத்தூயமாநேத்யாதிநா மஹாஶ்வாஸலக்ஷணமாஹ| உத்தூயமாந இதி ஊர்த்வஂ தூயமாநவாதஃ| உச்சைரிதி தீர்கம்| மத்தர்ஷபஃ மத்தபலீவர்தஃ| தீந இதி தீநவத்| ‘தீநஂ ப்ரஶ்வஸிதஂ’ இதி வா பாடஃ; ததா ஹி ப்ரஶ்வஸிதஸ்ய தீநத்வே ‘தூராத்விஜ்ஞாயதே’ இதி யத்வக்ஷ்யதி ததநுபபந்நஂ ஸ்யாத்||௪௬-௪௮||
Adhikarana 15 (49-51) · Śloka 51
தீர்கஂ ஶ்வஸிதி யஸ்தூர்த்வஂ ந ச ப்ரத்யாஹரத்யதஃ| ஶ்லேஷ்மாவதமுகஸ்ரோதாஃ க்ருத்தகந்தவஹார்திதஃ||௪௯|| ஊர்த்வதஷ்டிர்விபஶ்யஂஶ்ச விப்ராந்தாக்ஷ இதஸ்ததஃ| ப்ரமுஹ்யந் வேதநார்தஶ்ச ஶுஷ்காஸ்யோऽரதிபீடிதஃ||௫௦|| ஊர்த்வஶ்வாஸே ப்ரகுபிதே ஹ்யதஃஶ்வாஸோ நிருத்யதே| முஹ்யதஸ்தாம்யதஶ்சோர்த்வஂ ஶ்வாஸஸ்தஸ்யைவ ஹந்த்யஸூந்||௫௧|| இத்யூர்த்வஶ்வாஸஃ|
दीर्घं श्वसिति यस्तूर्ध्वं न च प्रत्याहरत्यधः| श्लेष्मावृतमुखस्रोताः क्रुद्धगन्धवहार्दितः||४९|| ऊर्ध्वदृष्टिर्विपश्यंश्च विभ्रान्ताक्ष इतस्ततः| प्रमुह्यन् वेदनार्तश्च शुष्कास्योऽरतिपीडितः||५०|| ऊर्ध्वश्वासे प्रकुपिते ह्यधःश्वासो निरुध्यते| मुह्यतस्ताम्यतश्चोर्ध्वं श्वासस्तस्यैव हन्त्यसून्||५१|| इत्यूर्ध्वश्वासः|
🔊 Audio coming soon
தீர்கமித்யாதிநோர்த்வஶ்வாஸமாஹ| தீர்கஂ ஶ்வஸிதி ஶ்வாஸஸ்ய பஹிர்நிர்கமநஂ தீர்ககாலஂ கரோதி| ந ச ப்ரத்யாஹரத்யத இதி ஶ்வாஸமதோ ந நயதி| க்ருத்தகந்தவஹஃ துஷ்டவாயுஃ| ஶ்வாஸஸ்ய தீர்ககாலமுத்தூயநே அதோऽநயநே சோக்தே ஹேதுமாஹ- ஊர்த்வஶ்வாஸே இத்யாதிநா||௪௯-௫௧||
Adhikarana 16 (52-54) · Śloka 54
யஸ்து ஶ்வஸிதி விச்சிந்நஂ ஸர்வப்ராணேந பீடிதஃ| ந வா ஶ்வஸிதி துஃகார்தோ மர்மச்சேதருகர்திதஃ||௫௨|| ஆநாஹஸ்வேதமூர்ச்சார்தோ தஹ்யமாநேந பஸ்திநா| விப்லுதாக்ஷஃ பரிக்ஷீணஃ ஶ்வஸந் ரக்தைகலோசநஃ||௫௩|| விசேதாஃ பரிஶுஷ்காஸ்யோ விவர்ணஃ ப்ரலபந்நரஃ| சிந்நஶ்வாஸேந விச்சிந்நஃ ஸ ஶீக்ரஂ ப்ரஜஹாத்யஸூந்||௫௪|| இதி சிந்நஶ்வாஸஃ|
यस्तु श्वसिति विच्छिन्नं सर्वप्राणेन पीडितः| न वा श्वसिति दुःखार्तो मर्मच्छेदरुगर्दितः||५२|| आनाहस्वेदमूर्च्छार्तो दह्यमानेन बस्तिना| विप्लुताक्षः परिक्षीणः श्वसन् रक्तैकलोचनः||५३|| विचेताः परिशुष्कास्यो विवर्णः प्रलपन्नरः| छिन्नश्वासेन विच्छिन्नः स शीघ्रं प्रजहात्यसून्||५४|| इति छिन्नश्वासः|
🔊 Audio coming soon
யஸ்த்வித்யாதிநா சிந்நஶ்வாஸலக்ஷணமாஹ| ஶ்வஸிதி விச்சிந்நமிதி நிஃஶ்வஸ்ய புநஃ க்ஷணாந்தேந ஶ்வஸிதி| ந வா ஶ்வஸிதி ந ஶ்வாஸஂ லபதே| மர்மச்சேதரூபா ருக்| பஸ்திநிரோதஃ மூத்ரநிரோத இத்யர்தஃ| ரக்தைகலோசநத்வமிஹ வ்யாதிப்ரபாவாத்| விச்சிந்நஃ விமுக்தஸந்திபந்தஃ| ஏதே த்ரயஃ ஶ்வாஸா நிஸர்கதோऽஸாத்யாஃ||௫௨-௫௪||
Adhikarana 17 (55-62) · Śloka 62
ப்ரதிலோமஂ யதா வாயுஃ ஸ்ரோதாஂஸி ப்ரதிபத்யதே| க்ரீவாஂ ஶிரஶ்ச ஸங்கஹ்ய ஶ்லேஷ்மாணஂ ஸமுதீர்ய ச||௫௫|| கரோதி பீநஸஂ தேந ருத்தோ குர்குருகஂ ததா| அதீவ தீவ்ரவேகஂ ச ஶ்வாஸஂ ப்ராணப்ரபீடகம்||௫௬|| ப்ரதாம்யத்யதிவேகாச்ச காஸதே ஸந்நிருத்யதே| ப்ரமோஹஂ காஸமாநஶ்ச ஸ கச்சதி முஹுர்முஹுஃ||௫௭|| ஶ்லேஷ்மண்யமுச்யமாநே து பஶஂ பவதி துஃகிதஃ| தஸ்யைவ ச விமோக்ஷாந்தே முஹூர்தஂ லபதே ஸுகம்||௫௮|| அதாஸ்யோத்த்வஂஸதே கண்டஃ கச்ச்ராச்சக்நோதி பாஷிதும்| ந சாபி நித்ராஂ லபதே ஶயாநஃ ஶ்வாஸபீடிதஃ||௫௯|| பார்ஶ்வே தஸ்யாவகஹ்ணாதி ஶயாநஸ்ய ஸமீரணஃ| ஆஸீநோ லபதே ஸௌக்யமுஷ்ணஂ சைவாபிநந்ததி||௬௦|| உச்ச்ரிதாக்ஷோ லலாடேந ஸ்வித்யதா பஶமர்திமாந்| விஶுஷ்காஸ்யோ முஹுஃ ஶ்வாஸோ முஹுஶ்சைவாவதம்யதே||௬௧|| மேகாம்புஶீதப்ராக்வாதைஃ ஶ்லேஷ்மலைஶ்சாபிவர்ததே| ஸ யாப்யஸ்தமகஶ்வாஸஃ ஸாத்யோ வா ஸ்யாந்நவோத்திதஃ||௬௨|| இதி தமகஶ்வாஸஃ|
प्रतिलोमं यदा वायुः स्रोतांसि प्रतिपद्यते| ग्रीवां शिरश्च सङ्गृह्य श्लेष्माणं समुदीर्य च||५५|| करोति पीनसं तेन रुद्धो घुर्घुरुकं तथा| अतीव तीव्रवेगं च श्वासं प्राणप्रपीडकम्||५६|| प्रताम्यत्यतिवेगाच्च कासते सन्निरुध्यते| प्रमोहं कासमानश्च स गच्छति मुहुर्मुहुः||५७|| श्लेष्मण्यमुच्यमाने तु भृशं भवति दुःखितः| तस्यैव च विमोक्षान्ते मुहूर्तं लभते सुखम्||५८|| अथास्योद्ध्वंसते कण्ठः कृच्छ्राच्छक्नोति भाषितुम्| न चापि निद्रां लभते शयानः श्वासपीडितः||५९|| पार्श्वे तस्यावगृह्णाति शयानस्य समीरणः| आसीनो लभते सौख्यमुष्णं चैवाभिनन्दति||६०|| उच्छ्रिताक्षो ललाटेन स्विद्यता भृशमर्तिमान्| विशुष्कास्यो मुहुः श्वासो मुहुश्चैवावधम्यते||६१|| मेघाम्बुशीतप्राग्वातैः श्लेष्मलैश्चाभिवर्धते| स याप्यस्तमकश्वासः साध्यो वा स्यान्नवोत्थितः||६२|| इति तमकश्वासः|
