Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ யோநிவ்யாபச்சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातो योनिव्यापच्चिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
வாதரக்தசிகித்ஸாநந்தரஂ பாரிஶேஷ்யாத் வாதகதத்வாச்ச யோநிவ்யாபச்சிகித்ஸிதமுச்யதே| உக்தஂ ஹி- “ந ஹி வாதாததே யோநிர்நாரீணாஂ ஸம்ப்ரதுஷ்யதி” இதி||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-8) · Śloka 8
திவ்யதீர்தௌஷதிமதஶ்சித்ரதாதுஶிலாவதஃ| புண்யே ஹிமவதஃ பார்ஶ்வே ஸுரஸித்தர்ஷிஸேவிதே||௩|| விஹரந்தஂ தபோயோகாத்தத்த்வஜ்ஞாநார்ததர்ஶிநம்| புநர்வஸுஂ ஜிதாத்மாநமக்நிவேஶோऽநு பஷ்டவாந்||௪|| பகவந்! யதபத்யாநாஂ மூலஂ நார்யஃ பரஂ நணாம்| தத்விகாதோ கதைஶ்சாஸாஂ க்ரியதே யோநிமாஶ்ரிதைஃ||௫|| தஸ்மாத்தேஷாஂ ஸமுத்பத்திமுத்பந்நாநாஂ ச லக்ஷணம்| ஸௌஷதஂ ஶ்ரோதுமிச்சாமி ப்ரஜாநுக்ரஹகாம்யயா||௬|| இதி ஶிஷ்யேண பஷ்டஸ்து ப்ரோவாசர்ஷிவரோऽத்ரிஜஃ| விஂஶதிர்வ்யாபதோ யோநேர்நிர்திஷ்டா ரோகஸங்க்ரஹே||௭|| மித்யாசாரேண தாஃ ஸ்த்ரீணாஂ ப்ரதுஷ்டேநார்தவேந ச| ஜாயந்தே பீஜதோஷாச்ச தைவாச்ச ஶணு தாஃ பதக்||௮||
दिव्यतीर्थौषधिमतश्चित्रधातुशिलावतः| पुण्ये हिमवतः पार्श्वे सुरसिद्धर्षिसेविते||३|| विहरन्तं तपोयोगात्तत्त्वज्ञानार्थदर्शिनम्| पुनर्वसुं जितात्मानमग्निवेशोऽनु पृष्टवान्||४|| भगवन्! यदपत्यानां मूलं नार्यः परं नृणाम्| तद्विघातो गदैश्चासां क्रियते योनिमाश्रितैः||५|| तस्मात्तेषां समुत्पत्तिमुत्पन्नानां च लक्षणम्| सौषधं श्रोतुमिच्छामि प्रजानुग्रहकाम्यया||६|| इति शिष्येण पृष्टस्तु प्रोवाचर्षिवरोऽत्रिजः| विंशतिर्व्यापदो योनेर्निर्दिष्टा रोगसङ्ग्रहे||७|| मिथ्याचारेण ताः स्त्रीणां प्रदुष्टेनार्तवेन च| जायन्ते बीजदोषाच्च दैवाच्च शृणु ताः पृथक्||८||
🔊 Audio coming soon
திவ்யாநி தீர்தாநி கங்காதீநி, திவ்யாஶ்சௌஷத்யோ ப்ரஹ்மஸுவர்சலைந்த்ரீப்ரபதயோ யஸ்மிந் தஸ்ய திவ்யதீர்தௌஷதிமதஃ| சித்ரதாதுஃ நாநாவர்ணதாதுஃ| தத்த்வஜ்ஞாநேந ஸம்யக்ஜ்ஞாநேந அர்தாந் த்ரஷ்டுஂ ஶீலஂ யஸ்ய தஂ தத்த்வஜ்ஞாநார்ததர்ஶிநம்| மூலமிதி காரணம்| தத்விகாத இதி அபத்யகாரணவிகாதஃ| தேஷாமிதி யோநிகதாநாம்| ஸமுத்பத்திமிதி உத்பத்திகாரணஂ, கார்யே காரணோபசாராத்| ரோகஸங்க்ரஹே இதி அஷ்டோதரீயே (ஸூ.அ.௧௯)| மித்யாசாரேண அஸம்யகாஹாராசாரேண, ப்ரதுஷ்டேநார்தவேநேதி துஷ்டார்தவேந , யோநிவ்யாபத்பவதி| பீஜதோஷாதிதி ஆர்தவகதபீஜதுஷ்டேஃ, ஸா பஶ்சாத்வக்தவ்யா| தைவாதிதி ப்ராக்தநாதர்மவஶாத்| ஏதேஷாஂ ச யதாயோக்யதயா காரணத்வமக்ரே வக்ஷ்யமாணகாரணத்வபேதேந யோநிவ்யாபத்ஸூந்நேயஂ, தைவஂ து ஸர்வத்ரைவ ஸாதாரணகாரணஂ விஶிஷ்டதஷ்டகாரணாதர்ஶநே ஸதி கார்யதர்ஶநாதுந்நேயம்||௩-௮||
Adhikarana 3 (9-15) · Śloka 15
வாதலாஹாரசேஷ்டாயா வாதலாயாஃ ஸமீரணஃ| விவத்தோ யோநிமாஶ்ரித்ய யோநேஸ்தோதஂ ஸவேதநம்||௯|| ஸ்தம்பஂ பிபீலிகாஸப்திமிவ கர்கஶதாஂ ததா| கரோதி ஸுப்திமாயாஸஂ வாதஜாஂஶ்சாபராந் கதாந்||௧௦|| ஸா ஸ்யாத் ஸஶப்தருக்பேநதநுரூக்ஷார்தவாऽநிலாத்| வ்யாபத்கட்வம்லலவணக்ஷாராத்யைஃ பித்தஜா பவேத்||௧௧|| தாஹபாகஜ்வரோஷ்ணார்தா நீலபீதாஸிதார்தவா| பஶோஷ்ணகுணபஸ்ராவா யோநிஃ ஸ்யாத்பித்ததூஷிதா||௧௨|| கபோऽபிஷ்யந்திபிர்வத்தோ யோநிஂ சேத்தூஷயேத் ஸ்த்ரியாஃ| ஸ குர்யாத் பிச்சிலாஂ ஶீதாஂ கண்டுக்ரஸ்தால்பவேதநாம்||௧௩|| பாண்டுவர்ணாஂ ததா பாண்டுபிச்சிலார்தவவாஹிநீம்| ஸமஶ்நந்த்யா ரஸாந் ஸர்வாந்தூஷயித்வா த்ரயோ மலாஃ||௧௪|| யோநிகர்பாஶயஸ்தாஃ ஸ்வைர்யோநிஂ யுஞ்ஜந்தி லக்ஷணைஃ| ஸா பவேத்தாஹஶூலார்தா ஶ்வேதபிச்சிலவாஹிநீ||௧௫||
वातलाहारचेष्टाया वातलायाः समीरणः| विवृद्धो योनिमाश्रित्य योनेस्तोदं सवेदनम्||९|| स्तम्भं पिपीलिकासृप्तिमिव कर्कशतां तथा| करोति सुप्तिमायासं वातजांश्चापरान् गदान्||१०|| सा स्यात् सशब्दरुक्फेनतनुरूक्षार्तवाऽनिलात्| व्यापत्कट्वम्ललवणक्षाराद्यैः पित्तजा भवेत्||११|| दाहपाकज्वरोष्णार्ता नीलपीतासितार्तवा| भृशोष्णकुणपस्रावा योनिः स्यात्पित्तदूषिता||१२|| कफोऽभिष्यन्दिभिर्वृद्धो योनिं चेद्दूषयेत् स्त्रियाः| स कुर्यात् पिच्छिलां शीतां कण्डुग्रस्ताल्पवेदनाम्||१३|| पाण्डुवर्णां तथा पाण्डुपिच्छिलार्तववाहिनीम्| समश्नन्त्या रसान् सर्वान्दूषयित्वा त्रयो मलाः||१४|| योनिगर्भाशयस्थाः स्वैर्योनिं युञ्जन्ति लक्षणैः| सा भवेद्दाहशूलार्ता श्वेतपिच्छिलवाहिनी||१५||
🔊 Audio coming soon
வாதலேத்யாதௌ வாதலாயா இதி விஶேஷேண வாதிகயோநிவ்யாபதுத்பாதோபதர்ஶநார்தம்| பிபீலிகாஸப்திமிதி பிபீலிகாபரிஸர்பணாகாராஂ வேதநாம்| ஸஶப்தருக்பேநதநுரூக்ஷார்தவேதி அநதாவப்யேவம்பூதார்தவா பவதி, தேந வாதிகப்ரதரரூபேயஂ யோநிவ்யாபத்; ஏவமேவ பைத்திக-ஶ்லைஷ்மிக-ஸாந்நிபாதிக-யோநிவ்யாபதாமபி பைத்திக-கபஜ-ஸாந்நிபாதிகப்ரதரத்வஂ வர்ணயந்தி| ரக்தயோநிரிஹ அஸக்தரஸஞ்ஜ்ஞயா சிகித்ஸாப்ரஸ்தாவே வக்தவ்யா; தேந ஸைவ ப்ரதரரூபா| தே து ஏதத்வ்யாபதாஂ ப்ரதரஂ பிந்நமேவ மந்யந்தே, தே ப்ரதரசிகித்ஸார்தஂ ப்ரகரணாந்தரமத்ராத்யாயே படிஷ்யந்தி| ஸமஶ்நந்த்யா இதி பத்யாபத்யமேலகேநோபயுஞ்ஜந்த்யாஃ||௯-௧௫||
Adhikarana 4 (16-17) · Śloka 17
ரக்தபித்தகரைர்நார்யா ரக்தஂ பித்தேந தூஷிதம்| அதிப்ரவர்ததே யோந்யாஂ லப்தே கர்பேऽபி ஸாஸஜா ||௧௬|| யோநிகர்பாஶயஸ்தஂ சேத் பித்தஂ ஸந்தூஷயேதஸக்| ஸாऽரஜஸ்கா மதா கார்ஶ்யவைவர்ண்யஜநநீ பஶம்||௧௭||
