Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതഃ സംയോഗശരമൂലീയം വാജീകരണപാദം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧||
ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
View original
अथातः संयोगशरमूलीयं वाजीकरणपादं व्याख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
സ്വസ്ഥോജസ്കരത്വസാമാന്യാത് രസായനമനു വാജീകരണം വാച്യം, തത്രാപി വാജീകരണേ പ്രവൃത്ത്യുപദര്ശകപ്രകരണയുക്തത്വാദാദൌ സംയോഗശരമൂലീയ ഉച്യതേ| സംയോഗഃ ശരമൂലാനാമസ്മിന്നസ്തീതി സംയോഗശരമൂലീയഃ||൧-൨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 4
വാജീകരണമന്വിച്ഛേത് പുരുഷോ നിത്യമാത്മവാന്|
തദായത്തൌ ഹി ധര്മാര്ഥൌ പ്രീതിശ്ച യശ ഏവ ച||൩||
പുത്രസ്യായതനം ഹ്യേതദ്ഗുണാശ്ചൈതേ സുതാശ്രയാഃ|൪|
View original
वाजीकरणमन्विच्छेत् पुरुषो नित्यमात्मवान्|
तदायत्तौ हि धर्मार्थौ प्रीतिश्च यश एव च||३||
पुत्रस्यायतनं ह्येतद्गुणाश्चैते सुताश्रयाः|४|
അവാജീ വാജീവാത്യര്ഥം മൈഥുനേ ശക്തഃ ക്രിയതേ യേന തദ്വാജീകരണമ്| ഉക്തം ഹി- “വാജീവാതിബലോ യേന യാത്യപ്രതിഹതഃ സ്ത്രിയമ്” ഇത്യാദി| അന്വിച്ഛേദിതി രസായനാന്മഹാഫലാത് തദപേക്ഷയാऽല്പഫലം വാജീകരണം പശ്ചാദിച്ഛേത്| പുരുഷ ഇതി പദേന തരുണപുരുഷഗ്രാഹിണാ ബാലവൃദ്ധൌ നിഷിദ്ധവ്യവായൌ നിരാകരോതി| ഉക്തം ഹി- “അതിബാലോ ഹ്യസമ്പൂര്ണസര്വധാതുഃ സ്ത്രിയോ വ്രജന്| ഉപതപ്യേത സഹസാ തഡാഗമിവ കാജലമ്|| ശുഷ്കം രൂക്ഷം യഥാ കാഷ്ഠം ജന്തുജഗ്ധം വിജര്ജരമ്| സ്പൃഷ്ടമാശു വിശീര്യേത തഥാ വൃദ്ധഃ സ്ത്രിയോ വ്രജന്” ഇതി| നിത്യമിത്യനേന ന രസായനവത് സകൃത്പ്രയോഗോ വൃഷ്യസ്യ, കിന്ത്വാഹാരവത് സര്വദോപയോഗ ഇതി ദര്ശയതി| ആത്മവാനിത്യനേന ദുരാത്മനോ വൃഷ്യകരണം നിഷേധതി, സ ഹി വൃഷ്യോപയോഗാദുപചിതധാതുഃ സന്നഗമ്യാഗമനമപി കുര്യാത്| ധര്മാദയോ വൃഷയായത്താ ഏവ യഥാ ഭവന്തി തദാഹ- പുത്രസ്യേത്യാദി| ആയതനം കാരണമ്| ഏതേ ഗുണാ ഇതി ധര്മാദയഃ; വൃഷ്യപ്രയോഗജനിതഃ പുത്രോ ധര്മാദീന് പിതുഃ സമ്പാദയതീത്യര്ഥഃ| വാജീകരണസേവയാ ചേഹ യുക്ത്യൈവ ഋതുകാലേ ച മൈഥുനം പ്രാധാന്യേനാഭിപ്രേതം, തേന തിസ്രൈഷണീയേ ത്രയ ഉപസ്തമ്ഭാഃ (സൂ.അ.൧൧) ഇത്യാദിഗ്രന്ഥേന ബ്രഹ്മചര്യം യദുക്തം, തദ് ഋതുകാലേ യഥാവിധികൃതമൈഥുനാപ്രതിഷേധകമിതി ന വിരോധഃ||൩||-
Adhikarana 3 (4-7) · Śloka 8
