Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஃ ப்ரமேஹசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातः प्रमेहचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
நிதாநோக்தஸம்பந்தக்ரமாதேவ குல்மசிகித்ஸிதாதநு மேஹசிகித்ஸிதமுச்யதே||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
நிர்மோஹமாநாநுஶயோ நிராஶஃ புநர்வஸுர்ஜ்ஞாநதபோவிஶாலஃ| காலேऽக்நிவேஶாய ஸஹேதுலிங்காநுவாச மேஹாஞ்ஶமநஂ ச தேஷாம்||௩||
निर्मोहमानानुशयो निराशः पुनर्वसुर्ज्ञानतपोविशालः| कालेऽग्निवेशाय सहेतुलिङ्गानुवाच मेहाञ्शमनं च तेषाम्||३||
🔊 Audio coming soon
நிர்கதா மோஹாதயோ யஸ்ய ஸ ததா; அநுஶயஃ கோபஃ| நிர்கதா ஆஶா யஸ்ய ஸ நிராஶஃ நீராகஃ| நிதாநோக்தமபி ஹேதுலிங்காதி புநஃ ப்ரகரணவஶாத் ஸகலமுச்யதே||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ஆஸ்யாஸுகஂ ஸ்வப்நஸுகஂ ததீநி க்ராம்யௌதகாநூபரஸாஃ பயாஂஸி| நவாந்நபாநஂ குடவைகதஂ ச ப்ரமேஹஹேதுஃ கபகச்ச ஸர்வம்||௪||
आस्यासुखं स्वप्नसुखं दधीनि ग्राम्यौदकानूपरसाः पयांसि| नवान्नपानं गुडवैकृतं च प्रमेहहेतुः कफकृच्च सर्वम्||४||
🔊 Audio coming soon
ஆஸ்யாஸுகமிதி ஸுகஜநிகா ஆஸ்யா ந துஃகஜநிகா, ஏவஂ ஸ்வப்நஸுகஂ ச ஜ்ஞேயஂ; ஶய்யாதிதோஷேண துஃகஸ்வப்நஂ துஃகாஸ்யா ச ந ப்ரமேஹஹேதுஃ| குடவைகதஂ குடகதா பக்ஷ்யாஃ||௪||
Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6
மேதஶ்ச மாஂஸஂ ச ஶரீரஜஂ ச க்லேதஂ கபோ பஸ்திகதஂ ப்ரதூஷ்ய| கரோதி மேஹாந் ஸமுதீர்ணமுஷ்ணைஸ்தாநேவ பித்தஂ பரிதூஷ்ய சாபி||௫|| க்ஷீணேஷு தோஷேஷ்வவகஷ்ய பஸ்தௌ தாதூந் ப்ரமேஹாநநிலஃ கரோதி| தோஷோ ஹி பஸ்திஂ ஸமுபேத்ய மூத்ரஂ ஸந்தூஷ்ய மேஹாஞ்ஜநயேத்யதாஸ்வம்||௬||
मेदश्च मांसं च शरीरजं च क्लेदं कफो बस्तिगतं प्रदूष्य| करोति मेहान् समुदीर्णमुष्णैस्तानेव पित्तं परिदूष्य चापि||५|| क्षीणेषु दोषेष्ववकृष्य बस्तौ धातून् प्रमेहाननिलः करोति| दोषो हि बस्तिं समुपेत्य मूत्रं सन्दूष्य मेहाञ्जनयेद्यथास्वम्||६||
🔊 Audio coming soon
மேதஶ்ச மாஂஸஂ சேத்யாதிநா கபஜாதிமேஹஸம்ப்ராப்திஃ| கபஜா ஏவ மேஹா பூயஸ்த்வேந ஸாத்யத்வேந சாதாவுச்யந்தே| க்ஷீணேஷ்விதி கபபித்தேஷு, த்வயோஶ்ச பஹுவசநஂ வ்யக்த்யபேக்ஷயா ஜ்ஞேயம்; க்ஷீணேஷ்விதி வத்தவாதாபேக்ஷயா க்ஷீணேஷு; தேந வத்தே கபே பித்தே வா யோ வாயுஃ க்ரமேண வத்தோ பவதி ஸ நேஹாஸாத்யமேஹசதுஷ்டயகரணே விவக்ஷித இதி தர்ஶயதி , தத்ர சிகித்ஸாவிதாநாத் ஸாத்யத்வமஸ்தி- “யா வாதமேஹாந் ப்ரதிபூர்வமுக்தா வாதோல்பணாநாஂ விஹிதா க்ரியா ஸா| வாயுர்ஹி மேஹேஷ்வதிகர்ஶிதாநாஂ குப்யத்யஸாத்யாந் ப்ரதி நாஸ்தி சிந்தா” இதி| தாதூநிதி மஜ்ஜௌஜோலஸீகாக்யாந்| ஸர்வமேஹாநாஂ ஸாமாந்யஸம்ப்ராப்திமாஹ- தோஷோ ஹீத்யாதி||௫-௬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ஸாத்யாஃ கபோத்தா தஶ, பித்தஜாஃ ஷட் யாப்யா, ந ஸாத்யஃ பவநாச்சதுஷ்கஃ| ஸமக்ரியத்வாத்விஷமக்ரியத்வாந்மஹாத்யயத்வாச்ச யதாக்ரமஂ தே||௭||
साध्याः कफोत्था दश, पित्तजाः षट् याप्या, न साध्यः पवनाच्चतुष्कः| समक्रियत्वाद्विषमक्रियत्वान्महात्ययत्वाच्च यथाक्रमं ते||७||
🔊 Audio coming soon
ஸமக்ரியத்வாதிதி கபஸ்ய தோஷஸ்ய தூஷ்யஸ்ய மேதஃப்ரபதேஃ ஸமாநத்வாத் கடுதிக்தாதிக்ரியாயாஃ| விஷமக்ரியத்வாதிதி பித்தஸ்ய ஸஂஶமநசிகித்ஸாயாஃ கட்வாதிரூபாயா விஷமத்வாத்| மஹாத்யயத்வாதிதி மஜ்ஜாதிகம்பீரதாத்வபகர்ஷகத்வேந மஹாவ்யாபத்திகர்தகத்வாதாஶுகாரித்வாச்ச; சகாராந்நிதாநோக்தஂ விஷமக்ரியத்வஂ வாதாத்மகாநாஂ ஸமுச்சிநோதி| யதாக்ரமமிதி யதாஸங்க்யம்||௭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
கபஃ ஸபித்தஃ பவநஶ்ச தோஷா மேதோऽஸ்ரஶுக்ராம்புவஸாலஸீகாஃ| மஜ்ஜா ரஸௌஜஃ பிஶிதஂ ச தூஷ்யாஃ ப்ரமேஹிணாஂ, விஂஶதிரேவ மேஹாஃ||௮||
कफः सपित्तः पवनश्च दोषा मेदोऽस्रशुक्राम्बुवसालसीकाः| मज्जा रसौजः पिशितं च दूष्याः प्रमेहिणां, विंशतिरेव मेहाः||८||
🔊 Audio coming soon
