Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ வாதஶோணிதசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातो वातशोणितचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
வாதவ்யாதிப்ரபேதாதேவ வாதவ்யாதிசிகித்ஸிதாநந்தரஂ வாதரக்தசிகித்ஸிதமுச்யதே| வாதரக்தாப்யாஂ ஜநிதோ வ்யாதிஃ வாதரக்தஂ, கிஂவா வாதரக்தே ஏவ அவஸ்தாந்தரப்ராப்தே வாதரக்தம்||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-11) · Śloka 11
ஹுதாக்நிஹோத்ரமாஸீநமஷிமத்யே புநர்வஸும்| பஷ்டவாந் குருமேகாக்ரமக்நிவேஶோऽக்நிவர்சஸம்||௩|| அக்நிமாருததுல்யஸ்ய ஸஂஸர்கஸ்யாநிலாஸஜோஃ| ஹேதுலக்ஷணபைஷஜ்யாந்யதாஸ்மை குருரப்ரவீத்||௪|| லவணாம்லகடுக்ஷாரஸ்நிக்தோஷ்ணாஜீர்ணபோஜநைஃ| க்லிந்நஶுஷ்காம்புஜாநூபமாஂஸபிண்யாகமூலகைஃ||௫|| குலத்தமாஷநிஷ்பாவஶாகாதிபலலேக்ஷுபிஃ| தத்யாரநாலஸௌவீரஶுக்ததக்ரஸுராஸவைஃ||௬|| விருத்தாத்யஶநக்ரோததிவாஸ்வப்நப்ரஜாகரைஃ| ப்ராயஶஃ ஸுகுமாராணாஂ மிஷ்டாந்நஸுகபோஜிநாம் ||௭|| அசங்க்ரமணஶீலாநாஂ குப்யதே வாதஶோணிதம்| அபிகாதாதஶுத்த்யா ச ப்ரதுஷ்டே ஶோணிதே நணாம்||௮|| கஷாயகடுதிக்தால்பரூக்ஷாஹாராதபோஜநாத்| ஹயோஷ்ட்ரயாநயாநாம்புக்ரீடாப்லவநலங்கநைஃ ||௯|| உஷ்ணே சாத்யத்வவைஷம்யாத்வ்யவாயாத்வேகநிக்ரஹாத் | வாயுர்விவத்தோ வத்தேந ரக்தேநாவாரிதஃ பதி||௧௦|| கத்ஸ்நஂ ஸந்தூஷயேத்ரக்தஂ தஜ்ஜ்ஞேயஂ வாதஶோணிதம்| குடஂ வாதபலாஸாக்யமாட்யவாதஂ ச நாமபிஃ||௧௧||
हुताग्निहोत्रमासीनमृषिमध्ये पुनर्वसुम्| पृष्टवान् गुरुमेकाग्रमग्निवेशोऽग्निवर्चसम्||३|| अग्निमारुततुल्यस्य संसर्गस्यानिलासृजोः| हेतुलक्षणभैषज्यान्यथास्मै गुरुरब्रवीत्||४|| लवणाम्लकटुक्षारस्निग्धोष्णाजीर्णभोजनैः| क्लिन्नशुष्काम्बुजानूपमांसपिण्याकमूलकैः||५|| कुलत्थमाषनिष्पावशाकादिपललेक्षुभिः| दध्यारनालसौवीरशुक्ततक्रसुरासवैः||६|| विरुद्धाध्यशनक्रोधदिवास्वप्नप्रजागरैः| प्रायशः सुकुमाराणां मिष्टान्नसुखभोजिनाम् ||७|| अचङ्क्रमणशीलानां कुप्यते वातशोणितम्| अभिघातादशुद्ध्या च प्रदुष्टे शोणिते नृणाम्||८|| कषायकटुतिक्ताल्परूक्षाहारादभोजनात्| हयोष्ट्रयानयानाम्बुक्रीडाप्लवनलङ्घनैः ||९|| उष्णे चात्यध्ववैषम्याद्व्यवायाद्वेगनिग्रहात् | वायुर्विवृद्धो वृद्धेन रक्तेनावारितः पथि||१०|| कृत्स्नं सन्दूषयेद्रक्तं तज्ज्ञेयं वातशोणितम्| खुडं वातबलासाख्यमाढ्यवातं च नामभिः||११||
🔊 Audio coming soon
அக்நிமாருததுல்யஸ்யேத்யநேந வாதரக்தஸ்ய துர்நிவாரத்வஂ ஶீக்ரகாரித்வஂ சாஹ| லவணேத்யாதிநா ஹேதுமாஹ| ப்ராயஶஃ ஸுகுமாராணாமித்யநேந ஸுகுமாரஶரீரே லவணாதிஹேதுஸேவயா ஶீக்ரஂ துஷ்டஂ வாதாஸ்ரஂ வாதஶோணிதஂ பவதீதி தர்ஶயதி| மிஷ்டமந்நஂ ஸுகேந புஞ்ஜதே தேஷாஂ மிஷ்டாந்நஸுகபோஜிநாம்| அத்ர லவணாதி யத்யபி வாதஶோணிதஹேதுதயோக்தஂ ததாऽபி ஶோணிததுஷ்டிகாரணமேதத் ப்ராதாந்யாஜ்ஜ்ஞேயஂ, வாததுஷ்டிகாரணஂ து கஷாயேத்யாதிநோக்தஂ, ததஶ்ச லவணாதி கஷாயாதி ச மிலிதஂ ஸத் வாதஶோணிதோத்பாதகஂ பவதி| யத்து ‘ஜாயதே வாதஶோணிதம்’ இத்யநேந லவணாதீநாஂ வாதஶோணிதகாரணத்வமுக்தஂ, தத்வாதஶோணிதஜநகஶோணிததுஷ்டிகாரணத்வாரா ஜ்ஞேயம்| அஶுத்த்யேதி ஶுத்திகாலேऽஸஂஶோதநாத்| கேசித் ‘அபிகாதாதஶுத்த்யா ச’ இத்யஸ்ய ஸ்தாநே ‘அஶுத்த்யா வாதவைஷம்யாத்’ இதி படந்தி| அஶுத்த்யா சேதி சகாரேண லவணாதி ப்ரஜாகரைரித்யந்தஂ ஶோணிததுஷ்டிகாரணஂ ஸமுச்சிநோதி| அத்ர ஶோணிதவாதஸ்ய விச்சித்ய ஹேதுபஹுபாடேந த்வயோரப்யத்ர ஸ்வதந்த்ரஂ ப்ரகோபஂ தர்ஶயதி| ஹயோஷ்ட்ரரூபேண யாநேந யாநஂ ஹயோஷ்ட்ரயாநயாநம்| உஷ்ணே சாத்யத்வவைஷம்யாதிதி உஷ்ணே காலே அத்யத்வஜநிதாத்வாதத்வைஷம்யாத்| வாயுரித்யாதிநா ஸம்ப்ராப்திமாஹ| பதீதி வாயுவஹநஸ்ரோதஸி| க்ருத்த இதி வத்தோऽபி ஸ்வஹேதோர்வாயுஃ புநஃ ஶோணிதேநாவரணாத்விஶேஷேண க்ருத்தஃ| வ்யவஹாரார்தஂ தந்த்ராந்தரப்ரஸித்தஸஞ்ஜ்ஞாபேதாநப்யாஹ- குடமித்யாதி| குடதேஶப்ராப்த்யா குடஃ, குடஶப்தேந ஸந்திருச்யதே; வாதஸ்யாவரணேந பலமஸ்த்யஸ்மிஞ் ஶோணிதே இதி வாதபலாஶஃ; ஆட்யாநாஂ ப்ராயோ பவதீதி ஆட்யரோகஃ||௩-௧௧||
Adhikarana 3 (12-15) · Śloka 15
தஸ்ய ஸ்தாநஂ கரௌ பாதாவங்குல்யஃ ஸர்வஸந்தயஃ| கத்வாऽऽதௌ ஹஸ்தபாதே து மூலஂ தேஹே விதாவதி||௧௨|| ஸௌக்ஷ்ம்யாத் ஸர்வஸரத்வாச்ச பவநஸ்யாஸஜஸ்ததா| தத்த்ரவத்வாத் ஸரத்வாச்ச தேஹஂ கச்சந் ஸிராயநைஃ||௧௩|| பர்வஸ்வபிஹதஂ க்ஷுப்தஂ வக்ரத்வாதவதிஷ்டதே| ஸ்திதஂ பித்தாதிஸஂஸஷ்டஂ தாஸ்தாஃ ஸஜதி வேதநாஃ||௧௪|| கரோதி துஃகஂ தேஷ்வேவ தஸ்மாத் ப்ராயேண ஸந்திஷு| பவந்தி வேதநாஸ்தாஸ்தா அத்யர்தஂ துஃஸஹா நணாம்||௧௫||
तस्य स्थानं करौ पादावङ्गुल्यः सर्वसन्धयः| कृत्वाऽऽदौ हस्तपादे तु मूलं देहे विधावति||१२|| सौक्ष्म्यात् सर्वसरत्वाच्च पवनस्यासृजस्तथा| तद्द्रवत्वात् सरत्वाच्च देहं गच्छन् सिरायनैः||१३|| पर्वस्वभिहतं क्षुब्धं वक्रत्वादवतिष्ठते| स्थितं पित्तादिसंसृष्टं तास्ताः सृजति वेदनाः||१४|| करोति दुःखं तेष्वेव तस्मात् प्रायेण सन्धिषु| भवन्ति वेदनास्तास्ता अत्यर्थं दुःसहा नृणाम्||१५||
🔊 Audio coming soon
வாதஶோணிதஸ்ய வைஶேஷிகஂ ஸ்தாநமாஹ| தஸ்ய ஸ்தாநமித்யாதி| கரபாதக்ரஹணேநைவ அங்குலீநாஂ க்ரஹணே ப்ராப்தே அங்குலீநாஂ பஹுபர்வதயா விஶேஷேணாதிஷ்டாநத்வோபதர்ஶநார்தஂ புநரபிதாநம்| மூலமாஸ்தாயேதி ஆஸ்பதஂ கத்வா| தேஹதாவநே ஹேதுமாஹ- ஸௌக்ஷ்ம்யாதித்யாதி|- ஸூக்ஷ்மமார்காநுஸாரித்வாத்| வாதஶோணிதஸ்ய தேஹஂ ஸர்பதோ விஶேஷேண பர்வாவஸ்தாநஂ ஸஹேதுகமாஹ- தத்த்ரவத்வாதித்யாதி| ஸிராயநைரிதி ஸிராரூபைர்மார்கைஃ| வக்ரத்வாதிதி பர்வணாஂ வக்ரத்வாத்| பித்தாதிஸஂஸஷ்டமிதி பித்தேந கபேந ச ஹேத்வந்தராகதேந வாயுநா ச யுக்தம்| தஸ்மாதிதி ஸந்திஷ்வவஸ்தாநாத்||௧௨-௧௫||
Adhikarana 4 (16-18) · Śloka 18
ஸ்வேதோऽத்யர்தஂ ந வா கார்ஷ்ண்யஂ ஸ்பர்ஶாஜ்ஞத்வஂ க்ஷதேऽதிருக்| ஸந்திஶைதில்யமாலஸ்யஂ ஸதநஂ பிடகோத்கமஃ||௧௬|| ஜாநுஜங்கோருகட்யஂஸஹஸ்தபாதாங்கஸந்திஷு| நிஸ்தோதஃ ஸ்புரணஂ பேதோ குருத்வஂ ஸுப்திரேவ ச||௧௭|| கண்டூஃ ஸந்திஷு ருக்பூத்வா பூத்வா நஶ்யதி சாஸகத்| வைவர்ண்யஂ மண்டலோத்பத்திர்வாதாஸக்பூர்வலக்ஷணம்||௧௮||
स्वेदोऽत्यर्थं न वा कार्ष्ण्यं स्पर्शाज्ञत्वं क्षतेऽतिरुक्| सन्धिशैथिल्यमालस्यं सदनं पिडकोद्गमः||१६|| जानुजङ्घोरुकट्यंसहस्तपादाङ्गसन्धिषु| निस्तोदः स्फुरणं भेदो गुरुत्वं सुप्तिरेव च||१७|| कण्डूः सन्धिषु रुग्भूत्वा भूत्वा नश्यति चासकृत्| वैवर्ण्यं मण्डलोत्पत्तिर्वातासृक्पूर्वलक्षणम्||१८||
🔊 Audio coming soon
ஸ்வேதோऽத்யர்தமித்யாதிநா பூர்வரூபமாஹ| ஸ்வேதோऽத்யர்தஂ நவேதி ச யத்யபி குஷ்டபூர்வரூபேऽப்யுக்தஂ, ததாऽப்யஸமாநபூரிபூர்வரூபஸம்பந்தாதந்யதரயோகபூர்வரூபத்வே நிஶ்சயஃ||௧௬-௧௮||