വാജീകരണമഗ്ര്യം ച ക്ഷേത്രം സ്ത്രീ യാ പ്രഹര്ഷിണീ||൪||
ഇഷ്ടാ ഹ്യോകൈകശോऽപ്യര്ഥാ പരം പ്രീതികരാ സ്മൃതാഃ|
കിം പുനഃ സ്ത്രീശരീരേ യേ സങ്ഘാതേന പ്രതിഷ്ഠിതാഃ||൫||
(സങ്ഘാതോ ഹീന്ദ്രിയാര്ഥാനാം സ്ത്രീഷു നാന്യത്ര വിദ്യതേ)|
സ്ത്ര്യാശ്രയോ ഹീന്ദ്രിയാര്ഥോ യഃ സ പ്രീതിജനനോऽധികമ്|
സ്ത്രീഷു പ്രീതിര്വിശേഷേണ സ്ത്രീഷ്വപത്യം പ്രതിഷ്ഠിതമ്||൬||
ധര്മാര്ഥൌ സ്ത്രീഷു ലക്ഷ്മീശ്ച സ്ത്രീഷു ലോകാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ|
സുരൂപാ യൌവനസ്ഥാ യാ ലക്ഷണൈര്യാ വിഭൂഷിതാ||൭||
യാ വശ്യാ ശിക്ഷിതാ യാ ച സാ സ്ത്രീ വൃഷ്യതമാ മതാ|൮|
View original
वाजीकरणमग्र्यं च क्षेत्रं स्त्री या प्रहर्षिणी||४||
इष्टा ह्योकैकशोऽप्यर्था परं प्रीतिकरा स्मृताः|
किं पुनः स्त्रीशरीरे ये सङ्घातेन प्रतिष्ठिताः||५||
(सङ्घातो हीन्द्रियार्थानां स्त्रीषु नान्यत्र विद्यते)|
स्त्र्याश्रयो हीन्द्रियार्थो यः स प्रीतिजननोऽधिकम्|
स्त्रीषु प्रीतिर्विशेषेण स्त्रीष्वपत्यं प्रतिष्ठितम्||६||
धर्मार्थौ स्त्रीषु लक्ष्मीश्च स्त्रीषु लोकाः प्रतिष्ठिताः|
सुरूपा यौवनस्था या लक्षणैर्या विभूषिता||७||
या वश्या शिक्षिता या च सा स्त्री वृष्यतमा मता|८|
സര്വവാജീകരണേഭ്യഃ പ്രധാനരൂപം വാജീകരണമാഹ- വാജീത്യാദി| ക്ഷേത്രമിവ ക്ഷേത്രം, തത്ര ശുക്രരൂപബീജപ്രരോഹണാത്| അര്ഥാ ഇതി ശബ്ദാദയഃ, തേ ച സ്ത്രീഗതാധരരസ-കലവിങ്കരുത-രൂപാദയഃ പ്രസിദ്ധാ ഏവ| ധര്മാര്ഥൌ സ്ത്രീഷ്വിതി സഹൈവ പത്ന്യാ ധര്മശ്ചര്യ ഇത്യാദ്യുപദേശാദ്ധര്മഃ, തഥാऽനുരക്താ ഗൃഹിണീ അര്ഥരക്ഷണാദി കരോതീത്യര്ഥ ഇത്യര്ഥഃ| സ്ത്രിയാ ലക്ഷ്മ്യാഃ സംയോഗേ ധനസമ്പദ്ഭവതീതി സ്ത്രീഷു ലക്ഷ്മീഃ പ്രതിഷ്ഠിതേത്യര്ഥഃ| വശ്യാ ആയത്താ| ശിക്ഷിതേതി കാമശാസ്ത്രോക്തഗീതവാദിത്രലാസ്യാദിചതുഃഷഷ്ടികലാശിക്ഷിതാ||൪-൭||-
Adhikarana 4 (8-15) · Śloka 16
നാനാഭക്ത്യാ തു ലോകസ്യ ദൈവയോഗാച്ച യോഷിതാമ്||൮||
തം തം പ്രാപ്യ വിവര്ധന്തേ നരം രൂപാദയോ ഗുണാഃ|
വയോരൂപവചോഹാവൈര്യാ യസ്യ പരമാങ്ഗനാ||൯||
പ്രവിശത്യാശു ഹൃദയം ദൈവാദ്വാ കര്മണോऽപി വാ|
ഹൃദയോത്സവരൂപാ യാ യാ സമാനമനഃശയാ||൧൦||
സമാനസത്ത്വാ യാ വശ്യാ യാ യസ്യ പ്രീയതേ പ്രിയൈഃ|
യാ പാശഭൂതാ സര്വേഷാമിന്ദ്രിയാണാം പരൈര്ഗുണൈഃ||൧൧||
യയാ വിയുക്തോ നിസ്ത്രീകമരതിര്മന്യതേ ജഗത്|
