Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாத உதரசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथात उदरचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ஶோதபேதத்வாதுதரஸ்ய ஶோதசிகித்ஸாநந்தரமுதரசிகித்ஸிதமுச்யதே||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-8) · Śloka 8
ஸித்தவித்யாதராகீர்ணே கைலாஸே நந்தநோபமே| தப்யமாநஂ தபஸ்தீவ்ரஂ ஸாக்ஷாத்தர்மமிவ ஸ்திதம்||௩|| ஆயுர்வேதவிதாஂ ஶ்ரேஷ்டஂ பிஷக்வித்யாப்ரவர்தகம்| புநர்வஸுஂ ஜிதாத்மாநமக்நிவேஶோऽப்ரவீத்வசஃ||௪|| பகவந்நுதரைர்துஃகைர்தஶ்யந்தே ஹ்யர்திதா நராஃ| ஶுஷ்கவக்த்ராஃ கஶைர்காத்ரைராத்மாதோதரகுக்ஷயஃ||௫|| ப்ரநஷ்டாக்நிபலாஹாராஃ ஸர்வசேஷ்டாஸ்வநீஶ்வராஃ| தீநாஃ ப்ரதிக்ரியாபாவாஜ்ஜஹதோऽஸூநநாதவத்||௬|| தேஷாமாயதநஂ ஸங்க்யாஂ ப்ராக்ரூபாகதிபேஷஜம்| யதாவச்ச்ரோதுமிச்சாமி குருணா ஸம்யகீரிதம்||௭|| ஸர்வபூதஹிதாயர்ஷிஃ ஶிஷ்யேணைவஂ ப்ரசோதிதஃ| ஸர்வபூதஹிதஂ வாக்யஂ வ்யாஹர்துமுபசக்ரமே||௮||
सिद्धविद्याधराकीर्णे कैलासे नन्दनोपमे| तप्यमानं तपस्तीव्रं साक्षाद्धर्ममिव स्थितम्||३|| आयुर्वेदविदां श्रेष्ठं भिषग्विद्याप्रवर्तकम्| पुनर्वसुं जितात्मानमग्निवेशोऽब्रवीद्वचः||४|| भगवन्नुदरैर्दुःखैर्दृश्यन्ते ह्यर्दिता नराः| शुष्कवक्त्राः कृशैर्गात्रैराध्मातोदरकुक्षयः||५|| प्रनष्टाग्निबलाहाराः सर्वचेष्टास्वनीश्वराः| दीनाः प्रतिक्रियाभावाज्जहतोऽसूननाथवत्||६|| तेषामायतनं सङ्ख्यां प्राग्रूपाकृतिभेषजम्| यथावच्छ्रोतुमिच्छामि गुरुणा सम्यगीरितम्||७|| सर्वभूतहितायर्षिः शिष्येणैवं प्रचोदितः| सर्वभूतहितं वाक्यं व्याहर्तुमुपचक्रमे||८||
🔊 Audio coming soon
ஆயுர்வேதவிதாமிதி பிஷக்வேதவிதாம்| துஃகைரிதி துஃககாரணைஃ| தேஷாமிதி உதராணாம்| ஆயதநமிதி காரணம்| ஸங்க்யா ச யத்யபி ரோகாதிகாரே “அஷ்டாவுதராணி” (ஸூ.அ.௧௯) இத்யநேநோக்தா, ததாऽபி குல்மகுஷ்டயோஃ ஸங்க்யாதிக்ரமதர்ஶநாத் புநரத்ர ஸங்க்யாப்ரஶ்நஃ; கிஂவா ப்ரகரணாகதத்வாத் ஸங்க்யோக்தாऽபி புநருச்யதே||௩-௮||
Adhikarana 3 (9-11) · Śloka 11
அக்நிதோஷாந்மநுஷ்யாணாஂ ரோகஸங்காஃ பதக்விதாஃ| மலவத்த்யா ப்ரவர்தந்தே விஶேஷேணோதராணி து||௯|| மந்தேऽக்நௌ மலிநைர்புக்தைரபாகாத்தோஷஸஞ்சயஃ| ப்ராணாக்ந்யபாநாந் ஸந்தூஷ்ய மார்காந்ருத்த்வாऽதரோத்தராந்||௧௦|| த்வங்மாஂஸாந்தரமாகம்ய குக்ஷிமாத்மாபயந் பஶம்| ஜநயத்யுதரஂ தஸ்ய ஹேதுஂ ஶணு ஸலக்ஷணம்||௧௧||
अग्निदोषान्मनुष्याणां रोगसङ्घाः पृथग्विधाः| मलवृद्ध्या प्रवर्तन्ते विशेषेणोदराणि तु||९|| मन्देऽग्नौ मलिनैर्भुक्तैरपाकाद्दोषसञ्चयः| प्राणाग्न्यपानान् सन्दूष्य मार्गान्रुद्ध्वाऽधरोत्तरान्||१०|| त्वङ्मांसान्तरमागम्य कुक्षिमाध्मापयन् भृशम्| जनयत्युदरं तस्य हेतुं शृणु सलक्षणम्||११||
🔊 Audio coming soon
அக்நிதோஷோऽத்ராக்நிமாந்த்யமேவ விவக்ஷிதஂ; தஸ்யைவேஹோதரகாரணதோஷத்ரயகர்தத்வமுக்தஂ- “வர்ஷாஸ்வக்நிபலே க்ஷீணே குப்யந்தி பவநாதயஃ” (ஸூ.அ.௬) இதி| மலா வாதாதயஃ புரீஷாதயஶ்ச| மலிநைரிதி தோஷகாரகைர்விருத்தாஹாராதிபிஃ| யத்யபி மந்தாக்நித்வமலிநாந்நயோஃ ப்ரத்யேகமபி தோஷத்ரயகர்தத்வமுக்தஂ, ததாऽபீஹோபயஜநகத்வேந ப்ரகர்ஷோ தஶ்யதே, அத ஏவ ச ப்ரகர்ஷார்தஂ ‘ஸஞ்சய’ இதி ஸம்பூர்வஂ கதவாந்| ப்ராணேத்யாதௌ புநரக்நிதூஷணாபிதாநேந மந்தஸ்ய வஹ்நேஃ புநர்தோஷகதஂ நிதராஂ மாந்த்யஂ தர்ஶயதி| தோஷஸஞ்சயகதேந வாயுநா ப்ராணாபாநயோர்தூஷணமவிருத்தமேவ; யதோ வாயுநாऽபி வாயுதுஷ்டிர்பவத்யேவ| த்வங்மாஂஸாந்தரமிதி த்வங்மாஂஸமத்யம்||௯-௧௧||
Adhikarana 4 (12-15) · Śloka 15
அத்யுஷ்ணலவணக்ஷாரவிதாஹ்யம்லகராஶநாத்| மித்யாஸஂஸர்ஜநாத்ரூக்ஷவிருத்தாஶுசிபோஜநாத்||௧௨|| ப்லீஹார்ஶோக்ரஹணீதோஷகர்ஶநாத் கர்மவிப்ரமாத்| க்லிஷ்டாநாமப்ரதீகாராத்ரௌக்ஷ்யாத்வேகவிதாரணாத்||௧௩|| ஸ்ரோதஸாஂ தூஷணாதாமாத் ஸங்க்ஷோபாததிபூரணாத்| அர்ஶோபாலஶகத்ரோதாதந்த்ரஸ்புடநபேதநாத்||௧௪|| அதிஸஞ்சிததோஷாணாஂ பாபஂ கர்ம ச குர்வதாம்| உதராண்யுபஜாயந்தே மந்தாக்நீநாஂ விஶேஷதஃ||௧௫||
अत्युष्णलवणक्षारविदाह्यम्लगराशनात्| मिथ्यासंसर्जनाद्रूक्षविरुद्धाशुचिभोजनात्||१२|| प्लीहार्शोग्रहणीदोषकर्शनात् कर्मविभ्रमात्| क्लिष्टानामप्रतीकाराद्रौक्ष्याद्वेगविधारणात्||१३|| स्रोतसां दूषणादामात् सङ्क्षोभादतिपूरणात्| अर्शोबालशकृद्रोधादन्त्रस्फुटनभेदनात्||१४|| अतिसञ्चितदोषाणां पापं कर्म च कुर्वताम्| उदराण्युपजायन्ते मन्दाग्नीनां विशेषतः||१५||
🔊 Audio coming soon
அத்யுஷ்ணேத்யாதிநா ஹேதுமாஹ| கர்மவிப்ரமாதிதி வமநாதீநாமஸம்யக்கரணாத்| க்லிஷ்டாநாமப்ரதீகாராதிதி ப்லீஹாதிரோகைஃ க்லிஷ்டாநாமப்ரதிக்ரியயேத்யர்தஃ| ரௌக்ஷ்யாதுத்பத்திஃ ரௌக்ஷ்யஸ்ய ப்ரதிக்ரியாபாவேநாநுவர்தநாத்| ஆமாதிதி ஆமாநுபந்தாத்| பாபஂ கர்ம ச குர்வதாமித்யநேநாஸ்ய மஹாதுஃகரூபஸ்ய ப்ரபலாதர்மஜந்யதாமாஹ| மந்தாக்நீநாஂ விஶேஷத இதி அத்யந்தோபஹதாக்நீநாம்||௧௨-௧௫||
Adhikarana 5 (16-19) · Śloka 19
க்ஷுந்நாஶஃ ஸ்வாத்வதிஸ்நிக்தகுர்வந்நஂ பச்யதே சிராத்| புக்தஂ விதஹ்யதே ஸர்வஂ ஜீர்ணாஜீர்ணஂ ந வேத்தி ச||௧௬|| ஸஹதே நாதிஸௌஹித்யமீஷச்சோபஶ்ச பாதயோஃ| ஶஶ்வத்பலக்ஷயோऽல்பேऽபி வ்யாயாமே ஶ்வாஸமச்சதி||௧௭|| வத்திஃ புரீஷநிசயோ ரூக்ஷோதாவர்தஹேதுகா| பஸ்திஸந்தௌ ருகாத்மாநஂ வர்ததே பாட்யதேऽபி ச||௧௮|| ஆதந்யதே ச ஜடரமபி லக்வல்பபோஜநாத்| ராஜீஜந்ம வலீநாஶ இதி லிங்கஂ பவிஷ்யதாம்||௧௯||
क्षुन्नाशः स्वाद्वतिस्निग्धगुर्वन्नं पच्यते चिरात्| भुक्तं विदह्यते सर्वं जीर्णाजीर्णं न वेत्ति च||१६|| सहते नातिसौहित्यमीषच्छोफश्च पादयोः| शश्वद्बलक्षयोऽल्पेऽपि व्यायामे श्वासमृच्छति||१७|| वृद्धिः पुरीषनिचयो रूक्षोदावर्तहेतुका| बस्तिसन्धौ रुगाध्मानं वर्धते पाट्यतेऽपि च||१८|| आतन्यते च जठरमपि लघ्वल्पभोजनात्| राजीजन्म वलीनाश इति लिङ्गं भविष्यताम्||१९||
🔊 Audio coming soon
க்ஷுந்நாஶ இத்யாதிநா பூர்வரூபாபிதாநம்| ஸ்வாத்வாதீநாஂ யத்யபி கடுகாத்யபேக்ஷயா சிரேணைவ பாகோ பவதி, ததாऽபீஹ சிராதிதி பதேநாத்யர்தஂ சிராதித்யபிதீயதே| ஜீர்ணாஜீர்ணஂ ந வேத்தி சேதி வாதஜந்யத்வாஜ்ஞேயம்| ‘ரூக்ஷோதாவர்தஹேதுகா’ இத்யத்ர ‘பத்தோதாவர்தஹேதுகா’ இதி வா பாடஃ| பஸ்திஸந்தாவிதி பஸ்திநா ஸமஂ யத்ர ஶரீரேதரதேஶஸம்பந்தஸ்தத்ர| ஆதந்யதே இதி விஸ்தீர்யதே| ராஜீ வ்யக்தா ஸிரா||௧௬-௧௯||
Adhikarana 6 (20-22) · Śloka 22
ருத்த்வா ஸ்வேதாம்புவாஹீநி தோஷாஃ ஸ்ரோதாஂஸி ஸஞ்சிதாஃ| ப்ராணாக்ந்யபாநாந் ஸந்தூஷ்ய ஜநயந்த்யுதரஂ நணாம்||௨௦|| குக்ஷேராத்மாநமாடோபஃ ஶோபஃ பாதகரஸ்ய ச| மந்தோऽக்நிஃ ஶ்லக்ஷ்ணகண்டத்வஂ கார்ஶ்யஂ சோதரலக்ஷணம்||௨௧|| பதக்தோஷைஃ ஸமஸ்தைஶ்ச ப்லீஹபத்தக்ஷதோதகைஃ| ஸம்பவந்த்யுதராண்யஷ்டௌ தேஷாஂ லிங்கஂ பதக் ஶணு||௨௨||
रुद्ध्वा स्वेदाम्बुवाहीनि दोषाः स्रोतांसि सञ्चिताः| प्राणाग्न्यपानान् सन्दूष्य जनयन्त्युदरं नृणाम्||२०|| कुक्षेराध्मानमाटोपः शोफः पादकरस्य च| मन्दोऽग्निः श्लक्ष्णगण्डत्वं कार्श्यं चोदरलक्षणम्||२१|| पृथग्दोषैः समस्तैश्च प्लीहबद्धक्षतोदकैः| सम्भवन्त्युदराण्यष्टौ तेषां लिङ्गं पृथक् शृणु||२२||
🔊 Audio coming soon
ருத்த்வேத்யாதிநா சதுர்ணாஂ தோஷஜந்யாநாமுதராணாஂ ஸாமாந்யாத் ஸம்ப்ராப்திமாஹ; “பூர்வஂ யா ஸம்ப்ராப்திருக்தா ஸா ஸர்வோதராணாம்” இத்யேகே வதந்தி; “ருத்த்வேத்யாதிநா பூர்வஂ ஸம்ப்ராப்த்யநுக்தஸ்ய ஸ்வேதாம்புவாஹிஸ்ரோதோதுஷ்டிரூபஸ்யாபிதாநாதபௌநருக்த்யம்” இத்யந்யே| “ஸ்வேதவஹஸ்ரோதஸாஂ மேதோமூலஂ ரோமகூபாஶ்ச, உதகவஹஸ்ரோதஸாஂ தாலு மூலஂ க்லோம ச” (வி.அ.௫) இத்யநேந பேத உக்தோ ஜ்ஞேயஃ| உதராணாஂ ஸாமாந்யரூபமாஹ- குக்ஷேரித்யாதி| மந்தோऽக்நிர்யத்யபி காரணஂ, ததாऽப்யயஂ மந்தாக்நிரிஹ லக்ஷணே ஜ்ஞேயஃ| ஶ்லக்ஷ்ணகண்டத்வமிதி மஸணகபோலத்வம்| தேஷாஂ லிங்கமித்யத்ர லிங்கஶப்தேந வக்ஷ்யமாணஹேதுஸம்ப்ராப்தீ அபி வ்யாதிகமகதயா ஸங்கஹீதே ஜ்ஞேயே| இஹ ஸம்ப்ராப்திஃ காரணாநி வா வக்தவ்யாநி விஶேஷஸ்யைவ, தேந ந ஸர்வஸாதாரணோக்தஹேதுஸம்ப்ராப்த்யா புநருக்தத்வம்||௨௦-௨௨||
Adhikarana 7 (23-25) · Śloka 25
ரூக்ஷால்பபோஜநாயாஸவேகோதாவர்தகர்ஶநைஃ| வாயுஃ ப்ரகுபிதஃ குக்ஷிஹத்பஸ்திகுதமார்ககஃ||௨௩|| ஹத்வாऽக்நிஂ கபமுத்தூய தேந ரூத்தகதிஸ்ததஃ| ஆசிநோத்யுதரஂ ஜந்தோஸ்த்வங்மாஂஸாந்தரமாஶ்ரிதஃ||௨௪|| தஸ்ய ரூபாணி- குக்ஷிபாணிபாதவஷணஶ்வயதுஃ, உதரவிபாடநம், அநியதௌ ச வத்திஹ்ராஸௌ, குக்ஷிபார்ஶ்வஶூலோதாவர்தாங்கமர்தபர்வபேதஶுஷ்ககாஸகார்ஶ்யதௌர்பல்யாரோசகாவிபாகாஃ, அதோகுருத்வஂ, வாதவர்சோமூத்ரஸங்கஃ, ஶ்யாவாருணத்வஂ ச நகநயநவதநத்வங்மூத்ரவர்சஸாம், அபி சோதரஂ தந்வஸிதராஜீஸிராஸந்ததம், ஆஹதமாத்மாதததிஶப்தவத்பவதி, வாயுஶ்சோர்த்வமதஸ்திர்யக் ச ஸஶூலஶப்தஶ்சரதி, ஏதத்வாதோதரமிதி வித்யாத்||௨௫||
