Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ ராஜயக்ஷ்மசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातो राजयक्ष्मचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
த்ரிதோஷஜத்வஸாமாந்யாத் குஷ்டமநு ராஜயக்ஷ்மசிகித்ஸிதமுச்யதே| உந்மாதாபஸ்மாரௌ தக்ஷாத்வரோத்த்வஂஸோத்பந்நாவப்யாகந்துத்வாநுபந்தத்வாத் பஶ்சாதுக்தௌ||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-12) · Śloka 12
திவௌகஸாஂ கதயதாமஷிபிர்வை ஶ்ருதா கதா| காமவ்யஸநஸஂயுக்தா பௌராணீ ஶஶிநஂ ப்ரதி||௩|| ரோஹிண்யாமதிஸக்தஸ்ய ஶரீரஂ நாநுரக்ஷதஃ| ஆஜகாமால்பதாமிந்தோர்தேஹஃ ஸ்நேஹபரிக்ஷயாத்||௪|| துஹிதணாமஸம்போகாச்சேஷாணாஂ ச ப்ரஜாபதேஃ| க்ரோதோ நிஃஶ்வாஸரூபேண மூர்திமாந் நிஃஸதோ முகாத்||௫|| ப்ரஜாபதேர்ஹி துஹிதரஷ்டாவிஂஶதிமஂஶுமாந்| பார்யார்தஂ ப்ரதிஜக்ராஹ ந ச ஸர்வாஸ்வவர்தத||௬|| குருணா தமவத்யாதஂ பார்யாஸ்வஸமவர்திநம்| ரஜஃபரீதமபலஂ யக்ஷ்மா ஶஶிநமாவிஶத்||௭|| ஸோऽபிபூதோऽதிமஹதா குருக்ரோதேந நிஷ்ப்ரபஃ| தேவதேவர்ஷிஸஹிதோ ஜகாம ஶரணஂ குரும்||௮|| அத சந்த்ரமஸஃ ஶுத்தாஂ மதிஂ புத்த்வா ப்ரஜாபதிஃ| ப்ரஸாதஂ கதவாந் ஸோமஸ்ததோऽஶ்விப்யாஂ சிகித்ஸிதஃ||௯|| ஸ விமுக்தக்ரஹஶ்சந்த்ரோ விரராஜ விஶேஷதஃ| ஓஜஸா வர்திதோऽஶ்விப்யாஂ ஶுத்தஂ ஸத்த்வமவாப ச||௧௦|| க்ரோதோ யக்ஷ்மா ஜ்வரோ ரோக ஏகார்தோ துஃகஸஞ்ஜ்ஞகஃ| யஸ்மாத் ஸ ராஜ்ஞஃ ப்ராகாஸீத்ராஜயக்ஷ்மா ததோ மதஃ||௧௧|| ஸ யக்ஷ்மா ஹுங்கதோऽஶ்விப்யாஂ மாநுஷஂ லோகமாகதஃ| லப்த்வா சதுர்விதஂ ஹேதுஂ ஸமாவிஶதி மாநவாந்||௧௨||
दिवौकसां कथयतामृषिभिर्वै श्रुता कथा| कामव्यसनसंयुक्ता पौराणी शशिनं प्रति||३|| रोहिण्यामतिसक्तस्य शरीरं नानुरक्षतः| आजगामाल्पतामिन्दोर्देहः स्नेहपरिक्षयात्||४|| दुहितॄणामसम्भोगाच्छेषाणां च प्रजापतेः| क्रोधो निःश्वासरूपेण मूर्तिमान् निःसृतो मुखात्||५|| प्रजापतेर्हि दुहितॄरष्टाविंशतिमंशुमान्| भार्यार्थं प्रतिजग्राह न च सर्वास्ववर्तत||६|| गुरुणा तमवध्यातं भार्यास्वसमवर्तिनम्| रजःपरीतमबलं यक्ष्मा शशिनमाविशत्||७|| सोऽभिभूतोऽतिमहता गुरुक्रोधेन निष्प्रभः| देवदेवर्षिसहितो जगाम शरणं गुरुम्||८|| अथ चन्द्रमसः शुद्धां मतिं बुद्ध्वा प्रजापतिः| प्रसादं कृतवान् सोमस्ततोऽश्विभ्यां चिकित्सितः||९|| स विमुक्तग्रहश्चन्द्रो विरराज विशेषतः| ओजसा वर्धितोऽश्विभ्यां शुद्धं सत्त्वमवाप च||१०|| क्रोधो यक्ष्मा ज्वरो रोग एकार्थो दुःखसञ्ज्ञकः| यस्मात् स राज्ञः प्रागासीद्राजयक्ष्मा ततो मतः||११|| स यक्ष्मा हुङ्कृतोऽश्विभ्यां मानुषं लोकमागतः| लब्ध्वा चतुर्विधं हेतुं समाविशति मानवान्||१२||
🔊 Audio coming soon
திவௌகஸாமித்யாதிநா ப்ராகுத்பத்திஂ யக்ஷ்மணோ தர்ஶயதி| ஏதயா ச ப்ராகுத்பத்த்யா தாதுக்ஷயோ ராஜயக்ஷ்மணஃ ப்ரதாநஂ காரணஂ, ததா பார்யாஸ்வஸமவர்திதயாऽதர்மஶ்ச காரணஂ, பவதீதி தர்ஶ்யதே| காமவ்யஸநஸஂயுக்தா ஸ்த்ரீபுஂஸங்கஸம்பந்தா | தேஹஃ ஸ்நேஹபரிக்ஷயாதிதி தேஹஸாரக்ஷயாத்; ஸ்நேஹஶப்தேந ஹி ஸாரவாசிநா ஶுக்ரௌஜஸீ க்ராஹ்யே| அவத்யாதமிதி க்ரோதேந சிந்திதம்| குருக்ரோதேநேதி யக்ஷ்மரூபேண| ஶுத்தாஂ மதிஂ புத்த்வேதி ஸ்வாபராதஜநிதமாத்மநஃ க்ஷயஂ புத்த்வா சந்த்ரமஸஃ ஸ்வதோஷபரிஹாரார்தஂ ஶுத்தாஂ புத்திஂ ஜ்ஞாத்வா| விமுக்தக்ரஹ இதி க்ரஹேண யக்ஷ்மாக்யேந விமுக்தஃ| ஸத்த்வஂ மநஃ| ஶுத்தமிதி நிர்தோஷம்||௩-௧௨||
Adhikarana 3 (13) · Śloka 13
அயதாபலமாரம்பஂ வேகஸந்தாரணஂ க்ஷயம்| யக்ஷ்மணஃ காரணஂ வித்யாச்சதுர்தஂ விஷமாஶநம்||௧௩||
अयथाबलमारम्भं वेगसन्धारणं क्षयम्| यक्ष्मणः कारणं विद्याच्चतुर्थं विषमाशनम्||१३||
🔊 Audio coming soon
அயதாபலமாரம்பாதியக்ஷ்மஹேதுத்ரயே விஹாரரூபே ஆஹாரரூபதயா பிந்நஜாதீயத்வாத்விஷமாஶநஂ ‘சதுர்தஂ விஷமாஶநம்’ இதி பதக் படிதம்| நிர்தேஶாதேவ சதுஷ்கே லப்தே சதுர்தமிதி பதஂ ஸாஹஸாதீநாஂ ப்ரபேதாநாஂ பஹுத்வேऽபி ஸாஹஸாதிசதுர்விதாநதிக்ரமோபதர்ஶநார்தம் ||௧௩||
Adhikarana 4 (14-19) · Śloka 19
யுத்தாத்யயநபாராத்வலங்கநப்லவநாதிபிஃ| பதநைரபிகாதைர்வா ஸாஹஸைர்வா ததாऽபரைஃ||௧௪|| அயதாபலமாரம்பைர்ஜந்தோருரஸி விக்ஷதே| வாயுஃ ப்ரகுபிதோ தோஷாவுதீர்யோபௌ ப்ரதாவதி||௧௫|| ஸ ஶிரஃஸ்தஃ ஶிரஃஶூலஂ கரோதி கலமாஶ்ரிதஃ| கண்டோத்த்வஂஸஂ ச காஸஂ ச ஸ்வரபேதமரோசகம்||௧௬|| பார்ஶ்வஶூலஂ ச பார்ஶ்வஸ்தோ வர்சோபேதஂ குதே ஸ்திதஃ| ஜம்பாஂ ஜ்வரஂ ச ஸந்திஸ்த உரஃஸ்தஶ்சோரஸோ ருஜம்||௧௭|| க்ஷணநாதுரஸஃ காஸாத் கபஂ ஷ்டீவேத் ஸஶோணிதம்| ஜர்ஜரேணோரஸா கச்ச்ரமுரஃஶூலாதிபீடிதஃ||௧௮|| இதி ஸாஹஸிகோ யக்ஷ்மா ரூபைரேதைஃ ப்ரபத்யதே| ஏகாதஶபிராத்மஜ்ஞோ பஜேத்தஸ்மாந்ந ஸாஹஸம்||௧௯||
युद्धाध्ययनभाराध्वलङ्घनप्लवनादिभिः| पतनैरभिघातैर्वा साहसैर्वा तथाऽपरैः||१४|| अयथाबलमारम्भैर्जन्तोरुरसि विक्षते| वायुः प्रकुपितो दोषावुदीर्योभौ प्रधावति||१५|| स शिरःस्थः शिरःशूलं करोति गलमाश्रितः| कण्ठोद्ध्वंसं च कासं च स्वरभेदमरोचकम्||१६|| पार्श्वशूलं च पार्श्वस्थो वर्चोभेदं गुदे स्थितः| जृम्भां ज्वरं च सन्धिस्थ उरःस्थश्चोरसो रुजम्||१७|| क्षणनादुरसः कासात् कफं ष्ठीवेत् सशोणितम्| जर्जरेणोरसा कृच्छ्रमुरःशूलातिपीडितः||१८|| इति साहसिको यक्ष्मा रूपैरेतैः प्रपद्यते| एकादशभिरात्मज्ञो भजेत्तस्मान्न साहसम्||१९||
🔊 Audio coming soon
நிதாநோக்தமபி ராஜயக்ஷ்மஹேத்வாதி புநஃ ப்ரகரணவஶாத் கிஞ்சிந்நிதாநோக்தவிஶேஷவிதித்ஸயோச்யதே| உக்தஂ காரணசதுஷ்கஂ ப்ரபஞ்சயதி- யுத்தேத்யாதி| ஸஹஸா ஶக்திமநாலோச்ய யாநி க்ரியந்தே தாநி ஸாஹஸாநி| உபாவிதி கபபித்தே| க்ஷணநாதித்யாதிநா ரக்தகபநிஷ்டீவநமேகமேவ லக்ஷணம் ‘உரஃஶூலாதிபீடிதஃ’ இத்யந்தேநோச்யதே| உரஃஶூலம் உரோருக், ரக்தநிஷ்டீவநவிஶேஷணமேவ; தேநைகாதஶரூபத்வஂ பூர்யதே ஏவ||௧௪-௧௯||
Adhikarana 5 (20-23) · Śloka 23
ஹ்ரீமத்த்வாத்வா கணித்வாத்வா பயாத்வா வேகமாகதம்| வாதமூத்ரபுரீஷாணாஂ நிகஹ்ணாதி யதா நரஃ||௨௦|| ததா வேகப்ரதீகாதாத் கபபித்தே ஸமீரயந்| ஊர்த்வஂ திர்யகதஶ்சைவ விகாராந் குருதேऽநிலஃ||௨௧|| ப்ரதிஶ்யாயஂ ச காஸஂ ச ஸ்வரபேதமரோசகம்| பார்ஶ்வஶூலஂ ஶிரஃஶூலஂ ஜ்வரமஂஸாவமர்தநம்||௨௨|| அங்கமர்தஂ முஹுஶ்சர்திஂ வர்சோபேதஂ த்ரிலக்ஷணம்| ரூபாண்யேகாதஶைதாநி யக்ஷ்மா யைருச்யதே மஹாந்||௨௩||
ह्रीमत्त्वाद्वा घृणित्वाद्वा भयाद्वा वेगमागतम्| वातमूत्रपुरीषाणां निगृह्णाति यदा नरः||२०|| तदा वेगप्रतीघातात् कफपित्ते समीरयन्| ऊर्ध्वं तिर्यगधश्चैव विकारान् कुरुतेऽनिलः||२१|| प्रतिश्यायं च कासं च स्वरभेदमरोचकम्| पार्श्वशूलं शिरःशूलं ज्वरमंसावमर्दनम्||२२|| अङ्गमर्दं मुहुश्छर्दिं वर्चोभेदं त्रिलक्षणम्| रूपाण्येकादशैतानि यक्ष्मा यैरुच्यते महान्||२३||
🔊 Audio coming soon
ஹ்ரீமத்த்வாதித்யாதிநா வேகஸந்தாரணஜமாஹ| வர்சோபேதஂ த்ரிலக்ஷணமிதி பதக்வாதாதிஜநிதத்ரிதோஷலிங்கயுக்தமித்யர்தஃ||௨௦-௨௩||
Adhikarana 6 (24-27) · Śloka 27
ஈர்ஷ்யோத்கண்டாபயத்ராஸக்ரோதஶோகாதிகர்ஶநாத்| அதிவ்யவாயாநஶநாச்சுக்ரமோஜஶ்ச ஹீயதே||௨௪|| ததஃ ஸ்நேஹக்ஷயாத்வாயுர்வத்தோ தோஷாவுதீரயந்| ப்ரதிஶ்யாயஂ ஜ்வரஂ காஸமங்கமர்தஂ ஶிரோருஜம்||௨௫|| ஶ்வாஸஂ விட்பேதமருசிஂ பார்ஶ்வஶூலஂ ஸ்வரக்ஷயம்| கரோதி சாஂஸஸந்தாபமேகாதஶகதாநிமாந் ||௨௬|| லிங்காந்யாவேதயந்த்யேதாந்யேகாதஶ மஹாகதம்| ஸம்ப்ராப்தஂ ராஜயக்ஷ்மாணஂ க்ஷயாத் ப்ராணக்ஷயப்ரதம்||௨௭||
ईर्ष्योत्कण्ठाभयत्रासक्रोधशोकातिकर्शनात्| अतिव्यवायानशनाच्छुक्रमोजश्च हीयते||२४|| ततः स्नेहक्षयाद्वायुर्वृद्धो दोषावुदीरयन्| प्रतिश्यायं ज्वरं कासमङ्गमर्दं शिरोरुजम्||२५|| श्वासं विड्भेदमरुचिं पार्श्वशूलं स्वरक्षयम्| करोति चांससन्तापमेकादशगदानिमान् ||२६|| लिङ्गान्यावेदयन्त्येतान्येकादश महागदम्| सम्प्राप्तं राजयक्ष्माणं क्षयात् प्राणक्षयप्रदम्||२७||
🔊 Audio coming soon