रक्तपित्तकरैर्नार्या रक्तं पित्तेन दूषितम्| अतिप्रवर्तते योन्यां लब्धे गर्भेऽपि सासृजा ||१६|| योनिगर्भाशयस्थं चेत् पित्तं सन्दूषयेदसृक्| साऽरजस्का मता कार्श्यवैवर्ण्यजननी भृशम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ரக்தபித்தகரைரித்யாதௌ கர்பே லப்தேऽபி ரக்தமதிப்ரவர்ததே, தேநாஸ்யா கர்போ ந திஷ்டதி; ஸாஸஜா ரக்தயோநிரித்யர்தஃ| யே து ‘ஸாऽப்ரஜா’ இதி படந்தி, தே “யஸ்யாஂ லப்தேऽபி கர்பே அஸகதிப்ரவர்ததே, ஸா தாதஶரக்தஸ்ருத்யா அப்ரஜா பவதி; இயஂ ச ரக்தயோநிருச்யத இதி ரக்தாதிஸ்ருத்யைவ லப்யதே” இதி வ்யாக்யாநயந்தி| யோநௌ கர்பாஶயே ச திஷ்டதீதி யோநிகர்பாஶயஸ்தஂ பித்தம்| அரஜஸ்கேதி அநார்தவா||௧௬-௧௭||
Adhikarana 5 (18) · Śloka 18
யோந்யாமதாவநாத் கண்டூஂ ஜாதாஃ குர்வந்தி ஜந்தவஃ| ஸா ஸ்யாதசரணா கண்ட்வா தயாऽதிநரகாங்க்ஷிணீ||௧௮||
योन्यामधावनात् कण्डूं जाताः कुर्वन्ति जन्तवः| सा स्यादचरणा कण्ड्वा तयाऽतिनरकाङ्क्षिणी||१८||
🔊 Audio coming soon
அசரணேதி தாவநாசரணாதசரணா| கண்ட்வா தயேதி கமிஜநிதயோநிகண்ட்வா ||௧௮||
Adhikarana 6 (19) · Śloka 19
பவநோऽதிவ்யவாயேந ஶோபஸுப்திருஜஃ ஸ்த்ரியாஃ| கரோதி குபிதோ யோநௌ ஸா சாதிசரணா மதா||௧௯||
पवनोऽतिव्यवायेन शोफसुप्तिरुजः स्त्रियाः| करोति कुपितो योनौ सा चातिचरणा मता||१९||
🔊 Audio coming soon
வ்யவாயஸ்யாதிசரணேநோத்பந்நா வ்யாபததிசரணா||௧௯||
Adhikarana 7 (20) · Śloka 20
மைதுநாததிபாலாயாஃ பஷ்டகட்யூருவங்க்ஷணம்| ருஜந் தூஷயதே யோநிஂ வாயுஃ ப்ராக்சரணா ஹி ஸா||௨௦||
मैथुनादतिबालायाः पृष्ठकट्यूरुवङ्क्षणम्| रुजन् दूषयते योनिं वायुः प्राक्चरणा हि सा||२०||
🔊 Audio coming soon
ருஜந்நிதி துஃகயந்| உசிதவ்யவாயகாலாத் ப்ராக் வ்யவாயாசரணாத் ப்ராக்சரணா உச்யதே||௨௦||
Adhikarana 8 (21-22) · Śloka 22
கர்பிண்யாஃ ஶ்லேஷ்மலாப்யாஸாச்சர்திநிஃஶ்வாஸநிக்ரஹாத்| வாயுஃ க்ருத்தஃ கபஂ யோநிமுபநீய ப்ரதூஷயேத்||௨௧|| பாண்டுஂ ஸதோதமாஸ்ராவஂ ஶ்வேதஂ ஸ்ரவதி வா கபம்| கபவாதாமயவ்யாப்தா ஸா ஸ்யாத்யோநிருபப்லுதா||௨௨||
गर्भिण्याः श्लेष्मलाभ्यासाच्छर्दिनिःश्वासनिग्रहात्| वायुः क्रुद्धः कफं योनिमुपनीय प्रदूषयेत्||२१|| पाण्डुं सतोदमास्रावं श्वेतं स्रवति वा कफम्| कफवातामयव्याप्ता सा स्याद्योनिरुपप्लुता||२२||
🔊 Audio coming soon
கர்பிண்யா இத்யாதௌ ஆஸ்ராவமிதி ஶ்லேஷ்மவிலக்ஷணமாஸ்ராவம்| கபவாதாமயைருபப்லுதத்வாத் ‘உபப்லுதா’ இத்யுச்யதே||௨௧-௨௨||
Adhikarana 9 (23-24) · Śloka 24
பித்தலாயா நஸஂவாஸே க்ஷவதூத்காரதாரணாத்| பித்தஸம்மூர்ச்சிதோ வாயுர்யோநிஂ தூஷயதி ஸ்த்ரியாஃ||௨௩|| ஶூநா ஸ்பர்ஶாக்ஷமா ஸார்திர்நீலபீதமஸக் ஸ்ரவேத்| ஶ்ரோணிவங்க்ஷணபஷ்டார்திஜ்வரார்தாயாஃ பரிப்லுதா||௨௪||
पित्तलाया नृसंवासे क्षवथूद्गारधारणात्| पित्तसम्मूर्च्छितो वायुर्योनिं दूषयति स्त्रियाः||२३|| शूना स्पर्शाक्षमा सार्तिर्नीलपीतमसृक् स्रवेत्| श्रोणिवङ्क्षणपृष्ठार्तिज्वरार्तायाः परिप्लुता||२४||
🔊 Audio coming soon
நஸஂவாஸே இதி ரமணஸமயே| ஸர்வதோ வாதபித்தவிகாரோபப்லுதத்வாத் பரிப்லுதா||௨௩-௨௪||
Adhikarana 10 (25-26) · Śloka 26
வேகோதாவர்தநாத்யோநிமுதாவர்தயதேऽநிலஃ| ஸா ருகார்தா ரஜஃ கச்ச்ரேணோதாவத்தஂ விமுஞ்சதி||௨௫|| ஆர்தவே ஸா விமுக்தே து தத்க்ஷணஂ லபதே ஸுகம்| ரஜஸோ கமநாதூர்த்வஂ ஜ்ஞேயோதாவர்திநீ புதைஃ||௨௬||
वेगोदावर्तनाद्योनिमुदावर्तयतेऽनिलः| सा रुगार्ता रजः कृच्छ्रेणोदावृत्तं विमुञ्चति||२५|| आर्तवे सा विमुक्ते तु तत्क्षणं लभते सुखम्| रजसो गमनादूर्ध्वं ज्ञेयोदावर्तिनी बुधैः||२६||
🔊 Audio coming soon
யோநிமுதாவர்தயதே இதி யோநிமுதாவர்தவாதாஂ கரோதி| உதாவத்தமிதி ஊர்த்வஂ நீதம்| விகாரேண ரஜஸ ஊர்த்வகமநாத் ‘உதாவர்திநீ’ இத்யுச்யதே||௨௫-௨௬||
Adhikarana 11 (27) · Śloka 28
அகாலே வாஹமாநாயா கர்பேண பிஹிதோऽநிலஃ| கர்ணிகாஂ ஜநயேத்யோநௌ ஶ்லேஷ்மரக்தேந மூர்ச்சிதஃ||௨௭|| ரக்தமார்காவரோதிந்யா ஸா தயா கர்ணிநீ மதா|௨௮|
अकाले वाहमानाया गर्भेण पिहितोऽनिलः| कर्णिकां जनयेद्योनौ श्लेष्मरक्तेन मूर्च्छितः||२७|| रक्तमार्गावरोधिन्या सा तया कर्णिनी मता|२८|
🔊 Audio coming soon
அகாலே வாஹமாநாயா இத்யாதி அப்ராப்தே கர்பநிஷ்க்ரமணகாலே ப்ரவாஹணஂ குர்வந்த்யாஃ| கர்ணிகாமிதி கர்ணிகாகாரஂ க்ரந்திம்||௨௭||-
Adhikarana 12 (28) · Śloka 29
ரௌக்ஷ்யாத்வாயுர்யதா கர்பஂ ஜாதஂ ஜாதஂ விநாஶயேத்||௨௮|| துஷ்டஶோணிதஜஂ நார்யாஃ புத்ரக்நீ நாம ஸா மதா|௨௯|
रौक्ष्याद्वायुर्यदा गर्भं जातं जातं विनाशयेत्||२८|| दुष्टशोणितजं नार्याः पुत्रघ्नी नाम सा मता|२९|
🔊 Audio coming soon
ரௌக்ஷ்யாதிதி ரூக்ஷகுணோத்கர்ஷாத்| துஷ்டஶோணிதஜமிதி வசநாதிஹ வாயுநாऽऽர்தவதுஷ்டிரபி க்ரியதே இதி தர்ஶயதி| அத்ர ச யத்யபி ஸாமாந்யேநைவ கர்பவிநாஶ உக்தஃ, ததாऽபி புத்ரஸ்யைவ ப்ராதாந்யாத் ‘புத்ரக்நீ’ இதி வ்யபதேஶோ ஜ்ஞேயஃ||௨௮||-
Adhikarana 13 (29-30) · Śloka 31
வ்யவாயமதிதப்தாயா பஜந்த்யாஸ்த்வந்நபீடிதஃ||௨௯|| வாயுர்மித்யாஸ்திதாங்காயா யோநிஸ்ரோதஸி ஸஂஸ்திதஃ| வக்ரயத்யாநநஂ யோந்யாஃ ஸாऽஸ்திமாஂஸாநிலார்திபிஃ||௩௦|| பஶார்திர்மைதுநாஶக்தா யோநிரந்தர்முகீ மதா|௩௧|
व्यवायमतितृप्ताया भजन्त्यास्त्वन्नपीडितः||२९|| वायुर्मिथ्यास्थिताङ्गाया योनिस्रोतसि संस्थितः| वक्रयत्याननं योन्याः साऽस्थिमांसानिलार्तिभिः||३०|| भृशार्तिर्मैथुनाशक्ता योनिरन्तर्मुखी मता|३१|
🔊 Audio coming soon
வ்யவாயமதிதப்தாயா இத்யாதௌ அதிதப்தாயா வ்யவாயஂ பஜந்த்யாஃ வ்யவாயகாலே மித்யாஸ்திதாங்காயா அந்நபீடிதோ வாயுர்யோநேராநநமந்தர்முகஂ வக்ரயதி; வக்ரயதீதிபதேந வக்ரதயாऽந்தர்முகநயநமபிப்ரேதம்||௨௯-௩௦||-
Adhikarana 14 (31) · Śloka 32
கர்பஸ்தாயாஃ ஸ்த்ரியா ரௌக்ஷ்யாத்வாயுர்யோநிஂ ப்ரதூஷயந்||௩௧|| மாததோஷாதணுத்வாராஂ குர்யாத் ஸூசீமுகீ து ஸா|௩௨|
गर्भस्थायाः स्त्रिया रौक्ष्याद्वायुर्योनिं प्रदूषयन्||३१|| मातृदोषादणुद्वारां कुर्यात् सूचीमुखी तु सा|३२|
🔊 Audio coming soon
கர்பஸ்தாயா இத்யாதௌ ரௌக்ஷ்யாதிதி ரூக்ஷகுணாத்| மாததோஷாதிதி மாதுர்கர்பகாலே வாதப்ரகோபஹேதுஸேவாரூபாபசாராத்||௩௧||-