रूक्षाल्पभोजनायासवेगोदावर्तकर्शनैः| वायुः प्रकुपितः कुक्षिहृद्बस्तिगुदमार्गगः||२३|| हत्वाऽग्निं कफमुद्धूय तेन रूद्धगतिस्ततः| आचिनोत्युदरं जन्तोस्त्वङ्मांसान्तरमाश्रितः||२४|| तस्य रूपाणि- कुक्षिपाणिपादवृषणश्वयथुः, उदरविपाटनम्, अनियतौ च वृद्धिह्रासौ, कुक्षिपार्श्वशूलोदावर्ताङ्गमर्दपर्वभेदशुष्ककासकार्श्यदौर्बल्यारोचकाविपाकाः, अधोगुरुत्वं, वातवर्चोमूत्रसङ्गः, श्यावारुणत्वं च नखनयनवदनत्वङ्मूत्रवर्चसाम्, अपि चोदरं तन्वसितराजीसिरासन्ततम्, आहतमाध्मातदृतिशब्दवद्भवति, वायुश्चोर्ध्वमधस्तिर्यक् च सशूलशब्दश्चरति, एतद्वातोदरमिति विद्यात्||२५||
🔊 Audio coming soon
கர்ஶநைரிதி கஶத்வகாரணைர்லங்கநாதிபிஃ| குதஸ்ய மார்கோ குதமார்கஃ| கபமுத்தூயேதி அத்ர கபஸ்யாப்ராதாந்யஂ, தேந கபேநோதரவ்யபதேஶோऽத்ராஸமீசீந இதி தர்ஶயதி| அநியதௌ ச வத்திஹ்ராஸௌ ‘உதரஸ்ய’ இதி ஶேஷஃ| அஸிதா ராஜ்யஃ ஸிராஶ்ச தாபிஃ ஸந்ததஂ வ்யாப்தம்| ஆத்மாதததிஶப்தவதிதி வாதபூர்ணசர்மஶப்தவத்||௨௩-௨௫||
Adhikarana 8 (26-28) · Śloka 28
கட்வம்லலவணாத்யுஷ்ணதீக்ஷ்ணாக்ந்யாதபஸேவநைஃ| விதாஹ்யத்யஶநாஜீர்ணைஶ்சாஶு பித்தஂ ஸமாசிதம்||௨௬|| ப்ராப்யாநிலகபௌ ருத்த்வா மார்கமுந்மார்கமாஸ்திதம்| நிஹந்த்யாமாஶயே வஹ்நிஂ ஜநயத்யுதரஂ ததஃ||௨௭|| தஸ்ய ரூபாணி- தாஹஜ்வரதஷ்ணாமூர்ச்சாதீஸாரப்ரமாஃ, கடுகாஸ்யத்வஂ, ஹரிதஹாரித்ரத்வஂ ச நகநயநவதநத்வங்மூத்ரவர்சஸாம், அபி சோதரஂ நீலபீதஹாரித்ரஹரிததாம்ரராஜீஸிராவநத்தஂ, தஹ்யதே, தூயதே, தூப்யதே, ஊஷ்மாயதே, ஸ்வித்யதே, க்லித்யதே, மதுஸ்பர்ஶஂ க்ஷிப்ரபாகஂ ச பவதி; ஏதத் பித்தோதரமிதி வித்யாத்||௨௮||
कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णाग्न्यातपसेवनैः| विदाह्यध्यशनाजीर्णैश्चाशु पित्तं समाचितम्||२६|| प्राप्यानिलकफौ रुद्ध्वा मार्गमुन्मार्गमास्थितम्| निहन्त्यामाशये वह्निं जनयत्युदरं ततः||२७|| तस्य रूपाणि- दाहज्वरतृष्णामूर्च्छातीसारभ्रमाः, कटुकास्यत्वं, हरितहारिद्रत्वं च नखनयनवदनत्वङ्मूत्रवर्चसाम्, अपि चोदरं नीलपीतहारिद्रहरितताम्रराजीसिरावनद्धं, दह्यते, दूयते, धूप्यते, ऊष्मायते, स्विद्यते, क्लिद्यते, मृदुस्पर्शं क्षिप्रपाकं च भवति; एतत् पित्तोदरमिति विद्यात्||२८||
🔊 Audio coming soon
கட்வித்யாதிநா பித்தோதரமாஹ| அத்ராபி அநிலகபாவப்ரதாநௌ, பித்தஂ து ப்ரதாநம்| நிஹந்த்யாமாஶயே வஹ்நிமித்யநேந ஸ்தாநாந்தரஸ்ததாத்வக்நிவதஂ கத்வா| ஹாரித்ரஂ ஹரித்ராபம்| தூயத இதி வ்யததே| தூப்யத இதி தூமமிவ உத்வமதி| ஊஷ்மாயத இதி பார்ஶ்வஸ்தேநைவ வஹ்நிநா தஹ்யதே| ஸ்வித்யத இதி கர்மாக்தஂ பவதி| க்ஷிப்ரபாகஂ பவதீதி ஶீக்ரபாகாஜ்ஜலோதரதாஂ யாதி||௨௬-௨௮||
Adhikarana 9 (29-31) · Śloka 31
அவ்யாயாமதிவாஸ்வப்நஸ்வாத்வதிஸ்நிக்தபிச்சிலைஃ| ததிதுக்தௌதகாநூபமாஂஸைஶ்சாப்யதிஸேவிதைஃ||௨௯|| க்ருத்தேந ஶ்லேஷ்மணா ஸ்ரோதஃஸ்வாவதேஷ்வாவதோऽநிலஃ| தமேவ பீடயந் குர்யாதுதரஂ பஹிரந்த்ரகஃ ||௩௦|| தஸ்ய ரூபாணி- கௌரவாரோசகாவிபாகாங்கமர்தாஃ, ஸுப்திஃ, பாணிபாதமுஷ்கோருஶோபஃ, உத்க்லேஶநித்ராகாஸஶ்வாஸாஃ, ஶுக்லத்வஂ ச நகநயநவதநத்வங்மூத்ரவர்சஸாம்; அபி சோதரஂ ஶுக்லராஜீஸிராஸந்ததஂ, குரு, ஸ்திமிதஂ, ஸ்திரஂ, கடிநஂ ச பவதி; ஏதச்ச்லேஷ்மோதரமிதி வித்யாத்||௩௧||
अव्यायामदिवास्वप्नस्वाद्वतिस्निग्धपिच्छिलैः| दधिदुग्धौदकानूपमांसैश्चाप्यतिसेवितैः||२९|| क्रुद्धेन श्लेष्मणा स्रोतःस्वावृतेष्वावृतोऽनिलः| तमेव पीडयन् कुर्यादुदरं बहिरन्त्रगः ||३०|| तस्य रूपाणि- गौरवारोचकाविपाकाङ्गमर्दाः, सुप्तिः, पाणिपादमुष्कोरुशोफः, उत्क्लेशनिद्राकासश्वासाः, शुक्लत्वं च नखनयनवदनत्वङ्मूत्रवर्चसाम्; अपि चोदरं शुक्लराजीसिरासन्ततं, गुरु, स्तिमितं, स्थिरं, कठिनं च भवति; एतच्छ्लेष्मोदरमिति विद्यात्||३१||
🔊 Audio coming soon
அவ்யாயாமேத்யாதிநா கபோதரமாஹ| பஹிரந்த்ரக இதி அந்த்ராத்பாஹ்யகஃ||௨௯-௩௧||
Adhikarana 10 (32-34) · Śloka 34
துர்பலாக்நேரபத்யாமவிரோதிகுருபோஜநைஃ| ஸ்த்ரீதத்தைஶ்ச ரஜோரோமவிண்மூத்ராஸ்திநகாதிபிஃ||௩௨|| விஷைஶ்ச மந்தைர்வாதாத்யாஃ குபிதாஃ ஸஞ்சயஂ த்ரயஃ| ஶநைஃ கோஷ்டே ப்ரகுர்வந்தோ ஜநயந்த்யுதரஂ நணாம்||௩௩|| தஸ்ய ரூபாணி- ஸர்வேஷாமேவ தோஷாணாஂ ஸமஸ்தாநி லிங்காந்யுபலப்யந்தே, வர்ணாஶ்ச ஸர்வே நகாதிஷு, உதரமபி நாநாவர்ணராஜீஸிராஸந்ததஂ பவதி; ஏதத் ஸந்நிபாதோதரமிதி வித்யாத்||௩௪||
दुर्बलाग्नेरपथ्यामविरोधिगुरुभोजनैः| स्त्रीदत्तैश्च रजोरोमविण्मूत्रास्थिनखादिभिः||३२|| विषैश्च मन्दैर्वाताद्याः कुपिताः सञ्चयं त्रयः| शनैः कोष्ठे प्रकुर्वन्तो जनयन्त्युदरं नृणाम्||३३|| तस्य रूपाणि- सर्वेषामेव दोषाणां समस्तानि लिङ्गान्युपलभ्यन्ते, वर्णाश्च सर्वे नखादिषु, उदरमपि नानावर्णराजीसिरासन्ततं भवति; एतत् सन्निपातोदरमिति विद्यात्||३४||
🔊 Audio coming soon
துர்பலாக்நேரித்யாதிநா ஸந்நிபாதோதரமாஹ| ஸ்த்ரீதத்தைரிதி ஸ்த்ரீபிரஜ்ஞாநாத் ஸௌபாக்யார்தஂ ரஜஃப்ரபதிதாநஂ ப்ராயோ பவதீதி; ஸ்த்ரீணாமபிதாநமுபலக்ஷணார்தஂ, தேநாந்யதத்தாநாமபி ரஜஃப்ரபதீநாஂ க்ரஹணஂ பவத்யேவ| விஷஶ்ச மந்தைரிதி தூஷீவிஷைஃ, தூஷீவிஷாண்யேவ ஹி மந்தாநி பவந்தி| த்ரய இதி பதேந வாதாதீநாஂ த்ரயாணாமபி ஸ்வாதந்த்ர்யேண க்ரஹணஂ கரோதி| வர்ணாஶ்ச ஸர்வேஷாஂ தோஷாணாமிதி ஸம்பந்தஃ| இஹ ஸகலலக்ஷணமேலகாபிதாநேநைவ நகாதிவர்ணாஃ ஸர்வாஶ்ச நாநாவர்ணா ராஜயஶ்ச யத்யபி கஹீதாஸ்ததாऽபி ததபிதாநமவஶ்யோத்பாததர்ஶநார்தம்||௩௨-௩௪||
Adhikarana 11 (35-38) · Śloka 38
அஶிதஸ்யாதிஸங்க்ஷோபாத்யாநயாநாதிசேஷ்டிதைஃ| அதிவ்யவாயபாராத்வவமநவ்யாதிகர்ஶநைஃ||௩௫|| வாமபார்ஶ்வாஶ்ரிதஃ ப்லீஹா ச்யுதஃ ஸ்தாநாத் ப்ரவர்ததே| ஶோணிதஂ வா ரஸாதிப்யோ விவத்தஂ தஂ விவர்தயேத்||௩௬|| தஸ்ய ப்லீஹா கடிநோऽஷ்டீலேவாதௌ வர்தமாநஃ கச்சபஸஂஸ்தாந உபலப்யதே; ஸ சோபேக்ஷிதஃ க்ரமேண குக்ஷிஂ ஜடரமக்ந்யதிஷ்டாநஂ ச பரிக்ஷிபந்நுதரமபிநிர்வர்தயதி||௩௭|| தஸ்ய ரூபாணி- தௌர்பல்யாரோசகாவிபாகவர்சோமூத்ரக்ரஹதமஃப்ரவேஶபிபாஸாங்கமர்தச்சர்திமூர்ச்சாங்கஸாத- காஸஶ்வாஸமதுஜ்வராநாஹாக்நிநாஶகார்ஶ்யாஸ்யவைரஸ்யபர்வபேதகோஷ்டவாதஶூலாநி, அபி சோதரமருணவர்ணஂ விவர்ணஂ வா நீலஹரிதஹாரித்ரராஜிமத்பவதி; ஏவமேவ யகதபி தக்ஷிணபார்ஶ்வஸ்தஂ குர்யாத், துல்யஹேதுலிங்கௌஷதத்வாத்தஸ்ய ப்லீஹஜடர ஏவாவரோத இதி; ஏதத் ப்லீஹோதரமிதி வித்யாத்||௩௮||
अशितस्यातिसङ्क्षोभाद्यानयानातिचेष्टितैः| अतिव्यवायभाराध्ववमनव्याधिकर्शनैः||३५|| वामपार्श्वाश्रितः प्लीहा च्युतः स्थानात् प्रवर्धते| शोणितं वा रसादिभ्यो विवृद्धं तं विवर्धयेत्||३६|| तस्य प्लीहा कठिनोऽष्ठीलेवादौ वर्धमानः कच्छपसंस्थान उपलभ्यते; स चोपेक्षितः क्रमेण कुक्षिं जठरमग्न्यधिष्ठानं च परिक्षिपन्नुदरमभिनिर्वर्तयति||३७|| तस्य रूपाणि- दौर्बल्यारोचकाविपाकवर्चोमूत्रग्रहतमःप्रवेशपिपासाङ्गमर्दच्छर्दिमूर्च्छाङ्गसाद- कासश्वासमृदुज्वरानाहाग्निनाशकार्श्यास्यवैरस्यपर्वभेदकोष्ठवातशूलानि, अपि चोदरमरुणवर्णं विवर्णं वा नीलहरितहारिद्रराजिमद्भवति; एवमेव यकृदपि दक्षिणपार्श्वस्थं कुर्यात्, तुल्यहेतुलिङ्गौषधत्वात्तस्य प्लीहजठर एवावरोध इति; एतत् प्लीहोदरमिति विद्यात्||३८||
🔊 Audio coming soon
ப்லீஹவத்திர்த்விவிதா- ஸங்க்ஷோபாதிச்யுதஸ்ய வா வத்திஃ, அச்யுதஸ்ய வா ஶோணிதவத்த்யா வத்திர்பவதி| வாமபார்ஶ்வாஶ்ரித இதி ப்லீஹஸ்வரூபகதநம்| ஶோணிதஂ வா ரஸாதிப்ய இதி அத்ராதிஶப்தஃ ப்ரகாரவாசீ; தேந ரஸஸ்ய காரணஸ்ய வத்த்யா கார்யஸ்ய ரக்தஸ்ய வத்திஸ்ததா மாஂஸாதிப்யோऽபி ரக்தவத்திர்பவதி; தேநாஹாரவிஹாரேப்யோ ரக்தவத்திருக்தா பவதி| ப்ரதமஂ யா ச்யுதஸ்ய வத்திருக்தா ஸா வாதாதிஸந்நிபாதத்வேந சதுர்விதா ஜ்ஞேயா; தேந ரக்தஜப்லீஹவத்த்யா ஸமஂ பஞ்ச ப்லீஹதோஷா யே உக்தாஸ்தே ஸங்கதா பவந்தி| உக்தஂ ஹி- “பஞ்ச ப்லீஹதோஷா இதி குல்மைர்வ்யாக்யாதாஃ” (ஸூ.அ.௧௯) இதி| அஷ்டீலா தீர்கோ லோஹமயோ க்ரந்திர்லோஹகாரேஷு ப்ரஸித்தஃ| குக்ஷிஃ பார்ஶ்வதேஶஃ| தக்ஷிணபார்ஶ்வஸ்தமிதி ஸ்தாநநிர்தேஶஃ| யகஜ்ஜந்மந உதரஸ்ய பதங்நாம ஆக்யாய தஸ்ய ப்லீஹோதர ஏவாவரோதமாஹ- துல்யேத்யாதிநா||௩௫-௩௮||
Adhikarana 12 (39-41) · Śloka 41
பக்ஷ்மபாலைஃ ஸஹாந்நேந புக்தைர்பத்தாயநே குதே| உதாவர்தைஸ்ததாऽர்ஶோபிரந்த்ரஸம்மூர்ச்சநேந வா||௩௯|| அபாநோ மார்கஸஂரோதாத்தத்வாऽக்நிஂ குபிதோऽநிலஃ| வர்சஃபித்தகபாந் ருத்த்வா ஜநயத்யுதரஂ ததஃ||௪௦|| தஸ்ய ரூபாணி- தஷ்ணாதாஹஜ்வரமுகதாலுஶோஷோருஸாதகாஸஶ்வாஸதௌர்பல்யாரோசகாவிபாக- வர்சோமூத்ரஸங்காத்மாநச்சர்திக்ஷவதுஶிரோஹந்நாபிகுதஶூலாநி, அபி சோதரஂ மூடவாதஂ ஸ்திரமருணஂ நீலராஜி ஸிராவநத்தராஜிகஂ வா ப்ராயோ நாப்யுபரி கோபுச்சவதபிநிர்வர்தத இதி; ஏதத்பத்தகுதோதரமிதி வித்யாத்||௪௧||
पक्ष्मबालैः सहान्नेन भुक्तैर्बद्धायने गुदे| उदावर्तैस्तथाऽर्शोभिरन्त्रसम्मूर्च्छनेन वा||३९|| अपानो मार्गसंरोधाद्धत्वाऽग्निं कुपितोऽनिलः| वर्चःपित्तकफान् रुद्ध्वा जनयत्युदरं ततः||४०|| तस्य रूपाणि- तृष्णादाहज्वरमुखतालुशोषोरुसादकासश्वासदौर्बल्यारोचकाविपाक- वर्चोमूत्रसङ्गाध्मानच्छर्दिक्षवथुशिरोहृन्नाभिगुदशूलानि, अपि चोदरं मूढवातं स्थिरमरुणं नीलराजि सिरावनद्धराजिकं वा प्रायो नाभ्युपरि गोपुच्छवदभिनिर्वर्तत इति; एतद्बद्धगुदोदरमिति विद्यात्||४१||
🔊 Audio coming soon