கப இத்யாதிநா ஸர்வமேஹாநாஂ தோஷதூஷ்யஸங்க்ரஹமாஹ| ரஸஶ்ச ஓஜஶ்சேதி ரஸௌஜஃ, ஓஜஸோऽபி மதுமேஹே தூஷ்யத்வாத்| யத்யபி மேதஃப்ரபதயோ தூஷ்யா இஹ உச்யந்தே, ததாऽபி மேதோமாஂஸஶரீரக்லேதாநாமவஶ்யம்பாவிதயா பரிக்ரஹஃ| மஜ்ஜாதயஶ்ச ஸர்வமேஹே ந புநரவஶ்யஂ தூஷ்யந்தே, ஸ்தோகஂ வா துஷ்டா பவந்தி; கிஂவா ஸர்வமேஹாநாமேவ த்ரிதோஷத்வஂ ததா ஸகலதூஷ்யத்வஂ ச ‘கபஃ ஸபித்த’ இத்யாதிநா க்ரந்தேநோச்யதே; மேதோமாஂஸாதீநி த்வத்யர்ததூஷ்யோபதர்ஶநார்தஂ பதகுக்தாநி; யதஃ கியந்தஃஶிரஸீயே ஸகலமேஹவாசகஂ மதுமேஹஂ கதயதா தோஷத்ரயப்ரகோபோऽப்யுக்தஃ| ததாஹி- “ஸமாருதஸ்ய பித்தஸ்ய கபஸ்ய ச முஹுர்முஹுஃ| தர்ஶயத்யாகதிஂ கத்வா க்ஷயமாப்யாயதே புநஃ” (ஸூ.அ.௧௭) இத்யுக்தஂ; ததா ஸுஶ்ருதோऽப்யாஹ- “வாதபித்தமேதோபிரந்விதஃ ஶ்லேஷ்மா மேஹாஞ்ஜநயதி” (ஸு. நி.அ.௬) இதி| கபாதீநாஂ த்வ்யுல்பணாதிஸஂஸர்கஸ்யாநந்த்யேநாதிகப்ரமேஹஸங்க்யாப்ரஸக்திநிராஸார்தமாஹ- விஂஶதிரேவ மேஹா இதி||௮||
Adhikarana 7 (9-11) · Śloka 11
ஜலோபமஂ சேக்ஷுரஸோபமஂ வா கநஂ கநஂ சோபரி விப்ரஸந்நம்| ஶுக்லஂ ஸஶுக்ரஂ ஶிஶிரஂ ஶநைர்வா லாலேவ வா வாலுகயா யுதஂ வா||௯|| வித்யாத் ப்ரமேஹாந் கபஜாந் தஶைதாந் க்ஷாரோபமஂ காலமதாபி நீலம்| ஹாரித்ரமாஞ்ஜிஷ்டமதாபி ரக்தமேதாந் ப்ரமேஹாந் ஷடுஶந்தி பித்தாத்||௧௦|| மஜ்ஜௌஜஸா வா வஸயாऽந்விதஂ வா லஸீகயா வா ஸததஂ விபத்தம்| சதுர்விதஂ மூத்ரயதீஹ வாதாச்சேஷேஷு தாதுஷ்வபகர்ஷிதேஷு||௧௧||
जलोपमं चेक्षुरसोपमं वा घनं घनं चोपरि विप्रसन्नम्| शुक्लं सशुक्रं शिशिरं शनैर्वा लालेव वा वालुकया युतं वा||९|| विद्यात् प्रमेहान् कफजान् दशैतान् क्षारोपमं कालमथापि नीलम्| हारिद्रमाञ्जिष्ठमथापि रक्तमेतान् प्रमेहान् षडुशन्ति पित्तात्||१०|| मज्जौजसा वा वसयाऽन्वितं वा लसीकया वा सततं विबद्धम्| चतुर्विधं मूत्रयतीह वाताच्छेषेषु धातुष्वपकर्षितेषु||११||
🔊 Audio coming soon
ஜலோபமமித்யாதிநா தஶபிஃ ஶ்லேஷ்மகுணைஃ கதாந் தஶப்ரமேஹாநாஹ| ஏதச்ச நிதாநே ஸ்புடமநுஸர்தவ்யம்| கநஂ சோபரி விப்ரஸந்நமித்யநேந ஸாந்த்ரப்ரஸாதமேஹமாஹ| மஜ்ஜயா மஜ்ஜமேஹஃ, ஓஜஸா மதுமேஹஃ, வஸயா வஸாமேஹஃ, லஸிகயா ஹஸ்திமேஹ இதி ஜ்ஞேயாஃ| ஶேஷேஷ்விதி மேதஃப்ரபதிஷு ரஸாத்யுக்ததாதுவ்யதிரிக்தேஷு| அபகர்ஷிதேஷ்விதி க்ஷீணேஷு; க்ஷயஸ்தேஷாஂ ப்ரமேஹாரம்பகேண வாதேநைவ, உபோஷணாதிபிஃ கர்ஶநாத்வா க்ரியதே||௯-௧௧||
Adhikarana 8 (12) · Śloka 12
வர்ணஂ ரஸஂ ஸ்பர்ஶமதாபி கந்தஂ யதாஸ்வதோஷஂ பஜதே ப்ரமேஹஃ| ஶ்யாவாருணோ வாதகதஃ ஸஶூலோ மஜ்ஜாதிஸாத்குண்யமுபைத்யஸாத்யஃ||௧௨||
वर्णं रसं स्पर्शमथापि गन्धं यथास्वदोषं भजते प्रमेहः| श्यावारुणो वातकृतः सशूलो मज्जादिसाद्गुण्यमुपैत्यसाध्यः||१२||
🔊 Audio coming soon
ஸங்க்ஷேபேண கபஜாதிப்ரமேஹலக்ஷணமாஹ- வர்ணமித்யாதி| தத்ர கபஜே ஶ்வேதோ வர்ணோ, மதுரோ ரஸஃ, ஶீதஃ ஸ்பர்ஶஃ, ஆமஶ்ச கந்தோ பவதி| ஏவஂ பித்தமேஹேऽபி ஜ்ஞேயாஃ| வாயோஸ்த்வதிநிர்வர்ணத்வேந ப்ராபாவிகஂ காயவர்ணமாஹ- ஶ்யாவாருண இத்யாதி| மஜ்ஜாதிஸாத்குண்யஂ மஜ்ஜலஸீகாதிஸமாநகுணதாஂ யாதி| யத்யபி வாதிகோ மேஹோऽஸாத்ய ஏவோக்தஸ்ததாऽபி புநரிஹாஸாத்யவசநேந ய ஏவ உத்பத்திதஃ ப்ரபூதாகதிஃ ஸ ஏவ ஶ்யாவாருணத்வாதி ஸகலஂ லக்ஷணஂ பிபர்தி; யஸ்தூத்தரகாலஂ சாநுபத்தஃ ஸ ஸாத்யோ பவதி; தத்ர மஜ்ஜாதிஸாத்குண்யஂ நாவஶ்யஂ பவதீதி தர்ஶயதி| கிஂவோத்தரகாலமேவ யே வாதாநுபந்தாஃ ஶ்யாவாருணவர்ணாதியுக்தா பவந்தி தேऽப்யஸாத்யா பவந்தீதி| ததா கபபித்தஜா அபி மஜ்ஜாதியோகாதஸாத்யா ஏவ; உக்தஂ ச- “ஸர்வ ஏவ ப்ரமேஹாஸ்து காலேநாப்ரதிகாரிணஃ| மதுமேஹத்வமாயாந்தி ததாऽஸாத்யா பவந்தி ஹி” (ஸு. நி. அ. ௬)||௧௨||
Adhikarana 9 (13-14) · Śloka 14
ஸ்வேதோऽங்ககந்தஃ ஶிதிலாங்கதா ச ஶய்யாஸநஸ்வப்நஸுகே ரதிஶ்ச| ஹந்நேத்ரஜிஹ்வாஶ்ரவணோபதேஹோ கநாங்கதா கேஶநகாதிவத்திஃ||௧௩|| ஶீதப்ரியத்வஂ கலதாலுஶோஷோ மாதுர்யமாஸ்யே கரபாததாஹஃ| பவிஷ்யதோ மேஹகதஸ்ய ரூபஂ மூத்ரேऽபிதாவந்தி பிபீலிகாஶ்ச||௧௪||
स्वेदोऽङ्गगन्धः शिथिलाङ्गता च शय्यासनस्वप्नसुखे रतिश्च| हृन्नेत्रजिह्वाश्रवणोपदेहो घनाङ्गता केशनखातिवृद्धिः||१३|| शीतप्रियत्वं गलतालुशोषो माधुर्यमास्ये करपाददाहः| भविष्यतो मेहगदस्य रूपं मूत्रेऽभिधावन्ति पिपीलिकाश्च||१४||
