Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਸਂਯੋਗਸ਼ਰਮੂਲੀਯਂ ਵਾਜੀਕਰਣਪਾਦਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ||੧|| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਰੇਯਃ||੨||
अथातः संयोगशरमूलीयं वाजीकरणपादं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ਸ੍ਵਸ੍ਥੋਜਸ੍ਕਰਤ੍ਵਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍ ਰਸਾਯਨਮਨੁ ਵਾਜੀਕਰਣਂ ਵਾਚ੍ਯਂ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵਾਜੀਕਰਣੇ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤ੍ਯੁਪਦਰ੍ਸ਼ਕਪ੍ਰਕਰਣਯੁਕ੍ਤਤ੍ਵਾਦਾਦੌ ਸਂਯੋਗਸ਼ਰਮੂਲੀਯ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਸਂਯੋਗਃ ਸ਼ਰਮੂਲਾਨਾਮਸ੍ਮਿਨ੍ਨਸ੍ਤੀਤਿ ਸਂਯੋਗਸ਼ਰਮੂਲੀਯਃ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 4
ਵਾਜੀਕਰਣਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛੇਤ੍ ਪੁਰੁਸੋ ਨਿਤ੍ਯਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍| ਤਦਾਯਤ੍ਤੌ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥੌ ਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ਚ ਯਸ਼ ਏਵ ਚ||੩|| ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਯਤਨਂ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਗੁਣਾਸ਼੍ਚੈਤੇ ਸੁਤਾਸ਼੍ਰਯਾਃ|੪|
वाजीकरणमन्विच्छेत् पुरुषो नित्यमात्मवान्| तदायत्तौ हि धर्मार्थौ प्रीतिश्च यश एव च||३|| पुत्रस्यायतनं ह्येतद्गुणाश्चैते सुताश्रयाः|४|
🔊 Audio coming soon
ਅਵਾਜੀ ਵਾਜੀਵਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮੈਥੁਨੇ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯੇਨ ਤਦ੍ਵਾਜੀਕਰਣਮ੍| ਉਕ੍ਤਂ ਹਿ- “ਵਾਜੀਵਾਤਿਬਲੋ ਯੇਨ ਯਾਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਹਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍” ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਨ੍ਵਿਚ੍ਛੇਦਿਤਿ ਰਸਾਯਨਾਨ੍ਮਹਾਫਲਾਤ੍ ਤਦਪੇਕ੍ਸਯਾਲ੍ਪਫਲਂ ਵਾਜੀਕਰਣਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦਿਚ੍ਛੇਤ੍| ਪੁਰੁਸ ਇਤਿ ਪਦੇਨ ਤਰੁਣਪੁਰੁਸਗ੍ਰਾਹਿਣਾ ਬਾਲਵਦ੍ਧੌ ਨਿਸਿਦ੍ਧਵ੍ਯਵਾਯੌ ਨਿਰਾਕਰੋਤਿ| ਉਕ੍ਤਂ ਹਿ- “ਅਤਿਬਾਲੋ ਹ੍ਯਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਸਰ੍ਵਧਾਤੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵ੍ਰਜਨ੍| ਉਪਤਪ੍ਯੇਤ ਸਹਸਾ ਤਡਾਗਮਿਵ ਕਾਜਲਮ੍|| ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਯਥਾ ਕਾਸ੍ਠਂ ਜਨ੍ਤੁਜਗ੍ਧਂ ਵਿਜਰ੍ਜਰਮ੍| ਸ੍ਪਸ੍ਟਮਾਸ਼ੁ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯੇਤ ਤਥਾ ਵਦ੍ਧਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵ੍ਰਜਨ੍” ਇਤਿ| ਨਿਤ੍ਯਮਿਤ੍ਯਨੇਨ ਨ ਰਸਾਯਨਵਤ੍ ਸਕਤ੍ਪ੍ਰਯੋਗੋ ਵਸ੍ਯਸ੍ਯ, ਕਿਨ੍ਤ੍ਵਾਹਾਰਵਤ੍ ਸਰ੍ਵਦੋਪਯੋਗ ਇਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ| ਆਤ੍ਮਵਾਨਿਤ੍ਯਨੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨੋ ਵਸ੍ਯਕਰਣਂ ਨਿਸੇਧਤਿ, ਸ ਹਿ ਵਸ੍ਯੋਪਯੋਗਾਦੁਪਚਿਤਧਾਤੁਃ ਸਨ੍ਨਗਮ੍ਯਾਗਮਨਮਪਿ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਧਰ੍ਮਾਦਯੋ ਵਸਯਾਯਤ੍ਤਾ ਏਵ ਯਥਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਦਾਹ- ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਯਤਨਂ ਕਾਰਣਮ੍| ਏਤੇ ਗੁਣਾ ਇਤਿ ਧਰ੍ਮਾਦਯਃ; ਵਸ੍ਯਪ੍ਰਯੋਗਜਨਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਧਰ੍ਮਾਦੀਨ੍ ਪਿਤੁਃ ਸਮ੍ਪਾਦਯਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵਾਜੀਕਰਣਸੇਵਯਾ ਚੇਹ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯੈਵ ਤੁਕਾਲੇ ਚ ਮੈਥੁਨਂ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯੇਨਾਭਿਪ੍ਰੇਤਂ, ਤੇਨ ਤਿਸ੍ਰੈਸਣੀਯੇ ਤ੍ਰਯ ਉਪਸ੍ਤਮ੍ਭਾਃ (ਸੂ.ਅ.੧੧) ਇਤ੍ਯਾਦਿਗ੍ਰਨ੍ਥੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਯਦੁਕ੍ਤਂ, ਤਦ੍ ਤੁਕਾਲੇ ਯਥਾਵਿਧਿਕਤਮੈਥੁਨਾਪ੍ਰਤਿਸੇਧਕਮਿਤਿ ਨ ਵਿਰੋਧਃ||੩||-