பக்ஷ்மபாலைரித்யாதிநா பத்தகுதோதரமாஹ| பத்தாயநே இதி பத்தமார்கே| உதாவர்தைரித்யாதாவபி ‘பத்தாயநே குதே’ இத்யநுவர்தநீயம்| அந்த்ரஸம்மூர்ச்சநேந அந்த்ரபரிவர்தநேந| பக்ஷ்மவாலைரித்யாதிநா அநேகஹேதுகதோ குதநிரோதஃ; தேந குதநிரோதகத்வரூபேணைகரூபமேவ பத்தகுதோதரஂ ஜநயதி; தேந பக்ஷ்மாதிகுதநிரோதஹேதுபஞ்சகஜந்யத்வாத் பத்தகுதோதராணாஂ பஞ்சத்வஂ நோஹ்யம்||௩௯-௪௧||
Adhikarana 13 (42-44) · Śloka 44
ஶர்கராதணகாஷ்டாஸ்திகண்டகைரந்நஸஂயுதைஃ| பித்யேதாந்த்ரஂ யதா புக்தைர்ஜம்பயாऽத்யஶநேந வா||௪௨|| பாகஂ கச்சேத்ரஸஸ்தேப்யஶ்சித்ரேப்யஃ ப்ரஸ்ரவத்பஹிஃ| பூரயந் குதமந்த்ரஂ ச ஜநயத்யுதரஂ ததஃ||௪௩|| தஸ்ய ரூபாணி- தததோ நாப்யாஃ ப்ராயோऽபிவர்தமாநமுதகோதரஂ பவதி, யதாபலஂ ச தோஷாணாஂ ரூபாணி தர்ஶயதி, அபி சாதுரஃ ஸலோஹிதநீலபீதபிச்சிலகுணபகந்த்யாமவர்ச உபவேஶதே, ஹிக்காஶ்வாஸகாஸதஷ்ணாப்ரமேஹாரோசகாவிபாகதௌர்பல்யபரீதஶ்ச பவதி; ஏதச்சித்ரோதரமிதி வித்யாத்||௪௪||
शर्करातृणकाष्ठास्थिकण्टकैरन्नसंयुतैः| भिद्येतान्त्रं यदा भुक्तैर्जृम्भयाऽत्यशनेन वा||४२|| पाकं गच्छेद्रसस्तेभ्यश्छिद्रेभ्यः प्रस्रवद्बहिः| पूरयन् गुदमन्त्रं च जनयत्युदरं ततः||४३|| तस्य रूपाणि- तदधो नाभ्याः प्रायोऽभिवर्धमानमुदकोदरं भवति, यथाबलं च दोषाणां रूपाणि दर्शयति, अपि चातुरः सलोहितनीलपीतपिच्छिलकुणपगन्ध्यामवर्च उपवेशते, हिक्काश्वासकासतृष्णाप्रमेहारोचकाविपाकदौर्बल्यपरीतश्च भवति; एतच्छिद्रोदरमिति विद्यात्||४४||
🔊 Audio coming soon
ஶர்கரேத்யாதிநா க்ஷதோதரமாஹ| ஶர்கராதிபிரப்யாஹதமந்த்ரஂ பித்யேதேதி யோஜநா| பாகஂ கச்சேதிதி பிந்நமேவாந்தஃ பாகஂ கச்சதி| பஹிரிதி பஹிர்பாகே அந்த்ரஂ குதஂ ச பூரயந் ஸ ஏவ ரஸோऽந்த்ரபாகப்ரஸ்ருத உதரஂ ஜநயதி| தததோ நாபேஃ ப்ராயோऽபிவர்தமாநஂ த்ரவஸ்யோதராரம்பகஸ்யாதோகாமித்வாத் தகோதரஂ பவதீதி உதராந்தராபேக்ஷயா ஶீக்ரகதிர்பவதீத்யர்தஃ| ‘உதகோதரஸ்ய தோஷாணாஂ ச’ இதி வா பாடஃ| தத்ர உதகோதரஸ்ய ரூபாணி தர்ஶயதி, தோஷாணாஂ ச யதாபலஂ ரூபாணி தர்ஶயதீதி யோஜநா| யதாபலமிதி யோ பலவாந் தோஷோ பவதி தஸ்ய ரூபாணி தர்ஶயதி||௪௨-௪௪||
Adhikarana 14 (45-49) · Śloka 49
ஸ்நேஹபீதஸ்ய மந்தாக்நேஃ க்ஷீணஸ்யாதிகஶஸ்ய வா| அத்யம்புபாநாந்நஷ்டேऽக்நௌ மாருதஃ க்லோம்நி ஸஂஸ்திதஃ||௪௫|| ஸ்ரோதஃஸு ருத்தமார்கேஷு கபஶ்சோதகமூர்ச்சிதஃ| வர்தயேதாஂ ததேவாம்பு ஸ்வஸ்தாநாதுதராய தௌ||௪௬|| தஸ்ய ரூபாணி- அநந்நகாங்க்ஷாபிபாஸாகுதஸ்ராவஶூலஶ்வாஸகாஸதௌர்பல்யாநி, அபி சோதரஂ நாநாவர்ணராஜிஸிராஸந்ததமுதகபூர்ணததிக்ஷோபஸஂஸ்பர்ஶஂ பவதி, ஏததுதகோதரமிதி வித்யாத்||௪௭|| தத்ர அசிரோத்பந்நமநுபத்ரவமநுதகமப்ராப்தமுதரஂ த்வரமாணஶ்சிகித்ஸேத்; உபேக்ஷிதாநாஂ ஹ்யேஷாஂ தோஷாஃ ஸ்வஸ்தாநாதபவத்தா பரிபாகாத்த்ரவீபூதாஃ ஸந்தீந் ஸ்ரோதாஂஸி சோபக்லேதயந்தி, ஸ்வேதஶ்ச பாஹ்யேஷு ஸ்ரோதஃஸு ப்ரதிஹதகதிஸ்திர்யகவதிஷ்டமாநஸ்ததேவோதகமாப்யாயயதி; தத்ர பிச்சோத்பத்தௌ மண்டலமுதரஂ குரு ஸ்திமிதமாகோடிதமஶப்தஂ மதுஸ்பர்ஶமபகதராஜீகமாக்ராந்தஂ நாப்யாமேவோபஸர்பதி| ததோऽநந்தரமுதகப்ராதுர்பாவஃ| தஸ்ய ரூபாணி- குக்ஷேரதிமாத்ரவத்திஃ, ஸிராந்தர்தாநகமநம், உதகபூர்ணததிஸங்க்ஷோபஸஂஸ்பர்ஶத்வஂ ச||௪௮|| ததாऽऽதுரமுபத்ரவாஃ ஸ்பஶந்தி- சர்த்யதீஸாரதமகதஷ்ணாஶ்வாஸகாஸஹிக்காதௌர்பல்யபார்ஶ்வஶூலாருசிஸ்வரபேதமூத்ரஸங்காதயஃ; ததாவிதமசிகித்ஸ்யஂ வித்யாதிதி||௪௯||
स्नेहपीतस्य मन्दाग्नेः क्षीणस्यातिकृशस्य वा| अत्यम्बुपानान्नष्टेऽग्नौ मारुतः क्लोम्नि संस्थितः||४५|| स्रोतःसु रुद्धमार्गेषु कफश्चोदकमूर्च्छितः| वर्धयेतां तदेवाम्बु स्वस्थानादुदराय तौ||४६|| तस्य रूपाणि- अनन्नकाङ्क्षापिपासागुदस्रावशूलश्वासकासदौर्बल्यानि, अपि चोदरं नानावर्णराजिसिरासन्ततमुदकपूर्णदृतिक्षोभसंस्पर्शं भवति, एतदुदकोदरमिति विद्यात्||४७|| तत्र अचिरोत्पन्नमनुपद्रवमनुदकमप्राप्तमुदरं त्वरमाणश्चिकित्सेत्; उपेक्षितानां ह्येषां दोषाः स्वस्थानादपवृत्ता परिपाकाद्द्रवीभूताः सन्धीन् स्रोतांसि चोपक्लेदयन्ति, स्वेदश्च बाह्येषु स्रोतःसु प्रतिहतगतिस्तिर्यगवतिष्ठमानस्तदेवोदकमाप्याययति; तत्र पिच्छोत्पत्तौ मण्डलमुदरं गुरु स्तिमितमाकोठितमशब्दं मृदुस्पर्शमपगतराजीकमाक्रान्तं नाभ्यामेवोपसर्पति| ततोऽनन्तरमुदकप्रादुर्भावः| तस्य रूपाणि- कुक्षेरतिमात्रवृद्धिः, सिरान्तर्धानगमनम्, उदकपूर्णदृतिसङ्क्षोभसंस्पर्शत्वं च||४८|| तदाऽऽतुरमुपद्रवाः स्पृशन्ति- छर्द्यतीसारतमकतृष्णाश्वासकासहिक्कादौर्बल्यपार्श्वशूलारुचिस्वरभेदमूत्रसङ्गादयः; तथाविधमचिकित्स्यं विद्यादिति||४९||
🔊 Audio coming soon
ஸ்நேஹேத்யாதிநா உத்பத்திவிஶிஷ்டஂ ஜலோதரமாஹ| க்லோம ஹதயாவயவவிஶேஷஃ| வர்தயேதாமிதி யதோக்தௌ கபமாருதௌ| தயோஶ்சாம்புவர்தகத்வஂ பிபாஸாஜநநேநாம்புபாநாதேரிதி ஜ்ஞேயம்| ஸாத்யாஸாத்யவிபாகமாஹ- தத்ரேத்யாதி| அநுதகப்ராப்தமிதி அஜாதோதகரூபதோஷாவஸ்தஂ; பரிபாகேநாத்ர தோஷாணாஂ த்ரவத்வஂ ஸ்வபாவாதேவ ஜ்ஞேயம்| பாஹ்யேஷு ஸ்ரோதஃஸு ப்ரதிஹதகதிரிதி பஹிர்கந்துமஸமர்தஃ| அத்ர ஜலஜந்மபூர்வரூபஂ பிச்சோத்பத்யதே, தேந பிச்சோத்பத்திலக்ஷணமேவ தாவதாஹ| பிச்சாஸதஶோ பாகஃ பிச்சா; அந்யே து பக்தமண்டஸதஶீஂ பிச்சாமாஹுஃ| ஸர்பதீதி சலதி| உதகபூர்ணததிவத் ஸங்க்ஷோபஃ மாஂஸஸ்ய பிச்சோதகரூபஂ ப்ராப்தஸ்ய| தமகஃ ஶ்வாஸவிஶேஷஃ| அசிகித்ஸ்யமிதி விஷப்ரயோகஶஸ்த்ரப்ரணிதாநாதிதாருணகர்மவ்யதிரிக்தக்ரியயா அசிகித்ஸ்யஂ வித்யாத்||௪௫-௪௯||
Adhikarana 15 (50-51) · Śloka 51
பவந்தி சாத்ர- வாதாத்பித்தாத்கபாத் ப்லீஹ்நஃ ஸந்நிபாதாத்ததோதகாத்| பரஂ பரஂ கச்ச்ரதரமுதரஂ பிஷகாதிஶேத்||௫௦|| பக்ஷாத்பத்தகுதஂ தூர்த்வஂ ஸர்வஂ ஜாதோதகஂ ததா| ப்ராயோ பவத்யபாவாய ச்சித்ராந்த்ரஂ சோதரஂ நணாம்||௫௧||
भवन्ति चात्र- वातात्पित्तात्कफात् प्लीह्नः सन्निपातात्तथोदकात्| परं परं कृच्छ्रतरमुदरं भिषगादिशेत्||५०|| पक्षाद्बद्धगुदं तूर्ध्वं सर्वं जातोदकं तथा| प्रायो भवत्यभावाय च्छिद्रान्त्रं चोदरं नृणाम्||५१||
🔊 Audio coming soon
பரஂ பரஂ கச்ச்ரதரமிதி யதா யதா பரத்வநிர்தேஶஸ்ததா ததா கச்ச்ரஸாத்யத்வம்| பத்தச்சித்ரதகோதராணாஂ விஶேஷமாஹ- பக்ஷாதித்யாதி| பத்தகுதமுதரஂ பக்ஷாதூர்த்வஂ விநாஶாய ப்ராயோ பவதி; கதாசித் பக்ஷாதூர்த்வமப்யபாவாய ந பவதீதி ப்ராயஃஶப்தேநாஹ| ஜாதோதகஂ சித்ராந்த்ரஂ ச ப்ராயோ விநாஶாய பவதி; கதாசித் விஷஶஸ்த்ராபிமதசிகித்ஸயா ஜாதோதகஂ சித்ரஂ பத்தகுதஂ ச ஸித்யதீதி ப்ராயஃஶப்தேந தர்ஶயதி||௫௦-௫௧||
Adhikarana 16 (52-54) · Śloka 54
ஶூநாக்ஷஂ குடிலோபஸ்தமுபக்லிந்நதநுத்வசம்| பலஶோணிதமாஂஸாக்நிபரிக்ஷீணஂ ச வர்ஜயேத்||௫௨|| ஶ்வயதுஃ ஸர்வமர்மோத்தஃ ஶ்வாஸோ ஹிக்காऽருசிஃ ஸதட்| மூர்ச்சா ச்சர்திரதீஸாரோ நிஹந்த்யுதரிணஂ நரம்||௫௩|| ஜந்மநைவோதரஂ ஸர்வஂ ப்ராயஃ கச்ச்ரதமஂ மதம்| பலிநஸ்ததஜாதாம்பு யத்நஸாத்யஂ நவோத்திதம்||௫௪||
शूनाक्षं कुटिलोपस्थमुपक्लिन्नतनुत्वचम्| बलशोणितमांसाग्निपरिक्षीणं च वर्जयेत्||५२|| श्वयथुः सर्वमर्मोत्थः श्वासो हिक्काऽरुचिः सतृट्| मूर्च्छा च्छर्दिरतीसारो निहन्त्युदरिणं नरम्||५३|| जन्मनैवोदरं सर्वं प्रायः कृच्छ्रतमं मतम्| बलिनस्तदजाताम्बु यत्नसाध्यं नवोत्थितम्||५४||
🔊 Audio coming soon
ஶூநாக்ஷமித்யாதிநா ஸாத்யோக்தாநாமப்யஸாத்யதாமாஹ| குடிலோபஸ்தமிதி வக்ரோபஸ்தம்| உபக்லிந்நா தந்வீ ச த்வக்யஸ்ய ஸ ததா| அக்நிக்ஷயஶ்சோதரே ப்ரதமத ஏவ யத்யபி பவதி, ததாऽபி அஸாத்யலக்ஷணேஷு விஶேஷேணாக்நிக்ஷயோ லக்ஷணாந்தரயுக்தஶ்ச பவதீதி ஜ்ஞேயம்| ஜந்மநைவேதி உத்பத்திமாத்ரேண||௫௨-௫௪||
Adhikarana 17 (55-58) · Śloka 58
அஜாதஶோதமருணஂ ஸஶப்தஂ நாதிபாரிகம்| ஸதா குடகுடாயச்ச ஸிராஜாலகவாக்ஷிதம்||௫௫|| நாபிஂ விஷ்டப்ய பாயௌ து வேகஂ கத்வா ப்ரணஶ்யதி| ஹந்நாபிவங்க்ஷணகடீகுதப்ரத்யேகஶூலிநஃ||௫௬|| கர்கஶஂ ஸஜதோ வாதஂ நாதிமந்தே ச பாவகே| லோலஸ்யாவிரஸே சாஸ்யே மூத்ரேऽல்பே ஸஂஹதே விஷி||௫௭|| அஜாதோதகமித்யேதைர்லிங்கைர்விஜ்ஞாய தத்த்வதஃ| உபாக்ரமேத்பிஷக்தோஷபலகாலவிஶேஷவித்||௫௮||
अजातशोथमरुणं सशब्दं नातिभारिकम्| सदा गुडगुडायच्च सिराजालगवाक्षितम्||५५|| नाभिं विष्टभ्य पायौ तु वेगं कृत्वा प्रणश्यति| हृन्नाभिवङ्क्षणकटीगुदप्रत्येकशूलिनः||५६|| कर्कशं सृजतो वातं नातिमन्दे च पावके| लोलस्याविरसे चास्ये मूत्रेऽल्पे संहते विषि||५७|| अजातोदकमित्येतैर्लिङ्गैर्विज्ञाय तत्त्वतः| उपाक्रमेद्भिषग्दोषबलकालविशेषवित्||५८||
🔊 Audio coming soon
அஜாதாம்புலக்ஷணமாஹ- அஜாதஶோதமித்யாதி| நாதிபாரிகமிதி நாதிகுருணா பாரேண யுதம்| நாபிஂ விஷ்டப்யேதி நாபிஂ ஸ்தம்பயித்வா| கத்வா வேகமிதி புரீஷவாதவேகஂ கத்வா, வாதபுரீஷஂ விஸஜ்யேதி யாவத்| ப்ரணஶ்யதீதி லீநஂ பவதி| கர்கஶமிதி வேகவந்தஂ; ஸஜத இதி வாதஂ ஸரதஃ||௫௫-௫௮||
Adhikarana 18 (59-67) · Śloka 67