Adhikarana 5 (19-23) · Śloka 23
உத்தாநமத கம்பீரஂ த்விவிதஂ தத் ப்ரசக்ஷதே| த்வங்மாஂஸாஶ்ரயமுத்தாநஂ கம்பீரஂ த்வந்தராஶ்ரயம்||௧௯|| கண்டூதாஹருகாயாமதோதஸ்புரணகுஞ்சநைஃ| அந்விதா ஶ்யாவரக்தா த்வக்பாஹ்யே தாம்ரா ததேஷ்யதே||௨௦|| கம்பீரே ஶ்வயதுஃ ஸ்தப்தஃ கடிநோऽந்தர்பஶார்திமாந்| ஶ்யாவஸ்தாம்ரோऽதவா தாஹதோதஸ்புரணபாகவாந்||௨௧|| ருக்விதாஹாந்விதோऽபீக்ஷ்ணஂ வாயுஃ ஸந்த்யஸ்திமஜ்ஜஸு| சிந்தந்நிவ சரத்யந்தர்வக்ரீகுர்வஂஶ்ச வேகவாந்||௨௨|| கரோதி கஞ்ஜஂ பங்குஂ வா ஶரீரே ஸர்வதஶ்சரந்| ஸர்வைர்லிங்கைஶ்ச விஜ்ஞேயஂ வாதாஸகுபயாஶ்ரயம்||௨௩||
उत्तानमथ गम्भीरं द्विविधं तत् प्रचक्षते| त्वङ्मांसाश्रयमुत्तानं गम्भीरं त्वन्तराश्रयम्||१९|| कण्डूदाहरुगायामतोदस्फुरणकुञ्चनैः| अन्विता श्यावरक्ता त्वग्बाह्ये ताम्रा तथेष्यते||२०|| गम्भीरे श्वयथुः स्तब्धः कठिनोऽन्तर्भृशार्तिमान्| श्यावस्ताम्रोऽथवा दाहतोदस्फुरणपाकवान्||२१|| रुग्विदाहान्वितोऽभीक्ष्णं वायुः सन्ध्यस्थिमज्जसु| छिन्दन्निव चरत्यन्तर्वक्रीकुर्वंश्च वेगवान्||२२|| करोति खञ्जं पङ्गुं वा शरीरे सर्वतश्चरन्| सर्वैर्लिङ्गैश्च विज्ञेयं वातासृगुभयाश्रयम्||२३||
🔊 Audio coming soon
வாதஶோணிதஸ்ய அவகாடாநவகாடபேதஂ சிகித்ஸார்தமாஹ- உத்தாநமித்யாதி| அந்தராஶ்ரயமிதி த்வங்மாஂஸவ்யதிரிக்தகம்பீரதாத்வாஶ்ரயம்| ஸர்வைர்லிங்கைரிதி உத்தாநகம்பீரவாதரக்தோக்தைர்மிலிதைஃ| அயஂ ச ததீயஃ ப்ரகாரோ பாஹ்யாப்யந்தரப்ரகாரோக்தப்ரகாரகஹீத ஏவேதி கத்வா ரோகஸங்க்ரஹே த்விவிதஂ வாதஶோணிதமுக்தம்| “த்விவிதஂ வாதஶோணிதமுத்தாநமவகாடஂ சேத்யேகே பாஷந்தே; தத்து ந ஸம்யக், கஸ்மாத்? குஷ்டவதுத்தாநஂ பூத்வா காலாந்தரேணாவகாடீபவதி” (ஸு.சி.அ.௫) இத்யநேந ஸுஶ்ருதேந யத்த்வைவித்யஂ கண்டிதஂ ததாசார்யயோஃ பரமாத்மநோஃ ஸுஶ்ருதாக்நிவேஶயோரேகஸ்யாப்யப்ராமாண்யஂ ந ஸங்கதமிதி கத்வா அவிரோதமேவாத்ர வ்யாக்யாநயாமஃ; ததாஹி- ஸுஶ்ருதேந உத்தாநஂ வாதஶோணிதஂ குஷ்டவத்கம்பீரஂ பவதீத்யுச்யதே, ந து ஸர்வமேவோத்தாநஂ பூத்வா கம்பீரஂ பவதீதி ப்ரதிஜ்ஞாயதே; தேந யோ ப்ரூதே- உத்தாநமேவாவதிஷ்டதே, தஂ ப்ரதி ஸுஶ்ருதவசநஂ பாதகஂ; தந்ந, சரகே உத்தாநமேவாவதிஷ்டதே இதி நோச்யத ஏவ, கிந்து ப்ரதமோத்பத்தௌ கிஞ்சிதுத்தாநமுத்பத்யதே, கிஞ்சித்து கம்பீரமிதி, தேந ந விரோதஶ்சரகஸுஶ்ருதயோஃ||௧௯-௨௩||
Adhikarana 6 (24-29) · Śloka 29
தத்ர வாதேऽதிகே வா ஸ்யாத்ரக்தே பித்தே கபேऽபி வா| ஸஂஸஷ்டேஷு ஸமஸ்தேஷு யச்ச தச்சணு லக்ஷணம்||௨௪|| விஶேஷதஃ ஸிராயாமஶூலஸ்புரணதோதநம் | ஶோதஸ்ய கார்ஷ்ண்யஂ ரௌக்ஷ்யஂ ச ஶ்யாவதாவத்திஹாநயஃ||௨௫|| தமந்யங்குலிஸந்தீநாஂ ஸங்கோசோऽங்கக்ரஹோऽதிருக்| குஞ்சநஸ்தம்பநே ஶீதப்ரத்வேஷஶ்சாநிலேऽதிகே||௨௬|| ஶ்வயதுர்பஶருக் தோதஸ்தாம்ரஶ்சிமிசிமாயதே| ஸ்நிக்தரூக்ஷைஃ ஶமஂ நைதி கண்டூக்லேதாந்விதோऽஸஜி ||௨௭|| விதாஹோ வேதநா மூர்ச்சா ஸ்வேதஸ்தஷ்ணா மதோ ப்ரமஃ| ராகஃ பாகஶ்ச பேதஶ்ச ஶோஷஶ்சோக்தாநி பைத்திகே||௨௮|| ஸ்தைமித்யஂ கௌரவஂ ஸ்நேஹஃ ஸுப்திர்மந்தா ச ருக் கபே| ஹேதுலக்ஷணஸஂஸர்காத்வித்யாத்த்வந்த்வத்ரிதோஷஜம்||௨௯||
तत्र वातेऽधिके वा स्याद्रक्ते पित्ते कफेऽपि वा| संसृष्टेषु समस्तेषु यच्च तच्छृणु लक्षणम्||२४|| विशेषतः सिरायामशूलस्फुरणतोदनम् | शोथस्य कार्ष्ण्यं रौक्ष्यं च श्यावतावृद्धिहानयः||२५|| धमन्यङ्गुलिसन्धीनां सङ्कोचोऽङ्गग्रहोऽतिरुक्| कुञ्चनस्तम्भने शीतप्रद्वेषश्चानिलेऽधिके||२६|| श्वयथुर्भृशरुक् तोदस्ताम्रश्चिमिचिमायते| स्निग्धरूक्षैः शमं नैति कण्डूक्लेदान्वितोऽसृजि ||२७|| विदाहो वेदना मूर्च्छा स्वेदस्तृष्णा मदो भ्रमः| रागः पाकश्च भेदश्च शोषश्चोक्तानि पैत्तिके||२८|| स्तैमित्यं गौरवं स्नेहः सुप्तिर्मन्दा च रुक् कफे| हेतुलक्षणसंसर्गाद्विद्याद्द्वन्द्वत्रिदोषजम्||२९||
🔊 Audio coming soon
தத்ர வாதேऽதிகே இத்யாதௌ ரக்தே பித்தே கபே வா ‘அதிகே’ இத்யநுவர்தநீயஂ; தேந பித்தவத்திஃ, ஶோணிதவத்திஃ, கபவத்திஶ்ச ஜ்ஞேயா| ஸஂஸஷ்டேஷ்விதி த்வித்ரிஷு மிலிதேஷு ஸமஸ்தேஷ்விதி சதுஃஷ்வபி மிலிதேஷ்வதிகேஷு| ஸிராயாமேத்யாதிநா வாதாத்யுல்பணாநாஂ சதுர்ணாஂ லக்ஷணமாஹ| ஆயாமஃ விஸ்தரணம்| ஶ்யாவதா ஶ்யாவவர்ணத்வம்| ஶ்வயதுரித்யாதிநா அஸஜீத்யந்தேந உத்ரிக்தரக்தஸ்ய லக்ஷணம்| த்வந்த்வத்ரிதோஷஜமித்யத்ர அதிகஶோணிதாநுபந்தோऽபி கஹீதவ்யஃ; தேந வாதாதிசதுஷ்டயாதிகமேலகமபி வாதஶோணிதஂ ஜ்ஞேயம்| அத ஏவ ஏகத்வித்ரிஸர்வாதிகபேதாத் த்விவிதஸ்யாபி வாதஶோணிதஸ்ய பூர்வடீகாகத்பிஃ பஞ்சசத்வாரிஂஶத்பேதா உக்தாஃ| கரநாதேந து ப்ரகரணாந்தரேண ஷட்த்ரிஂஶத்விதமுக்தம்| உக்தஂ ஹி- “வாதோத்தரஂ ப்ரவத்தாஸக் பஞ்சத்ரிஂஶத்விதஂ மதம்| பித்தாத்த்ரிஂஶத்விதஂ யோகாத் கபாத்தஶவிதஂ மதம்” இதி| ஏதே பேதா அநதிப்ரயோஜநத்வாந்ந விவதாஃ||௨௪-௨௯||
Adhikarana 7 (30-34) · Śloka 34
ஏகதோஷாநுகஂ ஸாத்யஂ நவஂ, யாப்யஂ த்விதோஷஜம்| த்ரிதோஷஜமஸாத்யஂ ஸ்யாத்யஸ்ய ச ஸ்யுருபத்ரவாஃ||௩௦|| அஸ்வப்நாரோசகஶ்வாஸமாஂஸகோதஶிரோக்ரஹாஃ| மூர்ச்சாயமதருக்தஷ்ணாஜ்வரமோஹப்ரவேபகாஃ||௩௧|| ஹிக்காபாங்குல்யவீஸர்பபாகதோதப்ரமக்லமாஃ| அங்குலீவக்ரதா ஸ்போடா தாஹமர்மக்ரஹார்புதாஃ||௩௨|| ஏதைருபத்ரவைர்வர்ஜ்யஂ மோஹேநைகேந வாऽபி யத்| ஸம்ப்ரஸ்ராவி விவர்ணஂ ச ஸ்தப்தமர்புதகச்ச யத்||௩௩|| வர்ஜயேச்சைவ ஸங்கோசகரமிந்த்ரியதாபநம்| அகத்ஸ்நோபத்ரவஂ யாப்யஂ ஸாத்யஂ ஸ்யாந்நிருபத்ரவம்||௩௪||
एकदोषानुगं साध्यं नवं, याप्यं द्विदोषजम्| त्रिदोषजमसाध्यं स्याद्यस्य च स्युरुपद्रवाः||३०|| अस्वप्नारोचकश्वासमांसकोथशिरोग्रहाः| मूर्च्छायमदरुक्तृष्णाज्वरमोहप्रवेपकाः||३१|| हिक्कापाङ्गुल्यवीसर्पपाकतोदभ्रमक्लमाः| अङ्गुलीवक्रता स्फोटा दाहमर्मग्रहार्बुदाः||३२|| एतैरुपद्रवैर्वर्ज्यं मोहेनैकेन वाऽपि यत्| सम्प्रस्रावि विवर्णं च स्तब्धमर्बुदकृच्च यत्||३३|| वर्जयेच्चैव सङ्कोचकरमिन्द्रियतापनम्| अकृत्स्नोपद्रवं याप्यं साध्यं स्यान्निरुपद्रवम्||३४||
🔊 Audio coming soon
ஸாத்யாதிவிபாகமாஹ- ஏகதோஷாநுகமித்யாதி| யஸ்ய ச ஸ்யுருபத்ரவா இதி ஸாத்யத்வேநோக்தஸ்யாபி வக்ஷ்யமாணோபத்ரவயோகாதஸாத்யதா| த்ரிதோஷஸ்யாஸாத்யத்வேऽபி யத்வக்ஷ்யதி ‘கஜேந மதிதா பேயா வாதரக்தே த்ரிதோஷஜே’ இதி, ததஸம்பூர்ணலக்ஷணாபிநவத்ரிதோஷஜாபிப்ராயேண| மூர்ச்சாயஃ மூர்ச்சா| பாங்குல்யஂ பங்குதா| மோஹேநைகேநேதி இதரோபத்ரவாணாஂ மேலகாதஸாத்யத்வஂ, மோஹஸ்து ஏக ஏவ அஸாத்யதாகர இத்யர்தஃ; யே து ‘மேஹேநைகேந’ இதி படந்தி, தே மேஹவாதஶோணிதயோர்விருத்தோபக்ரமதயா மேஹயோகேநாஸாத்யதாமாஹுஃ; வாதஶோணிதஸ்ய ஹி ப்ராயேண மதுரஶீதோபக்ரமஃ, தத்விபரீதஸ்து மேஹஸ்யேதி விருத்தோபக்ரமதா| விவர்ணமிதி விபரீதவர்ணஂ; விவர்ணத்வமாத்ரஂ து ஸர்வவாதாநுகதோபத்ரவஃ ||௩௦-௩௪||
