Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋ ಮಾಷಪರ್ಣಭೃತೀಯಂ ವಾಜೀಕರಣಪಾದಂ ವ್ಯಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧||
ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
View original
अथातो माषपर्णभृतीयं वाजीकरणपादं व्यख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
ಮಾಷರ್ಣಭೃತೀಯಸಮ್ಬನ್ಧೋಽಪಿ ಪೂರ್ವವತ್||೧-೨||
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
ಮಾಷಪರ್ಣಭೃತಾಂ ಧೇನುಂ ಗೃಷ್ಟಿಂ ಪುಷ್ಟಾಂ ಚತುಃಸ್ತನೀಮ್|
ಸಮಾನವರ್ಣವತ್ಸಾಂ ಚ ಜೀವದ್ವತ್ಸಾಂ ಚ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್||೩||
ರೋಹಿಣೀಮಥವಾ ಕೃಷ್ಣಾಮೂರ್ಧ್ವಶೃಙ್ಗೀಮದಾರುಣಾಮ್|
ಇಕ್ಷ್ವಾದಾಮರ್ಜುನಾದಾಂ ವಾ ಸಾನ್ದ್ರಕ್ಷೀರಾಂ ಚ ಧಾರಯೇತ್||೪||
ಕೇವಲಂ ತು ಪಯಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಶೃತಂ ವಾಽಶೃತಮೇವ ವಾ|
ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿರ್ಭಿರ್ಯುಕ್ತಂ ತದ್ವೃಷ್ಯಮುತ್ತಮಮ್||೫||
View original
माषपर्णभृतां धेनुं गृष्टिं पुष्टां चतुःस्तनीम्|
समानवर्णवत्सां च जीवद्वत्सां च बुद्धिमान्||३||
रोहिणीमथवा कृष्णामूर्ध्वशृङ्गीमदारुणाम्|
इक्ष्वादामर्जुनादां वा सान्द्रक्षीरां च धारयेत्||४||
केवलं तु पयस्तस्याः शृतं वाऽशृतमेव वा|
शर्कराक्षौद्रसर्पिर्भिर्युक्तं तद्वृष्यमुत्तमम्||५||
ಗೃಷ್ಟಿಮ್ ಏಕವಾರಪ್ರಸೂತಾಮ್| ಚತುಃಸ್ತನೀಮಿತ್ಯನೇನ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಚತುಃಸ್ತನೀಂ ದರ್ಶಯತಿ| ರೋಹಿಣೀಮಿತಿ ಲೋಹಿತವರ್ಣಾಮ್| ಊರ್ಧ್ವಶೃಙ್ಗತ್ವಂ ವಿಶುದ್ಧಬಹುಕ್ಷೀರಾಯಾ ಏವ ಭವತೀತಿ ವಚನಾಜ್ಜ್ಞೇಯಮ್| ಇಕ್ಷ್ವಾದೇತಿ ಇಕ್ಷುದಣ್ಡಭಕ್ಷಾ| ಅರ್ಜುನಾದಾ ಅರ್ಜುನವೃಕ್ಷಪತ್ರಭಕ್ಷಾ| ಇಕ್ಷ್ವಾದಾ ವಾ, ಅರ್ಜುನಾದಾ ವಾ, ಮಾಷಪರ್ಣಭೃತಾ ವೇತಿ ವಿಕಲ್ಪತ್ರಯಮ್| ಪಯಃ ಶೃತಮಶೃತಂ ವೇತಿ ದ್ವೌ ಯೋಗೌ| ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿರ್ಭಿರ್ಯುಕ್ತಂ ತದಿತಿ ತೃತೀಯಃ| ಏತತ್ಪ್ರಯೋಗೋಽಪಿ ಜತೂಕರ್ಣೇ- “ತಸ್ಯಾಃ ಕ್ಷೀರಂ ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಯುಕ್ತಂ ವಾ ಕೇವಲಂ ಶೃತಮಶೃತಂ ವಾ” ಇತಿ||೩-೫||
