Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതഃ പുമാഞ്ജാതബലാദികം വാജീകരണപാദം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧||
ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
View original
अथातः पुमाञ्जातबलादिकं वाजीकरणपादं व्याख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
പാരിശേഷ്യാത് പുമാഞ്ജാതബലാദിക ഉച്യതേ| പുമാഞ്ജാതബലാദയഃ ശബ്ദാ അസ്മിന് വിദ്യന്ത ഇതി പുമാഞ്ജാതബലാദികഃ; ആസിക്തക്ഷീരികവച്ഛബ്ദസിദ്ധിഃ||൧-൨||
Adhikarana 2 (3-10) · Śloka 10
പുമാന് യഥാ ജാതബലോ യാവദിച്ഛം സ്ത്രിയോ വ്രജേത്|
യഥാ ചാപത്യവാന് സദ്യോ ഭവേത്തദുപദേക്ഷ്യതേ||൩||
ന ഹി ജാതബലാഃ സര്വേ നരാശ്ചാപത്യഭാഗിനഃ|
ബൃഹച്ഛരീരാ ബലിനഃ സന്തി നാരീഷു ദുര്ബലാഃ||൪||
സന്തി ചാല്പാശ്രയാഃ സ്ത്രീഷു ബലവന്തോ ബഹുപ്രജാഃ|
പ്രകൃത്യാ ചാബലാഃ സന്തി സന്തി ചാമയദുര്ബലാഃ||൫||
നരാശ്ചടകവത് കേചിദ് വ്രജന്തി ബഹുശഃ സ്ത്രിയമ്|
ഗജവച്ച പ്രസിഞ്ചന്തി കേചിന്ന ബഹുഗാമിനഃ||൬||
കാലയോഗബലാഃ കേചിത് കേചിദഭ്യസനധ്രുവാഃ|
കേചിത് പ്രയത്നൈര്വ്യജ്യന്തേ വൃഷാഃ കേചിത് സ്വഭാവതഃ||൭||
തസ്മാത് പ്രയോഗാന് വക്ഷ്യാമോ ദുര്ബലാനാം ബലപ്രദാന്|
സുഖോപഭോഗാന് ബലിനാം ഭൂയശ്ച ബലവര്ധനാന്||൮||
പൂര്വം ശുദ്ധശരീരാണാം നിരൂഹൈഃ സാനുവാസനൈഃ|
ബലാപേക്ഷീ പ്രയുഞ്ജീത ശുക്രാപത്യവിവര്ധനാന്||൯||
ഘൃതതൈലരസക്ഷീരശര്കരാമധുസംയുതാഃ|
ബസ്തയഃ സംവിധാതവ്യാഃ ക്ഷീരമാംസരസാശിനാമ്||൧൦||
View original
पुमान् यथा जातबलो यावदिच्छं स्त्रियो व्रजेत्|
यथा चापत्यवान् सद्यो भवेत्तदुपदेक्ष्यते||३||
न हि जातबलाः सर्वे नराश्चापत्यभागिनः|
बृहच्छरीरा बलिनः सन्ति नारीषु दुर्बलाः||४||
सन्ति चाल्पाश्रयाः स्त्रीषु बलवन्तो बहुप्रजाः|
प्रकृत्या चाबलाः सन्ति सन्ति चामयदुर्बलाः||५||
नराश्चटकवत् केचिद् व्रजन्ति बहुशः स्त्रियम्|
गजवच्च प्रसिञ्चन्ति केचिन्न बहुगामिनः||६||
कालयोगबलाः केचित् केचिदभ्यसनध्रुवाः|
केचित् प्रयत्नैर्व्यज्यन्ते वृषाः केचित् स्वभावतः||७||
तस्मात् प्रयोगान् वक्ष्यामो दुर्बलानां बलप्रदान्|
सुखोपभोगान् बलिनां भूयश्च बलवर्धनान्||८||
पूर्वं शुद्धशरीराणां निरूहैः सानुवासनैः|
बलापेक्षी प्रयुञ्जीत शुक्रापत्यविवर्धनान्||९||
घृततैलरसक्षीरशर्करामधुसंयुताः|