Adhikarana 8 (35-40) · Śloka 40
ரக்தமார்கஂ நிஹந்த்யாஶு ஶாகாஸந்திஷு மாருதஃ| நிவிஶ்யாந்யோந்யமாவார்ய வேதநாபிர்ஹரேதஸூந்||௩௫|| தத்ர முஞ்சேதஸக் ஶங்கஜலௌகஃஸூச்யலாபுபிஃ| ப்ரச்சநைர்வா ஸிராபிர்வா யதாதோஷஂ யதாபலம்||௩௬|| ருக்தாஹஶூலதோதார்தாதஸக் ஸ்ராவ்யஂ ஜலௌகஸா| ஶங்கைஸ்தும்பைர்ஹரேத் ஸுப்திகண்டூசிமிசிமாயநாத்||௩௭|| தேஶாத்தேஶஂ வ்ரஜத் ஸ்ராவ்யஂ ஸிராபிஃ ப்ரச்சநேந வா| அங்கக்லாநௌ ந து ஸ்ராவ்யஂ ரூக்ஷே வாதோத்தரே ச யத் ||௩௮|| கம்பீரஂ ஶ்வயதுஂ ஸ்தம்பஂ கம்பஂ ஸ்நாயுஸிராமயாந்| க்லாநிஂ சாபி ஸஸங்கோசாஂ குர்யாத்வாயுரஸக்க்ஷயாத்||௩௯|| காஞ்ஜ்யாதீந் வாதரோகாஂஶ்ச மத்யுஂ சாத்யவஸேசநாத்| குர்யாத்தஸ்மாத் ப்ரமாணேந ஸ்நிக்தாத்ரக்தஂ விநிர்ஹரேத்||௪௦||
रक्तमार्गं निहन्त्याशु शाखासन्धिषु मारुतः| निविश्यान्योन्यमावार्य वेदनाभिर्हरेदसून्||३५|| तत्र मुञ्चेदसृक् शृङ्गजलौकःसूच्यलाबुभिः| प्रच्छनैर्वा सिराभिर्वा यथादोषं यथाबलम्||३६|| रुग्दाहशूलतोदार्तादसृक् स्राव्यं जलौकसा| शृङ्गैस्तुम्बैर्हरेत् सुप्तिकण्डूचिमिचिमायनात्||३७|| देशाद्देशं व्रजत् स्राव्यं सिराभिः प्रच्छनेन वा| अङ्गग्लानौ न तु स्राव्यं रूक्षे वातोत्तरे च यत् ||३८|| गम्भीरं श्वयथुं स्तम्भं कम्पं स्नायुसिरामयान्| ग्लानिं चापि ससङ्कोचां कुर्याद्वायुरसृक्क्षयात्||३९|| खाञ्ज्यादीन् वातरोगांश्च मृत्युं चात्यवसेचनात्| कुर्यात्तस्मात् प्रमाणेन स्निग्धाद्रक्तं विनिर्हरेत्||४०||
🔊 Audio coming soon
வாதஶோணிதஸ்ய ரக்தஹரணார்தஂ ரூபமாஹ- ரக்தமார்கமித்யாதி| ரக்தஸ்ய மார்கஂ மாருதோ நிஹந்தி ஶாகாஸந்திஷு நிவிஶ்யேதி ஶாகாஸந்திஷு ஸ்தித்வா, ததஶ்ச வாயுநா ரக்தநிரோதாத், அந்யோந்யமாவார்யேதி ரக்தேந வாதஂ வாதேந ச ரக்தமாவார்ய, வாதரக்தஂ வேதநாபிர்ஹரேதஸூமிதி யோஜ்யம்| அத ஏவாத்ர வாதஶோணிதே அஸக்விமுஞ்சேதிதி பாவஃ| அஸங்மோக்ஷணேந ஆவரணவ்யபகமாத்வாயுரபி ப்ரஸந்நோ பவதி, ததஶ்ச வ்யாத்யுபரம இதி பாவஃ| தேஶாத்தேஶஂ வ்ரஜதிதி ஸ்தாநாந்தரப்ரஸரணஶீலம்| அங்கக்லாநாவிதி அங்கஶோஷே| ஸ்ராவணாஹே ஶோணிதேऽப்யதிஸ்ராவணாத்தோஷமாஹ- கம்பீரமித்யாதி| காஞ்ஜ்யாதீநிதி காஞ்ஜ்யபாங்குல்யகுப்ஜத்வாதீந் வாதரோகாந்| குர்யாதிதி ச்சேதஃ| ப்ரமாணேநேதி அவிகாரிமாத்ரயா||௩௫-௪௦||
Adhikarana 9 (41) · Śloka 42
விரேச்யஃ ஸ்நேஹயித்வாऽऽதௌ ஸ்நேஹயுக்தைர்விரேசநைஃ| ரூக்ஷைர்வா மதுபிஃ ஶஸ்தமஸகத்வஸ்திகர்ம ச||௪௧|| ஸேகாப்யங்கப்ரதேஹாந்நஸ்நேஹாஃ ப்ராயோऽவிதாஹிநஃ| வாதரக்தே ப்ரஶஸ்யந்த ...|௪௨|
विरेच्यः स्नेहयित्वाऽऽदौ स्नेहयुक्तैर्विरेचनैः| रूक्षैर्वा मृदुभिः शस्तमसकृद्वस्तिकर्म च||४१|| सेकाभ्यङ्गप्रदेहान्नस्नेहाः प्रायोऽविदाहिनः| वातरक्ते प्रशस्यन्त ...|४२|
🔊 Audio coming soon
விரேசநவிதாநே ஸ்நேஹயுக்தை ரூக்ஷௌர்வேதி விகல்பத்வயே ஸ்நேஹயுக்தவிரேசநமீஷத்ஸ்நிக்தவிஷயஂ, ரூக்ஷைஸ்து விரேசநமதிஸ்நிக்தவிஷயம்| மதுபிரித்யநேந வாதக்ஷோபபயாதத்ர தீக்ஷ்ணவிரேசநஂ நிஷேதயதி| பஸ்திகர்மேதி அநுவாஸநநிரூஹரூபம்| ப்ராயோऽவிதாஹிந இதி நிதராமவிதாஹிநஃ||௪௧||-
Adhikarana 10 (42-48) · Śloka 48
... விஶேஷஂ து நிபோத மே||௪௨|| பாஹ்யமாலேபநாப்யங்கபரிஷேகோபநாஹநைஃ| விரேகாஸ்தாபநஸ்நேஹபாநைர்கம்பீரமாசரேத்||௪௩|| ஸர்பிஸ்தைலவஸாமஜ்ஜாபாநாப்யஞ்ஜநபஸ்திபிஃ| ஸுகோஷ்ணைருபநாஹைஶ்ச வாதோத்தரமுபாசரேத்||௪௪|| விரேசநைர்கதக்ஷீரபாநைஃ ஸேகைஃ ஸபஸ்திபிஃ| ஶீதைர்நிர்வாபணைஶ்சாபி ரக்தபித்தோத்தரஂ ஜயேத்||௪௫|| வமநஂ மது நாத்யர்தஂ ஸ்நேஹஸேகௌ விலங்கநம்| கோஷ்ணா லேபாஶ்ச ஶஸ்யந்தே வாதரக்தே கபோத்தரே||௪௬|| கபவாதோத்தரே ஶீதைஃ ப்ரலிப்தே வாதஶோணிதே| தாஹஶோதருஜாகண்டூவிவத்திஃ ஸ்தம்பநாத்பவேத்||௪௭|| ரக்தபித்தோத்தரே சோஷ்ணைர்தாஹஃ க்லேதோऽவதாரணம்| பவேத்தஸ்மாத்பிஷக்தோஷபலஂ புத்த்வாऽऽசரேத்க்ரியாம்||௪௮||
... विशेषं तु निबोध मे||४२|| बाह्यमालेपनाभ्यङ्गपरिषेकोपनाहनैः| विरेकास्थापनस्नेहपानैर्गम्भीरमाचरेत्||४३|| सर्पिस्तैलवसामज्जापानाभ्यञ्जनबस्तिभिः| सुखोष्णैरुपनाहैश्च वातोत्तरमुपाचरेत्||४४|| विरेचनैर्घृतक्षीरपानैः सेकैः सबस्तिभिः| शीतैर्निर्वापणैश्चापि रक्तपित्तोत्तरं जयेत्||४५|| वमनं मृदु नात्यर्थं स्नेहसेकौ विलङ्घनम्| कोष्णा लेपाश्च शस्यन्ते वातरक्ते कफोत्तरे||४६|| कफवातोत्तरे शीतैः प्रलिप्ते वातशोणिते| दाहशोथरुजाकण्डूविवृद्धिः स्तम्भनाद्भवेत्||४७|| रक्तपित्तोत्तरे चोष्णैर्दाहः क्लेदोऽवदारणम्| भवेत्तस्माद्भिषग्दोषबलं बुद्ध्वाऽऽचरेत्क्रियाम्||४८||
🔊 Audio coming soon
விஶேஷமிதி விஶிஷ்டசிகித்ஸிதம்| பாஹ்யமிதி உத்தாநம்| மத்விதி வமநவிஶேஷணம்| கபோத்தரே வாதோத்தரே ச ஶீதப்ரலேபதோஷமாஹ- கபவாதோத்தரே இத்யாதி| ஶீதலேபேந விதாஹோऽத்ர ஊஷ்மரோதாத்பவதீதி ஜ்ஞேயம்| பித்தோத்தரே ரக்தோத்தரே ச உஷ்ணப்ரலேபைர்தோஷமாஹ- ரக்தபித்தோத்தரே இத்யாதி| தோஷபலஂ புத்த்வா ஆசரேதிதி தோஷபலஂ புத்த்வா அநுகுணாமேவ க்ரியாமாசரேத்; வாதகபோத்தரே உஷ்ணாஂ, ரக்தபித்தோத்தரே ஶீதாஂ, மிஶ்ரே ச மிஶ்ராமிதி பாவஃ||௪௨-௪௮||
Adhikarana 11 (49-54) · Śloka 54
திவாஸ்வப்நஂ ஸஸந்தாபஂ வ்யாயாமஂ மைதுநஂ ததா| கடூஷ்ணஂ குர்வபிஷ்யந்தி லவணாம்லஂ ச வர்ஜயேத்||௪௯|| புராணா யவகோதூமநீவாராஃ ஶாலிஷஷ்டிகாஃ| போஜநார்தஂ ரஸார்தஂ வா விஷ்கிரப்ரதுதா ஹிதாஃ||௫௦|| ஆடக்யஶ்சணகா முத்கா மஸூராஃ ஸமகுஷ்டகாஃ| யூஷார்தஂ பஹுஸர்பிஷ்காஃ ப்ரஶஸ்தா வாதஶோணிதே||௫௧|| ஸுநிஷண்ணகவேத்ராக்ரகாகமாசீஶதாவரீ| வாஸ்துகோபோதிகாஶாகஂ ஶாகஂ ஸௌவர்சலஂ ததா||௫௨|| கதமாஂஸரஸைர்பஷ்டஂ ஶாகஸாத்ம்யாய தாபயேத்| வ்யஞ்ஜநார்தஂ, ததா கவ்யஂ மாஹிஷாஜஂ பயோ ஹிதம்||௫௩|| இதி ஸங்க்ஷேபதஃ ப்ரோக்தஂ வாதரக்தசிகித்ஸிதம்| ஏததேவ புநஃ ஸர்வஂ வ்யாஸதஃ ஸம்ப்ரவக்ஷ்யதே||௫௪||
दिवास्वप्नं ससन्तापं व्यायामं मैथुनं तथा| कटूष्णं गुर्वभिष्यन्दि लवणाम्लं च वर्जयेत्||४९|| पुराणा यवगोधूमनीवाराः शालिषष्टिकाः| भोजनार्थं रसार्थं वा विष्किरप्रतुदा हिताः||५०|| आढक्यश्चणका मुद्गा मसूराः समकुष्ठकाः| यूषार्थं बहुसर्पिष्काः प्रशस्ता वातशोणिते||५१|| सुनिषण्णकवेत्राग्रकाकमाचीशतावरी| वास्तुकोपोदिकाशाकं शाकं सौवर्चलं तथा||५२|| घृतमांसरसैर्भृष्टं शाकसात्म्याय दापयेत्| व्यञ्जनार्थं, तथा गव्यं माहिषाजं पयो हितम्||५३|| इति सङ्क्षेपतः प्रोक्तं वातरक्तचिकित्सितम्| एतदेव पुनः सर्वं व्यासतः सम्प्रवक्ष्यते||५४||
🔊 Audio coming soon