Adhikarana 3 (6-7) · Śloka 7
ಶುಕ್ರಲೈರ್ಜೀವನೀಯೈಶ್ಚ ಬೃಂಹಣೈರ್ಬಲವರ್ಧನೈಃ|
ಕ್ಷೀರಸಞ್ಜನನೈಶ್ಚೈವ ಪಯಃ ಸಿದ್ಧಂ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್||೬||
ಯುಕ್ತಂ ಗೋಧೂಮಚೂರ್ಣೇನ ಸಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಮ್|
ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಮಿಚ್ಛತಾ ಶುಕ್ರಮಕ್ಷಯಮ್||೭||
View original
शुक्रलैर्जीवनीयैश्च बृंहणैर्बलवर्धनैः|
क्षीरसञ्जननैश्चैव पयः सिद्धं पृथक् पृथक्||६||
युक्तं गोधूमचूर्णेन सघृतक्षौद्रशर्करम्|
पर्यायेण प्रयोक्तव्यमिच्छता शुक्रमक्षयम्||७||
ಪರ್ಯಾಯೇಣೇತಿ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಂ; ತೇನ ಪಞ್ಚಭಿರ್ಗಣೈಃ ಪಞ್ಚ ಯೋಗಾ ಭವನ್ತಿ||೬-೭||
Adhikarana 4 (8-10) · Śloka 10
ಮೇದಾಂ ಪಯಸ್ಯಾಂ ಜೀವನ್ತೀಂ ವಿದಾರೀಂ ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾಮ್|
ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಂ ಕ್ಷೀರಿಕಾಂ ಮಾಷಾನ್ ಗೋಧೂಮಾಞ್ಛಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಾನ್||೮||
ಪಯಸ್ಯರ್ಧೋದಕೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ಕಾರ್ಷಿಕಾನಾಢಕೋನ್ಮಿತೇ|
ವಿವರ್ಜಯೇತ್ ಪಯಃಶೇಷಂ ತತ್ ಪೂತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿಷಾ||೯||
ಯುಕ್ತಂ ಸಶರ್ಕರಂ ಪೀತ್ವಾ ವೃದ್ಧಃ ಸಪ್ತತಿಕೋಽಪಿ ವಾ|
ವಿಪುಲಂ ಲಭತೇಽಪತ್ಯಂ ಯುವೇವ ಚ ಸ ಹೃಷ್ಯತಿ||೧೦||
View original
मेदां पयस्यां जीवन्तीं विदारीं कण्टकारिकाम्|
श्वदंष्ट्रां क्षीरिकां माषान् गोधूमाञ्छालिषष्टिकान्||८||
पयस्यर्धोदके पक्त्वा कार्षिकानाढकोन्मिते|
विवर्जयेत् पयःशेषं तत् पूतं क्षौद्रसर्पिषा||९||
युक्तं सशर्करं पीत्वा वृद्धः सप्ततिकोऽपि वा|
विपुलं लभतेऽपत्यं युवेव च स हृष्यति||१०||