Adhikarana 3 (4-7) · Śloka 8
ਵਾਜੀਕਰਣਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਚ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਯਾ ਪ੍ਰਹਰ੍ਸਿਣੀ||੪|| ਇਸ੍ਟਾ ਹ੍ਯੋਕੈਕਸ਼ੋਪ੍ਯਰ੍ਥਾ ਪਰਂ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰਾ ਸ੍ਮਤਾਃ| ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਰੀਰੇ ਯੇ ਸਙ੍ਘਾਤੇਨ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਿਤਾਃ||੫|| (ਸਙ੍ਘਾਤੋ ਹੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ)| ਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯੋ ਹੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੋ ਯਃ ਸ ਪ੍ਰੀਤਿਜਨਨੋਧਿਕਮ੍| ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਪਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਿਤਮ੍||੬|| ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥੌ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁ ਲਕ੍ਸ੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਿਤਾਃ| ਸੁਰੂਪਾ ਯੌਵਨਸ੍ਥਾ ਯਾ ਲਕ੍ਸਣੈਰ੍ਯਾ ਵਿਭੂਸਿਤਾ||੭|| ਯਾ ਵਸ਼੍ਯਾ ਸ਼ਿਕ੍ਸਿਤਾ ਯਾ ਚ ਸਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਸ੍ਯਤਮਾ ਮਤਾ|੮|
वाजीकरणमग्र्यं च क्षेत्रं स्त्री या प्रहर्षिणी||४|| इष्टा ह्योकैकशोऽप्यर्था परं प्रीतिकरा स्मृताः| किं पुनः स्त्रीशरीरे ये सङ्घातेन प्रतिष्ठिताः||५|| (सङ्घातो हीन्द्रियार्थानां स्त्रीषु नान्यत्र विद्यते)| स्त्र्याश्रयो हीन्द्रियार्थो यः स प्रीतिजननोऽधिकम्| स्त्रीषु प्रीतिर्विशेषेण स्त्रीष्वपत्यं प्रतिष्ठितम्||६|| धर्मार्थौ स्त्रीषु लक्ष्मीश्च स्त्रीषु लोकाः प्रतिष्ठिताः| सुरूपा यौवनस्था या लक्षणैर्या विभूषिता||७|| या वश्या शिक्षिता या च सा स्त्री वृष्यतमा मता|८|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਵਾਜੀਕਰਣੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਧਾਨਰੂਪਂ ਵਾਜੀਕਰਣਮਾਹ- ਵਾਜੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਮਿਵ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਂ, ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰਰੂਪਬੀਜਪ੍ਰਰੋਹਣਾਤ੍| ਅਰ੍ਥਾ ਇਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਯਃ, ਤੇ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗਤਾਧਰਰਸ-ਕਲਵਿਙ੍ਕਰੁਤ-ਰੂਪਾਦਯਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਏਵ| ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥੌ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਿਤਿ ਸਹੈਵ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਰ੍ਯ ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯੁਪਦੇਸ਼ਾਦ੍ਧਰ੍ਮਃ, ਤਥਾਨੁਰਕ੍ਤਾ ਗਹਿਣੀ ਅਰ੍ਥਰਕ੍ਸਣਾਦਿ ਕਰੋਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਲਕ੍ਸ੍ਮ੍ਯਾਃ ਸਂਯੋਗੇ ਧਨਸਮ੍ਪਦ੍ਭਵਤੀਤਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁ ਲਕ੍ਸ੍ਮੀਃ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਿਤੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵਸ਼੍ਯਾ ਆਯਤ੍ਤਾ| ਸ਼ਿਕ੍ਸਿਤੇਤਿ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਲਾਸ੍ਯਾਦਿਚਤੁਃਸਸ੍ਟਿਕਲਾਸ਼ਿਕ੍ਸਿਤਾ||੪-੭||-
Adhikarana 4 (8-15) · Śloka 16
ਨਾਨਾਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਲੋਕਸ੍ਯ ਦੈਵਯੋਗਾਚ੍ਚ ਯੋਸਿਤਾਮ੍||੮|| ਤਂ ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ ਨਰਂ ਰੂਪਾਦਯੋ ਗੁਣਾਃ| ਵਯੋਰੂਪਵਚੋਹਾਵੈਰ੍ਯਾ ਯਸ੍ਯ ਪਰਮਾਙ੍ਗਨਾ||੯|| ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਹਦਯਂ ਦੈਵਾਦ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਣੋਪਿ ਵਾ| ਹਦਯੋਤ੍ਸਵਰੂਪਾ ਯਾ ਯਾ ਸਮਾਨਮਨਃਸ਼ਯਾ||੧੦|| ਸਮਾਨਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾ ਵਸ਼੍ਯਾ ਯਾ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਯਤੇ ਪ੍ਰਿਯੈਃ| ਯਾ ਪਾਸ਼ਭੂਤਾ ਸਰ੍ਵੇਸਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪਰੈਰ੍ਗੁਣੈਃ||੧੧|| ਯਯਾ ਵਿਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰੀਕਮਰਤਿਰ੍ਮਨ੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍| ਯਸ੍ਯਾ ਤੇ ਸ਼ਰੀਰਂ ਨਾ ਧਤ੍ਤੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਃ||੧੨|| ਸ਼ੋਕੋਦ੍ਵੇਗਾਰਤਿਭਯੈਰ੍ਯਾਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਭਿਭੂਯਤੇ| ਯਾਤਿ ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਸ੍ਰਮ੍ਭਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਹਸ੍ਯਤ੍ਯਤੀਵ ਯਾਮ੍||੧੩|| ਅਪੂਰ੍ਵਾਮਿਵ ਯਾਂ ਯਾਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਰ੍ਸਾਤਿਵੇਗਤਃ| ਗਤ੍ਵਾ ਗਤ੍ਵਾਪਿ ਬਹੁਸ਼ੋ ਯਾਂ ਤਪ੍ਤਿਂ ਨੈਵ ਗਚ੍ਛਤਿ||੧੪|| ਸਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਸ੍ਯਤਮਾ ਤਸ੍ਯ ਨਾਨਾਭਾਵਾ ਹਿ ਮਾਨਵਾਃ| ਅਤੁਲ੍ਯਗੋਤ੍ਰਾਂ ਵਸ੍ਯਾਂ ਚ ਪ੍ਰਹਸ੍ਟਾਂ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਾਮ੍||੧੫|| ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਨਾਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਨ੍ਨਾਰੀਮਪਤ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਨਿਰਾਮਯਃ|੧੬|
नानाभक्त्या तु लोकस्य दैवयोगाच्च योषिताम्||८|| तं तं प्राप्य विवर्धन्ते नरं रूपादयो गुणाः| वयोरूपवचोहावैर्या यस्य परमाङ्गना||९|| प्रविशत्याशु हृदयं दैवाद्वा कर्मणोऽपि वा| हृदयोत्सवरूपा या या समानमनःशया||१०|| समानसत्त्वा या वश्या या यस्य प्रीयते प्रियैः| या पाशभूता सर्वेषामिन्द्रियाणां परैर्गुणैः||११|| यया वियुक्तो निस्त्रीकमरतिर्मन्यते जगत्| यस्या ऋते शरीरं ना धत्ते शून्यमिवेन्द्रियैः||१२|| शोकोद्वेगारतिभयैर्यां दृष्ट्वा नाभिभूयते| याति यां प्राप्य विस्रम्भं दृष्ट्वा हृष्यत्यतीव याम्||१३|| अपूर्वामिव यां याति नित्यं हर्षातिवेगतः| गत्वा गत्वाऽपि बहुशो यां तृप्तिं नैव गच्छति||१४|| सा स्त्री वृष्यतमा तस्य नानाभावा हि मानवाः| अतुल्यगोत्रां वृष्यां च प्रहृष्टां निरुपद्रवाम्||१५|| शुद्धस्नातां व्रजेन्नारीमपत्यार्थी निरामयः|१६|
🔊 Audio coming soon
ਰੂਪਾਦਿਵ੍ਯਤਿਰੇਕੇਣਾਪਿ ਕਾਚਿਤ੍ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਦ੍ਵਸ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਭਵਤੀਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਨਾਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਦੈਵਯੋਗਾਦਿਤਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਤ੍| ਵਿਵਰ੍ਧਨ੍ਤ ਇਤਿ ਵਸ੍ਯਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਪਾਦਯਨ੍ਤਿ| ਹਾਵੋ ਨਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸ਼ਙ੍ਗਾਰਚੇਸ੍ਟਾਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਉਕ੍ਤਂ ਚ ਭਰਤੇਨ- “ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਰੂਪਕਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਪ੍ਲਵਾਃ ਸਮੁਦ੍ਗਤਾਃ| ਤੇਭ੍ਯੋ ਹਾਵਾਦਿਨਿਸ੍ਪਤ੍ਤਿਰਿਤ੍ਯਾਹੁਃ ਪਰਮਰ੍ਸਯਃ” ਇਤਿ| ਦੈਵਾਦਿਤਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਕਰ੍ਮਣਃ| ਕਰ੍ਮਣ ਇਤਿ ਐਹਿਕਾਦ੍ਵਸ਼ੀਕਰਣਾਦਿਕਰ੍ਮਣਃ| ਮਨਃਸ਼ਯਃ ਕਾਮਃ| ਪਾਸ਼ਭੂਤੇਤਿ ਮਨ-ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਨ੍ਧਹੇਤੁਤ੍ਵਾਤ੍| ‘ਨਾਨਾਭਾਵਾ ਹਿ ਮਾਨਵਾਃ’ ਇਤ੍ਯਨੇਨ ਰੂਪਾਦਿਗੁਣਯੋਗੇਨ (ਨ) ਸਰ੍ਵਪੁਰੁਸਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਪ੍ਰਿਯਤ੍ਵਮਿਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ||੮-੧੫||-