बस्तयः संविधातव्याः क्षीरमांसरसाशिनाम्||१०||
ജാതബലത്വേ സത്യപി നാവശ്യമപത്യഭാഗിത്വം ഭവതീതി കൃത്വാ ‘യഥാ ജാതബലഃ’ ഇത്യുക്തേऽപി ‘യഥാ ചാപത്യവാന് ഭവേത്’ ഇത്യുക്തമ്| തദേവ ശുക്രവൈചിത്ര്യം സ്ഫോടയതി- ന ഹീത്യാദി| ‘ന ഹി ജാതബലാഃ സര്വേ’ ഇത്യേകഃ പക്ഷഃ, തഥാ ‘നരാ നാപത്യഭാഗിനഃ സര്വേ’ ഇതി ദ്വിതീയഃ പക്ഷോ ജ്ഞേയഃ| ഏതച്ഛുക്രബലഭേദപ്രസങ്ഗാദപരാനപി ശുക്രബലവിശേഷാനാഹ- ബൃഹച്ഛരീരാ ഇത്യാദി| അല്പാശ്രയാ അല്പശരീരാഃ, ഏതേ ച ശുക്രസാരത്വേന നാരീഷു ബലവന്തോ ബഹുപ്രജാശ്ച ഭവന്തി| ഗജവത് പ്രസിഞ്ചന്തീതി ശുക്രം ബഹു വിസൃജന്തി| കാലയോഗേന ഹേമന്താദികാലസമ്ബന്ധേന വ്യവായേ ബലവന്തോ ഭവന്തീതി കാലയോഗബലാഃ| അഭ്യസനധ്രുവാ ഇതി വ്യവായാഭ്യാസേനൈവ വ്യവായസമര്ഥാ ഭവന്തി| ഏവം പ്രയത്നൈര്വ്യജ്യന്ത ഇതി വൃഷ്യപ്രയോഗൈഃ സ്ത്രീഷു പ്രവര്തന്തേ| സുഖോപഭോഗാനിതി സുഖാനുഷ്ഠാനാന്| നിരൂഹാനുവാസനശുദ്ധാനാം വൃഷ്യപ്രയോഗാഃ ഫലദാ ഭവന്തീതി നിരൂഹാനുവാസനാഭിധാനമ്||൩-൧൦||
Adhikarana 3 (11-14) · Śloka 14
പിഷ്ട്വാ വരാഹമാംസാനി ദത്ത്വാ മരിചസൈന്ധവേ|
കോലവദ്ഗുലികാഃ കൃത്വാ തപ്തേ സര്പിഷി വര്തയേത് ||൧൧||
വര്തനസ്തമ്ഭിതാസ്താശ്ച പ്രക്ഷേപ്യാഃ കൌക്കുടേ രസേ|
ഘൃതാഢ്യേ ഗന്ധപിശുനേ ദധിദാഡിമസാരികേ||൧൨||
യഥാ ന ഭിന്ദ്യാദ്ഗുലി(ടി)കാസ്തഥാ തം സാധയേദ്രസമ്|
തം പിബന് ഭക്ഷയംസ്താശ്ച ലഭതേ ശുക്രമക്ഷയമ്||൧൩||
മാംസാനാമേവമന്യേഷാം മേദ്യാനാം കാരയേദ്ഭിഷക്|
ഗുടികാഃ സരസാസ്താസം പ്രയോഗഃ ശുക്രവര്ധനഃ||൧൪||
(ഇതി വൃഷ്യാ മാംസഗുടികാഃ)|
View original
पिष्ट्वा वराहमांसानि दत्त्वा मरिचसैन्धवे|
कोलवद्गुलिकाः कृत्वा तप्ते सर्पिषि वर्तयेत् ||११||
वर्तनस्तम्भितास्ताश्च प्रक्षेप्याः कौक्कुटे रसे|
घृताढ्ये गन्धपिशुने दधिदाडिमसारिके||१२||
यथा न भिन्द्याद्गुलि(टि)कास्तथा तं साधयेद्रसम्|
तं पिबन् भक्षयंस्ताश्च लभते शुक्रमक्षयम्||१३||
मांसानामेवमन्येषां मेद्यानां कारयेद्भिषक्|
गुटिकाः सरसास्तासं प्रयोगः शुक्रवर्धनः||१४||
(इति वृष्या मांसगुटिकाः)|
വര്തനസ്തമ്ഭിതാ ഇതി വര്തനേന കഠിനീകൃതാഃ| ദധിദാഡിമസാരാഭ്യാം സംസ്കൃതം ദധിദാഡിമസാരികമ്| ദാഡിമസാരശ്ച ദാഡിമരസഃ| മാംസാനാമിത്യാദി അതിദേശയോഗോ ദ്വിതീയഃ| മേദ്യാനാമിതി മേദുരാണാമ്||൧൧-൧൪||
Adhikarana 4 (15-16) · Śloka 16
മാഷാനങ്കുരിതാഞ്ഛുദ്ധാന് വിതുഷാന് സാജഡാഫലാന്|
ഘൃതാഢ്യേ മാഹിഷരസേ ദധിദാഡിമസാരികേ||൧൫||