நீவாரஃ உடிகா| ஸௌவர்சலமிதி ஸூர்யாவர்தஶாகம்| வ்யஞ்ஜநார்தமிதி போஜநஸாதநதயா வ்யஞ்ஜதே இதி வ்யஞ்ஜநம்| ஏததேவேதி ஸங்க்ஷிப்தப்ரயோககதநம்| வ்யாஸதஃ ப்ரபஞ்சேந||௪௯-௫௪||
Adhikarana 12 (55-60) · Śloka 60
ஶ்ராவணீக்ஷீரகாகோலீஜீவகர்ஷபகைஃ ஸமைஃ| ஸித்தஂ ஸமதுகைஃ ஸர்பிஃ ஸக்ஷீரஂ வாதரக்தநுத்||௫௫|| பலாமதிபலாஂ மேதாமாத்மகுப்தாஂ ஶதாவரீம்| காகோலீஂ க்ஷீரகாகோலீஂ ராஸ்நாமத்திஂ ச பேஷயேத்||௫௬|| கதஂ சதுர்குணக்ஷீரஂ தைஃ ஸித்தஂ வாதரக்தநுத்| ஹத்பாண்டுரோகவீஸர்பகாமலாஜ்வரநாஶநம்||௫௭|| த்ராயந்திகாதாமலகீத்விகாகோலீஶதாவரீ| கஶேருகாகஷாயேண கல்கைரேபிஃ பசேத்ததம்||௫௮|| தத்த்வா பரூஷகாத்ராக்ஷாகாஶ்மர்யேக்ஷுரஸாந் ஸமாந்| பதக்விதார்யாஃ ஸ்வரஸஂ ததா க்ஷீரஂ சதுர்குணம்||௫௯|| ஏதத் ப்ராயோகிகஂ ஸர்பிஃ பாரூஷகமிதி ஸ்மதம்| வாதரக்தே க்ஷதே க்ஷீணே வீஸர்பே பைத்திகே ஜ்வரே||௬௦|| இதி பாரூஷகஂ கதம்|
श्रावणीक्षीरकाकोलीजीवकर्षभकैः समैः| सिद्धं समधुकैः सर्पिः सक्षीरं वातरक्तनुत्||५५|| बलामतिबलां मेदामात्मगुप्तां शतावरीम्| काकोलीं क्षीरकाकोलीं रास्नामृद्धिं च पेषयेत्||५६|| घृतं चतुर्गुणक्षीरं तैः सिद्धं वातरक्तनुत्| हृत्पाण्डुरोगवीसर्पकामलाज्वरनाशनम्||५७|| त्रायन्तिकातामलकीद्विकाकोलीशतावरी| कशेरुकाकषायेण कल्कैरेभिः पचेद्धृतम्||५८|| दत्त्वा परूषकाद्राक्षाकाश्मर्येक्षुरसान् समान्| पृथग्विदार्याः स्वरसं तथा क्षीरं चतुर्गुणम्||५९|| एतत् प्रायोगिकं सर्पिः पारूषकमिति स्मृतम्| वातरक्ते क्षते क्षीणे वीसर्पे पैत्तिके ज्वरे||६०|| इति पारूषकं घृतम्|
🔊 Audio coming soon
ஶ்ராவணீ முண்டிதிகா| ஸக்ஷீரமித்யநேந த்ரவாந்தராபாவாச்சதுர்குணக்ஷீரமேவ கதாத்பவதி| த்ராயந்திகேத்யாதௌ கல்கைரேபிரித்யநேந ஶதாவர்யந்தாநாஂ கல்கத்வஂ, கஶேருகாகஷாயஃ, பரூஷகரஸாதீநாஂ ப்ரத்யேகஂ கதஸமாநத்வஂ, விதாரீரஸஸ்யாபி ததாவசநாத் ஸமத்வம்| அத்ர ஜதூகர்ணஃ- “துல்யரஸைஃ பரூஷககாஶ்மர்யககஶேருகாவிதரீத்ராக்ஷேக்ஷூணாஂ சதுஷ்கே பயஸி த்விகாகோலீதாமலகீஶதாவர்யஃ பிஷ்ட்வா பசேத் கதஂ, ப்ரயோகேண தத்வாதாஸ்ரவீஸர்பஜ்வரஜித் ஸர்பிஃ பாரூஷகஂ நாம” இதி| ப்ராயோகிகமிதி அப்யாஸோபயோஜ்யம்||௫௫-௬௦||
Adhikarana 13 (61-70) · Śloka 70
த்வே பஞ்சமூலே வர்ஷாபூமேரண்டஂ ஸபுநர்நவம்| முத்கபர்ணீஂ மஹாமேதாஂ மாஷபர்ணீஂ ஶதாவரீம்||௬௧|| ஶங்கபுஷ்பீமவாக்புஷ்பீஂ ராஸ்நாமதிபலாஂ பலாம்| பதக்த்விபலிகஂ கத்வா ஜலத்ரோணே விபாசயேத்||௬௨|| பாதஶேஷே ஸமாந் க்ஷீரதாத்ரீக்ஷுச்சாகலாந் ரஸாந்| கதாடகேந ஸஂயோஜ்ய ஶநைர்மத்வக்நிநா பசேத்||௬௩|| கல்காநாவாப்ய மேதே த்வே காஶ்மர்யபலமுத்பலம்| த்வக்க்ஷீரீஂ பிப்பலீஂ த்ராக்ஷாஂ பத்மபீஜஂ புநர்நவாம்||௬௪|| நாகரஂ க்ஷீரகாகோலீஂ பத்மகஂ பஹதீத்வயம்| வீராஂ ஶங்காடகஂ பவ்யமுருமாணஂ நிகோசகம்||௬௫|| கர்ஜூராக்ஷோடவாதாமமுஞ்ஜாதாபிஷுகாஂஸ்ததா| ஏதைர்கதாடகே ஸித்தே க்ஷௌத்ரஂ ஶீதே ப்ரதாபயேத்||௬௬|| ஸம்யக் ஸித்தஂ ச விஜ்ஞாய ஸுகுப்தஂ ஸந்நிதாபயேத்| கதரக்ஷாவிதிஂ சௌக்ஷே ப்ராஶயேதக்ஷஸம்மிதம்||௬௭|| பாண்டுரோகஂ ஜ்வரஂ ஹிக்காஂ ஸ்வரபேதஂ பகந்தரம்| பார்ஶ்வஶூலஂ க்ஷயஂ காஸஂ ப்லீஹாநஂ வாதஶோணிதம்||௬௮|| க்ஷதஶோஷமபஸ்மாரமஶ்மரீஂ ஶர்கராஂ ததா| ஸர்வாங்கைகாங்கரோகாஂஶ்ச மூத்ரஸங்கஂ ச நாஶயேத்||௬௯|| பலவர்ணகரஂ தந்யஂ வலீபலிதநாஶநம்| ஜீவநீயமிதஂ ஸர்பிர்வஷ்யஂ வந்த்யாஸுதப்ரதம்||௭௦||
द्वे पञ्चमूले वर्षाभूमेरण्डं सपुनर्नवम्| मुद्गपर्णीं महामेदां माषपर्णीं शतावरीम्||६१|| शङ्खपुष्पीमवाक्पुष्पीं रास्नामतिबलां बलाम्| पृथग्द्विपलिकं कृत्वा जलद्रोणे विपाचयेत्||६२|| पादशेषे समान् क्षीरधात्रीक्षुच्छागलान् रसान्| घृताढकेन संयोज्य शनैर्मृद्वग्निना पचेत्||६३|| कल्कानावाप्य मेदे द्वे काश्मर्यफलमुत्पलम्| त्वक्क्षीरीं पिप्पलीं द्राक्षां पद्मबीजं पुनर्नवाम्||६४|| नागरं क्षीरकाकोलीं पद्मकं बृहतीद्वयम्| वीरां शृङ्गाटकं भव्यमुरुमाणं निकोचकम्||६५|| खर्जूराक्षोटवाताममुञ्जाताभिषुकांस्तथा| एतैर्घृताढके सिद्धे क्षौद्रं शीते प्रदापयेत्||६६|| सम्यक् सिद्धं च विज्ञाय सुगुप्तं सन्निधापयेत्| कृतरक्षाविधिं चौक्षे प्राशयेदक्षसम्मितम्||६७|| पाण्डुरोगं ज्वरं हिक्कां स्वरभेदं भगन्दरम्| पार्श्वशूलं क्षयं कासं प्लीहानं वातशोणितम्||६८|| क्षतशोषमपस्मारमश्मरीं शर्करां तथा| सर्वाङ्गैकाङ्गरोगांश्च मूत्रसङ्गं च नाशयेत्||६९|| बलवर्णकरं धन्यं वलीपलितनाशनम्| जीवनीयमिदं सर्पिर्वृष्यं वन्ध्यासुतप्रदम्||७०||
🔊 Audio coming soon
த்வே பஞ்சமூலே இத்யாதௌ வர்ஷாபூஃ ஶ்வேதபுநர்நவா| அவாக்புஷ்பீ ‘அதஃபுஷ்பீ’ இதி க்யாதா| க்ஷீராதீநாஂ ஸ்நேஹஸமத்வம்| வீரா வத்திஃ| பவ்யாதய ஔத்தராபதிகாஃ| ஸுகுப்தமிதி வாதாத்யஸ்பர்ஶநீயஂ யதா பவதி| சௌக்ஷே இதி ஶுசௌ||௬௧-௭௦||
Adhikarana 14 (71-75) · Śloka 75
த்ராக்ஷாமது(தூ)கதோயாப்யாஂ ஸித்தஂ வா ஸஸிதோபலம்| பிபேத்ததஂ ததா க்ஷீரஂ குடூசீஸ்வரஸே ஶதம்||௭௧|| ஜீவகர்ஷபகௌ மேதாமஷ்யப்ரோக்தாஂ ஶதாவரீம்| மதுகஂ மதுபர்ணீஂ ச காகோலீத்வயமேவ ச||௭௨|| முத்கமாஷாக்யபர்ணிந்யௌ தஶமூலஂ புநர்நவாம்| பலாமதாவிதாரீஶ்ச ஸாஶ்வகந்தாஶ்மபேதகாஃ||௭௩|| ஏஷாஂ கஷாயகல்காப்யாஂ ஸர்பிஸ்தைலஂ ச ஸாதயேத்| லாபதஶ்ச வஸாமஜ்ஜதாந்வப்ராதுதவைஷ்கிரம்||௭௪|| சதுர்குணேந பயஸா தத் ஸித்தஂ வாதஶோணிதம்| ஸர்வதேஹாஶ்ரிதஂ ஹந்தி வ்யாதீந் கோராஂஶ்ச வாதஜாந்||௭௫||
द्राक्षामधु(धू)कतोयाभ्यां सिद्धं वा ससितोपलम्| पिबेद्धृतं तथा क्षीरं गुडूचीस्वरसे शृतम्||७१|| जीवकर्षभकौ मेदामृष्यप्रोक्तां शतावरीम्| मधुकं मधुपर्णीं च काकोलीद्वयमेव च||७२|| मुद्गमाषाख्यपर्णिन्यौ दशमूलं पुनर्नवाम्| बलामृताविदारीश्च साश्वगन्धाश्मभेदकाः||७३|| एषां कषायकल्काभ्यां सर्पिस्तैलं च साधयेत्| लाभतश्च वसामज्जधान्वप्रातुदवैष्किरम्||७४|| चतुर्गुणेन पयसा तत् सिद्धं वातशोणितम्| सर्वदेहाश्रितं हन्ति व्याधीन् घोरांश्च वातजान्||७५||
🔊 Audio coming soon
த்ராக்ஷேத்யாதௌ ஸஸிதோபலமிதி ப்ரக்ஷிப்தஶர்கரம்| ஷ்யப்ரோக்தா அதிபலா| காலா மஞ்ஜிஷ்டா| மதுபர்ணீ விகங்கதஃ| தாந்வப்ராதுதவைஷ்கிரமிதி வஸாமஜ்ஜவிஶேஷணம்||௭௧-௭௫||
Adhikarana 15 (76-87) · Śloka 87
