Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ മാഷപര്ണഭൃതീയം വാജീകരണപാദം വ്യഖ്യാസ്യാമഃ||൧|| ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
अथातो माषपर्णभृतीयं वाजीकरणपादं व्यख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
മാഷര്ണഭൃതീയസമ്ബന്ധോऽപി പൂര്വവത്||൧-൨||
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
മാഷപര്ണഭൃതാം ധേനും ഗൃഷ്ടിം പുഷ്ടാം ചതുഃസ്തനീമ്| സമാനവര്ണവത്സാം ച ജീവദ്വത്സാം ച ബുദ്ധിമാന്||൩|| രോഹിണീമഥവാ കൃഷ്ണാമൂര്ധ്വശൃങ്ഗീമദാരുണാമ്| ഇക്ഷ്വാദാമര്ജുനാദാം വാ സാന്ദ്രക്ഷീരാം ച ധാരയേത്||൪|| കേവലം തു പയസ്തസ്യാഃ ശൃതം വാऽശൃതമേവ വാ| ശര്കരാക്ഷൌദ്രസര്പിര്ഭിര്യുക്തം തദ്വൃഷ്യമുത്തമമ്||൫||
माषपर्णभृतां धेनुं गृष्टिं पुष्टां चतुःस्तनीम्| समानवर्णवत्सां च जीवद्वत्सां च बुद्धिमान्||३|| रोहिणीमथवा कृष्णामूर्ध्वशृङ्गीमदारुणाम्| इक्ष्वादामर्जुनादां वा सान्द्रक्षीरां च धारयेत्||४|| केवलं तु पयस्तस्याः शृतं वाऽशृतमेव वा| शर्कराक्षौद्रसर्पिर्भिर्युक्तं तद्वृष्यमुत्तमम्||५||
🔊 Audio coming soon
ഗൃഷ്ടിമ് ഏകവാരപ്രസൂതാമ്| ചതുഃസ്തനീമിത്യനേന സമ്പൂര്ണചതുഃസ്തനീം ദര്ശയതി| രോഹിണീമിതി ലോഹിതവര്ണാമ്| ഊര്ധ്വശൃങ്ഗത്വം വിശുദ്ധബഹുക്ഷീരായാ ഏവ ഭവതീതി വചനാജ്ജ്ഞേയമ്| ഇക്ഷ്വാദേതി ഇക്ഷുദണ്ഡഭക്ഷാ| അര്ജുനാദാ അര്ജുനവൃക്ഷപത്രഭക്ഷാ| ഇക്ഷ്വാദാ വാ, അര്ജുനാദാ വാ, മാഷപര്ണഭൃതാ വേതി വികല്പത്രയമ്| പയഃ ശൃതമശൃതം വേതി ദ്വൌ യോഗൌ| ശര്കരാക്ഷൌദ്രസര്പിര്ഭിര്യുക്തം തദിതി തൃതീയഃ| ഏതത്പ്രയോഗോऽപി ജതൂകര്ണേ- “തസ്യാഃ ക്ഷീരം ശര്കരാക്ഷൌദ്രയുക്തം വാ കേവലം ശൃതമശൃതം വാ” ഇതി||൩-൫||
Adhikarana 3 (6-7) · Śloka 7
ശുക്രലൈര്ജീവനീയൈശ്ച ബൃംഹണൈര്ബലവര്ധനൈഃ| ക്ഷീരസഞ്ജനനൈശ്ചൈവ പയഃ സിദ്ധം പൃഥക് പൃഥക്||൬|| യുക്തം ഗോധൂമചൂര്ണേന സഘൃതക്ഷൌദ്രശര്കരമ്| പര്യായേണ പ്രയോക്തവ്യമിച്ഛതാ ശുക്രമക്ഷയമ്||൭||