യസ്യാ ഋതേ ശരീരം നാ ധത്തേ ശൂന്യമിവേന്ദ്രിയൈഃ||൧൨||
ശോകോദ്വേഗാരതിഭയൈര്യാം ദൃഷ്ട്വാ നാഭിഭൂയതേ|
യാതി യാം പ്രാപ്യ വിസ്രമ്ഭം ദൃഷ്ട്വാ ഹൃഷ്യത്യതീവ യാമ്||൧൩||
അപൂര്വാമിവ യാം യാതി നിത്യം ഹര്ഷാതിവേഗതഃ|
ഗത്വാ ഗത്വാऽപി ബഹുശോ യാം തൃപ്തിം നൈവ ഗച്ഛതി||൧൪||
സാ സ്ത്രീ വൃഷ്യതമാ തസ്യ നാനാഭാവാ ഹി മാനവാഃ|
അതുല്യഗോത്രാം വൃഷ്യാം ച പ്രഹൃഷ്ടാം നിരുപദ്രവാമ്||൧൫||
ശുദ്ധസ്നാതാം വ്രജേന്നാരീമപത്യാര്ഥീ നിരാമയഃ|൧൬|
View original
नानाभक्त्या तु लोकस्य दैवयोगाच्च योषिताम्||८||
तं तं प्राप्य विवर्धन्ते नरं रूपादयो गुणाः|
वयोरूपवचोहावैर्या यस्य परमाङ्गना||९||
प्रविशत्याशु हृदयं दैवाद्वा कर्मणोऽपि वा|
हृदयोत्सवरूपा या या समानमनःशया||१०||
समानसत्त्वा या वश्या या यस्य प्रीयते प्रियैः|
या पाशभूता सर्वेषामिन्द्रियाणां परैर्गुणैः||११||
यया वियुक्तो निस्त्रीकमरतिर्मन्यते जगत्|
यस्या ऋते शरीरं ना धत्ते शून्यमिवेन्द्रियैः||१२||
शोकोद्वेगारतिभयैर्यां दृष्ट्वा नाभिभूयते|
याति यां प्राप्य विस्रम्भं दृष्ट्वा हृष्यत्यतीव याम्||१३||
अपूर्वामिव यां याति नित्यं हर्षातिवेगतः|
गत्वा गत्वाऽपि बहुशो यां तृप्तिं नैव गच्छति||१४||
सा स्त्री वृष्यतमा तस्य नानाभावा हि मानवाः|
अतुल्यगोत्रां वृष्यां च प्रहृष्टां निरुपद्रवाम्||१५||
शुद्धस्नातां व्रजेन्नारीमपत्यार्थी निरामयः|१६|
രൂപാദിവ്യതിരേകേണാപി കാചിത് കസ്യചിത് കര്മവശാദ്വൃഷ്യാ സ്ത്രീ ഭവതീതി ദര്ശയന്നാഹ- നാനേത്യാദി| ദൈവയോഗാദിതി പ്രാക്തനകര്മവശാത്| വിവര്ധന്ത ഇതി വൃഷ്യത്വം സമ്പാദയന്തി| ഹാവോ നരം പ്രതി സ്ത്രീണാം ശൃങ്ഗാരചേഷ്ടാവിശേഷഃ| ഉക്തം ച ഭരതേന- “പ്രകാശരൂപകം സത്ത്വം സത്ത്വോത്പ്ലവാഃ സമുദ്ഗതാഃ| തേഭ്യോ ഹാവാദിനിഷ്പത്തിരിത്യാഹുഃ പരമര്ഷയഃ” ഇതി| ദൈവാദിതി പ്രാക്തനകര്മണഃ| കര്മണ ഇതി ഐഹികാദ്വശീകരണാദികര്മണഃ| മനഃശയഃ കാമഃ| പാശഭൂതേതി മന-ഇന്ദ്രിയബന്ധഹേതുത്വാത്| ‘നാനാഭാവാ ഹി മാനവാഃ’ ഇത്യനേന രൂപാദിഗുണയോഗേന (ന) സര്വപുരുഷാന് പ്രതി സ്ത്രീണാം പ്രിയത്വമിതി ദര്ശയതി||൮-൧൫||-
Adhikarana 5 (16-23) · Śloka 24
അച്ഛായശ്ചൈകശാഖശ്ച നിഷ്ഫലശ്ച യഥാ ദ്രുമഃ||൧൬||
അനിഷ്ടഗന്ധശ്ചൈകശ്ച നിരപത്യസ്തഥാ നരഃ|
ചിത്രദീപഃ സരഃ ശുഷ്കമധാതുര്ധാതുസന്നിഭഃ||൧൭||
നിഷ്പ്രജസ്തൃണപൂലീതി മന്തവ്യഃ പുരുഷാകൃതിഃ|