Adhikarana 15 (32) · Śloka 33
வ்யவாயகாலே ருந்தந்த்யா வேகாந் ப்ரகுபிதோऽநிலஃ||௩௨|| குர்யாத்விண்மூத்ரஸங்கார்திஂ ஶோஷஂ யோநிமுகஸ்ய ச|௩௩|
व्यवायकाले रुन्धन्त्या वेगान् प्रकुपितोऽनिलः||३२|| कुर्याद्विण्मूत्रसङ्गार्तिं शोषं योनिमुखस्य च|३३|
🔊 Audio coming soon
ஶோஷஂ யோநிமுகஸ்யேத்யநேந யோநிமுகஶோஷாச்சுஷ்கயோநிஸஞ்ஜ்ஞா வ்யாகதா பவதி||௩௨||-
Adhikarana 16 (33) · Śloka 34
ஷடஹாத் ஸப்தராத்ராத்வா ஶுக்ரஂ கர்பாஶயஂ கதம்||௩௩|| ஸருஜஂ நீருஜஂ வாऽபி யா ஸ்ரவேத் ஸா து வாமிநீ|௩௪|
षडहात् सप्तरात्राद्वा शुक्रं गर्भाशयं गतम्||३३|| सरुजं नीरुजं वाऽपि या स्रवेत् सा तु वामिनी|३४|
🔊 Audio coming soon
ஷடஹாதித்யாதிநா ஶுக்ரவமநாத் ‘வாமிநீ’ இத்யுச்யதே||௩௩||-
Adhikarana 17 (34) · Śloka 35
பீஜதோஷாத்து கர்பஸ்தமாருதோபஹதாஶயா||௩௪|| நத்வேஷிண்யஸ்தநீ சைவ ஷண்டீ ஸ்யாதநுபக்ரமா|௩௫|
बीजदोषात्तु गर्भस्थमारुतोपहताशया||३४|| नृद्वेषिण्यस्तनी चैव षण्ढी स्यादनुपक्रमा|३५|
🔊 Audio coming soon
பீஜதோஷாதிதி ஸாமாந்யவசநேநாபி ஆர்தவரூபபீஜதோஷ ஏவ ஜ்ஞேயஃ, தத்தோஷஸ்யைவ கர்பாஶயோபகாதகரத்வாத்| உக்தஂ ஹி- “யதா ஹ்யஸ்யாஃ ஶோணிதே கர்பாஶயபீஜபாகஃ ப்ரதோஷமாபத்யதே ததா வந்த்யாஂ ஜநயதி” (ஶா.அ.௪) இதி| மாருதோபஹதாஶயேதி மாருதோபஹதகர்பாஶயா| அஸ்தநீ ஈஷத்ஸ்தநீ||௩௪||-
Adhikarana 18 (35-36) · Śloka 37
விஷமஂ துஃகஶய்யாயாஂ மைதுநாத் குபிதோऽநிலஃ||௩௫|| கர்பாஶயஸ்ய யோந்யாஶ்ச முகஂ விஷ்டம்பயேத் ஸ்த்ரியாஃ| அஸஂவதமுகீ ஸார்தீ ரூக்ஷபேநாஸ்ரவாஹிநீ||௩௬|| மாஂஸோத்ஸந்நா மஹாயோநிஃ பர்வவங்க்ஷணஶூலிநீ|௩௭|
विषमं दुःखशय्यायां मैथुनात् कुपितोऽनिलः||३५|| गर्भाशयस्य योन्याश्च मुखं विष्टम्भयेत् स्त्रियाः| असंवृतमुखी सार्ती रूक्षफेनास्रवाहिनी||३६|| मांसोत्सन्ना महायोनिः पर्ववङ्क्षणशूलिनी|३७|
🔊 Audio coming soon
விஷமமிதி க்ரியாவிஶேஷணஂ, விஷமஂ யதா பவதி ததா மைதுநாதித்யர்தஃ| விஷ்டம்பயேதிதி விஸ்தாரயேத்| மாஂஸோத்ஸந்நேதி உத்ஸந்நமாஂஸா||௩௫-௩௬||-
Adhikarana 19 (37-38) · Śloka 39
இத்யேதைர்லக்ஷணைஃ ப்ரோக்தா விஂஶதிர்யோநிஜா கதாஃ||௩௭|| ந ஶுக்ரஂ தாரயத்யேபிர்தோஷைர்யோநிருபத்ருதா| தஸ்மாத்கர்பஂ ந கஹ்ணாதி ஸ்த்ரீ கச்சத்யாமயாந் பஹூந்||௩௮|| குல்மார்ஶஃப்ரதராதீஂஶ்ச வாதாத்யைஶ்சாதிபீடநம்|௩௯|
इत्येतैर्लक्षणैः प्रोक्ता विंशतिर्योनिजा गदाः||३७|| न शुक्रं धारयत्येभिर्दोषैर्योनिरुपद्रुता| तस्माद्गर्भं न गृह्णाति स्त्री गच्छत्यामयान् बहून्||३८|| गुल्मार्शःप्रदरादींश्च वाताद्यैश्चातिपीडनम्|३९|
🔊 Audio coming soon
தோஷைர்யோநிருபத்ருதேத்யநேந தோஷஶப்தேந யோநிதூஷகா யதோக்தா கதா உச்யந்தே; உக்தஂ ஹி- “ரோகா ஹ்யபி தோஷஶப்தஂ லபந்தே” (வி.அ.௬) இதி| தஸ்மாதிதி யோந்யுபத்ரவாத்| ப்ரதராதீஂஶ்சேத்யத்ர யோநிவ்யாபத்விஶேஷமேவ ப்ரதரமாஹுஃ, தேந யோநிவ்யாபத்ப்ரகாரஂ ப்ரதரரூபஂ தோஷோத்பாதஂ வர்ணயந்தி; யே து யோநிவ்யாபத்பிந்நமேவ ப்ரதரமிச்சந்தி, தேஷாமத்ர ப்ரதரபாடே விரோதோ நாஸ்த்யேவ||௩௭-௩௮||-
Adhikarana 20 (39-40) · Śloka 41
ஆஸாஂ ஷோடஶ யாஸ்த்வந்த்யா ஆத்யே த்வே பித்ததோஷஜே||௩௯|| பரிப்லுதா வாமிநீ ச வாதபித்தாத்மிகே மதே| கர்ணிந்யுபப்லுதே வாதகபாச்சேஷாஸ்து வாதஜாஃ||௪௦|| தேஹஂ வாதாதயஸ்தாஸாஂ ஸ்வைர்லிங்கைஃ பீடயந்தி ஹி|௪௧|
आसां षोडश यास्त्वन्त्या आद्ये द्वे पित्तदोषजे||३९|| परिप्लुता वामिनी च वातपित्तात्मिके मते| कर्णिन्युपप्लुते वातकफाच्छेषास्तु वातजाः||४०|| देहं वातादयस्तासां स्वैर्लिङ्गैः पीडयन्ति हि|४१|
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி ஆத்யவ்யாபச்சதுஷ்டயஂ த்யக்த்வா ஶேஷஷோடஶவ்யாபத்ஸு வாதாதிலிங்கசிகித்ஸாஜ்ஞாநார்தஂ தோஷவிபாகஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஆஸாமித்யாதி| ஆத்யே த்வே இதி ரக்தயோந்யரஜஸ்கே| தேஹஂ வாதாதய இத்யாதி| தாஸாஂ வாதாதிவிபாகேநோக்தயோநிவ்யாபதாஂ வாதாதயோ தேஹஂ ஸ்வைர்லிங்கைஃ பீடயந்தி, தேந வாதாத்யதிகத்வஂ தாஸாமுபபந்நமிதி பாவஃ; அந்யே து தேஹஶப்தேநாத்ர யோநிஸ்தாநமேவோச்யத இத்யாஹுஃ||௩௯-௪௦||-
Adhikarana 21 (41-48) · Śloka 49
ஸ்நேஹநஸ்வேதபஸ்த்யாதி வாதஜாஸ்வநிலாபஹம்||௪௧|| காரயேத்ரக்தபித்தக்நஂ ஶீதஂ பித்தகதாஸு ச| ஶ்லேஷ்மஜாஸு ச ரூக்ஷோஷ்ணஂ கர்ம குர்யாத்விசக்ஷணஃ||௪௨|| ஸந்நிபாதே விமிஶ்ரஂ து ஸஂஸஷ்டாஸு ச காரயேத்| ஸ்நிக்தஸ்விந்நாஂ ததா யோநிஂ துஃஸ்திதாஂ ஸ்தாபயேத்புநஃ||௪௩|| பாணிநா நாமயேஜ்ஜிஹ்மாஂ ஸஂவதாஂ வர்தயேத் புநஃ| ப்ரவேஶயேந்நிஃஸதாஂ ச விவதாஂ பரிவர்தயேத்||௪௪|| யோநிஃ ஸ்தாநாபவத்தா ஹி ஶல்யபூதா மதா ஸ்த்ரியாஃ| ஸர்வாஂ வ்யாபந்நயோநிஂ து கர்மபிர்வமநாதிபிஃ||௪௫|| மதுபிஃ பஞ்சபிர்நாரீஂ ஸ்நிக்தஸ்விந்நாமுபாசரேத்| ஸர்வதஃ ஸுவிஶுத்தாயாஃ ஶேஷஂ கர்ம விதீயதே||௪௬|| வாதவ்யாதிஹரஂ கர்ம வாதார்தாநாஂ ஸதா ஹிதம்| ஔதகாநூபஜைர்மாஂஸைஃ க்ஷீரைஃ ஸதிலதண்டுலைஃ||௪௭|| ஸவாதக்நௌஷதைர்நாடீகும்பீஸ்வேதைருபாசரேத்| அக்தாஂ லவணதைலேந ஸாஶ்மப்ரஸ்தரஸங்கரைஃ||௪௮|| ஸ்விந்நாஂ கோஷ்ணாம்புஸிக்தாங்கீஂ வாதக்நைர்போஜயேத்ரஸைஃ|௪௯|
स्नेहनस्वेदबस्त्यादि वातजास्वनिलापहम्||४१|| कारयेद्रक्तपित्तघ्नं शीतं पित्तकृतासु च| श्लेष्मजासु च रूक्षोष्णं कर्म कुर्याद्विचक्षणः||४२|| सन्निपाते विमिश्रं तु संसृष्टासु च कारयेत्| स्निग्धस्विन्नां तथा योनिं दुःस्थितां स्थापयेत्पुनः||४३|| पाणिना नामयेज्जिह्मां संवृतां वर्धयेत् पुनः| प्रवेशयेन्निःसृतां च विवृतां परिवर्तयेत्||४४|| योनिः स्थानापवृत्ता हि शल्यभूता मता स्त्रियाः| सर्वां व्यापन्नयोनिं तु कर्मभिर्वमनादिभिः||४५|| मृदुभिः पञ्चभिर्नारीं स्निग्धस्विन्नामुपाचरेत्| सर्वतः सुविशुद्धायाः शेषं कर्म विधीयते||४६|| वातव्याधिहरं कर्म वातार्तानां सदा हितम्| औदकानूपजैर्मांसैः क्षीरैः सतिलतण्डुलैः||४७|| सवातघ्नौषधैर्नाडीकुम्भीस्वेदैरुपाचरेत्| अक्तां लवणतैलेन साश्मप्रस्तरसङ्करैः||४८|| स्विन्नां कोष्णाम्बुसिक्ताङ्गीं वातघ्नैर्भोजयेद्रसैः|४९|