வாதோதரஂ பலமதஃ பூர்வஂ ஸ்நேஹைருபாசரேத்| ஸ்நிக்தாய ஸ்வேதிதாங்காய தத்யாத் ஸ்நேஹவிரேசநம்||௫௯|| ஹதே தோஷே பரிம்லாநஂ வேஷ்டயேத்வாஸஸோதரம்| ததாऽஸ்யாநவகாஶத்வாத்வாயுர்நாத்மாபயேத் புநஃ||௬௦|| தோஷாதிமாத்ரோபசயாத் ஸ்ரோதோமார்கநிரோதநாத்| ஸம்பவத்யுதரஂ தஸ்மாந்நித்யமேவ விரேசயேத்||௬௧|| ஶுத்தஂ ஸஂஸஜ்ய ச க்ஷீரஂ பலார்தஂ பாயயேத்து தம்| ப்ராகுத்க்லேஶாந்நிவர்த்யஂ ச பலே லப்தே க்ரமாத் பயஃ||௬௨|| யூஷை ரஸைர்வா மந்தாம்லலவணைரேதிதாநலம்| ஸோதாவர்தஂ புநஃ ஸ்நிக்தஂ ஸ்விந்நமாஸ்தாபயேந்நரம்||௬௩|| ஸ்புரணாக்ஷேபஸந்த்யஸ்திபார்ஶ்வபஷ்டத்ரிகார்திஷு| தீப்தாக்நிஂ பத்தவிட்வாதஂ ரூக்ஷமப்யநுவாஸயேத்||௬௪|| தீக்ஷ்ணாதோபாகயுக்தோऽஸ்ய நிரூஹோ தாஶமூலிகஃ| வாதக்நாம்லஶதைரண்டதிலதைலாநுவாஸநம்||௬௫|| அவிரேச்யஂ து யஂ வித்யாத்துர்பலஂ ஸ்தவிரஂ ஶிஶும்| ஸுகுமாரஂ ப்ரகத்யாऽல்பதோஷஂ வாऽதோல்பணாநிலம்||௬௬|| தஂ பிஷக் ஶமநைஃ ஸர்பிர்யூஷமாஂஸரஸௌதநைஃ| பஸ்த்யப்யங்காநுவாஸைஶ்ச க்ஷீரைஶ்சோபாசரேத்புதஃ||௬௭||
वातोदरं बलमतः पूर्वं स्नेहैरुपाचरेत्| स्निग्धाय स्वेदिताङ्गाय दद्यात् स्नेहविरेचनम्||५९|| हृते दोषे परिम्लानं वेष्टयेद्वाससोदरम्| तथाऽस्यानवकाशत्वाद्वायुर्नाध्मापयेत् पुनः||६०|| दोषातिमात्रोपचयात् स्रोतोमार्गनिरोधनात्| सम्भवत्युदरं तस्मान्नित्यमेव विरेचयेत्||६१|| शुद्धं संसृज्य च क्षीरं बलार्थं पाययेत्तु तम्| प्रागुत्क्लेशान्निवर्त्यं च बले लब्धे क्रमात् पयः||६२|| यूषै रसैर्वा मन्दाम्ललवणैरेधितानलम्| सोदावर्तं पुनः स्निग्धं स्विन्नमास्थापयेन्नरम्||६३|| स्फुरणाक्षेपसन्ध्यस्थिपार्श्वपृष्ठत्रिकार्तिषु| दीप्ताग्निं बद्धविड्वातं रूक्षमप्यनुवासयेत्||६४|| तीक्ष्णाधोभागयुक्तोऽस्य निरूहो दाशमूलिकः| वातघ्नाम्लशृतैरण्डतिलतैलानुवासनम्||६५|| अविरेच्यं तु यं विद्याद्दुर्बलं स्थविरं शिशुम्| सुकुमारं प्रकृत्याऽल्पदोषं वाऽथोल्बणानिलम्||६६|| तं भिषक् शमनैः सर्पिर्यूषमांसरसौदनैः| बस्त्यभ्यङ्गानुवासैश्च क्षीरैश्चोपाचरेद्बुधः||६७||
🔊 Audio coming soon
வாதோதரமித்யாதிநா சிகித்ஸாமாஹ| பரிம்லாநமிதி க்ஷீணம்| ததேதி வஸ்த்ரவேஷ்டநேந| உதரே புநஃ ஶோதநோபபத்திமாஹ- தோஷேத்யாதி| ஸ்ரோதோமார்கநிரோதநாதிதி ஸ்ரோதோமுகநிரோதநாதித்யர்தஃ; மார்கஶப்தோऽத்ர முகவாசீ| ஸஂஸஜ்யேத்யத்ர பேயாதிக்ரமேணோபபாத்ய| ப்ராகுத்க்லேஶாதிதி உத்க்லேஶே தஶ்யமாநே| உத்ஸர்கதஸ்து பலஜநககார்யஂ கத்வா பயோ நிவர்தநீயம்| வாதக்நாதிபிஃ ஶதமைரண்டதைலஂ திலதைலஂ வாऽநுவாஸநஂ ஸ்யாத்| அநுவாஸைரிதி அநுவாஸநைஃ||௫௯-௬௭||
Adhikarana 19 (68-71) · Śloka 71
பித்தோதரே து பலிநஂ பூர்வமேவ விரேசயேத்| துர்பலஂ த்வநுவாஸ்யாதௌ ஶோதயேத் க்ஷீரபஸ்திநா||௬௮|| ஸஞ்ஜாதபலகாயாக்நிஂ புநஃ ஸ்நிக்தஂ விரேசயேத்| பயஸா ஸத்ரிவத்கல்கேநோருபூகஶதேந வா||௬௯|| ஸாதலாத்ராயமாணாப்யாஂ ஶதேநாரக்வதேந வா| ஸகபே வா ஸமூத்ரேண ஸவாதே திக்தஸர்பிஷா||௭௦|| புநஃ க்ஷீரப்ரயோகஂ ச பஸ்திகர்ம விரேசநம்| க்ரமேண த்ருவமாதிஷ்டந் யுக்தஃ பித்தோதரஂ ஜயேத்||௭௧||
पित्तोदरे तु बलिनं पूर्वमेव विरेचयेत्| दुर्बलं त्वनुवास्यादौ शोधयेत् क्षीरबस्तिना||६८|| सञ्जातबलकायाग्निं पुनः स्निग्धं विरेचयेत्| पयसा सत्रिवृत्कल्केनोरुबूकशृतेन वा||६९|| सातलात्रायमाणाभ्यां शृतेनारग्वधेन वा| सकफे वा समूत्रेण सवाते तिक्तसर्पिषा||७०|| पुनः क्षीरप्रयोगं च बस्तिकर्म विरेचनम्| क्रमेण ध्रुवमातिष्ठन् युक्तः पित्तोदरं जयेत्||७१||
🔊 Audio coming soon
ஸாதலா சர்மகஷா| க்ஷீரபஸ்திரிதி க்ஷீரப்ரதாநோ பஸ்திஃ| ஸகபே இதி கபயுக்தே பித்தே| ஸமூத்ரேணேத்யத்ர ‘பயஸா’ இத்யநுவர்ததே| ஸவாதே பித்தே திக்தஸர்பிஷா விரேசநஂ த்ரிவதாதித்ரவ்யயுக்தேந கர்தவ்யம்| க்ரமேணேதி க்ஷீரப்ரயோகாதிக்ரமேண பித்தோதரஂ ஜயேதிதி யோஜநா||௬௮-௭௧||
Adhikarana 20 (72-73) · Śloka 73
ஸ்நிக்தஂ ஸ்விந்நஂ விஶுத்தஂ து கபோதரிணமாதுரம்| ஸஂஸர்ஜயேத் கடுக்ஷாரயுக்தைரந்நைஃ கபாபஹைஃ||௭௨|| கோமூத்ராரிஷ்டபாநைஶ்ச சூர்ணாயஸ்கதிபிஸ்ததா| ஸக்ஷாரைஸ்தைலபாநைஶ்ச ஶமயேத்து கபோதரம்||௭௩||
स्निग्धं स्विन्नं विशुद्धं तु कफोदरिणमातुरम्| संसर्जयेत् कटुक्षारयुक्तैरन्नैः कफापहैः||७२|| गोमूत्रारिष्टपानैश्च चूर्णायस्कृतिभिस्तथा| सक्षारैस्तैलपानैश्च शमयेत्तु कफोदरम्||७३||
🔊 Audio coming soon
விஶுத்தமித்யத்ர வமநஂ விநா விஶுத்தோ ஜ்ஞேயஃ, வமநஸ்யோதரே நிஷித்தத்வாத்| சூர்ணயுக்தா அயஸ்கதயஃ சூர்ணாயஸ்கதயஃ “நவாயோரஜஸோ பாகாஸ்தச்சூர்ணஂ மதுஸர்பிஷா” (சி.அ.௧௬) இத்யாத்யுக்தாஃ; கிஂவா சூர்ணாந்யத்ரைவ வக்ஷ்யமாணாநி, அயஸ்கதயஸ்து ரஸாயநோக்தலோஹப்ரயோகே ஜ்ஞேயாஃ||௭௨-௭௩||
Adhikarana 21 (74) · Śloka 74
ஸந்நிபாதோதரே ஸர்வா யதோக்தாஃ காரயேத் க்ரியாஃ| ஸோபத்ரவஂ து நிர்வத்தஂ ப்ரத்யாக்யேயஂ விஜாநதா|௭௪|
सन्निपातोदरे सर्वा यथोक्ताः कारयेत् क्रियाः| सोपद्रवं तु निर्वृत्तं प्रत्याख्येयं विजानता|७४|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வா யதோக்தா இதி ப்ரத்யேகஂ வாதாதிவிஹிதாஃ ஸர்வா ஏவ ஸந்நிபாதோதரே கர்தவ்யாஃ| ஸோபத்ரவஂ து நிர்வத்தமிதி ஸோபத்ரவதயோத்பந்நம்||௭௪||
Adhikarana 22 (85-88) · Śloka 89
உதாவர்தருஜாநாஹைர்தாஹமோஹதஷாஜ்வரைஃ| கௌரவாருசிகாடிந்யைஶ்சாநிலாதீந் யதாக்ரமம்||௭௫|| லிங்கைஃ ப்லீஹ்ந்யதிகாந் தஷ்ட்வா ரக்தஂ சாபி ஸ்வலக்ஷணைஃ| சிகித்ஸாஂ ஸம்ப்ரகுர்வீத யதாதோஷஂ யதாபலம்||௭௬|| ஸ்நேஹஂ ஸ்வேதஂ விரேகஂ ச நிரூஹமநுவாஸநம்| ஸமீக்ஷ்ய காரயேத்பாஹௌ வாமே வா வ்யதயேத் ஸிராம்||௭௭|| ஷட்பலஂ பாயயேத் ஸர்பிஃ பிப்பலீர்வா ப்ரயோஜயேத்| ஸகுடாமபயாஂ வாऽபி க்ஷாராரிஷ்டகணாஂஸ்ததா||௭௮|| ஏஷ க்ரியாக்ரமஃ ப்ரோக்தோ யோகாந் ஸஂஶமநாஞ்சணு| பிப்பலீ நாகரஂ தந்தீ சித்ரகஂ த்விகுணாபயம்||௭௯|| விடங்காஂஶயுதஂ சூர்ணமேததுஷ்ணாம்புநா பிபேத்| விடங்கஂ சித்ரகஂ ஶுண்டீஂ ஸகதாஂ ஸைந்தவஂ வசாம்||௮௦|| தக்த்வா கபாலே பயஸா குல்மப்லீஹாபஹஂ பிபேத்| ரோஹீதகலதாநாஂ து காண்டகாநபயாஜலே||௮௧|| மூத்ரே வா ஸுநுயாத்தச்ச ஸப்தராத்ரஸ்திதஂ பிபேத்| காமலாகுல்மமேஹார்ஶஃப்லீஹஸர்வோதரக்ரிமீந்||௮௨|| ஸ ஹந்யாஜ்ஜாங்கலரஸைர்ஜீர்ணே ஸ்யாச்சாத்ர போஜநம்| ரோஹீதகத்வசஃ கத்வா பலாநாஂ பஞ்சவிஂஶதிம்||௮௩|| கோலத்விப்ரஸ்தஸஂயுக்தஂ கஷாயமுபகல்பயேத்| பலிகைஃ பஞ்சகோலைஸ்து தைஃ ஸர்வைஶ்சாபி துல்யயா||௭௪|| ரோஹீதகத்வசா பிஷ்டைர்கதப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்| ப்லீஹாபிவத்திஂ ஶமயத்யேததாஶு ப்ரயோஜிதம்||௮௫|| ததா குல்மோதரஶ்வாஸக்ரிமிபாண்டுத்வகாமலாஃ| அக்நிகர்ம ச குர்வீத பிஷக்வாதகபோல்பணே||௮௬|| பைத்திகே ஜீவநீயாநி ஸர்பீஂஷி க்ஷீரபஸ்தயஃ| ரக்தாவஸேகஃ ஸஂஶுத்திஃ க்ஷீரபாநஂ ச ஶஸ்யதே||௮௭|| யூஷைர்மாஂஸரஸைஶ்சாபி தீபநீயஸமாயுதைஃ| யகதி ப்லீஹவத் ஸர்வஂ துல்யத்வாத்பேஷஜஂ மதம்||௮௮|| லகூந்யந்நாநி ஸஂஸஜ்ய தத்யாத் ப்லீஹோதரே பிஷக்|௮௯|
उदावर्तरुजानाहैर्दाहमोहतृषाज्वरैः| गौरवारुचिकाठिन्यैश्चानिलादीन् यथाक्रमम्||७५|| लिङ्गैः प्लीह्न्यधिकान् दृष्ट्वा रक्तं चापि स्वलक्षणैः| चिकित्सां सम्प्रकुर्वीत यथादोषं यथाबलम्||७६|| स्नेहं स्वेदं विरेकं च निरूहमनुवासनम्| समीक्ष्य कारयेद्बाहौ वामे वा व्यधयेत् सिराम्||७७|| षट्पलं पाययेत् सर्पिः पिप्पलीर्वा प्रयोजयेत्| सगुडामभयां वाऽपि क्षारारिष्टगणांस्तथा||७८|| एष क्रियाक्रमः प्रोक्तो योगान् संशमनाञ्छृणु| पिप्पली नागरं दन्ती चित्रकं द्विगुणाभयम्||७९|| विडङ्गांशयुतं चूर्णमेतदुष्णाम्बुना पिबेत्| विडङ्गं चित्रकं शुण्ठीं सघृतां सैन्धवं वचाम्||८०|| दग्ध्वा कपाले पयसा गुल्मप्लीहापहं पिबेत्| रोहीतकलतानां तु काण्डकानभयाजले||८१|| मूत्रे वा सुनुयात्तच्च सप्तरात्रस्थितं पिबेत्| कामलागुल्ममेहार्शःप्लीहसर्वोदरक्रिमीन्||८२|| स हन्याज्जाङ्गलरसैर्जीर्णे स्याच्चात्र भोजनम्| रोहीतकत्वचः कृत्वा पलानां पञ्चविंशतिम्||८३|| कोलद्विप्रस्थसंयुक्तं कषायमुपकल्पयेत्| पलिकैः पञ्चकोलैस्तु तैः सर्वैश्चापि तुल्यया||७४|| रोहीतकत्वचा पिष्टैर्घृतप्रस्थं विपाचयेत्| प्लीहाभिवृद्धिं शमयत्येतदाशु प्रयोजितम्||८५|| तथा गुल्मोदरश्वासक्रिमिपाण्डुत्वकामलाः| अग्निकर्म च कुर्वीत भिषग्वातकफोल्बणे||८६|| पैत्तिके जीवनीयानि सर्पींषि क्षीरबस्तयः| रक्तावसेकः संशुद्धिः क्षीरपानं च शस्यते||८७|| यूषैर्मांसरसैश्चापि दीपनीयसमायुतैः| यकृति प्लीहवत् सर्वं तुल्यत्वाद्भेषजं मतम्||८८|| लघून्यन्नानि संसृज्य दद्यात् प्लीहोदरे भिषक्|८९|
🔊 Audio coming soon