അപ്രതിഷ്ഠശ്ച നഗ്നശ്ച ശൂന്യശ്ചൈകേന്ദ്രിയശ്ച നാ||൧൮||
മന്തവ്യോ നിഷ്ക്രിയശ്ചൈവ യസ്യാപത്യം ന വിദ്യതേ|
ബഹുമൂര്തിര്ബഹുമുഖോ ബഹുവ്യൂഹോ ബഹുക്രിയഃ||൧൯||
ബഹുചക്ഷുര്ബഹുജ്ഞാനോ ബഹ്വാത്മാ ച ബഹുപ്രജഃ|
മങ്ഗല്യേऽയം പ്രശസ്യോऽയം ധന്യോऽയം വീര്യവാനയമ്||൨൦||
ബഹുശാഖോऽയമിതി ച സ്തൂയതേ നാ ബഹുപ്രജഃ|
പ്രീതിര്ബലം സുഖം വൃത്തിര്വിസ്താരോ വിപുലം കുലമ്||൨൧||
യശോ ലോകാഃ സുഖോദര്കാസ്തുഷ്ടിശ്ചാപത്യസംശ്രിതാഃ|
തസ്മാദപത്യമന്വിച്ഛന് ഗുണാംശ്ചാപത്യസംശ്രിതാന്||൨൨||
വാജീകരണനിത്യഃ സ്യാദിച്ഛന് കാമസുഖാനി ച|
ഉപഭോഗസുഖാന് സിദ്ധാന് വീര്യാപത്യവിവര്ധനാന്||൨൩||
വാജീകരണസംയോഗാന് പ്രവക്ഷ്യാമ്യത ഉത്തരമ്|൨൪|
View original
अच्छायश्चैकशाखश्च निष्फलश्च यथा द्रुमः||१६||
अनिष्टगन्धश्चैकश्च निरपत्यस्तथा नरः|
चित्रदीपः सरः शुष्कमधातुर्धातुसन्निभः||१७||
निष्प्रजस्तृणपूलीति मन्तव्यः पुरुषाकृतिः|
अप्रतिष्ठश्च नग्नश्च शून्यश्चैकेन्द्रियश्च ना||१८||
मन्तव्यो निष्क्रियश्चैव यस्यापत्यं न विद्यते|
बहुमूर्तिर्बहुमुखो बहुव्यूहो बहुक्रियः||१९||
बहुचक्षुर्बहुज्ञानो बह्वात्मा च बहुप्रजः|
मङ्गल्येऽयं प्रशस्योऽयं धन्योऽयं वीर्यवानयम्||२०||
बहुशाखोऽयमिति च स्तूयते ना बहुप्रजः|
प्रीतिर्बलं सुखं वृत्तिर्विस्तारो विपुलं कुलम्||२१||
यशो लोकाः सुखोदर्कास्तुष्टिश्चापत्यसंश्रिताः|
तस्मादपत्यमन्विच्छन् गुणांश्चापत्यसंश्रितान्||२२||
वाजीकरणनित्यः स्यादिच्छन् कामसुखानि च|
उपभोगसुखान् सिद्धान् वीर्यापत्यविवर्धनान्||२३||
वाजीकरणसंयोगान् प्रवक्ष्याम्यत उत्तरम्|२४|
സമ്പ്രതി വൃഷ്യപ്രയോഗസാധ്യസ്യ പുത്രസ്യോപാദേയതാം ദര്ശയന്നാഹ- അച്ഛായ ഇത്യാദി| ഏകശാഖ ഇതി ഏകസ്വരൂപ ഇത്യര്ഥഃ| ചിത്രലിഖിതോ ദീപശ്ചിത്രദീപഃ| അധാതുര്ധാതുസന്നിഭ ഇതി അസുവര്ണാദിരൂപഃ സുവര്ണാദിവദാഭാസതേ യോ ജാതുഷകങ്കണാദിഃ| പൂലീ നപുംസകധര്മിത്വാത്| തൃണപൂലീ പുരുഷാകൃതിരിതി ഭാഷയാ പുരുഷാര്ഥക്രിയാവിരഹിത്വം ദര്ശയതി| കാമസുഖാനി ചേത്യനേന പുത്രോത്പാദാരിക്തം നാതിശ്ലാഘ്യം ഫലം ദര്ശയതി| കാമസുഖാനി ഹി ഐഹികാന്യേവ പരം ന പുത്രവദുഭയലോകോപകാരകാണി| ഉപഭോഗേ മൈഥുനേ സുഖം കുര്വന്തീത്യുപഭോഗസുഖാഃ; കിംവാ, ഉപഭോക്തും സുഖാ ഉപഭോഗസുഖാഃ| വീര്യം ശുക്രമ്||൧൬-൨൩||-
Adhikarana 6 (24-32) · Śloka 33