Adhikarana 5 (16-23) · Śloka 24
ਅਚ੍ਛਾਯਸ਼੍ਚੈਕਸ਼ਾਖਸ਼੍ਚ ਨਿਸ੍ਫਲਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਦ੍ਰੁਮਃ||੧੬|| ਅਨਿਸ੍ਟਗਨ੍ਧਸ਼੍ਚੈਕਸ਼੍ਚ ਨਿਰਪਤ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਨਰਃ| ਚਿਤ੍ਰਦੀਪਃ ਸਰਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਮਧਾਤੁਰ੍ਧਾਤੁਸਨ੍ਨਿਭਃ||੧੭|| ਨਿਸ੍ਪ੍ਰਜਸ੍ਤਣਪੂਲੀਤਿ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪੁਰੁਸਾਕਤਿਃ| ਅਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਸ਼੍ਚ ਨਗ੍ਨਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼੍ਚੈਕੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਨਾ||੧੮|| ਮਨ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚੈਵ ਯਸ੍ਯਾਪਤ੍ਯਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ| ਬਹੁਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਬਹੁਮੁਖੋ ਬਹੁਵ੍ਯੂਹੋ ਬਹੁਕ੍ਰਿਯਃ||੧੯|| ਬਹੁਚਕ੍ਸੁਰ੍ਬਹੁਜ੍ਞਾਨੋ ਬਹ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਚ ਬਹੁਪ੍ਰਜਃ| ਮਙ੍ਗਲ੍ਯੇਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯੋਯਂ ਧਨ੍ਯੋਯਂ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨਯਮ੍||੨੦|| ਬਹੁਸ਼ਾਖੋਯਮਿਤਿ ਚ ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਨਾ ਬਹੁਪ੍ਰਜਃ| ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਬਲਂ ਸੁਖਂ ਵਤ੍ਤਿਰ੍ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ਵਿਪੁਲਂ ਕੁਲਮ੍||੨੧|| ਯਸ਼ੋ ਲੋਕਾਃ ਸੁਖੋਦਰ੍ਕਾਸ੍ਤੁਸ੍ਟਿਸ਼੍ਚਾਪਤ੍ਯਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ| ਤਸ੍ਮਾਦਪਤ੍ਯਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ ਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚਾਪਤ੍ਯਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍||੨੨|| ਵਾਜੀਕਰਣਨਿਤ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਦਿਚ੍ਛਨ੍ ਕਾਮਸੁਖਾਨਿ ਚ| ਉਪਭੋਗਸੁਖਾਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ ਵੀਰ੍ਯਾਪਤ੍ਯਵਿਵਰ੍ਧਨਾਨ੍||੨੩|| ਵਾਜੀਕਰਣਸਂਯੋਗਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮ੍ਯਤ ਉਤ੍ਤਰਮ੍|੨੪|
अच्छायश्चैकशाखश्च निष्फलश्च यथा द्रुमः||१६|| अनिष्टगन्धश्चैकश्च निरपत्यस्तथा नरः| चित्रदीपः सरः शुष्कमधातुर्धातुसन्निभः||१७|| निष्प्रजस्तृणपूलीति मन्तव्यः पुरुषाकृतिः| अप्रतिष्ठश्च नग्नश्च शून्यश्चैकेन्द्रियश्च ना||१८|| मन्तव्यो निष्क्रियश्चैव यस्यापत्यं न विद्यते| बहुमूर्तिर्बहुमुखो बहुव्यूहो बहुक्रियः||१९|| बहुचक्षुर्बहुज्ञानो बह्वात्मा च बहुप्रजः| मङ्गल्येऽयं प्रशस्योऽयं धन्योऽयं वीर्यवानयम्||२०|| बहुशाखोऽयमिति च स्तूयते ना बहुप्रजः| प्रीतिर्बलं सुखं वृत्तिर्विस्तारो विपुलं कुलम्||२१|| यशो लोकाः सुखोदर्कास्तुष्टिश्चापत्यसंश्रिताः| तस्मादपत्यमन्विच्छन् गुणांश्चापत्यसंश्रितान्||२२|| वाजीकरणनित्यः स्यादिच्छन् कामसुखानि च| उपभोगसुखान् सिद्धान् वीर्यापत्यविवर्धनान्||२३|| वाजीकरणसंयोगान् प्रवक्ष्याम्यत उत्तरम्|२४|
🔊 Audio coming soon
ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਵਸ੍ਯਪ੍ਰਯੋਗਸਾਧ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯੋਪਾਦੇਯਤਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਅਚ੍ਛਾਯ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਏਕਸ਼ਾਖ ਇਤਿ ਏਕਸ੍ਵਰੂਪ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਚਿਤ੍ਰਲਿਖਿਤੋ ਦੀਪਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਦੀਪਃ| ਅਧਾਤੁਰ੍ਧਾਤੁਸਨ੍ਨਿਭ ਇਤਿ ਅਸੁਵਰ੍ਣਾਦਿਰੂਪਃ ਸੁਵਰ੍ਣਾਦਿਵਦਾਭਾਸਤੇ ਯੋ ਜਾਤੁਸਕਙ੍ਕਣਾਦਿਃ| ਪੂਲੀ ਨਪੁਂਸਕਧਰ੍ਮਿਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਣਪੂਲੀ ਪੁਰੁਸਾਕਤਿਰਿਤਿ ਭਾਸਯਾ ਪੁਰੁਸਾਰ੍ਥਕ੍ਰਿਯਾਵਿਰਹਿਤ੍ਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ| ਕਾਮਸੁਖਾਨਿ ਚੇਤ੍ਯਨੇਨ ਪੁਤ੍ਰੋਤ੍ਪਾਦਾਰਿਕ੍ਤਂ ਨਾਤਿਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਂ ਫਲਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ| ਕਾਮਸੁਖਾਨਿ ਹਿ ਐਹਿਕਾਨ੍ਯੇਵ ਪਰਂ ਨ ਪੁਤ੍ਰਵਦੁਭਯਲੋਕੋਪਕਾਰਕਾਣਿ| ਉਪਭੋਗੇ ਮੈਥੁਨੇ ਸੁਖਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯੁਪਭੋਗਸੁਖਾਃ; ਕਿਂਵਾ, ਉਪਭੋਕ੍ਤੁਂ ਸੁਖਾ ਉਪਭੋਗਸੁਖਾਃ| ਵੀਰ੍ਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮ੍||੧੬-੨੩||-
Adhikarana 6 (24-32) · Śloka 33
ਸ਼ਰਮੂਲੇਕ੍ਸੁਮੂਲਾਨਿ ਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਃ ਸੇਕ੍ਸੁਵਾਲਿਕਾ||੨੪|| ਸ਼ਤਾਵਰੀ ਪਯਸ੍ਯਾ ਚ ਵਿਦਾਰੀ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾ| ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਜੀਵਕੋ ਮੇਦਾ ਵੀਰਾ ਚਰ੍ਸਭਕੋ ਬਲਾ||੨੫|| ਦ੍ਧਿਰ੍ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਂ ਰਾਸ੍ਨਾ ਸਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ| ਏਸਾਂ ਤ੍ਰਿਪਲਿਕਾਨ੍ ਭਾਗਾਨ੍ ਮਾਸਾਣਾਮਾਢਕਂ ਨਵਮ੍||੨੬|| ਵਿਪਾਚਯੇਜ੍ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਂ ਚ ਸ਼ੇਸਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਪੇਸ੍ਯਾਣਿ ਮਧੁਕਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ ਫਲ੍ਗੂਨਿ ਪਿਪ੍ਪਲੀ||੨੭|| ਆਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾ ਮਧੁਕਾਨਿ ਖਰ੍ਜੂਰਾਣਿ ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਮਲਕੇਕ੍ਸੂਣਾਂ ਰਸਸ੍ਯ ਚ ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍||੨੮|| ਸਰ੍ਪਿਸਸ਼੍ਚਾਢਕਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਦ੍ਰੋਣਂ ਚ ਤਦ੍ਭਿਸਕ੍| ਸਾਧਯੇਦ੍ਘਤਸ਼ੇਸਂ ਚ ਸੁਪੂਤਂ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਪੁਨਃ||੨੯|| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਸ੍ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੈਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥੋਨ੍ਮਿਤੈਃ ਪਥਕ੍| ਪਲੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਮਾਗਧ੍ਯਾਃ ਪਲੇਨ ਮਰਿਚਸ੍ਯ ਚ||੩੦|| ਤ੍ਵਗੇਲਾਕੇਸ਼ਰਾਣਾਂ ਚ ਚੂਰ੍ਣੈਰਰ੍ਧਪਲੋਨ੍ਮਿਤੈਃ| ਮਧੁਨਃ ਕੁਡਵਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਕਾਰਯੇਦ੍ਭਿਸਕ੍||੩੧|| ਪਲਿਕਾ ਗੁਲਿਕਾਸ੍ਤ੍ਯਾਨਾਸ੍ਤਾ ਯਥਾਗ੍ਨਿ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਏਸ ਵਸ੍ਯਃ ਪਰਂ ਯੋਗੋ ਬਂਹਣੋ ਬਲਵਰ੍ਧਨਃ||੩੨|| ਅਨੇਨਾਸ਼੍ਵ ਇਵੋਦੀਰ੍ਣੋ ਬਲੀ ਲਿਙ੍ਗਂ ਸਮਰ੍ਪਯੇਤ੍|੩੩| (ਇਤਿ ਬਂਹਣੀਗੁਟਿਕਾ)|
शरमूलेक्षुमूलानि काण्डेक्षुः सेक्षुवालिका||२४|| शतावरी पयस्या च विदारी कण्टकारिका| जीवन्ती जीवको मेदा वीरा चर्षभको बला||२५|| ऋद्धिर्गोक्षुरकं रास्ना सात्मगुप्ता पुनर्नवा| एषां त्रिपलिकान् भागान् माषाणामाढकं नवम्||२६|| विपाचयेज्जलद्रोणे चतुर्भागं च शेषयेत्| तत्र पेष्याणि मधुकं द्राक्षा फल्गूनि पिप्पली||२७|| आत्मगुप्ता मधुकानि खर्जूराणि शतावरी| विदार्यामलकेक्षूणां रसस्य च पृथक् पृथक्||२८|| सर्पिषश्चाढकं दद्यात् क्षीरद्रोणं च तद्भिषक्| साधयेद्घृतशेषं च सुपूतं योजयेत् पुनः||२९|| शर्करायास्तुगाक्षीर्याश्चूर्णैः प्रस्थोन्मितैः पृथक्| पलैश्चतुर्भिर्मागध्याः पलेन मरिचस्य च||३०|| त्वगेलाकेशराणां च चूर्णैरर्धपलोन्मितैः| मधुनः कुडवाभ्यां च द्वाभ्यां तत्कारयेद्भिषक्||३१|| पलिका गुलिकास्त्यानास्ता यथाग्नि प्रयोजयेत्| एष वृष्यः परं योगो बृंहणो बलवर्धनः||३२|| अनेनाश्व इवोदीर्णो बली लिङ्गं समर्पयेत्|३३| (इति बृंहणीगुटिका)|