🔊 Audio coming soon
ஸ்வேதோऽங்ககந்த இத்யாதிநா பூர்வரூபமாஹ||௧௩-௧௪||
Adhikarana 10 (15-17) · Śloka 17
ஸ்தூலஃ ப்ரமேஹீ பலவாநிஹைகஃ கஶஸ்ததைகஃ பரிதுர்பலஶ்ச| ஸம்பஂஹணஂ தத்ர கஶஸ்ய கார்யஂ ஸஂஶோதநஂ தோஷபலாதிகஸ்ய||௧௫|| ஸ்நிக்தஸ்ய யோகா விவிதாஃ ப்ரயோஜ்யாஃ கல்போபதிஷ்டா மலஶோதநாய | ஊர்த்வஂ ததாऽதஶ்ச மலேऽபநீதே மேஹேஷு ஸந்தர்பணமேவ கார்யம்||௧௬|| குல்மஃ க்ஷயோ மேஹநபஸ்திஶூலஂ மூத்ரக்ரஹஶ்சாப்யபதர்பணேந| ப்ரமேஹிணஃ ஸ்யுஃ, பரிதர்பணாநி கார்யாணி தஸ்ய ப்ரஸமீக்ஷ்ய வஹ்நிம்||௧௭||
स्थूलः प्रमेही बलवानिहैकः कृशस्तथैकः परिदुर्बलश्च| सम्बृंहणं तत्र कृशस्य कार्यं संशोधनं दोषबलाधिकस्य||१५|| स्निग्धस्य योगा विविधाः प्रयोज्याः कल्पोपदिष्टा मलशोधनाय | ऊर्ध्वं तथाऽधश्च मलेऽपनीते मेहेषु सन्तर्पणमेव कार्यम्||१६|| गुल्मः क्षयो मेहनबस्तिशूलं मूत्रग्रहश्चाप्यपतर्पणेन| प्रमेहिणः स्युः, परितर्पणानि कार्याणि तस्य प्रसमीक्ष्य वह्निम्||१७||
🔊 Audio coming soon
பரிதுர்பலஃ ஹீநபலஃ| கஶஸ்ய இதி மாஂஸகஶஸ்ய| தோஷபலாதிகஸ்ய தோஷேண பலேந சாதிகஸ்ய| க்ஷயஃ தாதுக்ஷயஃ||௧௫-௧௭||
Adhikarana 11 (18-24) · Śloka 24
ஸஂஶோதநஂ நார்ஹதி யஃ ப்ரமேஹீ தஸ்ய க்ரியா ஸஂஶமநீ ப்ரயோஜ்யா| மந்தாஃ கஷாயா யவசூர்ணலேஹாஃ ப்ரமேஹஶாந்த்யை லகவஶ்ச பக்ஷ்யாஃ||௧௮|| யே விஷ்கிரா யே ப்ரதுதா விஹங்காஸ்தேஷாஂ ரஸைர்ஜாங்கலஜைர்மநோஜ்ஞைஃ| யவௌதநஂ ரூக்ஷமதாபி வாட்யமத்யாத் ஸஸக்தூநபி சாப்யபூபாந்||௧௯|| முத்காதியூஷைரத திக்தஶாகைஃ புராணஶால்யோதநமாததீத| தந்தீங்குதீதைலயுதஂ ப்ரமேஹீ ததாऽதஸீஸர்ஷபதைலயுக்தம்||௨௦|| ஸஷஷ்டிகஂ ஸ்யாத்தணதாந்யமந்நஂ யவப்ரதாநஸ்து பவேத் ப்ரமேஹீ| யவஸ்ய பக்ஷ்யாந் விவிதாஂஸ்ததாऽத்யாத் கபப்ரமேஹீ மதுஸம்ப்ரயுக்தாந்||௨௧|| நிஶிஸ்திதாநாஂ த்ரிபலாகஷாயே ஸ்யுஸ்தர்பணாஃ க்ஷௌத்ரயுதா யவாநாம்| தாந் ஸீதுயுக்தாந் ப்ரபிபேத் ப்ரமேஹீ ப்ராயோகிகாந்மேஹவதார்தமேவ||௨௨|| யே ஶ்லேஷ்மமேஹே விஹிதாஃ கஷாயாஸ்தைர்பாவிதாநாஂ ச பதக்யவாநாம்| ஸக்தூநபூபாந் ஸகுடாந் ஸதாநாந் பக்ஷ்யாஂஸ்ததாऽந்யாந் விவிதாஂஶ்ச காதேத்||௨௩|| கராஶ்வகோஹஂஸபஷத்பதாநாஂ ததா யவாநாஂ விவிதாஶ்ச பக்ஷ்யாஃ| தேயாஸ்ததா வேணுயவா யவாநாஂ கல்பேந கோதூமமயாஶ்ச பக்ஷ்யாஃ||௨௪||
संशोधनं नार्हति यः प्रमेही तस्य क्रिया संशमनी प्रयोज्या| मन्थाः कषाया यवचूर्णलेहाः प्रमेहशान्त्यै लघवश्च भक्ष्याः||१८|| ये विष्किरा ये प्रतुदा विहङ्गास्तेषां रसैर्जाङ्गलजैर्मनोज्ञैः| यवौदनं रूक्षमथापि वाट्यमद्यात् ससक्तूनपि चाप्यपूपान्||१९|| मुद्गादियूषैरथ तिक्तशाकैः पुराणशाल्योदनमाददीत| दन्तीङ्गुदीतैलयुतं प्रमेही तथाऽतसीसर्षपतैलयुक्तम्||२०|| सषष्टिकं स्यात्तृणधान्यमन्नं यवप्रधानस्तु भवेत् प्रमेही| यवस्य भक्ष्यान् विविधांस्तथाऽद्यात् कफप्रमेही मधुसम्प्रयुक्तान्||२१|| निशिस्थितानां त्रिफलाकषाये स्युस्तर्पणाः क्षौद्रयुता यवानाम्| तान् सीधुयुक्तान् प्रपिबेत् प्रमेही प्रायोगिकान्मेहवधार्थमेव||२२|| ये श्लेष्ममेहे विहिताः कषायास्तैर्भावितानां च पृथग्यवानाम्| सक्तूनपूपान् सगुडान् सधानान् भक्ष्यांस्तथाऽन्यान् विविधांश्च खादेत्||२३|| खराश्वगोहंसपृषद्भृतानां तथा यवानां विविधाश्च भक्ष्याः| देयास्तथा वेणुयवा यवानां कल्पेन गोधूममयाश्च भक्ष्याः||२४||
🔊 Audio coming soon
க்ஷுண்ணஶுஷ்கயவாநாஂ மண்டரஹித ஓதநோ யவௌதநஃ| வாட்யஃ ஸ ஏவ ஸமண்டோ நிஸ்துஷேத்தலிதாநாஂ யவாநாஂ பவதி| அதஸீ க்யாதா, யே திலாதஸீதி படந்தி தேஷாஂ மதே திலரூபாऽதஸீ(?) விவக்ஷிதா| தணதாந்யாநி ஶ்யாமாகாதீநி| அபூபாந் யவபிஷ்டகதாந்| தாநாந் பஷ்டயவாந்| வேணுயவா யவாகாராணி வஂஶபீஜாநீத்யர்தஃ||௧௮-௨௪||
Adhikarana 12 (25) · Śloka 25
ஸஂஶோதநோல்லேகநலங்கநாநி காலே ப்ரயுக்தாநி கபப்ரமேஹாந்| ஜயந்தி பித்தப்ரபவாந் விரேகஃ ஸந்தர்பணஃ ஸஂஶமநோ விதிஶ்ச||௨௫||