ശരമൂലേക്ഷുമൂലാനി കാണ്ഡേക്ഷുഃ സേക്ഷുവാലികാ||൨൪||
ശതാവരീ പയസ്യാ ച വിദാരീ കണ്ടകാരികാ|
ജീവന്തീ ജീവകോ മേദാ വീരാ ചര്ഷഭകോ ബലാ||൨൫||
ഋദ്ധിര്ഗോക്ഷുരകം രാസ്നാ സാത്മഗുപ്താ പുനര്നവാ|
ഏഷാം ത്രിപലികാന് ഭാഗാന് മാഷാണാമാഢകം നവമ്||൨൬||
വിപാചയേജ്ജലദ്രോണേ ചതുര്ഭാഗം ച ശേഷയേത്|
തത്ര പേഷ്യാണി മധുകം ദ്രാക്ഷാ ഫല്ഗൂനി പിപ്പലീ||൨൭||
ആത്മഗുപ്താ മധുകാനി ഖര്ജൂരാണി ശതാവരീ|
വിദാര്യാമലകേക്ഷൂണാം രസസ്യ ച പൃഥക് പൃഥക്||൨൮||
സര്പിഷശ്ചാഢകം ദദ്യാത് ക്ഷീരദ്രോണം ച തദ്ഭിഷക്|
സാധയേദ്ഘൃതശേഷം ച സുപൂതം യോജയേത് പുനഃ||൨൯||
ശര്കരായാസ്തുഗാക്ഷീര്യാശ്ചൂര്ണൈഃ പ്രസ്ഥോന്മിതൈഃ പൃഥക്|
പലൈശ്ചതുര്ഭിര്മാഗധ്യാഃ പലേന മരിചസ്യ ച||൩൦||
ത്വഗേലാകേശരാണാം ച ചൂര്ണൈരര്ധപലോന്മിതൈഃ|
മധുനഃ കുഡവാഭ്യാം ച ദ്വാഭ്യാം തത്കാരയേദ്ഭിഷക്||൩൧||
പലികാ ഗുലികാസ്ത്യാനാസ്താ യഥാഗ്നി പ്രയോജയേത്|
ഏഷ വൃഷ്യഃ പരം യോഗോ ബൃംഹണോ ബലവര്ധനഃ||൩൨||
അനേനാശ്വ ഇവോദീര്ണോ ബലീ ലിങ്ഗം സമര്പയേത്|൩൩|
(ഇതി ബൃംഹണീഗുടികാ)|
View original
शरमूलेक्षुमूलानि काण्डेक्षुः सेक्षुवालिका||२४||
शतावरी पयस्या च विदारी कण्टकारिका|
जीवन्ती जीवको मेदा वीरा चर्षभको बला||२५||
ऋद्धिर्गोक्षुरकं रास्ना सात्मगुप्ता पुनर्नवा|
एषां त्रिपलिकान् भागान् माषाणामाढकं नवम्||२६||
विपाचयेज्जलद्रोणे चतुर्भागं च शेषयेत्|
तत्र पेष्याणि मधुकं द्राक्षा फल्गूनि पिप्पली||२७||
आत्मगुप्ता मधुकानि खर्जूराणि शतावरी|
विदार्यामलकेक्षूणां रसस्य च पृथक् पृथक्||२८||
सर्पिषश्चाढकं दद्यात् क्षीरद्रोणं च तद्भिषक्|
साधयेद्घृतशेषं च सुपूतं योजयेत् पुनः||२९||
शर्करायास्तुगाक्षीर्याश्चूर्णैः प्रस्थोन्मितैः पृथक्|
पलैश्चतुर्भिर्मागध्याः पलेन मरिचस्य च||३०||
त्वगेलाकेशराणां च चूर्णैरर्धपलोन्मितैः|
मधुनः कुडवाभ्यां च द्वाभ्यां तत्कारयेद्भिषक्||३१||
पलिका गुलिकास्त्यानास्ता यथाग्नि प्रयोजयेत्|
एष वृष्यः परं योगो बृंहणो बलवर्धनः||३२||
अनेनाश्व इवोदीर्णो बली लिङ्गं समर्पयेत्|३३|
(इति बृंहणीगुटिका)|
കാണ്ഡേക്ഷുഃ ബൃഹദിക്ഷുഃ| ഇക്ഷുവാലികാ ഖഗ്ഗാലികാ| പയസ്യാ ക്ഷീരവിദാരീ| വീരാ ക്ഷീരകാകോലീ| ഫല്ഗുഃ കാഷ്ഠോദുമ്ബരികാ| ശതാവരീത്യന്തേന കല്കച്ഛേദഃ| വംശരോചനാ തുഗാക്ഷീരീ, അന്യേ വംശരോചനാനുകാരി പാര്ഥിവദ്രവ്യം താലധീതി വദന്തി| സ്ത്യാനാ ഇതി ഘനാഃ||൨൪-൩൨||-