🔊 Audio coming soon
லிங்காநந்தரஂ சிகித்ஸாமாஹ- ஸ்நேஹநேத்யாதி| ஸ்நேஹநாதீநாமநிலாபஹத்வே ஸித்தேऽபி அநிலாபஹமிதி விஶேஷணஂ விஶேஷேணாநிலாபஹத்ரவ்யகதஸ்நேஹநாதிப்ரதிபாதநார்தம்| ஸஂஸஷ்டாஸ்விதி த்வந்த்வஜாஸு| ஸ்தாபயேதிதி ஸுஸ்திதாஂ கத்வா ஸ்தாபயேத்| துஃஸ்திதாஸ்தாபநப்ரகாரமாஹ- பாணிநேத்யாதி| ஸ்நிக்தஸ்விந்நாமிதி ஸர்வத்ராநுவர்ததே| ஜிஹ்மாமிதி வக்ராம்| விவதாமிதி விவதமுகீம்| பரிவர்தயேதிதி பரிதோ வர்தநேந ஸஂவதாஂ குர்யாத்| பஞ்சபிரிதிபதஂ ஸகலகர்மணாஂ மதுதயா கர்தவ்யோபதர்ஶநார்தம்| அத்ர ச வமநாதீநாஂ ஸர்வதேஹோபகாரகதயா யோநிகதரோகஹரணேऽபி ஸாமர்த்யஂ பவத்யேவேதி ஜ்ஞேயம்| ஶேஷஂ கர்மேதி வக்ஷ்யமாணம்||௪௧-௪௮||-
Adhikarana 22 (49-62) · Śloka 62
பலாத்ரோணத்வயக்வாதே கததைலாடகஂ பசேத்||௪௯|| ஸ்திராபயஸ்யாஜீவந்தீவீரர்ஷபகஜீவகைஃ| ஶ்ராவணீபிப்பலீமுத்கபீலுமாஷாக்யபர்ணிபிஃ||௫௦|| ஶர்கராக்ஷீரகாகோலீகாகநாஸாபிரேவ ச| பிஷ்டைஶ்சதுர்குணக்ஷீரே ஸித்தஂ பேயஂ யதாபலம்||௫௧|| வாதபித்தகதாந் ரோகாந் ஹத்வா கர்பஂ ததாதி தத்| காஶ்மர்யத்ரிபலாத்ராக்ஷாகாஸமர்தபரூஷகைஃ||௫௨|| புநர்நவாத்விரஜநீகாகநாஸாஸஹசரைஃ| ஶதாவர்யா குடூச்யாஶ்ச ப்ரஸ்தமக்ஷஸமைர்கதாத்||௫௩|| ஸாதிதஂ யோநிவாதக்நஂ கர்பதஂ பரமஂ பிபேத்| பிப்பலீகுஞ்சிகாஜாஜீவஷகஂ ஸைந்தவஂ வசாம்||௫௪|| யவக்ஷாராஜமோதே ச ஶர்கராஂ சித்ரகஂ ததா| பிஷ்ட்வா ஸர்பிஷி பஷ்டாநி பாயயேத் ப்ரஸந்நயா||௫௫|| யோநிபார்ஶ்வார்திஹத்ரோககுல்மார்ஶோவிநிவத்தயே| வஷகஂ மாதுலுங்கஸ்ய மூலாநி மதயந்திகாம்||௫௬|| பிபேத் ஸலவணைர்மத்யைஃ பிப்பலீகுஞ்சிகே ததா| ராஸ்நாஶ்வதஂஷ்ட்ராவஷகைஃ பிபேச்சூலே ஶதஂ பயஃ||௫௭|| குடூசீத்ரிபலாதந்தீக்வாதைஶ்ச பரிஷேசயேத்| ஸைந்தவஂ தகரஂ குஷ்டஂ பஹதீ தேவதாரு ச||௫௮|| ஸமாஂஶைஃ ஸாதிதஂ கல்கைஸ்தைலஂ தார்யஂ ருஜாபஹம்| குடூசீமாலதீராஸ்நாபலாமதுகசித்ரகைஃ||௫௯|| நிதிக்திகாதேவதாருயூதிகாபிஶ்ச கார்ஷிகைஃ| தைலப்ரஸ்தஂ கவாஂ மூத்ரே க்ஷீரே ச த்விகுணே பசேத்||௬௦|| வாதார்தாயாஃ பிசுஂ தத்யாத்யோநௌ ச ப்ரணயேத்ததஃ| வாதார்தாநாஂ ச யோநீநாஂ ஸேகாப்யங்கபிசுக்ரியாஃ||௬௧|| (உஷ்ணாஃ ஸ்நிக்தாஃ ப்ரகர்தவ்யாஸ்தைலாநி ஸ்நேஹநாநி ச )| ஹிஂஸ்ராகல்கஂ து வாதார்தா கோஷ்ணமப்யஜ்ய தாரயேத்| பஞ்சவல்கஸ்ய பித்தார்தா ஶ்யாமாதீநாஂ கபாதுரா||௬௨||
बलाद्रोणद्वयक्वाथे घृततैलाढकं पचेत्||४९|| स्थिरापयस्याजीवन्तीवीरर्षभकजीवकैः| श्रावणीपिप्पलीमुद्गपीलुमाषाख्यपर्णिभिः||५०|| शर्कराक्षीरकाकोलीकाकनासाभिरेव च| पिष्टैश्चतुर्गुणक्षीरे सिद्धं पेयं यथाबलम्||५१|| वातपित्तकृतान् रोगान् हत्वा गर्भं दधाति तत्| काश्मर्यत्रिफलाद्राक्षाकासमर्दपरूषकैः||५२|| पुनर्नवाद्विरजनीकाकनासासहचरैः| शतावर्या गुडूच्याश्च प्रस्थमक्षसमैर्घृतात्||५३|| साधितं योनिवातघ्नं गर्भदं परमं पिबेत्| पिप्पलीकुञ्चिकाजाजीवृषकं सैन्धवं वचाम्||५४|| यवक्षाराजमोदे च शर्करां चित्रकं तथा| पिष्ट्वा सर्पिषि भृष्टानि पाययेत् प्रसन्नया||५५|| योनिपार्श्वार्तिहृद्रोगगुल्मार्शोविनिवृत्तये| वृषकं मातुलुङ्गस्य मूलानि मदयन्तिकाम्||५६|| पिबेत् सलवणैर्मद्यैः पिप्पलीकुञ्चिके तथा| रास्नाश्वदंष्ट्रावृषकैः पिबेच्छूले शृतं पयः||५७|| गुडूचीत्रिफलादन्तीक्वाथैश्च परिषेचयेत्| सैन्धवं तगरं कुष्ठं बृहती देवदारु च||५८|| समांशैः साधितं कल्कैस्तैलं धार्यं रुजापहम्| गुडूचीमालतीरास्नाबलामधुकचित्रकैः||५९|| निदिग्धिकादेवदारुयूथिकाभिश्च कार्षिकैः| तैलप्रस्थं गवां मूत्रे क्षीरे च द्विगुणे पचेत्||६०|| वातार्तायाः पिचुं दद्याद्योनौ च प्रणयेत्ततः| वातार्तानां च योनीनां सेकाभ्यङ्गपिचुक्रियाः||६१|| (उष्णाः स्निग्धाः प्रकर्तव्यास्तैलानि स्नेहनानि च )| हिंस्राकल्कं तु वातार्ता कोष्णमभ्यज्य धारयेत्| पञ्चवल्कस्य पित्तार्ता श्यामादीनां कफातुरा||६२||
🔊 Audio coming soon
பலாத்ரோணத்வயேத்யாதௌ பலாத்ரோணத்வயஸ்ய க்வாதே இதி, பலாயாஃ த்ரோணத்வயப்ரமாணக்வாதே இதி வா, உபயதாऽபி த்ரோணத்வயமாந ஏவ க்வாதோ பவதி| பயஸ்யா அர்கபுஷ்பீ| முத்கபீலுமாஷாக்யைஃ பர்ணீஶப்தஃ ப்ரத்யேகமபிஸம்பத்யதே; தத்ர பீலுபர்ணீ மோரடா, கேசிந்மூர்வாமாஹுஃ| ப்ரஸந்நா மதிராயா உபரிதநோ பாகஃ| ஶூலே இதி யோநிஶூலே| தைலஂ தார்யமிதி ருஜார்தாயாஂ யோநௌ தார்யம்| யோநௌ ச ப்ரணயேதிதி யோநாவுத்தரபஸ்திநா ப்ரவேஶயேத்| ஶ்யாமாதீநாமிதி ரோகபிஷக்ஜிதீயே “ஶ்யாமாத்ரிவச்சதுரங்குல...” (வி.அ.௮) இத்யாதிநோக்தாநாம்||௪௯-௬௨||
Adhikarana 23 (63-69) · Śloka 70
பித்தலாநாஂ து யோநீநாஂ ஸேகாப்யங்கபிசுக்ரியாஃ| ஶீதாஃ பித்தஹராஃ கார்யாஃ ஸ்நேஹநார்தஂ கதாநி ச||௬௩|| (பித்தக்நௌஷதஸித்தாநி கார்யாணி பிஷஜா ததா )| ஶதாவரீமூலதுலாஶ்சதஸ்ரஃ ஸம்ப்ரபீடயேத்||௬௪|| ரஸேந க்ஷீரதுல்யேந பசேத்தேந கதாடகம்| ஜீவநீயைஃ ஶதாவர்யா மத்வீகாபிஃ பரூஷகைஃ||௬௫|| பிஷ்டைஃ ப்ரியாலைஶ்சாக்ஷாஂஶைர்த்வியஷ்டிமதுகைர்பிஷக்| ஸித்தே ஶீதே ச மதுநஃ பிப்பல்யாஶ்ச பலாஷ்டகம்||௬௬|| ஸிதாதஶபலோந்மிஶ்ரால்லிஹ்யாத் பாணிதலஂ ததஃ| யோந்யஸக்ஶுக்ரதோஷக்நஂ வஷ்யஂ புஂஸவநஂ ச தத்||௬௭|| க்ஷதஂ க்ஷயஂ ரக்தபித்தஂ காஸஂ ஶ்வாஸஂ ஹலீமகம்| காமலாஂ வாதரக்தஂ ச வீஸர்பஂ ஹச்சிரோக்ரஹம்||௬௮|| உந்மாதாரத்யபஸ்மாராந் வாதபித்தாத்மகாஞ்ஜயேத்| இதி பஹச்சதாவரீகதம்| ஏவமேவ க்ஷீரஸர்பிர்ஜீவநீயோபஸாதிதம்||௬௯|| கர்பதஂ பித்தலாநாஂ ச யோநீநாஂ ஸ்யாத்பிஷக்ஜிதம்|௭௦|