ವಿವರ್ಜಯೇದಿತಿ ಮೇದಾದಿಕಲ್ಕಂ ವರ್ಜಯೇತ್| ವೃದ್ಧಃ ಸಪ್ತತೇರರ್ವಾಗಿತಿ ಜ್ಞೇಯಮ್| ಸಪ್ತತಿಕಸ್ಯ ತು ಯದ್ಯಪಿ ಶುಕ್ರನಿವೃತ್ತಿರುಕ್ತಾ, ತಥಾಽಪಿ ವೃಷ್ಯಪ್ರಭಾವಾದ್ಭವತೀತಿ ವಿಜ್ಞೇಯಮ್||೮-೧೦||
Adhikarana 5 (11) · Śloka 11
ಮಣ್ಡಲೈರ್ಜಾತರೂಪಸ್ಯ ತಸ್ಯಾ ಏವ ಪಯಃ ಶೃತಮ್|
ಅಪತ್ಯಜನನಂ ಸಿದ್ಧಂ ಸಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಮ್||೧೧||
View original
मण्डलैर्जातरूपस्य तस्या एव पयः शृतम्|
अपत्यजननं सिद्धं सघृतक्षौद्रशर्करम्||११||
ಜಾತರೂಪಸ್ಯೇತಿ ಸುವರ್ಣಸ್ಯ; ಮಣ್ಡಲರೂಪಾಽಽಕೃತಿರಿಹ ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವಾದ್ವೃಷ್ಯಪ್ರಯೋಗೋಪಕಾರಿಣೀ ಭವತೀತಿ ವಚನಾಜ್ಜ್ಞೇಯಮ್| ತಸ್ಯಾ ಏವೇತಿ ಮಾಷಪರ್ಣಭೃತಧೇನ್ವಾಃ||೧೧||
Adhikarana 6 (12-14) · Śloka 14
ತ್ರಿಂಶತ್ ಸುಪಿಷ್ಟಾಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಃ ಪ್ರಕುಞ್ಚೇ ತೈಲಸರ್ಪಿಷೋಃ|
ಭೃಷ್ಟಾಃ ಸಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಾಃ ಕ್ಷೀರಧಾರಾವದೋಹಿತಾಃ||೧೨||
ಪೀತ್ವಾ ಯಥಾಬಲಂ ಚೋರ್ಧ್ವಂ ಷಷ್ಟಿಕಂ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಾ|
ಭುಕ್ತ್ವಾ ನ ರಾತ್ರಿಮಸ್ತಬ್ಧಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಪಶ್ಯತಿ ನಾ ಕ್ಷರತ್||೧೩||
(ಇತಿ ವೃಷ್ಯಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಯೋಗಃ)|
ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಯಾ ವಿದಾರ್ಯಾಶ್ಚ ರಸೇ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣೇ|
ಘೃತಾಢ್ಯಃ ಸಾಧಿತೋ ವೃಷ್ಯೋ ಮಾಷಷಷ್ಟಿಕಪಾಯಸಃ||೧೪||
(ಇತಿ ವೃಷ್ಯಪಾಯಸಯೋಗಃ)|
View original
त्रिंशत् सुपिष्टाः पिप्पल्यः प्रकुञ्चे तैलसर्पिषोः|
भृष्टाः सशर्कराक्षौद्राः क्षीरधारावदोहिताः||१२||
पीत्वा यथाबलं चोर्ध्वं षष्टिकं क्षीरसर्पिषा|
भुक्त्वा न रात्रिमस्तब्धं लिङ्गं पश्यति ना क्षरत्||१३||
(इति वृष्यः पिप्पलीयोगः)|
श्वदंष्ट्राया विदार्याश्च रसे क्षीरचतुर्गुणे|
घृताढ्यः साधितो वृष्यो माषषष्टिकपायसः||१४||
(इति वृष्यपायसयोगः)|