ஸ்திரா ஶ்வதஂஷ்ட்ரா பஹதீ ஸாரிவா ஸஶதாவரீ| காஶ்மர்யாண்யாத்மகுப்தா ச வஶ்சீரோ த்வே பலே ததா||௭௬|| ஏஷாஂ க்வாதே சதுஃக்ஷீரஂ பதக் தைலஂ பதக்கதம்| மேதாஶதாவரீயஷ்டிஜீவந்தீஜீவகர்ஷபைஃ||௭௭|| பக்த்வா மாத்ரா ததஃ க்ஷீரத்ரிகுணாऽத்யர்தஶர்கரா| கஜேந மதிதா பேயா வாதரக்தே த்ரிதோஷஜே||௭௮|| தைலஂ பயஃ ஶர்கராஂ ச பாயயேத்வா ஸுமூர்ச்சிதம்| ஸர்பிஸ்தைலஸிதாக்ஷௌத்ரைர்மிஶ்ரஂ வாऽபி பிபேத் பயஃ||௭௯|| அஂஶுமத்யா ஶதஃ ப்ரஸ்தஃ பயஸோ த்விஸிதோபலஃ| பாநே ப்ரஶஸ்யதே தத்வத் பிப்பலீநாகரைஃ ஶதஃ||௮௦|| பலாஶதாவலீராஸ்நாதஶமூலைஃ ஸபீலுபிஃ| ஶ்யாமைரண்டஸ்திராபிஶ்ச வாதார்திக்நஂ ஶதஂ பயஃ||௮௧|| தாரோஷ்ணஂ மூத்ரயுக்தஂ வா க்ஷீரஂ தோஷாநுலோமநம்| பிபேத்வா ஸத்ரிவச்சூர்ணஂ பித்தரக்தாவதாநிலஃ||௮௨|| க்ஷீரேணைரண்டதைலஂ வா ப்ரயோகேண பிபேந்நரஃ| பஹுதோஷோ விரேகார்தஂ ஜீர்ணே க்ஷீரௌதநாஶநஃ||௮௩|| கஷாயமபயாநாஂ வா கதபஷ்டஂ பிபேந்நரஃ| க்ஷீராநுபாநஂ த்ரிவதாசூர்ணஂ த்ராக்ஷாரஸேந வா||௮௪|| காஶ்மர்யஂ த்ரிவதாஂ த்ராக்ஷாஂ த்ரிபலாஂ ஸபரூஷகாம்| ஶதஂ பிபேத்விரேகாய லவணக்ஷௌத்ரஸஂயுதம்||௮௫|| த்ரிபலாயாஃ கஷாயஂ வா பிபேத் க்ஷௌத்ரேண ஸஂயுதம்| தாத்ரீஹரித்ராமுஸ்தாநாஂ கஷாயஂ வா கபாதிகஃ||௮௬|| யோகைஶ்ச கல்பவிஹிதைரஸகத்தஂ விரேசயேத்| மதுபிஃ ஸ்நேஹஸஂயுக்தைர்ஜ்ஞாத்வா வாதஂ மலாவதம்||௮௭||
स्थिरा श्वदंष्ट्रा बृहती सारिवा सशतावरी| काश्मर्याण्यात्मगुप्ता च वृश्चीरो द्वे बले तथा||७६|| एषां क्वाथे चतुःक्षीरं पृथक् तैलं पृथग्घृतम्| मेदाशतावरीयष्टिजीवन्तीजीवकर्षभैः||७७|| पक्त्वा मात्रा ततः क्षीरत्रिगुणाऽध्यर्धशर्करा| खजेन मथिता पेया वातरक्ते त्रिदोषजे||७८|| तैलं पयः शर्करां च पाययेद्वा सुमूर्च्छितम्| सर्पिस्तैलसिताक्षौद्रैर्मिश्रं वाऽपि पिबेत् पयः||७९|| अंशुमत्या शृतः प्रस्थः पयसो द्विसितोपलः| पाने प्रशस्यते तद्वत् पिप्पलीनागरैः शृतः||८०|| बलाशतावलीरास्नादशमूलैः सपीलुभिः| श्यामैरण्डस्थिराभिश्च वातार्तिघ्नं शृतं पयः||८१|| धारोष्णं मूत्रयुक्तं वा क्षीरं दोषानुलोमनम्| पिबेद्वा सत्रिवृच्चूर्णं पित्तरक्तावृतानिलः||८२|| क्षीरेणैरण्डतैलं वा प्रयोगेण पिबेन्नरः| बहुदोषो विरेकार्थं जीर्णे क्षीरौदनाशनः||८३|| कषायमभयानां वा घृतभृष्टं पिबेन्नरः| क्षीरानुपानं त्रिवृताचूर्णं द्राक्षारसेन वा||८४|| काश्मर्यं त्रिवृतां द्राक्षां त्रिफलां सपरूषकाम्| शृतं पिबेद्विरेकाय लवणक्षौद्रसंयुतम्||८५|| त्रिफलायाः कषायं वा पिबेत् क्षौद्रेण संयुतम्| धात्रीहरिद्रामुस्तानां कषायं वा कफाधिकः||८६|| योगैश्च कल्पविहितैरसकृत्तं विरेचयेत्| मृदुभिः स्नेहसंयुक्तैर्ज्ञात्वा वातं मलावृतम्||८७||
🔊 Audio coming soon
ஸ்திரேத்யாதௌ சதுஃக்ஷீரமிதி சதுர்குணஂ க்ஷீரம்| பதக் தைலஂ பதக்கதமித்யநேந ஸம்மிஶ்ரபாகஂ நிஷேதயதி| க்ஷீரத்ரிகுண ஸார்தபாகா ஶர்கரா யஸ்யாஂ மாத்ராயாஂ ஸா க்ஷீர த்ரிகுணாऽத்யர்தஶர்கரா| கஜஃபஞ்சாங்குலோ ஹஸ்தஃ, மந்தாநஂ வா| மாத்ரா சாத்ர மிலிதயோஸ்தைலஸர்பிஷோர்க்ராஹ்யா| அஂஶுமதீ ஶாலபர்ணீ| த்விஸிதோபல இதி ஶர்கராபலத்வயயுக்தஃ| இயஂ ச க்ஷீரமாத்ரா உத்தமாக்நீந் ப்ரதி| தாரோஷ்ணமிதி தோஹகாலதாராபதிதமக்நியோகாத்விநா உஷ்ணீபூதம்| மூத்ரஂ சாத்ர க்ஷீரஸமம்| ஸத்ரிவச்சூர்ணஂ தாரோஷ்ணஂ க்ஷீரமிதி ஸம்பந்தஃ| ப்ரயோகேணேதி அப்யாஸேந| க்ஷீரப்ரதாநோ பஸ்திஃ க்ஷீரபஸ்திஃ||௭௬-௮௭||
Adhikarana 16 (88-95) · Śloka 95
நிர்ஹரேத்வா மலஂ தஸ்ய ஸகதைஃ க்ஷீரபஸ்திபிஃ| ந ஹி பஸ்திஸமஂ கிஞ்சித்வாதரக்தசிகித்ஸிதம்||௮௮|| பஸ்திவங்க்ஷணபார்ஶ்வோருபர்வாஸ்திஜடரார்திஷு| உதாவர்தே ச ஶஸ்யந்தே நிரூஹாஃ ஸாநுவாஸநாஃ||௮௯|| தத்யாத்தைலாநி சேமாநி பஸ்திகர்மணி புத்திமாந்| நஸ்யாப்யஞ்ஜநஸேகேஷு தாஹஶூலோபஶாந்தயே||௯௦|| மதுயஷ்ட்யாஸ்துலாயாஸ்து கஷாயே பாதஶேஷிதே| தைலாடகஂ ஸமக்ஷீரஂ பசேத் கல்கைஃ பலோந்மிதைஃ||௯௧|| ஶதபுஷ்பாவரீமூர்வாபயஸ்யாகுருசந்தநைஃ| ஸ்திராஹஂஸபதீமாஂஸீத்விமேதாமதுபர்ணிபிஃ||௯௨|| காகோலீக்ஷீரகாகோலீதாமலக்யத்திபத்மகைஃ| ஜீவகர்ஷபஜீவந்தீத்வக்பத்ரநகவாலகைஃ||௯௩|| ப்ரபௌண்டரீகமஞ்ஜிஷ்டாஸாரிவைந்த்ரீவிதுந்நகைஃ| சதுஷ்ப்ரயோகாத்தத்தந்தி தைலஂ மாருதஶோணிதம்||௯௪|| ஸோபத்ரவஂ ஸாங்கஶூலஂ ஸர்வகாத்ராநுகஂ ததா| வாதாஸக்பித்ததாஹார்திஜ்வரக்நஂ பலவர்ணகத்||௯௫|| இதி மதுபர்ண்யாதிதைலம்|
निर्हरेद्वा मलं तस्य सघृतैः क्षीरबस्तिभिः| न हि बस्तिसमं किञ्चिद्वातरक्तचिकित्सितम्||८८|| बस्तिवङ्क्षणपार्श्वोरुपर्वास्थिजठरार्तिषु| उदावर्ते च शस्यन्ते निरूहाः सानुवासनाः||८९|| दद्यात्तैलानि चेमानि बस्तिकर्मणि बुद्धिमान्| नस्याभ्यञ्जनसेकेषु दाहशूलोपशान्तये||९०|| मधुयष्ट्यास्तुलायास्तु कषाये पादशेषिते| तैलाढकं समक्षीरं पचेत् कल्कैः पलोन्मितैः||९१|| शतपुष्पावरीमूर्वापयस्यागुरुचन्दनैः| स्थिराहंसपदीमांसीद्विमेदामधुपर्णिभिः||९२|| काकोलीक्षीरकाकोलीतामलक्यृद्धिपद्मकैः| जीवकर्षभजीवन्तीत्वक्पत्रनखवालकैः||९३|| प्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठासारिवैन्द्रीवितुन्नकैः| चतुष्प्रयोगात्तद्धन्ति तैलं मारुतशोणितम्||९४|| सोपद्रवं साङ्गशूलं सर्वगात्रानुगं तथा| वातासृक्पित्तदाहार्तिज्वरघ्नं बलवर्णकृत्||९५|| इति मधुपर्ण्यादितैलम्|
🔊 Audio coming soon
மதுயஷ்ட்யா இத்யாதௌ மதுகதுலாயாஂ ஜலத்ரோணஂ தத்த்வா தைலாடகமாநஃ க்வாதோ பவதி| வரீ ஶதாவரீ| ஹஂஸபதீ ஸ்வநாமக்யாதா| பயஸ்யா அர்கபுஷ்பீ| விதுந்நகஂ தாந்யகம்| சதுஷ்ப்ரயோகாதிதி பாநாப்யங்கபஸ்திநஸ்யப்ரயோகாத்||௮௮-௯௫||
Adhikarana 17 (96-109) · Śloka 109
மதுகஸ்ய ஶதஂ த்ராக்ஷா கர்ஜூராணி பரூஷகம்| மதூகௌதநபாக்யௌ ச ப்ரஸ்தஂ முஞ்ஜாதகஸ்ய ச||௯௬|| காஶ்மர்யாடகமித்யேதச்சதுர்த்ரோணே பசேதபாம்| ஶேஷேऽஷ்டபாகே பூதே ச தஸ்மிஂஸ்தைலாடகஂ பசேத்||௯௭|| ததாऽऽமலககாஶ்மர்யவிதாரீக்ஷுரஸைஃ ஸமைஃ| சதுர்த்ரோணேந பயஸா கல்கஂ தத்த்வா பலோந்மிதம்||௯௮|| கதம்பாமலகாக்ஷோடபத்மபீஜகஶேருகம்| ஶங்காடகஂ ஶங்கவேரஂ லவாணஂ பிப்பலீஂ ஸிதாம்||௯௯|| ஜீவநீயைஶ்ச ஸஂஸித்தஂ க்ஷௌத்ரப்ரஸ்தேந ஸஂஸஜேத்| நஸ்யாப்யஞ்ஜநபாநேஷு பஸ்தௌ சாபி நியோஜயேத்||௧௦௦|| வாதவ்யாதிஷு ஸர்வேஷு மந்யாஸ்தம்பே ஹநுக்ரஹே| ஸர்வாங்கைகாங்கவாதே ச க்ஷதக்ஷீணே க்ஷதஜ்வரே||௧௦௧|| ஸுகுமாரகமித்யேதத்வாதாஸ்ராமயநாஶநம்| ஸ்வரவர்ணகரஂ தைலமாரோக்யபலபுஷ்டிதம்||௧௦௨|| இதி ஸுகுமாரகதைலம்| குடூசீஂ மதுகஂ ஹ்ரஸ்வஂ பஞ்சமூலஂ புநர்நவாம்| ராஸ்நாமேரண்டமூலஂ ச ஜீவநீயாநி லாபதஃ||௧௦௩|| பலாநாஂ ஶதகைர்பாகைர்பலாபஞ்சஶதஂ ததா| கோலபில்வயவாந்மாஷாந்குலத்தாஂஶ்சாடகோந்மிதாந்||௧௦௪|| காஶ்மர்யாணாஂ ஸுஶுஷ்காணாஂ த்ரோணஂ த்ரோணஶதேऽம்பஸி| ஸாதயேஜ்ஜர்ஜரஂ தௌதஂ சதுர்த்ரோணஂ ச ஶேஷயேத்||௧௦௫|| தைலத்ரோணஂ பசேத்தேந தத்த்வா பஞ்சகுணஂ பயஃ| பிஷ்ட்வா த்ரிபலிகஂ சைவ சந்தநோஶீரகேஶரம்||௧௦௬|| பத்ரைலாகுருகுஷ்டாநி தகரஂ மதுயஷ்டிகாம்| மஞ்ஜிஷ்டாஷ்டபலஂ சைவ தத் ஸித்தஂ ஸார்வயௌகிகம்||௧௦௭|| வாதரக்தே க்ஷதக்ஷீணே பாரார்தே க்ஷீணரேதஸி| வேபநாக்ஷேபபக்நாநாஂ ஸர்வாங்கைகாங்கரோகிணாம்||௧௦௮|| யோநிதோஷமபஸ்மாரமுந்மாதஂ கஞ்ஜபங்குதாம்| ஹந்யாத் ப்ரஸவநஂ சைதத்தைலாக்ர்யமமதாஹ்வயம்||௧௦௯|| இத்யமதாத்யஂ தைலம்|