ப்லீஹோதரசிகித்ஸாமாஹ- உதாவர்தேத்யாதி| அநிலாதீந் யதாக்ரமமிதி உதாவர்தருஜாநாஹைர்வாதஂ, தாஹமோஹதஷாஜ்வரைஃ பித்தஂ, ஶேஷைஃ கபஂ, தஷ்ட்வா சிகித்ஸாஂ குர்வீத; கிஞ்ச பாதிதஂ ரக்தஂ தல்லக்ஷணைர்தஷ்ட்வா சிகித்ஸாஂ குர்வீத| தத்ர ரக்தஸ்ய லக்ஷணாநி விதிஶோணிதீயோக்தாநி, தந்த்ராந்தரே “விதாஹஂ தஷ்ணாஂ வைரஸ்யஂ காத்ரகௌரவஂ மூர்ச்சாஂ” இத்யாதீநி ஜ்ஞேயாநி| ப்லீஹ்நீதி ப்லீஹோதரே| யதாதோஷமிதி உல்பணதோஷப்ரஶமநீம்| வாமே பாஹௌ ஸிராவ்யதஃ ஸாமாந்யோக்தோऽபி ஸுஶ்ருதப்ரத்யயாத் கூர்பராக்யஸிராவ்யதோ ஜ்ஞேயஃ| பிப்பலீர்வா ப்ரயோஜயேதிதி ரஸாயநோக்தபிப்பலீவர்தமாநஂ ப்ரயோஜயேத்| க்ஷாராரிஷ்டகணாநிதி க்ரஹண்யர்ஶோவக்ஷ்யமாணக்ஷாராரிஷ்டஸமூஹாந்; இஹாபி ச விடங்கமித்யாதிநா க்ஷாரஂ, ததா ரோஹிதகலதேத்யாதிநாऽரிஷ்டஂ ச வக்ஷ்யதி| த்விகுணாபயமிதி த்விபாகாபயம்| ரோஹிதகலதா ‘ரோஹிதக’ இதி க்யாதா| காண்டகா இதி ஸ்வல்பப்ரமாணாஃ கண்டாஃ| ஆஸுநுயாதிதி த்ரவே மக்நாஃ கத்வா ஸந்தாநார்தஂ ஸ்தாபயேத்| ரோஹிதகேத்யாதௌ ஸப்தபஞ்சாஶத்பலே க்வாத்யேऽஷ்டகுணமுதகஂ தத்த்வா பாதாவஶேஷேண த்விபலோபேதசதுர்தஶஶராவமாநஃ க்வாதோ பவதி| ஸர்வைஸ்தைஶ்சாபி துல்யயேதி ரோஹிதகத்வசஃ பஞ்சபலாநீத்யர்தஃ| பிஷ்டைரிதி பஞ்சகோலைஃ பிஷ்டைஃ, ததா விபக்திவிபரிணாமாத்ரோஹிதகத்வசா பிஷ்டயேதி ஜ்ஞேயம்| அக்நிகர்மேதி குல்மவதத்ராப்யக்நிகர்ம வதந்தி; தச்ச வாதகபோல்பணே ப்லீஹோதரே ஏவ ஜ்ஞேயம்| தீபநீயஸமாயுதைரிதி பிப்பல்யாதிதீபநீயகணஸஂஸ்கதைரித்யர்தஃ||௮௫-௮௮||-
Adhikarana 23 (89-92) · Śloka 93
ஸ்விந்நாய பத்தோதரிணே மூத்ரதீக்ஷ்ணௌஷதாந்விதம்||௮௯|| ஸதைலலவணஂ தத்யாந்நிரூஹஂ ஸாநுவாஸநம்| பரிஸ்ரஂஸீநி சாந்நாநி தீக்ஷ்ணஂ சைவ விரேசநம்||௯௦|| உதாவர்தஹரஂ கர்ம கார்யஂ வாதக்நமேவ ச| சித்ரோதரமதே ஸ்வேதாச்ச்லேஷ்மோதரவதாசரேத்||௯௧|| ஜாதஂ ஜாதஂ ஜலஂ ஸ்ராவ்யமேவஂ தத்யாபயேத்பிஷக்| தஷ்ணாகாஸஜ்வரார்தஂ து க்ஷீணமாஂஸாக்நிபோஜநம்||௯௨|| வர்ஜயேச்ச்வாஸிநஂ தத்வச்சூலிநஂ துர்பலேந்த்ரியம்|௯௩|
स्विन्नाय बद्धोदरिणे मूत्रतीक्ष्णौषधान्वितम्||८९|| सतैललवणं दद्यान्निरूहं सानुवासनम्| परिस्रंसीनि चान्नानि तीक्ष्णं चैव विरेचनम्||९०|| उदावर्तहरं कर्म कार्यं वातघ्नमेव च| छिद्रोदरमृते स्वेदाच्छ्लेष्मोदरवदाचरेत्||९१|| जातं जातं जलं स्राव्यमेवं तद्यापयेद्भिषक्| तृष्णाकासज्वरार्तं तु क्षीणमांसाग्निभोजनम्||९२|| वर्जयेच्छ्वासिनं तद्वच्छूलिनं दुर्बलेन्द्रियम्|९३|
🔊 Audio coming soon
நிரூஹஸ்யோத்ஸர்கத ஏவ ஸதைலலவணத்வே ஸித்தே ஸதைலலவணமிதி பதஂ தைலலவணயோரத்ராதிகதாநோபதர்ஶநார்தம்| பத்தச்சித்ரதகோதரிணாஂ ச யத்யப்யாஸ்தாபநஂ நிஷித்தஂ, ததாऽபி ததேகஸாத்யாயாமவஸ்தாயாஂ நிரூஹாநுவாஸநமிஹ ஜ்ஞேயம்| பரிஸ்ரஂஸீநீதி அநுலோமநாநி| சித்ராந்த்ரஂ சோதரஂ நணாமித்யத்ர யத்யப்யஸாத்யத்வமுக்தஂ, ததாऽபி தத்ர ப்ராயஃஶப்தநிவேஶாதஸாத்யதாவ்யபிசாரோऽபி தர்ஶிதஃ; தேநேஹ தச்சிகித்ஸோச்யதே, உத்தரத்ராபி ச பிபீலிகாதஂஶாதிநா சித்ரோதரசிகித்ஸோச்யதே, ததா ‘ஹந்தி ஸர்வோதராண்யேதச்சூர்ணஂ’ இத்யநேந ஸர்வோதரசிகித்ஸா வக்தவ்யா| அந்யே து ஸர்வோதரஹந்தத்வகதநஂ ந பாரமார்திகமிதி வதந்தி| தே ஸ்வேதாதித்யநேந ஸ்வேதஸ்ய சித்ரோதரே உதககாரதயா நிஷேதஂ தர்ஶயதி| தஷ்ணேத்யாதிநா ப்ரத்யாக்யேயஂ சித்ரோதரமாஹ||௮௯-௯௨||-
Adhikarana 24 (93-94) · Śloka 95
அபாஂ தோஷஹராண்யாதௌ ப்ரதத்யாதுதகோதரே||௯௩|| மூத்ரயுக்தாநி தீக்ஷ்ணாநி விவிதக்ஷாரவந்தி ச| தீபநீயைஃ கபக்நைஶ்ச தமாஹாரைருபாசரேத்||௯௪|| த்ரவேப்யஶ்சோதகாதிப்யோ நியச்சேதநுபூர்வஶஃ|௯௫|
अपां दोषहराण्यादौ प्रदद्यादुदकोदरे||९३|| मूत्रयुक्तानि तीक्ष्णानि विविधक्षारवन्ति च| दीपनीयैः कफघ्नैश्च तमाहारैरुपाचरेत्||९४|| द्रवेभ्यश्चोदकादिभ्यो नियच्छेदनुपूर्वशः|९५|
🔊 Audio coming soon
அபாஂ தோஷஹராணீத்யாதிநா உத்பத்திவிஶிஷ்டதகோதரசிகித்ஸாமாஹ| உதகாதிப்ய இதி உதகப்ரகாரேப்யோ த்ரவாந்தரேப்யஃ| நியச்சேதிதி நிவர்தயேத்| அநுபூர்வஶ இதி க்ரமேண நிவர்தயேத்||௯௩-௯௪||-
Adhikarana 25 (95-100) · Śloka 101
ஸர்வமேவோதரஂ ப்ராயோ தோஷஸங்காதஜஂ மதம்||௯௫|| தஸ்மாத்த்ரிதோஷஶமநீஂ க்ரியாஂ ஸர்வத்ர காரயேத்| தோஷைஃ குக்ஷௌ ஹி ஸம்பூர்ணே வஹ்நிர்மந்தத்வமச்சதி||௯௬|| தஸ்மாத்போஜ்யாநி போஜ்யாநி தீபநாநி லகூநி ச| ரக்தஶாலீந் யவாந்முத்காஞ்ஜாங்கலாஂஶ்ச மகத்விஜாந்||௯௭|| பயோமூத்ராஸவாரிஷ்டாந்மதுஸீதுஂ ததா ஸுராம்| யவாகூமோதநஂ வாऽபி யூஷைரத்யாத்ரஸைரபி||௯௮|| மந்தாம்லஸ்நேஹகடுபிஃ பஞ்சமூலோபஸாதிதைஃ| ஔதகாநூபஜஂ மாஂஸஂ ஶாகஂ பிஷ்டகதஂ திலாந்||௯௯|| வ்யாயாமாத்வதிவாஸ்வப்நஂ யாநயாநஂ ச வர்ஜயேத்| ததோஷ்ணலவணாம்லாநி விதாஹீநி குரூணி ச||௧௦௦|| நாத்யாதந்நாநி ஜடரீ தோயபாநஂ ச வர்ஜயேத்|௧௦௧|
सर्वमेवोदरं प्रायो दोषसङ्घातजं मतम्||९५|| तस्मात्त्रिदोषशमनीं क्रियां सर्वत्र कारयेत्| दोषैः कुक्षौ हि सम्पूर्णे वह्निर्मन्दत्वमृच्छति||९६|| तस्माद्भोज्यानि भोज्यानि दीपनानि लघूनि च| रक्तशालीन् यवान्मुद्गाञ्जाङ्गलांश्च मृगद्विजान्||९७|| पयोमूत्रासवारिष्टान्मधुसीधुं तथा सुराम्| यवागूमोदनं वाऽपि यूषैरद्याद्रसैरपि||९८|| मन्दाम्लस्नेहकटुभिः पञ्चमूलोपसाधितैः| औदकानूपजं मांसं शाकं पिष्टकृतं तिलान्||९९|| व्यायामाध्वदिवास्वप्नं यानयानं च वर्जयेत्| तथोष्णलवणाम्लानि विदाहीनि गुरूणि च||१००|| नाद्यादन्नानि जठरी तोयपानं च वर्जयेत्|१०१|
🔊 Audio coming soon
அத்ர ஸர்வோதரஸாதாரணீஂ சிகித்ஸாஂ வக்துமாஹ- ஸர்வமித்யாதிநா| போஜ்யாநி புநர்போஜ்யாநீதி போக்தவ்யாநி| மந்தாம்லேத்யாதௌ மந்தஶப்தோऽல்பவசநஃ| யாநயாநமிதி அஶ்வாதிநா யாநம்||௯௫-௧௦௦||-
Adhikarana 26 (101-106) · Śloka 107
நாதிஸாந்த்ரஂ ஹிதஂ பாநே ஸ்வாது தக்ரமபேலவம்||௧௦௧|| த்ர்யூஷணக்ஷாரலவணைர்யுக்தஂ து நிசயோதரீ| வாதோதரீ பிபேத்தக்ரஂ பிப்பலீலவணாந்விதம்||௧௦௨|| ஶர்கராமதுகோபேதஂ ஸ்வாது பித்தோதரீ பிபேத்| யவாநீஸைந்தவாஜாஜீவ்யோஷயுக்தஂ கபோதரீ||௧௦௩|| பிபேந்மதுயுதஂ தக்ரஂ கவோஷ்ணஂ நாதிபேலவம்| மதுதைலவசாஶுண்டீஶதாஹ்வாகுஷ்டஸைந்தவைஃ||௧௦௪|| யுக்தஂ ப்லீஹோதரீ ஜாதஂ ஸவ்யோஷஂ தூதகோதரீ| பத்தோதரீ து ஹபுஷாயவாந்யஜாஜிஸைந்தவைஃ ||௧௦௫|| பிபேச்சித்ரோதரீ தக்ரஂ பிப்பலீக்ஷௌத்ரஸஂயுதம்| கௌரவாரோசகார்தாநாஂ ஸமந்தாக்ந்யதிஸாரிணாம்||௧௦௬|| தக்ரஂ வாதகபார்தாநாமமதத்வாய கல்பதே|௧௦௭|
नातिसान्द्रं हितं पाने स्वादु तक्रमपेलवम्||१०१|| त्र्यूषणक्षारलवणैर्युक्तं तु निचयोदरी| वातोदरी पिबेत्तक्रं पिप्पलीलवणान्वितम्||१०२|| शर्करामधुकोपेतं स्वादु पित्तोदरी पिबेत्| यवानीसैन्धवाजाजीव्योषयुक्तं कफोदरी||१०३|| पिबेन्मधुयुतं तक्रं कवोष्णं नातिपेलवम्| मधुतैलवचाशुण्ठीशताह्वाकुष्ठसैन्धवैः||१०४|| युक्तं प्लीहोदरी जातं सव्योषं तूदकोदरी| बद्धोदरी तु हपुषायवान्यजाजिसैन्धवैः ||१०५|| पिबेच्छिद्रोदरी तक्रं पिप्पलीक्षौद्रसंयुतम्| गौरवारोचकार्तानां समन्दाग्न्यतिसारिणाम्||१०६|| तक्रं वातकफार्तानाममृतत्वाय कल्पते|१०७|
🔊 Audio coming soon
ஸ்வாத்விதி ஸத்யோ மதிதஂ மதுரஂ ஜாதம்| அபேலவமிதி உத்ததஸ்நேஹம்| கவோஷ்ணமிதி ஈஷதுஷ்ணம்||௧௦௧-௧௦௬||-
Adhikarana 27 (107-110) · Śloka 111
ஶோபாநாஹார்திதண்மூர்ச்சாபீடிதே காரபஂ பயஃ||௧௦௭|| ஶுத்தாநாஂ க்ஷாமதேஹாநாஂ கவ்யஂ சாகஂ ஸமாஹிஷம்| தேவதாருபலாஶார்கஹஸ்திபிப்பலிஶிக்ருகைஃ||௧௦௮|| ஸாஶ்வகந்தைஃ ஸகோமூத்ரைஃ ப்ரதிஹ்யாதுதரஂ ஸமைஃ| வஶ்சிகாலீஂ வசாஂ குஷ்டஂ பஞ்சமூலீஂ புநர்நவாம்||௧௦௯|| பூதீகஂ நாகரஂ தாந்யஂ ஜலே பக்த்வாऽவஸேசயேத்| பலாஶஂ கத்தணஂ ராஸ்நாஂ தத்வத் பக்த்வாऽவஸேசயேத்||௧௧௦|| மூத்ராண்யஷ்டாவுதரிணாஂ ஸேகே பாநே ச யோஜயேத்|௧௧௧|
शोफानाहार्तितृण्मूर्च्छापीडिते कारभं पयः||१०७|| शुद्धानां क्षामदेहानां गव्यं छागं समाहिषम्| देवदारुपलाशार्कहस्तिपिप्पलिशिग्रुकैः||१०८|| साश्वगन्धैः सगोमूत्रैः प्रदिह्यादुदरं समैः| वृश्चिकालीं वचां कुष्ठं पञ्चमूलीं पुनर्नवाम्||१०९|| भूतीकं नागरं धान्यं जले पक्त्वाऽवसेचयेत्| पलाशं कत्तृणं रास्नां तद्वत् पक्त्वाऽवसेचयेत्||११०|| मूत्राण्यष्टावुदरिणां सेके पाने च योजयेत्|१११|
🔊 Audio coming soon
உத்க்வாத்யேதி ஜலே பக்த்வா| அவஸேசயேதித்யத்ர ‘உதரஂ’ அத்யநுவர்ததே||௧௦௭-௧௧௦||-
Adhikarana 28 (111) · Śloka 112
ரூக்ஷாணாஂ பஹுவாதாநாஂ ததா ஸஂஶோதநார்திநாம்||௧௧௧|| தீபநீயாநி ஸர்பீஂஷி ஜடரக்நாநி சக்ஷ்மஹே|௧௧௨|
रूक्षाणां बहुवातानां तथा संशोधनार्थिनाम्||१११|| दीपनीयानि सर्पींषि जठरघ्नानि चक्ष्महे|११२|
🔊 Audio coming soon
‘தீபநீயாநி’ இத்யத்ர கேசித் ‘ஸ்நேஹநீயாநி’ இதி படந்தி||௧௧௧||-
Adhikarana 29 (112-115) · Śloka 116
பிப்பலீபிப்பலீமூலசவ்யசித்ரகநாகரைஃ||௧௧௨|| ஸக்ஷாரைரர்தபலிகைர்த்விப்ரஸ்தஂ ஸர்பிஷஃ பசேத்| கல்கைர்த்விபஞ்சமூலஸ்ய துலார்தஸ்வரஸேந ச||௧௧௩|| ததிமண்டாடகோபேதஂ தத் ஸர்பிர்ஜடராபஹம்| ஶ்வயதுஂ வாதவிஷ்டம்பஂ குல்மார்ஶாஂஸி ச நாஶயேத்||௧௧௪|| நாகரத்ரிபலாப்ரஸ்தஂ கததைலாத்ததாऽऽடகம்| மஸ்துநஃ ஸாதயித்வைதத் பிபேத் ஸர்வோதராபஹம்||௧௧௫|| கபமாருதஸம்பூதே குல்மே சைதத் ப்ரஶஸ்யதே|௧௧௬|
पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः||११२|| सक्षारैरर्धपलिकैर्द्विप्रस्थं सर्पिषः पचेत्| कल्कैर्द्विपञ्चमूलस्य तुलार्धस्वरसेन च||११३|| दधिमण्डाढकोपेतं तत् सर्पिर्जठरापहम्| श्वयथुं वातविष्टम्भं गुल्मार्शांसि च नाशयेत्||११४|| नागरत्रिफलाप्रस्थं घृततैलात्तथाऽऽढकम्| मस्तुनः साधयित्वैतत् पिबेत् सर्वोदरापहम्||११५|| कफमारुतसम्भूते गुल्मे चैतत् प्रशस्यते|११६|
🔊 Audio coming soon