ಪ್ರಕುಞ್ಚಂ ಪಲಮ್| ಕ್ಷೀರಧಾರಾವದೋಹಿತಾ ಇತಿ ಪಿಪ್ಪಲೀಕಲ್ಕಾದುಪರಿ ಕ್ಷೀರಧಾರಾವದೋಹಃ ಕರ್ತವ್ಯಃ; ಕ್ಷೀರಂ ಚ ತಾವದ್ದೋಹ್ಯಂ ಯಾವತಾ ಪಾನಯೋಗ್ಯಾಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯೋ ಭವನ್ತಿ||೧೨-೧೪||
Adhikarana 7 (15-17) · Śloka 17
ಫಲಾನಾಂ ಜೀವನೀಯಾನಾಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಾನಾಂ ರುಚಿಕಾರಿಣಾಮ್|
ಕುಡವಶ್ಚೂರ್ಣಿತಾನಾಂ ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾಫಲಸ್ಯ ಚ||೧೫||
ಕುಡವಶ್ಚೈವ ಮಾಷಾಣಾಂ ದ್ವೌ ದ್ವೌ ಚ ತಿಲಮುದ್ಗಯೋಃ|
ಗೋಧೂಮಶಾಲಿಚೂರ್ಣಾನಾಂ ಕುಡವಃ ಕುಡವೋ ಭವೇತ್||೧೬||
ಸರ್ಪಿಷಃ ಕುಡವಶ್ಚೈಕಸ್ತತ್ ಸರ್ವಂ ಕ್ಷೀರಮರ್ದಿತಮ್ |
ಪಕ್ತ್ವಾ ಪೂಪಲಿಕಾಃ ಖಾದೇದ್ಬಹ್ವ್ಯಃ ಸ್ಯುರ್ಯಸ್ಯ ಯೋಷಿತಃ||೧೭||
(ಇತಿ ವೃಷ್ಯಪೂಪಲಿಕಾಃ)|
View original
फलानां जीवनीयानां स्निग्धानां रुचिकारिणाम्|
कुडवश्चूर्णितानां स्यात् स्वयङ्गुप्ताफलस्य च||१५||
कुडवश्चैव माषाणां द्वौ द्वौ च तिलमुद्गयोः|
गोधूमशालिचूर्णानां कुडवः कुडवो भवेत्||१६||
सर्पिषः कुडवश्चैकस्तत् सर्वं क्षीरमर्दितम् |
पक्त्वा पूपलिकाः खादेद्बह्व्यः स्युर्यस्य योषितः||१७||
(इति वृष्यपूपलिकाः)|
ಫಲಾನಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಫಲಾನಾಮಿತಿ ಜೀವನೀಯಾನಾಮಿತ್ಯಾದಿಭಿಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಭಿಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಜೀವನೀಯಾನಾಮಿತಿ ಷಟ್ಕಕಷಾಯವರ್ಗೋಕ್ತಾನಾಂ ಜೀವಕರ್ಷಭಾದೀನಾಂ ದಶಾನಾಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಾನಾಮಿತಿ ಸ್ನೇಹೋಪಗಾನಾಂ ಮೃದ್ವೀಕಾದೀನಾಂ ದಶಾನಾಂ ಸಪ್ತಕಕಷಾಯವರ್ಗೋಕ್ತಾನಾಮ್| ತಥಾ ರುಚಿಕಾರಿಣಾಮಿತಿ ಚತುಷ್ಕಕಷಾಯವರ್ಗೋಕ್ತಾನಾಮಾಮ್ರಾದೀನಾಂ ಹೃದ್ಯಾನಾಂ ದಶಾನಾಮಿತಿ| ಏಷಾಂ ಜೀವನೀಯಪ್ರಭೃತೀನಾಂ ಫಲಾನಾಂ ಚೂರ್ಣಿತಾನಾಂ ಮಿಲಿತ್ವಾ ಕುಡವೋ ಗ್ರಾಹ್ಯಃ| ಅನ್ಯದತಿರೋಹಿತಾರ್ಥಮ್| ತಥಾ ಹ್ಯಯಂ ಪ್ರಯೋಗೋ ಜತೂಕರ್ಣೇ ಚ ಪಠ್ಯತೇ- “ದ್ರಾಕ್ಷಾಖರ್ಜೂರಮಾಷಾಜಡಾಗೋಧೂಮಶಾಲಿಘೃತಾನಾಂ ಕುಡವಃ, ತಿಲಮುದ್ಗೌ ದ್ವಿಕೌಡವಿಕೌ ಚೂರ್ಣಯಿತ್ವಾ” ಇತ್ಯಾದಿ||೧೫-೧೭||