ஈர்ஷ்யேத்யாதிநா தாதுக்ஷயஜமாஹ| ஓஜ இதி ரஸஃ, ரஸேऽப்யோஜஃஶப்தோ வர்ததே; யதுக்தஂ- “மலீபவதி தத் ப்ராயஃ கல்பதே கிஞ்சிதோஜஸே” இதி; கிஂவா ஓஜோ தேஹஸ்ய ஸாரம்| ஸ்நேஹக்ஷயாதிதி தேஹஸாரஶுக்ரௌஜஃக்ஷயாத்| க்ஷயாத் ப்ராணக்ஷயப்ரதமித்யத்ர க்ஷயஹேதுத்வாத் க்ஷயஃ; ‘ப்ராணக்ஷயாவஹம்’ இதி வா பாடஃ||௨௪-௨௭||
Adhikarana 7 (28-32) · Śloka 32
விவிதாந்யந்நபாநாநி வைஷம்யேண ஸமஶ்நதஃ| ஜநயந்த்யாமயாந் கோராந்விஷமாந்மாருதாதயஃ||௨௮|| ஸ்ரோதாஂஸி ருதிராதீநாஂ வைஷம்யாத்விஷமஂ கதாஃ| ருத்த்வா ரோகாய கல்பந்தே புஷ்யந்தி ச ந தாதவஃ||௨௯|| ப்ரதிஶ்யாயஂ ப்ரஸேகஂ ச காஸஂ சர்திமரோசகம்| ஜ்வரமஂஸாபிதாபஂ ச சர்தநஂ ருதிரஸ்ய ச||௩௦|| பார்ஶ்வஶூலஂ ஶிரஃஶூலஂ ஸ்வரபேதமதாபி ச| கபபித்தாநிலகதஂ லிங்கஂ வித்யாத்யதாக்ரமம்||௩௧|| இதி வ்யாதிஸமூஹஸ்ய ரோகராஜஸ்ய ஹேதுஜம்| ரூபமேகாதஶவிதஂ ஹேதுஶ்சோக்தஶ்சதுர்விதஃ||௩௨||
विविधान्यन्नपानानि वैषम्येण समश्नतः| जनयन्त्यामयान् घोरान्विषमान्मारुतादयः||२८|| स्रोतांसि रुधिरादीनां वैषम्याद्विषमं गताः| रुद्ध्वा रोगाय कल्पन्ते पुष्यन्ति च न धातवः||२९|| प्रतिश्यायं प्रसेकं च कासं छर्दिमरोचकम्| ज्वरमंसाभितापं च छर्दनं रुधिरस्य च||३०|| पार्श्वशूलं शिरःशूलं स्वरभेदमथापि च| कफपित्तानिलकृतं लिङ्गं विद्याद्यथाक्रमम्||३१|| इति व्याधिसमूहस्य रोगराजस्य हेतुजम्| रूपमेकादशविधं हेतुश्चोक्तश्चतुर्विधः||३२||
🔊 Audio coming soon
விவிதாநீத்யாதிநா விஷமாஶநஜமாஹ| வைஷம்யேணேதி ப்ரகதிகரணாத்யஷ்டாஹாரவிதிவைஷம்யேண| வைஷம்யாததிப்ரவத்தா வாதாதயோ விஷமமுந்மார்கேண கதாஃ ஸந்தஃ ருதிராதீநாஂ ஸ்ரோதாஂஸி ருத்த்வா ரோகாய யக்ஷ்மரூபாய கல்பந்த இதி யோஜநா| யதாக்ரமமிதி ப்ரதிஶ்யாயமித்யாதிப்ரதமஶ்லோகார்தவிஹிதஂ கபகதஂ, த்விதீயஶ்லோகார்தவிஹிதஂ பித்தகதஂ, ஶேஷஂ து வாதகதம்| அத்ர ப்ரத்யேகமேகாதஶலக்ஷணபாடேந ஏகாதஶலக்ஷணயோகேநைவ ராஜயக்ஷ்மணஃ ஸம்பூர்ணத்வஂ ப்ராயோ பவதீதி தர்ஶயதி| யத்து ஷட்லக்ஷணத்வஂ த்ரிலக்ஷணத்வஂ வா யக்ஷ்மணோ வக்ஷ்யதி, ததஸம்பூர்ணலக்ஷணஸ்யைவ ஜ்ஞேயம்| நநு ஶோஷாணாமயதாபலமாரம்பாதிஜத்வபேதேந சாதுர்வித்யகதநேந கிஂ? யதஸ்தாநி தாந்யேவ லக்ஷணாநி ஸர்வத்ர பவந்தி; ததாச ஸர்வேऽபி த்ரிதோஷஜாஃ தேநைகரூபத்வாபிதாநமேவ யுக்தம்; உக்தஂ ச ஶல்யே- “ஏகாதஶாநாமேகத்ர ஸாந்நித்யாத்தந்த்ரயுக்திதஃ| க்ரியாணாஂ சாவிபாகேந ப்ராகேகோத்பாதநேந ச|| ஏக ஏவ மதஃ ஶோஷஃ ஸந்நிபாதாத்மகோ கதஃ” (ஸு.உ.அ.௪௧) இதி, இஹாபி சோக்தஂ- “ஸர்வஸ்த்ரிதோஷஜோ யக்ஷ்மா” இத்யாதி| மைவஂ, ஹேதுலக்ஷணசிகித்ஸிதேந சதுர்ணாமபி பேதாத்பிந்ந ஏவேதி யுக்தம்| தத்ர ஹேதவோऽயதாபலமாரம்பாதய உக்தா ஏவ; லிங்கஂ ச பிந்நஂ ஸாஹஸஜே கண்டோத்த்வஂஸ உரோருக் ஜம்பா ச; வேகஸந்தாரணஜே ச அங்கமர்தோ முஹுஶ்சர்திஸ்ததா வர்சோபேதஸ்த்ரிலக்ஷணஃ, அந்யத்ர ஹி வர்சோபேதஸ்த்ரிலக்ஷணோ ந பவதி; க்ஷயஜே ஶ்வாஸபார்ஶ்வஶூலாஂஸஸந்தாபாஃ; விஷமாஶநஜே சர்தநஂ ருதிரஸ்ய; ஸாஹஸஜே ப்ரதிஶ்யாயாபாவஃ, ஶேஷேஷு ப்ரதிஶ்யாய இத்யாதிலக்ஷணபேதஃ| சிகித்ஸிதபேதஸ்து அஸாதாரணலக்ஷணே சிகித்ஸாபேதகத ஏவ; தஸ்மாத்பேதோ யக்ஷ்மணாஂ யுக்த ஏவ; தந்த்ராந்தரே து ஸ்தூலதஷ்ட்யா அபேத உக்தஃ; இஹாபி ஸ்தூலதஶா “ஸர்வஸ்த்ரிதோஷஜோ ஜ்ஞேயஃ” இத்யாதிநாऽபேத உக்த ஏவ; ஸூக்ஷ்மசிந்தாயாஂ த்வயமேவ பேத உக்தோ ஜ்ஞேயஃ| புநஶ்ச “காஸோऽங்கதாப” இத்யாதிநா தோஷலக்ஷணாநி வக்ஷ்யதி, தத் ஸாமாந்யேந யக்ஷ்மணஃ ப்ராயோபாவிலக்ஷணஂ சதுர்ஷ்வபி ஸமுச்சித்யோக்தமிதி ஜ்ஞேயஂ; தேந ந பௌநருக்த்யம்||௨௮-௩௨||
Adhikarana 8 (33-37) · Śloka 38
பூர்வரூபஂ ப்ரதிஶ்யாயோ தௌர்பல்யஂ தோஷதர்ஶநம்| அதோஷேஷ்வபி பாவேஷு காயே பீபத்ஸதர்ஶநம்||௩௩|| கணித்வமஶ்நதஶ்சாபி பலமாஂஸபரிக்ஷயஃ| ஸ்த்ரீமத்யமாஂஸப்ரியதா ப்ரியதா சாவகுண்டநே||௩௪|| மக்ஷிகாகுணகேஶாநாஂ தணாநாஂ பதநாநி ச| ப்ராயோऽந்நபாநே கேஶாநாஂ நகாநாஂ சாபிவர்தநம்||௩௫|| பதத்ரிபிஃ பதங்கைஶ்ச ஶ்வாபதைஶ்சாபிதர்ஷணம்| ஸ்வப்நே கேஶாஸ்திராஶீநாஂ பஸ்மநஶ்சாதிரோஹணம்||௩௬|| ஜலாஶயாநாஂ ஶைலாநாஂ வநாநாஂ ஜ்யோதிஷாமபி| ஶுஷ்யதாஂ க்ஷீயமாணாநாஂ பததாஂ யச்ச தர்ஶநம்||௩௭|| ப்ராக்ரூபஂ பஹுரூபஸ்ய தஜ்ஜ்ஞேயஂ ராஜயக்ஷ்மணஃ|௩௮|
पूर्वरूपं प्रतिश्यायो दौर्बल्यं दोषदर्शनम्| अदोषेष्वपि भावेषु काये बीभत्सदर्शनम्||३३|| घृणित्वमश्नतश्चापि बलमांसपरिक्षयः| स्त्रीमद्यमांसप्रियता प्रियता चावगुण्ठने||३४|| मक्षिकाघुणकेशानां तृणानां पतनानि च| प्रायोऽन्नपाने केशानां नखानां चाभिवर्धनम्||३५|| पतत्रिभिः पतङ्गैश्च श्वापदैश्चाभिधर्षणम्| स्वप्ने केशास्थिराशीनां भस्मनश्चाधिरोहणम्||३६|| जलाशयानां शैलानां वनानां ज्योतिषामपि| शुष्यतां क्षीयमाणानां पततां यच्च दर्शनम्||३७|| प्राग्रूपं बहुरूपस्य तज्ज्ञेयं राजयक्ष्मणः|३८|
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி சதுர்ணாமபி ஸாதாரணஂ பூர்வரூபமாஹ- பூர்வரூபமித்யாதி| ப்ரதிஶ்யாயஶ்ச ரூபே படிதஃ; தேந ப்ரதிஶ்யாயஃ பூர்வரூபாந்தரஸஹிதஃ பூர்வரூபஂ பவதி, ரூபாந்தரஸஹிதஸ்து ரூபமிதி விஶேஷஃ| ந சைக ஏவ ப்ரதிஶ்யாயஃ பூர்வரூபார்தோऽபி வ்யாத்யவஸ்தாயாஂ வர்தமாநத்வாதரிஷ்டஂ பவதி, “பூர்வரூபாணி ஸர்வாணி” (இஂ.அ.௫) இத்யாதிநா ஸர்வபூர்வரூபாநுவர்தநஂ வ்யாதௌ ரிஷ்டமுக்தம்| காயே பீபத்ஸதர்ஶநமிதி விகதிதர்ஶநம்| மக்ஷிகாதீநாமந்நபாநே ச பதநாநீதி யோஜ்யம்| பதத்ர்யாதிபிரபிதர்ஷணஂ ஸ்வப்நே ஜ்ஞேயஂ; பதத்ரிணஃ பக்ஷிணஃ, ஶ்வாபதா வ்யாக்ராதயஃ| கேஶாஸ்திராஶீநாமித்யாதௌ யச்ச தர்ஶநமித்யந்தஂ ‘ஸ்வப்நே’ இத்யுநுவர்ததே||௩௩-௩௭||-
Adhikarana 9 (38-47) · Śloka 47
ரூபஂ த்வஸ்ய யதோத்தேஶஂ நிர்தேக்ஷ்யாமி ஸபேஷஜம்||௩௮|| யதாஸ்வேநோஷ்மணா பாகஂ ஶாரீரா யாந்தி தாதவஃ| ஸ்ரோதஸா ச யதாஸ்வேந தாதுஃ புஷ்யதி தாதுதஃ||௩௯|| ஸ்ரோதஸாஂ ஸந்நிரோதாச்ச ரக்தாதீநாஂ ச ஸங்க்ஷயாத்| தாதூஷ்மணாஂ சாபசயாத்ராஜயக்ஷ்மா ப்ரவர்ததே||௪௦|| தஸ்மிந் காலே பசத்யக்நிர்யதந்நஂ கோஷ்டஸஂஶ்ரிதம்| மலீபவதி தத் ப்ராயஃ கல்பதே கிஞ்சிதோஜஸே||௪௧|| தஸ்மாத் புரீஷஂ ஸஂரக்ஷ்யஂ விஶேஷாத்ராஜயக்ஷ்மிணஃ| ஸர்வதாதுக்ஷயார்தஸ்ய பலஂ தஸ்ய ஹி விட்பலம்||௪௨|| ரஸஃ ஸ்ரோதஃஸு ருத்தேஷு ஸ்வஸ்தாநஸ்தோ விதஹ்யதே | ஸ ஊர்த்வஂ காஸவேகேந பஹுரூபஃ ப்ரவர்ததே||௪௩|| ஜாயந்தே வ்யாதயஶ்சாதஃ ஷடேகாதஶ வா புநஃ| யேஷாஂ ஸங்காதயோகேந ராஜயக்ஷ்மேதி கத்யதே||௪௪|| காஸோஂऽஸதாபோ வைஸ்வர்யஂ ஜ்வரஃ பார்ஶ்வஶிரோருஜா| சர்தநஂ ரக்தகபயோஃ ஶ்வாஸவர்சோகதோऽருசிஃ||௪௫|| ரூபாண்யேகாதஶைதாநி யக்ஷ்மணஃ ஷடிமாநி வா| காஸோ ஜ்வரஃ பார்ஶ்வஶூலஂ ஸ்வரவர்சோகதோऽருசிஃ||௪௬|| ஸர்வைரர்தைஸ்த்ரிபிர்வாऽபி லிங்கைர்மாஂஸபலக்ஷயே| யுக்தோ வர்ஜ்யஶ்சிகித்ஸ்யஸ்து ஸர்வரூபோऽப்யதோऽந்யதா||௪௭||
रूपं त्वस्य यथोद्देशं निर्देक्ष्यामि सभेषजम्||३८|| यथास्वेनोष्मणा पाकं शारीरा यान्ति धातवः| स्रोतसा च यथास्वेन धातुः पुष्यति धातुतः||३९|| स्रोतसां सन्निरोधाच्च रक्तादीनां च सङ्क्षयात्| धातूष्मणां चापचयाद्राजयक्ष्मा प्रवर्तते||४०|| तस्मिन् काले पचत्यग्निर्यदन्नं कोष्ठसंश्रितम्| मलीभवति तत् प्रायः कल्पते किञ्चिदोजसे||४१|| तस्मात् पुरीषं संरक्ष्यं विशेषाद्राजयक्ष्मिणः| सर्वधातुक्षयार्तस्य बलं तस्य हि विड्बलम्||४२|| रसः स्रोतःसु रुद्धेषु स्वस्थानस्थो विदह्यते | स ऊर्ध्वं कासवेगेन बहुरूपः प्रवर्तते||४३|| जायन्ते व्याधयश्चातः षडेकादश वा पुनः| येषां सङ्घातयोगेन राजयक्ष्मेति कथ्यते||४४|| कासोंऽसतापो वैस्वर्यं ज्वरः पार्श्वशिरोरुजा| छर्दनं रक्तकफयोः श्वासवर्चोगदोऽरुचिः||४५|| रूपाण्येकादशैतानि यक्ष्मणः षडिमानि वा| कासो ज्वरः पार्श्वशूलं स्वरवर्चोगदोऽरुचिः||४६|| सर्वैरर्धैस्त्रिभिर्वाऽपि लिङ्गैर्मांसबलक्षये| युक्तो वर्ज्यश्चिकित्स्यस्तु सर्वरूपोऽप्यतोऽन्यथा||४७||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி யக்ஷ்மரூபாணி ப்ரபஞ்சேந வ்யாக்யாதுமாஹ- ரூபஂ த்வஸ்யேத்யாதி| நிர்தேக்ஷ்யாமீதி ப்ரபஞ்சேந கதயிஷ்யாமி| தத்ர ரூபவ்யாகரணே கர்தவ்யே