🔊 Audio coming soon
ப்ரதிலோமமித்யாதிநா தமகஶ்வாஸமாஹ| ஶ்லேஷ்மாணஂ ஸமுதீர்ய சேத்யநேந ஸாமாந்யஸம்ப்ராப்த்யுக்தஸ்யாபி ஶ்லேஷ்மணஃ புநரபிதாநாதிஹ விஶேஷேண காரணத்வஂ தர்ஶயதி| குர்குருகமிதி கண்டே குர்குருகஶப்தம்| ஸந்நிருத்யதே இதி நிஶ்சேஷ்டோ பவதி| தஸ்யைவ சேதி ‘ஶ்லேஷ்மணஃ’ இதி ஶேஷஃ| ஆஸீந உபவிஷ்டஃ| உச்ச்ரிதாக்ஷ இதி உச்சூநாக்ஷஃ| முஹுஶ்சைவாவதம்யதே இதி க்ஷணஂ க்ஷணஂ ஶ்வஸநேந வாயுநாऽவதம்யதே||௫௫-௬௨||
Adhikarana 18 (63-64) · Śloka 64
ஜ்வரமூர்ச்சாபரீதஸ்ய வித்யாத் ப்ரதமகஂ து தம்| உதாவர்தரஜோऽஜீர்ணக்லிந்நகாயநிரோதஜஃ||௬௩|| தமஸா வர்ததேऽத்யர்தஂ ஶீதைஶ்சாஶு ப்ரஶாம்யதி| மஜ்ஜதஸ்தமஸீவாऽஸ்ய வித்யாத் ஸந்தமகஂ து தம்||௬௪|| இதி ப்ரதமகஸந்தமகஶ்வாஸௌ|
ज्वरमूर्च्छापरीतस्य विद्यात् प्रतमकं तु तम्| उदावर्तरजोऽजीर्णक्लिन्नकायनिरोधजः||६३|| तमसा वर्धतेऽत्यर्थं शीतैश्चाशु प्रशाम्यति| मज्जतस्तमसीवाऽस्य विद्यात् सन्तमकं तु तम्||६४|| इति प्रतमकसन्तमकश्वासौ|
🔊 Audio coming soon
பித்தஸம்பந்தாஜ்ஜ்வராதியோகேந தமகஸ்யைவ ப்ரதமகஸஞ்ஜ்ஞாஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஜ்வரேத்யாதி| உதாவர்தேத்யாதிநா ப்ரதமகஹேதுலக்ஷணே ப்ராஹ| ப்ரதமக ஏவ ஸந்தமகஃ| ரஜோ தூலிஃ, காயநிரோதோ வேகாநாஂ நிரோதஃ; கிஂவா க்லிந்நகாயோ வத்தஃ, நிரோதஃ வேகநிரோதஃ| தமஸேதி அந்தகாரேண, கிஂவா தமஸா தமோகுணேந| யத்யபி தமகஸ்ய ஶீதேந வத்திருக்தா, ததாऽபி ப்ரதமகஸ்ய பித்தஸம்பந்தத்வாத் ‘ஶீதைஶ்சாஶு ப்ரஶாம்யதி’ இதி யதுக்தஂ ததுபபந்நஂ பவதி; கிஂவா யதா மத்யோத்தவிகாரஸ்ய மத்யஂ ப்ரஶமநஂ பவதி, ததா ஶீதஸமுத்தஸ்யாபி ததாத்வமாத்ரே ஶீதைஃ ப்ரஶமநஂ ஜ்ஞேயம்| ப்ரதமகஸ்தமகபேத ஏவேதி கத்வா ஶ்வாஸாநாஂ பஞ்சஸங்க்யாஸித்திஃ||௬௩-௬௪||
Adhikarana 19 (65-67) · Śloka 68
ரூக்ஷாயாஸோத்பவஃ கோஷ்டே க்ஷுத்ரோ வாத உதீரயந்| க்ஷுத்ரஶ்வாஸோ ந ஸோऽத்யர்தஂ துஃகேநாங்கப்ரபாதகஃ||௬௫|| ஹிநஸ்தி ந ஸ காத்ராணி ந ச துஃகோ யதேதரே| ந ச போஜநபாநாநாஂ நிருணத்த்யுசிதாஂ கதிம்||௬௬|| நேந்த்ரியாணாஂ வ்யதாஂ நாபி காஞ்சிதாபாதயேத்ருஜம்| ஸ ஸாத்ய உக்தோ பலிநஃ ஸர்வே சாவ்யக்தலக்ஷணாஃ||௬௭|| இதி ஶ்வாஸாஃ ஸமுத்திஷ்டா ஹிக்காஶ்சைவ ஸ்வலக்ஷணைஃ|௬௮|
रूक्षायासोद्भवः कोष्ठे क्षुद्रो वात उदीरयन्| क्षुद्रश्वासो न सोऽत्यर्थं दुःखेनाङ्गप्रबाधकः||६५|| हिनस्ति न स गात्राणि न च दुःखो यथेतरे| न च भोजनपानानां निरुणद्ध्युचितां गतिम्||६६|| नेन्द्रियाणां व्यथां नापि काञ्चिदापादयेद्रुजम्| स साध्य उक्तो बलिनः सर्वे चाव्यक्तलक्षणाः||६७|| इति श्वासाः समुद्दिष्टा हिक्काश्चैव स्वलक्षणैः|६८|
🔊 Audio coming soon
ரூக்ஷேத்யாதிநா க்ஷுத்ரஶ்வாஸமாஹ| ரூக்ஷாதாயாஸாச்ச உத்பவோ யஸ்ய ஸ ரூக்ஷாயாஸோத்பவஃ| க்ஷுத்ரவாத இதி ஸ்வல்பவாதஃ| ந ஸோऽத்யர்தமிதி நாத்யர்தஂ துஃககரஃ| ந துஃக இதி ந துஃகஸாத்யஃ| ஸர்வே சாவ்யக்தலக்ஷணா இத்யநேந ஸாத்யத்வேநோக்தாநாஂ மஹாஶ்வாஸாதீநாஂ வ்யக்தஸர்வலக்ஷணதாவ்யதிரிக்தாயாமேவாவஸ்தாயாஂ ஸாத்யதாஂ ப்ரதிபாதயதி||௬௫-௬௭||-
Adhikarana 20 (68-69) · Śloka 69
ஏஷாஂ ப்ராணஹரா வர்ஜ்யா கோராஸ்தே ஹ்யாஶுகாரிணஃ||௬௮|| பேஷஜைஃ ஸாத்யயாப்யாஂஸ்து க்ஷிப்ரஂ பிஷகுபாசரேத்| உபேக்ஷிதா தஹேயுர்ஹி ஶுஷ்கஂ கக்ஷமிவாநலஃ||௬௯||
एषां प्राणहरा वर्ज्या घोरास्ते ह्याशुकारिणः||६८|| भेषजैः साध्ययाप्यांस्तु क्षिप्रं भिषगुपाचरेत्| उपेक्षिता दहेयुर्हि शुष्कं कक्षमिवानलः||६९||
🔊 Audio coming soon
ப்ராணஹரா மஹாஶ்வாஸாதயஃ ஸம்பூர்ணலக்ஷணா வர்ஜ்யாஃ| ஸாத்யயாப்யாநிதி பஹுவசநஂ ஸாத்யயாப்யபேதபஹுத்வாஜ்ஜ்ஞேயம்||௬௮-௬௯||
Adhikarana 21 (70-76) · Śloka 76
காரணஸ்தாநமூலைக்யாதேகமேவ சிகித்ஸிதம்| த்வயோரபி யதாதஷ்டமஷிபிஸ்தந்நிபோதத||௭௦|| ஹிக்காஶ்வாஸார்திதஂ ஸ்நிக்தைராதௌ ஸ்வேதைருபாசரேத்| ஆக்தஂ லவணதைலேந நாடீப்ரஸ்தரஸங்கரைஃ||௭௧|| தைரஸ்ய க்ரதிதஃ ஶ்லேஷ்மா ஸ்ரோதஃஸ்வபிவிலீயதே| காநி மார்தவமாயாந்தி ததோ வாதாநுலோமதா||௭௨|| யதாऽத்ரிகுஞ்ஜேஷ்வர்காஂஶுதப்தஂ விஷ்யந்ததே ஹிமம்| ஶ்லேஷ்மா தப்தஃ ஸ்திரோ தேஹே ஸ்வேதைர்விஷ்யந்ததே ததா||௭௩|| ஸ்விந்நஂ ஜ்ஞாத்வா ததஸ்தூர்ணஂ போஜயேத் ஸ்நிக்தமோதநம்| மத்ஸ்யாநாஂ ஶூகராணாஂ வா ரஸைர்தத்யுத்தரேண வா||௭௪|| ததஃ ஶ்லேஷ்மணி ஸஂவத்தே வமநஂ பாயயேத்து தம்| பிப்பலீஸைந்தவக்ஷௌத்ரைர்யுக்தஂ வாதாவிரோதி யத்||௭௫|| நிர்ஹதே ஸுகமாப்நோதி ஸ கபே துஷ்டவிக்ரஹே| ஸ்ரோதஃஸு ச விஶுத்தேஷு சரத்யவிஹதோऽநிலஃ||௭௬||