पित्तलानां तु योनीनां सेकाभ्यङ्गपिचुक्रियाः| शीताः पित्तहराः कार्याः स्नेहनार्थं घृतानि च||६३|| (पित्तघ्नौषधसिद्धानि कार्याणि भिषजा तथा )| शतावरीमूलतुलाश्चतस्रः सम्प्रपीडयेत्||६४|| रसेन क्षीरतुल्येन पचेत्तेन घृताढकम्| जीवनीयैः शतावर्या मृद्वीकाभिः परूषकैः||६५|| पिष्टैः प्रियालैश्चाक्षांशैर्द्वियष्टिमधुकैर्भिषक्| सिद्धे शीते च मधुनः पिप्पल्याश्च पलाष्टकम्||६६|| सितादशपलोन्मिश्राल्लिह्यात् पाणितलं ततः| योन्यसृक्शुक्रदोषघ्नं वृष्यं पुंसवनं च तत्||६७|| क्षतं क्षयं रक्तपित्तं कासं श्वासं हलीमकम्| कामलां वातरक्तं च वीसर्पं हृच्छिरोग्रहम्||६८|| उन्मादारत्यपस्मारान् वातपित्तात्मकाञ्जयेत्| इति बृहच्छतावरीघृतम्| एवमेव क्षीरसर्पिर्जीवनीयोपसाधितम्||६९|| गर्भदं पित्तलानां च योनीनां स्याद्भिषग्जितम्|७०|
🔊 Audio coming soon
ஹதாவரீமூலதுலா இத்யாதௌ ஆர்த்ரஶதாவரீமூலபீடநேந யாவத்ரஸோ பவதி தேந ஸமஂ க்ஷீரகதஂ வக்ஷ்யமாணகல்கைஃ பாசநீயம்| த்வியஷ்டிமதுகைரிதி த்விபாகமதுயஷ்டிகைஃ, கிஂவா ஜலஜஸ்தலஜயஷ்டிமதுகத்வயயுக்தைஃ| ஏவமேவேத்யாதௌ ஶதாவரீசதுஃஶதரஸஸமேநேத்யர்தஃ| க்ஷீரோத்திதஂ ஸர்பிஃ க்ஷீரஸர்பிஃ| ஜீவநீயாந்யத்ர கல்கஃ||௬௩-௬௯||-
Adhikarana 24 (70-72) · Śloka 73
யோந்யாஂ ஶ்லேஷ்மப்ரதுஷ்டாயாஂ வர்திஃ ஸஂஶோதநீ ஹிதா||௭௦|| வாராஹே பஹுஶஃ பித்தே பாவிதைர்லக்தகைஃ கதா| பாவிதஂ பயஸாऽர்கஸ்ய யவசூர்ணஂ ஸஸைந்தவம்||௭௧|| வர்திஃ கதா முஹுர்தார்யா ததஃ ஸேச்யா ஸுகாம்புநா| பிப்பல்யா மரிசைர்மாஷைஃ ஶதாஹ்வாகுஷ்டஸைந்தவைஃ||௭௨|| வர்திஸ்துல்யா ப்ரதேஶிந்யா தார்யா யோநிவிஶோதநீ|௭௩|
योन्यां श्लेष्मप्रदुष्टायां वर्तिः संशोधनी हिता||७०|| वाराहे बहुशः पित्ते भावितैर्लक्तकैः कृता| भावितं पयसाऽर्कस्य यवचूर्णं ससैन्धवम्||७१|| वर्तिः कृता मुहुर्धार्या ततः सेच्या सुखाम्बुना| पिप्पल्या मरिचैर्माषैः शताह्वाकुष्ठसैन्धवैः||७२|| वर्तिस्तुल्या प्रदेशिन्या धार्या योनिविशोधनी|७३|
🔊 Audio coming soon
பயஸாऽர்கஸ்யேதி அர்கக்ஷீரேண| ஸேச்யேதி பரிஷிஞ்சநீயா| ப்ரதேஶிநீதுல்யா ப்ரதேஶிந்யங்குலீஸமாநா பரிணாஹேந தைர்க்யேண ச||௭௦-௭௨||-
Adhikarana 25 (73-83) · Śloka 84
உதும்பரஶலாடூநாஂ த்ரோணமப்த்ரோணஸஂயுதம்||௭௩|| ஸபஞ்சவல்ககுலகமாலதீநிம்பபல்லவம் | நிஶாஂ ஸ்தாப்ய ஜலே தஸ்மிஂஸ்தைலப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்||௭௪|| லாக்ஷாதவபலாஶத்வங்நிர்யாஸைஃ ஶால்மலேந ச| பிஷ்டைஃ ஸித்தஸ்ய தைலஸ்ய பிசுஂ யோநௌ நிதாபயேத்||௭௫|| ஸஶர்கரைஃ கஷாயைஶ்ச ஶீதைஃ குர்வீத ஸேசநம்| பிச்சிலா விவதா காலதுஷ்டா யோநிஶ்ச தாருணா||௭௬|| ஸப்தாஹாச்சுத்யதி க்ஷிப்ரமபத்யஂ சாபி விந்ததி| உதும்பரஸ்ய துக்தேந ஷட்கத்வோ பாவிதாத்திலாத்||௭௭|| தைலஂ க்வாதேந தஸ்யைவ ஸித்தஂ தார்யஂ ச பூர்வவத்| தாதக்யாமலகீபத்ரஸ்ரோதோஜமதுகோத்பலைஃ||௭௮|| ஜம்ப்வாம்ரமத்யகாஸீஸலோத்ரகட்பலதிந்துகைஃ| ஸௌராஷ்ட்ரிகாதாடிமத்வகுதும்பரஶலாடுபிஃ||௭௯|| அக்ஷமாத்ரைரஜாமூத்ரே க்ஷீரே ச த்விகுணே பசேத்| தைலப்ரஸ்தஂ பிசுஂ தத்யாத்யோநௌ ச ப்ரணயேத்ததஃ||௮௦|| கடீபஷ்டத்ரிகாப்யங்கஂ ஸ்நேஹபஸ்திஂ ச தாபயேத்| பிச்சிலா ஸ்ராவிணீ யோநிர்விப்லுதோபப்லுதா ததா||௮௧|| உத்தாநா சோந்நதா ஶூநா ஸித்யேத் ஸஸ்போடஶூலிநீ| கரீரதவநிம்பார்கவேணுகோஶாம்ரஜாம்பவைஃ||௮௨|| ஜிங்கிநீவஷமூலாநாஂ க்வாதைர்மார்த்வீகஸீதுபிஃ| ஸஶுக்தைர்தாவநஂ மிஶ்ரைர்யோந்யாஸ்ராவவிநாஶநம்||௮௩|| குர்யாத் ஸதக்ரகோமூத்ரஶுக்தைர்வா த்ரிபலாரஸைஃ|௮௪|
उदुम्बरशलाटूनां द्रोणमब्द्रोणसंयुतम्||७३|| सपञ्चवल्ककुलकमालतीनिम्बपल्लवम् | निशां स्थाप्य जले तस्मिंस्तैलप्रस्थं विपाचयेत्||७४|| लाक्षाधवपलाशत्वङ्निर्यासैः शाल्मलेन च| पिष्टैः सिद्धस्य तैलस्य पिचुं योनौ निधापयेत्||७५|| सशर्करैः कषायैश्च शीतैः कुर्वीत सेचनम्| पिच्छिला विवृता कालदुष्टा योनिश्च दारुणा||७६|| सप्ताहाच्छुध्यति क्षिप्रमपत्यं चापि विन्दति| उदुम्बरस्य दुग्धेन षट्कृत्वो भावितात्तिलात्||७७|| तैलं क्वाथेन तस्यैव सिद्धं धार्यं च पूर्ववत्| धातक्यामलकीपत्रस्रोतोजमधुकोत्पलैः||७८|| जम्ब्वाम्रमध्यकासीसलोध्रकट्फलतिन्दुकैः| सौराष्ट्रिकादाडिमत्वगुदुम्बरशलाटुभिः||७९|| अक्षमात्रैरजामूत्रे क्षीरे च द्विगुणे पचेत्| तैलप्रस्थं पिचुं दद्याद्योनौ च प्रणयेत्ततः||८०|| कटीपृष्ठत्रिकाभ्यङ्गं स्नेहबस्तिं च दापयेत्| पिच्छिला स्राविणी योनिर्विप्लुतोपप्लुता तथा||८१|| उत्ताना चोन्नता शूना सिध्येत् सस्फोटशूलिनी| करीरधवनिम्बार्कवेणुकोशाम्रजाम्बवैः||८२|| जिङ्गिनीवृषमूलानां क्वाथैर्मार्द्वीकसीधुभिः| सशुक्तैर्धावनं मिश्रैर्योन्यास्रावविनाशनम्||८३|| कुर्यात् सतक्रगोमूत्रशुक्तैर्वा त्रिफलारसैः|८४|
🔊 Audio coming soon
உதும்பரஶலாடூநாமித்யாதௌ பஞ்சவல்காதிஸஹிதாநாமுதும்பரஶலாடூநாஂ த்ரோணஂ ஸமபாகஜலஂ கஹீதவ்யம்| நிர்யாஸைரிதி பலாஶஸ்யைவ நிர்யாஸைஃ, லாக்ஷா ச பலாஶவ்யதிரேகேண பவதீதி ஜ்ஞேயம்| ஸஶர்கரைஃ கஷாயைரிதி உதும்பரஶலாட்வாதிகதகஷாயைரேவேத்யர்தஃ| காலதுஷ்டா சிரகாலதுஷ்டா| உதும்பரஸ்ய துக்தேநேதி உதும்பரக்ஷீரேண| க்வாதேந தஸ்யைவேதி உதும்பரஸ்ய க்வாதேந| ஸௌராஷ்ட்ரிகா துவரீ மத்திகா| அஜாமூத்ரே க்ஷீரே சேதி அஜாமூத்ரக்ஷீரே ப்ரத்யேகஂ த்விகுணே| உத்தாநேதி உந்நதா| கரீரஃ மருஜத்ருமஃ| கோஷாம்ரஃ ஸ்வநாமக்யாதஃ| ஜிங்கிநீ ப்ரஸித்தா||௭௩-௮௩||-
Adhikarana 26 (84-85) · Śloka 86
பிப்பல்யயோரஜஃபத்யாப்ரயோகா மதுநா ஹிதாஃ||௮௪|| ஶ்லேஷ்மலாயாஂ கடுப்ராயாஃ ஸமூத்ரா பஸ்தயோ ஹிதாஃ| பித்தே ஸமதுரக்ஷீரா வாதே தைலாம்லஸஂயுதாஃ||௮௫|| ஸந்நிபாதஸமுத்தாயாஃ கர்ம ஸாதாரணஂ ஹிதம்|௮௬|
पिप्पल्ययोरजःपथ्याप्रयोगा मधुना हिताः||८४|| श्लेष्मलायां कटुप्रायाः समूत्रा बस्तयो हिताः| पित्ते समधुरक्षीरा वाते तैलाम्लसंयुताः||८५|| सन्निपातसमुत्थायाः कर्म साधारणं हितम्|८६|