ரூபிண ஏவ தாவத் யக்ஷ்மணஃ ஶரீரதாதுபோஷணவிரோதகஸ்ய உத்பாதக்ரமஂ ஶரீரதாதுபோஷணக்ரமகதநபூர்வமாஹ- யதாஸ்வேநேத்யாதி| யதாஸ்வேந யதாத்மீயேந, ஊஷ்மணா ரஸாக்ந்யாதிரூபேண த்ரயோதஶவிதேந| தாதுஃ புஷ்யதி தாதுநேதி தாதுநா ரஸேந, தாதூ ரக்தாதிரூபஃ; கிஂவா க்ரமபரிணாமபக்ஷே ரஸேந ரக்தஂ, ரக்தேந மாஂஸஂ புஷ்யதீதி ஜ்ஞேயம்| ஏவஂ தாதுபோஷணக்ரமஂ தர்ஶயித்வா யக்ஷ்மணி தத்விரோதமாஹ- ஸ்ரோதஸாமித்யாதி| ஸந்நிரோதாதிதி யக்ஷ்மகாரகதோஷேணாவருத்தத்வாத்; ரக்தாதிஸங்க்ஷயோऽபி ஸ்ரோதோவரோதாத்ததா போஷகரஸாப்ராபல்யாச்ச ஜ்ஞேயஃ; தாதூஷ்மாபசயோऽபி தாதுக்ஷயாத்தோஷப்ரபாவாச்ச ஜ்ஞேயஃ| யதா தாதுபோஷகரஸஹாநிர்பவதி ததாऽऽஹ- தஸ்மிந்நித்யாதி| ஓஜஸே இதி ஸாரபாகாய, ரஸாயேதி யாவத்| விஶேஷாத்ராஜயக்ஷ்மிண இதிவசநேநாந்யேஷாமபி துர்பலாநாஂ புரீஷஂ ரக்ஷ்யமிதி ஸூசயதி| விட்பலமிதி விடாதாரம்| யஶ்சாபி ரஸ உத்பத்யதே ஸ ச தாதூந்ந புஷ்ணாதி, கிந்து ஸ்வஸ்தாநஸ்தோ விதஹ்யதே; ஸ்வஸ்தாநஸ்த இதி ஹதயஸ்தஃ| ஸர்வைரிதி ஏகாதஶபிஃ| அர்தைரிதி ஷட்பிஃ, ஏகாதஶஸ்ய ஜ்யேஷ்டபாகபரிக்ரஹாத் ஷடேவார்தஂ பவதி; தஷ்டா சைஷா விதா, யதா- “த்ரிஂஶந்மதாஃ கர்மஸு பஸ்தயோ ஹி, காலஸ்ததோऽர்தேந ததஶ்ச யோகஃ” (ஸி.அ.௧) இத்யாதௌ, த்ரிஂஶத்பஸ்த்யர்தரூபஃ காலஃ ஶ்ரேஷ்டபாகபரிக்ரஹாத் ஷோடஶபஸ்திரூப ஏவ, “காலே த்ரயோऽந்தே புரதஸ்ததைகஃ ஸ்நேஹா நிரூஹாந்தரிதாஶ்ச ஷட் ஸ்யுஃ” (ஸி.அ.௧) இத்யநேநோக்தஃ| த்ரிபிரித்யத்ர யாநி காநி த்ரீணி யக்ஷ்மணோ ரூபாணி ஜ்ஞேயாநி, ஶங்கக்ராஹிகயாऽநிர்தேஶாத்| அந்யே து ‘அஂஸபார்ஶ்வாபிதாபஶ்ச’ இத்யாதிவக்ஷ்யமாணலக்ஷணத்ரயஂ வர்ணயந்தி| கேசித்து ‘அஂஸபார்ஶ்வாபிதாபஶ்ச’ இத்யாதிகஂ யக்ஷ்மஸம்பந்திஜ்வரலக்ஷணஂ வதந்தி| அந்யதேதி பலமாஂஸயோகே ஸதி||௩௮-௪௭||
Adhikarana 10 (48-50) · Śloka 50
க்ராணமூலே ஸ்திதஃ ஶ்லேஷ்மா ருதிரஂ பித்தமேவ வா| மாருதாத்மாதஶிரஸோ மாருதஂ ஶ்யாயதே ப்ரதி||௪௮|| ப்ரதிஶ்யாயஸ்ததோ கோரோ ஜாயதே தேஹகர்ஶநஃ| தஸ்ய ரூபஂ ஶிரஃஶூலஂ கௌரவஂ க்ராணவிப்லவஃ||௪௯|| ஜ்வரஃ காஸஃ கபோத்க்லேஶஃ ஸ்வரபேதோऽருசிஃ க்லமஃ| இந்த்ரியாணாமஸாமர்த்யஂ யக்ஷ்மா சாதஃ ப்ரஜாயதே||௫௦||
घ्राणमूले स्थितः श्लेष्मा रुधिरं पित्तमेव वा| मारुताध्मातशिरसो मारुतं श्यायते प्रति||४८|| प्रतिश्यायस्ततो घोरो जायते देहकर्शनः| तस्य रूपं शिरःशूलं गौरवं घ्राणविप्लवः||४९|| ज्वरः कासः कफोत्क्लेशः स्वरभेदोऽरुचिः क्लमः| इन्द्रियाणामसामर्थ्यं यक्ष्मा चातः प्रजायते||५०||
🔊 Audio coming soon
ப்ரதிஶ்யாயஂ விவணோதி- க்ராணேத்யாதி| மாருதாத்மாதஶிரஸோ மாருதபூர்ணஶிரஸஃ| மாருதஂ ப்ரதி ஶ்யாயதே கச்சதீத்யர்தஃ| மாருதாநுகதஂ க்ராணாத் ஸ்ரவதி| க்ராணவிப்லவஃ கந்தாக்ராணாதிரூபஃ| யக்ஷ்மா சாதஃ ப்ரஜாயத இதி அநேநோக்தலக்ஷணப்ரதிஶ்யாயஸ்யைவ பூர்வரூபதாமபி ஸூசயதி||௪௮-௫௦||
Adhikarana 11 (51) · Śloka 51
பிச்சிலஂ பஹலஂ விஸ்ரஂ ஹரிதஂ ஶ்வேதபீதகம்| காஸமாநோ ரஸஂ யக்ஷ்மீ நிஷ்டீவதி கபாநுகம்||௫௧||
पिच्छिलं बहलं विस्रं हरितं श्वेतपीतकम्| कासमानो रसं यक्ष्मी निष्ठीवति कफानुगम्||५१||
🔊 Audio coming soon
ஸ ஊர்த்வஂ காஸவேகேந பஹுரூபஃ ப்ரவர்ததே இதி யதுக்தஂ யக்ஷ்மரூபஂ தத்விவணோதி- பிச்சிலமித்யாதி||௫௧||
Adhikarana 12 (52) · Śloka 52
அஂஸபார்ஶ்வாபிதாபஶ்ச ஸந்தாபஃ கரபாதயோஃ| ஜ்வரஃ ஸர்வாங்ககஶ்சேதி லக்ஷணஂ ராஜயக்ஷ்மணஃ||௫௨||
अंसपार्श्वाभितापश्च सन्तापः करपादयोः| ज्वरः सर्वाङ्गगश्चेति लक्षणं राजयक्ष्मणः||५२||
🔊 Audio coming soon
ராஜயக்ஷ்மணோ ஜ்வரஸ்ய விஶிஷ்டஂ லக்ஷணமாஹ- அஂஸேத்யாதி| லக்ஷணஂ ராஜயக்ஷ்மண இதி அஂஸபார்ஶ்வாபிதாபகரபாதஸந்தாபரூபஃ ஸர்வாங்ககஜ்வரோ ராஜயக்ஷ்மலக்ஷணமித்யர்தஃ||௫௨||
Adhikarana 13 (53-56) · Śloka 56
வாதாத்பித்தாத்கபாத்ரக்தாத் காஸவேகாத் ஸபீநஸாத்| ஸ்வரபேதோ பவேத்வாதாத்ரூக்ஷஃ க்ஷாமஶ்சலஃ ஸ்வரஃ||௫௩|| தாலுகண்டபரிப்லோஷஃ பித்தாத்வக்துமஸூயதே| கபாத்பேதோ விபத்தஶ்ச ஸ்வரஃ குரகுராயதே ||௫௪|| ஸந்நோ ரக்தவிபத்தத்வாத் ஸ்வரஃ கச்ச்ராத் ப்ரவர்ததே| காஸாதிவேகாத் கஷணஃ பீநஸாத்கபவாதிகஃ||௫௫|| பார்ஶ்வஶூலஂ த்வநியதஂ ஸங்கோசாயாமலக்ஷணம்| ஶிரஃஶூலஂ ஸஸந்தாபஂ யக்ஷ்மிணஃ ஸ்யாத்ஸகௌரவம்||௫௬||
वातात्पित्तात्कफाद्रक्तात् कासवेगात् सपीनसात्| स्वरभेदो भवेद्वाताद्रूक्षः क्षामश्चलः स्वरः||५३|| तालुकण्ठपरिप्लोषः पित्ताद्वक्तुमसूयते| कफाद्भेदो विबद्धश्च स्वरः खुरखुरायते ||५४|| सन्नो रक्तविबद्धत्वात् स्वरः कृच्छ्रात् प्रवर्तते| कासातिवेगात् कषणः पीनसात्कफवातिकः||५५|| पार्श्वशूलं त्वनियतं सङ्कोचायामलक्षणम्| शिरःशूलं ससन्तापं यक्ष्मिणः स्यात्सगौरवम्||५६||
🔊 Audio coming soon
ஸ்வரபேதஂ விபஜதே- வாதாதித்யாதி| வக்துமஸூயத இதி வக்துஂ நேச்சதி| குரகுராயத இதி குரகுராஶப்தஂ கரோதி| ஸந்நஃ அவஸந்நஃ| கஷண இதி கண்டஂ கஷதி, ஹிநஸ்தீதி யாவத்| பார்ஶ்வஶூலஂ த்வநியதமிதி ந ஸங்கோசரூபேண நியதஂ, கிந்து கதாசிதாயாமரூபஂ கதாசித் ஸங்கோசரூபஂ, ந ஸர்வதாபாவி| ஶிரஃஶூலத்வேந வாயுஃ, ஸஸந்தாபத்வேந பித்தஂ, ஸகௌரவத்வேந ஶ்லேஷ்மா, ஏவஂ த்ரிதோஷஜந்யத்வஂ ஜ்ஞேயம்||௫௩-௫௬||
Adhikarana 14 (57) · Śloka 57
அபிஸந்நே ஶரீரே து யக்ஷ்மிணோ விஷமாஶநாத்| கண்டாத்ப்ரவர்ததே ரக்தஂ ஶ்லேஷ்மா சோத்க்லிஷ்டஸஞ்சிதஃ||௫௭||
अभिसन्ने शरीरे तु यक्ष्मिणो विषमाशनात्| कण्ठात्प्रवर्तते रक्तं श्लेष्मा चोत्क्लिष्टसञ्चितः||५७||
🔊 Audio coming soon
ஸரக்தஂ கபமஸ்யதீதி யதுக்தஂ தல்லக்ஷணஂ விவணோதி- அபிஸந்ந இத்யாதி| அபிதஃ ஸந்நோऽபிஸந்நஃ| ‘அபிஷ்யந்தே’ இதி பாடபக்ஷேऽபிஷ்யந்தகஹீத இத்யர்தஃ; கிந்த்வபிபூர்வஸ்யந்ததேஃ கதஂ ரூபஸித்திர்பவதீதி சிந்தநீயம்| ஸஞ்சிதோத்க்லிஷ்டமிதி வக்தவ்யே பூர்வநிபாதநியமாதுத்க்லிஷ்டஸஞ்சித இதி கதம்||௫௭||
Adhikarana 15 (58-59) · Śloka 59
ரக்தஂ விபத்தமார்கத்வாந்மாஂஸாதீந்நாநுபத்யதே | ஆமாஶயஸ்தமுத்க்லிஷ்டஂ பஹுத்வாத் கண்டமேதி ச||௫௮|| வாதஶ்லேஷ்மவிபத்தத்வாதுரஸஃ ஶ்வாஸமச்சதி| தோஷைருபஹதே சாக்நௌ ஸபிச்சமதிஸார்யதே||௫௯||
रक्तं विबद्धमार्गत्वान्मांसादीन्नानुपद्यते | आमाशयस्थमुत्क्लिष्टं बहुत्वात् कण्ठमेति च||५८|| वातश्लेष्मविबद्धत्वादुरसः श्वासमृच्छति| दोषैरुपहते चाग्नौ सपिच्छमतिसार्यते||५९||
🔊 Audio coming soon
கேவலருதிரச்சர்தநேந யுக்தஂ விவணோதி- ரக்தமித்யாதி| விபத்தமார்கத்வாதிதி ரக்தஸ்ய மாஂஸாத்யபிகமே யோ மார்கஸ்தந்நிரோதாந்மாஂஸாதபிகச்சத்ரக்தஂ மாஂஸாஶயே ஏவ கதாதிஷ்டாநஂ ப்ரஸ்ரவணஜலமிவ விபத்தமார்கத்வாத்பஹு பவதி, பஹுத்வேநோத்க்லிஷ்டஂ த்வாராந்தராகமநாத் கண்டமேதி| ஏவஂ ரக்தஸ்ய போஷகரஸேநாஸம்பந்தாத் க்ஷீயமாணஸ்யாமாஶயே ஏவ பஹுத்வஂ ஜ்ஞேயம்| தேந ரக்தாதீநாஂ ச ஸங்க்ஷயாதித்யநேந ரக்தக்ஷயோ ய உக்தஃ ஸ உபபந்ந ஏவ||௫௮-௫௯||
Adhikarana 16 (60-61) · Śloka 61
பதக்தோஷைஃ ஸமஸ்தைர்வா ஜிஹ்வாஹதயஸஂஶ்ரிதைஃ| ஜாயதேऽருசிராஹாரே த்விஷ்டைரர்தைஶ்ச மாநஸைஃ||௬௦|| கஷாயதிக்தமதுரைர்வித்யாந்முகரஸைஃ க்ரமாத்| வாதாத்யைரருசிஂ ஜாதாஂ மாநஸீஂ தோஷதர்ஶநாத்||௬௧||
पृथग्दोषैः समस्तैर्वा जिह्वाहृदयसंश्रितैः| जायतेऽरुचिराहारे द्विष्टैरर्थैश्च मानसैः||६०|| कषायतिक्तमधुरैर्विद्यान्मुखरसैः क्रमात्| वाताद्यैररुचिं जातां मानसीं दोषदर्शनात्||६१||
🔊 Audio coming soon
ரோகாதிகாரே “பஞ்ச பக்தஸ்யாநஶநஸ்தாநாநீதி வாதபித்தகபத்வேஷாயாஸாஃ” (ஸூ.அ.௧௯) இத்யநேந யத்யபி த்ரிதோஷஜாऽருசிர்நோக்தா, ததாऽபி சிகித்ஸார்தஂ த்வந்த்வஜகுல்மவத்த்ரிதோஷஜாऽருசிருச்யதே| வக்ஷ்யதி- “சதுரோऽரோசகாந் ஹந்யுர்வாதாத்யேகஜஸர்வஜாந்” இதி| இயஂ ச த்ரிதோஷஜாऽருசிஃ ப்ரகதிஸமவாயாரப்தா, தேந ரோகாதிகாரே ப்ரத்யேகதோஷஜாருசிக்ரஹணேநைவ கஹீதா| ப்ரகதிஸமஸமவாயாரப்தத்வேநைவ த்ரிதோஷஜாருசேஃ பதக்லக்ஷணஂ நோக்தம்; அதோ வாதாதிலக்ஷணமேலகமேவ தஸ்யா லக்ஷணம்| கஷாயமுகரஸதா வாதஜாயாஂ, திக்தமுகரஸதா பித்தஜாயாஂ, மதுரமுகரஸதா கபஜாயாஂ, த்ரிதோஷஜாயாஂ து த்ரிதோஷமுகரஸதோந்நேயா| தோஷதர்ஶநாதிதி த்விஷ்டதர்ஶநாத்||௬௦-௬௧||