🔊 Audio coming soon
ਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਃ ਬਹਦਿਕ੍ਸੁਃ| ਇਕ੍ਸੁਵਾਲਿਕਾ ਖਗ੍ਗਾਲਿਕਾ| ਪਯਸ੍ਯਾ ਕ੍ਸੀਰਵਿਦਾਰੀ| ਵੀਰਾ ਕ੍ਸੀਰਕਾਕੋਲੀ| ਫਲ੍ਗੁਃ ਕਾਸ੍ਠੋਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾ| ਸ਼ਤਾਵਰੀਤ੍ਯਨ੍ਤੇਨ ਕਲ੍ਕਚ੍ਛੇਦਃ| ਵਂਸ਼ਰੋਚਨਾ ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰੀ, ਅਨ੍ਯੇ ਵਂਸ਼ਰੋਚਨਾਨੁਕਾਰਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਤਾਲਧੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ| ਸ੍ਤ੍ਯਾਨਾ ਇਤਿ ਘਨਾਃ||੨੪-੩੨||-
Adhikarana 7 (33-37) · Śloka 38
ਮਾਸਾਣਾਮਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾਯਾ ਬੀਜਾਨਾਮਾਢਕਂ ਨਵਮ੍||੩੩|| ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੌ ਵੀਰਾਂ ਮੇਦਾਮਦ੍ਧਿਂ ਸ਼ਤਾਵਰੀਮ੍| ਮਧੁਕਂ ਚਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਂ ਚ ਸਾਧ੍ਯੇਤ੍ ਕੁਡਵੋਨ੍ਮਿਤਾਮ੍||੩੪|| ਰਸੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਗਵ੍ਯਂ ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਪਯਃ| ਵਿਦਾਰੀਣਾਂ ਰਸਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਮਿਕ੍ਸੁਰਸਸ੍ਯ ਚ||੩੫|| ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਵਗ੍ਨਿਨਾ ਸਾਧ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਸ੍ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍||੩੬|| ਭਾਗਾਂਸ਼੍ਚਤੁਸ੍ਪਲਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਵਪੇਤ੍ ਪਲਮ੍| ਪਲਂ ਪੂਰ੍ਵਮਤੋ ਲੀਢ੍ਵਾ ਤਤੋਨ੍ਨਮੁਪਯੋਜਯੇਤ੍||੩੭|| ਯ ਇਚ੍ਛੇਦਕ੍ਸਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਸ਼ੇਫਸਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਂ ਬਲਮ੍|੩੮| (ਇਤਿ ਵਾਜੀਕਰਣਂ ਘਤਮ੍)|
माषाणामात्मगुप्ताया बीजानामाढकं नवम्||३३|| जीवकर्षभकौ वीरां मेदामृद्धिं शतावरीम्| मधुकं चाश्वगन्धां च साध्येत् कुडवोन्मिताम्||३४|| रसे तस्मिन् घृतप्रस्थं गव्यं दशगुणं पयः| विदारीणां रसप्रस्थं प्रस्थमिक्षुरसस्य च||३५|| दत्त्वा मृद्वग्निना साध्यं सिद्धं सर्पिर्निधापयेत्| शर्करायास्तुगाक्षीर्याः क्षौद्रस्य च पृथक् पृथक्||३६|| भागांश्चतुष्पलांस्तत्र पिप्पल्याश्चावपेत् पलम्| पलं पूर्वमतो लीढ्वा ततोऽन्नमुपयोजयेत्||३७|| य इच्छेदक्षयं शुक्रं शेफसश्चोत्तमं बलम्|३८| (इति वाजीकरणं घृतम्)|
🔊 Audio coming soon
ਦ੍ਵਿਤੀਯਪ੍ਰਯੋਗੇ ਰਸੇ ਇਤਿ ਕ੍ਵਾਥੇ||੩੩-੩੭||-
Adhikarana 8 (38-41) · Śloka 41
ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਮਾਸਵਿਦਲਾਸ੍ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰੀ ਪਯੋ ਘਤਮ੍||੩੮|| ਗੋਧੂਮਚੂਰ੍ਣਸਸ੍ਠਾਨਿ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਯੁਤ੍ਕਾਰਿਕਾਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਾਂ ਨਾਤਿਪਕ੍ਵਾਂ ਮਦਿਤਾਂ ਕੌਕ੍ਕੁਟੇ ਮਧੁਰੇ ਰਸੇ||੩੯|| ਸੁਗਨ੍ਧੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪੇਦੁਸ੍ਣੇ ਯਥਾ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰੀਭਵੇਦ੍ਰਸਃ| ਏਸ ਪਿਣ੍ਡਰਸੋ ਵਸ੍ਯਃ ਪੌਸ੍ਟਿਕੋ ਬਲਵਰ੍ਧਨਃ||੪੦|| ਅਨੇਨਾਸ਼੍ਵ ਇਵੋਦੀਰ੍ਣੋ ਬਲੀ ਲਿਙ੍ਗਂ ਸਮਰ੍ਪਯੇਤ੍| ਸ਼ਿਖਿਤਿਤ੍ਤਿਰਿਹਂਸਾਨਾਮੇਵਂ ਪਿਣ੍ਡਰਸੋ ਮਤਃ| ਬਲਵਰ੍ਣਸ੍ਵਰਕਰਃ ਪੁਮਾਂਸ੍ਤੇਨ ਵਸਾਯਤੇ||੪੧|| (ਇਤਿ ਵਾਜੀਕਰਣਪਿਣ੍ਡਰਸਾਃ )|