பிப்பலீத்யாதௌ ‘ஸக்ஷாரைரர்தபலிகைர்த்விஃ ப்ரஸ்தஂ ஸர்பிஷஃ பசேத்’ இதி பாடே த்விஶப்தஃ ப்ரஸ்தேந ததாऽர்தபலிகைரித்யநேந ச யோஜ்யஃ; ஏதேந பிப்பல்யாதீநாஂ த்விரிதி த்விகுணார்தபலைஃ ஷட்பலாநி பவந்தி, ப்ரஸ்தேந ச த்விஶப்தயோஜநாத்கதப்ரஸ்தத்வயஂ பவதி| காஶ்மீரே து “பலிகைஃ பிப்பலீக்ஷாரைர்த்விப்ரஸ்தஂ ஸர்பிஷஃ பசேத்” இத்யேவ பட்யதே| ஜதூகர்ணோऽப்யாஹ- “தஶமூலதுலார்தரஸே ஸக்ஷாரைஃ பஞ்சகோலகைஃ ஸார்தஂ கதார்தப்ரஸ்தஂ ஸததிமஸ்த்வாடகமுதரக்நம்” இதி||௧௧௨-௧௧௫||-
Adhikarana 30 (116-117) · Śloka 118
சதுர்குணே ஜலே மூத்ரே த்விகுணே சித்ரகாத் பலே||௧௧௬|| கல்கே ஸித்தஂ கதப்ரஸ்தஂ ஸக்ஷாரஂ ஜடரீ பிபேத்| யவகோலகுலத்தாநாஂ பஞ்சமூலரஸேந ச||௧௧௭|| ஸுராஸௌவீரகாப்யாஂ ச ஸித்தஂ வாऽபி பிபேத்கதம்|௧௧௮|
चतुर्गुणे जले मूत्रे द्विगुणे चित्रकात् पले||११६|| कल्के सिद्धं घृतप्रस्थं सक्षारं जठरी पिबेत्| यवकोलकुलत्थानां पञ्चमूलरसेन च||११७|| सुरासौवीरकाभ्यां च सिद्धं वाऽपि पिबेद्घृतम्|११८|
🔊 Audio coming soon
சதுர்குணே இத்யாதௌ ஸக்ஷாரமித்யநேந யவக்ஷாரஸ்யாபி சித்ரகவத் பலஂ தேயம்| உக்தஂ ஹ்யந்யத்ர- “அக்நிக்ஷாரபலாப்யாஂ ஹி மூத்ரசதுர்குணஂ கதப்ரஸ்தம்” இதி||௧௧௬-௧௧௭||-
Adhikarana 31 (118) · Śloka 119
ஏபிஃ ஸ்நிக்தாய ஸஞ்ஜாதே பலே ஶாந்தே ச மாருதே||௧௧௮|| ஸ்ரஸ்தே தோஷாஶயே தத்யாத் கல்பதிஷ்டஂ விரேசநம்|௧௧௯|
एभिः स्निग्धाय सञ्जाते बले शान्ते च मारुते||११८|| स्रस्ते दोषाशये दद्यात् कल्पदिष्टं विरेचनम्|११९|
🔊 Audio coming soon
ஸ்ரஸ்தே தோஷாஶய இதி தோஷே ஸ்நேஹேந விமுக்தபந்தநத்வாத் ஸ்ரஸ்தே இத்யர்தஃ||௧௧௮||-
Adhikarana 32 (119-123) · Śloka 124
படோலமூலஂ ரஜநீஂ விடங்கஂ த்ரிபலாத்வசம்||௧௧௯|| கம்பில்லகஂ நீலிநீஂ ச த்ரிவதாஂ சேதி சூர்ணயேத்| ஷடாத்யாந் கார்ஷிகாநந்த்யாஂஸ்த்ரீஂஶ்ச த்வித்ரிசதுர்குணாந்||௧௨௦|| கத்வா சூர்ணமதோ முஷ்டிஂ கவாஂ மூத்ரேண நா பிபேத்| விரிக்தோ மது புஞ்ஜீத போஜநஂ ஜாங்கலை ரஸைஃ||௧௨௧|| மண்டஂ பேயாஂ ச பீத்வா நா ஸவ்யோஷஂ ஷடஹஂ பயஃ| ஶதஂ பிபேத்ததஶ்சூர்ணஂ பிபேதேவஂ புநஃ புநஃ||௧௨௨|| ஹந்தி ஸர்வோதராண்யேதச்சூர்ணஂ ஜாதோதகாந்யபி| காமலாஂ பாண்டுரோகஂ ச ஶ்வயதுஂ சாபகர்ஷதி||௧௨௩|| படோலாத்யமிதஂ சூர்ணமுதரேஷு ப்ரபூஜிதம்|௧௨௪|
पटोलमूलं रजनीं विडङ्गं त्रिफलात्वचम्||११९|| कम्पिल्लकं नीलिनीं च त्रिवृतां चेति चूर्णयेत्| षडाद्यान् कार्षिकानन्त्यांस्त्रींश्च द्वित्रिचतुर्गुणान्||१२०|| कृत्वा चूर्णमतो मुष्टिं गवां मूत्रेण ना पिबेत्| विरिक्तो मृदु भुञ्जीत भोजनं जाङ्गलै रसैः||१२१|| मण्डं पेयां च पीत्वा ना सव्योषं षडहं पयः| शृतं पिबेत्ततश्चूर्णं पिबेदेवं पुनः पुनः||१२२|| हन्ति सर्वोदराण्येतच्चूर्णं जातोदकान्यपि| कामलां पाण्डुरोगं च श्वयथुं चापकर्षति||१२३|| पटोलाद्यमिदं चूर्णमुदरेषु प्रपूजितम्|१२४|
🔊 Audio coming soon
படோலேத்யாதௌ ஷடாத்யாந் கார்ஷிகாநித்யநேந படோலமூலாதீநாஂ த்ரிபலாயாஃ ஸமஂ ஷண்ணாஂ ப்ரத்யேகஂ கார்ஷிகத்வஂ, கம்பில்லகாதீநாஂ யதாக்ரமஂ த்வித்ரிசதுர்குணத்வம்| முஷ்டிமிதி பலம்| ஸவ்யோஷஂ ஷடஹஂ ஶதஂ பயஃ பிபேதிதி விரேசநதிநே மண்டபேயாவிலேபீநாமந்யதமமக்ந்யபேக்ஷயா கர்தவ்யம், ஊர்த்வஂ யதோக்தபயோவத்திநா பவிதவ்யஂ, ததஃ புநஃ ஸப்தமே படோலாதிசூர்ணஂ பேயம்; ஈதஶஂ புநஃ புநஃ கர்தவ்யம்||௧௧௯-௧௨௩||-
Adhikarana 33 (124-132) · Śloka 132
கவாக்ஷீஂ ஶங்கிநீஂ தந்தீஂ தில்வகஸ்ய த்வசஂ வசாம்||௧௨௪|| பிபேத்த்ராக்ஷாம்புகோமூத்ரகோலகர்கந்துஸீதுபிஃ| யவாநீ ஹபுஷா தாந்யஂ த்ரிபலா சோபகுஞ்சிகா||௧௨௫|| காரவீ பிப்பலீமூலமஜகந்தா ஶடீ வசா| ஶதாஹ்வா ஜீரகஂ வ்யோஷஂ ஸ்வர்ணக்ஷீரீ ஸசித்ரகா||௧௨௬|| த்வௌ க்ஷாரௌ பௌஷ்கரஂ மூலஂ குஷ்டஂ லவணபஞ்சகம்| விடங்கஂ ச ஸமாஂஶாநி தந்த்யா பாகத்ரயஂ ததா||௧௨௭|| த்ரிவத்விஶாலே த்விகுணே ஸாதலா ஸ்யாச்சதுர்குணா| ஏதந்நாராயணஂ நாம சூர்ணஂ ரோககணாபஹம்||௧௨௮|| நைநத் ப்ராப்யாதிவர்தந்தே ரோகா விஷ்ணுமிவாஸுராஃ| தக்ரேணோதரிபிஃ பேயஂ குல்மிபிர்பதராம்புநா||௧௨௯|| ஆநத்தவாதே ஸுரயா வாதரோகே ப்ரஸந்நயா| ததிமண்டேந விட்ஸங்கே தாடிமாம்புபிரர்ஶஸைஃ||௧௩௦|| பரிகர்தே ஸவக்ஷாம்லமுஷ்ணாம்புபிரஜீர்ணகே| பகந்தரே பாண்டுரோகே ஶ்வாஸே காஸே கலக்ரஹே||௧௩௧|| ஹத்ரோகே க்ரஹணீதோஷே குஷ்டே மந்தேऽநலே ஜ்வரே| தஂஷ்ட்ராவிஷே மூலவிஷே ஸகரே கத்ரிமே விஷே||௧௩௨|| யதார்ஹஂ ஸ்நிக்தகோஷ்டேந பேயமேதத்விரேசநம்| இதி நாராயணசூர்ணம்|
गवाक्षीं शङ्खिनीं दन्तीं तिल्वकस्य त्वचं वचाम्||१२४|| पिबेद्द्राक्षाम्बुगोमूत्रकोलकर्कन्धुसीधुभिः| यवानी हपुषा धान्यं त्रिफला चोपकुञ्चिका||१२५|| कारवी पिप्पलीमूलमजगन्धा शटी वचा| शताह्वा जीरकं व्योषं स्वर्णक्षीरी सचित्रका||१२६|| द्वौ क्षारौ पौष्करं मूलं कुष्ठं लवणपञ्चकम्| विडङ्गं च समांशानि दन्त्या भागत्रयं तथा||१२७|| त्रिवृद्विशाले द्विगुणे सातला स्याच्चतुर्गुणा| एतन्नारायणं नाम चूर्णं रोगगणापहम्||१२८|| नैनत् प्राप्यातिवर्तन्ते रोगा विष्णुमिवासुराः| तक्रेणोदरिभिः पेयं गुल्मिभिर्बदराम्बुना||१२९|| आनद्धवाते सुरया वातरोगे प्रसन्नया| दधिमण्डेन विट्सङ्गे दाडिमाम्बुभिरर्शसैः||१३०|| परिकर्ते सवृक्षाम्लमुष्णाम्बुभिरजीर्णके| भगन्दरे पाण्डुरोगे श्वासे कासे गलग्रहे||१३१|| हृद्रोगे ग्रहणीदोषे कुष्ठे मन्देऽनले ज्वरे| दंष्ट्राविषे मूलविषे सगरे कृत्रिमे विषे||१३२|| यथार्हं स्निग्धकोष्ठेन पेयमेतद्विरेचनम्| इति नारायणचूर्णम्|
🔊 Audio coming soon
ஶங்கிநீ ஶ்வேதபல்லாதகீ (?)| கோலகர்கந்தூநாஂ ரஸா ஏவ ஜ்ஞேயாஃ| யவாநீத்யாதௌ உபகுஞ்சிகா கஷ்ணஜீரகம்| அஜமோதா உக்ரகந்தா| காரவீ அல்பஜீரகஂ, ஜீரகஶப்தேந து மஹாஜீரகம்| தந்த்யா பாகாஸ்த்ரயஃ கஹீதபாகாபேக்ஷயா, ஏவஂ த்ரிவத்விஶாலயோரபி ஆத்யபாகாபேக்ஷயா த்வைகுண்யம்| நாராயணஸஞ்ஜ்ஞாநிமித்தமாஹ- நைநதித்யாதி| ஏதேந நாராயணஸதர்மித்வாத் நாராயணஸஞ்ஜ்ஞேத்யுக்தஂ பவதி||௧௨௪-௧௩௨||-
Adhikarana 34 (133-137) · Śloka 137
ஹபுஷாஂ காஞ்சநக்ஷீரீஂ த்ரிபலாஂ கடுரோஹிணீம்||௧௩௩|| நீலிநீஂ த்ராயமாணாஂ ச ஸாதலாஂ த்ரிவதாஂ வசாம்| ஸைந்தவஂ காலலவணஂ பிப்பலீஂ சேதி சூர்ணயேத்||௧௩௪|| தாடிமத்ரிபலாமாஂஸரஸமூத்ரஸுகோதகைஃ| பேயோऽயஂ ஸர்வகுல்மேஷு ப்லீஹ்நி ஸர்வோதரேஷு ச||௧௩௫|| ஶ்வித்ரே குஷ்டே ஸருஜகே ஸவாதே விஷமாக்நிஷு| ஶோதார்ஶஃபாண்டுரோகேஷு காமலாயாஂ ஹலீமகே||௧௩௬|| வாதஂ பித்தஂ கபஂ சாஶு விரேகாத் ஸம்ப்ரஸாதயேத்| இதி ஹபுஷாத்யஂ சூர்ணம்| நீலிநீஂ நிசுலஂ வ்யோஷஂ த்வௌ க்ஷாரௌ லவணாநி ச||௧௩௭|| சித்ரகஂ ச பிபேச்சூர்ணஂ ஸர்பிஷோதரகுல்மநுத்| இதி நீலிந்யாத்யஂ சூர்ணம்|
हपुषां काञ्चनक्षीरीं त्रिफलां कटुरोहिणीम्||१३३|| नीलिनीं त्रायमाणां च सातलां त्रिवृतां वचाम्| सैन्धवं काललवणं पिप्पलीं चेति चूर्णयेत्||१३४|| दाडिमत्रिफलामांसरसमूत्रसुखोदकैः| पेयोऽयं सर्वगुल्मेषु प्लीह्नि सर्वोदरेषु च||१३५|| श्वित्रे कुष्ठे सरुजके सवाते विषमाग्निषु| शोथार्शःपाण्डुरोगेषु कामलायां हलीमके||१३६|| वातं पित्तं कफं चाशु विरेकात् सम्प्रसाधयेत्| इति हपुषाद्यं चूर्णम्| नीलिनीं निचुलं व्योषं द्वौ क्षारौ लवणानि च||१३७|| चित्रकं च पिबेच्चूर्णं सर्पिषोदरगुल्मनुत्| इति नीलिन्याद्यं चूर्णम्|
🔊 Audio coming soon
ஹபுஷேத்யாதௌ காலலவணஂ பிடலவணமேவ; அந்யே து ஸௌவர்சலாகாரஂ லவணமாஹுஃ| தாடிமாதிபிஃ ஸர்வைரபி ‘பேயஃ’ இதி ஸம்பத்யதே||௧௩௩-௧௩௭||-
Adhikarana 35 (138-140) · Śloka 140
க்ஷீரத்ரோணஂ ஸுதாக்ஷீரப்ரஸ்தார்தஸஹிதஂ ததி||௧௩௮|| ஜாதஂ விமத்ய தத்யுக்த்யா த்ரிவத்ஸித்தஂ பிபேத்கதம்| ததா ஸித்தஂ கதப்ரஸ்தஂ பயஸ்யஷ்டகுணே பிபேத்||௧௩௯|| ஸ்நுக்க்ஷீரபலகல்கேந த்ரிவதாஷட்பலேந ச| குல்மாநாஂ கரதோஷாணாமுதராணாஂ ச ஶாந்தயே||௧௪௦|| இதி ஸ்நுஹீக்ஷீரகதம்|
क्षीरद्रोणं सुधाक्षीरप्रस्थार्धसहितं दधि||१३८|| जातं विमथ्य तद्युक्त्या त्रिवृत्सिद्धं पिबेद्घृतम्| तथा सिद्धं घृतप्रस्थं पयस्यष्टगुणे पिबेत्||१३९|| स्नुक्क्षीरपलकल्केन त्रिवृताषट्पलेन च| गुल्मानां गरदोषाणामुदराणां च शान्तये||१४०|| इति स्नुहीक्षीरघृतम्|
🔊 Audio coming soon
க்ஷீரத்ரோணமித்யாத்யுக்தாநி கதாநி துல்யகர்மாணி| தத்ர ச ப்ரதமே கதே த்ரவாநுக்தே ஜலேந கிஂவா ப்ரகதததிமதிதேநோத்கதகதேநைவ பாகஃ| ததேத்யாதிநா ஷட்பலேந சேத்யந்தேந த்விதீயஂ கதம்| ததேதி பூர்வப்ரகாரோத்திதஂ கதமேவ| ஏவமுத்தரே கதே தத்வச்சப்தார்தஂ வர்ணயந்தி||௧௩௮-௧௪௦||
Adhikarana 36 (141-145) · Śloka 146
ததிமண்டாடகே ஸித்தாத் ஸ்நுக்க்ஷீரபலகல்கிதாத்| கதப்ரஸ்தாத் பிபேந்மாத்ராஂ தத்வஜ்ஜடரஶாந்தயே||௧௪௧|| ஏஷாஂ சாநு பிபேத் பேயாஂ பயோ வா ஸ்வாது வா ரஸம்| கதே ஜீர்ணே விரிக்தஸ்து கோஷ்ணஂ நாகரகைஃ ஶதம்||௧௪௨|| பிபேதம்பு ததஃ பேயாஂ யூஷஂ கௌலத்தகஂ ததஃ| பிபேத்ரூக்ஷஸ்த்ர்யஹஂ த்வேவஂ பூயோ வா ப்ரதிபோஜிதஃ||௧௪௩|| புநஃ புநஃ பிபேத் ஸர்பிராநுபூர்வ்யா தயைவ ச| கதாந்யேதாநி ஸித்தாநி விதத்யாத் குஶலோ பிஷக்||௧௪௪|| குல்மாநாஂ கரதோஷாணாமுதராணாஂ ச ஶாந்தயே| பீலுகல்கோபஸித்தஂ வா கதமாநாஹபேதநம்||௧௪௫|| குல்மக்நஂ நீலிநீஸர்பிஃ ஸ்நேஹஂ வா மிஶ்ரகஂ பிபேத்|௧௪௬|