कारणस्थानमूलैक्यादेकमेव चिकित्सितम्| द्वयोरपि यथादृष्टमृषिभिस्तन्निबोधत||७०|| हिक्काश्वासार्दितं स्निग्धैरादौ स्वेदैरुपाचरेत्| आक्तं लवणतैलेन नाडीप्रस्तरसङ्करैः||७१|| तैरस्य ग्रथितः श्लेष्मा स्रोतःस्वभिविलीयते| खानि मार्दवमायान्ति ततो वातानुलोमता||७२|| यथाऽद्रिकुञ्जेष्वर्कांशुतप्तं विष्यन्दते हिमम्| श्लेष्मा तप्तः स्थिरो देहे स्वेदैर्विष्यन्दते तथा||७३|| स्विन्नं ज्ञात्वा ततस्तूर्णं भोजयेत् स्निग्धमोदनम्| मत्स्यानां शूकराणां वा रसैर्दध्युत्तरेण वा||७४|| ततः श्लेष्मणि संवृद्धे वमनं पाययेत्तु तम्| पिप्पलीसैन्धवक्षौद्रैर्युक्तं वाताविरोधि यत्||७५|| निर्हृते सुखमाप्नोति स कफे दुष्टविग्रहे| स्रोतःसु च विशुद्धेषु चरत्यविहतोऽनिलः||७६||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி பிந்நயோரபி ஹிக்காஶ்வாஸயோர்யதா ஸமாநஂ சிகித்ஸிதஂ பவதி ததா தர்ஶயந் ஸமாநஂ சிகித்ஸிதமாஹ- காரணேத்யாதி| காரணஂ பாஹ்யகாரணஂ, ஸ்தாநஂ நாப்யாதி, மூலஂ தோஷஃ| ஸ்நிக்தைரிதி ஸ்வேதைரித்யஸ்ய விஶேஷணம்; அந்யே து ஸ்நிக்தமிதி படந்தி| லவணவத்தைலஂ லவணதைலம்| குஞ்ஜேஷ்விதி விடபேஷு | மத்ஸ்யாதீநாமித்யாதௌ மத்ஸ்யாதீநாமபி ரஸஃ ஸ்வரஸஃ கல்கேந கர்தவ்யஃ| தத்யுத்தரஂ ததிஸரஃ| ஈதஶஂ ச போஜநஂ வமநாநுகுணகபவத்த்யர்தம்| உக்தஂ ஹி- “ஶ்லேஷ்மோத்தரஶ்சர்தயதி ஹ்யதுஃகம்” (ஸி.அ.௧) இதி| வாதாவிரோதீத்யநேந அந்நஂ ரூக்ஷஂ, தீக்ஷ்ணஂ ச வமநஂ, நிஷேதயதி| துஷ்டஃ விக்ரஹோ யஸ்ய ஸ துஷ்டவிக்ரஹஃ||௭௦-௭௬||
Adhikarana 22 (77-80) · Śloka 80
லீநஶ்சேத்தோஷஶேஷஃ ஸ்யாத்தூமைஸ்தஂ நிர்ஹரேத்புதஃ| ஹரித்ராஂ பத்ரமேரண்டமூலஂ லாக்ஷாஂ மநஃஶிலாம்||௭௭|| ஸதேவதார்வலஂ மாஂஸீஂ பிஷ்ட்வா வர்திஂ ப்ரகல்பயேத்| தாஂ கதாக்தாஂ பிபேத்தூமஂ யவைர்வா கதஸஂயுதைஃ||௮௭|| மதூச்சிஷ்டஂ ஸர்ஜரஸஂ கதஂ மல்லகஸம்புடே| கத்வா தூமஂ பிபேச்சங்கஂ பாலஂ வா ஸ்நாயு வா கவாம்||௭௯|| ஸ்யோநாகவர்தமாநாநாஂ நாடீஂ ஶுஷ்காஂ குஶஸ்ய வா| பத்மகஂ குக்குலுஂ லோஹஂ ஶல்லகீஂ வா கதாப்லுதம்||௮௦||
लीनश्चेद्दोषशेषः स्याद्धूमैस्तं निर्हरेद्बुधः| हरिद्रां पत्रमेरण्डमूलं लाक्षां मनःशिलाम्||७७|| सदेवदार्वलं मांसीं पिष्ट्वा वर्तिं प्रकल्पयेत्| तां घृताक्तां पिबेद्धूमं यवैर्वा घृतसंयुतैः||८७|| मधूच्छिष्टं सर्जरसं घृतं मल्लकसम्पुटे| कृत्वा धूमं पिबेच्छृङ्गं बालं वा स्नायु वा गवाम्||७९|| स्योनाकवर्धमानानां नाडीं शुष्कां कुशस्य वा| पद्मकं गुग्गुलुं लोहं शल्लकीं वा घृताप्लुतम्||८०||
🔊 Audio coming soon
வமநஶேஷதோஷஹரணார்தஂ தூமமாஹ- லீந இத்யாதிநா| ஏதேந தூமோ வமநஂ விநாऽபி ஸ்வல்பதோஷே கர்தவ்ய ஏவ, தத்ராபி தூமவிஷயதோஷஸ்ய வித்யமாநத்வாத்| அலஂ ஹரிதாலம்| தூமவர்திஸ்து தஸ்யாஶீதீயோக்ததூமவர்திவிதாநேந கர்தவ்யா| அத்ர ச தூமபாநநலிகாமாநஂ வக்ஷ்யமாணகாஸஹரதூமநலிகாமாநஸமாநமிச்சந்தி, ஹிக்காஶ்வாஸயோரபி காஸஸமாநத்வாத்| மதூச்சிஷ்டஂ ஸிக்தகம்| மல்லகஸம்புடே சாத்ராநுக்தமபி பாதவ்யதூமநிர்கமார்தமூர்த்வஂ ச்சித்ரஂ கர்தவ்யம்| பத்மகாதிஷ்வபி மல்லகேத்யாத்யநுவர்ததே| வர்தமாந ஏரண்டஃ| லோஹஃ அகருஃ| ஶல்லகீ ஸ்வநாமக்யாதா||௭௭-௮௦||
Adhikarana 23 (81) · Śloka 81
ஸ்வரக்ஷீணாதிஸாராஸக்பித்ததாஹாநுபந்தஜாந்| மதுரஸ்நிக்தஶீதாத்யைர்ஹிக்காஶ்வாஸாநுபாசரேத்||௮௧||
स्वरक्षीणातिसारासृक्पित्तदाहानुबन्धजान्| मधुरस्निग्धशीताद्यैर्हिक्काश्वासानुपाचरेत्||८१||
🔊 Audio coming soon
ஶீதாத்யைரித்யாதிஶப்தேந பித்தஹரபிச்சிலாதிக்ரஹணம்||௮௧||
Adhikarana 24 (82-87) · Śloka 87
ந ஸ்வேத்யாஃ பித்ததாஹார்தா ரக்தஸ்வேதாதிவர்திநஃ| க்ஷீணதாதுபலா ரூக்ஷா கர்பிண்யஶ்சாபி பித்தலாஃ||௮௨|| கோஷ்ணைஃ காமமுரஃகண்டஂ ஸ்நேஹஸேகைஃ ஸஶர்கரைஃ| உத்காரிகோபநாஹைஶ்ச ஸ்வேதயேந் மதுபிஃ க்ஷணம்||௮௩|| திலோமாமாஷகோதூமசூர்ணைர்வாதஹரைஃ ஸஹ| ஸ்நேஹைஶ்சோத்காரிகா ஸாம்லைஃ ஸக்ஷீரைர்வா கதா ஹிதா||௮௪|| நவஜ்வராமதோஷேஷு ரூக்ஷஸ்வேதஂ விலங்கநம்| ஸமீக்ஷ்யோல்லேகநஂ வாऽபி காரயேல்லவணாம்புநா||௮௫|| அதியோகோத்ததஂ வாதஂ தஷ்ட்வா வாதஹரைர்பிஷக்| ரஸாத்யைர்நாதிஶீதோஷ்ணைரப்யங்கைஶ்ச ஶமஂ நயேத்||௮௬|| உதாவர்தே ததாऽऽத்மாநே மாதுலுங்காம்லவேதஸைஃ| ஹிங்குபீலுபிடைஶ்சாந்நஂ யுக்தஂ ஸ்யாதநுலோமநம்||௮௭||