പ്രക്ഷിപേന്മാത്രയാ യുക്തോ ധാന്യജീരകനാഗരൈഃ|
ഭുക്തഃ പീതശ്ച സ രസഃ കുരുതേ ശുക്രമക്ഷയമ്||൧൬||
(ഇതി വൃഷ്യോ മാഹിഷരസഃ)|
View original
माषानङ्कुरिताञ्छुद्धान् वितुषान् साजडाफलान्|
घृताढ्ये माहिषरसे दधिदाडिमसारिके||१५||
प्रक्षिपेन्मात्रया युक्तो धान्यजीरकनागरैः|
भुक्तः पीतश्च स रसः कुरुते शुक्रमक्षयम्||१६||
(इति वृष्यो माहिषरसः)|
അജഡാ ശൂകശിമ്ബീ| ഭുക്തഃ പീതശ്ചേതി പൂര്വയോഗവദ്ധനഭാഗസ്യ ഭോജനം, ദ്രവസ്യ ച പാനം ജ്ഞേയമ്||൧൫-൧൬||
Adhikarana 5 (17-18) · Śloka 18
ആര്ദ്രാണി മത്സ്യമാംസാനി ശഫരീര്വാ സുഭാര്ജിതാഃ|
തപ്തേ സര്പിഷി യഃ ഖാദേത് സ ഗച്ഛേത് സ്ത്രീഷു ന ക്ഷയമ്||൧൭||
ഘൃതഭൃഷ്ടാന് രസേ ച്ഛാഗേ രോഹിതാന് ഫലസാരികേ|
അനുപീതരസാന് സ്നിഗ്ധാനപത്യാര്ഥീ പ്രയോജയേത്||൧൮||
(ഇതി വൃഷ്യഘൃതഭൃഷ്ടമത്സ്യമാംസാനി)|
View original
आर्द्राणि मत्स्यमांसानि शफरीर्वा सुभार्जिताः|
तप्ते सर्पिषि यः खादेत् स गच्छेत् स्त्रीषु न क्षयम्||१७||
घृतभृष्टान् रसे च्छागे रोहितान् फलसारिके|
अनुपीतरसान् स्निग्धानपत्यार्थी प्रयोजयेत्||१८||
(इति वृष्यघृतभृष्टमत्स्यमांसानि)|
മത്സ്യശബ്ദേന പ്രധാനകല്പനയാ രോഹിതം വദന്തി| ഫലസാരിക ഇതി ദാഡിമാമലകാദിഫലസാരസംസ്കൃതമ്||൧൭-൧൮||
Adhikarana 6 (19-22) · Śloka 22
കുട്ടകം മത്സ്യമാംസാനാം ഹിങ്ഗുസൈന്ധവധാന്യകൈഃ|
യുക്തം ഗോധൂമചൂര്ണേന ഘൃതേ പൂപലികാഃ പചേത്||൧൯||
മാഹിഷേ ച രസേ മത്സ്യാന് സ്നിഗ്ധാമ്ലലവണാന് പചേത്|
രസേ ചാനുഗതേ മാംസം പോഥയേത്തത്ര ചാവപേത്||൨൦||
മരിചം ജീരകം ധാന്യമല്പം ഹിങ്ഗു നവം ഘൃതമ്|
മാഷപൂപലികാനാം തദ്ഗര്ഭാര്ഥമുപകല്പയേത്||൨൧||
ഏതൌ പൂപലികായോഗൌ ബൃംഹണൌ ബലവര്ധനൌ|
ഹര്ഷസൌഭാഗ്യദൌ പുത്ര്യൌ പരം ശുക്രാഭിവര്ധനൌ||൨൨||
(ഇതി വൃഷ്യൌ പൂപലികായോഗൌ)|
View original
कुट्टकं मत्स्यमांसानां हिङ्गुसैन्धवधान्यकैः|
युक्तं गोधूमचूर्णेन घृते पूपलिकाः पचेत्||१९||
माहिषे च रसे मत्स्यान् स्निग्धाम्ललवणान् पचेत्|
रसे चानुगते मांसं पोथयेत्तत्र चावपेत्||२०||
मरिचं जीरकं धान्यमल्पं हिङ्गु नवं घृतम्|
माषपूपलिकानां तद्गर्भार्थमुपकल्पयेत्||२१||
एतौ पूपलिकायोगौ बृंहणौ बलवर्धनौ|
हर्षसौभाग्यदौ पुत्र्यौ परं शुक्राभिवर्धनौ||२२||
(इति वृष्यौ पूपलिकायोगौ)|
കുട്ടകമിതി കുട്ടനേനാണുശഃ കൃതമ്||൧൯-൨൨||