Adhikarana 7 (33-37) · Śloka 38
മാഷാണാമാത്മഗുപ്തായാ ബീജാനാമാഢകം നവമ്||൩൩||
ജീവകര്ഷഭകൌ വീരാം മേദാമൃദ്ധിം ശതാവരീമ്|
മധുകം ചാശ്വഗന്ധാം ച സാധ്യേത് കുഡവോന്മിതാമ്||൩൪||
രസേ തസ്മിന് ഘൃതപ്രസ്ഥം ഗവ്യം ദശഗുണം പയഃ|
വിദാരീണാം രസപ്രസ്ഥം പ്രസ്ഥമിക്ഷുരസസ്യ ച||൩൫||
ദത്ത്വാ മൃദ്വഗ്നിനാ സാധ്യം സിദ്ധം സര്പിര്നിധാപയേത്|
ശര്കരായാസ്തുഗാക്ഷീര്യാഃ ക്ഷൌദ്രസ്യ ച പൃഥക് പൃഥക്||൩൬||
ഭാഗാംശ്ചതുഷ്പലാംസ്തത്ര പിപ്പല്യാശ്ചാവപേത് പലമ്|
പലം പൂര്വമതോ ലീഢ്വാ തതോऽന്നമുപയോജയേത്||൩൭||
യ ഇച്ഛേദക്ഷയം ശുക്രം ശേഫസശ്ചോത്തമം ബലമ്|൩൮|
(ഇതി വാജീകരണം ഘൃതമ്)|
View original
माषाणामात्मगुप्ताया बीजानामाढकं नवम्||३३||
जीवकर्षभकौ वीरां मेदामृद्धिं शतावरीम्|
मधुकं चाश्वगन्धां च साध्येत् कुडवोन्मिताम्||३४||
रसे तस्मिन् घृतप्रस्थं गव्यं दशगुणं पयः|
विदारीणां रसप्रस्थं प्रस्थमिक्षुरसस्य च||३५||
दत्त्वा मृद्वग्निना साध्यं सिद्धं सर्पिर्निधापयेत्|
शर्करायास्तुगाक्षीर्याः क्षौद्रस्य च पृथक् पृथक्||३६||
भागांश्चतुष्पलांस्तत्र पिप्पल्याश्चावपेत् पलम्|
पलं पूर्वमतो लीढ्वा ततोऽन्नमुपयोजयेत्||३७||
य इच्छेदक्षयं शुक्रं शेफसश्चोत्तमं बलम्|३८|
(इति वाजीकरणं घृतम्)|
ദ്വിതീയപ്രയോഗേ രസേ ഇതി ക്വാഥേ||൩൩-൩൭||-
Adhikarana 8 (38-41) · Śloka 41
ശര്കരാ മാഷവിദലാസ്തുഗാക്ഷീരീ പയോ ഘൃതമ്||൩൮||
ഗോധൂമചൂര്ണഷഷ്ഠാനി സര്പിഷ്യുത്കാരികാം പചേത്|
താം നാതിപക്വാം മൃദിതാം കൌക്കുടേ മധുരേ രസേ||൩൯||
സുഗന്ധേ പ്രക്ഷിപേദുഷ്ണേ യഥാ സാന്ദ്രീഭവേദ്രസഃ|
ഏഷ പിണ്ഡരസോ വൃഷ്യഃ പൌഷ്ടികോ ബലവര്ധനഃ||൪൦||
അനേനാശ്വ ഇവോദീര്ണോ ബലീ ലിങ്ഗം സമര്പയേത്|
ശിഖിതിത്തിരിഹംസാനാമേവം പിണ്ഡരസോ മതഃ|
ബലവര്ണസ്വരകരഃ പുമാംസ്തേന വൃഷായതേ||൪൧||
(ഇതി വാജീകരണപിണ്ഡരസാഃ )|
View original
शर्करा माषविदलास्तुगाक्षीरी पयो घृतम्||३८||
गोधूमचूर्णषष्ठानि सर्पिष्युत्कारिकां पचेत्|
तां नातिपक्वां मृदितां कौक्कुटे मधुरे रसे||३९||
सुगन्धे प्रक्षिपेदुष्णे यथा सान्द्रीभवेद्रसः|
एष पिण्डरसो वृष्यः पौष्टिको बलवर्धनः||४०||
अनेनाश्व इवोदीर्णो बली लिङ्गं समर्पयेत्|
शिखितित्तिरिहंसानामेवं पिण्डरसो मतः|