Adhikarana 17 (62) · Śloka 62
அரோசகாத் காஸவேகாத்தோஷோத்க்லேஶாத்பயாதபி| சர்திர்யா ஸா விகாராணாமந்யேஷாமப்யுபத்ரவஃ||௬௨||
अरोचकात् कासवेगाद्दोषोत्क्लेशाद्भयादपि| छर्दिर्या सा विकाराणामन्येषामप्युपद्रवः||६२||
🔊 Audio coming soon
சர்திஂ விபஜதே- அரோசகாதித்யாதி| விகாராணாமந்யேஷாமப்யுபத்ரவ இதி ஏவம்பூதா சர்திர்ந யக்ஷ்மமாத்ரநியதா,கிந்த்வந்யேஷாமபி விகாராணாமேவம்பூதா சர்திருபத்ரவரூபா பவதி; கிஂவா ஏவம்பூதா யா சர்திஃ ஸா யக்ஷ்மிண உபத்ரவோ பவதி, ததாऽரோசகாதிப்ய உத்திதா ச்சர்திரந்யேஷாமபி ஹிக்காதீநாமுபத்ரவோ பவதீத்யர்தஃ||௬௨||
Adhikarana 18 (63-64) · Śloka 64
ஸர்வஸ்த்ரிதோஷஜோ யக்ஷ்மா தோஷாணாஂ து பலாபலம்| பரீக்ஷ்யாவஸ்திகஂ வைத்யஃ ஶோஷிணஂ ஸமுபாசரேத்||௬௩|| ப்ரதிஶ்யாயே ஶிரஃஶூலே காஸே ஶ்வாஸே ஸ்வரக்ஷயே| பார்ஶ்வஶூலே ச விவிதாஃ க்ரியாஃ ஸாதாரணீஃ ஶணு||௬௪||
सर्वस्त्रिदोषजो यक्ष्मा दोषाणां तु बलाबलम्| परीक्ष्यावस्थिकं वैद्यः शोषिणं समुपाचरेत्||६३|| प्रतिश्याये शिरःशूले कासे श्वासे स्वरक्षये| पार्श्वशूले च विविधाः क्रियाः साधारणीः शृणु||६४||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி ஸர்வேஷாஂ யக்ஷ்மணாஂ ஸாமாந்யரூபஂ த்ரிதோஷஜத்வஂ ப்ரதிபாத்ய, தோஷபலாபலபேதேந ச பேதஂ ஸூசயித்வா, ஸாமாந்யாஂ விஶேஷாஂ ச சிகித்ஸாஂ ஸூசயந்நாஹ- ஸர்வ இத்யாதி| விவிதா இதி பிந்நாஃ, ஸாதாரணீரித்யநேநாபிந்நாஶ்ச ஶண்விதி யோஜ்யம்| தத்ர விவிதாஃ ப்ரத்யேகஂ பீநஸாதிவிஹிதா ஜ்ஞேயாஃ, ஸாதாரணீஸ்து ஷடங்காஜரஸாதிரூபாஃ ஸாதாரணவிஹிதா ஜ்ஞேயாஃ||௬௩-௬௪||
Adhikarana 19 (65-70) · Śloka 70
பீநஸே ஸ்வேதமப்யங்கஂ தூமமாலேபநாநி ச| பரிஷேகாவகாஹாஂஶ்ச யாவகஂ வாட்யமேவ ச||௬௫|| லவணாம்லகடூஷ்ணாஂஶ்ச ரஸாந் ஸ்நேஹோபபஂஹிதாந்| லாவதித்திரிதக்ஷாணாஂ வர்தகாநாஂ ச கல்பயேத்||௬௬|| ஸபிப்பலீகஂ ஸயவஂ ஸகுலத்தஂ ஸநாகரம்| தாடிமாமலகோபேதஂ ஸ்நிக்தமாஜஂ ரஸஂ பிபேத்||௬௭|| தேந ஷட்விநிவர்தந்தே விகாராஃ பீநஸாதயஃ| மூலகாநாஂ குலத்தாநாஂ யூஷைர்வா ஸூபகல்பிதைஃ ||௬௮|| யவகோதூமஶால்யந்நைர்யதாஸாத்ம்யமுபாசரேத்| பிபேத்ப்ரஸாதஂ வாருண்யா ஜலஂ வா பாஞ்சமூலிகம்||௬௯|| தாந்யநாகரஸித்தஂ வா தாமலக்யாऽதவா ஶதம்| பர்ணிநீபிஶ்சதஸபிஸ்தேந சாந்நாநி கல்பயேத்||௭௦||
पीनसे स्वेदमभ्यङ्गं धूममालेपनानि च| परिषेकावगाहांश्च यावकं वाट्यमेव च||६५|| लवणाम्लकटूष्णांश्च रसान् स्नेहोपबृंहितान्| लावतित्तिरिदक्षाणां वर्तकानां च कल्पयेत्||६६|| सपिप्पलीकं सयवं सकुलत्थं सनागरम्| दाडिमामलकोपेतं स्निग्धमाजं रसं पिबेत्||६७|| तेन षड्विनिवर्तन्ते विकाराः पीनसादयः| मूलकानां कुलत्थानां यूषैर्वा सूपकल्पितैः ||६८|| यवगोधूमशाल्यन्नैर्यथासात्म्यमुपाचरेत्| पिबेत्प्रसादं वारुण्या जलं वा पाञ्चमूलिकम्||६९|| धान्यनागरसिद्धं वा तामलक्याऽथवा शृतम्| पर्णिनीभिश्चतसृभिस्तेन चान्नानि कल्पयेत्||७०||
🔊 Audio coming soon
ஸபிப்பலீகமித்யாதிகே ரஸே யவாகூஸாதநவத்த்ரவ்யாதிமாநஂ ஜ்ஞேயஂ; மாஂஸமாநஂ து பலாநி த்வாதஶ| ஸூபஸஂஸ்கதைரிதி ஸுஷ்டூபஸஂஸ்கதைஃ| தேநேதி பஞ்சமூல்யாதிஸஂஸ்கதஜலேந||௬௫-௭௦||
Adhikarana 20 (71-76) · Śloka 76
கஶரோத்காரிகாமாஷகுலத்தயவபாயஸைஃ| ஸங்கரஸ்வேதவிதிநா கண்டஂ பார்ஶ்வமுரஃ ஶிரஃ||௭௧|| ஸ்வேதயேத் பத்ரபங்கேண ஶிரஶ்ச பரிஷேசயேத்| பலாகுடூசீமதுகஶதைர்வா வாரிபிஃ ஸுகைஃ||௭௨|| பஸ்தமத்ஸ்யஶிரோபிர்வா நாடீஸ்வேதஂ ப்ரயோஜயேத்| கண்டே ஶிரஸி பார்ஶ்வே ச பயோபிர்வா ஸவாதிகைஃ||௭௩|| ஔதகாநூபமாஂஸாநி ஸலிலஂ பாஞ்சமூலிகம்| ஸஸ்நேஹமாரநாலஂ வா நாடீஸ்வேதே ப்ரயோஜயேத்||௭௪|| ஜீவந்த்யாஃ ஶதபுஷ்பாயா பலாயா மதுகஸ்ய ச| வசாயா வேஶவாரஸ்ய விதார்யா மூலகஸ்ய ச||௭௫|| ஔதகாநூபமாஂஸாநாமுபநாஹாஃ ஸுஸஂஸ்கதாஃ| ஶஸ்யந்தே ஸசதுஃஸ்நேஹாஃ ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலிநாம்||௭௬||
कृशरोत्कारिकामाषकुलत्थयवपायसैः| सङ्करस्वेदविधिना कण्ठं पार्श्वमुरः शिरः||७१|| स्वेदयेत् पत्रभङ्गेण शिरश्च परिषेचयेत्| बलागुडूचीमधुकशृतैर्वा वारिभिः सुखैः||७२|| बस्तमत्स्यशिरोभिर्वा नाडीस्वेदं प्रयोजयेत्| कण्ठे शिरसि पार्श्वे च पयोभिर्वा सवातिकैः||७३|| औदकानूपमांसानि सलिलं पाञ्चमूलिकम्| सस्नेहमारनालं वा नाडीस्वेदे प्रयोजयेत्||७४|| जीवन्त्याः शतपुष्पाया बलाया मधुकस्य च| वचाया वेशवारस्य विदार्या मूलकस्य च||७५|| औदकानूपमांसानामुपनाहाः सुसंस्कृताः| शस्यन्ते सचतुःस्नेहाः शिरःपार्श्वांसशूलिनाम्||७६||
🔊 Audio coming soon
திலதண்டுலமாஷைஸ்து கஶரா ஜ்ஞேயா| பத்ரபங்கேநேதி பத்ரபங்கக்வாதேந; பத்ரபங்காஶ்ச வாதஹரபல்லவாஃ| ஸவாதிகைரிதி வாதிகோத்தரவாதிகைஃ; தந்த்ராந்தரே து வாதிகாந்யுத்தரவாதிகாநி ச கணேந படிதாநி; யதா- “பில்வோऽக்நிமந்தஃ காஶ்மர்யஂ ஶ்ரேயஸீ பாடலா பலா| ஶாலபர்ணீ பஶ்நிபர்ணீ பஹதீ கண்டகாரிகா|| வர்தமாநோ மூலகஂ ச வாதிகாந்யவதாரயேத்| கரமர்தஂ ஸபதரஂ குலத்தாஃ ஶுஷ்கமூலகம்|| ஶ்வதஂஷ்ட்ரா வேணுபர்ணீ ச ஸாஶ்வகந்தா ஶதாவரீ| ஷ்யப்ரோக்தாஂ குடூசீ ச மதுகஂ ஶிக்ருரேவ ச|| யவாந்யாரக்வதஶ்சைவ யச்சாந்யத்கிஞ்சிதீதஶம்| ஸர்வமேதத்விஜாநீயாத்பிஷகுத்தரவாதிகம்” இதி| நாடீஸ்வேதஂ ப்ரயோஜயேதிதி நாடீஸ்வேதஂ யதாயோக்யதயா ப்ரயோஜயேத்| ஜீவந்த்யாதீநாஂ ப்ரத்யேகமுபநாஹா ஜ்ஞேயாஃ| வேஸவாரோ யதா- “நிரஸ்தி பிஶிதஂ பிஷ்டஂ ஸ்விந்நஂ குடகதாந்விதம்| கஷ்ணாமரீசஸஂயுக்தஂ வேஸவார இதி ஸ்மதஃ” இதி||௭௧-௭௬||
Adhikarana 21 (77-81) · Śloka 81
ஶதபுஷ்பா ஸமதுகஂ குஷ்டஂ தகரசந்தநே| ஆலேபநஂ ஸ்யாத் ஸகதஂ ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலநுத்||௭௭|| பலா ராஸ்நா திலாஃ ஸர்பிர்மதுகஂ நீலமுத்பலம்| பலங்கஷா தேவதாரு சந்தநஂ கேஶரஂ கதம்||௭௮|| வீரா பலா விதாரீ ச கஷ்ணகந்தா புநர்நவா| ஶதாவரீ பயஸ்யா ச கத்தணஂ மதுகஂ கதம்||௭௯|| சத்வார ஏதே ஶ்லோகார்தைஃ ப்ரதேஹாஃ பரிகீர்திதாஃ| ஶஸ்தாஃ ஸஂஸஷ்டதோஷாணாஂ ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலிநாம்||௮௦|| நாவநஂ தூமபாநாநி ஸ்நேஹாஶ்சௌத்தரபக்திகாஃ| தைலாந்யப்யங்கயோகீநி பஸ்திகர்ம ததா பரம்||௮௧||
शतपुष्पा समधुकं कुष्ठं तगरचन्दने| आलेपनं स्यात् सघृतं शिरःपार्श्वांसशूलनुत्||७७|| बला रास्ना तिलाः सर्पिर्मधुकं नीलमुत्पलम्| पलङ्कषा देवदारु चन्दनं केशरं घृतम्||७८|| वीरा बला विदारी च कृष्णगन्धा पुनर्नवा| शतावरी पयस्या च कत्तृणं मधुकं घृतम्||७९|| चत्वार एते श्लोकार्धैः प्रदेहाः परिकीर्तिताः| शस्ताः संसृष्टदोषाणां शिरःपार्श्वांसशूलिनाम्||८०|| नावनं धूमपानानि स्नेहाश्चौत्तरभक्तिकाः| तैलान्यभ्यङ्गयोगीनि बस्तिकर्म तथा परम्||८१||
🔊 Audio coming soon
பலங்கஷா குக்குலுஃ| பயஸ்யா க்ஷீரகாகோலீ| ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலிநாஂ ஶஸ்தா இதி யோஜ்யம்||௭௭-௮௧||
Adhikarana 22 (82-86) · Śloka 86
ஶங்காலாபுஜலௌகோபிஃ ப்ரதுஷ்டஂ வ்யதநேந வா| ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலேஷு ருதிரஂ தஸ்ய நிர்ஹரேத்||௮௨|| ப்ரதேஹஃ ஸகதஶ்சேஷ்டஃ பத்மகோஶீரசந்தநைஃ| தூர்வாமதுகமஞ்ஜிஷ்டாகேஶரைர்வா கதாப்லுதைஃ||௮௩|| ப்ரபௌண்டரீகநிர்குண்டீபத்மகேஶரமுத்பலம் | கஶேருகாஃ பயஸ்யா ச ஸஸர்பிஷ்கஂ ப்ரலேபநம்||௮௪|| சந்தநாத்யேந தைலேந ஶததௌதேந ஸர்பிஷா| அப்யங்கஃ, பயஸா ஸேகஃ ஶஸ்தஶ்ச மதுகாம்புநா||௮௫|| மாஹேந்த்ரேண ஸுஶீதேந சந்தநாதிஶதேந வா| பரிஷேகஃ ப்ரயோக்தவ்ய இதி ஸஂஶமநீ க்ரியா||௮௬||
शृङ्गालाबुजलौकोभिः प्रदुष्टं व्यधनेन वा| शिरःपार्श्वांसशूलेषु रुधिरं तस्य निर्हरेत्||८२|| प्रदेहः सघृतश्चेष्टः पद्मकोशीरचन्दनैः| दूर्वामधुकमञ्जिष्ठाकेशरैर्वा घृताप्लुतैः||८३|| प्रपौण्डरीकनिर्गुण्डीपद्मकेशरमुत्पलम् | कशेरुकाः पयस्या च ससर्पिष्कं प्रलेपनम्||८४|| चन्दनाद्येन तैलेन शतधौतेन सर्पिषा| अभ्यङ्गः, पयसा सेकः शस्तश्च मधुकाम्बुना||८५|| माहेन्द्रेण सुशीतेन चन्दनादिशृतेन वा| परिषेकः प्रयोक्तव्य इति संशमनी क्रिया||८६||