शुक्रलैर्जीवनीयैश्च बृंहणैर्बलवर्धनैः| क्षीरसञ्जननैश्चैव पयः सिद्धं पृथक् पृथक्||६|| युक्तं गोधूमचूर्णेन सघृतक्षौद्रशर्करम्| पर्यायेण प्रयोक्तव्यमिच्छता शुक्रमक्षयम्||७||
🔊 Audio coming soon
പര്യായേണേതി പൃഥക് പൃഥക് പ്രയോക്തവ്യം; തേന പഞ്ചഭിര്ഗണൈഃ പഞ്ച യോഗാ ഭവന്തി||൬-൭||
Adhikarana 4 (8-10) · Śloka 10
മേദാം പയസ്യാം ജീവന്തീം വിദാരീം കണ്ടകാരികാമ്| ശ്വദംഷ്ട്രാം ക്ഷീരികാം മാഷാന് ഗോധൂമാഞ്ഛാലിഷഷ്ടികാന്||൮|| പയസ്യര്ധോദകേ പക്ത്വാ കാര്ഷികാനാഢകോന്മിതേ| വിവര്ജയേത് പയഃശേഷം തത് പൂതം ക്ഷൌദ്രസര്പിഷാ||൯|| യുക്തം സശര്കരം പീത്വാ വൃദ്ധഃ സപ്തതികോऽപി വാ| വിപുലം ലഭതേऽപത്യം യുവേവ ച സ ഹൃഷ്യതി||൧൦||
मेदां पयस्यां जीवन्तीं विदारीं कण्टकारिकाम्| श्वदंष्ट्रां क्षीरिकां माषान् गोधूमाञ्छालिषष्टिकान्||८|| पयस्यर्धोदके पक्त्वा कार्षिकानाढकोन्मिते| विवर्जयेत् पयःशेषं तत् पूतं क्षौद्रसर्पिषा||९|| युक्तं सशर्करं पीत्वा वृद्धः सप्ततिकोऽपि वा| विपुलं लभतेऽपत्यं युवेव च स हृष्यति||१०||
🔊 Audio coming soon
വിവര്ജയേദിതി മേദാദികല്കം വര്ജയേത്| വൃദ്ധഃ സപ്തതേരര്വാഗിതി ജ്ഞേയമ്| സപ്തതികസ്യ തു യദ്യപി ശുക്രനിവൃത്തിരുക്താ, തഥാऽപി വൃഷ്യപ്രഭാവാദ്ഭവതീതി വിജ്ഞേയമ്||൮-൧൦||
Adhikarana 5 (11) · Śloka 11
മണ്ഡലൈര്ജാതരൂപസ്യ തസ്യാ ഏവ പയഃ ശൃതമ്| അപത്യജനനം സിദ്ധം സഘൃതക്ഷൌദ്രശര്കരമ്||൧൧||
मण्डलैर्जातरूपस्य तस्या एव पयः शृतम्| अपत्यजननं सिद्धं सघृतक्षौद्रशर्करम्||११||
🔊 Audio coming soon
ജാതരൂപസ്യേതി സുവര്ണസ്യ; മണ്ഡലരൂപാऽऽകൃതിരിഹ സുവര്ണസ്യ പ്രഭാവാദ്വൃഷ്യപ്രയോഗോപകാരിണീ ഭവതീതി വചനാജ്ജ്ഞേയമ്| തസ്യാ ഏവേതി മാഷപര്ണഭൃതധേന്വാഃ||൧൧||
Adhikarana 6 (12-14) · Śloka 14