🔊 Audio coming soon
கர்மஸாதாரணஂ வாதாதிஜயோநிதோஷோக்தஂ மிலிதஂ த்ரிதோஷஜாயாஂ கர்தவ்யம்||௮௪-௮௫||-
Adhikarana 27 (86-89) · Śloka 90
ரக்தயோந்யாமஸக்வர்ணைரநுபந்தஂ ஸமீக்ஷ்ய ச||௮௬|| ததஃ குர்யாத்யதாதோஷஂ ரக்தஸ்தாபநமௌஷதம்| திலசூர்ணஂ ததி கதஂ பாணிதஂ ஶௌகரீ வஸா||௮௭|| க்ஷௌத்ரேண ஸஂயுதஂ பேயஂ வாதாஸக்தரநாஶநம்| வராஹஸ்ய ரஸோ மேத்யஃ ஸகௌலத்தோऽநிலாதிகே||௮௮|| ஶர்கராக்ஷௌத்ரயஷ்ட்யாஹ்வநாகரைர்வா யுதஂ ததி| பயஸ்யோத்பலஶாலூகபிஸகாலீயகாம்புதம்||௮௯|| ஸபயஃஶர்கராக்ஷௌத்ரஂ பைத்திகேऽஸக்தரே பிபேத்|௯௦|
रक्तयोन्यामसृग्वर्णैरनुबन्धं समीक्ष्य च||८६|| ततः कुर्याद्यथादोषं रक्तस्थापनमौषधम्| तिलचूर्णं दधि घृतं फाणितं शौकरी वसा||८७|| क्षौद्रेण संयुतं पेयं वातासृग्दरनाशनम्| वराहस्य रसो मेद्यः सकौलत्थोऽनिलाधिके||८८|| शर्कराक्षौद्रयष्ट्याह्वनागरैर्वा युतं दधि| पयस्योत्पलशालूकबिसकालीयकाम्बुदम्||८९|| सपयःशर्कराक्षौद्रं पैत्तिकेऽसृग्दरे पिबेत्|९०|
🔊 Audio coming soon
ரக்தயோந்யாமித்யாதி| அஸக்வர்ணைரநுபந்தஂ வீக்ஷ்யேதி அஸக்வர்ணவிஶேஷைர்தோஷாநுபந்தஂ பரீக்ஷ்ய||௮௬-௮௯||-
Adhikarana 28 (90-95) · Śloka 96
பாடா ஜம்ப்வாம்ரயோர்மத்யஂ ஶிலோத்பேதஂ ரஸாஞ்ஜநம்||௯௦|| அம்பஷ்டா ஶால்மலீஶ்லேஷஂ ஸமங்காஂ வத்ஸகத்வசம்| பாஹ்லீகாதிவிஷே பில்வஂ முஸ்தஂ லோத்ரஂ ஸகைரிகம்||௯௧|| கட்வங்கஂ மரிசஂ ஶுண்டீஂ மத்வீகாஂ ரக்தசந்தநம்| கட்பலஂ வத்ஸகாநந்தாதாதகீமதுகார்ஜுநம்||௯௨|| புஷ்யேணோத்தத்ய துல்யாநி ஸூக்ஷ்மசூர்ணாநி காரயேத்| தாநி க்ஷௌத்ரேண ஸஂயோஜ்ய பிபேத்தண்டுலவாரிணா||௯௩|| அர்ஶஃஸு சாதிஸாரேஷு ரக்தஂ யச்சோபவேஶ்யதே| தோஷாகந்துகதா யே ச பாலாநாஂ தாஂஶ்ச நாஶயேத்||௯௪|| யோநிதோஷஂ ரஜோதோஷஂ ஶ்வேதஂ நீலஂ ஸபீதகம்| ஸ்த்ரீணாஂ ஶ்யாவாருணஂ யச்ச ப்ரஸஹ்ய விநிவர்தயேத்||௯௫|| சூர்ணஂ புஷ்யாநுகஂ நாம ஹிதமாத்ரேயபூஜிதம்|௯௬| இதி புஷ்யாநுகசூர்ணம்|
पाठा जम्ब्वाम्रयोर्मध्यं शिलोद्भेदं रसाञ्जनम्||९०|| अम्बष्ठा शाल्मलीश्लेषं समङ्गां वत्सकत्वचम्| बाह्लीकातिविषे बिल्वं मुस्तं लोध्रं सगैरिकम्||९१|| कट्वङ्गं मरिचं शुण्ठीं मृद्वीकां रक्तचन्दनम्| कट्फलं वत्सकानन्ताधातकीमधुकार्जुनम्||९२|| पुष्येणोद्धृत्य तुल्यानि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत्| तानि क्षौद्रेण संयोज्य पिबेत्तण्डुलवारिणा||९३|| अर्शःसु चातिसारेषु रक्तं यच्चोपवेश्यते| दोषागन्तुकृता ये च बालानां तांश्च नाशयेत्||९४|| योनिदोषं रजोदोषं श्वेतं नीलं सपीतकम्| स्त्रीणां श्यावारुणं यच्च प्रसह्य विनिवर्तयेत्||९५|| चूर्णं पुष्यानुगं नाम हितमात्रेयपूजितम्|९६| इति पुष्यानुगचूर्णम्|
🔊 Audio coming soon
பாடேத்யாதௌ அம்பஷ்டா பாடாபேதஃ; அந்யே து பாடாபாகத்வயக்ரஹணார்தஂ புநஃ ‘அம்பஷ்டா’ இதி பதஂ வர்ணயந்தி| உக்தஂ ஹி- “கதே தைலே ச யோகே ச யத்த்ரவ்யஂ புநருச்யதே| பாகதோ த்விகுணஂ தத்தி க்ரஹணீயஂ மநீஷிபிஃ” இதி| ஶால்மலீஶ்லேஷமிதி ஶால்மலீவேஷ்டகம்| பாஹ்லீகமிதி குங்குமம்| புஷ்யேணேதி புஷ்யநக்ஷத்ரேணோத்தத்ய; புஷ்யநக்ஷத்ரோத்தரணஂ சாத்ராதஷ்டத்வாரோபகாரகஂ ஜ்ஞேயம்| நீலஂ ஶ்வேதஂ ஸபீதகமித்யாதி ரஜோதோஷவிஶேஷணம்||௯௦-௯௫||-
Adhikarana 29 (96-99) · Śloka 100
தண்டுலீயகமூலஂ து ஸக்ஷௌத்ரஂ தண்டுலாம்புநா||௯௬|| ரஸாஞ்ஜநஂ ச லாக்ஷாஂ ச சாகேந பயஸா பிபேத்| பத்ரகல்கௌ கதே பஷ்டௌ ராஜாதநகபித்தயோஃ||௯௭|| பித்தாநிலஹரௌ, பைத்தே ஸர்வதைவாஸ்ரபித்தஜித்| மதுகஂ த்ரிபலாஂ லோத்ரஂ முஸ்தஂ ஸௌராஷ்ட்ரிகாஂ மது||௯௮|| மத்யைர்நிம்பகுடூச்யௌ வா கபஜேऽஸக்தரே பிபேத்| விரேசநஂ மஹாதிக்தஂ பைத்திகேऽஸக்தரே பிபேத்||௯௯|| ஹிதஂ கர்பபரிஸ்ராவே யச்சோக்தஂ தச்ச காரயேத்|௧௦௦|
तण्डुलीयकमूलं तु सक्षौद्रं तण्डुलाम्बुना||९६|| रसाञ्जनं च लाक्षां च छागेन पयसा पिबेत्| पत्रकल्कौ घृते भृष्टौ राजादनकपित्थयोः||९७|| पित्तानिलहरौ, पैत्ते सर्वथैवास्रपित्तजित्| मधुकं त्रिफलां लोध्रं मुस्तं सौराष्ट्रिकां मधु||९८|| मद्यैर्निम्बगुडूच्यौ वा कफजेऽसृग्दरे पिबेत्| विरेचनं महातिक्तं पैत्तिकेऽसृग्दरे पिबेत्||९९|| हितं गर्भपरिस्रावे यच्चोक्तं तच्च कारयेत्|१००|
🔊 Audio coming soon
விரேசநமித்யாதௌ விரேசநமேவ த்ரிவதாதி பிபேத், ததா மஹாதிக்தகஂ கதஂ குஷ்டோக்தஂ பிபேதிதி யோஜ்யம்| கர்பபரிஸ்ராவே யச்சோக்தமிதி ஜாதிஸூத்ரீயே (வி.அ.௮) கர்பஸ்ராவசிகித்ஸிதஂ யதுக்தஂ தத் காரயேத்||௯௬-௯௯||-
Adhikarana 30 (100-115) · Śloka 116
காஶ்மர்யகுடஜக்வாதஸித்தமுத்தரபஸ்திநா||௧௦௦|| ரக்தயோந்யரஜஸ்காநாஂ புத்ரக்ந்யாஶ்ச ஹிதஂ கதம்| மகாஜாவிவராஹாஸக்தத்யம்லபலஸர்பிஷா ||௧௦௧|| அரஜஸ்கா பிபேத் ஸித்தஂ ஜீவநீயைஃ பயோऽபி வா| கர்ணிந்யசரணாஶுஷ்கயோநிப்ராக்சரணாஸு ச||௧௦௨|| கபவாதே ச தாதவ்யஂ தைலமுத்தரபஸ்திநா| கோபித்தே மத்ஸ்யபித்தே வா க்ஷௌமஂ த்ரிஃஸப்தபாவிதம்||௧௦௩|| மதுநா கிண்வசூர்ணஂ வா தத்யாதசரணாபஹம்| ஸ்ரோதஸாஂ ஶோதநஂ கண்டூக்லேதஶோபஹரஂ ச தத்||௧௦௪|| வாதக்நைஃ ஶதபாகைஶ்ச தைலைஃ ப்ராகதிசாரிணீ| ஆஸ்தாப்யா சாநுவாஸ்யா ச ஸ்வேத்யா சாநிலஸூதநைஃ||௧௦௫|| ஸ்நேஹத்ரவ்யைஸ்ததாऽऽஹாரைருபநாஹைஶ்ச யுக்திதஃ| ஶதாஹ்வாயவகோதூமகிண்வகுஷ்டப்ரியங்குபிஃ||௧௦௬|| பலாகுபர்ணிகாஶ்ர்யாஹ்வைஃ ஸஂயாவோ தாரணஃ ஸ்மதஃ| வாமிந்யுபப்லுதாநாஂ ச ஸ்நேஹஸ்வேதாதிகஃ க்ரமஃ||௧௦௭|| கார்யஸ்ததஃ ஸ்நேஹபிசுஸ்ததஃ ஸந்தர்பணஂ பவேத்| ஶல்லகீஜிங்கிநீஜம்பூதவத்வக்பஞ்சவல்கலைஃ||௧௦௮|| கஷாயைஃ ஸாதிதஃ ஸ்நேஹபிசுஃ ஸ்யாத்விப்லுதாபஹஃ| கர்ணிந்யாஂ வர்திகா குஷ்டபிப்பல்யர்காக்ரஸைந்தவைஃ||௧௦௯|| பஸ்தமூத்ரகதா தார்யா ஸர்வஂ ச ஶ்லேஷ்மநுத்திதம்| த்ரைவதஂ ஸ்நேஹநஂ ஸ்வேதோ க்ராம்யாநூபௌதகா ரஸாஃ||௧௧௦|| தஶமூலபயோபஸ்திஶ்சோதாவர்தாநிலார்திஷு| த்ரைவதேநாநுவாஸ்யா ச பஸ்திஶ்சோத்தரஸஞ்ஜ்ஞிதஃ||௧௧௧|| ஏததேவ மஹாயோந்யாஂ ஸ்ரஸ்தாயாஂ ச விதீயதே| வஸா க்ஷவராஹாணாஂ கதஂ ச மதுரைஃ ஶதம்||௧௧௨|| பூரயித்வா மஹாயோநிஂ பத்நீயாத் க்ஷௌமலக்தகைஃ| ப்ரஸ்ரஸ்தாஂ ஸர்பிஷாऽப்யஜ்ய க்ஷீரஸ்விந்நாஂ ப்ரவேஶ்ய ச||௧௧௩|| பத்நீயாத்வேஶவாரஸ்ய பிண்டேநாமூத்ரகாலதஃ| யச்ச வாதவிகாராணாஂ கர்மோக்தஂ தச்ச காரயேத்||௧௧௪|| ஸர்வவ்யாபத்ஸு மதிமாந்மஹாயோந்யாஂ விஶேஷதஃ| நஹி வாதாததே யோநிர்நாரீணாஂ ஸம்ப்ரதுஷ்யதி||௧௧௫|| ஶமயித்வா தமந்யஸ்ய குர்யாத்தோஷஸ்ய பேஷஜம்|௧௧௬|