🔊 Audio coming soon
ஶங்காலாபுஜலௌகோபிரித்யத்ர பித்ததுஷ்டே ஜலௌகா, கபதுஷ்டே ரக்தேऽலாபு ஜ்ஞேயஂ; யதுக்தஂ- “பித்தாந்விதஂ ஜலௌகோபிரலாப்வா து கபாந்விதம்| ஶோணிதஂ வாததுஷ்டஂ து விஷாணேநாஶு நிர்ஹரேத்” இதி| வ்யதநஂ து ஸிராவ்யதரூபம்||௮௨-௮௬||
Adhikarana 23 (87-88) · Śloka 88
தோஷாதிகாநாஂ வமநஂ ஶஸ்யதே ஸவிரேசநம்| ஸ்நேஹஸ்வேதோபபந்நாநாஂ ஸஸ்நேஹஂ யந்ந கர்ஶநம்||௮௭|| ஶோஷீ முஞ்சதி காத்ராணி புரீஷஸ்ரஂஸநாதபி| அபலாபேக்ஷிணீஂ மாத்ராஂ கிஂ புநர்யோ விரிச்யதே||௮௮||
दोषाधिकानां वमनं शस्यते सविरेचनम्| स्नेहस्वेदोपपन्नानां सस्नेहं यन्न कर्शनम्||८७|| शोषी मुञ्चति गात्राणि पुरीषस्रंसनादपि| अबलापेक्षिणीं मात्रां किं पुनर्यो विरिच्यते||८८||
🔊 Audio coming soon
யந்ந கர்ஶநமித்யநேந மதுவமநவிரேசநஂ யந்ந கர்ஶநாயேதி தர்ஶயதி||௮௭-௮௮||
Adhikarana 24 (89-102) · Śloka 102
யோகாந் ஸஂஶுத்தகோஷ்டாநாஂ காஸே ஶ்வாஸே ஸ்வரக்ஷயே| ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலேஷு ஸித்தாநேதாந்ப்ரயோஜயேத்||௮௯|| பலாவிதாரிகந்தாத்யைர்விதார்யா மதுகேந வா| ஸித்தஂ ஸலவணஂ ஸர்பிர்நஸ்யஂ ஸ்யாத்ஸ்வர்யமுத்தமம்||௯௦|| ப்ரபௌண்டரீகஂ மதுகஂ பிப்பலீ பஹதீ பலா| க்ஷீரஂ ஸர்பிஶ்ச தத்ஸித்தஂ ஸ்வர்யஂ ஸ்யாந்நாவநஂ பரம்||௯௧|| ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலக்நஂ காஸஶ்வாஸநிபர்ஹணம்| ப்ரயுஜ்யமாநஂ பஹுஶோ கதஂ சௌத்தரபக்திகம்||௯௨|| தஶமூலேந பயஸா ஸித்தஂ மாஂஸரஸேந ச| பலாகர்பஂ கதஂ ஸத்யோ ரோகாநேதாந் ப்ரபாததே||௯௩|| பக்தஸ்யோபரி மத்யே வா யதாக்ந்யப்யவசாரிதம்| ராஸ்நாகதஂ வா ஸக்ஷீரஂ ஸக்ஷீரஂ வா பலாகதம்||௯௪|| லேஹாந் காஸாபஹாந் ஸ்வர்யாஞ் ஶ்வாஸஹிக்காநிபர்ஹணாந்| ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலக்நாந் ஸ்நேஹாஂஶ்சாதஃ பரஂ ஶணு||௯௫|| கதஂ கர்ஜூரமத்வீகாஶர்கராக்ஷௌத்ரஸஂயுதம் | ஸபிப்பலீகஂ வைஸ்வர்யகாஸஶ்வாஸஜ்வராபஹம்||௯௬|| தஶமூலஶதாத் க்ஷீராத் ஸர்பிர்யதுதியாந்நவம்| ஸபிப்பலீகஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ தத் பரஂ ஸ்வரபோதநம்||௯௭|| ஶிரஃபார்ஶ்வாஂஸஶூலக்நஂ காஸஶ்வாஸஜ்வராபஹம்| பஞ்சபிஃ பஞ்சமூலைர்வா ஶதாத்யதுதியாத்கதம்||௯௮|| பஞ்சாநாஂ பஞ்சமூலாநாஂ ரஸே க்ஷீரசதுர்குணே| ஸித்தஂ ஸர்பிர்ஜயத்யேதத்யக்ஷ்மணஃ ஸப்தகஂ பலம்||௯௯|| கர்ஜூரஂ பிப்பலீ த்ராக்ஷா பத்யா ஶங்கீ துராலபா| த்ரிபலா பிப்பலீ முஸ்தஂ ஶங்காடகுடஶர்கராஃ||௧௦௦|| வீரா ஶடீ புஷ்கராக்யஂ ஸுரஸஃ ஶர்கரா குடஃ| நாகரஂ சித்ரகோ லாஜாஃ பிப்பல்யாமலகஂ குடஃ||௧௦௧|| ஶ்லோகார்தைர்விஹிதாநேதாஂல்லிஹ்யாந்நா மதுஸர்பிஷா| காஸஶ்வாஸாபஹாந்ஸ்வர்யாந்பார்ஶ்வஶூலாபஹாஂஸ்ததா||௧௦௨||
योगान् संशुद्धकोष्ठानां कासे श्वासे स्वरक्षये| शिरःपार्श्वांसशूलेषु सिद्धानेतान्प्रयोजयेत्||८९|| बलाविदारिगन्धाद्यैर्विदार्या मधुकेन वा| सिद्धं सलवणं सर्पिर्नस्यं स्यात्स्वर्यमुत्तमम्||९०|| प्रपौण्डरीकं मधुकं पिप्पली बृहती बला| क्षीरं सर्पिश्च तत्सिद्धं स्वर्यं स्यान्नावनं परम्||९१|| शिरःपार्श्वांसशूलघ्नं कासश्वासनिबर्हणम्| प्रयुज्यमानं बहुशो घृतं चौत्तरभक्तिकम्||९२|| दशमूलेन पयसा सिद्धं मांसरसेन च| बलागर्भं घृतं सद्यो रोगानेतान् प्रबाधते||९३|| भक्तस्योपरि मध्ये वा यथाग्न्यभ्यवचारितम्| रास्नाघृतं वा सक्षीरं सक्षीरं वा बलाघृतम्||९४|| लेहान् कासापहान् स्वर्याञ् श्वासहिक्कानिबर्हणान्| शिरःपार्श्वांसशूलघ्नान् स्नेहांश्चातः परं शृणु||९५|| घृतं खर्जूरमृद्वीकाशर्कराक्षौद्रसंयुतम् | सपिप्पलीकं वैस्वर्यकासश्वासज्वरापहम्||९६|| दशमूलशृतात् क्षीरात् सर्पिर्यदुदियान्नवम्| सपिप्पलीकं सक्षौद्रं तत् परं स्वरबोधनम्||९७|| शिरःपार्श्वांसशूलघ्नं कासश्वासज्वरापहम्| पञ्चभिः पञ्चमूलैर्वा शृताद्यदुदियाद्घृतम्||९८|| पञ्चानां पञ्चमूलानां रसे क्षीरचतुर्गुणे| सिद्धं सर्पिर्जयत्येतद्यक्ष्मणः सप्तकं बलम्||९९|| खर्जूरं पिप्पली द्राक्षा पथ्या शृङ्गी दुरालभा| त्रिफला पिप्पली मुस्तं शृङ्गाटगुडशर्कराः||१००|| वीरा शटी पुष्कराख्यं सुरसः शर्करा गुडः| नागरं चित्रको लाजाः पिप्पल्यामलकं गुडः||१०१|| श्लोकार्धैर्विहितानेतांल्लिह्यान्ना मधुसर्पिषा| कासश्वासापहान्स्वर्यान्पार्श्वशूलापहांस्तथा||१०२||
🔊 Audio coming soon
ப்ரபௌண்டரீகமித்யாதௌ க்ஷீரஂ த்ரவம்| யே து ‘க்ஷீரஸர்பிஃ’ இத்யேகபதேந படந்தி, தே க்ஷீரோத்தஂ ஸர்பிர்ஜலேநைவ பாசயந்தி| கதஂ சௌத்தரபக்திகமிதி உக்தமேவ கதஂ பக்தோத்தரஂ ஶிரஃஶூலாதிஹரஂ பவதி| தஶமூலேநேதி அத்ராவாந்தரஸாஹசர்யாத்தஶமூலஸ்ய க்வாதோ ஜ்ஞேயஃ, பலாயா ஏவ கல்கஃ; கிஂவா ‘தஶமூலேந பயஸா’ இதி பாடஃ; தேந தஶமூலஸித்தேந க்ஷீரேணேத்யர்தஃ| ராஸ்நாகதஂ வா ராஸ்நாக்ஷீரஂ வா ரோகாநேதாந் ப்ரபாதத இதி யோஜநா; ததா பலாகதஂ பலாக்ஷீரஂ ச ப்ரபாததே இதி யோஜநா| காஸே வக்ஷ்யமாணஂ யத் ராஸ்நாகதஂ, பலாகதஂ ச வாதரக்தே வக்ஷ்யமாணஂ, தத் க்ஷீரேண ஸஹோபயுக்தமேதாந் ரோகாந் ப்ரபாதத இத்யாசார்யோ வக்ஷ்யதி| ஸபிப்பலீகஂ ஸக்ஷௌத்ரமித்யத்ர பிப்பலீக்ஷௌத்ரயோஃ ப்ரக்ஷேப்யத்வஂ ஜ்ஞேயம்| பஞ்சபிஃ பஞ்சமூலைர்வா யத்கதமுதியாத்தத் ஸபிப்பலீகஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ ஸ்வரபோதநமித்யாதியோஜநா| பஞ்சாநாமித்யாதிநா யோகாந்தரமாஹ| ரஸே க்ஷீரசதுர்குண இதி பஞ்சாநாஂ பஞ்சமூலீநாஂ க்வாதஸ்த்ரிகுணஃ, கதஸமஂ ச க்ஷீரஂ ஜ்ஞேயம்| உக்தஂ ஹி ஜதூகர்ணே- “தஶமூலஶதக்ஷீராஜ்ஜாதஂ ஸர்பிர்நவஂ பிப்பலீமதுயுக்தஂ யத், பஞ்சபஞ்சமூலக்வதிதாதுத்திதஂ ச யத் த்ரிபாகக்வதிததுல்யபயஸ்கே பக்வம்” இதி| பலஶ்ருதௌ ‘யக்ஷ்மணஃ ஸப்தகஂ பலம்’ இத்யநேந ‘ஸ்வரபேதஂ’ இத்யாதிநா யே ஸப்த கதாஃ படிதாஸ்தே ஜ்ஞேயாஃ; தேஷு ச ஹிக்கா படிதா, ஸா ச ராஜயக்ஷ்மலக்ஷணேஷு யத்யபி ந படிதா, ததாऽப்யுபத்ரவரூபா ஜ்ஞேயா| புஷ்கராக்யஂ புஷ்கரமூலம்||௮௯-௧௦௨||
Adhikarana 25 (103-104) · Śloka 104
ஸிதோபலாஂ துகாக்ஷீரீஂ பிப்பலீஂ பஹுலாஂ த்வசம்| அந்த்யாதூர்த்வஂ த்விகுணிதஂ லேஹயேந்மதுஸர்பிஷா||௧௦௩|| சூர்ணிதஂ ப்ராஶயேத்வா தச்ச்வாஸகாஸகபாதுரம் | ஸுப்தஜிஹ்வாரோசகிநமல்பாக்நிஂ பார்ஶ்வஶூலிநம்||௧௦௪||
सितोपलां तुगाक्षीरीं पिप्पलीं बहुलां त्वचम्| अन्त्यादूर्ध्वं द्विगुणितं लेहयेन्मधुसर्पिषा||१०३|| चूर्णितं प्राशयेद्वा तच्छ्वासकासकफातुरम् | सुप्तजिह्वारोचकिनमल्पाग्निं पार्श्वशूलिनम्||१०४||
🔊 Audio coming soon
ஸிதோபலாதாவந்த்யாதூர்த்வஂ த்விகுணிதமிதி அந்த்யாயாஸ்த்வச ஏகோ பாகஃ, பஹுலாயா பாகத்வயஂ, பிப்பல்யா பாகசதுஷ்டயஂ, துகாக்ஷீரீ வஂஶலோசநாநுகாரி பார்திவஂ த்ரவ்யஂ, தஸ்யாஷ்டபாகாஃ, ஸிதோபலாயாஸ்து ஷோடஶ| ஊர்த்வஶப்தேந சேஹாதீதமுச்யதே, விவக்ஷ்யமாணோர்த்வாதோபாகஸ்யாஸ்தாநாத்; தேந க்வசித் ஊர்த்வமித்யாதாவாகதோऽபி ஊர்த்வஶப்தஶ்சரதி||௧௦௩-௧௦௪||
Adhikarana 26 (105) · Śloka 105
ஹஸ்தபாதாங்கதாஹேஷு ஜ்வரே ரக்தே ததோர்த்வகே| வாஸாகதஂ ஶதாவர்யா ஸித்தஂ வா பரமஂ ஹிதம்||௧௦௫||
हस्तपादाङ्गदाहेषु ज्वरे रक्ते तथोर्ध्वगे| वासाघृतं शतावर्या सिद्धं वा परमं हितम्||१०५||
🔊 Audio coming soon
ஹஸ்தேத்யாதௌ வாஸாகதஂ ரக்தபித்தோக்தஂ குல்மோக்தஂ ச; ஶதாவரீகதஂ யோநிவ்யாபச்சிகித்ஸிதவக்ஷ்யமாணம்||௧௦௫||
Adhikarana 27 (106-110) · Śloka 110
துராலபாஂ ஶ்வதஂஷ்ட்ராஂ ச சதஸ்ரஃ பர்ணிநீர்பலாம்| பாகாந்பலோந்மிதாந் கத்வா பலஂ பர்படகஸ்ய ச||௧௦௬|| பசேத்தஶகுணே தோயே தஶபாகாவஶேஷிதே| ரஸே ஸுபூதே த்ரவ்யாணாமேஷாஂ கல்காந் ஸமாவபேத்||௧௦௭|| ஶட்யாஃ புஷ்கரமூலஸ்ய பிப்பலீத்ராயமாணயோஃ| தாமலக்யாஃ கிராதாநாஂ திக்தஸ்ய குடஜஸ்ய ச||௧௦௮|| பலாநாஂ ஸாரிவாயாஶ்ச ஸுபிஷ்டாந் கர்ஷஸம்மிதாந்| ததஸ்தேந கதப்ரஸ்தஂ க்ஷீரத்விகுணிதஂ பசேத்||௧௦௯|| ஜ்வரஂ தாஹஂ ப்ரமஂ காஸமஂஸபார்ஶ்வஶிரோருஜம்| தஷ்ணாஂ சர்திமதீஸாரமேதத் ஸர்பிர்வ்யபோஹதி||௧௧௦||