शर्करा माषविदलास्तुगाक्षीरी पयो घृतम्||३८|| गोधूमचूर्णषष्ठानि सर्पिष्युत्कारिकां पचेत्| तां नातिपक्वां मृदितां कौक्कुटे मधुरे रसे||३९|| सुगन्धे प्रक्षिपेदुष्णे यथा सान्द्रीभवेद्रसः| एष पिण्डरसो वृष्यः पौष्टिको बलवर्धनः||४०|| अनेनाश्व इवोदीर्णो बली लिङ्गं समर्पयेत्| शिखितित्तिरिहंसानामेवं पिण्डरसो मतः| बलवर्णस्वरकरः पुमांस्तेन वृषायते||४१|| (इति वाजीकरणपिण्डरसाः )|
🔊 Audio coming soon
ਉਤ੍ਕਾਰਿਕਾ ਮੂਸਿਕੋਤ੍ਕਰਾਕਾਰਾ (?)| ਸ਼ਿਖਿਤਿਤ੍ਤਿਰਿਹਂਸਾਨਾਂ ਪਿਣ੍ਡਰਸੈਰ੍ਵ੍ਯਸ੍ਤਸਮਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਪਿਣ੍ਡਰਸਾਃ||੩੮-੪੧||
Adhikarana 9 (42-49) · Śloka 49
ਘਤਂ ਮਾਸਾਨ੍ ਸਬਸ੍ਤਾਣ੍ਡਾਨ੍ ਸਾਧਯੇਨ੍ਮਾਹਿਸੇ ਰਸੇ| ਭਰ੍ਜਯੇਤ੍ਤਂ ਰਸਂ ਪੂਤਂ ਫਲਾਮ੍ਲਂ ਨਵਸਰ੍ਪਿਸਿ||੪੨|| ਈਸਤ੍ਸਲਵਣਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਧਾਨ੍ਯਜੀਰਕਨਾਗਰੈਃ| ਏਸ ਵਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਬਲ੍ਯਸ਼੍ਚ ਬਂਹਣਸ਼੍ਚ ਰਸੋਤ੍ਤਮਃ||੪੩|| (ਇਤਿ ਵਸ੍ਯਮਾਹਿਸਰਸਃ)| ਚਟਕਾਂਸ੍ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਰਸੇ ਤਿਤ੍ਤਿਰੀਨ੍ ਕੌਕ੍ਕੁਟੇ ਰਸੇ| ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਨ੍ ਬਾਰ੍ਹਿਣਰਸੇ ਹਾਂਸੇ ਬਾਰ੍ਹਿਣਮੇਵ ਚ||੪੪|| ਨਵਸਰ੍ਪਿਸਿ ਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾਨ੍ ਫਲਾਮ੍ਲਾਨ੍ ਕਾਰਯੇਦ੍ਰਸਾਨ੍| ਮਧੁਰਾਨ੍ ਵਾ ਯਥਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਗਨ੍ਧਾਢ੍ਯਾਨ੍ ਬਲਵਰ੍ਧਨਾਨ੍||੪੫|| (ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਵਸ੍ਯਰਸਾਃ)| ਤਪ੍ਤਿਂ ਚਟਕਮਾਂਸਾਨਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਯੋਨੁਪਿਬੇਤ੍ ਪਯਃ| ਨ ਤਸ੍ਯ ਲਿਙ੍ਗਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸ਼ੁਕ੍ਰਕ੍ਸਯੋ ਨਿਸ਼ਿ||੪੬|| (ਇਤਿ ਵਸ੍ਯਮਾਂਸਮ੍)| ਮਾਸਯੂਸੇਣ ਯੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਘਤਾਢ੍ਯਂ ਸਸ੍ਟਿਕੌਦਨਮ੍| ਪਯਃ ਪਿਬਤਿ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਸ ਕਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਵੇਗਵਾਨ੍||੪੭|| (ਇਤਿ ਵਸ੍ਯਮਾਸਯੋਗਃ)| ਨ ਨਾ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਰਾਤ੍ਰਿਸੁ ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਤਬ੍ਧੇਨ ਸ਼ੇਫਸਾ| ਤਪ੍ਤਃ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਾਂਸਾਨਾ ਭਸ੍ਟਾਨਾਂ ਨਕ੍ਰਰੇਤਸਿ||੪੮|| (ਇਤਿ ਵਸ੍ਯਃ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਾਂਸਪ੍ਰਯੋਗਃ)| ਨਿਃਸ੍ਰਾਵ੍ਯ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਣ੍ਡਰਸਂ ਭਸ੍ਟਂ ਸਰ੍ਪਿਸਿ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਹਂਸਬਰ੍ਹਿਣਦਕ੍ਸਾਣਾਮੇਵਮਣ੍ਡਾਨਿ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍||੪੯|| (ਇਤਿ ਵਸ੍ਯੋਣ੍ਡਰਸਃ)|
घृतं माषान् सबस्ताण्डान् साधयेन्माहिषे रसे| भर्जयेत्तं रसं पूतं फलाम्लं नवसर्पिषि||४२|| ईषत्सलवणं युक्तं धान्यजीरकनागरैः| एष वृष्यश्च बल्यश्च बृंहणश्च रसोत्तमः||४३|| (इति वृष्यमाहिषरसः)| चटकांस्तित्तिरिरसे तित्तिरीन् कौक्कुटे रसे| कुक्कुटान् बार्हिणरसे हांसे बार्हिणमेव च||४४|| नवसर्पिषि सन्तप्तान् फलाम्लान् कारयेद्रसान्| मधुरान् वा यथासात्म्यं गन्धाढ्यान् बलवर्धनान्||४५|| (इत्यन्ये वृष्यरसाः)| तृप्तिं चटकमांसानां गत्वा योऽनुपिबेत् पयः| न तस्य लिङ्गशैथिल्यं स्यान्न शुक्रक्षयो निशि||४६|| (इति वृष्यमांसम्)| माषयूषेण यो भुक्त्वा घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| पयः पिबति रात्रिं स कृत्स्नां जागर्ति वेगवान्||४७|| (इति वृष्यमाषयोगः)| न ना स्वपिति रात्रिषु नित्यस्तब्धेन शेफसा| तृप्तः कुक्कुटमांसाना भृष्टानां नक्ररेतसि||४८|| (इति वृष्यः कुक्कुटमांसप्रयोगः)| निःस्राव्य मत्स्याण्डरसं भृष्टं सर्पिषि भक्षयेत्| हंसबर्हिणदक्षाणामेवमण्डानि भक्षयेत्||४९|| (इति वृष्योऽण्डरसः)|