बलवर्णस्वरकरः पुमांस्तेन वृषायते||४१||
(इति वाजीकरणपिण्डरसाः )|
ഉത്കാരികാ മൂഷികോത്കരാകാരാ (?)| ശിഖിതിത്തിരിഹംസാനാം പിണ്ഡരസൈര്വ്യസ്തസമസ്താശ്ചത്വാരഃ പിണ്ഡരസാഃ||൩൮-൪൧||
Adhikarana 9 (42-49) · Śloka 49
ഘൃതം മാഷാന് സബസ്താണ്ഡാന് സാധയേന്മാഹിഷേ രസേ|
ഭര്ജയേത്തം രസം പൂതം ഫലാമ്ലം നവസര്പിഷി||൪൨||
ഈഷത്സലവണം യുക്തം ധാന്യജീരകനാഗരൈഃ|
ഏഷ വൃഷ്യശ്ച ബല്യശ്ച ബൃംഹണശ്ച രസോത്തമഃ||൪൩||
(ഇതി വൃഷ്യമാഹിഷരസഃ)|
ചടകാംസ്തിത്തിരിരസേ തിത്തിരീന് കൌക്കുടേ രസേ|
കുക്കുടാന് ബാര്ഹിണരസേ ഹാംസേ ബാര്ഹിണമേവ ച||൪൪||
നവസര്പിഷി സന്തപ്താന് ഫലാമ്ലാന് കാരയേദ്രസാന്|
മധുരാന് വാ യഥാസാത്മ്യം ഗന്ധാഢ്യാന് ബലവര്ധനാന്||൪൫||
(ഇത്യന്യേ വൃഷ്യരസാഃ)|
തൃപ്തിം ചടകമാംസാനാം ഗത്വാ യോऽനുപിബേത് പയഃ|
ന തസ്യ ലിങ്ഗശൈഥില്യം സ്യാന്ന ശുക്രക്ഷയോ നിശി||൪൬||
(ഇതി വൃഷ്യമാംസമ്)|
മാഷയൂഷേണ യോ ഭുക്ത്വാ ഘൃതാഢ്യം ഷഷ്ടികൌദനമ്|
പയഃ പിബതി രാത്രിം സ കൃത്സ്നാം ജാഗര്തി വേഗവാന്||൪൭||
(ഇതി വൃഷ്യമാഷയോഗഃ)|
ന നാ സ്വപിതി രാത്രിഷു നിത്യസ്തബ്ധേന ശേഫസാ|
തൃപ്തഃ കുക്കുടമാംസാനാ ഭൃഷ്ടാനാം നക്രരേതസി||൪൮||
(ഇതി വൃഷ്യഃ കുക്കുടമാംസപ്രയോഗഃ)|
നിഃസ്രാവ്യ മത്സ്യാണ്ഡരസം ഭൃഷ്ടം സര്പിഷി ഭക്ഷയേത്|
ഹംസബര്ഹിണദക്ഷാണാമേവമണ്ഡാനി ഭക്ഷയേത്||൪൯||
(ഇതി വൃഷ്യോऽണ്ഡരസഃ)|
View original
घृतं माषान् सबस्ताण्डान् साधयेन्माहिषे रसे|
भर्जयेत्तं रसं पूतं फलाम्लं नवसर्पिषि||४२||
ईषत्सलवणं युक्तं धान्यजीरकनागरैः|
एष वृष्यश्च बल्यश्च बृंहणश्च रसोत्तमः||४३||
(इति वृष्यमाहिषरसः)|
चटकांस्तित्तिरिरसे तित्तिरीन् कौक्कुटे रसे|
कुक्कुटान् बार्हिणरसे हांसे बार्हिणमेव च||४४||
नवसर्पिषि सन्तप्तान् फलाम्लान् कारयेद्रसान्|
मधुरान् वा यथासात्म्यं गन्धाढ्यान् बलवर्धनान्||४५||
(इत्यन्ये वृष्यरसाः)|
तृप्तिं चटकमांसानां गत्वा योऽनुपिबेत् पयः|
न तस्य लिङ्गशैथिल्यं स्यान्न शुक्रक्षयो निशि||४६||
(इति वृष्यमांसम्)|
माषयूषेण यो भुक्त्वा घृताढ्यं षष्टिकौदनम्|
पयः पिबति रात्रिं स कृत्स्नां जागर्ति वेगवान्||४७||
(इति वृष्यमाषयोगः)|
न ना स्वपिति रात्रिषु नित्यस्तब्धेन शेफसा|
तृप्तः कुक्कुटमांसाना भृष्टानां नक्ररेतसि||४८||
(इति वृष्यः कुक्कुटमांसप्रयोगः)|
निःस्राव्य मत्स्याण्डरसं भृष्टं सर्पिषि भक्षयेत्|