मधुकस्य शतं द्राक्षा खर्जूराणि परूषकम्| मधूकौदनपाक्यौ च प्रस्थं मुञ्जातकस्य च||९६|| काश्मर्याढकमित्येतच्चतुर्द्रोणे पचेदपाम्| शेषेऽष्टभागे पूते च तस्मिंस्तैलाढकं पचेत्||९७|| तथाऽऽमलककाश्मर्यविदारीक्षुरसैः समैः| चतुर्द्रोणेन पयसा कल्कं दत्त्वा पलोन्मितम्||९८|| कदम्बामलकाक्षोटपद्मबीजकशेरुकम्| शृङ्गाटकं शृङ्गवेरं लवाणं पिप्पलीं सिताम्||९९|| जीवनीयैश्च संसिद्धं क्षौद्रप्रस्थेन संसृजेत्| नस्याभ्यञ्जनपानेषु बस्तौ चापि नियोजयेत्||१००|| वातव्याधिषु सर्वेषु मन्यास्तम्भे हनुग्रहे| सर्वाङ्गैकाङ्गवाते च क्षतक्षीणे क्षतज्वरे||१०१|| सुकुमारकमित्येतद्वातास्रामयनाशनम्| स्वरवर्णकरं तैलमारोग्यबलपुष्टिदम्||१०२|| इति सुकुमारकतैलम्| गुडूचीं मधुकं ह्रस्वं पञ्चमूलं पुनर्नवाम्| रास्नामेरण्डमूलं च जीवनीयानि लाभतः||१०३|| पलानां शतकैर्भागैर्बलापञ्चशतं तथा| कोलबिल्वयवान्माषान्कुलत्थांश्चाढकोन्मितान्||१०४|| काश्मर्याणां सुशुष्काणां द्रोणं द्रोणशतेऽम्भसि| साधयेज्जर्जरं धौतं चतुर्द्रोणं च शेषयेत्||१०५|| तैलद्रोणं पचेत्तेन दत्त्वा पञ्चगुणं पयः| पिष्ट्वा त्रिपलिकं चैव चन्दनोशीरकेशरम्||१०६|| पत्रैलागुरुकुष्ठानि तगरं मधुयष्टिकाम्| मञ्जिष्ठाष्टपलं चैव तत् सिद्धं सार्वयौगिकम्||१०७|| वातरक्ते क्षतक्षीणे भारार्ते क्षीणरेतसि| वेपनाक्षेपभग्नानां सर्वाङ्गैकाङ्गरोगिणाम्||१०८|| योनिदोषमपस्मारमुन्मादं खञ्जपङ्गुताम्| हन्यात् प्रसवनं चैतत्तैलाग्र्यममृताह्वयम्||१०९|| इत्यमृताद्यं तैलम्|
🔊 Audio coming soon
குடூசீத்யாதௌ குடூச்யாதீநாஂ ப்ரத்யேகஂ ஶதபலத்வஂ, கோலாதீநாஂ ப்ரத்யேகமாடகமாநத்வம்| காஶ்மர்யாணாமிதி கங்காரீபலாநாம்| ஸார்வயௌகிகமிதி பாநாதிசதுஷ்ப்ரயோகே யௌகிகம்| ப்ரஸவநமிதி ப்ரஸூதிகாரகம்||௯௬-௧௦௯||
Adhikarana 18 (110-113) · Śloka 113
பத்மவேதஸயஷ்ட்யாஹ்வபேநிலாபத்மகோத்பலைஃ| பதக்பஞ்சபலைர்தர்பபலாசந்தநகிஂஶுகைஃ||௧௧௦|| ஜலே ஶதைஃ பசேத்தைலப்ரஸ்தஂ ஸௌவீரஸம்மிதம்| லோத்ரகாலீயகோஶீரஜீவகர்ஷபகேஶரைஃ||௧௧௧|| மதயந்தீலதாபத்ரபத்மகேஶரபத்மகைஃ| ப்ரபௌண்டரீககாஶ்மர்யமாஂஸீமேதாப்ரியங்குபிஃ||௧௧௨|| குங்குமஸ்ய பலார்தேந மஞ்ஜிஷ்டாயாஃ பலேந ச| மஹாபத்மமிதஂ தைலஂ வாதாஸக்ஜ்வரநாஶநம்||௧௧௩|| இதி மஹாபத்மஂ தைலம்|
पद्मवेतसयष्ट्याह्वफेनिलापद्मकोत्पलैः| पृथक्पञ्चपलैर्दर्भबलाचन्दनकिंशुकैः||११०|| जले शृतैः पचेत्तैलप्रस्थं सौवीरसम्मितम्| लोध्रकालीयकोशीरजीवकर्षभकेशरैः||१११|| मदयन्तीलतापत्रपद्मकेशरपद्मकैः| प्रपौण्डरीककाश्मर्यमांसीमेदाप्रियङ्गुभिः||११२|| कुङ्कुमस्य पलार्धेन मञ्जिष्ठायाः पलेन च| महापद्ममिदं तैलं वातासृग्ज्वरनाशनम्||११३|| इति महापद्मं तैलम्|
🔊 Audio coming soon
பத்மவேதஸேத்யாதௌ பேநிலா உபோதிகா| ஸௌவீரஸம்மிதமிதி ஸ்நேஹஸமஂ ஸௌவீரகம்| லோத்ராதிபிஃ கார்ஷிகைஃ, குங்குமஂ ச த்விகார்ஷிகம்||௧௧௦-௧௧௩||
Adhikarana 19 (114) · Śloka 115
பத்மகோஶீரயஷ்ட்யாஹ்வரஜநீக்வாதஸாதிதம்| ஸ்யாத் பிஷ்டைஃ ஸர்ஜமஞ்ஜிஷ்டாவீராகாகோலிசந்தநைஃ||௧௧௪|| குட்டாகபத்மகமிதஂ தைலஂ வாதாஸ்ரதாஹநுத்|௧௧௫| இதி குட்டாகபத்மகஂ தைலம்|
पद्मकोशीरयष्ट्याह्वरजनीक्वाथसाधितम्| स्यात् पिष्टैः सर्जमञ्जिष्ठावीराकाकोलिचन्दनैः||११४|| खुड्डाकपद्मकमिदं तैलं वातास्रदाहनुत्|११५| इति खुड्डाकपद्मकं तैलम्|
🔊 Audio coming soon
குட்டாகபத்மகமிதி அல்பபத்மகஸஞ்ஜ்ஞஂ; ஸஞ்ஜ்ஞா சைஷா வைத்யவ்யவஹாரார்தா||௧௧௪||-
Adhikarana 20 (115-118) · Śloka 118
ஶதேந யஷ்டிமதுகாத் ஸாத்யஂ தஶகுணஂ பயஃ||௧௧௫|| தஸ்மிஂஸ்தைலே சதுர்த்ரோணே மதுகஸ்ய பலேந து| ஸித்தஂ மதுககாஶ்மர்யஸைர்வா வாதரக்தநுத்||௧௧௬|| மதுபர்ண்யாஃ பலஂ பிஷ்ட்வா தைலப்ரஸ்தஂ சதுர்குணே| க்ஷீரே ஸாத்யஂ ஶதஂ கத்வா ததேவஂ மதுகாச்சதே||௧௧௭|| ஸித்தஂ தேயஂ த்ரிதோஷே ஸ்யாத்வாதாஸ்ரே ஶ்வாஸகாஸநுத்| ஹத்பாண்டுரோகவீஸர்பகாமலாதாஹநாஶநம்||௧௧௮|| இதி ஶதபாகஂ மதுகதைலம்|
शतेन यष्टिमधुकात् साध्यं दशगुणं पयः||११५|| तस्मिंस्तैले चतुर्द्रोणे मधुकस्य पलेन तु| सिद्धं मधुककाश्मर्यसैर्वा वातरक्तनुत्||११६|| मधुपर्ण्याः पलं पिष्ट्वा तैलप्रस्थं चतुर्गुणे| क्षीरे साध्यं शतं कृत्वा तदेवं मधुकाच्छते||११७|| सिद्धं देयं त्रिदोषे स्याद्वातास्रे श्वासकासनुत्| हृत्पाण्डुरोगवीसर्पकामलादाहनाशनम्||११८|| इति शतपाकं मधुकतैलम्|
🔊 Audio coming soon
ஶதேந யஷ்டிமதுகாதித்யாதௌ யஷ்டீமதுபலஶதஂ தஶகுணேந க்ஷீரேண ஸாத்யஂ, தேந சதுர்பாகஸ்திதேந க்ஷீரேண தைலஂ பக்தவ்யம்| ததேவஂ மதுகாச்சதே ஸித்தமிதி ஶததாபாகேந மதுகபலஶதாத் ஸித்தமித்யர்தஃ| அநேந ச மதுகபலஶதஸாதநோபதேஶேந ஶதஂ கத்வேத்யத்ர ஶதஶப்தஸ்ய விபுலவாசிதாஂ நிஷேணயதி||௧௧௫-௧௧௮||
Adhikarana 21 (119-120) · Śloka 120
பலாகஷாயகல்காப்யாஂ தைலஂ க்ஷீரஸமஂ பசேத்| ஸஹஸ்ரஂ ஶதவாரஂ வா வாதாஸக்வாதரோகநுத்||௧௧௯|| ரஸாயநமிதஂ ஶ்ரேஷ்டமிந்த்ரியாணாஂ ப்ரஸாதநம்| ஜீவநஂ பஂஹணஂ ஸ்வர்யஂ ஶுக்ராஸக்தோஷநாஶநம்||௧௨௦|| இதி ஸஹஸ்ரபாகஂ ஶதபாகஂ வா பலாதைலம்|
बलाकषायकल्काभ्यां तैलं क्षीरसमं पचेत्| सहस्रं शतवारं वा वातासृग्वातरोगनुत्||११९|| रसायनमिदं श्रेष्ठमिन्द्रियाणां प्रसादनम्| जीवनं बृंहणं स्वर्यं शुक्रासृग्दोषनाशनम्||१२०|| इति सहस्रपाकं शतपाकं वा बलातैलम्|
🔊 Audio coming soon
பலாகஷாயேத்யாதிநோக்தஶதஸஹஸ்ரபாகே அத்யர்தபாகாத் ஸ்நேஹக்ஷயஂ பஶ்யந்தஃ ஶதகுணேந ஸஹஸ்ரகுணேந வா த்ரவேணைகதைவ பாகஂ வ்யாக்யாநயந்தி; கிந்து தாவதீ ஸ்நேஹமாத்ராऽத்ர பக்தவ்யா யா பாகோபக்ஷயேண நிஃஶேஷா ந பவதி, க்ஷீரஂ சாத்ர ஸ்நேஹவர்தகமஸ்தி, தேந யதாஶ்ருதமேவாத்ராசார்யவசநஂ ப்ரமாணமிதி பஶ்யாமஃ| கிஞ்ச ப்ரத்யாஸந்நே ஏவ பாகே ஸத்ரவே ஸ்நேஹகல்கோத்தரணமத்ர கர்தவ்யஂ, தேந ஸ்நேஹாபேபக்ஷயைऽபி மாத்ராऽநேந பவதி||௧௧௯-௧௨௦||
Adhikarana 22 (121-122) · Śloka 122
குடூசீரஸதுக்தாப்யாஂ தைலஂ த்ராக்ஷாரஸேந வா| ஸித்தஂ மதுககாஶ்மர்யரஸைர்வா வாதரக்தநுத்||௧௨௧|| ஆரநாலாடகே தைலஂ பாதஸர்ஜரஸஂ ஶதம்| ப்ரபூதே கஜிதஂ தோயே ஜ்வரதாஹார்திநுத் பரம்||௧௨௨||
गुडूचीरसदुग्धाभ्यां तैलं द्राक्षारसेन वा| सिद्धं मधुककाश्मर्यरसैर्वा वातरक्तनुत्||१२१|| आरनालाढके तैलं पादसर्जरसं शृतम्| प्रभूते खजितं तोये ज्वरदाहार्तिनुत् परम्||१२२||
🔊 Audio coming soon
குடூசீத்யாதௌ த்ரவாத் பாதிகஃ ஸ்நேஹ இதி ந்யாயாத் ப்ரஸ்தஂ தைலஸ்ய பவதி| கஜிதமிதி மதிதம்||௧௨௧-௧௨௨||
Adhikarana 23 (123) · Śloka 123