Adhikarana 7 (23-27) · Śloka 27
മാഷാത്മഗുപ്താഗോധൂമശാലിഷഷ്ടികപൈഷ്ടികമ്|
ശര്കരായാ വിദാര്യാശ്ച ചൂര്ണമിക്ഷുരകസ്യ ച||൨൩||
സംയോജ്യ മസൃണേ ക്ഷീരേ ഘൃതേ പൂപലികാഃ പചേത്|
പയോऽനുപാനാസ്താഃ ശീഘ്രം കുര്വന്തി വൃഷതാം പരാമ്||൨൪||
(ഇതി വൃഷ്യാ മാഷാദിപൂപലികാഃ)|
ശര്കരായാസ്തുലൈകാ സ്യാദേകാ ഗവ്യസ്യ സര്പിഷഃ|
പ്രസ്ഥോ വിദാര്യാശ്ചൂര്ണസ്യ പിപ്പല്യാഃ പ്രസ്ഥ ഏവ ച||൨൫||
അര്ധാഢകം തുഗാക്ഷീര്യാഃ ക്ഷൌദ്രസ്യാഭിനവസ്യ ച|
തത്സര്വം മൂര്ച്ഛിതം തിഷ്ഠേന്മാര്തികേ ഘൃതഭാജനേ||൨൬||
മാത്രാമഗ്നിസമാം തസ്യ പ്രാതഃ പ്രാതഃ പ്രയോജയേത്|
ഏഷ വൃഷ്യഃ പരം യോഗോ ബല്യോ ബൃംഹണ ഏവ ച||൨൭||
View original
माषात्मगुप्तागोधूमशालिषष्टिकपैष्टिकम्|
शर्कराया विदार्याश्च चूर्णमिक्षुरकस्य च||२३||
संयोज्य मसृणे क्षीरे घृते पूपलिकाः पचेत्|
पयोऽनुपानास्ताः शीघ्रं कुर्वन्ति वृषतां पराम्||२४||
(इति वृष्या माषादिपूपलिकाः)|
शर्करायास्तुलैका स्यादेका गव्यस्य सर्पिषः|
प्रस्थो विदार्याश्चूर्णस्य पिप्पल्याः प्रस्थ एव च||२५||
अर्धाढकं तुगाक्षीर्याः क्षौद्रस्याभिनवस्य च|
तत्सर्वं मूर्च्छितं तिष्ठेन्मार्तिके घृतभाजने||२६||
मात्रामग्निसमां तस्य प्रातः प्रातः प्रयोजयेत्|
एष वृष्यः परं योगो बल्यो बृंहण एव च||२७||
ഇക്ഷുരകഃ കോകിലാക്ഷഃ||൨൩-൨൭||
Adhikarana 8 (28-29) · Śloka 29
ശതാവര്യാ വിദാര്യാശ്ച തഥാ മാഷാത്മഗുപ്തയോഃ|
ശ്വദംഷ്ട്രായാശ്ച നിഷ്ക്വാഥാഞ്ജലേഷു ച പൃഥക് പൃഥക്||൨൮||
സാധയിത്വാ ഘൃതപ്രസ്ഥം പയസ്യഷ്ടഗുണേ പുനഃ|
ശര്കരാമധുയുക്തം തദപത്യാര്ഥീ പ്രയോജയേത്||൨൯||
(ഇത്യപത്യകരം ഘൃതമ്)|
View original
शतावर्या विदार्याश्च तथा माषात्मगुप्तयोः|
श्वदंष्ट्रायाश्च निष्क्वाथाञ्जलेषु च पृथक् पृथक्||२८||
साधयित्वा घृतप्रस्थं पयस्यष्टगुणे पुनः|
शर्करामधुयुक्तं तदपत्यार्थी प्रयोजयेत्||२९||
(इत्यपत्यकरं घृतम्)|
ശര്കരാമധുസംയുക്തമിത്യത്ര പ്രക്ഷേപന്യായാത് പാദികത്വം ശര്കരാമധുനോഃ||൨൮-൨൯||
Adhikarana 9 (30-32) · Śloka 32
ഘൃതപാത്രം ശതഗുണേ വിദാരീസ്വരസേ പചേത്|
സിദ്ധം പുനഃ ശതഗുണേ ഗവ്യേ പയസി സാധയേത്||൩൦||
ശര്കരായാസ്തുഗാക്ഷീര്യാം ക്ഷൌദ്രസ്യേക്ഷുരകസ്യ ച|
പിപ്പല്യാഃ സാജഡായാശ്ച ഭാഗൈഃ പാദാംശികൈര്യുതമ്||൩൧||
ഗുലി(ടി)കാഃ കാരയേദ്വൈദ്യോ യഥാ സ്ഥുലമുദുമ്ബരമ്|