दधिमण्डाढके सिद्धात् स्नुक्क्षीरपलकल्कितात्| घृतप्रस्थात् पिबेन्मात्रां तद्वज्जठरशान्तये||१४१|| एषां चानु पिबेत् पेयां पयो वा स्वादु वा रसम्| घृते जीर्णे विरिक्तस्तु कोष्णं नागरकैः शृतम्||१४२|| पिबेदम्बु ततः पेयां यूषं कौलत्थकं ततः| पिबेद्रूक्षस्त्र्यहं त्वेवं भूयो वा प्रतिभोजितः||१४३|| पुनः पुनः पिबेत् सर्पिरानुपूर्व्या तयैव च| घृतान्येतानि सिद्धानि विदध्यात् कुशलो भिषक्||१४४|| गुल्मानां गरदोषाणामुदराणां च शान्तये| पीलुकल्कोपसिद्धं वा घृतमानाहभेदनम्||१४५|| गुल्मघ्नं नीलिनीसर्पिः स्नेहं वा मिश्रकं पिबेत्|१४६|
🔊 Audio coming soon
பேயாதீநாஂ த்ரயாணாமந்நாநுபாநத்வஂ கபபித்தவாதேஷு; கிஂவா ப்ரகத்யக்ந்யபேக்ஷயாऽநுபாநபேதஃ கல்பநீயஃ| நாகரகைஃ ஶதமித்யத்ர ஷடங்கவிதிநா ஜலஸாதநம்| த்விதீயே திவஸே பேயா, யூஷஂ கௌலத்திகஂ தத இதி ததீயே திவஸே; உக்தஂ ஹி- “ப்ரதமே நாகரயூஷஂ, பரேऽஹநி பேயாஂ, ததீயே குலத்தோதகம்” இதி| ரூக்ஷ இதி புநஃ புநஃ பிபேதித்யநேந ஸம்பத்யதே; தேந ரூக்ஷஸ்யைதத் ஸ்நேஹவிரேசநஂ கர்தவ்யஂ, ஸ்நிக்தோ நாதிகாரீதி தர்ஶயதி; ஸ்நிக்தே து இதமேவ நாகராதிஶதபாநீயாதிநோபபாதிதஂ பலாபேக்ஷயா தேயம்| பூயோ வா ப்ரதிபோஜித இதி அதிகாநி வா திநாநி மாத்ரயா போஜிதஃ ஸந் புநஃ புநஃ பிபேதிதி யோஜ்யம்| குல்மக்நமிதி குல்மஹரத்வேநோக்தஂ குல்மாத்யாயே, மிஶ்ரகஂ குல்மோக்தமேவ||௧௪௧-௧௪௫||
Adhikarana 37 (146-171) · Śloka 172
க்ரமாந்நிர்ஹததோஷாணாஂ ஜாங்கலப்ரதிபோஜிநாம் ||௧௪௬|| தோஷஶேஷநிவத்த்யர்தஂ யோகாந் வக்ஷ்யாம்யதஃ பரம்| சித்ரகாமரதாருப்யாஂ கல்கஂ க்ஷீரேண நா பிபேத்||௧௪௭|| மாஸஂ யுக்தஸ்ததா ஹஸ்திபிப்பலீ விஶ்வபேஷஜம்| விடங்கஂ சித்ரகஂ தந்தீ சவ்யஂ வ்யோஷஂ ச தைஃ பயஃ||௧௪௮|| கல்கைஃ கோலஸமைஃ பீத்வா ப்ரவத்தமுதரஂ ஜயேத்| பிபேத் கஷாயஂ த்ரிபலாதந்தீரோஹிதகைஃ ஶதம்||௧௪௯|| வ்யோஷக்ஷாரயுதஂ ஜீர்ணே ரஸைரத்யாத்து ஜாங்கலைஃ| மாஂஸஂ வா போஜநஂ போஜ்யஂ ஸுதாக்ஷீரகதாந்விதம்||௧௫௦|| க்ஷீராநுபாநாஂ கோமூத்ரேணாபயாஂ வா ப்ரயோஜயேத்| ஸப்தாஹஂ மாஹிஷஂ மூத்ரஂ க்ஷீரஂ சாநந்நபுக் பிபேத்||௧௫௧|| மாஸமௌஷ்ட்ரஂ பயஶ்சாகஂ த்ரீந்மாஸாந் வ்யோஷஸஂயுதம்| ஹரீதகீஸஹஸ்ரஂ வா க்ஷீராஶீ வா ஶிலாஜது||௧௫௨|| ஶிலாஜதுவிதாநேந குக்குலுஂ வா ப்ரயோஜயேத்| ஶங்கவேரார்த்ரகரஸஃ பாநே க்ஷீரஸமோ ஹிதஃ||௧௫௩|| தைலஂ ரஸேந தேநைவ ஸித்தஂ தஶகுணேந வா| தந்தீத்ரவந்தீபலஜஂ தைலஂ தூஷ்யோதரே ஹிதம்||௧௫௪|| ஶூலாநாஹவிபந்தேஷு மஸ்துயூஷரஸாதிபிஃ| ஸரலாமதுஶிக்ரூணாஂ பீஜேப்யோ மூலகஸ்ய ச||௧௫௫|| தைலாந்யப்யங்கபாநார்தஂ ஶூலக்நாந்யநிலோதரே| ஸ்தைமித்யாருசிஹல்லாஸே மந்தேऽக்நௌ மத்யபாய ச||௧௫௬|| அரிஷ்டாந் தாபயேத் க்ஷாராந் கபஸ்த்யாநஸ்திரோதரே| ஶ்லேஷ்மணோ விலயார்தஂ து தோஷஂ வீக்ஷ்ய பிஷக்வரஃ||௧௫௭|| பிப்பலீஂ தில்வகஂ ஹிங்கு நாகரஂ ஹஸ்திபிப்பலீம்| பல்லாதகஂ ஶிக்ருபலஂ த்ரிபலாஂ கடுரோஹிணீம்||௧௫௮|| தேவதாரு ஹரித்ரே த்வே ஸரலாதிவிஷே வசாம் | குஷ்டஂ முஸ்தஂ ததா பஞ்ச லவணாநி ப்ரகல்ப்ய ச||௧௫௯|| ததிஸர்பிர்வஸாமஜ்ஜதைலயுக்தாநி தாஹயேத்| அந்நாதூர்த்வமதஃ க்ஷாராத்பிடாலகபதஂ பிபேத்||௧௬௦|| மதிராததிமண்டோஷ்ணஜலாரிஷ்டஸுராஸவைஃ| ஹத்ரோகஂ ஶ்வயதுஂ குல்மஂ ப்லீஹார்ஶோஜடராணி ச||௧௬௧|| விஸூசிகாமுதாவர்தஂ வாதாஷ்டீலாஂ ச நாஶயேத்| க்ஷாரஂ சாஜகரீஷாணாஂ ஸ்ருதஂ மூத்ரைர்விபாசயேத்||௧௬௨|| கார்ஷிகஂ பிப்பலீமூலஂ பஞ்சைவ லவணாநி ச| பிப்பலீஂ சித்ரகஂ ஶுண்டீஂ த்ரிபலாஂ த்ரிவதாஂ வசாம்||௧௬௩|| த்வௌ க்ஷாரௌ ஸாதலாஂ தந்தீஂ ஸ்வர்ணக்ஷீரீஂ விஷாணிகாம்| கோலப்ரமாணாஂ வடிகாஂ பிபேத் ஸௌவீரஸஂயுதாம்||௧௬௪|| ஶ்வயதாவவிபாகே ச ப்ரவத்தே ச தகோதரே| பாவிதாநாஂ கவாஂ மூத்ரே ஷஷ்டிகாநாஂ து தண்டுலைஃ||௧௬௫|| யவாகூஂ பயஸா ஸித்தாஂ ப்ரகாமஂ போஜயேந்நரம்| பிபேதிக்ஷுரஸஂ சாநு ஜடராணாஂ நிவத்தயே||௧௬௬|| ஸ்வஂ ஸ்வஂ ஸ்தாநஂ வ்ரஜந்த்யேவஂ ததா பித்தகபாநிலாஃ| ஶங்கிநீஸ்நுக்த்ரிவத்தந்தீசிரபில்வாதிபல்லவைஃ||௧௬௭|| ஶாகஂ காடபுரீஷாய ப்ராக்பக்தஂ தாபயேத்பிஷக் | ததோऽஸ்மை ஶிதிலீபூதவர்சோதோஷாய ஶாஸ்த்ரவித்||௧௬௮|| தத்யாந்மூத்ரயுதஂ க்ஷீரஂ தோஷஶேஷஹரஂ ஶிவம்| பார்ஶ்வஶூலமுபஸ்தம்பஂ ஹத்க்ரஹஂ சாபி மாருதஃ||௧௬௯|| ஜநயேத்யஸ்ய தஂ தைலஂ பில்வக்ஷாரேண பாயயேத்| ததாऽக்நிமந்தஸ்யோநாகபலாஶதிலநாலஜைஃ||௧௭௦|| பலாகதல்யபாமார்கக்ஷாரைஃ ப்ரத்யேகஶஃ ஸ்ருதைஃ| தைலஂ பக்த்வா பிஷக்தத்யாதுதராணாஂ ப்ரஶாந்தயே||௧௭௧|| நிவர்ததே சோதரிணாஂ ஹத்க்ரஹஶ்சாநிலோத்பவஃ|௧௭௨|
क्रमान्निर्हृतदोषाणां जाङ्गलप्रतिभोजिनाम् ||१४६|| दोषशेषनिवृत्त्यर्थं योगान् वक्ष्याम्यतः परम्| चित्रकामरदारुभ्यां कल्कं क्षीरेण ना पिबेत्||१४७|| मासं युक्तस्तथा हस्तिपिप्पली विश्वभेषजम्| विडङ्गं चित्रकं दन्ती चव्यं व्योषं च तैः पयः||१४८|| कल्कैः कोलसमैः पीत्वा प्रवृद्धमुदरं जयेत्| पिबेत् कषायं त्रिफलादन्तीरोहितकैः शृतम्||१४९|| व्योषक्षारयुतं जीर्णे रसैरद्यात्तु जाङ्गलैः| मांसं वा भोजनं भोज्यं सुधाक्षीरघृतान्वितम्||१५०|| क्षीरानुपानां गोमूत्रेणाभयां वा प्रयोजयेत्| सप्ताहं माहिषं मूत्रं क्षीरं चानन्नभुक् पिबेत्||१५१|| मासमौष्ट्रं पयश्छागं त्रीन्मासान् व्योषसंयुतम्| हरीतकीसहस्रं वा क्षीराशी वा शिलाजतु||१५२|| शिलाजतुविधानेन गुग्गुलुं वा प्रयोजयेत्| शृङ्गवेरार्द्रकरसः पाने क्षीरसमो हितः||१५३|| तैलं रसेन तेनैव सिद्धं दशगुणेन वा| दन्तीद्रवन्तीफलजं तैलं दूष्योदरे हितम्||१५४|| शूलानाहविबन्धेषु मस्तुयूषरसादिभिः| सरलामधुशिग्रूणां बीजेभ्यो मूलकस्य च||१५५|| तैलान्यभ्यङ्गपानार्थं शूलघ्नान्यनिलोदरे| स्तैमित्यारुचिहृल्लासे मन्देऽग्नौ मद्यपाय च||१५६|| अरिष्टान् दापयेत् क्षारान् कफस्त्यानस्थिरोदरे| श्लेष्मणो विलयार्थं तु दोषं वीक्ष्य भिषग्वरः||१५७|| पिप्पलीं तिल्वकं हिङ्गु नागरं हस्तिपिप्पलीम्| भल्लातकं शिग्रुफलं त्रिफलां कटुरोहिणीम्||१५८|| देवदारु हरिद्रे द्वे सरलातिविषे वचाम् | कुष्ठं मुस्तं तथा पञ्च लवणानि प्रकल्प्य च||१५९|| दधिसर्पिर्वसामज्जतैलयुक्तानि दाहयेत्| अन्नादूर्ध्वमतः क्षाराद्बिडालकपदं पिबेत्||१६०|| मदिरादधिमण्डोष्णजलारिष्टसुरासवैः| हृद्रोगं श्वयथुं गुल्मं प्लीहार्शोजठराणि च||१६१|| विसूचिकामुदावर्तं वाताष्ठीलां च नाशयेत्| क्षारं चाजकरीषाणां स्रुतं मूत्रैर्विपाचयेत्||१६२|| कार्षिकं पिप्पलीमूलं पञ्चैव लवणानि च| पिप्पलीं चित्रकं शुण्ठीं त्रिफलां त्रिवृतां वचाम्||१६३|| द्वौ क्षारौ सातलां दन्तीं स्वर्णक्षीरीं विषाणिकाम्| कोलप्रमाणां वटिकां पिबेत् सौवीरसंयुताम्||१६४|| श्वयथावविपाके च प्रवृद्धे च दकोदरे| भावितानां गवां मूत्रे षष्टिकानां तु तण्डुलैः||१६५|| यवागूं पयसा सिद्धां प्रकामं भोजयेन्नरम्| पिबेदिक्षुरसं चानु जठराणां निवृत्तये||१६६|| स्वं स्वं स्थानं व्रजन्त्येवं तथा पित्तकफानिलाः| शङ्खिनीस्नुक्त्रिवृद्दन्तीचिरबिल्वादिपल्लवैः||१६७|| शाकं गाढपुरीषाय प्राग्भक्तं दापयेद्भिषक् | ततोऽस्मै शिथिलीभूतवर्चोदोषाय शास्त्रवित्||१६८|| दद्यान्मूत्रयुतं क्षीरं दोषशेषहरं शिवम्| पार्श्वशूलमुपस्तम्भं हृद्ग्रहं चापि मारुतः||१६९|| जनयेद्यस्य तं तैलं बिल्वक्षारेण पाययेत्| तथाऽग्निमन्थस्योनाकपलाशतिलनालजैः||१७०|| बलाकदल्यपामार्गक्षारैः प्रत्येकशः स्रुतैः| तैलं पक्त्वा भिषग्दद्यादुदराणां प्रशान्तये||१७१|| निवर्तते चोदरिणां हृद्ग्रहश्चानिलोद्भवः|१७२|
🔊 Audio coming soon
சித்ரகேத்யாதௌ மாஸஂ யுக்த இதி ச்சேதஃ| ததா ஹஸ்திபிப்பலீத்யாதௌ க்ஷீரேண பிபேதிதி ஸம்பத்யதே| விடங்காதிபிஃ க்ஷீரமஷ்டபலஂ சதுர்குணஜலேந ஸாதநீயம்| பிபேத் கஷாயமித்யாதௌ வ்யோஷக்ஷாரயோஃ ப்ரக்ஷேப்யத்வம்| மாஂஸஂ வேத்யாதௌ ஸுதாக்ஷீரஸாதிதஂ கதஂ பூர்வோக்தஂ ஜ்ஞேயம்| அநந்நபுகிதி கோமூத்ரேத்யாதியோகத்ரயேऽபி யோஜ்யம்| க்ஷீராஶீதி க்ஷீரேண ஸமஂ ஶிலாஜத்வஶ்நீயாத்| ஶிலாஜதுவிதாநேநேத்யநந்தரோக்தஶிலாஜதுவிதாநமேவ க்ஷீராஶீத்யநேநோக்தஂ கஹ்யதே ந ரஸாயநோக்தஂ, வ்யவஹிதத்வாத்| ஶங்கவேரார்த்ரகஶப்தேந ஶுஷ்கார்த்ரகஸ்ய க்வாதநிஷ்பந்நஂ ரஸஂ நிஷேதயதி| தூஷ்யோதரஂ ஸாந்நிபாதிகமுதரம்| ஸரலா த்ரிவத்| அரிஷ்டாந் பாயயேதிதி ச்சேதஃ| பிப்பலீத்யாதிகே க்ஷாரே தத்யாதீநாஂ த்ரவாணாஂ சூர்ணபிண்டதாகரணயோக்யா மாத்ரா ஜ்ஞேயா| பிடாலபதகஃ கர்ஷஃ| க்ஷாரஂ சாஜகரீஷாணாமித்யாதௌ அஜபுரீஷக்ஷாரஂ ஷட்குணமூத்ரேணைகவிஂஶதிவாரஂ ஸ்ராவயித்வா க்ஷாரத்ரவஸ்தாவத் க்ராஹ்யஃ, ஸ ச யாவச்சூர்ணஸமுதாயாத்த்ரவத்வேந கதத்வைகுண்யஃ ஸந்நஷ்டகுணோ பவதி| பார்ஶ்வேத்யாதௌ உபஸ்தம்பமிதி உபஶப்தஃ ஸமீபவாசீ| பில்வக்ஷாரேணேதி பில்வபலதாஹாத் கதேந க்ஷாரேண ஶ்வேதேந ஸித்தஂ தைலஂ பாயயேத்| திலநாலஜைஃ க்ஷாரைஃ ஸித்தஂ தைலஂ பாயயேதிதி ஸம்பந்தஃ||௧௪௬-௧௭௧||-
Adhikarana 38 (172-174) · Śloka 175
கபே வாதேந பித்தேந தாப்யாஂ வாऽப்யாவதேऽநிலே||௧௭௨|| பலிநஃ ஸ்வௌஷதயுதஂ தைலமேரண்டஜஂ ஹிதம்| ஸுவிரிக்தோ நரோ யஸ்து புநராத்மாபிதோ பவேத்||௧௭௩|| ஸுஸ்நிக்தைரம்லலவணைர்நிரூஹைஸ்தமுபாசரேத்| ஸோபஸ்தம்போऽபி வா வாயுராத்மாபயதி யஂ நரம்||௧௭௪|| தீக்ஷ்ணைஃ ஸக்ஷாரகோமூத்ரைர்பஸ்திபிஸ்தமுபாசரேத்|௧௭௫|