न स्वेद्याः पित्तदाहार्ता रक्तस्वेदातिवर्तिनः| क्षीणधातुबला रूक्षा गर्भिण्यश्चापि पित्तलाः||८२|| कोष्णैः काममुरःकण्ठं स्नेहसेकैः सशर्करैः| उत्कारिकोपनाहैश्च स्वेदयेन् मृदुभिः क्षणम्||८३|| तिलोमामाषगोधूमचूर्णैर्वातहरैः सह| स्नेहैश्चोत्कारिका साम्लैः सक्षीरैर्वा कृता हिता||८४|| नवज्वरामदोषेषु रूक्षस्वेदं विलङ्घनम्| समीक्ष्योल्लेखनं वाऽपि कारयेल्लवणाम्बुना||८५|| अतियोगोद्धतं वातं दृष्ट्वा वातहरैर्भिषक्| रसाद्यैर्नातिशीतोष्णैरभ्यङ्गैश्च शमं नयेत्||८६|| उदावर्ते तथाऽऽध्माने मातुलुङ्गाम्लवेतसैः| हिङ्गुपीलुबिडैश्चान्नं युक्तं स्यादनुलोमनम्||८७||
🔊 Audio coming soon
பித்ததாஹார்தா இதி பித்தார்தா தாஹார்தாஶ்ச| ரக்தஂ ஸ்வேதஶ்சாதிவர்தமாநௌ யேஷாஂ தே ரக்தஸ்வேதாதிவர்திநஃ| பித்தலாஃ பித்தப்ரகதயஃ| கோஷ்ணைரித்யாதிநா ஸ்வேத்யாநாஂ ஸ்தாநவிஶிஷ்டஂ ஸ்வேதமாஹ| காமமிதி இச்சாயாஂ ஸத்யாம், உத்காரிகோபநாஹைஃ ஸ்வேதயேத்| உல்லேகநஂ வமநம்| அதியோகோத்ததமிதி வமநாத்யதியோகவத்தஂ; கிஂவா அதியோகேந அதிமாத்ரோத்ததம்||௮௨-௮௭||
Adhikarana 25 (88-90) · Śloka 90
ஹிக்காஶ்வாஸாமயீ ஹ்யேகோ பலவாந் துர்பலோऽபரஃ| கபாதிகஸ்ததைவைகோ ரூக்ஷோ பஹ்வநிலோऽபரஃ||௮௮|| ககாதிகே பலஸ்தே ச வமநஂ ஸவிரேசநம்| குர்யாத் பத்யாஶிநே தூமலேஹாதிஶமநஂ ததஃ||௮௯|| வாதிகாந் துர்பலாந் பாலாந் வத்தாஂஶ்சாநிலஸூதநைஃ| தர்பயேதேவ ஶமநைஃ ஸ்நேஹயூஷரஸாதிபிஃ||௯௦||
हिक्काश्वासामयी ह्येको बलवान् दुर्बलोऽपरः| कफाधिकस्तथैवैको रूक्षो बह्वनिलोऽपरः||८८|| ककाधिके बलस्थे च वमनं सविरेचनम्| कुर्यात् पथ्याशिने धूमलेहादिशमनं ततः||८९|| वातिकान् दुर्बलान् बालान् वृद्धांश्चानिलसूदनैः| तर्पयेदेव शमनैः स्नेहयूषरसादिभिः||९०||
🔊 Audio coming soon
சிகித்ஸாபேதார்தஂ ஹிக்காஶ்வாஸிநோऽவஸ்தாபேதமாஹ- ஹிக்கேத்யாதி| ஏதாஶ்சதஸ்ரோऽவஸ்தாஃ ஸாக்ஷாதுக்தாஃ- பலவாந், துர்பலஃ, வாதாதிகஃ, கபாதிகஶ்சேதி; ரூக்ஷபஹ்வநிலவிஶேஷணேநாபி ரூக்ஷஸ்நிக்தாவஸ்தாத்வயம்| தத்ர பஹுகபே பலரூபஸூசிதே சாவஸ்தாத்வயே க்ரியாஂ ப்ரூதே- கபாதிகே இத்யாதி| தத இதி வமநவிரேசநாநந்தரம்| ததா சாபரேऽவஸ்தாத்வயே ஸமாநசிகித்ஸிதமாஹ- வாதிகாநித்யாதி| பாலவத்தயோஶ்சாத்ராஸம்பூர்ணக்ஷீணதாதுத்வேந துர்பலயோர்துர்பலோதாஹரணார்தமேவோபாதாநம்| ஏதச்ச ஸங்க்ஷேபேண சிகித்ஸாஸூத்ரமுக்தம்| தேந பலவாந் வாதாதிக இத்யாத்யவஸ்தாயாஂ மிஶ்ரிதாயாமுக்தசிகித்ஸாயா அபி மிஶ்ரணஂ கல்பநீயஂ; யதா- ப்ரத்யேகதோஷோக்தசிகித்ஸா தோஷஸஂஸர்கே விகல்ப்யதே||௮௮-௯௦||
Adhikarana 26 (91-93) · Śloka 93
அநுத்க்லிஷ்டகபாஸ்விந்நதுர்பலாநாஂ விஶோதநாத்| வாயுர்லப்தாஸ்பதோ மர்ம ஸஂஶோஷ்யாஶு ஹரேதஸூந்||௯௧|| தடாந் பஹுகபாஂஸ்தஸ்மாத்ரஸைராநூபவாரிஜைஃ| தப்தாந்விஶோதயேத்ஸ்விந்நாந் பஂஹயேதிதராந் பிஷக்||௯௨|| பர்ஹிதித்திரிதக்ஷாஶ்ச ஜாங்கலாஶ்ச மகத்விஜாஃ| தஶமூலீரஸே ஸித்தாஃ கௌலத்தே வா ரஸே ஹிதாஃ||௯௩||
अनुत्क्लिष्टकफास्विन्नदुर्बलानां विशोधनात्| वायुर्लब्धास्पदो मर्म संशोष्याशु हरेदसून्||९१|| दृढान् बहुकफांस्तस्माद्रसैरानूपवारिजैः| तृप्तान्विशोधयेत्स्विन्नान् बृंहयेदितरान् भिषक्||९२|| बर्हितित्तिरिदक्षाश्च जाङ्गलाश्च मृगद्विजाः| दशमूलीरसे सिद्धाः कौलत्थे वा रसे हिताः||९३||
🔊 Audio coming soon
அவிஷயப்ரவிஷ்டஶோதநே தோஷமாஹ- அநுத்க்லிஷ்டேத்யாதிநா| மர்ம இதி ஹதயாதீநி| தடாநிதி பலவதஃ| ரஸைராநூபவாரிஜைஸ்தப்தாநித்யநேந கபோத்க்லேஶகரணே தப்திஂ தர்ஶயதி| ஸ்விந்நாநிதி ஸ்வேதிதாந்| இதராநிதி துர்பலாந் பஹுவாதாஂஶ்ச| கபாதிகாயாமவஸ்தாயாஂ தர்பணரூபவிபரீதக்ரியாகரணேऽநுக்தேऽபி கபவத்த்யா தோஷோத்க்லேஶ ஏவ ஜ்ஞேயஃ| இஹ தஶமூலரஸாதௌ பர்ஹிதித்திராதீநாஂ ஸித்திஃ ரஸவிதாநேநைவ ஜ்ஞேயா||௯௧-௯௩||
Adhikarana 27 (94-104) · Śloka 104
நிதிக்திகாஂ பில்வமத்யஂ கர்கடாக்யாஂ துராலபாம்| த்ரிகண்டகஂ குடூசீஂ ச குலத்தாஂஶ்ச ஸசித்ரகாந்||௯௪|| ஜலே பக்த்வா ரஸஃ பூதஃ பிப்பலீகதபர்ஜிதஃ| ஸநாகரஃ ஸலவணஃ ஸ்யாத்யூஷோ போஜநே ஹிதஃ||௯௫|| ராஸ்நாஂ பலாஂ பஞ்சமூலஂ ஹ்ரஸ்வஂ முத்காந் ஸசித்ரகாந்| பக்த்வாऽம்பஸி ரஸே தஸ்மிந் யூஷஃ ஸாத்யஶ்ச பூர்வவத்||௯௬|| பல்லவாந்மாதுலுங்கஸ்ய நிம்பஸ்ய குலகஸ்ய ச| பக்த்வா முத்காஂஶ்ச ஸவ்யோஷாந் க்ஷாரயூஷஂ விபாசயேத்||௯௭|| தத்த்வா ஸலவணஂ க்ஷாரஂ ஶிக்ரூணி மரிசாநி ச| யுக்த்யா ஸஂஸாதிதோ யூஷோ ஹிக்காஶ்வாஸவிகாரநுத்||௯௮|| காஸமர்தகபத்ராணாஂ யூஷஃ ஶோபாஞ்ஜநஸ்ய ச| ஶுஷ்கமூலகயூஷஶ்ச ஹிக்காஶ்வாஸநிவாரணஃ||௯௯|| ஸததிவ்யோஷஸர்பிஷ்கோ யூஷோ வார்தாகஜோ ஹிதஃ| ஶாலிஷஷ்டிககோதூமயவாந்நாந்யநவாநி ச||௧௦௦|| ஹிங்குஸௌவர்சலாஜாஜீபிடபௌஷ்கரசித்ரகைஃ| ஸித்தா கர்கடஶங்க்யா ச யவாகூஃ ஶ்வாஸஹிக்கிநாம்||௧௦௧|| தஶமூலீஶடீராஸ்நாபிப்பலீமூலபௌஷ்கரைஃ| ஶங்கீதாமலகீபார்கீகுடூசீநாகராம்புபிஃ||௧௦௨|| யவாகூஂ விதிநா ஸித்தாஂ கஷாயஂ வா பிபேந்நரஃ| காஸஹத்க்ரஹபார்ஶ்வார்திஹிக்காஶ்வாஸப்ரஶாந்தயே||௧௦௩|| புஷ்கராஹ்வஶடீவ்யோஷமாதுலுங்காம்லவேதஸைஃ| யோஜயேதந்நபாநாநி ஸஸர்பிர்பிடஹிங்குபிஃ||௧௦௪||