Adhikarana 8 (18) · Śloka 18
ಘೃತಂ ಶತಾವರೀಗರ್ಭಂ ಕ್ಷೀರೇ ದಶಗುಣೇ ಪಚೇತ್|
ಶರ್ಕರಾಪಿಪ್ಪಲೀಕ್ಷೌದ್ರಯುಕ್ತಂ ತದ್ವೃಷ್ಯಮುತ್ತಮಮ್||೧೮||
(ಇತಿ ವೃಷ್ಯಂ ಶತಾವರೀಘೃತಮ್)|
View original
घृतं शतावरीगर्भं क्षीरे दशगुणे पचेत्|
शर्करापिप्पलीक्षौद्रयुक्तं तद्वृष्यमुत्तमम्||१८||
(इति वृष्यं शतावरीघृतम्)|
ಘೃತಂ ಶತಾವರೀತ್ಯಾದೌ ಶರ್ಕರಾದೀನಾಂ ಪ್ರಕ್ಷೇಪ್ಯಾಣಾಮನ್ಯತೋದೃಷ್ಟನ್ಯಾಯಾದ್ಘೃತಾತ್ ಪಾದಿಕತ್ವಂ (ಘೃತಸ್ಯ ಪ್ರಾಸ್ಥಿಕತ್ವಮ್ )||೧೮||
Adhikarana 9 (19) · Śloka 19
ಕರ್ಷಂ ಮಧುಕಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಸಮಾಂಶಿಕಮ್ |
ಪ್ರಯುಙ್ಕ್ತೇ ಯಃ ಪಯಶ್ಚಾನು ನಿತ್ಯವೇಗಃ ಸ ನಾ ಭವೇತ್||೧೯||
(ಇತಿ ವೃಷ್ಯಮಧುಕಯೋಗಃ)|
View original
कर्षं मधुकचूर्णस्य घृतक्षौद्रसमांशिकम् |
प्रयुङ्क्ते यः पयश्चानु नित्यवेगः स ना भवेत्||१९||
(इति वृष्यमधुकयोगः)|
ಕರ್ಷಮಿತ್ಯಾದಿಕಾನ್ತಾಃ ಪಞ್ಚದಶ ಪ್ರಯೋಗಾಃ||೧೯||
Adhikarana 10 (20-25) · Śloka 25
ಘೃತಕ್ಷೀರಾಶನೋ ನಿರ್ಭೀರ್ನಿರ್ವ್ಯಾಧಿರ್ನಿತ್ಯಗೋ ಯುವಾ|
ಸಙ್ಕಲ್ಪಪ್ರವಣೋ ನಿತ್ಯಂ ನರಃ ಸ್ತ್ರೀಷು ವೃಷಾಯತೇ||೨೦||
ಕೃತೈಕಕೃತ್ಯಾಃ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಾ ಯೇ ಚಾನ್ಯೋಽನ್ಯಾನುವರ್ತಿನಃ|
ಕಲಾಸು ಕುಶಲಾಸ್ತುಲ್ಯಾಃ ಸತ್ತ್ವೇನ ವಯಸಾ ಚ ಯೇ||೨೧||
ಕುಲಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಶೀಲಶೌಚಸಮನ್ವಿತಾಃ|
ಯೇ ಕಾಮನಿತ್ಯಾ ಯೇ ಹೃಷ್ಟಾ ಯೇ ವಿಶೋಕಾ ಗತವ್ಯಥಾಃ||೨೨||
ಯೇ ತುಲ್ಯಶೀಲಾ ಯೇ ಭಕ್ತಾ ಯೇ ಪ್ರಿಯಾ ಯೇ ಪ್ರಿಯಂವದಾಃ|
ತೈರ್ನರಃ ಸಹ ವಿಸ್ರಬ್ಧಃ ಸುವಯಸ್ಯೈರ್ವೃಷಾಯತೇ||೨೩||
ಅಭ್ಯಙ್ಗೋತ್ಸಾದನಸ್ನಾನಗನ್ಧಮಾಲ್ಯವಿಭೂಷಣೈಃ|
ಗೃಹಶಯ್ಯಾಸನಸುಖೈರ್ವಾಸೋಭಿರಹತೈಃ ಪ್ರಿಯೈಃ||೨೪||
ವಿಹಙ್ಗಾನಾಂ ರುತೈರಿಷ್ಟೈಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಚಾಭರಣಸ್ವನೈಃ|
ಸಂವಾಹನೈರ್ವರಸ್ತ್ರೀಣಾಮಿಷ್ಟಾನಾಂ ಚ ವೃಷಾಯತೇ||೨೫||
View original
घृतक्षीराशनो निर्भीर्निर्व्याधिर्नित्यगो युवा|
सङ्कल्पप्रवणो नित्यं नरः स्त्रीषु वृषायते||२०||
कृतैककृत्याः सिद्धार्था ये चान्योऽन्यानुवर्तिनः|