संशोधनोल्लेखनलङ्घनानि काले प्रयुक्तानि कफप्रमेहान्| जयन्ति पित्तप्रभवान् विरेकः सन्तर्पणः संशमनो विधिश्च||२५||
🔊 Audio coming soon
ஸஂஶோதநக்ரஹணேநைவோல்லேகநே ப்ராப்தே புநர்வமநஸ்ய கபஜயப்ரதாநத்வக்யாபநார்தமுல்லேகநபதேந கதநம்; அந்யே தூல்லேகநஂ கபமேஹேஷு லங்கநஂ வதந்தி| பித்தமேஹாநாஂ யாப்யத்வாத் ‘ஜயந்தி’ இதி பதேந பித்தஜாநாஂ யாபநமேவோச்யதே; கிஂவாऽத்யந்ததுஷ்டே மேதஸி பித்தஜாநாமஸாத்யத்வஂ, ‘ஸாத்யாஸ்து மேதோ யதி ந ப்ரதுஷ்டம்’ இத்யநேந யே வக்தவ்யாஸ்தாந் ப்ரதி ஜயந்தீதி ஸாது||௨௫||
Adhikarana 13 (26-34) · Śloka 34
தார்வீஂ ஸுராஹ்வாஂ த்ரிபலாஂ ஸமுஸ்தாஂ கஷாயமுத்க்வாத்ய பிபேத் ப்ரமேஹீ| க்ஷௌத்ரேண யுக்தாமதவா ஹரித்ராஂ பிபேத்ரஸேநாமலகீபலாநாம்||௨௬|| ஹரீதகீகட்பலமுஸ்தலோத்ரஂ பாடாவிடங்கார்ஜுநதந்வநாஶ்ச| உபே ஹரித்ரே தகரஂ விடங்கஂ கதம்பஶாலார்ஜுநதீப்யகாஶ்ச||௨௭|| தார்வீ விடங்கஂ கதிரோ தவஶ்ச ஸுராஹ்வகுஷ்டாகுருசந்தநாநி| தார்வ்யக்நிமந்தௌ த்ரிபலா ஸபாடா பாடா ச மூர்வா ச ததா ஶ்வதஂஷ்ட்ரா||௨௮|| யவாந்யுஶீராண்யபயாகுடூசீசவ்யாபயாசித்ரகஸப்தபர்ணாஃ| பாதைஃ கஷாயாஃ கபமேஹிநாஂ தே தஶோபதிஷ்டா மதுஸம்ப்ரயுக்தாஃ||௨௯|| உஶீரலோத்ராஞ்ஜநசந்தநாநாமுஶீரமுஸ்தாமலகாபயாநாம்| படோலநிம்பாமலகாமதாநாஂ முஸ்தாபயாபத்மகவக்ஷகாணாம்||௩௦|| லோத்ராம்புகாலீயகதாதகீநாஂ நிம்பார்ஜுநாம்ராதநிஶோத்பலாநாம்| ஶிரீஷஸர்ஜார்ஜுநகேஶராணாஂ ப்ரியங்குபத்மோத்பலகிஂஶுகாநாம்||௩௧|| அஶ்வத்தபாடாஸநவேதஸாநாஂ கடங்கடேர்யுத்பலமுஸ்தகாநாம்| பைத்தேஷு மேஹேஷு தஶ ப்ரதிஷ்டாஃ பாதைஃ கஷாயா மதுஸம்ப்ரயுக்தாஃ||௩௨|| ஸர்வேஷு மேஹேஷு மதௌ து பூர்வௌ கஷாயயோகௌ விஹிதாஸ்து ஸர்வே| மந்தஸ்ய பாநே யவபாவநாயாஂ ஸ்யுர்போஜநே பாநவிதௌ பதக் ச||௩௩|| ஸித்தாநி தைலாநி கதாநி சைவ தேயாநி மேஹேஷ்வநிலாத்மகேஷு| மேதஃ கபஶ்சைவ கஷாயயோகைஃ ஸ்நேஹைஶ்ச வாயுஃ ஶமமேதி தேஷாம்||௩௪||
दार्वीं सुराह्वां त्रिफलां समुस्तां कषायमुत्क्वाथ्य पिबेत् प्रमेही| क्षौद्रेण युक्तामथवा हरिद्रां पिबेद्रसेनामलकीफलानाम्||२६|| हरीतकीकट्फलमुस्तलोध्रं पाठाविडङ्गार्जुनधन्वनाश्च| उभे हरिद्रे तगरं विडङ्गं कदम्बशालार्जुनदीप्यकाश्च||२७|| दार्वी विडङ्गं खदिरो धवश्च सुराह्वकुष्ठागुरुचन्दनानि| दार्व्यग्निमन्थौ त्रिफला सपाठा पाठा च मूर्वा च तथा श्वदंष्ट्रा||२८|| यवान्युशीराण्यभयागुडूचीचव्याभयाचित्रकसप्तपर्णाः| पादैः कषायाः कफमेहिनां ते दशोपदिष्टा मधुसम्प्रयुक्ताः||२९|| उशीरलोध्राञ्जनचन्दनानामुशीरमुस्तामलकाभयानाम्| पटोलनिम्बामलकामृतानां मुस्ताभयापद्मकवृक्षकाणाम्||३०|| लोध्राम्बुकालीयकधातकीनां निम्बार्जुनाम्रातनिशोत्पलानाम्| शिरीषसर्जार्जुनकेशराणां प्रियङ्गुपद्मोत्पलकिंशुकानाम्||३१|| अश्वत्थपाठासनवेतसानां कटङ्कटेर्युत्पलमुस्तकानाम्| पैत्तेषु मेहेषु दश प्रदिष्टाः पादैः कषाया मधुसम्प्रयुक्ताः||३२|| सर्वेषु मेहेषु मतौ तु पूर्वौ कषाययोगौ विहितास्तु सर्वे| मन्थस्य पाने यवभावनायां स्युर्भोजने पानविधौ पृथक् च||३३|| सिद्धानि तैलानि घृतानि चैव देयानि मेहेष्वनिलात्मकेषु| मेदः कफश्चैव कषाययोगैः स्नेहैश्च वायुः शममेति तेषाम्||३४||
🔊 Audio coming soon
தார்வீமித்யாத்யுக்தஂ யோகத்வயஂ ஸர்வமேஹேஷு| ஸுராஹ்வஃ தேவதாரு| ஹரீதக்யாதயோ தஶ யதாஸங்க்யஂ கபமேஹேஷு; கிஂவா ஸர்வே ஸர்வகபமேஹேஷு, உஶீராத்யுக்தாஶ்ச பித்தமேஹேஷு ஸர்வேஷு ஜ்ஞேயாஃ| கடங்கடேரீ தாருஹரித்ரா| மந்தஸ்ய பாநே இதி மந்தபாநார்தஂ, போஜநே இதி போஜ்யஸஂஸ்காரே, ஏவஂ பாநஸஂஸ்காரேऽபி| ஸித்தாநி தைலாநீதி ஏதைரேவ கஷாயைஃ ஸித்தாநி| அநிலாத்மகேஷ்விதி கபபித்தமேஹேஷ்வேவவாதாநுபந்தேஷு, உத்பத்திவிஶிஷ்டாநிலஜாநாமஸாத்யத்வேநாசிகித்ஸ்யத்வாத்||௨௬-௩௪||
Adhikarana 14 (35-36) · Śloka 36
கம்பில்லஸப்தச்சதஶாலஜாநி பைபீதரௌஹீதககௌடஜாநி| கபித்தபுஷ்பாணி ச சூர்ணிதாநி க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத் கபபித்தமேஹீ||௩௫|| பிபேத்ரஸேநாமலகஸ்ய சாபி கல்கீகதாந்யக்ஷஸமாநி காலே| ஜீர்ணே ச புஞ்ஜீத புராணமந்நஂ மேஹீ ரஸைர்ஜாங்கலஜைர்மநோஜ்ஞைஃ||௩௬||