दुरालभां श्वदंष्ट्रां च चतस्रः पर्णिनीर्बलाम्| भागान्पलोन्मितान् कृत्वा पलं पर्पटकस्य च||१०६|| पचेद्दशगुणे तोये दशभागावशेषिते| रसे सुपूते द्रव्याणामेषां कल्कान् समावपेत्||१०७|| शट्याः पुष्करमूलस्य पिप्पलीत्रायमाणयोः| तामलक्याः किरातानां तिक्तस्य कुटजस्य च||१०८|| फलानां सारिवायाश्च सुपिष्टान् कर्षसम्मितान्| ततस्तेन घृतप्रस्थं क्षीरद्विगुणितं पचेत्||१०९|| ज्वरं दाहं भ्रमं कासमंसपार्श्वशिरोरुजम्| तृष्णां छर्दिमतीसारमेतत् सर्पिर्व्यपोहति||११०||
🔊 Audio coming soon
துராலபாத்யே பசேத்தஶகுணே தோயே இத்யநேந கதாத்தஶகுணதோயேநேதி ஜ்ஞேயஂ, த்ரவ்யாத்தஶகுணதோயேந க்வாதஸ்யால்பத்வஂ ஸ்யாத்; ப்ரஸ்தகதாத்து தஶகுணதோயே தஶபாகாவஶிஷ்டே ப்ரஸ்தமாநத்வஂ கஷாயஸ்ய பவதி, தச்ச ஜதூகர்ணாநுமதம்||௧௦௬-௧௧௦||
Adhikarana 28 (111-113) · Śloka 113
ஜீவந்தீஂ மதுகஂ த்ராக்ஷாஂ பலாநி குடஜஸ்ய ச| ஶடீஂ புஷ்கரமூலஂ ச வ்யாக்ரீஂ கோக்ஷுரகஂ பலாம்||௧௧௧|| நீலோத்பலஂ தாமலகீஂ த்ராயமாணாஂ துராலபாம்| பிப்பலீஂ ச ஸமஂ பிஷ்ட்வா கதஂ வைத்யோ விபாசயேத்||௧௧௨|| ஏதத்வ்யாதிஸமூஹஸ்ய ரோகேஶஸ்ய ஸமுத்திதம்| ரூபமேகாதஶவிதஂ ஸர்பிரக்ர்யஂ வ்யபோஹதி||௧௧௩||
जीवन्तीं मधुकं द्राक्षां फलानि कुटजस्य च| शटीं पुष्करमूलं च व्याघ्रीं गोक्षुरकं बलाम्||१११|| नीलोत्पलं तामलकीं त्रायमाणां दुरालभाम्| पिप्पलीं च समं पिष्ट्वा घृतं वैद्यो विपाचयेत्||११२|| एतद्व्याधिसमूहस्य रोगेशस्य समुत्थितम्| रूपमेकादशविधं सर्पिरग्र्यं व्यपोहति||११३||
🔊 Audio coming soon
ஜீவந்த்யாதௌ பூர்வயோகோக்தஂ க்ஷீரயுக்தமேவ க்வாதஂ த்ரவமிச்சந்தி; டீகாகதஸ்து பஹவோ ஜலமேவ த்ரவஂ வதந்தி||௧௧௧-௧௧௩||
Adhikarana 29 (114-116) · Śloka 116
பலாஂ ஸ்திராஂ பஶ்நிபர்ணீஂ பஹதீஂ ஸநிதிக்திகாம்| ஸாதயித்வா ரஸே தஸ்மிந்பயோ கவ்யஂ ஸநாகரம்||௧௧௪|| த்ராக்ஷாகர்ஜூரஸர்பிர்பிஃ பிப்பல்யா ச ஶதஂ ஸஹ| ஸக்ஷௌத்ரஂ ஜ்வரகாஸக்நஂ ஸ்வர்யஂ சைதத் ப்ரயோஜயேத்||௧௧௫|| ஆஜஸ்ய பயஸஶ்சைவஂ ப்ரயோகோ ஜாங்கலா ரஸாஃ| யூஷார்தே சணகா முத்கா மகுஷ்டாஶ்சோபகல்பிதாஃ||௧௧௬||
बलां स्थिरां पृश्निपर्णीं बृहतीं सनिदिग्धिकाम्| साधयित्वा रसे तस्मिन्पयो गव्यं सनागरम्||११४|| द्राक्षाखर्जूरसर्पिर्भिः पिप्पल्या च शृतं सह| सक्षौद्रं ज्वरकासघ्नं स्वर्यं चैतत् प्रयोजयेत्||११५|| आजस्य पयसश्चैवं प्रयोगो जाङ्गला रसाः| यूषार्थे चणका मुद्गा मकुष्ठाश्चोपकल्पिताः||११६||
🔊 Audio coming soon
பலாமித்யாதி| அத்ர கதே க்ஷீரக்வாதகல்கஸாத்யே க்வாதக்ஷீரே மிலித்வா சதுர்குணே, கல்கத்ரவ்யஂ சாஷ்டபாகேந ஜ்ஞேயஂ, மது ச ப்ரக்ஷேபார்தே யோஜ்யம்||௧௧௪-௧௧௬||
Adhikarana 30 (117-133) · Śloka 134
ஜ்வராணாஂ ஶமநீயோ யஃ பூர்வமுக்தஃ க்ரியாவிதிஃ| யக்ஷ்மிணாஂ ஜ்வரதாஹேஷு ஸஸர்பிஷ்கஃ ப்ரஶஸ்யதே||௧௧௭|| கபப்ரஸேகே பலவாஞ் ஶ்லைஷ்மிகஶ்சர்தயேந்நரஃ| பயஸா பலயுக்தேந மாதுகேந ரஸேந வா||௧௧௮|| ஸர்பிஷ்மத்யா யவாக்வா வா வமநீயோபஸித்தயா| வாந்தோऽந்நகாலே லக்வந்நமாததீத ஸதீபநம்||௧௧௯|| யவகோதூமமாத்வீகஸித்வரிஷ்டஸுராஸவாந்| ஜாங்கலாநி ச ஶூல்யாநி ஸேவமாநஃ கபஂ ஜயேத்||௧௨௦|| ஶ்லேஷ்மணோऽதிப்ரஸேகேந வாயுஃ ஶ்லேஷ்மாணமஸ்யதி| கபப்ரஸேகஂ தஂ வித்வாந் ஸ்நிக்தோஷ்ணேநைவ நிர்ஜயேத்||௧௨௧|| க்ரியா கபப்ரஸேகே யா வம்யாஂ ஸைவ ப்ரஶஸ்யதே| ஹத்யாநி சாந்நபாநாநி வாதக்நாநி லகூநி ச||௧௨௨|| ப்ராயேணோபஹதாக்நித்வாத் ஸபிச்சமதிஸார்யதே| ப்ராப்நோதி சாஸ்யவைரஸ்யஂ ந சாந்நமபிநந்ததி||௧௨௩|| தஸ்யாக்நிதீபநாந் யோகாநதீஸாரநிபர்ஹணாந்| வக்த்ரஶுத்திகராந் குர்யாதருசிப்ரதிபாதகாந்||௧௨௪|| ஸநாகராநிந்த்ரயவாந் பாயயேத்தண்டுலாம்புநா| ஸித்தாஂ யவாகூஂ ஜீர்ணே ச சாங்கேரீதக்ரதாடிமைஃ||௧௨௫|| பாடா பில்வஂ யமாநீ ச பாதவ்யஂ தக்ரஸஂயுதம்| துராலபா ஶங்கவேரஂ பாடா ச ஸுரயா ஸஹ||௧௨௬|| ஜம்ப்வாம்ரமத்யஂ பில்வஂ ச ஸகபித்தஂ ஸநாகரம்| பேயாமண்டேந பாதவ்யமதீஸாரநிவத்தயே||௧௨௭|| ஏதாநேவ ச யோகாஂஸ்த்ரீந் பாடாதீந் காரயேத் கடாந்| ஸஸூப்யதாந்யாந்ஸஸ்நேஹாந் ஸாம்லாந்ஸங்க்ரஹணாந் பரம்||௧௨௮|| வேதஸார்ஜுநஜம்பூநாஂ மணாலீகஷ்ணகந்தயோஃ| ஶ்ரீபர்ண்யா மதயந்த்யாஶ்ச யூதிகாயாஶ்ச பல்லவாந்||௧௨௯|| மாதுலுங்கஸ்ய தாதக்யா தாடிமஸ்ய ச காரயேத்| ஸ்நேஹாம்லலவணோபேதாந் கடாந் ஸாங்க்ராஹிகாந் பரம்||௧௩௦|| சாங்கேர்யாஶ்சுக்ரிகாயாஶ்ச துக்திகாயாஶ்ச காரயேத்| கடாந்ததிஸரோபேதாந் ஸஸர்பிஷ்காந்ஸதாடிமாந்||௧௩௧|| மாஂஸாநாஂ லகுபாகாநாஂ ரஸாஃ ஸாங்க்ராஹிகைர்யுதாஃ| வ்யஞ்ஜநார்தஂ ப்ரஶஸ்யந்தே போஜ்யார்தஂ ரக்தஶாலயஃ||௧௩௨|| ஸ்திராதிபஞ்சமூலேந பாநே ஶஸ்தஂ ஶதஂ ஜலம்| தக்ரஂ ஸுரா ஸசுக்ரீகா தாடிமஸ்யாதவா ரஸஃ||௧௩௩|| இத்யுக்தஂ பிந்நஶகதாஂ தீபநஂ க்ராஹி பேஷஜம்|௧௩௪|
ज्वराणां शमनीयो यः पूर्वमुक्तः क्रियाविधिः| यक्ष्मिणां ज्वरदाहेषु ससर्पिष्कः प्रशस्यते||११७|| कफप्रसेके बलवाञ् श्लैष्मिकश्छर्दयेन्नरः| पयसा फलयुक्तेन माधुकेन रसेन वा||११८|| सर्पिष्मत्या यवाग्वा वा वमनीयोपसिद्धया| वान्तोऽन्नकाले लघ्वन्नमाददीत सदीपनम्||११९|| यवगोधूममाध्वीकसिध्वरिष्टसुरासवान्| जाङ्गलानि च शूल्यानि सेवमानः कफं जयेत्||१२०|| श्लेष्मणोऽतिप्रसेकेन वायुः श्लेष्माणमस्यति| कफप्रसेकं तं विद्वान् स्निग्धोष्णेनैव निर्जयेत्||१२१|| क्रिया कफप्रसेके या वम्यां सैव प्रशस्यते| हृद्यानि चान्नपानानि वातघ्नानि लघूनि च||१२२|| प्रायेणोपहताग्नित्वात् सपिच्छमतिसार्यते| प्राप्नोति चास्यवैरस्यं न चान्नमभिनन्दति||१२३|| तस्याग्निदीपनान् योगानतीसारनिबर्हणान्| वक्त्रशुद्धिकरान् कुर्यादरुचिप्रतिबाधकान्||१२४|| सनागरानिन्द्रयवान् पाययेत्तण्डुलाम्बुना| सिद्धां यवागूं जीर्णे च चाङ्गेरीतक्रदाडिमैः||१२५|| पाठा बिल्वं यमानी च पातव्यं तक्रसंयुतम्| दुरालभा शृङ्गवेरं पाठा च सुरया सह||१२६|| जम्ब्वाम्रमध्यं बिल्वं च सकपित्थं सनागरम्| पेयामण्डेन पातव्यमतीसारनिवृत्तये||१२७|| एतानेव च योगांस्त्रीन् पाठादीन् कारयेत् खडान्| ससूप्यधान्यान्सस्नेहान् साम्लान्सङ्ग्रहणान् परम्||१२८|| वेतसार्जुनजम्बूनां मृणालीकृष्णगन्धयोः| श्रीपर्ण्या मदयन्त्याश्च यूथिकायाश्च पल्लवान्||१२९|| मातुलुङ्गस्य धातक्या दाडिमस्य च कारयेत्| स्नेहाम्ललवणोपेतान् खडान् साङ्ग्राहिकान् परम्||१३०|| चाङ्गेर्याश्चुक्रिकायाश्च दुग्धिकायाश्च कारयेत्| खडान्दधिसरोपेतान् ससर्पिष्कान्सदाडिमान्||१३१|| मांसानां लघुपाकानां रसाः साङ्ग्राहिकैर्युताः| व्यञ्जनार्थं प्रशस्यन्ते भोज्यार्थं रक्तशालयः||१३२|| स्थिरादिपञ्चमूलेन पाने शस्तं शृतं जलम्| तक्रं सुरा सचुक्रीका दाडिमस्याथवा रसः||१३३|| इत्युक्तं भिन्नशकृतां दीपनं ग्राहि भेषजम्|१३४|
🔊 Audio coming soon
ஜ்வராணாமித்யாதிநாऽऽவஸ்திகஂ விதிமாஹ| வாமநீயாநி மதநபலாதீநி| ஸதீபநமிதி தீபநஶுண்ட்யாதிஸாதிதம்| வம்யாஂ ஸைவ ப்ரஶஸ்யத இத்யத்ர கபப்ரஸேகோ த்விவிதஃ- ஸ்வதந்த்ரஃ கபகதஃ, ததா வாதபராதீநோக்தஃ; ஏவஂ சர்திமபி த்விதா விபஜ்ய கபப்ரஸேகக்ரியாநுஸாரேண ஶ்லேஷ்மப்ரதாநாயாஂ வமநாதி, வாதப்ரதாநாயாஂ ஸ்நிக்தோஷ்ணஸேவாநுரூபா க்ரியா ஶஸ்யத இதி யோஜ்யம்| கடோ வ்யாகதஃ| அந்யேऽபி வதந்தி- “பிஶிதேந ரஸஸ்தத்ர, யூஷோ தாந்யைஃ, கலஃ பலைஃ| மூலைஶ்ச திலகல்காம்லப்ராயஃ காம்பலிகஃ ஸ்மதஃ” இதி||௧௧௭-௧௩௩||-
Adhikarana 31 (134-140) · Śloka 140
பரஂ முகஸ்ய வைரஸ்யநாஶநஂ ரோசநஂ ஶணு ||௧௩௪|| த்வௌ காலௌ தந்தபவநஂ பக்ஷயேந்முகதாவநம்| தத்வத் ப்ரக்ஷாலயேதாஸ்யஂ தாரயேத் கவலக்ரஹாந்||௧௩௫|| பிபேத்தூமஂ ததோ மஷ்டமத்யாத்தீபநபாசநம்| பேஷஜஂ பாநமந்நஂ ச ஹிதமிஷ்டோபகல்பிதம்||௧௩௬|| த்வங்முஸ்தமேலா தாந்யாநி முஸ்தமாமலகஂ த்வசம்| தார்வீத்வசோ யவாநீ ச தேஜோஹ்வா பிப்பலீ ததா||௧௩௭|| யவாநீ திந்திடீகஂ ச பஞ்சைதே முகதாவநாஃ| ஶ்லோகபாதேஷ்வபிஹிதா ரோசநா முகஶோதநாஃ||௧௩௮|| குடிகாஂ தாரயேதாஸ்யே சூர்ணைர்வா ஶோதயேந்முகம்| ஏஷாமாலோடிதாநாஂ வா தாரயேத் கவலக்ரஹாந்||௧௩௯|| ஸுராமாத்வீகஸீதூநாஂ தைலஸ்ய மதுஸர்பிஷோஃ| கவலாந் தாரயேதிஷ்டாந் க்ஷீரஸ்யேக்ஷுரஸஸ்ய ச||௧௪௦||