कलासु कुशलास्तुल्याः सत्त्वेन वयसा च ये||२१||
कुलमाहात्म्यदाक्षिण्यशीलशौचसमन्विताः|
ये कामनित्या ये हृष्टा ये विशोका गतव्यथाः||२२||
ये तुल्यशीला ये भक्ता ये प्रिया ये प्रियंवदाः|
तैर्नरः सह विस्रब्धः सुवयस्यैर्वृषायते||२३||
अभ्यङ्गोत्सादनस्नानगन्धमाल्यविभूषणैः|
गृहशय्यासनसुखैर्वासोभिरहतैः प्रियैः||२४||
विहङ्गानां रुतैरिष्टैः स्त्रीणां चाभरणस्वनैः|
संवाहनैर्वरस्त्रीणामिष्टानां च वृषायते||२५||
ಘೃತಕ್ಷೀರಾಶನ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ತು ವೃಷ್ಯತ್ವಾರ್ಥಿನ ಆಹಾರಾಚಾರಾಭಿಧಾನಮ್| ನಿತ್ಯಮಿತ್ಯನೇನ ವ್ಯವಾಯನಿತ್ಯತಯಾ ಶುಕ್ರಮಾರ್ಗಾನವರೋಧೇನ ವ್ಯವಾಯಶಕ್ತಿಂ ದರ್ಶಯತಿ| ಕೃತಮೇಕಂ ಕೃತ್ಯಂ ಯೈಸ್ತೇ ತಥಾ, ಏತಚ್ಚ ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಾರ್ಥರಾಗಕಾರಣಮ್| ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಾ ಇತಿ ಸಿದ್ಧಸಾಧ್ಯಾಃ, ಅಕೃತಾರ್ಥಾ ಹಿ ವ್ಯಾಕುಲಮನಸೋ ನ ಕಾಮಕ್ಷಮಾಃ| ವೃಷಾಯತ ಇತಿ ಉಪಚಿತಪ್ರವೃತ್ತ್ಯುನ್ಮುಖಶುಕ್ರೋ ಭವತಿ||೨೦-೨೫||
Adhikarana 11 (26-28) · Śloka 28
ಮತ್ತದ್ವಿರೇಫಾಚರಿತಾಃ ಸಪದ್ಮಾಃ ಸಲಿಲಾಶಯಾಃ|
ಜಾತ್ಯುತ್ಪಲಸುಗನ್ಧೀನಿ ಶೀತಗರ್ಭಗೃಹಣಿ ಚ||೨೬||
ನದ್ಯಃ ಫೇನೋತ್ತರೀಯಾಶ್ಚ ಗಿರಯೋ ನೀಲಸಾನವಃ|
ಉನ್ನತಿರ್ನೀಲಮೇಘಾನಾಂ, ರಮ್ಯಚನ್ದ್ರೋದಯಾ ನಿಶಾಃ||೨೭||
ವಾಯವಃ ಸುಖಸಂಸ್ಪರ್ಶಾಃ ಕುಮುದಾಕರಗನ್ಧಿನಃ|
ರತಿಭೋಗಕ್ಷಮಾ ರಾತ್ರ್ಯಃ ಸಙ್ಕೋಚಾಗುರುವಲ್ಲಭಾಃ||೨೮||
View original
मत्तद्विरेफाचरिताः सपद्माः सलिलाशयाः|
जात्युत्पलसुगन्धीनि शीतगर्भगृहणि च||२६||
नद्यः फेनोत्तरीयाश्च गिरयो नीलसानवः|
उन्नतिर्नीलमेघानां, रम्यचन्द्रोदया निशाः||२७||
वायवः सुखसंस्पर्शाः कुमुदाकरगन्धिनः|
रतिभोगक्षमा रात्र्यः सङ्कोचागुरुवल्लभाः||२८||
‘ಮತ್ತದ್ವಿರೇಫಾಚರಿತಾಃ’ ಇತ್ಯಾದಿ ‘ಗೃಹಣಿ ಚ’ ಇತ್ಯನ್ತಂ ಯೋಗ್ಯತಯಾ ಋತುವಿಭಾಗೇನಾನುಕ್ತಮಪಿ ಗ್ರೀಷ್ಮ ಏವ ಜ್ಞೇಯಂ, ತಥಾ ‘ಮೇಘಾನಾಂ’ ಇತ್ಯನ್ತಂ ಪ್ರಾವೃಷಿ, ತಥಾ ‘ಗನ್ಧಿನಃ’ ಇತ್ಯನ್ತಂ ಶರದಿ, ‘ವಲ್ಲಭಾಃ’ ಇತ್ಯನ್ತಂ ಚ ವಿಧಾನಂ ಹೇಮನ್ತಶಿಶಿರಯೋರ್ಜ್ಞೇಯಮ್| ಸಙ್ಕೋಚಂ ಕುಙ್ಕುಮಂ, ಸಙ್ಕೋಚಾಗುರುಣೋಃ ಸಮಾಲಭನಾರ್ಥಂ ವಲ್ಲಭಾ ಯಾಸು ನಿಶಾಸು ತಾಸ್ತಥಾ||೨೬-೨೮||