താസാം പ്രയോഗാത് പുരുഷഃ കുലിങ്ഗ ഇവ ഹൃഷ്യതി||൩൨||
(ഇതി വൃഷ്യഗുടികാഃ)|
View original
घृतपात्रं शतगुणे विदारीस्वरसे पचेत्|
सिद्धं पुनः शतगुणे गव्ये पयसि साधयेत्||३०||
शर्करायास्तुगाक्षीर्यां क्षौद्रस्येक्षुरकस्य च|
पिप्पल्याः साजडायाश्च भागैः पादांशिकैर्युतम्||३१||
गुलि(टि)काः कारयेद्वैद्यो यथा स्थुलमुदुम्बरम्|
तासां प्रयोगात् पुरुषः कुलिङ्ग इव हृष्यति||३२||
(इति वृष्यगुटिकाः)|
പാദാംശികൈരിതി ഘൃതാപേക്ഷയാ പാദപ്രമാണൈഃ||൩൦-൩൨||
Adhikarana 10 (33-35) · Śloka 35
സിതോപലാപലശതം തദര്ധം നവസര്പിഷഃ|
ക്ഷൌദ്രപാദേന സംയുക്തം സാധയേജ്ജലപാദികമ്||൩൩||
സാന്ദ്രം ഗോധൂമചൂര്ണാനാം പാദം സ്തീര്ണേ ശിലാതലേ|
ശുചൌ ശ്ലക്ഷ്ണേ സമുത്കീര്യ മര്ദനേനോപപാദയേത്||൩൪||
ശുദ്ധാ ഉത്കാരികാഃ കാര്യശ്ചന്ദ്രമണ്ഡലസന്നിഭാഃ|
താസാം പ്രയോഗാദ്ഗജവന്നാരീഃ സന്തര്പയേന്നരഃ||൩൫||
(ഇതി വൃഷ്യോത്കാരികാ)|
View original
सितोपलापलशतं तदर्धं नवसर्पिषः|
क्षौद्रपादेन संयुक्तं साधयेज्जलपादिकम्||३३||
सान्द्रं गोधूमचूर्णानां पादं स्तीर्णे शिलातले|
शुचौ श्लक्ष्णे समुत्कीर्य मर्दनेनोपपादयेत्||३४||
शुद्धा उत्कारिकाः कार्यश्चन्द्रमण्डलसन्निभाः|
तासां प्रयोगाद्गजवन्नारीः सन्तर्पयेन्नरः||३५||
(इति वृष्योत्कारिका)|
സമുത്കീര്യേതി വിസ്തീര്യ| ഉത്കാരികാഃ കാര്യാ ഇത്യത്ര പുനഃ പാകേനൈവോത്കാരികാകരണമ്||൩൩-൩൫||
Adhikarana 11 (36-45) · Śloka 45
യത് കിഞ്ചിന്മധുരം സ്നിഗ്ധം ജീവനം ബൃംഹണം ഗുരു|
ഹര്ഷണം മനസശ്ചൈവ സര്വം തദ്വൃഷ്യമുച്യതേ||൩൬||
ദ്രവ്യൈരേവംവിധൈസ്തസ്മാദ്ഭാവിതഃ പ്രമദാം വ്രജേത്|
ആത്മവേഗേന ചോദീര്ണഃ സ്ത്രീഗുണൈശ്ച പ്രഹര്ഷിതഃ||൩൭||
ഗത്വാ സ്നാത്വാ പയഃ പീത്വാ രസം വാऽനു ശയീത നാ|
തഥാऽസ്യാപ്യായതേ ഭൂയഃ ശുക്രം ച ബലമേവ ച||൩൮||
യഥാ മുകുലപുഷ്പസ്യ സു(ഖ) ഗന്ധോ നോപലഭ്യതേ|
ലഭ്യതേ തദ്വികാശാത്തു തഥാ ശുക്രം ഹി ദേഹിനാമ്||൩൯||
നര്തേ വൈ ഷോഡശാദ്വര്ഷാത് സപ്തത്യാഃ പരതോ ന ച|
ആയുഷ്കാമോ നരഃ സ്ത്രീഭിഃ സംയോഗം കര്തുമര്ഹതി||൪൦||
അതിബാലോ ഹ്യസമ്പൂര്ണസര്വധാതുഃ സ്ത്രിയം വ്രജന്|
ഉപശുഷ്യേത സഹസാ തഡാഗമിവ കാജലമ്||൪൧||
ശുഷ്കം രൂക്ഷം യഥാ കാഷ്ഠം ജന്തുദഗ്ധം വിജര്ജരമ്|
സ്പൃഷ്ടമാശു വിശീര്യേത തഥാ വൃദ്ധഃ സ്ത്രിയോ വ്രജന്||൪൨||
ജരയാ ചിന്തയാ ശുക്രം വ്യാധിഭിഃ കര്മകര്ഷണാത്|
ക്ഷയം ഗച്ഛത്യനശനാത് സ്ത്രീണാം ചാതിനിഷേവണാത്||൪൩||