परं मुखस्य वैरस्यनाशनं रोचनं शृणु ||१३४|| द्वौ कालौ दन्तपवनं भक्षयेन्मुखधावनम्| तद्वत् प्रक्षालयेदास्यं धारयेत् कवलग्रहान्||१३५|| पिबेद्धूमं ततो मृष्टमद्याद्दीपनपाचनम्| भेषजं पानमन्नं च हितमिष्टोपकल्पितम्||१३६|| त्वङ्मुस्तमेला धान्यानि मुस्तमामलकं त्वचम्| दार्वीत्वचो यवानी च तेजोह्वा पिप्पली तथा||१३७|| यवानी तिन्तिडीकं च पञ्चैते मुखधावनाः| श्लोकपादेष्वभिहिता रोचना मुखशोधनाः||१३८|| गुटिकां धारयेदास्ये चूर्णैर्वा शोधयेन्मुखम्| एषामालोडितानां वा धारयेत् कवलग्रहान्||१३९|| सुरामाध्वीकसीधूनां तैलस्य मधुसर्पिषोः| कवलान् धारयेदिष्टान् क्षीरस्येक्षुरसस्य च||१४०||
🔊 Audio coming soon
த்வௌ காலாவிதி ஸாயம்ப்ராதஃ| தந்தபவநமிதி கரஞ்ஜகரவீராதிபிஸ்திக்தகடுகைஃ| தத்வதிதி திக்தகடுகதைர்ஜலைஃ| தேஜோஹ்வா சவிகா| முகஶோதநா இதி முககததோஷஶோதநாஃ||௧௩௪-௧௪௦||
Adhikarana 32 (141-144) · Śloka 144
யவாநீஂ திந்திடீகஂ ச நாகரஂ ஸாம்லவேதஸம்| தாடிமஂ பதரஂ சாம்லஂ கார்ஷிகஂ சோபகல்பயேத்||௧௪௧|| தாந்யஸௌவர்சலாஜாஜீவராங்கஂ சார்தகார்ஷிகம்| பிப்பலீநாஂ ஶதஂ சைகஂ த்வே ஶதே மரிசஸ்ய ச||௧௪௨|| ஶர்கராயாஶ்ச சத்வாரி பலாந்யேகத்ர சூர்ணயேத்| ஜிஹ்வாவிஶோதநஂ ஹத்யஂ தச்சூர்ணஂ பக்தரோசநம்||௧௪௩|| ஹத்ப்லீஹபார்ஶ்வஶூலக்நஂ விபந்தாநாஹநாஶநம்| காஸஶ்வாஸஹரஂ க்ராஹி க்ரஹண்யர்ஶோவிகாரநுத்||௧௪௪|| இதி யவாநீஷாடவம்|
यवानीं तिन्तिडीकं च नागरं साम्लवेतसम्| दाडिमं बदरं चाम्लं कार्षिकं चोपकल्पयेत्||१४१|| धान्यसौवर्चलाजाजीवराङ्गं चार्धकार्षिकम्| पिप्पलीनां शतं चैकं द्वे शते मरिचस्य च||१४२|| शर्करायाश्च चत्वारि पलान्येकत्र चूर्णयेत्| जिह्वाविशोधनं हृद्यं तच्चूर्णं भक्तरोचनम्||१४३|| हृत्प्लीहपार्श्वशूलघ्नं विबन्धानाहनाशनम्| कासश्वासहरं ग्राहि ग्रहण्यर्शोविकारनुत्||१४४|| इति यवानीषाडवम्|
🔊 Audio coming soon
யவாநீஷாடவே வராங்கஂ த்வக்| பிப்பலீநாமேகஂ ஶதமிதி ஆகதிமாநாத்||௧௪௧-௧௪௪||
Adhikarana 33 (145-148) · Śloka 148
தாலீஶபத்ரஂ மரிசஂ நாகரஂ பிப்பலீ ஶுபா| யதோத்தரஂ பாகவத்த்யா த்வகேலே சார்தபாகிகே||௧௪௫|| பிப்பல்யஷ்டகுணா சாத்ர ப்ரதேயா ஸிதஶர்கரா| காஸஶ்வாஸாருசிஹரஂ தச்சூர்ணஂ தீபநஂ பரம்||௧௪௬|| ஹத்பாண்டுக்ரஹணீதோஷஶோஷப்லீஹஜ்வராபஹம்| வம்யதீஸாரஶூலக்நஂ மூடவாதாநுலோமநம்||௧௪௭|| கல்பயேத்குடிகாஂ சைதச்சூர்ணஂ பக்த்வா ஸிதோபலாம்| குடிகா ஹ்யக்நிஸஂயோகாச்சூர்ணால்லகுதராஃ ஸ்மதாஃ||௧௪௮|| இதி தாலீஶாத்யஂ சூர்ணஂ குடிகாஶ்ச|
तालीशपत्रं मरिचं नागरं पिप्पली शुभा| यथोत्तरं भागवृद्ध्या त्वगेले चार्धभागिके||१४५|| पिप्पल्यष्टगुणा चात्र प्रदेया सितशर्करा| कासश्वासारुचिहरं तच्चूर्णं दीपनं परम्||१४६|| हृत्पाण्डुग्रहणीदोषशोषप्लीहज्वरापहम्| वम्यतीसारशूलघ्नं मूढवातानुलोमनम्||१४७|| कल्पयेद्गुटिकां चैतच्चूर्णं पक्त्वा सितोपलाम्| गुटिका ह्यग्निसंयोगाच्चूर्णाल्लघुतराः स्मृताः||१४८|| इति तालीशाद्यं चूर्णं गुटिकाश्च|
🔊 Audio coming soon
தாலீஶாத்யே ஶுபா இதி விஶேஷணஂ பிப்பல்யாஃ| உக்தஂ ஹி ஹாரீதே- “தாலீஶஂ மரிசஂ ஶுண்டீ பிப்பல்யோ பாகவர்திதாஃ| த்வகேலேऽர்தாஂஶகே தத்யாச்சர்கராऽஷ்டபலஂ பவேத்” இத்யாதி| ததா ஜதூகர்ணஃ- “தாலீஶமரிசநாகரகஷ்ணாஃ கர்ஷாஃ, த்வகேலே அர்தாஂஶே, த்விகுடவா ஸிதா, குடிகா விபாச்யதாம்” இதி| த்வகேலயோரர்தபாகத்வம்| குடிகாபக்ஷே ஜலேந ஸிதோபலாஂ பக்த்வா குடிகாஃ குர்வந்தி வத்தாஃ||௧௪௫-௧௪௮||
Adhikarana 34 (149-172) · Śloka 172
ஶுஷ்யதாஂ க்ஷீணமாஂஸாநாஂ கல்பிதாநி விதாநவித்| தத்யாந்மாஂஸாதமாஂஸாநி பஂஹணாநி விஶேஷதஃ||௧௪௯|| ஶோஷிணே பார்ஹிணஂ தத்யாத்பர்ஹிஶப்தேந சாபராந்| கத்ராநுலூகாஂஶ்சாஷாஂஶ்ச விதிவத் ஸூபகல்பிதாந்||௧௫௦|| காகாஂஸ்தித்திரிஶப்தேந வர்மிஶப்தேந சோரகாந்| பஷ்டாந் மத்ஸ்யாந்த்ரஶப்தேந தத்யாத்கண்டூபதாநபி||௧௫௧|| லோபாகாந் ஸ்தூலநகுலாந் பிடாலாஂஶ்சோபகல்பிதாந்| ஶகாலஶாவாஂஶ்ச பிஷக் ஶஶஶப்தேந தாபயேத்||௧௫௨|| ஸிஂஹாநக்ஷாஂஸ்தரக்ஷூஂஶ்ச வ்யாக்ராநேவஂவிதாஂஸ்ததா| மாஂஸாதாந் மகஶப்தேந தத்யாந்மாஂஸாபிவத்தயே||௧௫௩|| கஜகட்கிதுரங்காணாஂ வேஶவாரீகதஂ பிஷக்| தத்யாந்மஹிஷஶப்தேந மாஂஸஂ மாஂஸாபிவத்தயே||௧௫௪|| மாஂஸேநோபசிதாங்காநாஂ மாஂஸஂ மாஂஸகரஂ பரம்| தீக்ஷ்ணோஷ்ணலாகவாச்சஸ்தஂ விஶேஷாந்மகபக்ஷிணாம்||௧௫௫|| மாஂஸாநி யாந்யநப்யாஸாதநிஷ்டாநி ப்ரயோஜயேத்| தேஷூபதா, ஸுகஂ போக்துஂ ததா ஶக்யாநி தாநி ஹி||௧௫௬|| ஜாநஞ்ஜுகுப்ஸந்நைவாத்யாஜ்ஜக்தஂ வா புநருல்லிகேத்| தஸ்மாச்சத்மோபஸித்தாநி மாஂஸாந்யேதாநி தாபயேத்||௧௫௭|| பர்ஹிதித்திரிதக்ஷாணாஂ ஹஂஸாநாஂ ஶூகரோஷ்ட்ரயோஃ| கரகோமஹிஷாணாஂ ச மாஂஸஂ மாஂஸகரஂ பரம்||௧௫௮|| யோநிரஷ்டவிதா சோக்தா மாஂஸாநாமந்நபாநிகே| தாஂ பரீக்ஷ்ய பிஷக்வித்வாந் தத்யாந்மாஂஸாநி ஶோஷிணே||௧௫௯|| ப்ரஸஹா பூஶயாநூபவாரிஜா வாரிசாரிணஃ| ஆஹாரார்தஂ ப்ரதாதவ்யா மாத்ரயா வாதஶோஷிணே||௧௬௦|| ப்ரதுதா விஷ்கிராஶ்சைவ தந்வஜாஶ்ச மகத்விஜாஃ| கபபித்தபரீதாநாஂ ப்ரயோஜ்யாஃ ஶோஷரோகிணாம்||௧௬௧|| விதிவத்ஸூபஸித்தாநி மநோஜ்ஞாநி மதூநி ச| ரஸவந்தி ஸுகந்தீநி மாஂஸாந்யேதாநி பக்ஷயேத்||௧௬௨|| மாஂஸமேவாஶ்நதஃ ஶோஷோ மாத்வீகஂ பிபதோऽபி ச| நியதாநல்பசித்தஸ்ய சிரஂ காயே ந திஷ்டதி||௧௬௩|| வாருணீமண்டநித்யஸ்ய பஹிர்மார்ஜநஸேவிநஃ| அவிதாரிதவேகஸ்ய யக்ஷ்மா ந லபதேऽந்தரம்||௧௬௪|| ப்ரஸந்நாஂ வாருணீஂ ஸீதுமரிஷ்டாநாஸவாந்மது| யதார்ஹமநுபாநார்தஂ பிபேந்மாஂஸாநி பக்ஷயந்||௧௬௫|| மத்யஂ தைக்ஷ்ண்யௌஷ்ண்யவைஶத்யஸூக்ஷ்மத்வாத் ஸ்ரோதஸாஂ முகம்| ப்ரமத்ய விவணோத்யாஶு தந்மோக்ஷாத் ஸப்த தாதவஃ||௧௬௬|| புஷ்யந்தி தாதுபோஷாச்ச ஶீக்ரஂ ஶோஷஃ ப்ரஶாம்யதி| மாஂஸாதமாஂஸஸ்வரஸே ஸித்தஂ ஸர்பிஃ ப்ரயோஜயேத்||௧௬௭|| ஸக்ஷௌத்ரஂ, பயஸா ஸித்தஂ ஸர்பிர்தஶகுணேந வா| ஸித்தஂ மதுரகைர்த்ரவ்யைர்தஶமூலகஷாயகைஃ||௧௬௮|| க்ஷீரமாஂஸரஸோபேதைர்கதஂ ஶோஷஹரஂ பரம்| பிப்பலீபிப்பலீமூலசவ்யசித்ரகநாகரைஃ||௧௬௯|| ஸயாவஶூகைஃ ஸக்ஷீரைஃ ஸ்ரோதஸாஂ ஶோதநஂ கதம்| ராஸ்நாபலாகோக்ஷுரகஸ்திராவர்ஷாபுஸாதிதம்||௧௭௦|| ஜீவந்தீபிப்பலீகர்பஂ ஸக்ஷீரஂ ஶோஷநுத்கதம்| யவாக்வா வா பிபேந்மாத்ராஂ லிஹ்யாத்வா மதுநா ஸஹ||௧௭௧|| ஸித்தாநாஂ ஸர்பிஷாமேஷாமத்யாதந்நேந வா ஸஹ| ஶுஷ்யதாமேஷ நிர்திஷ்டோ விதிராப்யவஹாரிகஃ||௧௭௨||
शुष्यतां क्षीणमांसानां कल्पितानि विधानवित्| दद्यान्मांसादमांसानि बृंहणानि विशेषतः||१४९|| शोषिणे बार्हिणं दद्याद्बर्हिशब्देन चापरान्| गृध्रानुलूकांश्चाषांश्च विधिवत् सूपकल्पितान्||१५०|| काकांस्तित्तिरिशब्देन वर्मिशब्देन चोरगान्| भृष्टान् मत्स्यान्त्रशब्देन दद्याद्गण्डूपदानपि||१५१|| लोपाकान् स्थूलनकुलान् बिडालांश्चोपकल्पितान्| शृगालशावांश्च भिषक् शशशब्देन दापयेत्||१५२|| सिंहानृक्षांस्तरक्षूंश्च व्याघ्रानेवंविधांस्तथा| मांसादान् मृगशब्देन दद्यान्मांसाभिवृद्धये||१५३|| गजखड्गितुरङ्गाणां वेशवारीकृतं भिषक्| दद्यान्महिषशब्देन मांसं मांसाभिवृद्धये||१५४|| मांसेनोपचिताङ्गानां मांसं मांसकरं परम्| तीक्ष्णोष्णलाघवाच्छस्तं विशेषान्मृगपक्षिणाम्||१५५|| मांसानि यान्यनभ्यासादनिष्टानि प्रयोजयेत्| तेषूपधा, सुखं भोक्तुं तथा शक्यानि तानि हि||१५६|| जानञ्जुगुप्सन्नैवाद्याज्जग्धं वा पुनरुल्लिखेत्| तस्माच्छद्मोपसिद्धानि मांसान्येतानि दापयेत्||१५७|| बर्हितित्तिरिदक्षाणां हंसानां शूकरोष्ट्रयोः| खरगोमहिषाणां च मांसं मांसकरं परम्||१५८|| योनिरष्टविधा चोक्ता मांसानामन्नपानिके| तां परीक्ष्य भिषग्विद्वान् दद्यान्मांसानि शोषिणे||१५९|| प्रसहा भूशयानूपवारिजा वारिचारिणः| आहारार्थं प्रदातव्या