ஸமதூச்சிஷ்டமாஞ்ஜிஷ்டஂ ஸஸர்ஜரஸஸாரிவம்| பிண்டதைலஂ ததப்யங்காத்பாதரக்தருஜாபஹம்||௧௨௩|| இதி பிண்டதைலம்|
समधूच्छिष्टमाञ्जिष्ठं ससर्जरससारिवम्| पिण्डतैलं तदभ्यङ्गाद्बातरक्तरुजापहम्||१२३|| इति पिण्डतैलम्|
🔊 Audio coming soon
ஸமதூச்சிஷ்டேத்யாதௌ மதுச்சிஷ்டாதீநி கல்கஃ, ஜலஂ ச த்ரவஂ தேயம்| பிண்டதைலபாஷயா சாத்ர வஸ்த்ரபூதமேவைதத்தேலஂ கர்தவ்யமித்யாஹுஃ| கிந்து, ஆரநாலாடகஸாத்யதைலே ஏவ ஸர்ஜரஸஸ்தாநே மதூச்சிஷ்டாதீநாஂ ப்ரக்ஷேபாத் பிண்டதைலமநேநோச்யத இதி ஜதூகர்ணவசநாதுந்நீயதே; உக்தஂ ஹி தத்ர- “காஞ்ஜிகஸர்ஜரஸஶதஂ கஜிதஂ பஹுநா ஜலேந ஸிக்தகஸர்ஜரஸைர்யுக்தமப்யஞ்ஜநம்” இதி||௧௨௩||
Adhikarana 24 (124-155) · Śloka 155
தஶமூலஶதஂ க்ஷீரஂ ஸத்யஃ ஶூலநிவாரணம்| பரிஷேகோऽநிலப்ராயே தத்வத் கோஷ்ணேந ஸர்பிஷா||௧௨௪|| ஸ்நேஹைர்மதுரஸித்தைர்வா சதுர்பிஃ பரிஷேசயேத்| ஸ்தம்பாக்ஷேபகஶூலார்தஂ கோஷ்ணைர்தாஹே து ஶீதலைஃ||௧௨௫|| தத்வத்கவ்யாவிகச்சாகைஃ க்ஷீரைஸ்தைலவிமிஶ்ரிதைஃ| க்வாதைர்வா ஜீவநீயாநாஂ பஞ்சமூலஸ்ய வா பிஷக்||௧௨௬|| த்ராக்ஷேக்ஷுரஸமத்யாநி ததிமஸ்த்வம்லகாஞ்ஜிகம்| ஸேகார்தே தண்டுலக்ஷௌத்ரஶர்கராம்பு ச ஶஸ்யதே||௧௨௭|| குமுதோத்பலபத்மாத்யைர்மணிஹாரைஃ ஸசந்தநைஃ| ஶீததோயாநுகைர்தாஹே ப்ரோக்ஷணஂ ஸ்பர்ஶநஂ ஹிதம்||௧௨௮|| சந்த்ரபாதாம்புஸஂஸிக்தே க்ஷௌமபத்மதலச்சதே| ஶயநே புலிநஸ்பர்ஶஶீதமாருதவீஜிதே||௧௨௯|| சந்தநார்த்ரஸ்தநகராஃ ப்ரியா நார்யஃ ப்ரியஂவதாஃ| ஸ்பர்ஶஶீதாஃ ஸுகஸ்பர்ஶா க்நந்தி தாஹஂ ருஜஂ க்லமம்||௧௩௦|| ஸராகே ஸருஜே தாஹே ரக்தஂ விஸ்ராவ்ய லேபயேத்| மதுகாஶ்வத்தத்வங்மாஂஸீவீரோதும்பரஶாத்வலைஃ||௧௩௧|| ஜலஜைர்யவசூர்ணைர்வா ஸயஷ்ட்யாஹ்வபயோகதைஃ| ஸர்பிஷா ஜீவநீயைர்வா பிஷ்டைர்லேபோऽர்திதாஹநுத்||௧௩௨|| திலாஃ ப்ரியாலோ மதுகஂ பிஸஂ மூலஂ ச வேதஸாத்| ஆஜேந பயஸா பிஷ்டஃ ப்ரலேபோ தாஹராகநுத்||௧௩௩|| ப்ரபௌண்டரீகமஞ்ஜிஷ்டாதார்வீமதுகசந்தநைஃ| ஸிதோபலைரகாஸக்துமஸூரோஶீரபத்மகைஃ||௧௩௪|| லேபோ ருக்தாஹவீஸர்பராகஶோபநிவாரணஃ| பித்தரக்தோத்தரே த்வேதே, லேபாந் வாதோத்தரே ஶணு||௧௩௫|| வாதக்நைஃ ஸாதிதஃ ஸ்நிக்தஃ ஸக்ஷீரமுத்கபாயஸஃ | திலஸர்ஷபபிண்டைர்வாऽப்யுபநாஹோ ருஜாபஹஃ||௧௩௬|| ஔதகப்ரஸஹாநூபவேஶவாராஃ ஸுஸஂஸ்கதாஃ| ஜீவநீயௌஷதைஃ ஸ்நேஹயுக்தாஃ ஸ்யுருபநாஹநே||௧௩௭|| ஸ்தம்பதோதருகாயாமஶோதாங்கக்ரஹநாஶநாஃ| ஜீவநீயௌஷதைஃ ஸித்தா ஸபயஸ்கா வஸாऽபி வா||௧௩௮|| கதஂ ஸஹசராந்மூலஂ ஜீவந்தீ ச்சாகலஂ பயஃ| லேபஃ பிஷ்டாஸ்திலாஸ்தத்வத்பஷ்டாஃ பயஸி நிர்வதாஃ||௧௩௯|| க்ஷீரபிஷ்டமுமாலேபமேரண்டஸ்ய பலாநி ச| குர்யாச்சூலநிவத்த்யர்தஂ ஶதாஹ்வாமநிலேऽதிகே||௧௪௦|| ஸமூலாக்ரச்சதைரண்டக்வாதே த்விப்ராஸ்திகஂ பதக்| கதஂ தைலஂ வஸா மஜ்ஜா சாநூபமகபக்ஷிணாம்||௧௪௧|| கல்கார்தே ஜீவநீயாநி கவ்யஂ க்ஷீரமதாஜகம்| ஹரித்ரோத்பலகுஷ்டைலாஶதாஹ்வாஶ்வஹநச்சதாந் ||௧௪௨|| பில்வமாத்ராந் பதக் புஷ்பஂ காகுபஂ சாபி ஸாதயேத்| மதூச்சிஷ்டபலாந்யஷ்டௌ தத்யாச்சீதேऽவதாரிதே||௧௪௩|| ஶூலேநைஷோऽர்திதாங்காநாஂ லேபஃ ஸந்திகதேऽநிலே| வாதரக்தே ச்யுதே பக்நே கஞ்ஜே குப்ஜே ச ஶஸ்யதே||௧௪௪|| ஶோபகௌரவகண்ட்வாத்யைர்யுக்தே த்வஸ்மிந் கபோத்தரே| மூத்ரக்ஷாரஸுராபக்வஂ கதமப்யஞ்ஜநே ஹிதம்||௧௪௫|| பத்மகஂ த்வக் ஸமதுகஂ ஸாரிவா சேதி தைர்கதம்| ஸித்தஂ ஸமதுஶுக்தஂ ஸ்யாத் ஸேகாப்யங்கே கபோத்தரே||௧௪௬|| க்ஷாரஸ்தைலஂ கவாஂ மூத்ரஂ ஜலஂ ச கடுகைஃ ஶதம்| பரிஷேகே ப்ரஶஂஸந்தி வாதரக்தே கபோத்தரே||௧௪௭|| லேபஃ ஸர்ஷபநிம்பார்கஹிஂஸ்ராக்ஷீரதிலைர்ஹிதஃ| ஶ்ரேஷ்டஃ ஸித்தஃ கபித்தத்வக்கதக்ஷீரைஃ ஸஸக்துபிஃ||௧௪௮|| கஹதூமோ வசா குஷ்டஂ ஶதாஹ்வா ரஜநீத்வயம்| ப்ரலேபஃ ஶூலநுத்வாதரக்தே வாதகபோத்தரே||௧௪௯|| தகரஂ த்வக் ஶதாஹ்வைலா குஷ்டஂ முஸ்தஂ ஹரேணுகா| தாரு வ்யாக்ரநகஂ சாம்லபிஷ்டஂ வாதகபாஸ்ரநுத்||௧௫௦|| மதுஶிக்ரோர்ஹிதஂ தத்வத்பீஜஂ தாந்யாம்லஸஂயுதம்| முஹூர்தஂ லிப்தமம்லைஶ்ச ஸிஞ்சேத்வாதகபோத்தரம்||௧௫௧|| த்ரிபலாவ்யோஷபத்ரைலாத்வக்க்ஷீரீசித்ரகஂ வசாம்| விடங்கஂ பிப்பலீமூலஂ ரோமஶஂ வஷகத்வசம்||௧௫௨|| த்திஂ தாமலகீஂ சவ்யஂ ஸமபாகாநி பேஷயேத்| கல்யஂ லிப்தமயஸ்பாத்ரே மத்யாஹ்நே பக்ஷயேத்ததஃ||௧௫௩|| வர்ஜயேத்ததிஶுக்தாநி க்ஷாரஂ வைரோதிகாநி ச| வாதாஸ்ரே ஸர்வதோஷேऽபி ஹிதஂ ஶூலார்திதே பரம்||௧௫௪|| புத்த்வா ஸ்தாநவிஶேஷாஂஶ்ச தோஷாணாஂ ச பலாபலம்| சிகித்ஸிதமிதஂ குர்யாதூஹாபோஹவிகல்பவித்||௧௫௫||
दशमूलशृतं क्षीरं सद्यः शूलनिवारणम्| परिषेकोऽनिलप्राये तद्वत् कोष्णेन सर्पिषा||१२४|| स्नेहैर्मधुरसिद्धैर्वा चतुर्भिः परिषेचयेत्| स्तम्भाक्षेपकशूलार्तं कोष्णैर्दाहे तु शीतलैः||१२५|| तद्वद्गव्याविकच्छागैः क्षीरैस्तैलविमिश्रितैः| क्वाथैर्वा जीवनीयानां पञ्चमूलस्य वा भिषक्||१२६|| द्राक्षेक्षुरसमद्यानि दधिमस्त्वम्लकाञ्जिकम्| सेकार्थे तण्डुलक्षौद्रशर्कराम्बु च शस्यते||१२७|| कुमुदोत्पलपद्माद्यैर्मणिहारैः सचन्दनैः| शीततोयानुगैर्दाहे प्रोक्षणं स्पर्शनं हितम्||१२८|| चन्द्रपादाम्बुसंसिक्ते क्षौमपद्मदलच्छदे| शयने पुलिनस्पर्शशीतमारुतवीजिते||१२९|| चन्दनार्द्रस्तनकराः प्रिया नार्यः प्रियंवदाः| स्पर्शशीताः सुखस्पर्शा घ्नन्ति दाहं रुजं क्लमम्||१३०|| सरागे सरुजे दाहे रक्तं विस्राव्य लेपयेत्| मधुकाश्वत्थत्वङ्मांसीवीरोदुम्बरशाद्वलैः||१३१|| जलजैर्यवचूर्णैर्वा सयष्ट्याह्वपयोघृतैः| सर्पिषा जीवनीयैर्वा पिष्टैर्लेपोऽर्तिदाहनुत्||१३२|| तिलाः प्रियालो मधुकं बिसं मूलं च वेतसात्| आजेन पयसा पिष्टः प्रलेपो दाहरागनुत्||१३३|| प्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठादार्वीमधुकचन्दनैः| सितोपलैरकासक्तुमसूरोशीरपद्मकैः||१३४|| लेपो रुग्दाहवीसर्परागशोफनिवारणः| पित्तरक्तोत्तरे त्वेते, लेपान् वातोत्तरे शृणु||१३५|| वातघ्नैः साधितः स्निग्धः सक्षीरमुद्गपायसः | तिलसर्षपपिण्डैर्वाऽप्युपनाहो रुजापहः||१३६|| औदकप्रसहानूपवेशवाराः सुसंस्कृताः| जीवनीयौषधैः स्नेहयुक्ताः स्युरुपनाहने||१३७|| स्तम्भतोदरुगायामशोथाङ्गग्रहनाशनाः| जीवनीयौषधैः सिद्धा सपयस्का वसाऽपि वा||१३८|| घृतं सहचरान्मूलं जीवन्ती च्छागलं पयः| लेपः पिष्टास्तिलास्तद्वद्भृष्टाः पयसि निर्वृताः||१३९|| क्षीरपिष्टमुमालेपमेरण्डस्य फलानि च| कुर्याच्छूलनिवृत्त्यर्थं शताह्वामनिलेऽधिके||१४०|| समूलाग्रच्छदैरण्डक्वाथे द्विप्रास्थिकं पृथक्| घृतं तैलं वसा मज्जा चानूपमृगपक्षिणाम्||१४१|| कल्कार्थे जीवनीयानि गव्यं क्षीरमथाजकम्| हरिद्रोत्पलकुष्ठैलाशताह्वाश्वहनच्छदान् ||१४२|| बिल्वमात्रान् पृथक् पुष्पं काकुभं चापि साधयेत्| मधूच्छिष्टपलान्यष्टौ दद्याच्छीतेऽवतारिते||१४३|| शूलेनैषोऽर्दिताङ्गानां