ക്ഷയാദ്ഭയാദവിശ്രമ്ഭാച്ഛോകാത് സ്ത്രീദോഷദര്ശനാത്|
നാരീണാമരസജ്ഞത്വാദവിചാരാദസേവനാത്||൪൪||
തൃപ്തസ്യാപി സ്ത്രിയോ ഗന്തും ന ശക്തിരുപജായതേ|
ദേഹസത്ത്വബലാപേക്ഷീ ഹര്ഷഃ ശക്തിശ്ച ഹര്ഷജാ||൪൫||
View original
यत् किञ्चिन्मधुरं स्निग्धं जीवनं बृंहणं गुरु|
हर्षणं मनसश्चैव सर्वं तद्वृष्यमुच्यते||३६||
द्रव्यैरेवंविधैस्तस्माद्भावितः प्रमदां व्रजेत्|
आत्मवेगेन चोदीर्णः स्त्रीगुणैश्च प्रहर्षितः||३७||
गत्वा स्नात्वा पयः पीत्वा रसं वाऽनु शयीत ना|
तथाऽस्याप्यायते भूयः शुक्रं च बलमेव च||३८||
यथा मुकुलपुष्पस्य सु(ख) गन्धो नोपलभ्यते|
लभ्यते तद्विकाशात्तु तथा शुक्रं हि देहिनाम्||३९||
नर्ते वै षोडशाद्वर्षात् सप्तत्याः परतो न च|
आयुष्कामो नरः स्त्रीभिः संयोगं कर्तुमर्हति||४०||
अतिबालो ह्यसम्पूर्णसर्वधातुः स्त्रियं व्रजन्|
उपशुष्येत सहसा तडागमिव काजलम्||४१||
शुष्कं रूक्षं यथा काष्ठं जन्तुदग्धं विजर्जरम्|
स्पृष्टमाशु विशीर्येत तथा वृद्धः स्त्रियो व्रजन्||४२||
जरया चिन्तया शुक्रं व्याधिभिः कर्मकर्षणात्|
क्षयं गच्छत्यनशनात् स्त्रीणां चातिनिषेवणात्||४३||
क्षयाद्भयादविश्रम्भाच्छोकात् स्त्रीदोषदर्शनात्|
नारीणामरसज्ञत्वादविचारादसेवनात्||४४||
तृप्तस्यापि स्त्रियो गन्तुं न शक्तिरुपजायते|
देहसत्त्वबलापेक्षी हर्षः शक्तिश्च हर्षजा||४५||
അനുക്തവാജീകരണം സങ്ഗൃഹ്ണന്നാഹ- യത്കിഞ്ചിദിത്യാദി| ഭാവിത ഇതി വചനാത് പ്രയോഗേണ ശരീരഭാവനായാം സത്യാം സ്ത്രീസേവാ സമ്ഭവതീതി ദര്ശയതി| ആത്മവേഗേനേതി സങ്കല്പജാതേനാത്മവേഗേന| ബാലസ്യ തഡാഗദൃഷ്ടാന്തേന പുനരപി ശുക്രസദ്ഭാവം കഫപ്രാധാന്യം ച ദര്ശയതി; വൃദ്ധസ്യ തു ജന്തുജഗ്ധത്വാദിദൃഷ്ടാന്തേന വിനഷ്ടസ്യാപുനര്ഭാവം ശുക്രസ്യ തഥാऽഭൂയിഷ്ഠതാം ച ദര്ശയതി| നനു തൃപ്തസ്യ ശരീരബലം ഭവത്യേവ, തത് കിം തൃപ്തസ്യ സ്ത്രിയോ ഗന്തുമസാമര്ഥ്യമിത്യാഹ- ദേഹേത്യാദി| ഏതേന സത്യപി തൃപ്തിജനിതേ ബലേ ക്ഷയാദിനാ ദേഹമനസോരുപഹതത്വാദ്ധര്ഷോ ന ഭവതി, ഹര്ഷാഭാവാദ് വ്യവായശക്തിര്ന ഭവതീത്യുക്തം ഭവതി||൩൬-൪൫||
Adhikarana 12 (46-49) · Śloka 49
രസ ഇക്ഷൌ യഥാ ദധ്നി സര്പിസ്തൈലം തിലേ യഥാ|
സര്വത്രാനുഗതം ദേഹേ ശുക്രം സംസ്പര്ശനേ തഥാ||൪൬||
തത് സ്ത്രീപുരുഷസംയോഗേ ചേഷ്ടാസങ്കല്പപീഡനാത്|
ശുക്രം പ്രച്യവതേ സ്ഥാനാജ്ജലമാര്ദ്രാത് പടാദിവ||൪൭||