कम्पिल्लसप्तच्छदशालजानि बैभीतरौहीतककौटजानि| कपित्थपुष्पाणि च चूर्णितानि क्षौद्रेण लिह्यात् कफपित्तमेही||३५|| पिबेद्रसेनामलकस्य चापि कल्कीकृतान्यक्षसमानि काले| जीर्णे च भुञ्जीत पुराणमन्नं मेही रसैर्जाङ्गलजैर्मनोज्ञैः||३६||
🔊 Audio coming soon
கபபித்தமேஹீதி கபமேஹீ பித்தமேஹீ ச| கல்கீகதாநீதி கம்பில்லகாதீந்யேவ கல்கீகதாநி||௩௫-௩௬||
Adhikarana 15 (37-40) · Śloka 40
தஷ்ட்வாऽநுபந்தஂ பவநாத் கபஸ்ய பித்தஸ்ய வா ஸ்நேஹவிதிர்விகல்ப்யஃ| தைலஂ கபே ஸ்யாத் ஸ்வகஷாயஸித்தஂ பித்தே கதஂ பித்தஹரைஃ கஷாயைஃ||௩௭|| த்ரிகண்டகாஶ்மந்தகஸோமவல்கைர்பல்லாதகைஃ ஸாதிவிஷைஃ ஸலோத்ரைஃ| வசாபடோலார்ஜுநநிம்பமுஸ்தைர்ஹரித்ரயா பத்மகதீப்யகைஶ்ச||௩௮|| மஞ்ஜிஷ்டயா சாகுருசந்தநைஶ்ச ஸர்வைஃ ஸமஸ்தைஃ கபவாதஜேஷு| மேஹேஷு தைலஂ விபசேத், கதஂ து பைத்தேஷு, மிஶ்ரஂ த்ரிஷு லக்ஷணேஷு||௩௯|| பலத்ரிகஂ தாருநிஶாஂ விஶாலாஂ முஸ்தாஂ ச நிஃக்வாத்ய நிஶாஂ ஸகல்காம்| பிபேத் கஷாயஂ மதுஸம்ப்ரயுக்தஂ ஸர்வப்ரமேஹேஷு ஸமுத்ததேஷு||௪௦||
दृष्ट्वाऽनुबन्धं पवनात् कफस्य पित्तस्य वा स्नेहविधिर्विकल्प्यः| तैलं कफे स्यात् स्वकषायसिद्धं पित्ते घृतं पित्तहरैः कषायैः||३७|| त्रिकण्टकाश्मन्तकसोमवल्कैर्भल्लातकैः सातिविषैः सलोध्रैः| वचापटोलार्जुननिम्बमुस्तैर्हरिद्रया पद्मकदीप्यकैश्च||३८|| मञ्जिष्ठया चागुरुचन्दनैश्च सर्वैः समस्तैः कफवातजेषु| मेहेषु तैलं विपचेद्, घृतं तु पैत्तेषु, मिश्रं त्रिषु लक्षणेषु||३९|| फलत्रिकं दारुनिशां विशालां मुस्तां च निःक्वाथ्य निशां सकल्काम्| पिबेत् कषायं मधुसम्प्रयुक्तं सर्वप्रमेहेषु समुद्धतेषु||४०||
🔊 Audio coming soon
அநுபந்தமிதி பஶ்சாதநுகதம்| தைலஂ கபே ஸ்யாத் ஸ்வகஷாயஸித்தமிதி கபே கபாநுபந்தே ச கபக்நௌஷதகஷாயைஃ ஸித்தஂ தைலஂ ஸ்யாத், ஏவஂ பித்தே பித்தாநுபந்தே ச பித்தக்நௌஷதகஷாயஸித்தஂ கதஂ தேயஂ ஸ்யாத்| ஸர்வைரித்யுக்தே பதகபி ஸர்வைஃ ஸ்நேஹஸாதநஂ ஸ்யாதத ஆஹ- ஸமஸ்தைரிதி ; மிலிதைரித்யர்தஃ| மிஶ்ரமிதி தைலகதயமகம்| த்ரிஷு லக்ஷணேஷ்விதி த்ரிதோஷலக்ஷணமேலகே ஸதி; த்ரிதோஷஜத்வமநுபந்த்யாநுபந்தகதஂ கபபித்தஜமேஹேஷ்வேவ மந்தவ்யஂ; கிஞ்ச ஸர்வேஷாமேவ மேஹாநாஂ த்ரிதோஷஜத்வாதுத்பூதத்ரிதோஷஜத்வஂ கதாசித்பவதீதி ஜ்ஞேயம்||௩௭-௪௦||
Adhikarana 16 (41-44) · Śloka 44
லோத்ரஂ ஶடீஂ புஷ்கரமூலமேலாஂ மூர்வாஂ விடங்கஂ த்ரிபலாஂ யமாநீம்| சவ்யஂ ப்ரியங்குஂ க்ரமுகஂ விஶாலாஂ கிராததிக்தஂ கடுரோஹிணீஂ ச||௪௧|| பார்ங்கீஂ நதஂ சித்ரகபிப்பலீநாஂ மூலஂ ஸகுஷ்டாதிவிஷஂ ஸபாடம்| கலிங்ககந் கேஶரமிந்த்ரஸாஹ்வாஂ நகஂ ஸபத்ரஂ மரிசஂ ப்லவஂ ச||௪௨|| த்ரோணேऽம்பஸஃ கர்ஷஸமாநி பக்த்வா பூதே சதுர்பாகஜலாவஶேஷே| ரஸேऽர்தபாகஂ மதுநஃ ப்ரதாய பக்ஷஂ நிதேயோ கதபாஜநஸ்தஃ||௪௩|| மத்வாஸவோऽயஂ கபபித்தமேஹாந் க்ஷிப்ரஂ நிஹந்யாத்த்விபலப்ரயோகாத்| பாண்ட்வாமயார்ஶாஂஸ்யருசிஂ க்ரஹண்யா தோஷஂ கிலாஸஂ விவிதஂ ச குஷ்டம்||௪௪|| இதி மத்வாஸவஃ|
लोध्रं शटीं पुष्करमूलमेलां मूर्वां विडङ्गं त्रिफलां यमानीम्| चव्यं प्रियङ्गुं क्रमुकं विशालां किराततिक्तं कटुरोहिणीं च||४१|| भार्ङ्गीं नतं चित्रकपिप्पलीनां मूलं सकुष्ठातिविषं सपाठम्| कलिङ्गकन् केशरमिन्द्रसाह्वां नखं सपत्रं मरिचं प्लवं च||४२|| द्रोणेऽम्भसः कर्षसमानि पक्त्वा पूते चतुर्भागजलावशेषे| रसेऽर्धभागं मधुनः प्रदाय पक्षं निधेयो घृतभाजनस्थः||४३|| मध्वासवोऽयं कफपित्तमेहान् क्षिप्रं निहन्याद्द्विपलप्रयोगात्| पाण्ड्वामयार्शांस्यरुचिं ग्रहण्या दोषं किलासं विविधं च कुष्ठम्||४४|| इति मध्वासवः|
🔊 Audio coming soon
லோத்ரமித்யாதௌ க்ரமுகஂ பட்டிகாலோத்ரஂ பூகஂ வா| இந்த்ரஸாஹ்வாம் இந்த்ரவாருணீம்||௪௧-௪௪||
Adhikarana 17 (45) · Śloka 45
க்வாதஃ ஸ ஏவாஷ்டபலஂ ச தந்த்யா பல்லாதகாநாஂ ச சதுஷ்பலஂ ஸ்யாத்| ஸிதோபலா த்வஷ்டபலா விஶேஷஃ க்ஷௌத்ரஂ ச தாவத் பதகாஸவௌ தௌ||௪௫||