मात्रया वातशोषिणे||१६०|| प्रतुदा विष्किराश्चैव धन्वजाश्च मृगद्विजाः| कफपित्तपरीतानां प्रयोज्याः शोषरोगिणाम्||१६१|| विधिवत्सूपसिद्धानि मनोज्ञानि मृदूनि च| रसवन्ति सुगन्धीनि मांसान्येतानि भक्षयेत्||१६२|| मांसमेवाश्नतः शोषो माध्वीकं पिबतोऽपि च| नियतानल्पचित्तस्य चिरं काये न तिष्ठति||१६३|| वारुणीमण्डनित्यस्य बहिर्मार्जनसेविनः| अविधारितवेगस्य यक्ष्मा न लभतेऽन्तरम्||१६४|| प्रसन्नां वारुणीं सीधुमरिष्टानासवान्मधु| यथार्हमनुपानार्थं पिबेन्मांसानि भक्षयन्||१६५|| मद्यं तैक्ष्ण्यौष्ण्यवैशद्यसूक्ष्मत्वात् स्रोतसां मुखम्| प्रमथ्य विवृणोत्याशु तन्मोक्षात् सप्त धातवः||१६६|| पुष्यन्ति धातुपोषाच्च शीघ्रं शोषः प्रशाम्यति| मांसादमांसस्वरसे सिद्धं सर्पिः प्रयोजयेत्||१६७|| सक्षौद्रं, पयसा सिद्धं सर्पिर्दशगुणेन वा| सिद्धं मधुरकैर्द्रव्यैर्दशमूलकषायकैः||१६८|| क्षीरमांसरसोपेतैर्घृतं शोषहरं परम्| पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः||१६९|| सयावशूकैः सक्षीरैः स्रोतसां शोधनं घृतम्| रास्नाबलागोक्षुरकस्थिरावर्षाभुसाधितम्||१७०|| जीवन्तीपिप्पलीगर्भं सक्षीरं शोषनुद्घृतम्| यवाग्वा वा पिबेन्मात्रां लिह्याद्वा मधुना सह||१७१|| सिद्धानां सर्पिषामेषामद्यादन्नेन वा सह| शुष्यतामेष निर्दिष्टो विधिराभ्यवहारिकः||१७२||
🔊 Audio coming soon
கல்பிதாநீதி ஸம்யக் ஸஂஸ்காரேண ஸஂஸ்கதாநி| வர்மிஶப்தேந ஸர்பாகாரோ தீர்கோ மத்ஸ்யவிஶேஷோ க்ராஹ்யஃ| கண்டூபதஃ பூமிலதா| லோபாகஃ அல்பஶகாலோ லாங்கூலப்ரதாநஃ| ஸம்ப்ரத்யஸ்யாந்யமாஂஸப்ரயோகமாஹ- மாஂஸாநீத்யாதி| அநப்யாஸாதிதி அபக்ஷ்யத்வேந| உபதேதி அந்யஶப்தேந தாநமிதி யாவத்| ததேதி ஸஞ்ஜ்ஞாந்தரேண தாநே ஸுகஂ யதா பவதி ததா போக்துஂ ஶக்யதே| அபக்ஷ்யத்வே து ஜ்ஞாதே தோஷமாஹ- ஜாநந்நித்யாதி| யோநிரஷ்டவிதேதி “ப்ரஸஹா” (ஸு.ஸூ.அ.௨௭) இத்யாதிநா ப்ரோக்தா| ஸக்ஷௌத்ரமிதி ச்சேதஃ| பயஸேத்யாதி த்விதீயஂ கதம்| மதுரகாணி யாநி தாநி சேஹ கல்கார்தம்| பிப்பலீத்யாதிநாऽநியதமாநஂ கதஂ சதுர்குணேந க்ஷீரேண ஸாத்யதே, ஷட்பலோக்தத்ரவ்யகதமாநவத்||௧௪௯-௧௭௨||
Adhikarana 35 (173-178) · Śloka 179
பஹிஃஸ்பர்ஶநமாஶ்ரித்ய வக்ஷ்யதேऽதஃ பரஂ விதிஃ| ஸ்நேஹக்ஷீராம்புகோஷ்டேஷு ஸ்வப்யக்தமவகாஹயேத்||௧௭௩|| ஸ்ரோதோவிபந்தமோக்ஷார்தஂ பலபுஷ்ட்யர்தமேவ ச| உத்தீர்ணஂ மிஶ்ரகைஃஸ்நேஹைஃ புநராக்தைஃ ஸுகைஃ கரைஃ||௧௭௪|| மத்நீயாத் ஸுகமாஸீநஂ ஸுகஂ சோத்ஸாதயேந்நரம்| ஜீவந்தீஂ ஶதவீர்யாஂ ச விகஸாஂ ஸபுநர்நவாம்||௧௭௫|| அஶ்வகந்தாமபாமார்கஂ தர்காரீஂ மதுகஂ பலாம்| விதாரீஂ ஸர்ஷபஂ குஷ்டஂ தண்டுலாநதஸீபலம்||௧௭௬|| மாஷாஂஸ்திலாஂஶ்ச கிண்வஂ ச ஸர்வமேகத்ர சூர்ணயேத்| யவசூர்ணத்ரிகுணிதஂ தத்நா யுக்தஂ ஸமாக்ஷிகம்||௧௭௭|| ஏததுத்ஸாதநஂ கார்யஂ புஷ்டிவர்ணபலப்ரதம்| கௌரஸர்ஷபகல்கேந கல்கைஶ்சாபி ஸுகந்திபிஃ||௧௭௮|| ஸ்நாயாததுஸுகைஸ்தோயைர்ஜீவநீயௌஷதைஃ ஶதைஃ|௧௭௯|
बहिःस्पर्शनमाश्रित्य वक्ष्यतेऽतः परं विधिः| स्नेहक्षीराम्बुकोष्ठेषु स्वभ्यक्तमवगाहयेत्||१७३|| स्रोतोविबन्धमोक्षार्थं बलपुष्ट्यर्थमेव च| उत्तीर्णं मिश्रकैःस्नेहैः पुनराक्तैः सुखैः करैः||१७४|| मृद्नीयात् सुखमासीनं सुखं चोत्सादयेन्नरम्| जीवन्तीं शतवीर्यां च विकसां सपुनर्नवाम्||१७५|| अश्वगन्धामपामार्गं तर्कारीं मधुकं बलाम्| विदारीं सर्षपं कुष्ठं तण्डुलानतसीफलम्||१७६|| माषांस्तिलांश्च किण्वं च सर्वमेकत्र चूर्णयेत्| यवचूर्णत्रिगुणितं दध्ना युक्तं समाक्षिकम्||१७७|| एतदुत्सादनं कार्यं पुष्टिवर्णबलप्रदम्| गौरसर्षपकल्केन कल्कैश्चापि सुगन्धिभिः||१७८|| स्नायादृतुसुखैस्तोयैर्जीवनीयौषधैः शृतैः|१७९|
🔊 Audio coming soon
உத்தீர்ணமித்யாதௌ புநராக்தைரிதி மிஶ்ரகஸ்நேஹைராக்தைஃ கரைஃ புநஃ புநஃ மர்தயேத்; புநராக்தமிதி பாடே து புநர்மிஶ்ரகைஃ ஸ்நேஹைராக்தமித்யர்தஃ| உத்ஸாதயேதிதி உத்வர்தயேத்| விகஸா மஞ்ஜிஷ்டா| தர்காரீ ஜயா| ஸமாக்ஷிகமிதி ஈஷந்மாக்ஷிகம்||௧௭௩-௧௭௮||-
Adhikarana 36 (179-189) · Śloka 189
கந்தைஃ ஸமால்யைர்வாஸோபிர்பூஷணைஶ்ச விபூஷிதஃ||௧௭௯|| ஸ்பஶ்யாந் ஸஂஸ்பஶ்ய ஸம்பூஜ்ய தேவதாஃ ஸபிஷக்த்விஜாஃ| இஷ்டவர்ணரஸஸ்பர்ஶகந்தவத் பாநபோஜநம்||௧௮௦|| இஷ்டமிஷ்டைருபஹிதஂ ஸுகமத்யாத் ஸுகப்ரதம்| ஸமாதீதாநி தாந்யாநி கல்பநீயாநி ஶுஷ்யதாம்||௧௮௧|| லகூந்யஹீநவீர்யாணி ஸ்வாதூநி கந்தவந்தி ச| யாநி ப்ரஹர்ஷகாரீணி தாநி பத்யதமாநி ஹி||௧௮௨|| யச்சோபதேக்ஷ்யதே பத்யஂ க்ஷதக்ஷீணசிகித்ஸிதே| யக்ஷ்மிணஸ்தத் ப்ரயோக்தவ்யஂ பலமாஂஸாபிவத்தயே||௧௮௩|| அப்யங்கோத்ஸாதநைஶ்சைவ வாஸோபிரஹதைஃ ப்ரியைஃ| யதர்துவிஹிதைஃ ஸ்நாநைரவகாஹைர்விமார்ஜநைஃ||௧௮௪|| பஸ்திபிஃ க்ஷீரஸர்பிர்பிர்மாஂஸைர்மாஂஸரஸௌதநைஃ| இஷ்டைர்மத்யைர்மநோஜ்ஞாநாஂ கந்தாநாமுபஸேவநைஃ||௧௮௫|| ஸுஹதாஂ ரமணீயாநாஂ ப்ரமதாநாஂ ச தர்ஶநைஃ| கீதவாதித்ரஶப்தைஶ்ச ப்ரியஶ்ருதிபிரேவ ச||௧௮௬|| ஹர்ஷணாஶ்வாஸநைர்நித்யஂ குரூணாஂ ஸமுபாஸநைஃ| ப்ரஹ்மசர்யேண தாநேந தபஸா தேவதார்சநைஃ||௧௮௭|| ஸத்யேநாசாரயோகேந மங்கல்யைரப்யஹிஂஸயா| வைத்யவிப்ரார்சநாச்சைவ ரோகராஜோ நிவர்ததே||௧௮௮|| யயா ப்ரயுக்தயா சேஷ்ட்யா ராஜயக்ஷ்மா புரா ஜிதஃ| தாஂ வேதவிஹிதாமிஷ்டிமாரோக்யார்தீ ப்ரயோஜயேத்||௧௮௯||
गन्धैः समाल्यैर्वासोभिर्भूषणैश्च विभूषितः||१७९|| स्पृश्यान् संस्पृश्य सम्पूज्य देवताः सभिषग्द्विजाः| इष्टवर्णरसस्पर्शगन्धवत् पानभोजनम्||१८०|| इष्टमिष्टैरुपहितं सुखमद्यात् सुखप्रदम्| समातीतानि धान्यानि कल्पनीयानि शुष्यताम्||१८१|| लघून्यहीनवीर्याणि स्वादूनि गन्धवन्ति च| यानि प्रहर्षकारीणि तानि पथ्यतमानि हि||१८२|| यच्चोपदेक्ष्यते पथ्यं क्षतक्षीणचिकित्सिते| यक्ष्मिणस्तत् प्रयोक्तव्यं बलमांसाभिवृद्धये||१८३|| अभ्यङ्गोत्सादनैश्चैव वासोभिरहतैः प्रियैः| यथर्तुविहितैः स्नानैरवगाहैर्विमार्जनैः||१८४|| बस्तिभिः क्षीरसर्पिर्भिर्मांसैर्मांसरसौदनैः| इष्टैर्मद्यैर्मनोज्ञानां गन्धानामुपसेवनैः||१८५|| सुहृदां रमणीयानां प्रमदानां च दर्शनैः| गीतवादित्रशब्दैश्च प्रियश्रुतिभिरेव च||१८६|| हर्षणाश्वासनैर्नित्यं गुरूणां समुपासनैः| ब्रह्मचर्येण दानेन तपसा देवतार्चनैः||१८७|| सत्येनाचारयोगेन मङ्गल्यैरप्यहिंसया| वैद्यविप्रार्चनाच्चैव रोगराजो निवर्तते||१८८|| यया प्रयुक्तया चेष्ट्या राजयक्ष्मा पुरा जितः| तां वेदविहितामिष्टिमारोग्यार्थी प्रयोजयेत्||१८९||
🔊 Audio coming soon
அதஃ பரஂ மநஸ ஆநுகூல்யஂ யக்ஷ்மாரம்பகதோஷஂ ஹந்தீத்யதோ ஸர்வாஸு சேஷ்டாஸு ஸதைவ மநோநுகூலஂ ஸ்யாத்ததைவ வர்தநீயஂ, யயா ச யுக்த்யா தைவவ்யபாஶ்ரயசிகித்ஸா கர்தவ்யா ததாஹ- கந்தைரித்யாதி||௧௭௯-௧௮௯||
Adhikarana 37 (190-191) · Śloka 191
தத்ர ஶ்லோகௌ- ப்ராகுத்பத்திர்நிமித்தாநி ப்ராக்ரூபஂ ரூபஸங்க்ரஹஃ| ஸமாஸாத் வ்யாஸதஶ்சோக்தஂ பேஷஜஂ ராஜயக்ஷ்மணஃ||௧௯௦|| நாமஹேதுரஸாத்யத்வஂ ஸாத்யத்வஂ கச்ச்ரஸாத்யதா| இத்யுக்தஃ ஸங்க்ரஹஃ கத்ஸ்நோ ராஜயக்ஷ்மசிகித்ஸிதே||௧௯௧||
तत्र श्लोकौ- प्रागुत्पत्तिर्निमित्तानि प्राग्रूपं रूपसङ्ग्रहः| समासाद् व्यासतश्चोक्तं भेषजं राजयक्ष्मणः||१९०|| नामहेतुरसाध्यत्वं साध्यत्वं कृच्छ्रसाध्यता| इत्युक्तः सङ्ग्रहः कृत्स्नो राजयक्ष्मचिकित्सिते||१९१||
🔊 Audio coming soon
ப்ராகுத்பத்திரித்யாதிஸங்க்ரஹஃ| நாமஹேதுரிதி “ஸ ராஜ்ஞஃ பூர்வமாஸீத்வை ராஜயக்ஷ்மா ததோ மதஃ” இதி||௧௯௦-௧௯௧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே சிகித்ஸாஸ்தாநே ராஜயக்ஷ்மசிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டமோऽத்யாயஃ||௮||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने राजयक्ष्मचिकित्सितं नामाष्टमोऽध्यायः||८||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ராஜயக்ஷ்மசிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டமோऽத்யாயஃ||௮||