ഹര്ഷാത്തര്ഷാത് സരത്വാച്ച പൈച്ഛില്യാദ്ഗൌരവാദപി|
അണുപ്രവണഭാവാച്ച ദ്രുതത്വാന്മാരുതസ്യ ച||൪൮||
അഷ്ടാഭ്യ ഏഭ്യോ ഹേതുഭ്യഃ ശുക്രം ദേഹാത് പ്രസിച്യതേ|
ചരതോ വിശ്വരൂപസ്യ രൂപദ്രവ്യം യദുച്യതേ||൪൯||
View original
रस इक्षौ यथा दध्नि सर्पिस्तैलं तिले यथा|
सर्वत्रानुगतं देहे शुक्रं संस्पर्शने तथा||४६||
तत् स्त्रीपुरुषसंयोगे चेष्टासङ्कल्पपीडनात्|
शुक्रं प्रच्यवते स्थानाज्जलमार्द्रात् पटादिव||४७||
हर्षात्तर्षात् सरत्वाच्च पैच्छिल्याद्गौरवादपि|
अणुप्रवणभावाच्च द्रुतत्वान्मारुतस्य च||४८||
अष्टाभ्य एभ्यो हेतुभ्यः शुक्रं देहात् प्रसिच्यते|
चरतो विश्वरूपस्य रूपद्रव्यं यदुच्यते||४९||
സമ്പ്രതി, സമ്ഭവതി ശുക്രം യഥാ ദേഹേ, സ്ഥിതം യഥാ ച പ്രവര്തതേ, തദാഹ- രസ ഇത്യാദി| ഇക്ഷ്വാദിദൃഷ്ടാന്തത്രയേണാനതിപ്രയത്നാല്പപ്രയത്നമഹാപ്രയത്നവാഹ്യശുക്രാന് പുരുഷാന് യഥാക്രമം ദര്ശയതി| സംസ്പര്ശന ഇതി സംസ്പര്ശനവതി, തേന കേശാദൌ സംസ്പര്ശനാവ്യാപ്തേഃ ശുക്രമപി നാസ്തീതി ദര്ശയതി| സ്ത്രീപുരുഷസംയോഗോ മിശ്രീഭാവഃ| ചേഷ്ടാ വ്യവായചേഷ്ടാ, സങ്കല്പോ യോഷിദനുരാഗഃ, പീഡനം നാരീപുരുഷയോഃ പരസ്പരസമ്മൂര്ച്ഛനമ്; അത്ര ച നാരീപുരുഷസംയോഗഃ പ്രധാനം കാരണം, തത്സഹകാരിണി ചേഷ്ടാദീനി| ആര്ദ്രപടദൃഷ്ടാന്തേനാശ്രയാനുപഘാതേന ശുക്രസ്രവണം ദര്ശയതി| അപരമപി ശുക്രപ്രവൃത്തിഹേതുമാഹ- ഹര്ഷാദിത്യാദി| ഹര്ഷഃ സങ്കല്പപൂര്വകശുക്രോദ്രേകധ്വജോച്ഛ്രായാദികാരീച്ഛാ| തര്ഷഃ വനിതാഭിലാഷഃ| സരത്വമ് അസ്ഥൈര്യമ്| അനുപ്രവണഭാവഃ അണുത്വേ സതി ബഹിര്നിര്ഗമനസ്വഭാവഃ| ദ്രുതത്വാന്മാരുതസ്യ ചേതി ശുക്രപ്രേരകസ്യ വായോരഭിദ്രവണശീലത്വാദിത്യര്ഥഃ| ഏതേ ച യദ്യപി ഹേതവസ്തഥാऽപി പ്രാധാന്യാത് പ്രഥമപ്രതിപാദിതസ്ത്രീപുരുഷസംയോഗാദിരൂപഹേതൂനാം സമഷ്ടൌ നൈവാമീ ഗണിതാഃ| ചരത ഇതി നാനാമാനുഷപശ്വാദിജാതിഷു ഭ്രമതഃ| വിശ്വരൂപസ്യേതി ആത്മനഃ| തഥാ ഹ്യാത്മപര്യായേഷൂക്തം- “സ വിശ്വകര്മാ സ ച വിശ്വരൂപഃ” (ശാ.അ.൨) ഇതി| രൂപദ്രവ്യമിതി രൂപപ്രാക്തനകാരണമ്| ഏതേന, അവ്യക്തസ്യാത്മനോ വ്യക്തശരീരനിര്വൃത്തൌ ശുക്രം ഹേതുരിത്യുക്തം ഭവതി| ശുക്രം ചേഹ പ്രകരണാഗതത്വേനോക്തം; തേന ആര്തവമപ്യാത്മനോ രൂപദ്രവ്യം ജ്ഞേയമ്||൪൬-൪൯||
Adhikarana 13 (50) · Śloka 50
ബഹലം മധുരം സ്നിഗ്ധമവിസ്രം ഗുരു പിച്ഛിലമ്|
ശുക്ലം ബഹു ച യച്ഛുക്രം ഫലവത്തദസംശയമ്||൫൦||