क्वाथः स एवाष्टपलं च दन्त्या भल्लातकानां च चतुष्पलं स्यात्| सितोपला त्वष्टपला विशेषः क्षौद्रं च तावत् पृथगासवौ तौ||४५||
🔊 Audio coming soon
க்வாதஃ ஸ ஏவேதி தாவந்மாநஜலேநைவ தந்த்யஷ்டபலஂ பல்லாதகசதுஃபலஂ லோத்ராதீநி ச கர்ஷமாநாநி தத்த்வா க்வாதஃ கர்தவ்ய இத்யர்தஃ| க்ஷௌத்ரஂ ச தாவதிதி க்வாதாபேக்ஷயாऽஷ்டபாகமித்யர்தஃ||௪௫||
Adhikarana 18 (46-48) · Śloka 48
ஸாரோதகஂ வாऽத குஶோதகஂ வா மதூதகஂ வா த்ரிபலாரஸஂ வா| ஸீதுஂ பிபேத்வா நிகதஂ ப்ரமேஹீ மாத்வீகமக்ர்யஂ சிரஸஂஸ்திதஂ வா||௪௬|| மாஂஸாநி ஶூல்யாநி மகத்விஜாநாஂ காதேத்யவாநாஂ விவிதாஂஶ்ச பக்ஷ்யாந்| ஸஂஶோதநாரிஷ்டகஷாயலேஹைஃ ஸந்தர்பணோத்தாஞ் ஶமயேத் ப்ரமேஹாந்||௪௭|| பஷ்டாந் யவாந் பக்ஷயதஃ ப்ரயோகாச்சுஷ்காஂஶ்ச ஸக்தூந்ந பவந்தி மேஹாஃ| ஶ்வித்ரஂ ச கச்ச்ரஂ கபஜஂ ச குஷ்டஂ ததைவ முத்காமலகப்ரயோகாந்||௪௮||
सारोदकं वाऽथ कुशोदकं वा मधूदकं वा त्रिफलारसं वा| सीधुं पिबेद्वा निगदं प्रमेही माध्वीकमग्र्यं चिरसंस्थितं वा||४६|| मांसानि शूल्यानि मृगद्विजानां खादेद्यवानां विविधांश्च भक्ष्यान्| संशोधनारिष्टकषायलेहैः सन्तर्पणोत्थाञ् शमयेत् प्रमेहान्||४७|| भृष्टान् यवान् भक्षयतः प्रयोगाच्छुष्कांश्च सक्तून्न भवन्ति मेहाः| श्वित्रं च कृच्छ्रं कफजं च कुष्ठं तथैव मुद्गामलकप्रयोगान्||४८||
🔊 Audio coming soon
ஸாரோதகமிதி ஸாரைஃ கதிராதிஸாரைஃ ஷடங்கவிதிநா கதமுதகஂ ஸாரோதகஂ ஜ்ஞேயம், ஏவஂ குஶோதகஂ ஜ்ஞேயம்| மதுநா மதுரீகதமுதகஂ மதூதகம்| ஶூல்யாநீதி ஶூலபக்வாநீத்யர்தஃ | மகத்விஜாநாமித்யத்ர யௌகிகத்வாஜ்ஜாங்கலமகத்விஜாநாமிதி ஜ்ஞேயம்| ப்ரயோகாதிதி அப்யாஸாத்||௪௬-௪௮||
Adhikarana 19 (49) · Śloka 49
ஸந்தர்பணோத்தேஷு கதேஷு யோகா மேதஸ்விநாஂ யே ச மயோபதிஷ்டாஃ| விரூக்ஷணார்தஂ கபபித்தஜேஷு ஸித்தாஃ ப்ரமேஹேஷ்வபி தே ப்ரயோஜ்யாஃ||௪௯||
सन्तर्पणोत्थेषु गदेषु योगा मेदस्विनां ये च मयोपदिष्टाः| विरूक्षणार्थं कफपित्तजेषु सिद्धाः प्रमेहेष्वपि ते प्रयोज्याः||४९||
🔊 Audio coming soon
ஸந்தர்பணோத்தேஷு கதேஷு யோகா ஸந்தர்பணீயாத்யாயே “த்ரிபலாரக்வதஂ பாடாஂ” (ஸூ.அ.௨௩) இத்யாத்யுக்தாஃ||௪௯||
Adhikarana 20 (50) · Śloka 50
வ்யாயாமயோகைர்விவிதைஃ ப்ரகாடைருத்வர்தநைஃ ஸ்நாநஜலாவஸேகைஃ| ஸேவ்யத்வகேலாகுருசந்தநாத்யைர்விலேபநைஶ்சாஶு ந ஸந்தி மேஹாஃ||௫௦||
व्यायामयोगैर्विविधैः प्रगाढैरुद्वर्तनैः स्नानजलावसेकैः| सेव्यत्वगेलागुरुचन्दनाद्यैर्विलेपनैश्चाशु न सन्ति मेहाः||५०||
🔊 Audio coming soon
ஸேவ்யம் உஶீரம்| சந்தநாத்யைரித்யத்ர ஆதிக்ரஹணேந ஹி ஶைலேயாதீநாஂ க்ரஹணஂ ஸ்யாத்||௫௦||
Adhikarana 21 (51) · Śloka 51
க்லேதஶ்ச மேதஶ்ச கபஶ்ச வத்தஃ ப்ரமேஹஹேதுஃ ப்ரஸமீக்ஷ்ய தஸ்மாத்| வைத்யேந பூர்வஂ கபபித்தஜேஷு மேஹேஷு கார்யாண்யபதர்பணாநி||௫௧||
क्लेदश्च मेदश्च कफश्च वृद्धः प्रमेहहेतुः प्रसमीक्ष्य तस्मात्| वैद्येन पूर्वं कफपित्तजेषु मेहेषु कार्याण्यपतर्पणानि||५१||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரத்யுத்ஸர்கதஃ கபபித்தப்ரமேஹாணாமபதர்பணமாஹ- க்லேதஶ்சேத்யாதி| யத்யப்யபதர்பணேந குல்மாதிதோஷோ பவதி, ததாऽபி குல்மாதிப்ராதுர்பாவோ யதா ந பவேத்ததாऽபதர்பணஂ கர்தவ்யமிதி க்லேதஶ்ச மேதஶ்சேத்யாதிநா தர்ஶயதி||௫௧||
Adhikarana 22 (52) · Śloka 52
யா வாதமேஹாந் ப்ரதி பூர்வமுக்தா வாதோல்பணாநாஂ விஹிதா க்ரியா ஸா| வாயுர்ஹி மேஹேஷ்வதிகர்ஶிதாநாஂ குப்யத்யஸாத்யாந் ப்ரதி நாஸ்தி சிந்தா||௫௨||
या वातमेहान् प्रति पूर्वमुक्ता वातोल्बणानां विहिता क्रिया सा| वायुर्हि मेहेष्वतिकर्शितानां कुप्यत्यसाध्यान् प्रति नास्ति चिन्ता||५२||
🔊 Audio coming soon
பூர்வசிகித்ஸிதே யாநி “ஸித்தாநி தைலாநி கதாநி சைவ தேயாநி மேஹேஷ்வநிலாத்மகேஷு” இத்யாதிநோக்தாநி, தாநி வாதாநுபத்தமேஹவிஷயாணீதி தர்ஶயந்நாஹ- யா வாதமேஹாநித்யாதி| வாதோல்பணத்வமேவ குதஃ கபஜேஷு பித்தஜேஷு ச பவதீத்யாஹ- வாயுரித்யாதி| அஸாத்யாநிதி உத்பத்திதஃ||௫௨||
Adhikarana 23 (53) · Śloka 53