लेपः सन्धिगतेऽनिले| वातरक्ते च्युते भग्ने खञ्जे कुब्जे च शस्यते||१४४|| शोफगौरवकण्ड्वाद्यैर्युक्ते त्वस्मिन् कफोत्तरे| मूत्रक्षारसुरापक्वं घृतमभ्यञ्जने हितम्||१४५|| पद्मकं त्वक् समधुकं सारिवा चेति तैर्घृतम्| सिद्धं समधुशुक्तं स्यात् सेकाभ्यङ्गे कफोत्तरे||१४६|| क्षारस्तैलं गवां मूत्रं जलं च कटुकैः शृतम्| परिषेके प्रशंसन्ति वातरक्ते कफोत्तरे||१४७|| लेपः सर्षपनिम्बार्कहिंस्राक्षीरतिलैर्हितः| श्रेष्ठः सिद्धः कपित्थत्वग्घृतक्षीरैः ससक्तुभिः||१४८|| गृहधूमो वचा कुष्ठं शताह्वा रजनीद्वयम्| प्रलेपः शूलनुद्वातरक्ते वातकफोत्तरे||१४९|| तगरं त्वक् शताह्वैला कुष्ठं मुस्तं हरेणुका| दारु व्याघ्रनखं चाम्लपिष्टं वातकफास्रनुत्||१५०|| मधुशिग्रोर्हितं तद्वद्बीजं धान्याम्लसंयुतम्| मुहूर्तं लिप्तमम्लैश्च सिञ्चेद्वातकफोत्तरम्||१५१|| त्रिफलाव्योषपत्रैलात्वक्क्षीरीचित्रकं वचाम्| विडङ्गं पिप्पलीमूलं रोमशं वृषकत्वचम्||१५२|| ऋद्धिं तामलकीं चव्यं समभागानि पेषयेत्| कल्यं लिप्तमयस्पात्रे मध्याह्ने भक्षयेत्ततः||१५३|| वर्जयेद्दधिशुक्तानि क्षारं वैरोधिकानि च| वातास्रे सर्वदोषेऽपि हितं शूलार्दिते परम्||१५४|| बुद्ध्वा स्थानविशेषांश्च दोषाणां च बलाबलम्| चिकित्सितमिदं कुर्यादूहापोहविकल्पवित्||१५५||
🔊 Audio coming soon
மதுரஸித்தைரிதி ஜீவநீயஸித்தஸ்நேஹைஃ| தண்டுலேத்யாதௌ ப்ரத்யேகஂ த்ரிபிரம்புஶப்தஃ ஸம்பத்யதே| ஶீததோயாநுகைரிதி ஶீததோயஸிக்தைஃ| சந்த்ரபாதாம்புஸஂஸிக்தே இதி துஷாரஜலஸிக்தை| புலிநஂ நதீதடஃ, புலிநஸ்பர்ஶேந ஶீதோ மாருதஃ, தேந வீஜிதே ஶயநே, ‘ஶயநஸ்ய’ இதி ஶேஷஃ| ஏரகா ஹோக்கலஃ| பயஸி நிர்வதா இதி க்ஷீரே நிர்வாபிதாஃ| உமா அதஸீ| அக்ரச்சதாஃ தருணபத்ராணி | மூத்ரக்ஷாரேத்யாதௌ க்ஷாரஃ க்ஷாரோதகம்| அம்லைரிதி காஞ்ஜிகாதிபிஃ| ரோமஶஂ காஸீஸம்| கல்யமிதி ப்ராதஃ| அவஸ்தாகர்தவ்யமாஹ- புத்த்வேத்யாதி| ஊஹாபோஹவிகல்பவிதிதி பூர்வோக்தசிகித்ஸிதஸ்ய ஊஹாபோஹவிகல்பஜ்ஞஃ||௧௨௪-௧௫௫||
Adhikarana 25 (156-159) · Śloka 159
குபிதே மார்கஸஂரோதாந்மேதஸோ வா கபஸ்ய வா| அதிவத்த்யாऽநிலே நாதௌ ஶஸ்தஂ ஸ்நேஹநபஂஹணம்||௧௫௬|| வ்யாயாமஶோதநாரிஷ்டமூத்ரபாநைர்விரேசநைஃ| தக்ராபயாப்ரயோகைஶ்ச க்ஷபயேத் கபமேதஸீ||௧௫௭|| போதவக்ஷகஷாயஂ து ப்ரபிபேந்மதுநா ஸஹ| வாதரக்தஂ ஜயத்யாஶு த்ரிதோஷமபி தாருணம்||௧௫௮|| புராணயவகோதூமஸீத்வரிஷ்டஸுராஸவைஃ| ஶிலாஜதுப்ரயோகைஶ்ச குக்குலோர்மாக்ஷிகஸ்ய ச||௧௫௯||
कुपिते मार्गसंरोधान्मेदसो वा कफस्य वा| अतिवृद्ध्याऽनिले नादौ शस्तं स्नेहनबृंहणम्||१५६|| व्यायामशोधनारिष्टमूत्रपानैर्विरेचनैः| तक्राभयाप्रयोगैश्च क्षपयेत् कफमेदसी||१५७|| बोधवृक्षकषायं तु प्रपिबेन्मधुना सह| वातरक्तं जयत्याशु त्रिदोषमपि दारुणम्||१५८|| पुराणयवगोधूमसीध्वरिष्टसुरासवैः| शिलाजतुप्रयोगैश्च गुग्गुलोर्माक्षिकस्य च||१५९||
🔊 Audio coming soon
குபித இத்யாதி| மேதஸஃ கபஸ்ய வா அதிவத்த்யா கதாத் மார்கஸஂரோதாதநிலே குபிதே ஸதி ஆதௌ ஸ்நேஹநஂ ததா பஂஹணஂ ச ந ஶஸ்தமிதி ஶ்லோகார்தஃ| அத்ர ஸ்நேஹநபஂஹணநிஷேதே ஸதி கர்தவ்யமாஹ- வ்யாயாமேத்யாதிநா மாக்ஷிகஸ்ய சேத்யந்தேந||௧௫௬-௧௫௯||
Adhikarana 26 (160) · Śloka 160
கம்பீரே ரக்தமாக்ராந்தஂ ஸ்யாச்சேத்தத்வாதவஜ்ஜயேத்| பஶ்சாத்வாதே க்ரியாஂ குர்யாத்வாதரக்தப்ரஸாதநீம்||௧௬௦||
गम्भीरे रक्तमाक्रान्तं स्याच्चेत्तद्वातवज्जयेत्| पश्चाद्वाते क्रियां कुर्याद्वातरक्तप्रसादनीम्||१६०||
🔊 Audio coming soon
கம்பீரே இதி அவகாடே அநுத்தாநே வாதரக்தே| ரக்தமாக்ராந்தமிதி அபிபூதஂ வாயுநா வாதவஜ்ஜயேதிதி| ஏதத்க்ரியோத்தரகாலீநஂ கர்தவ்யமாஹ- பஶ்சாத்வாதேத்யாதி| கபமேதோவதே ஏவ நிர்ஜிதகபமேதஸி வாதே வாதரக்தப்ரஸாதிநீ க்ரியா அத்ரைவோக்தஸ்நேஹப்ரயோகாதிகா கார்யா; வாதவிகாரத்வாத் வாதவ்யாதிசிகித்ஸிதேந ஜயேத்| ஏதச்ச வாதேந ரக்தாபிபவநஂ கம்பீர ஏவ வாதரக்தே ப்ராயோ பவதீதி தர்ஶயிதுஂ ‘கம்பீரே’ இதி கதம்| கம்பீராநுகதே ஹி வாதரக்தே ரக்தஂ பஹு நாஸ்தி, யதோ ரக்தஸ்ய த்விதீயா ரக்ததரா த்வக் ஸ்தாநஂ; தேநோத்தாநே ஏவ ரக்தஂ பலவத், பாஹ்யஸ்தாநத்வாத்ரக்தஸ்ய||௧௬௦||
Adhikarana 27 (161-162) · Śloka 162
ரக்தபித்தாதிவத்த்யா து பாகமாஶு நியச்சதி| பிந்நஂ ஸ்ரவதி வா ரக்தஂ விதக்தஂ பூயமேவ வா||௧௬௧|| தயோஃ க்ரியா விதாதவ்யா பேதஶோதநரோபணைஃ | குர்யாதுபத்ரவாணாஂ ச க்ரியாஂ ஸ்வாஂ ஸ்வாச்சிகித்ஸிதாத்||௧௬௨||
रक्तपित्तातिवृद्ध्या तु पाकमाशु नियच्छति| भिन्नं स्रवति वा रक्तं विदग्धं पूयमेव वा||१६१|| तयोः क्रिया विधातव्या भेदशोधनरोपणैः | कुर्यादुपद्रवाणां च क्रियां स्वां स्वाच्चिकित्सितात्||१६२||
🔊 Audio coming soon
ஆவஸ்திகஂ விதிமாஹ- ரக்தேத்யாதி| ரக்தவத்த்யா பித்தவத்த்யா சேதி ரக்தபித்தாதிவத்த்யா| பாகஂ நியச்சதி ‘வாதரக்தம்’ இதி ஶேஷஃ| தயோரித்யாதி வத்தபித்தவத்தரக்தகதபாகயோர்வாதரக்தயோஃ| உபத்ரவசிகித்ஸாமதிதிஶந்நாஹ- குர்யாதித்யாதி||௧௬௧-௧௬௨||
Adhikarana 28 (163-165) · Śloka 165
தத்ர ஶ்லோகாஃ- ஹேதுஃ ஸ்தாநாநி மூலஂ ச யஸ்மாத் ப்ராயேண ஸந்திஷு| குப்யதி ப்ராக் ச யத்ரூபஂ த்விவிதஸ்ய ச லக்ஷணம்||௧௬௩|| பதக்பிந்நஸ்ய லிங்கஂ ச தோஷாதிக்யமுபத்ரவாஃ| ஸாத்யஂ யாப்யமஸாத்யஂ ச க்ரியா ஸாத்யஸ்ய சாகிலா||௧௬௪|| வாதரக்தஸ்ய நிர்திஷ்டா ஸமாஸவ்யாஸதஸ்ததா| மஹர்ஷிணாऽக்நிவேஶாய ததைவாவஸ்திகீ க்ரியா||௧௬௫||
तत्र श्लोकाः- हेतुः स्थानानि मूलं च यस्मात् प्रायेण सन्धिषु| कुप्यति प्राक् च यद्रूपं द्विविधस्य च लक्षणम्||१६३|| पृथग्भिन्नस्य लिङ्गं च दोषाधिक्यमुपद्रवाः| साध्यं याप्यमसाध्यं च क्रिया साध्यस्य चाखिला||१६४|| वातरक्तस्य निर्दिष्टा समासव्यासतस्तथा| महर्षिणाऽग्निवेशाय तथैवावस्थिकी क्रिया||१६५||
🔊 Audio coming soon
ஹேதுஃ ஸ்தாநாநீத்யாதிஸங்க்ரஹே தோஷாதிக்யமுபத்ரவாஃ ஸாத்யஂ யாப்யமஸாத்யஂ சேதி அநநுக்ரமேண ஸங்க்ரஹஂ கரோதி, உபத்ரவாணாமபாவஸத்பாவஸ்தோகபாவைஃ ஸாத்யத்வாஸாத்யத்வயாப்யத்வக்யாபநார்தம்||௧௬௩-௧௬௫||
Adhikarana puShpikA · Śloka 29
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே சிகித்ஸிதஸ்தாநே வாதஶோணிதசிகித்ஸிதஂ நாமைகோநத்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௯||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते चिकित्सितस्थाने वातशोणितचिकित्सितं नामैकोनत्रिंशोऽध्यायः||२९||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே வாதரக்தசிகித்ஸிதஂ நாமைகோநத்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௯||