View original
बहलं मधुरं स्निग्धमविस्रं गुरु पिच्छिलम्|
शुक्लं बहु च यच्छुक्रं फलवत्तदसंशयम्||५०||
പ്രശസ്തശുക്രഗുണാനാഹ- ബഹലമിത്യാദി||൫൦||
Adhikarana 14 (51) · Śloka 51
യേന നാരീഷു സാമര്ഥ്യം വാജീവല്ലഭതേ നരഃ|
വ്രജേച്ചാഭ്യധികം യേന വാജീകരണമേവ തത്||൫൧||
View original
येन नारीषु सामर्थ्यं वाजीवल्लभते नरः|
व्रजेच्चाभ्यधिकं येन वाजीकरणमेव तत्||५१||
വാജീകരണശബ്ദനിരുക്തിമാഹ- യേനേത്യാദി| വ്രജേച്ചാഭ്യധികമിതി പുനഃ പുനര്ഗച്ഛേത്; ‘വ്യജ്യതേ’ ഇതി വാ പാഠഃ, തത്രാപി ഭൂയോ ഗമനേന നാരീഷു പുംസ്ത്വേന വ്യജ്യതേ| ‘വ്യജ്യാത്’ ഇതി പാഠേऽപി സ ഏവാര്ഥോ വിദ്വദ്ഭിഃ സുചിന്തനീയഃ| അനേന നിരുക്തേന ത്രിവിധമപി വൃഷ്യമവരുധ്യതേ; യഥാ- ശുക്രവൃദ്ധികരം ച മാഷാദി, തഥാ സ്രുതികരം സങ്കല്പാദി, ശുക്രസ്രുതിവൃദ്ധികരം ക്ഷീരാദി| യദുക്തമന്യത്ര- “ശുക്രസ്രുതികരം കിഞ്ചിത് കിഞ്ചിച്ഛുക്രവിവര്ധനമ്| സ്രുതിവൃദ്ധികരം കിഞ്ചിത് ത്രിവിധം വൃഷ്യമുച്യതേ” ഇതി| ത്രിവിധമപി ഹീദം വ്യവായേ ബലവത്ത്വം പുനഃ പുനര്വ്യവായശക്തിം ച കരോതി||൫൧||
Adhikarana 15 (52-53) · Śloka 53
തത്ര ശ്ലോകൌ- ഹേതുര്യോഗോപദേശസ്യ യോഗാ ദ്വാദശ ചോത്തമാഃ|
യത് പൂര്വം മൈഥുനാത് സേവ്യം സേവ്യം യന്മൈഥുനാദനു||൫൨||
യദാ ന സേവ്യാഃ പ്രമദാഃ കൃത്സ്നഃ ശുക്രവിനിശ്ചയഃ|
നിരുക്തം ചേഹ നിര്ദിഷ്ടം പുമാഞ്ജാതബലാദികേ||൫൩||
View original
तत्र श्लोकौ- हेतुर्योगोपदेशस्य योगा द्वादश चोत्तमाः|
यत् पूर्वं मैथुनात् सेव्यं सेव्यं यन्मैथुनादनु||५२||
यदा न सेव्याः प्रमदाः कृत्स्नः शुक्रविनिश्चयः|
निरुक्तं चेह निर्दिष्टं पुमाञ्जातबलादिके||५३||
ഹേതുരിത്യാദി| സങ്ഗ്രഹോ വ്യക്തഃ||൫൨-൫൩||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേ ചികിത്സാസ്ഥാനേ വാജീകരണാധ്യായേ പുമാഞ്ജാതബലാദികോ നാമ വാജീകരണപാദശ്ചതുര്ഥഃ||൪||
സമാപ്തശ്ചായം ദ്വിതീയോ വാജീകരണാധ്യായഃ||൨||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने वाजीकरणाध्याये पुमाञ्जातबलादिको नाम वाजीकरणपादश्चतुर्थः||४||
समाप्तश्चायं द्वितीयो वाजीकरणाध्यायः||२||
ഇതി ശ്രീചക്രപാണിദത്തവിരചിതായാമായുര്വേദദീപികായാം ചരകതാത്പര്യടീകായാം ചികിത്സാസ്ഥാനേ വാജീകരണാധ്യായേ പുമാഞ്ജാതബലാദികോ നാമ വാജീകരണപാദശ്ചതുര്ഥഃ||൪|| ഇതി വാജീകരണാധ്യായോ ദ്വിതീയഃ||൨||