ത്രിംശത് സുപിഷ്ടാഃ പിപ്പല്യഃ പ്രകുഞ്ചേ തൈലസര്പിഷോഃ| ഭൃഷ്ടാഃ സശര്കരാക്ഷൌദ്രാഃ ക്ഷീരധാരാവദോഹിതാഃ||൧൨|| പീത്വാ യഥാബലം ചോര്ധ്വം ഷഷ്ടികം ക്ഷീരസര്പിഷാ| ഭുക്ത്വാ ന രാത്രിമസ്തബ്ധം ലിങ്ഗം പശ്യതി നാ ക്ഷരത്||൧൩|| (ഇതി വൃഷ്യഃ പിപ്പലീയോഗഃ)| ശ്വദംഷ്ട്രായാ വിദാര്യാശ്ച രസേ ക്ഷീരചതുര്ഗുണേ| ഘൃതാഢ്യഃ സാധിതോ വൃഷ്യോ മാഷഷഷ്ടികപായസഃ||൧൪|| (ഇതി വൃഷ്യപായസയോഗഃ)|
त्रिंशत् सुपिष्टाः पिप्पल्यः प्रकुञ्चे तैलसर्पिषोः| भृष्टाः सशर्कराक्षौद्राः क्षीरधारावदोहिताः||१२|| पीत्वा यथाबलं चोर्ध्वं षष्टिकं क्षीरसर्पिषा| भुक्त्वा न रात्रिमस्तब्धं लिङ्गं पश्यति ना क्षरत्||१३|| (इति वृष्यः पिप्पलीयोगः)| श्वदंष्ट्राया विदार्याश्च रसे क्षीरचतुर्गुणे| घृताढ्यः साधितो वृष्यो माषषष्टिकपायसः||१४|| (इति वृष्यपायसयोगः)|
🔊 Audio coming soon
പ്രകുഞ്ചം പലമ്| ക്ഷീരധാരാവദോഹിതാ ഇതി പിപ്പലീകല്കാദുപരി ക്ഷീരധാരാവദോഹഃ കര്തവ്യഃ; ക്ഷീരം ച താവദ്ദോഹ്യം യാവതാ പാനയോഗ്യാഃ പിപ്പല്യോ ഭവന്തി||൧൨-൧൪||
Adhikarana 7 (15-17) · Śloka 17
ഫലാനാം ജീവനീയാനാം സ്നിഗ്ധാനാം രുചികാരിണാമ്| കുഡവശ്ചൂര്ണിതാനാം സ്യാത് സ്വയങ്ഗുപ്താഫലസ്യ ച||൧൫|| കുഡവശ്ചൈവ മാഷാണാം ദ്വൌ ദ്വൌ ച തിലമുദ്ഗയോഃ| ഗോധൂമശാലിചൂര്ണാനാം കുഡവഃ കുഡവോ ഭവേത്||൧൬|| സര്പിഷഃ കുഡവശ്ചൈകസ്തത് സര്വം ക്ഷീരമര്ദിതമ് | പക്ത്വാ പൂപലികാഃ ഖാദേദ്ബഹ്വ്യഃ സ്യുര്യസ്യ യോഷിതഃ||൧൭|| (ഇതി വൃഷ്യപൂപലികാഃ)|
फलानां जीवनीयानां स्निग्धानां रुचिकारिणाम्| कुडवश्चूर्णितानां स्यात् स्वयङ्गुप्ताफलस्य च||१५|| कुडवश्चैव माषाणां द्वौ द्वौ च तिलमुद्गयोः| गोधूमशालिचूर्णानां कुडवः कुडवो भवेत्||१६|| सर्पिषः कुडवश्चैकस्तत् सर्वं क्षीरमर्दितम् | पक्त्वा पूपलिकाः खादेद्बह्व्यः स्युर्यस्य योषितः||१७|| (इति वृष्यपूपलिकाः)|
🔊 Audio coming soon