🔊 Audio coming soon
ਨਿਸ਼ੀਤ੍ਯਨੇਨ ਸਕਲਨਿਸ਼ਾਮੈਥੁਨੇਪਿਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ| ਹਂਸੇਤ੍ਯਾਦਿ ਹਂਸਬਰ੍ਹਿਦਕ੍ਸਾਣਾਮਣ੍ਡਪ੍ਰਯੋਗਾ ਯਦ੍ਯਪਿ ਭਿਨ੍ਨਾਃ, ਤਥਾਪਿ ਪ੍ਰਯੋਗਾਪੇਕ੍ਸਯਾ ਏਕ ਏਵਾਯਂ ਪ੍ਰਯੋਗਃ| ਏਵਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੋਕ੍ਤਾਃ ਹਂਸਬਰ੍ਹਿਦਕ੍ਸਾਣਾਮੇਕਪ੍ਰਯੋਗੇਣ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਪ੍ਰਯੋਗਾਃ ਪੂਰ੍ਯਨ੍ਤੇ||੪੨-੪੯||-
Adhikarana 10 (50-51) · Śloka 51
ਭਵਤਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ- ਸ੍ਰੋਤਃਸੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਸ੍ਵਮਲੇ ਸ਼ਰੀਰੇ ਵਸ੍ਯਂ ਯਦਾ ਨਾ ਮਿਤਮਤ੍ਤਿ ਕਾਲੇ| ਵਸਾਯਤੇ ਤੇਨ ਪਰਂ ਮਨੁਸ੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਬਂਹਣਂ ਚੈਵ ਬਲਪ੍ਰਦਂ ਚ||੫੦|| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੁਰਾ ਸ਼ੋਧਨਮੇਵ ਕਾਰ੍ਯਂ ਬਲਾਨੁਰੂਪਂ ਨ ਹਿ ਵਸ੍ਯਯੋਗਾਃ| ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਹੇ ਮਲਿਨੇ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਲਿਸ੍ਟੇ ਯਥਾ ਵਾਸਸਿ ਰਾਗਯੋਗਾਃ||੫੧||
भवतश्चात्र- स्रोतःसु शुद्धेष्वमले शरीरे वृष्यं यदा ना मितमत्ति काले| वृषायते तेन परं मनुष्यस्तद्बृंहणं चैव बलप्रदं च||५०|| तस्मात् पुरा शोधनमेव कार्यं बलानुरूपं न हि वृष्ययोगाः| सिध्यन्ति देहे मलिने प्रयुक्ताः क्लिष्टे यथा वाससि रागयोगाः||५१||
🔊 Audio coming soon
ਵਸ੍ਯਯੋਗਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹੈਰੇਵ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਇਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਸ੍ਰੋਤਃਸ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਿਤਮਿਤਿ ਮਾਤ੍ਰਾਵਤ੍| ਕ੍ਲਿਸ੍ਟੇ ਇਤਿ ਮ੍ਲਾਨੇ||੫੦-੫੧||
Adhikarana 11 (52-53) · Śloka 53
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕੌ- ਵਾਜੀਕਰਣਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਕ੍ਸੇਤ੍ਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਯਸ੍ਯ ਚੈਵ ਯਾ| ਯੇ ਦੋਸਾ ਨਿਰਪਤ੍ਯਾਨਾਂ ਗੁਣਾਃ ਪੁਤ੍ਰਵਤਾਂ ਚ ਯੇ||੫੨|| ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ ਸਂਯੋਗਾ ਵੀਰ੍ਯਾਪਤ੍ਯਵਿਵਰ੍ਧਨਾਃ| ਉਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਰਮੂਲੀਯੇ ਪਾਦੇ ਪੁਸ੍ਟਿਬਲਪ੍ਰਦਾਃ||੫੩||
तत्र श्लोकौ- वाजीकरणसामर्थ्यं क्षेत्रं स्त्री यस्य चैव या| ये दोषा निरपत्यानां गुणाः पुत्रवतां च ये||५२|| दश पञ्च च संयोगा वीर्यापत्यविवर्धनाः| उक्तास्ते शरमूलीये पादे पुष्टिबलप्रदाः||५३||
🔊 Audio coming soon
ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਯਸ੍ਯ ਚੈਵ ਯੇਤਿ ਯਸ੍ਯ ਯਾ ਵਸ੍ਯੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੫੨-੫੩||
Adhikarana puShpikA · Śloka 1
ਇਤ੍ਯਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਕਤੇ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚਰਕਪ੍ਰਤਿਸਂਸ੍ਕਤੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸ੍ਥਾਨੇ ਵਾਜੀਕਰਣਾਧ੍ਯਾਯੇ ਸਂਯੋਗਸ਼ਰਮੂਲੀਯੋ ਨਾਮ ਵਾਜੀਕਰਣਪਾਦਃ ਪ੍ਰਥਮਃ||੧||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने वाजीकरणाध्याये संयोगशरमूलीयो नाम वाजीकरणपादः प्रथमः||१||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਚਕ੍ਰਪਾਣਿਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਚਰਕਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯਟੀਕਾਯਾਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਦੀਪਿਕਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਵਾਜੀਕਰਣਾਧ੍ਯਾਯੇ ਸਂਯੋਗਸ਼ਰਮੂਲੀਯੋ ਨਾਮ ਵਾਜੀਕਰਣਪਾਦਃ ਪ੍ਰਥਮਃ||੧||