कफे वातेन पित्तेन ताभ्यां वाऽप्यावृतेऽनिले||१७२|| बलिनः स्वौषधयुतं तैलमेरण्डजं हितम्| सुविरिक्तो नरो यस्तु पुनराध्मापितो भवेत्||१७३|| सुस्निग्धैरम्ललवणैर्निरूहैस्तमुपाचरेत्| सोपस्तम्भोऽपि वा वायुराध्मापयति यं नरम्||१७४|| तीक्ष्णैः सक्षारगोमूत्रैर्बस्तिभिस्तमुपाचरेत्|१७५|
🔊 Audio coming soon
கபே இத்யாதௌ கபே வாதேநாவதே, கபே பித்தேநாவதே, தாப்யாஂ கபபித்தாப்யாஂ வா வாதே ஆவதே இத்யர்தஃ| ஸ்வௌஷதயுதமிதி ஆவரகதோஷஹரௌஷதயுதமித்யர்தஃ| ஸுவிரிக்த இத்யாதௌ விரிக்தஸ்யாத்மாநஂ ரிஷ்டமிதி ஜ்ஞேயம்| தேநேஹாநிர்ஜிதே வாதே புநராத்மாநஂ ந ரிஷ்டஂ, அதஸ்தச்சிகித்ஸோபதேஶோऽத்ர யுஜ்யதே; கிஂவா உபஸ்தம்பாயுக்தஂ ஸத் புநராத்மாநஂ ரிஷ்டமித்யாதாயேஹ ‘ஸோபஸ்தம்ப’ இதி கதஂ, ஸோபஸ்தம்ப இதி ஸாவரணஃ||௧௭௨-௧௭௪||-
Adhikarana 39 (175-183) · Śloka 184
க்ரியாதிவத்தே ஜடரே த்ரிதோஷே சாப்ரஶாம்யதி||௧௭௫|| ஜ்ஞாதீந் ஸஸுஹதோ தாராந் ப்ராஹ்மணாந்நபதீந் குரூந்| அநுஜ்ஞாப்ய பிஷக் கர்ம விதத்யாத் ஸஂஶயஂ ப்ருவந்||௧௭௬|| அக்ரியாயாஂ த்ருவோ மத்யுஃ க்ரியாயாஂ ஸஂஶயோ பவேத்| ஏவமாக்யாய தஸ்யேதமநுஜ்ஞாதஃ ஸுஹத்கணைஃ||௧௭௭|| பாநபோஜநஸஂயுக்தஂ விஷமஸ்மை ப்ரயோஜயேத்| யஸ்மிந் வா குபிதஃ ஸர்போ விஸஜேத்தி பலே விஷம்||௧௭௮|| போஜயேத்ததுதரிணஂ ப்ரவிசார்ய பிஷக்வரஃ| தேநாஸ்ய தோஷஸங்காதஃ ஸ்திரோ லீநோ விமார்ககஃ||௧௭௯|| விஷேணாஶுப்ரமாதித்வாதாஶு பிந்நஃ ப்ரவர்ததே| விஷேண ஹததோஷஂ தஂ ஶீதாம்புபரிஷேசிதம்||௧௮௦|| பாயயேத பிஷக்துக்தஂ யவாகூஂ வா யதாபலம்| த்ரிவந்மண்டூகபர்ண்யோஶ்ச ஶாகஂ ஸயவவாஸ்துகம்||௧௮௧|| பக்ஷயேத் காலஶாகஂ வா ஸ்வரஸோதகஸாதிதம் | நிரம்லலவணஸ்நேஹஂ ஸ்விந்நாஸ்விந்நமநந்நபுக்||௧௮௨|| மாஸமேகஂ ததஶ்சைவ தஷிதஃ ஸ்வரஸஂ பிபேத்| ஏவஂ விநிர்ஹதே தோஷே ஶாகைர்மாஸாத் பரஂ ததஃ||௧௮௩|| துர்பலாய ப்ரயுஞ்ஜீத ப்ராணபத் காரபஂ பயஃ|௧௮௪|
क्रियातिवृत्ते जठरे त्रिदोषे चाप्रशाम्यति||१७५|| ज्ञातीन् ससुहृदो दारान् ब्राह्मणान्नृपतीन् गुरून्| अनुज्ञाप्य भिषक् कर्म विदध्यात् संशयं ब्रुवन्||१७६|| अक्रियायां ध्रुवो मृत्युः क्रियायां संशयो भवेत्| एवमाख्याय तस्येदमनुज्ञातः सुहृद्गणैः||१७७|| पानभोजनसंयुक्तं विषमस्मै प्रयोजयेत्| यस्मिन् वा कुपितः सर्पो विसृजेद्धि फले विषम्||१७८|| भोजयेत्तदुदरिणं प्रविचार्य भिषग्वरः| तेनास्य दोषसङ्घातः स्थिरो लीनो विमार्गगः||१७९|| विषेणाशुप्रमाथित्वादाशु भिन्नः प्रवर्तते| विषेण हृतदोषं तं शीताम्बुपरिषेचितम्||१८०|| पाययेत भिषग्दुग्धं यवागूं वा यथाबलम्| त्रिवृन्मण्डूकपर्ण्योश्च शाकं सयववास्तुकम्||१८१|| भक्षयेत् कालशाकं वा स्वरसोदकसाधितम् | निरम्ललवणस्नेहं स्विन्नास्विन्नमनन्नभुक्||१८२|| मासमेकं ततश्चैव तृषितः स्वरसं पिबेत्| एवं विनिर्हृते दोषे शाकैर्मासात् परं ततः||१८३|| दुर्बलाय प्रयुञ्जीत प्राणभृत् कारभं पयः|१८४|
🔊 Audio coming soon
க்ரியாதிவத்த இத்யநேந ஜாதோதகதாஂ தர்ஶயதி, தத்ர ஹி க்ரியா நிஷித்தா “அஜாதோதகஂ” இத்யாதிநா| த்ரிதோஷே இத்யநேநாபி ஜாதோதக ஏவ த்ரிதோஷஜ இதி ஜ்ஞேயம்; அஜாதோதகே த்ரிதோஷேऽபி க்ரியா உக்தைவ| ஏவம்பூதத்ரிதோஷஸ்ய து க்ரியாதிவத்தபதேநைவ லாபேऽபி த்ரிதோஷே இதி பதஂ த்ரிதோஷஸ்ய ஜாதோதகஸ்யாப்யத்ர க்ரியோபதர்ஶநார்தம்| ஜ்ஞாத்யாதிஸம்மதிக்ரஹணாதிநா விபர்யயேऽயஶோநிஷேதஃ| அநுஜ்ஞாத இதி அநுமதோ விஷாதிப்ரயோகே வைத்யஃ| யஸ்மிந் பலே விஷஂ விஸஜேத் தத் பலஂ ப்ரயோஜயேதிதி ஸஂவந்தஃ| விஷஂ சாத்ர தஂஷ்ட்ராவிஷமேவ ஜ்ஞேயம்| உக்தஂ ஹி- “தூஷ்யோதரே பத்தகுதே க்ஷதாந்த்ரே ச ஜலோதரே| அபி தஂஷ்ட்ராவிஷஸ்யைவ ப்ரயோகோ வை விஶோதநே” இதி| ஸ்திர இதி அசபலஃ| லீந இதி தாத்வந்தரகதஃ| ப்ரமாதித்வாதிதி க்ஷோபகாரித்வாத்| காலஶாகஂ ப்ரஸித்தம்| ஸ்வரஸோதகாப்யாஂ ஸாதிதம்| ததஶ்சைவ ஸ்வரஸமிதி காலஶாகஸ்வரஸம்||௧௭௫-௧௮௩||-
Adhikarana 40 (184-188) · Śloka 188
இதஂ து ஶல்யஹர்தணாஂ கர்ம ஸ்யாத்தஷ்டகர்மணாம்||௧௮௪|| வாமஂ குக்ஷிஂ மாபயித்வா நாப்யதஶ்சதுரங்குலம்| மாத்ராயுக்தேந ஶஸ்த்ரேண பாடயேந்மதிமாந் பிஷக்||௧௮௫|| விபாட்யாந்த்ரஂ ததஃ பஶ்சாத்வீக்ஷ்ய பத்தக்ஷதாந்த்ரயோஃ| ஸர்பிஷாऽப்யஜ்ய கேஶாதீநவமஜ்ய விமோக்ஷயேத்||௧௮௬|| மூர்ச்சநாத்யச்ச ஸம்மூடமந்த்ரஂ தச்ச விமோக்ஷயேத்| சித்ராண்யந்த்ரஸ்ய து ஸ்தூலைர்தஂஶயித்வா பிபீலிகைஃ||௧௮௭|| பஹுஶஃ ஸங்கஹீதாநி ஜ்ஞாத்வா ச்சித்வா பிபீலிகாந்| ப்ரதியோகைஃ ப்ரவேஶ்யாந்த்ரஂ ப்ரேயைஃ ஸீவ்யேத்வ்ரணஂ ததஃ||௧௮௮||
इदं तु शल्यहर्तॄणां कर्म स्याद्दृष्टकर्मणाम्||१८४|| वामं कुक्षिं मापयित्वा नाभ्यधश्चतुरङ्गुलम्| मात्रायुक्तेन शस्त्रेण पाटयेन्मतिमान् भिषक्||१८५|| विपाट्यान्त्रं ततः पश्चाद्वीक्ष्य बद्धक्षतान्त्रयोः| सर्पिषाऽभ्यज्य केशादीनवमृज्य विमोक्षयेत्||१८६|| मूर्च्छनाद्यच्च सम्मूढमन्त्रं तच्च विमोक्षयेत्| छिद्राण्यन्त्रस्य तु स्थूलैर्दंशयित्वा पिपीलिकैः||१८७|| बहुशः सङ्गृहीतानि ज्ञात्वा च्छित्वा पिपीलिकान्| प्रतियोगैः प्रवेश्यान्त्रं प्रेयैः सीव्येद्व्रणं ततः||१८८||
🔊 Audio coming soon
நாப்யதஶ்சதுரங்குலமிதி நாபேரதோ யதா பவதி ததா சதுரங்குலஂ வாமகுக்ஷிஂ மாபயித்வா உதரமத்யாச்சதுரங்குலஂ த்யக்த்வா வாமகுக்ஷௌ நாப்யதஸ்தாத் பாடநஂ கர்தவ்யம்| விபாட்ய சோதரஂ பத்தக்ஷதோதரயோஃ, அந்த்ரஂ வீக்ஷ்ய யதோசிதக்ரியார்தஂ, தத உதரே பாடநஂ கேஶாதிமார்ஜநஂ ஸம்மூடாந்த்ரமோக்ஷஶ்ச கர்தவ்யஃ| சித்ராந்த்ரஸ்ய து அந்த்ரச்சித்ராணி பிபீலிகைரந்த்ரச்சித்ரப்ரதேஶே தஂஶயித்வா, ஸங்கஹீதாநி யதாऽந்த்ரசித்ராணி பவந்தி ததா ஜ்ஞாத்வா, பிபீலிகாஶிரஶ்சேதஃ கார்யஃ| ததஸ்தூபயோரபி பத்தசித்ராந்த்ரயோஃ நிஃஸதாந்த்ரப்ரவேஶவிதிஃ ப்ரதியோகைரித்யநேநோக்தஃ கர்தவ்யஃ||௧௮௪-௧௮௮||
Adhikarana 41 (189-194) · Śloka 194
ததா ஜாதோதகஂ ஸர்வமுதரஂ வ்யதயேத்பிஷக்| வாமபார்ஶ்வே த்வதோ நாபேர்நாடீஂ தத்த்வா ச காலயேத்||௧௮௯|| விஸ்ராவ்ய ச விமத்யைதத்வேஷ்டயேத்வாஸஸோதரம்| ததா பஸ்திவிரேகாத்யைர்ம்லாநஂ ஸர்வஂ ச வேஷ்டயேத்||௧௯௦|| நிஃஸ்ருதே லங்கிதஃ பேயாமஸ்நேஹலவணாஂ பிபேத்| அதஃ பரஂ து ஷண்மாஸாந் க்ஷீரவத்திர்பவேந்நரஃ||௧௯௧|| த்ரீந் மாஸாந் பயஸா பேயாஂ பிபேத்த்ரீஂஶ்சாபி போஜயேத்| ஶ்யாமாகஂ கோரதூஷஂ வா க்ஷீரேணாலவணஂ லகு||௧௯௨|| நரஃ ஸஂவத்ஸரேணைவஂ ஜயேத் ப்ராப்தஂ ஜலோதரம்| ப்ரயோகாணாஂ ச ஸர்வேஷாமநு க்ஷீரஂ ப்ரயோஜயேத்||௧௯௩|| தோஷாநுபந்தரக்ஷார்தஂ பலஸ்தைர்யார்தமேவ ச| ப்ரயோகாபசிதாங்காநாஂ ஹிதஂ ஹ்யுதரிணாஂ பயஃ| ஸர்வதாதுக்ஷயார்தாநாஂ தேவாநாமமதஂ யதா||௧௯௪||
तथा जातोदकं सर्वमुदरं व्यधयेद्भिषक्| वामपार्श्वे त्वधो नाभेर्नाडीं दत्त्वा च गालयेत्||१८९|| विस्राव्य च विमृद्यैतद्वेष्टयेद्वाससोदरम्| तथा बस्तिविरेकाद्यैर्म्लानं सर्वं च वेष्टयेत्||१९०|| निःस्रुते लङ्घितः पेयामस्नेहलवणां पिबेत्| अतः परं तु षण्मासान् क्षीरवृत्तिर्भवेन्नरः||१९१|| त्रीन् मासान् पयसा पेयां पिबेत्त्रींश्चापि भोजयेत्| श्यामाकं कोरदूषं वा क्षीरेणालवणं लघु||१९२|| नरः संवत्सरेणैवं जयेत् प्राप्तं जलोदरम्| प्रयोगाणां च सर्वेषामनु क्षीरं प्रयोजयेत्||१९३|| दोषानुबन्धरक्षार्थं बलस्थैर्यार्थमेव च| प्रयोगापचिताङ्गानां हितं ह्युदरिणां पयः| सर्वधातुक्षयार्तानां देवानाममृतं यथा||१९४||
🔊 Audio coming soon
ததேத்யாதிநா ஜாதோதகவிதிமாஹ| வ்யதயேதிதி நாப்யாஶ்சதுரங்குலே இத்யர்தஃ| அதஃ பரமிதி அலவணபேயாபாநாதூர்த்வஂ ஷண்மாஸாந் க்ஷீரவத்திஃ ஸ்யாத், ததஃ க்ஷீரமாத்ரவத்திஷண்மாஸாதூர்த்வஂ த்ரீந்மாஸாந் பயஸா ஸஹ பேயாஂ பிபேத், ததஶ்சோர்த்வஂ த்ரீந் மாஸாந் ‘ஶ்யாமாகஂ கோரதூஷஂ’ இத்யாதிக்ரந்தோக்தஂ க்ஷீரேண போஜயேத்; ஏவஂ ஸஂவத்ஸரேணேதி யதுக்தஂ தத் பூர்யதே| ப்ரயோகாபசிதாங்காநாமிதி ப்ரயோகைஃ க்ஷீணதேஹாநாம்||௧௮௯-௧௯௪||
Adhikarana 42 (195-196) · Śloka 196
தத்ர ஶ்லோகௌ- ஹேதுஂ ப்ராக்ரூபமஷ்டாநாஂ லிங்கஂ வ்யாஸஸமாஸதஃ| உபத்ரவாந் கரீயஸ்த்வஂ ஸாத்யாஸாத்யத்வமேவ ச||௧௯௫|| ஜாதாஜாதாம்புலிங்காநி சிகித்ஸாஂ சோக்தவாநஷிஃ| ஸமாஸவ்யாஸநிர்தேஶைருதராணாஂ சிகித்ஸிதே||௧௯௬||
तत्र श्लोकौ- हेतुं प्राग्रूपमष्टानां लिङ्गं व्याससमासतः| उपद्रवान् गरीयस्त्वं साध्यासाध्यत्वमेव च||१९५|| जाताजाताम्बुलिङ्गानि चिकित्सां चोक्तवानृषिः| समासव्यासनिर्देशैरुदराणां चिकित्सिते||१९६||
🔊 Audio coming soon
ஹேதுமித்யாதிநா ஸங்க்ரஹஂ ப்ரூதே| ஸங்க்ரஹார்தஶ்சாத்யாயோக்தோऽநுஸரணீயஃ||௧௯௫-௧௯௬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 13
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரேऽப்ராப்தே தடபலபூரிதே சிகித்ஸாஸ்தாநே உதரசிகித்ஸிதஂ நாம த்ரயோதஶோऽத்யாயஃ||௧௩||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रेऽप्राप्ते दृढबलपूरिते चिकित्सास्थाने उदरचिकित्सितं नाम त्रयोदशोऽध्यायः||१३||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே உதரசிகித்ஸிதஂ நாம த்ரயோதஶோऽத்யாயஃ||௧௩||