हंसबर्हिणदक्षाणामेवमण्डानि भक्षयेत्||४९||
(इति वृष्योऽण्डरसः)|
നിശീത്യനേന സകലനിശാമൈഥുനേऽപിതി ദര്ശയതി| ഹംസേത്യാദി ഹംസബര്ഹിദക്ഷാണാമണ്ഡപ്രയോഗാ യദ്യപി ഭിന്നാഃ, തഥാऽപി പ്രയോഗാപേക്ഷയാ ഏക ഏവായം പ്രയോഗഃ| ഏവം സങ്ഗ്രഹോക്താഃ ഹംസബര്ഹിദക്ഷാണാമേകപ്രയോഗേണ പഞ്ചദശപ്രയോഗാഃ പൂര്യന്തേ||൪൨-൪൯||-
Adhikarana 10 (50-51) · Śloka 51
ഭവതശ്ചാത്ര- സ്രോതഃസു ശുദ്ധേഷ്വമലേ ശരീരേ വൃഷ്യം യദാ നാ മിതമത്തി കാലേ|
വൃഷായതേ തേന പരം മനുഷ്യസ്തദ്ബൃംഹണം ചൈവ ബലപ്രദം ച||൫൦||
തസ്മാത് പുരാ ശോധനമേവ കാര്യം ബലാനുരൂപം ന ഹി വൃഷ്യയോഗാഃ|
സിധ്യന്തി ദേഹേ മലിനേ പ്രയുക്താഃ ക്ലിഷ്ടേ യഥാ വാസസി രാഗയോഗാഃ||൫൧||
View original
भवतश्चात्र- स्रोतःसु शुद्धेष्वमले शरीरे वृष्यं यदा ना मितमत्ति काले|
वृषायते तेन परं मनुष्यस्तद्बृंहणं चैव बलप्रदं च||५०||
तस्मात् पुरा शोधनमेव कार्यं बलानुरूपं न हि वृष्ययोगाः|
सिध्यन्ति देहे मलिने प्रयुक्ताः क्लिष्टे यथा वाससि रागयोगाः||५१||
വൃഷ്യയോഗാശ്ച ശുദ്ധദേഹൈരേവ കര്തവ്യാ ഇതി ദര്ശയന്നാഹ- സ്രോതഃസ്വിത്യാദി| മിതമിതി മാത്രാവത്| ക്ലിഷ്ടേ ഇതി മ്ലാനേ||൫൦-൫൧||
Adhikarana 11 (52-53) · Śloka 53
തത്ര ശ്ലോകൌ- വാജീകരണസാമര്ഥ്യം ക്ഷേത്രം സ്ത്രീ യസ്യ ചൈവ യാ|
യേ ദോഷാ നിരപത്യാനാം ഗുണാഃ പുത്രവതാം ച യേ||൫൨||
ദശ പഞ്ച ച സംയോഗാ വീര്യാപത്യവിവര്ധനാഃ|
ഉക്താസ്തേ ശരമൂലീയേ പാദേ പുഷ്ടിബലപ്രദാഃ||൫൩||
View original
तत्र श्लोकौ- वाजीकरणसामर्थ्यं क्षेत्रं स्त्री यस्य चैव या|
ये दोषा निरपत्यानां गुणाः पुत्रवतां च ये||५२||
दश पञ्च च संयोगा वीर्यापत्यविवर्धनाः|
उक्तास्ते शरमूलीये पादे पुष्टिबलप्रदाः||५३||
സങ്ഗ്രഹേ യസ്യ ചൈവ യേതി യസ്യ യാ വൃഷ്യേത്യര്ഥഃ||൫൨-൫൩||
Adhikarana puShpikA · Śloka 1
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേ ചികിത്സാസ്ഥാനേ വാജീകരണാധ്യായേ സംയോഗശരമൂലീയോ നാമ വാജീകരണപാദഃ പ്രഥമഃ||൧||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने वाजीकरणाध्याये संयोगशरमूलीयो नाम वाजीकरणपादः प्रथमः||१||
ഇതി ശ്രീചക്രപാണിദത്തവിരചിതായാം ചരകതാത്പര്യടീകായാമായുര്വേദദീപികായാം ചികിത്സിതസ്ഥാനേ വാജീകരണാധ്യായേ സംയോഗശരമൂലീയോ നാമ വാജീകരണപാദഃ പ്രഥമഃ||൧||