ഫലാനാമിത്യാദി| ഫലാനാമിതി ജീവനീയാനാമിത്യാദിഭിസ്ത്രിഭിഃ പ്രത്യേകമഭിസമ്ബധ്യതേ| ജീവനീയാനാമിതി ഷട്കകഷായവര്ഗോക്താനാം ജീവകര്ഷഭാദീനാം ദശാനാമ്| സ്നിഗ്ധാനാമിതി സ്നേഹോപഗാനാം മൃദ്വീകാദീനാം ദശാനാം സപ്തകകഷായവര്ഗോക്താനാമ്| തഥാ രുചികാരിണാമിതി ചതുഷ്കകഷായവര്ഗോക്താനാമാമ്രാദീനാം ഹൃദ്യാനാം ദശാനാമിതി| ഏഷാം ജീവനീയപ്രഭൃതീനാം ഫലാനാം ചൂര്ണിതാനാം മിലിത്വാ കുഡവോ ഗ്രാഹ്യഃ| അന്യദതിരോഹിതാര്ഥമ്| തഥാ ഹ്യയം പ്രയോഗോ ജതൂകര്ണേ ച പഠ്യതേ- “ദ്രാക്ഷാഖര്ജൂരമാഷാജഡാഗോധൂമശാലിഘൃതാനാം കുഡവഃ, തിലമുദ്ഗൌ ദ്വികൌഡവികൌ ചൂര്ണയിത്വാ” ഇത്യാദി||൧൫-൧൭||
Adhikarana 8 (18) · Śloka 18
ഘൃതം ശതാവരീഗര്ഭം ക്ഷീരേ ദശഗുണേ പചേത്| ശര്കരാപിപ്പലീക്ഷൌദ്രയുക്തം തദ്വൃഷ്യമുത്തമമ്||൧൮|| (ഇതി വൃഷ്യം ശതാവരീഘൃതമ്)|
घृतं शतावरीगर्भं क्षीरे दशगुणे पचेत्| शर्करापिप्पलीक्षौद्रयुक्तं तद्वृष्यमुत्तमम्||१८|| (इति वृष्यं शतावरीघृतम्)|
🔊 Audio coming soon
ഘൃതം ശതാവരീത്യാദൌ ശര്കരാദീനാം പ്രക്ഷേപ്യാണാമന്യതോദൃഷ്ടന്യായാദ്ഘൃതാത് പാദികത്വം (ഘൃതസ്യ പ്രാസ്ഥികത്വമ് )||൧൮||
Adhikarana 9 (19) · Śloka 19
കര്ഷം മധുകചൂര്ണസ്യ ഘൃതക്ഷൌദ്രസമാംശികമ് | പ്രയുങ്ക്തേ യഃ പയശ്ചാനു നിത്യവേഗഃ സ നാ ഭവേത്||൧൯|| (ഇതി വൃഷ്യമധുകയോഗഃ)|
कर्षं मधुकचूर्णस्य घृतक्षौद्रसमांशिकम् | प्रयुङ्क्ते यः पयश्चानु नित्यवेगः स ना भवेत्||१९|| (इति वृष्यमधुकयोगः)|
🔊 Audio coming soon
കര്ഷമിത്യാദികാന്താഃ പഞ്ചദശ പ്രയോഗാഃ||൧൯||
Adhikarana 10 (20-25) · Śloka 25
ഘൃതക്ഷീരാശനോ നിര്ഭീര്നിര്വ്യാധിര്നിത്യഗോ യുവാ| സങ്കല്പപ്രവണോ നിത്യം നരഃ സ്ത്രീഷു വൃഷായതേ||൨൦|| കൃതൈകകൃത്യാഃ സിദ്ധാര്ഥാ യേ ചാന്യോऽന്യാനുവര്തിനഃ| കലാസു കുശലാസ്തുല്യാഃ സത്ത്വേന വയസാ ച യേ||൨൧|| കുലമാഹാത്മ്യദാക്ഷിണ്യശീലശൌചസമന്വിതാഃ| യേ കാമനിത്യാ യേ ഹൃഷ്ടാ യേ വിശോകാ ഗതവ്യഥാഃ||൨൨|| യേ തുല്യശീലാ യേ ഭക്താ യേ പ്രിയാ യേ പ്രിയംവദാഃ| തൈര്നരഃ സഹ വിസ്രബ്ധഃ സുവയസ്യൈര്വൃഷായതേ||൨൩|| അഭ്യങ്ഗോത്സാദനസ്നാനഗന്ധമാല്യവിഭൂഷണൈഃ| ഗൃഹശയ്യാസനസുഖൈര്വാസോഭിരഹതൈഃ പ്രിയൈഃ||൨൪|| വിഹങ്ഗാനാം രുതൈരിഷ്ടൈഃ സ്ത്രീണാം ചാഭരണസ്വനൈഃ| സംവാഹനൈര്വരസ്ത്രീണാമിഷ്ടാനാം ച വൃഷായതേ||൨൫||