निदिग्धिकां बिल्वमध्यं कर्कटाख्यां दुरालभाम्| त्रिकण्टकं गुडूचीं च कुलत्थांश्च सचित्रकान्||९४|| जले पक्त्वा रसः पूतः पिप्पलीघृतभर्जितः| सनागरः सलवणः स्याद्यूषो भोजने हितः||९५|| रास्नां बलां पञ्चमूलं ह्रस्वं मुद्गान् सचित्रकान्| पक्त्वाऽम्भसि रसे तस्मिन् यूषः साध्यश्च पूर्ववत्||९६|| पल्लवान्मातुलुङ्गस्य निम्बस्य कुलकस्य च| पक्त्वा मुद्गांश्च सव्योषान् क्षारयूषं विपाचयेत्||९७|| दत्त्वा सलवणं क्षारं शिग्रूणि मरिचानि च| युक्त्या संसाधितो यूषो हिक्काश्वासविकारनुत्||९८|| कासमर्दकपत्राणां यूषः शोभाञ्जनस्य च| शुष्कमूलकयूषश्च हिक्काश्वासनिवारणः||९९|| सदधिव्योषसर्पिष्को यूषो वार्ताकजो हितः| शालिषष्टिकगोधूमयवान्नान्यनवानि च||१००|| हिङ्गुसौवर्चलाजाजीबिडपौष्करचित्रकैः| सिद्धा कर्कटशृङ्ग्या च यवागूः श्वासहिक्किनाम्||१०१|| दशमूलीशटीरास्नापिप्पलीमूलपौष्करैः| शृङ्गीतामलकीभार्गीगुडूचीनागराम्बुभिः||१०२|| यवागूं विधिना सिद्धां कषायं वा पिबेन्नरः| कासहृद्ग्रहपार्श्वार्तिहिक्काश्वासप्रशान्तये||१०३|| पुष्कराह्वशटीव्योषमातुलुङ्गाम्लवेतसैः| योजयेदन्नपानानि ससर्पिर्बिडहिङ्गुभिः||१०४||
🔊 Audio coming soon
நிதிக்திகாமித்யாதி| யூஷவிதாநஸாமாந்யபடிதஸ்யாபி குலத்தஸ்ய யூஷப்ரகதித்வாத்யூஷஸாதநோபயௌகிகஂ மாநஂ கஹ்யதே; ஶேஷத்ரவ்யஂ து யூஷஸாதநமாநேந கஹ்யதே| பிப்பலீஸாதிதே கதே பிப்பலீயுக்தே கதே வா பர்ஜித இதி பிப்பலீகதபர்ஜிதஃ| ஏவஂ ராஸ்நாமித்யாதௌ ரஸஸ்ய ப்ராதாந்யம்| பூர்வவதித்யநேந பிப்பலீகதபர்ஜநாதிகமதிதிஶதி| க்ஷாரேண யுக்தோ யூஷஃ க்ஷாரயூஷஃ, க்ஷாரஃ அபாமார்காதிஃ| காஸமர்தாதீநாஂ யதாயோக்யதயா ப்ரக்ஷேபஃ| ஜலமாநாதிநா ஸஂஸ்கார உந்நேயஃ| தஶமூலீத்யாதௌ கஷாயஶப்தஃ பாநீயஸ்தாநவிஹிதத்வாதர்தஶதே ஜலே ஏவ வர்ததே||௯௪-௧௦௪||
Adhikarana 28 (105-120) · Śloka 120
தஶமூலஸ்ய வா க்வாதமதவா தேவதாருணஃ| தஷிதோ மதிராஂ வாऽபி ஹிக்காஶ்வாஸீ பிபேந்நரஃ||௧௦௫|| பாடாஂ மதுரஸாஂ ராஸ்நாஂ ஸரலஂ தேவதாரு ச| ப்ரக்ஷால்ய ஜர்ஜரீகத்ய ஸுராமண்டே நிதாபயேத்||௧௦௬|| தஂ மந்தலவணஂ கத்வா பிஷக் ப்ரஸதஸம்மிதம்| பாயயேத்து ததோ ஹிக்கா ஶ்வாஸஶ்சைவோபஶாம்யதி||௧௦௭|| ஹிங்கு ஸௌவர்சலஂ கோலஂ ஸமங்காஂ பிப்பலீஂ பலாம்| மாதுலுங்கரஸே பிஷ்டமாரநாலேந வா பிபேத்||௧௦௮|| ஸௌவர்சலஂ நாகரஂ ச பார்கீஂ த்விஶர்கராயுதம்| உஷ்ணாம்புநா பிபேதேதத்திக்காஶ்வாஸவிகாரநுத்||௧௦௯|| பார்கீநாகரயோஃ கல்கஂ மரிசக்ஷாரயோஸ்ததா| பீதத்ருசித்ரகாஸ்போதாமூர்வாணாஂ சாம்புநா பிபேத்||௧௧௦|| மதூலிகா துகாக்ஷீரீ நாகரஂ பிப்பலீ ததா| உத்காரிகா கதே ஸித்தா ஶ்வாஸே பித்தாநுபந்தஜே||௧௧௧|| ஶ்வாவிதஂ ஶஶமாஂஸஂ ச ஶல்லகஸ்ய ச ஶோணிதம்| பிப்பலீகதஸித்தாநி ஶ்வாஸே வாதாநுபந்தஜே||௧௧௨|| ஸுவர்சலாரஸோ துக்தஂ கதஂ த்ரிகடுகாந்விதம்| ஶால்யோதநஸ்யாநுபாநஂ வாதபித்தாநுகே ஹிதம்||௧௧௩|| ஶிரீஷபுஷ்பஸ்வரஸஃ ஸப்தபர்ணஸ்ய வா புநஃ| பிப்பலீமதுஸஂயுக்தஃ கபபித்தாநுகே மதஃ||௧௧௪|| மதுகஂ பிப்பலீமூலஂ குடோ கோஶ்வஶகத்ரஸஃ | கதஂ க்ஷௌத்ரஂ காஸஶ்வாஸஹிக்காபிஷ்யந்திநாஂ ஶுபம்||௧௧௫|| கராஶ்வோஷ்ட்ரவராஹாணாஂ மேஷஸ்ய ச கஜஸ்ய ச| ஶகத்ரஸஂ பஹுகபே சைகைகஂ மதுநா பிபேத்||௧௧௬|| க்ஷாரஂ சாப்யஶ்வகந்தாயா லிஹ்யாந்நா க்ஷௌத்ரஸர்பிஷா| மயூரபாதநாலஂ வா ஶகலஂ ஶல்லகஸ்ய வா||௧௧௭|| ஶ்வாவிஜ்ஜாண்டகசாஷாணாஂ ரோமாணி குரரஸ்ய வா| ஶங்க்யேகத்விஶபாநாஂ வா சர்மாஸ்தீநி குராஂஸ்ததா||௧௧௮|| ஸர்வாண்யேகைகஶோ வாऽபி தக்த்வா க்ஷௌத்ரகதாந்விதம்| சூர்ணஂ லீட்வா ஜயேத் காஸஂ ஹிக்காஂ ஶ்வாஸஂ ச தாருணம்||௧௧௯|| ஏதே ஹி கபஸஂருத்தகதிப்ராணப்ரகோபஜாஃ | தஸ்மாத்தந்மார்கஶுத்த்யர்தஂ தேயா லேஹா ந நிஷ்கபே||௧௨௦||