யைர்ஹேதுபிர்யே ப்ரபவந்தி மேஹாஸ்தேஷு ப்ரமேஹேஷு ந தே நிஷேவ்யாஃ| ஹேதோரஸேவா விஹிதா யதைவ ஜாதஸ்ய ரோகஸ்ய பவேச்சிகித்ஸா||௫௩||
यैर्हेतुभिर्ये प्रभवन्ति मेहास्तेषु प्रमेहेषु न ते निषेव्याः| हेतोरसेवा विहिता यथैव जातस्य रोगस्य भवेच्चिकित्सा||५३||
🔊 Audio coming soon
யைர்ஹேதுபிரித்யாதிஶ்லோகார்தபரிபாஷா ஸர்வரோகேஷ்வேவாநுமதா, இஹ ப்ரமேஹஸ்ய சிரகாலாநுபந்திதயா ஹேதுஸேவாநிராஸார்தமுச்யதே||௫௩||
Adhikarana 24 (54) · Śloka 54
ஹாரித்ரவர்ணஂ ருதிரஂ ச மூத்ரஂ விநா ப்ரமேஹஸ்ய ஹி பூர்வரூபைஃ| யோ மூத்ரயேத்தஂ ந வதேத் ப்ரமேஹஂ ரக்தஸ்ய பித்தஸ்ய ஹி ஸ ப்ரகோபஃ||௫௪||
हारिद्रवर्णं रुधिरं च मूत्रं विना प्रमेहस्य हि पूर्वरूपैः| यो मूत्रयेत्तं न वदेत् प्रमेहं रक्तस्य पित्तस्य हि स प्रकोपः||५४||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி ப்ரமேஹலக்ஷணஸ்ய ரக்தபித்தலக்ஷணஸாம்யே ரக்தபித்தே ப்ரமேஹசிகித்ஸா மா பூதிதி கத்வா ப்ரமேஹரக்தபித்தபேதகஂ லக்ஷணமாஹ- ஹாரித்ரவர்ணமித்யாதி||௫௪||
Adhikarana 25 (55) · Śloka 55
தஷ்ட்வா ப்ரமேஹஂ மதுரஂ ஸபிச்சஂ மதூபமஂ ஸ்யாத்த்விவிதோ விசாரஃ| க்ஷீணேஷு தோஷேஷ்வநிலாத்மகஃ ஸ்யாத் ஸந்தர்பணாத்வா கபஸம்பவஃ ஸ்யாத்||௫௫||
दृष्ट्वा प्रमेहं मधुरं सपिच्छं मधूपमं स्याद्द्विविधो विचारः| क्षीणेषु दोषेष्वनिलात्मकः स्यात् सन्तर्पणाद्वा कफसम्भवः स्यात्||५५||
🔊 Audio coming soon
தஷ்ட்வேத்யாதி| க்ஷீணேஷு தோஷேஷ்விதி க்ஷீணேஷு கபமேதஃப்ரபதிஷு| தோஷத்வஂ சேஹ தூஷ்யே மேதஆதாவவிவக்ஷிதஂ, ததாऽபி தோஷஸம்பந்தாத்தோஷஶப்தோऽத்ர ஜ்ஞேயஃ; கிஂவா தோஷேஷ்விதி கபபித்தேஷு; த்வயோஶ்ச பஹுவசநஂ வ்யக்த்யபேக்ஷயா பஹுத்வாத்| யதி ஹி வாதிகஃ ஸ்யாத்ததா ஹேத்வபாவாத் கபோऽவத்தஃ ஸ்யாதித்யர்தஃ; ஸந்தர்பணாத்து யதி ஜ்ஞாதஂ தர்பணஜநிதகபவத்தத்வஂ, ததா வாதநிதாநாபாவாந்நாயஂ வாதஜஃ கிந்து கபஜ இத்யவதார்யத இதி பாவஃ||௫௫||
Adhikarana 26 (56) · Śloka 56
ஸபூர்வரூபாஃ கபபித்தமேஹாஃ க்ரமேண யே வாதகதாஶ்ச மேஹாஃ| ஸாத்யா ந தே, பித்தகதாஸ்து யாப்யாஃ, ஸாத்யாஸ்து மேதோ யதி ந ப்ரதுஷ்டம்||௫௬||
सपूर्वरूपाः कफपित्तमेहाः क्रमेण ये वातकृताश्च मेहाः| साध्या न ते, पित्तकृतास्तु याप्याः, साध्यास्तु मेदो यदि न प्रदुष्टम्||५६||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரத்யுக்தாநுக்தப்ரமேஹாணாஂ ஸாத்யாஸாத்யயாப்யத்வோபதர்ஶநார்தமாஹ- ஸபூர்வரூபா இத்யாதி| ஸஹ பூர்வரூபேண “ஸ்வேதோऽங்ககந்தஃ” இத்யாதிநா வர்தந்த இதி ஸபூர்வரூபாஃ| தத்ர கபமேஹாஃ ஸாத்யா உக்தாஸ்தே பூர்வரூபேண ஸஹ வர்தமாநா அஸாத்யா பவந்தி, பித்தமேஹா யாப்யா உக்தாஸ்தே ப்ரத்யாக்யேயா பவந்தி| ஸாத்யாவஸ்தாயாமபி பூர்வரூபயோகேந யத்யபி ஸர்வரோகாணாமஸாத்யத்வமுக்தம், உக்தஂ ச யதா- “அந்யஸ்யாபி ச ரோகஸ்ய பூர்வரூபாணி யஂ நரம்| விஶந்த்யநேந கல்பேந தஸ்யாபி மரணஂ த்ருவம்” (இ.அ.௫) இதி; தத்ர ஸர்வபூர்வரூபாநுபந்தே ஸர்வரோகாணாமஸாத்யத்வமுக்தம், இஹ து அஸமஸ்தபூர்வரூபாநுபந்தேऽப்யஸாத்யத்வஂ பவதீதி விஶேஷவசநால்லப்யதே| ததா க்ரமேண ச யே வாதகதாஸ்தே பூர்வரூபரஹிதா அப்யஸாத்யாஃ| க்ரமேணேதி யதோக்தநிதாநக்ரமேண| ஏதேந ய ஏவ நிதாநோக்தாஹேத்வாதியோகேந வாதஜாஶ்சத்வாரோ ஜாயந்தே தே மேஹா அஸாத்யாஃ; யே து கபஜாஃ பித்தஜா வா வாதாநுபந்தத்வேந வாதஜாஸ்தே ஸாத்யா யாப்யா வா| அத ஏவ தாந் ப்ரதி “ஸித்தாநி தைலாநி கதாநி சைவ தேயாநி மேஹேஷ்வநிலாத்மகேஷு” இத்யநேந சிகித்ஸோக்தா| பூர்வரூபராஹித்யேந பித்தகதே ப்ரமேஹே கதாசித் ஸாத்யத்வமபி பவதீத்யபவாதவிதிஂ தர்ஶயிதுமுத்ஸர்கப்ராப்தாஂ பைத்திகயாப்யதாமநுவததி- பித்தகதாஸ்து யாப்யா இதி| அவஸ்தாஸாத்யாந் பைத்திகாநாஹ- ஸாத்யாஸ்த்வித்யாதி| ந ப்ரதுஷ்டமிதி ந ப்ரகர்ஷேண துஷ்டம்; அதுஷ்டமேதஸஃ பைத்திகாஃ ஸாத்யா பவந்தீத்யர்தஃ| கிஂவா ப்ரதுஷ்டாஃ கபபித்தமேஹாஸ்தாவதஸாத்யாஃ, ததா கபபித்தமேஹா யே தாத்வபகர்ஷணாத்வாதகதா பவந்தி தேऽபி ஸபூர்வரூபாஃ ஸந்தோऽஸாத்யா பவந்தி| யே து பூர்வரூபத்வேந கியந்தஃஶிரஸீயோக்தஂ ப்ரமேஹஂ விஂஶதிப்ரமேஹாதிரிக்தஂ வர்ணயந்தி, தே “விஂஶதிரேவ மேஹாஃ” இதி ஸங்க்யாநியமேநைவ ப்ரத்யாதிஷ்டாஃ||௫௬||