घृतक्षीराशनो निर्भीर्निर्व्याधिर्नित्यगो युवा| सङ्कल्पप्रवणो नित्यं नरः स्त्रीषु वृषायते||२०|| कृतैककृत्याः सिद्धार्था ये चान्योऽन्यानुवर्तिनः| कलासु कुशलास्तुल्याः सत्त्वेन वयसा च ये||२१|| कुलमाहात्म्यदाक्षिण्यशीलशौचसमन्विताः| ये कामनित्या ये हृष्टा ये विशोका गतव्यथाः||२२|| ये तुल्यशीला ये भक्ता ये प्रिया ये प्रियंवदाः| तैर्नरः सह विस्रब्धः सुवयस्यैर्वृषायते||२३|| अभ्यङ्गोत्सादनस्नानगन्धमाल्यविभूषणैः| गृहशय्यासनसुखैर्वासोभिरहतैः प्रियैः||२४|| विहङ्गानां रुतैरिष्टैः स्त्रीणां चाभरणस्वनैः| संवाहनैर्वरस्त्रीणामिष्टानां च वृषायते||२५||
🔊 Audio coming soon
ഘൃതക്ഷീരാശന ഇത്യാദിനാ തു വൃഷ്യത്വാര്ഥിന ആഹാരാചാരാഭിധാനമ്| നിത്യമിത്യനേന വ്യവായനിത്യതയാ ശുക്രമാര്ഗാനവരോധേന വ്യവായശക്തിം ദര്ശയതി| കൃതമേകം കൃത്യം യൈസ്തേ തഥാ, ഏതച്ച അന്യോऽന്യാര്ഥരാഗകാരണമ്| സിദ്ധാര്ഥാ ഇതി സിദ്ധസാധ്യാഃ, അകൃതാര്ഥാ ഹി വ്യാകുലമനസോ ന കാമക്ഷമാഃ| വൃഷായത ഇതി ഉപചിതപ്രവൃത്ത്യുന്മുഖശുക്രോ ഭവതി||൨൦-൨൫||
Adhikarana 11 (26-28) · Śloka 28
മത്തദ്വിരേഫാചരിതാഃ സപദ്മാഃ സലിലാശയാഃ| ജാത്യുത്പലസുഗന്ധീനി ശീതഗര്ഭഗൃഹണി ച||൨൬|| നദ്യഃ ഫേനോത്തരീയാശ്ച ഗിരയോ നീലസാനവഃ| ഉന്നതിര്നീലമേഘാനാം, രമ്യചന്ദ്രോദയാ നിശാഃ||൨൭|| വായവഃ സുഖസംസ്പര്ശാഃ കുമുദാകരഗന്ധിനഃ| രതിഭോഗക്ഷമാ രാത്ര്യഃ സങ്കോചാഗുരുവല്ലഭാഃ||൨൮||
मत्तद्विरेफाचरिताः सपद्माः सलिलाशयाः| जात्युत्पलसुगन्धीनि शीतगर्भगृहणि च||२६|| नद्यः फेनोत्तरीयाश्च गिरयो नीलसानवः| उन्नतिर्नीलमेघानां, रम्यचन्द्रोदया निशाः||२७|| वायवः सुखसंस्पर्शाः कुमुदाकरगन्धिनः| रतिभोगक्षमा रात्र्यः सङ्कोचागुरुवल्लभाः||२८||
🔊 Audio coming soon