दशमूलस्य वा क्वाथमथवा देवदारुणः| तृषितो मदिरां वाऽपि हिक्काश्वासी पिबेन्नरः||१०५|| पाठां मधुरसां रास्नां सरलं देवदारु च| प्रक्षाल्य जर्जरीकृत्य सुरामण्डे निधापयेत्||१०६|| तं मन्दलवणं कृत्वा भिषक् प्रसृतसम्मितम्| पाययेत्तु ततो हिक्का श्वासश्चैवोपशाम्यति||१०७|| हिङ्गु सौवर्चलं कोलं समङ्गां पिप्पलीं बलाम्| मातुलुङ्गरसे पिष्टमारनालेन वा पिबेत्||१०८|| सौवर्चलं नागरं च भार्गीं द्विशर्करायुतम्| उष्णाम्बुना पिबेदेतद्धिक्काश्वासविकारनुत्||१०९|| भार्गीनागरयोः कल्कं मरिचक्षारयोस्तथा| पीतद्रुचित्रकास्फोतामूर्वाणां चाम्बुना पिबेत्||११०|| मधूलिका तुगाक्षीरी नागरं पिप्पली तथा| उत्कारिका घृते सिद्धा श्वासे पित्तानुबन्धजे||१११|| श्वाविधं शशमांसं च शल्लकस्य च शोणितम्| पिप्पलीघृतसिद्धानि श्वासे वातानुबन्धजे||११२|| सुवर्चलारसो दुग्धं घृतं त्रिकटुकान्वितम्| शाल्योदनस्यानुपानं वातपित्तानुगे हितम्||११३|| शिरीषपुष्पस्वरसः सप्तपर्णस्य वा पुनः| पिप्पलीमधुसंयुक्तः कफपित्तानुगे मतः||११४|| मधुकं पिप्पलीमूलं गुडो गोश्वशकृद्रसः | घृतं क्षौद्रं कासश्वासहिक्काभिष्यन्दिनां शुभम्||११५|| खराश्वोष्ट्रवराहाणां मेषस्य च गजस्य च| शकृद्रसं बहुकफे चैकैकं मधुना पिबेत्||११६|| क्षारं चाप्यश्वगन्धाया लिह्यान्ना क्षौद्रसर्पिषा| मयूरपादनालं वा शकलं शल्लकस्य वा||११७|| श्वाविज्जाण्डकचाषाणां रोमाणि कुररस्य वा| शृङ्ग्येकद्विशफानां वा चर्मास्थीनि खुरांस्तथा||११८|| सर्वाण्येकैकशो वाऽपि दग्ध्वा क्षौद्रघृतान्वितम्| चूर्णं लीढ्वा जयेत् कासं हिक्कां श्वासं च दारुणम्||११९|| एते हि कफसंरुद्धगतिप्राणप्रकोपजाः | तस्मात्तन्मार्गशुद्ध्यर्थं देया लेहा न निष्कफे||१२०||
🔊 Audio coming soon
ஆஸ்போதா அபரமல்லிகேதி க்யாதா| மதூலிகா அல்பகோதூமாஃ| ஶ்வாவிதமிதி ஶல்லகஸ்ய மாஂஸம்| மயூரபாதநாலமிதி நாலஂ மயூரபிச்சஸ்யைவ நாலம்| கதமத்ர ப்ரஸ்தமாநம்| ஶகலமிதி மத்ஸ்யஶகலாகாரம்| ஜாண்டகஃ மருதேஶோத்பவஃ ப்ராணீ பஷ்டமாத்ரே ஸங்கோசமுபயாதி| ஏகோऽத்விவிதாபிந்நஃ ஶபோ யேஷாஂ தே ஏகஶபா அஶ்வாதயஃ, த்விஶபா ஹரிணாதயஃ| தந்மார்கஶுத்த்யர்தமிதி ப்ராணமார்கஶுத்த்யர்தம்||௧௦௫-௧௨௦||
Adhikarana 29 (121-122) · Śloka 122
காஸிநே ச்சர்தநஂ தத்யாத் ஸ்வரபங்கே ச புத்திமாந்| வாதஶ்லேஷ்மஹரைர்யுக்தஂ தமகே து விரேசநம்||௧௨௧|| உதீர்யதே பஶதரஂ மார்கரோதாத்வஹஜ்ஜலம்| யதா ததாऽநிலஸ்தஸ்ய மார்கஂ நித்யஂ விஶோதயேத்||௧௨௨||
कासिने च्छर्दनं दद्यात् स्वरभङ्गे च बुद्धिमान्| वातश्लेष्महरैर्युक्तं तमके तु विरेचनम्||१२१|| उदीर्यते भृशतरं मार्गरोधाद्वहज्जलम्| यथा तथाऽनिलस्तस्य मार्गं नित्यं विशोधयेत्||१२२||
🔊 Audio coming soon
காஸிந இதி ஹிக்காஶ்வாஸயுக்த ஏவ காஸீ| உதீர்யத இத்யாதௌ அநிலஃ கபமார்கநிரோதாதுதீர்யத இதி தர்ஶயதி||௧௨௧-௧௨௨||
Adhikarana 30 (123-124) · Śloka 124
ஶடீசோரகஜீவந்தீத்வங்முஸ்தஂ புஷ்கராஹ்வயம்| ஸுரஸஂ தாமலக்யேலா பிப்பல்யகுரு நாகரம்||௧௨௩|| வாலகஂ ச ஸமஂ சூர்ணஂ கத்வாऽஷ்டகுணஶர்கரம்| ஸர்வதா தமகே ஶ்வாஸே ஹிக்காயாஂ ச ப்ரயோஜயேத்||௧௨௪||
शटीचोरकजीवन्तीत्वङ्मुस्तं पुष्कराह्वयम्| सुरसं तामलक्येला पिप्पल्यगुरु नागरम्||१२३|| वालकं च समं चूर्णं कृत्वाऽष्टगुणशर्करम्| सर्वथा तमके श्वासे हिक्कायां च प्रयोजयेत्||१२४||
🔊 Audio coming soon
ஶடீத்யாதிகே ஸமஂ சூர்ணமிதி வாலகாந்தஂ த்ரவ்யஂ ஸமம்| அஷ்டகுணஶர்கரமிதி ஏகபாகாபேக்ஷயாऽஷ்டகுணஶர்கரம்| ஸர்வதேதி பாநபோஜநலேஹாதிஷு||௧௨௩-௧௨௪||
Adhikarana 31 (125-128) · Śloka 128
முக்தாப்ரவாலவைதூர்யஶங்கஸ்படிகமஞ்ஜநம்| ஸஸாரகந்தகாசார்கஸூக்ஷ்மைலாலவணத்வயம் ||௧௨௫|| தாம்ராயோரஜஸீ ரூப்யஂ ஸஸௌகந்திகஸீஸகம் | ஜாதீபலஂ ஶணாத்பீஜமபாமார்கஸ்ய தண்டுலாஃ||௧௨௬|| ஏஷாஂ பாணிதலஂ சூர்ணஂ துல்யாநாஂ க்ஷௌத்ரஸர்பிஷா| ஹிக்காஂ ஶ்வாஸஂ ச காஸஂ ச லீடமாஶு நியச்சதி||௧௨௭|| அஞ்ஜநாத்திமிரஂ காசஂ நீலிகாஂ புஷ்பகஂ தமஃ| மல்யஂ கண்டூமபிஷ்யந்தமர்ம சைவ ப்ரணாஶயேத்||௧௨௮|| இதி முக்தாத்யஂ சூர்ணம்|
मुक्ताप्रवालवैदूर्यशङ्खस्फटिकमञ्जनम्| ससारगन्धकाचार्कसूक्ष्मैलालवणद्वयम् ||१२५|| ताम्रायोरजसी रूप्यं ससौगन्धिकसीसकम् | जातीफलं शणाद्बीजमपामार्गस्य तण्डुलाः||१२६|| एषां पाणितलं चूर्णं तुल्यानां क्षौद्रसर्पिषा| हिक्कां श्वासं च कासं च लीढमाशु नियच्छति||१२७|| अञ्जनात्तिमिरं काचं नीलिकां पुष्पकं तमः| मल्यं कण्डूमभिष्यन्दमर्म चैव प्रणाशयेत्||१२८|| इति मुक्ताद्यं चूर्णम्|
🔊 Audio coming soon