काश्मर्यकुटजक्वाथसिद्धमुत्तरबस्तिना||१००|| रक्तयोन्यरजस्कानां पुत्रघ्न्याश्च हितं घृतम्| मृगाजाविवराहासृग्दध्यम्लफलसर्पिषा ||१०१|| अरजस्का पिबेत् सिद्धं जीवनीयैः पयोऽपि वा| कर्णिन्यचरणाशुष्कयोनिप्राक्चरणासु च||१०२|| कफवाते च दातव्यं तैलमुत्तरबस्तिना| गोपित्ते मत्स्यपित्ते वा क्षौमं त्रिःसप्तभावितम्||१०३|| मधुना किण्वचूर्णं वा दद्यादचरणापहम्| स्रोतसां शोधनं कण्डूक्लेदशोफहरं च तत्||१०४|| वातघ्नैः शतपाकैश्च तैलैः प्रागतिचारिणी| आस्थाप्या चानुवास्या च स्वेद्या चानिलसूदनैः||१०५|| स्नेहद्रव्यैस्तथाऽऽहारैरुपनाहैश्च युक्तितः| शताह्वायवगोधूमकिण्वकुष्ठप्रियङ्गुभिः||१०६|| बलाखुपर्णिकाश्र्याह्वैः संयावो धारणः स्मृतः| वामिन्युपप्लुतानां च स्नेहस्वेदादिकः क्रमः||१०७|| कार्यस्ततः स्नेहपिचुस्ततः सन्तर्पणं भवेत्| शल्लकीजिङ्गिनीजम्बूधवत्वक्पञ्चवल्कलैः||१०८|| कषायैः साधितः स्नेहपिचुः स्याद्विप्लुतापहः| कर्णिन्यां वर्तिका कुष्ठपिप्पल्यर्काग्रसैन्धवैः||१०९|| बस्तमूत्रकृता धार्या सर्वं च श्लेष्मनुद्धितम्| त्रैवृतं स्नेहनं स्वेदो ग्राम्यानूपौदका रसाः||११०|| दशमूलपयोबस्तिश्चोदावर्तानिलार्तिषु| त्रैवृतेनानुवास्या च बस्तिश्चोत्तरसञ्ज्ञितः||१११|| एतदेव महायोन्यां स्रस्तायां च विधीयते| वसा ऋक्षवराहाणां घृतं च मधुरैः शृतम्||११२|| पूरयित्वा महायोनिं बध्नीयात् क्षौमलक्तकैः| प्रस्रस्तां सर्पिषाऽभ्यज्य क्षीरस्विन्नां प्रवेश्य च||११३|| बध्नीयाद्वेशवारस्य पिण्डेनामूत्रकालतः| यच्च वातविकाराणां कर्मोक्तं तच्च कारयेत्||११४|| सर्वव्यापत्सु मतिमान्महायोन्यां विशेषतः| नहि वातादृते योनिर्नारीणां सम्प्रदुष्यति||११५|| शमयित्वा तमन्यस्य कुर्याद्दोषस्य भेषजम्|११६|
🔊 Audio coming soon
மகாஜாவீத்யாதௌ மகாதீநாமஸக் தத்யம்லபலஸர்பிஷா பிபேதிதி யோஜ்யம்| ‘அம்லக்ஷௌத்ரஸர்பிஷா’ இதி வா பாடஃ| தைலமுத்தரபஸ்திநேத்யத்ர ஜீவநீயஸித்தஂ தைலஂ யோஜ்யம்| கோபித்தே இத்யாதௌ தத்யாதிதி யோநௌ தத்யாதித்யர்தஃ| ப்ராகதிசாரிணீதி ப்ராக்சரணாதிசரணே| ஸஂயாவ உத்காரிகா| தாரணஃ ஸ்மத இதி வாமிந்யா பீஜதாரணகாரக இத்யர்தஃ| த்ரைவதஂ ஸ்நேஹநமிதி ஸர்பிஸ்தைலவஸாஸ்நேஹநம்| ஏததேவேதி த்ரைவதமேவ அநுவாஸநபஸ்த்யுத்தரபஸ்திஷு| ஆமூத்ரகாலத இதி மூத்ரகாலபர்யந்தஂ பந்தநஂ குர்யாத்| ஸர்வயோநிவ்யாபத்ஸு வாதசிகித்ஸாகரணே ஹேதுமாஹ- நஹி வாதாதத இத்யாதி||௧௦௦-௧௧௫||-
Adhikarana 31 (116-125) · Śloka 126
ரோஹீதகாந்மூலகல்கஂ பாண்டுரேऽஸக்தரே பிபேத்||௧௧௬|| ஜலேநாமலகீபீஜஂ கல்கஂ வா ஸஸிதாமதும்| மதுநாऽऽமலகாச்சூர்ணஂ ரஸஂ வா லேஹயேச்ச தாம்||௧௧௭|| ந்யக்ரோதத்வக்கஷாயேண லோத்ரகல்கஂ ததா பிபேத்| ஆஸ்ராவே க்ஷௌமபட்டஂ வா பாவிதஂ தேந தாரயேத்||௧௧௮|| ப்லக்ஷத்வக்சூர்ணபிண்டஂ வா தாரயேந்மதுநா கதம்| யோந்யா ஸ்நேஹாக்தயா லோத்ரப்ரியங்குமதுகஸ்ய வா||௧௧௯|| தார்யா மதுயுதா வர்திஃ கஷாயாணாஂ ச ஸர்வஶஃ| ஸ்ராவச்சேதார்தமப்யக்தாஂ தூபயேத்வா கதாப்லுதைஃ||௧௨௦|| ஸரலாகுக்குலுயவைஃ ஸதைலகடுமத்ஸ்யகைஃ| காஸீஸஂ த்ரிபலா காங்க்ஷீ ஸமங்காऽऽம்ராஸ்தி தாதகீ||௧௨௧|| பைச்சில்யே க்ஷௌத்ரஸஂயுக்தஶ்சூர்ணோ வைஶத்யகாரகஃ| பலாஶஸர்ஜஜம்பூத்வக்ஸமங்காமோசதாதகீஃ||௧௨௨|| ஸபிச்சிலாபரிக்லிந்நாஸ்தம்பநஃ கல்க இஷ்யதே| ஸ்தப்தாநாஂ கர்கஶாநாஂ ச கார்யஂ மார்தவகாரகம்||௧௨௩|| தாரயேத்வேஶவாரஂ வா பாயஸஂ கஶராஂ ததா| துர்கந்தாநாஂ கஷாயஃ ஸ்யாத்தௌவரஃ கல்க ஏவ வா||௧௨௪|| சூர்ணஂ வா ஸர்வகந்தாநாஂ பூதிகந்தாபகர்ஷணம்| ஏவஂ யோநிஷு ஶுத்தாஸு கர்பஂ விந்தந்தி யோஷிதஃ||௧௨௫|| அதுஷ்டே ப்ராகதே பீஜே ஜீவோபக்ரமணே ஸதி|௧௨௬|
रोहीतकान्मूलकल्कं पाण्डुरेऽसृग्दरे पिबेत्||११६|| जलेनामलकीबीजं कल्कं वा ससितामधुम्| मधुनाऽऽमलकाच्चूर्णं रसं वा लेहयेच्च ताम्||११७|| न्यग्रोधत्वक्कषायेण लोध्रकल्कं तथा पिबेत्| आस्रावे क्षौमपट्टं वा भावितं तेन धारयेत्||११८|| प्लक्षत्वक्चूर्णपिण्डं वा धारयेन्मधुना कृतम्| योन्या स्नेहाक्तया लोध्रप्रियङ्गुमधुकस्य वा||११९|| धार्या मधुयुता वर्तिः कषायाणां च सर्वशः| स्रावच्छेदार्थमभ्यक्तां धूपयेद्वा घृताप्लुतैः||१२०|| सरलागुग्गुलुयवैः सतैलकटुमत्स्यकैः| कासीसं त्रिफला काङ्क्षी समङ्गाऽऽम्रास्थि धातकी||१२१|| पैच्छिल्ये क्षौद्रसंयुक्तश्चूर्णो वैशद्यकारकः| पलाशसर्जजम्बूत्वक्समङ्गामोचधातकीः||१२२|| सपिच्छिलापरिक्लिन्नास्तम्भनः कल्क इष्यते| स्तब्धानां कर्कशानां च कार्यं मार्दवकारकम्||१२३|| धारयेद्वेशवारं वा पायसं कृशरां तथा| दुर्गन्धानां कषायः स्यात्तौवरः कल्क एव वा||१२४|| चूर्णं वा सर्वगन्धानां पूतिगन्धापकर्षणम्| एवं योनिषु शुद्धासु गर्भं विन्दन्ति योषितः||१२५|| अदुष्टे प्राकृते बीजे जीवोपक्रमणे सति|१२६|
🔊 Audio coming soon
பாண்டுரே ப்ரதரே இதி ஶ்வேதப்ரதரே| பாவிதஂ தேநேதி ந்யக்ரோதத்வக்கஷாயேண பாவிதம்| கடுமத்ஸ்யகஃ ஶபரீ, ஶுஷ்கமத்ஸ்யோ வா| காங்க்ஷீ ஸௌராஷ்ட்ரீ மத்| அதுஷ்டே இத்யாதௌ ப்ராகதே பீஜே இதி ஸஹஜகுணஸம்பந்நே ஶுக்ரஶோணிதபீஜே அதுஷ்டே ஸதி; ஏவம்பூதஸஂஸர்கே ஜீவோபக்ரமணே ஸத்யேவ கர்பஂ யோஷிதஃ விந்தந்தி; ஜீவோபக்ரமணஂ பூர்வகர்மப்ரேரிதாத் ஸுயோகாத்பவதி||௧௧௬-௧௨௫||-