Adhikarana 27 (57) · Śloka 57
ஜாதஃ ப்ரமேஹீ மதுமேஹிநோ வா ந ஸாத்ய உக்தஃ ஸ ஹி பீஜதோஷாத்| யே சாபி கேசித் குலஜா விகாரா பவந்தி தாஂஶ்ச ப்ரவதந்த்யஸாத்யாந்||௫௭||
जातः प्रमेही मधुमेहिनो वा न साध्य उक्तः स हि बीजदोषात्| ये चापि केचित् कुलजा विकारा भवन्ति तांश्च प्रवदन्त्यसाध्यान्||५७||
🔊 Audio coming soon
மேஹாநாமஸாத்யதாப்ரகாராந்தரமாஹ- ஜாத இத்யாதி| ப்ரமேஹீ யஃ ப்ரமேஹிணோ ஜாதஃ ஸோऽப்யஸாத்யோ பவதி| அத்ராபி ஹேதுமாஹ- ஸ ஹி பீஜதோஷாதிதி; ப்ரமேஹாரம்பகதோஷதுஷ்டபீஜஜாதப்ரமேஹித்வாத்| மதுமேஹஶப்தேநாத்ர மேஹமாத்ரமுச்யதே, யதி து வாதிக உபேக்ஷிதோ வா மேஹோ மதுமேஹ உச்யதே, ததேதரப்ரமேஹயுக்தமாதாபிதஜநிதப்ரமேஹிணோ நாஸாத்யத்வஂ ஸ்யாத்| கிஞ்ச மதுமேஹிநோ ஜநிதஸ்ய மதுமேஹித்வமேவ காரணாநுரூபதயா யுக்தம்| ததஶ்ச மதுமேஹீ மதுமேஹிநோ வா ஜாதோ ந ஸாத்ய இதி வக்துமுசிதம்| தஸ்மாதபத்யே ஸாமாந்யேந ப்ரமேஹவசநேநாபி தத்காரணே பிதரி கார்யாநுரூபஃ ப்ரமேஹோ மதுமேஹஶப்தவாச்யோ ஜ்ஞேயஃ| மேஹஶப்தோऽயஂ ஸாமாந்யேந ஸர்வமேஹேஷு வர்தத ஏவ, யதஃ கியந்தஃஶிரஸீயே யா பிடகா மதுமேஹஸம்பந்தித்வேநோக்தாஸ்தா இஹ “ப்ரமேஹிணாஂ யா பிடகா” இத்யநேந ஸாமாந்யப்ரமேஹஸம்பந்திதயாऽநுதிதாஃ, தஸ்மாந்மதுமேஹஶப்தஃ ஸர்வப்ரமேஹே மதுமேஹவிஶேஷே ச வர்ததே; யதா தணஶப்தஃ ஸர்வதணே தணவிஶேஷே ச வர்ததே| ப்ரபஞ்சிதஶ்சாயமர்தஃ கியந்தஃஶிரஸீயே இதி நேஹ ப்ரதந்யதே| குலஜப்ரமேஹாஸாத்யதாப்ரஸங்கேநாபரேஷாமப்யஸாத்யதாமாஹ- யே சாபீத்யாதி| குலஜா இதி பிதபிதாமஹாதிகாரணோத்பூதாஃ| அநேநைவ ஸாமாந்யேந வசநேந ப்ரமேஹஸ்யாபி குலஜஸ்யாஸாத்யதாயாஂ ஸித்தாயாஂ புநஸ்தத்வசநஂ ஸந்தாநாநுபந்தித்வோபதர்ஶநார்தம்| உக்தஂ ஹி- “ப்ரமேஹோऽநுஸங்கிநாம்” (ஸூ.அ.௨௫) இதி||௫௭||
Adhikarana 28 (58) · Śloka 58
ப்ரமேஹிணாஂ யாஃ பிடகா மயோக்தா ரோகாதிகாரே பதகேவ ஸப்த| தாஃ ஶல்யவித்பிஃ குஶலைஶ்சிகித்ஸ்யாஃ ஶஸ்த்ரேண ஸஂஶோதநரோபணைஶ்ச||௫௮||
प्रमेहिणां याः पिडका मयोक्ता रोगाधिकारे पृथगेव सप्त| ताः शल्यविद्भिः कुशलैश्चिकित्स्याः शस्त्रेण संशोधनरोपणैश्च||५८||
🔊 Audio coming soon
ப்ரமேஹபிடகாசிகித்ஸாஸூத்ரமாஹ- ப்ரமேஹிணாமித்யாதி| ரோகாதிகாரே இதி ரோகசதுஷ்கே| அத்ர ஶல்யாதிகாரத்வேந “அந்யாதிகாரேஷு ந விஸ்தரோக்திஃ” (சி.அ.௨௬) இதி வசநாந்ந விஸ்தரஃ கதஃ||௫௮||
Adhikarana 29 (59-61) · Śloka 61
தத்ர ஶ்லோகாஃ- ஹேதுர்தோஷோ தூஷ்யஂ மேஹாநாஂ ஸாத்யதாநுரூபஶ்ச| மேஹீ த்விவிதஸ்த்ரிவிதஂ பிஷக்ஜிதமதிக்ஷபணதோஷஃ||௫௯|| ஆத்யா யவாந்நவிகதிர்மந்தா மேஹாபஹாஃ கஷாயாஶ்ச| தைலகதலேஹயோகா பக்ஷ்யாஃ ப்ரவராஸவாஃ ஸித்தாஃ||௬௦|| வ்யாயாமவிதிர்விவிதஃ ஸ்நாநாந்யுத்வர்தநாநி கந்தாஶ்ச| மேஹாநாஂ ப்ரஶமார்தஂ சிகித்ஸிதே திஷ்டமேதாவத்||௬௧||
तत्र श्लोकाः- हेतुर्दोषो दूष्यं मेहानां साध्यतानुरूपश्च| मेही द्विविधस्त्रिविधं भिषग्जितमतिक्षपणदोषः||५९|| आद्या यवान्नविकृतिर्मन्था मेहापहाः कषायाश्च| तैलघृतलेहयोगा भक्ष्याः प्रवरासवाः सिद्धाः||६०|| व्यायामविधिर्विविधः स्नानान्युद्वर्तनानि गन्धाश्च| मेहानां प्रशमार्थं चिकित्सिते दिष्टमेतावत्||६१||
🔊 Audio coming soon
ஹேதுரித்யாதிஃ ஸங்க்ரஹஃ| த்ரிவிதஂ பிஷக்ஜிதமிதி ஸஂஶோதநஂ, ஸஂஶமநஂ நிதாநவர்ஜநஂ ச| ஆத்யா இதி பக்ஷணீயாஃ| ஶேஷஂ ஸுகமம்||௫௯-௬௧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 6
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே சிகித்ஸிதஸ்தாநே ப்ரமேஹசிகித்ஸிதஂ நாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ||௬||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सितस्थाने प्रमेहचिकित्सितं नाम षष्ठोऽध्यायः||६||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்தபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே ப்ரமேஹசிகித்ஸிதஂ நாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ||௬||