முக்தேத்யாதௌ ஸஸாரஃ ஸ்படிக ஏவ| லவணத்வயஂ ஸௌவர்சலஂ ஸைந்தவஂ ச| ஸௌகந்த்யஂ மாணிக்யபேதஃ| ஸீஸகஂ ஸௌவீராஞ்ஜநஂ, கேசித் கஸேருகமிஷந்நீலபீதமணிமாஹுஃ| பாணிதலஂ கர்ஷஃ| மல்யமிதி மலதிக்தாக்ஷிதாம்||௧௨௫-௧௨௮||
Adhikarana 32 (129-134) · Śloka 134
ஶடீபுஷ்கரமூலாநாஂ சூர்ணமாமலகஸ்ய ச| மதுநா ஸஂயுதஂ லேஹ்யஂ சூர்ணஂ வா காலலோஹஜம்||௧௨௯|| ஸஶர்கராஂ தாமலகீஂ த்ராக்ஷாஂ கோஶ்வஶகத்ரஸம்| துல்யஂ குடஂ நாகரஂ ச ப்ராஶயேந்நாவயேத்ததா||௧௩௦|| லஶுநஸ்ய பலாண்டோர்வா மூலஂ கஞ்ஜநகஸ்ய வா| நாவயேச்சந்தநஂ வாऽபி நாரீக்ஷீரேண ஸஂயுதம்||௧௩௧|| ஸுகோஷ்ணஂ கதமண்டஂ வா ஸைந்தவேநாவசூர்ணிதம்| நாவயேந்மாக்ஷிகீஂ விஷ்டாமலக்தகரஸேந வா||௧௩௨|| நாரீக்ஷீரேண ஸித்தஂ வா ஸர்பிர்மதுரகைரபி| பீதஂ நஸ்தோ நிஷிக்தஂ வா ஸத்யோ ஹிக்காஂ நியச்சதி||௧௩௩|| ஸகதுஷ்ணஂ ஸகச்சீதஂ வ்யத்யாஸாத்திக்கிநாஂ பயஃ| பாநே நஸ்தஃக்ரியாயாஂ வா ஶர்கராமதுஸஂயுதம்||௧௩௪||
शटीपुष्करमूलानां चूर्णमामलकस्य च| मधुना संयुतं लेह्यं चूर्णं वा काललोहजम्||१२९|| सशर्करां तामलकीं द्राक्षां गोश्वशकृद्रसम्| तुल्यं गुडं नागरं च प्राशयेन्नावयेत्तथा||१३०|| लशुनस्य पलाण्डोर्वा मूलं गृञ्जनकस्य वा| नावयेच्चन्दनं वाऽपि नारीक्षीरेण संयुतम्||१३१|| सुखोष्णं घृतमण्डं वा सैन्धवेनावचूर्णितम्| नावयेन्माक्षिकीं विष्ठामलक्तकरसेन वा||१३२|| नारीक्षीरेण सिद्धं वा सर्पिर्मधुरकैरपि| पीतं नस्तो निषिक्तं वा सद्यो हिक्कां नियच्छति||१३३|| सकृदुष्णं सकृच्छीतं व्यत्यासाद्धिक्किनां पयः| पाने नस्तःक्रियायां वा शर्करामधुसंयुतम्||१३४||
🔊 Audio coming soon
காலலோஹோ லோஹ ஏவ, கேசித்தீக்ஷ்ணஂ லோஹஂ வர்ணயந்தி| கஞ்ஜநகஂ லோஹிதபலாண்டுஃ| மாக்ஷிகீமிதி மக்ஷிகாபவாம்| மதுரகைரிதி ஜீவநீயைஃ| ஸகதிதி கதாசித்| வ்யத்யாஸாதிதி விபர்யாஸாத்; உஷ்ணஂ பயஃ கத்வா ஶீதஂ கர்தவ்யம்| மதுஸஂயோகஶ்சாத்ர விருத்தத்வாதுஷ்ணே ந கர்தவ்யஃ||௧௨௯-௧௩௪||
Adhikarana 33 (135-140) · Śloka 141
அதோபாகைர்கதஂ ஸித்தஂ ஸத்யோ ஹிக்காஂ நியச்சதி| பிப்பலீமதுயுக்தௌ வா ரஸௌ தாத்ரீகபித்தயோஃ||௧௩௫|| லாஜாலாக்ஷாமதுத்ராக்ஷாபிப்பல்யஶ்வஶகத்ரஸாந்| லிஹ்யாத் கோலமதுத்ராக்ஷாபிப்பலீநாகராணி வா||௧௩௬|| ஶீதாம்புஸேகஃ ஸஹஸா த்ராஸோ விஸ்மாபநஂ பயம்| க்ரோதஹர்ஷப்ரியோத்வேகா ஹிக்காப்ரச்யாவநா மதாஃ||௧௩௭|| ஹிக்காஶ்வாஸவிகாராணாஂ நிதாநஂ யத் ப்ரகீர்திதம்| வர்ஜ்யமாரோக்யகாமைஸ்தத்திக்காஶ்வாஸவிகாரிபிஃ||௧௩௮|| ஹிக்காஶ்வாஸாநுபந்தா யே ஶுஷ்கோரஃகண்டதாலுகாஃ| ப்ரகத்யா ரூக்ஷதேஹாஶ்ச ஸர்பிர்பிஸ்தாநுபாசரேத்||௧௩௯|| தஶமூலரஸே ஸர்பிர்ததிமண்டே ச ஸாதயேத்| கஷ்ணாஸௌவர்சலக்ஷாரவயஃஸ்தாஹிங்குசோரகைஃ||௧௪௦|| காயஸ்தயா ச தத் பாநாத்திக்காஶ்வாஸௌ ப்ரணாஶயேத்|௧௪௧|
अधोभागैर्घृतं सिद्धं सद्यो हिक्कां नियच्छति| पिप्पलीमधुयुक्तौ वा रसौ धात्रीकपित्थयोः||१३५|| लाजालाक्षामधुद्राक्षापिप्पल्यश्वशकृद्रसान्| लिह्यात् कोलमधुद्राक्षापिप्पलीनागराणि वा||१३६|| शीताम्बुसेकः सहसा त्रासो विस्मापनं भयम्| क्रोधहर्षप्रियोद्वेगा हिक्काप्रच्यावना मताः||१३७|| हिक्काश्वासविकाराणां निदानं यत् प्रकीर्तितम्| वर्ज्यमारोग्यकामैस्तद्धिक्काश्वासविकारिभिः||१३८|| हिक्काश्वासानुबन्धा ये शुष्कोरःकण्ठतालुकाः| प्रकृत्या रूक्षदेहाश्च सर्पिर्भिस्तानुपाचरेत्||१३९|| दशमूलरसे सर्पिर्दधिमण्डे च साधयेत्| कृष्णासौवर्चलक्षारवयःस्थाहिङ्गुचोरकैः||१४०|| कायस्थया च तत् पानाद्धिक्काश्वासौ प्रणाशयेत्|१४१|
🔊 Audio coming soon
அதோபாகைரிதி விரேசநத்ரவ்யைஃ| தஶமூலீத்யாதௌ ததிமண்டஃ மஸ்துஃ| தஶமூலக்வாதததிமண்டாநாஂ ச மிலித்வா சாதுர்குண்யம்| வயஸ்தா ப்ராஹ்மீ| காயஸ்தா ஸுரஸா||௧௩௫-௧௪௦||-
Adhikarana 34 (141-144) · Śloka 144
தேஜோவத்யபயா குஷ்டஂ பிப்பலீ கடுரோஹிணீ||௧௪௧|| பூதீகஂ பௌஷ்கரஂ மூலஂ பலாஶஶ்சித்ரகஃ ஶடீ| ஸௌவர்சலஂ தாமலகீ ஸைந்தவஂ பில்வபேஶிகா||௧௪௨|| தாலீஸபத்ரஂ ஜீவந்தீ வசா தைரக்ஷஸம்மிதைஃ| ஹிங்குபாதைர்கதப்ரஸ்தஂ பசேத்தோயே சதுர்குணே||௧௪௩|| ஏதத்யதாபலஂ பீத்வா ஹிக்காஶ்வாஸௌ ஜயேந்நரஃ| ஶோதாநிலார்ஶோக்ரஹணீஹத்பார்ஶ்வருஜ ஏவ ச||௧௪௪|| இதி தேஜோவத்யாதிகதம்|
तेजोवत्यभया कुष्ठं पिप्पली कटुरोहिणी||१४१|| भूतीकं पौष्करं मूलं पलाशश्चित्रकः शटी| सौवर्चलं तामलकी सैन्धवं बिल्वपेशिका||१४२|| तालीसपत्रं जीवन्ती वचा तैरक्षसम्मितैः| हिङ्गुपादैर्घृतप्रस्थं पचेत्तोये चतुर्गुणे||१४३|| एतद्यथाबलं पीत्वा हिक्काश्वासौ जयेन्नरः| शोथानिलार्शोग्रहणीहृत्पार्श्वरुज एव च||१४४|| इति तेजोवत्यादिघृतम्|