Adhikarana 12 (29-31) · Śloka 31
ಸುಖಾಃ ಸಹಾಯಾಃ ಪರಪುಷ್ಟಘುಷ್ಟಾಃ ಫುಲ್ಲಾ ವನಾನ್ತಾ ವಿಶದಾನ್ನಪಾನಾಃ|
ಗಾನ್ಧರ್ವಶಬ್ದಾಶ್ಚ ಸುಗನ್ಧಯೋಗಾಃ ಸತ್ತ್ವಂ ವಿಶಾಲಂ ನಿರುಪದ್ರವಂ ಚ||೨೯||
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥತಾ ಚಾಭಿನವಶ್ಚ ಕಾಮಃ ಸ್ತ್ರೀ ಚಾಯುಧಂ ಸರ್ವಮಿಹಾತ್ಮಜಸ್ಯ|
ವಯೋ ನವಂ ಜಾತಮದಶ್ಚ ಕಾಲೋ ಹರ್ಷಸ್ಯ ಯೋನಿಃ ಪರಮಾ ನರಾಣಾಮ್||೩೦||
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಪ್ರಹರ್ಷಯೋನಯೋ ಯೋಗಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ದಶ ಪಞ್ಚ ಚ|
ಮಾಷಪರ್ಣಭೃತೀಯೇಽಸ್ಮಿನ್ ಪಾದೇ ಶುಕ್ರಬಲಪ್ರದಾಃ ||೩೧||
View original
सुखाः सहायाः परपुष्टघुष्टाः फुल्ला वनान्ता विशदान्नपानाः|
गान्धर्वशब्दाश्च सुगन्धयोगाः सत्त्वं विशालं निरुपद्रवं च||२९||
सिद्धार्थता चाभिनवश्च कामः स्त्री चायुधं सर्वमिहात्मजस्य|
वयो नवं जातमदश्च कालो हर्षस्य योनिः परमा नराणाम्||३०||
तत्र श्लोकः- प्रहर्षयोनयो योगा व्याख्याता दश पञ्च च|
माषपर्णभृतीयेऽस्मिन् पादे शुक्रबलप्रदाः ||३१||
ಸುಖಾ ಇತ್ಯಾದಿಗ್ರನ್ಥವಿಧಾನಂ ತು ವಸನ್ತಾಭಿಪ್ರಾಯವಿಹಿತಮನ್ಯತ್ರಾಪ್ಯವಿರುದ್ಧಮ್| ಆತ್ಮಜಸ್ಯೇತಿ ಮನ್ಮಥಸ್ಯ| ಜಾತಮದಃ ಕಾಲೋ ವಸನ್ತಾದಿಃ||೨೯-೩೧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 3
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ವಾಜೀಕರಣಾಧ್ಯಾಯೇ ಮಾಷಪರ್ಣಭೃತೀಯೋ ನಾಮ ವಾಜೀಕರಣಪಾದಸ್ತೃತೀಯಃ||೩||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने वाजीकरणाध्याये माषपर्णभृतीयो नाम वाजीकरणपादस्तृतीयः||३||
ಇತಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪಾಣಿದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಂ ಚರಕತಾತ್ಪರ್ಯಟೀಕಾಯಾಮಾಯುರ್ವೇದದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ವಾಜೀಕರಣಾಧ್ಯಾಯೇ ಮಾಷಪರ್ಣಭೃತೀಯೋ ನಾಮ ತೃತೀಯಃ ಪಾದಃ||೩||