‘മത്തദ്വിരേഫാചരിതാഃ’ ഇത്യാദി ‘ഗൃഹണി ച’ ഇത്യന്തം യോഗ്യതയാ ഋതുവിഭാഗേനാനുക്തമപി ഗ്രീഷ്മ ഏവ ജ്ഞേയം, തഥാ ‘മേഘാനാം’ ഇത്യന്തം പ്രാവൃഷി, തഥാ ‘ഗന്ധിനഃ’ ഇത്യന്തം ശരദി, ‘വല്ലഭാഃ’ ഇത്യന്തം ച വിധാനം ഹേമന്തശിശിരയോര്ജ്ഞേയമ്| സങ്കോചം കുങ്കുമം, സങ്കോചാഗുരുണോഃ സമാലഭനാര്ഥം വല്ലഭാ യാസു നിശാസു താസ്തഥാ||൨൬-൨൮||
Adhikarana 12 (29-31) · Śloka 31
സുഖാഃ സഹായാഃ പരപുഷ്ടഘുഷ്ടാഃ ഫുല്ലാ വനാന്താ വിശദാന്നപാനാഃ| ഗാന്ധര്വശബ്ദാശ്ച സുഗന്ധയോഗാഃ സത്ത്വം വിശാലം നിരുപദ്രവം ച||൨൯|| സിദ്ധാര്ഥതാ ചാഭിനവശ്ച കാമഃ സ്ത്രീ ചായുധം സര്വമിഹാത്മജസ്യ| വയോ നവം ജാതമദശ്ച കാലോ ഹര്ഷസ്യ യോനിഃ പരമാ നരാണാമ്||൩൦|| തത്ര ശ്ലോകഃ- പ്രഹര്ഷയോനയോ യോഗാ വ്യാഖ്യാതാ ദശ പഞ്ച ച| മാഷപര്ണഭൃതീയേऽസ്മിന് പാദേ ശുക്രബലപ്രദാഃ ||൩൧||
सुखाः सहायाः परपुष्टघुष्टाः फुल्ला वनान्ता विशदान्नपानाः| गान्धर्वशब्दाश्च सुगन्धयोगाः सत्त्वं विशालं निरुपद्रवं च||२९|| सिद्धार्थता चाभिनवश्च कामः स्त्री चायुधं सर्वमिहात्मजस्य| वयो नवं जातमदश्च कालो हर्षस्य योनिः परमा नराणाम्||३०|| तत्र श्लोकः- प्रहर्षयोनयो योगा व्याख्याता दश पञ्च च| माषपर्णभृतीयेऽस्मिन् पादे शुक्रबलप्रदाः ||३१||
🔊 Audio coming soon
സുഖാ ഇത്യാദിഗ്രന്ഥവിധാനം തു വസന്താഭിപ്രായവിഹിതമന്യത്രാപ്യവിരുദ്ധമ്| ആത്മജസ്യേതി മന്മഥസ്യ| ജാതമദഃ കാലോ വസന്താദിഃ||൨൯-൩൧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 3
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേ ചികിത്സാസ്ഥാനേ വാജീകരണാധ്യായേ മാഷപര്ണഭൃതീയോ നാമ വാജീകരണപാദസ്തൃതീയഃ||൩||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने वाजीकरणाध्याये माषपर्णभृतीयो नाम वाजीकरणपादस्तृतीयः||३||
🔊 Audio coming soon
ഇതി ശ്രീചക്രപാണിദത്തവിരചിതായാം ചരകതാത്പര്യടീകായാമായുര്വേദദീപികായാം ചികിത്സാസ്ഥാനേ വാജീകരണാധ്യായേ മാഷപര്ണഭൃതീയോ നാമ തൃതീയഃ പാദഃ||൩||