🔊 Audio coming soon
தேஜோவத்யாதௌ தேஜோவதீ சவிகா| ஹிங்குபாதைரித்யத்ர ஹிங்குபாதஶப்தேந ஹிங்கு ஏககர்ஷாபேக்ஷயா ஶாணமாநஂ கஹ்யதே| ததாஹி அயமேவ யோகோ ஹாரீதேந “தேஜோவதீ” இத்யாதிநா படித்வா உக்தஃ- “கல்கைஸ்தைரக்ஷஸம்மிதைஃ| ஹிங்குஶாணேந ஸஂயுக்தைர்கதப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்” இத்யாதி||௧௪௧-௧௪௪||
Adhikarana 35 (145-146) · Śloka 146
மநஃஶிலாஸர்ஜரஸலாக்ஷாரஜநிபத்மகைஃ| மஞ்ஜிஷ்டைலைஶ்ச கர்ஷாஂஶைஃ ப்ரஸ்தஃ ஸித்தோ கதாத்திதஃ||௧௪௫|| ஜீவநீயோபஸித்தஂ வா ஸக்ஷௌத்ரஂ லேஹயேத்ததம்| த்ர்யூஷணஂ தாதிகஂ வாऽபி பிபேத்வாஸாகதஂ ததா||௧௪௬|| இதி மநஃஶிலாதிகதம்|
मनःशिलासर्जरसलाक्षारजनिपद्मकैः| मञ्जिष्ठैलैश्च कर्षांशैः प्रस्थः सिद्धो घृताद्धितः||१४५|| जीवनीयोपसिद्धं वा सक्षौद्रं लेहयेद्धृतम्| त्र्यूषणं दाधिकं वाऽपि पिबेद्वासाघृतं तथा||१४६|| इति मनःशिलादिघृतम्|
🔊 Audio coming soon
வாஸாகதமிதி குல்மோக்தம்| த்ர்யூஷணமிதி “த்ர்யூஷணஂ த்ரிபலாஂ” (சி.அ.௧௮) இத்யாதிநா த்ர்யூஷணஸஞ்ஜ்ஞயைவ காஸசிகித்ஸிதே வக்ஷ்யமாணம்||௧௪௫-௧௪௬||
Adhikarana 36 (147-150) · Śloka 150
யத்கிஞ்சித் கபவாதக்நமுஷ்ணஂ வாதாநுலோமநம்| பேஷஜஂ பாநமத்ரஂ வா தத்திதஂ ஶ்வாஸஹிக்கிநே||௧௪௭|| வாதகத்வா கபஹரஂ கபகத்வாऽநிலாபஹம்| கார்யஂ நைகாந்திகஂ தாப்யாஂ ப்ராயஃ ஶ்ரேயோऽநிலாபஹம்||௧௪௮|| ஸர்வேஷாஂ பஂஹணே ஹ்யல்பஃ ஶக்யஶ்ச ப்ராயஶோ பவேத்| நாத்யர்தஂ ஶமநேऽபாயோ பஶோऽஶக்யஶ்ச கர்ஶநே||௧௪௯|| தஸ்மாச்சுத்தாநஶுத்தாஂஶ்ச ஶமநைர்பஂஹணைரபி| ஹிக்காஶ்வாஸார்திதாஞ்ஜந்தூந் ப்ராயஶஃ ஸமுபாசரேத்||௧௫௦||
यत्किञ्चित् कफवातघ्नमुष्णं वातानुलोमनम्| भेषजं पानमत्रं वा तद्धितं श्वासहिक्किने||१४७|| वातकृद्वा कफहरं कफकृद्वाऽनिलापहम्| कार्यं नैकान्तिकं ताभ्यां प्रायः श्रेयोऽनिलापहम्||१४८|| सर्वेषां बृंहणे ह्यल्पः शक्यश्च प्रायशो भवेत्| नात्यर्थं शमनेऽपायो भृशोऽशक्यश्च कर्शने||१४९|| तस्माच्छुद्धानशुद्धांश्च शमनैर्बृंहणैरपि| हिक्काश्वासार्दिताञ्जन्तून् प्रायशः समुपाचरेत्||१५०||
🔊 Audio coming soon
அநுக்தசிகித்ஸாபக்ஷக்ரஹணார்தமாஹ- யத்கிஞ்சிதித்யாதி| அநைகாந்திகஂ கர்தவ்யவிதிமாஹ- வாதகதித்யாதி| அத்ர ஹிக்காஶ்வாஸயோஶ்சிகித்ஸிதே விதித்ரயஂ- தத்ர தாவத் கபவாதஹரஂ ப்ரதாநமேவோக்தஂ, யத்து அவஶிஷ்டஂ தத்ர தோஷஸ்ய வித்யமாநதயா அநைகாந்தேந கரணஂ ஜ்ஞேயம், ஏவமுக்தேऽபி அநைகாந்தேந சிகித்ஸாத்வயகரணே வாதஹரஸ்யைவ ப்ராதாந்யஂ ஜ்ஞேயம்| தாப்யாமித்யாதி| அநிலாபஹஂ ச பஂஹணஂ ஸமாநஂ பவதி| தத்ரோபபத்திமாஹ- ஸர்வேஷாமித்யாதிநா| கதாந்தராநபி ஜ்வராதீந் ஹிக்காஶ்வாஸவத்பஂஹணார்ஹாநாஹ- பஂஹணே க்ரியமாணே ஹ்யல்போऽபாயோ பவதி; ஶக்யஃ ப்ரதீகாரோ பவதி, பஂஹணஜநிதபலாநாஂ ஸுகஜயவ்யாபத்திகத்வாதிதி பாவஃ| ஶமநே து நாத்யர்தமபாயோ பவதி| கர்ஶநே து க்ரியமாணேऽஶக்யோऽபாயோ பவதி பஶஶ்ச பவதி| அஶக்ய இதி அஸாத்யஃ| ஏததபி கர்ஶநேந அல்பபலே புருஷே பேஷஜாதிநா ரோகஜயஸ்ய துஃஶகத்வாதிதி ஜ்ஞேயம்| அத ஏவ ஶமநைர்பஹணைரிதி உபஸஂஹாரஂ கரிஷ்யதி| கிஂவா பஂஹணரூபே ஶமநே க்ரியமாணே நாவஶ்யமபாயோ பவதி, பவந்நபி அல்பஃ ஶக்யஶ்ச பவதி, கர்ஶநே து க்ரியமாணே அபாயோ பவதீதி யோஜ்யம்| ந்யாயோபபாதிதஂ பஂஹணஶமநஂ பஂஹணஂ வா ப்ராயஃ கர்தவ்யதயோபஸஂஹரந்நாஹ- தஸ்மாதித்யாதி| அத்ர ஶமநமஶுத்தவிஷயஂ, பஂஹணஂ ச ஶுத்தவிஷயஂ கேசிதாஹுஃ; ஶமநஸ்யைவ து பஂஹணத்வஂ கேசிதுதாஹரந்தி||௧௪௭-௧௫௦||
Adhikarana 37 (151) · Śloka 151
தத்ர ஶ்லோகஃ- துர்ஜயத்வே ஸமுத்பத்தௌ க்ரியைகத்வே ச காரணம்| லிங்கஂ பத்யஂ ச ஹிக்காநாஂ ஶ்வாஸாநாஂ சேஹ தர்ஶிதம்||௧௫௧||
तत्र श्लोकः- दुर्जयत्वे समुत्पत्तौ क्रियैकत्वे च कारणम्| लिङ्गं पथ्यं च हिक्कानां श्वासानां चेह दर्शितम्||१५१||
🔊 Audio coming soon
துர்ஜய இத்யாதிகோऽத்யாயார்தஸங்க்ரஹோ வ்யக்தஃ||௧௫௧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 17
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே சிகித்ஸாஸ்தாநே ஹிக்காஶ்வாஸசிகித்ஸிதஂ நாம ஸப்ததஶோऽத்யாயஃ||௧௭||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते चिकित्सास्थाने हिक्काश्वासचिकित्सितं नाम सप्तदशोऽध्यायः||१७||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே ஹிக்காஶ்வாஸசிகித்ஸிதஂ நாம ஸப்ததஶோऽத்யாயஃ||௧௭||