Adhikarana 32 (126) · Śloka 127
பஞ்சகர்மவிஶுத்தஸ்ய புருஷஸ்யாபி சேந்த்ரியம்||௧௨௬|| பரீக்ஷ்ய வர்ணைர்தோஷாணாஂ துஷ்டஂ தத்க்நைருபாசரேத்|௧௨௭|
पञ्चकर्मविशुद्धस्य पुरुषस्यापि चेन्द्रियम्||१२६|| परीक्ष्य वर्णैर्दोषाणां दुष्टं तद्घ्नैरुपाचरेत्|१२७|
🔊 Audio coming soon
யஸ்மாத் புருஷஸ்ய ஶுக்ரமப்யத்ர காரணஂ கர்பே, கர்பஶ்சாபேக்ஷிதஃ, தஸ்மாச்சுக்ரஸ்யாபி பரீக்ஷாபூர்விகாஂ சிகித்ஸாமாஹ- பஞ்சகர்மேத்யாதி| இந்த்ரியமிதி ஶுக்ரம்| பரீக்ஷணாத்தோஷாணாஂ வாதாதீநாஂ வர்ணைர்யதி துஷ்டஂ பவதி ததா வாதாதிவர்ணயோகாத்வாதாதிஹரைர்பேஷஜைருபாசரேதித்யர்தஃ||௧௨௬||-
Adhikarana 33 (127-132) · Śloka 132
பவந்தி சாத்ர- ஸலிங்கா வ்யாபதோ யோநேஃ ஸநிதாநசிகித்ஸிதாஃ||௧௨௭|| உக்தா விஸ்தரதஃ ஸம்யங்முநிநா தத்த்வதர்ஶிநா| புநரேவாக்நிவேஶஸ்து பப்ரச்ச பிஷஜாஂ வரம்||௧௨௮|| ஆத்ரேயமுபஸங்கம்ய ஶுக்ரதோஷாஸ்த்வயாऽநக!| ரோகாத்யாயே ஸமுத்திஷ்டா ஹ்யஷ்டௌ புஂஸாமஶேஷதஃ||௧௨௯|| தேஷாஂ ஹேதுஂ பிஷக்ஶ்ரேஷ்ட! துஷ்டாதுஷ்டஸ்ய சாகதிம்| சிகித்ஸிதஂ ச கார்த்ஸ்ந்யேந க்லைப்யஂ யச்ச சதுர்விதம்||௧௩௦|| உபத்ரவேஷு யோநீநாஂ ப்ரதரோ யஶ்ச கீர்திதஃ| தேஷாஂ நிதாநஂ லிங்கஂ ச சிகித்ஸாஂ சைவ தத்த்வதஃ||௧௩௧|| ஸமாஸவ்யாஸபேதேந ப்ரப்ரூஹி பிஷஜாஂவர!| தஸ்மை ஶுஶ்ரூஷமாணாய ப்ரோவாச முநிபுங்கவஃ||௧௩௨||
भवन्ति चात्र- सलिङ्गा व्यापदो योनेः सनिदानचिकित्सिताः||१२७|| उक्ता विस्तरतः सम्यङ्मुनिना तत्त्वदर्शिना| पुनरेवाग्निवेशस्तु पप्रच्छ भिषजां वरम्||१२८|| आत्रेयमुपसङ्गम्य शुक्रदोषास्त्वयाऽनघ!| रोगाध्याये समुद्दिष्टा ह्यष्टौ पुंसामशेषतः||१२९|| तेषां हेतुं भिषक्श्रेष्ठ! दुष्टादुष्टस्य चाकृतिम्| चिकित्सितं च कार्त्स्न्येन क्लैब्यं यच्च चतुर्विधम्||१३०|| उपद्रवेषु योनीनां प्रदरो यश्च कीर्तितः| तेषां निदानं लिङ्गं च चिकित्सां चैव तत्त्वतः||१३१|| समासव्यासभेदेन प्रब्रूहि भिषजांवर!| तस्मै शुश्रूषमाणाय प्रोवाच मुनिपुङ्गवः||१३२||
🔊 Audio coming soon
அத்ராந்தரே ‘புநரேவ’ இத்யாதிக்ரந்தஂ ஶுக்ரதோஷாதிலக்ஷணசிகித்ஸாபிதாயகஂ கேசித் படந்தி; தச்சாந்யே அநார்ஷஂ வதந்தி, உபபத்திஂ ச வர்ணயந்தி யத்- ஶுக்ரதோஷா வாஜீகரணேநைவ சிகித்ஸிதாஃ, க்லைப்யஂ ச ஶாரீரே ஏவ ப்ரதிபாதிதம், அதஃ புநர்நாபிதாநமர்ஹதி, ப்ரதரஶ்சைவேஹ யோநிவ்யாபத்தௌ சிகித்ஸித இதி; யே து படந்தி தே பூர்வோக்தஸங்க்ஷேபஸ்ய விஸ்தராபிதாநமேததிதி வர்ணயந்தி| ஏவமஸ்யார்ஷத்வவிவாதேऽபி காஶ்மீராதிதேஶாநுமதத்வாத் கிஞ்சித் வ்யாகரணஂ குர்ம ஏவ||௧௨௭-௧௩௨||
Adhikarana 34 (133-138) · Śloka 139
பீஜஂ யஸ்மாத்வ்யவாயே து ஹர்ஷயோநிஸமுத்திதம்| ஶுக்ரஂ பௌருஷமித்யுக்தஂ தஸ்மாத்வக்ஷ்யாமி தச்சணு||௧௩௩|| யதா பீஜமகாலாம்புகமிகீடாக்நிதூஷிதம்| ந விரோஹதி ஸந்துஷ்டஂ ததா ஶுக்ரஂ ஶரீரிணாம்||௧௩௪|| அதிவ்யவாயாத்வ்யாயாமாதஸாத்ம்யாநாஂ ச ஸேவநாத்| அகாலே வாऽப்யயோநௌ வா மைதுநஂ ந ச கச்சதஃ||௧௩௫|| ரூக்ஷதிக்தகஷாயாதிலவணாம்லோஷ்ணஸேவநாத்| நாரீணாமரஸஜ்ஞாநாஂ கமநாஜ்ஜரயா ததா||௧௩௬|| சிந்தாஶோகாதவிஸ்ரம்பாச்சஸ்த்ரக்ஷாராக்நிவிப்ரமாத்| பயாத்க்ரோதாதபீசாராத்வ்யாதிபிஃ கர்ஶிதஸ்ய ச||௧௩௭|| வேகாகாதாத் க்ஷதாச்சாபி தாதூநாஂ ஸம்ப்ரதூஷணாத்| தோஷாஃ பதக் ஸமஸ்தா வா ப்ராப்ய ரேதோவஹாஃ ஸிராஃ||௧௩௮|| ஶுக்ரஂ ஸந்தூஷயந்த்யாஶு ...|௧௩௯|
बीजं यस्माद्व्यवाये तु हर्षयोनिसमुत्थितम्| शुक्रं पौरुषमित्युक्तं तस्माद्वक्ष्यामि तच्छृणु||१३३|| यथा बीजमकालाम्बुकृमिकीटाग्निदूषितम्| न विरोहति सन्दुष्टं तथा शुक्रं शरीरिणाम्||१३४|| अतिव्यवायाद्व्यायामादसात्म्यानां च सेवनात्| अकाले वाऽप्ययोनौ वा मैथुनं न च गच्छतः||१३५|| रूक्षतिक्तकषायातिलवणाम्लोष्णसेवनात्| नारीणामरसज्ञानां गमनाज्जरया तथा||१३६|| चिन्ताशोकादविस्रम्भाच्छस्त्रक्षाराग्निविभ्रमात्| भयात्क्रोधादभीचाराद्व्याधिभिः कर्शितस्य च||१३७|| वेगाघातात् क्षताच्चापि धातूनां सम्प्रदूषणात्| दोषाः पृथक् समस्ता वा प्राप्य रेतोवहाः सिराः||१३८|| शुक्रं सन्दूषयन्त्याशु ...|१३९|
🔊 Audio coming soon
ஶுக்ரகுணோபவர்ணநே ஹேதுமாஹ- பீஜஂ யஸ்மாதித்யாதி| யஸ்மாத்பீஜபூதஂ கர்பஸ்ய ஶுக்ரஂ தஸ்மாத்வக்ஷ்யாமி| வ்யவாயேஷு ஹர்ஷ ஏவ யோநிஃ காரணஂ தஸ்மாதுத்திதம்| பௌருஷமிதி புருஷசிஹ்நஂ, ஶுக்ரேணைவ ஹி புருஷோ வ்யஜ்யதே| மைதுநஂ ந ச கச்சத இதி உசிதமைதுநகாலே மைதுநாகமநஂ ஶுக்ரவேகப்ரதீகாதாதேவ தர்ஶயதி| அவிஸ்ரம்பாதிதி அவிஶ்வாஸாத்||௧௩௩-௧௩௮||-
Adhikarana 35 (139-145) · Śloka 146
... தத்வக்ஷ்யாமி விபாகஶஃ| பேநிலஂ தநு ரூக்ஷஂ ச விவர்ணஂ பூதி பிச்சிலம்||௧௩௯|| அந்யதாதூபஸஂஸஷ்டமவஸாதி ததாऽஷ்டமம்| பேநிலஂ தநு ரூக்ஷஂ ச கச்ச்ரேணால்பஂ ச மாருதாத்||௧௪௦|| பவத்யுபஹதஂ ஶுக்ரஂ ந தத்கர்பாய கல்பதே| ஸநீலமதவா பீதமத்யுஷ்ணஂ பூதிகந்தி ச||௧௪௧|| தஹல்லிங்கஂ விநிர்யாதி ஶுக்ரஂ பித்தேந தூஷிதம்| ஶ்லேஷ்மணா பத்தமார்கஂ து பவத்யத்யர்தபிச்சிலம்||௧௪௨|| ஸ்த்ரீணாமத்யர்தகமநாதபிகாதாத் க்ஷதாதபி| ஶுக்ரஂ ப்ரவர்ததே ஜந்தோஃ ப்ராயேண ருதிராந்வயம்||௧௪௩|| வேகஸந்தாரணாச்சுக்ரஂ வாயுநா விஹதஂ பதி| கச்ச்ரேண யாதி க்ரதிதமவஸாதி ததாऽऽஷ்டமம்||௧௪௪|| இதி தோஷாஃ ஸமாக்யாதாஃ ஶுக்ரஸ்யாஷ்டௌ ஸலக்ஷணாஃ| ஸ்நிக்தஂ கநஂ பிச்சிலஂ ச மதுரஂ சாவிதாஹி ச||௧௪௫|| ரேதஃ ஶுத்தஂ விஜாநீயாச்ச்வேதஂ ஸ்படிகஸந்நிபம்|௧௪௬|
... तद्वक्ष्यामि विभागशः| फेनिलं तनु रूक्षं च विवर्णं पूति पिच्छिलम्||१३९|| अन्यधातूपसंसृष्टमवसादि तथाऽष्टमम्| फेनिलं तनु रूक्षं च कृच्छ्रेणाल्पं च मारुतात्||१४०|| भवत्युपहतं शुक्रं न तद्गर्भाय कल्पते| सनीलमथवा पीतमत्युष्णं पूतिगन्धि च||१४१|| दहल्लिङ्गं विनिर्याति शुक्रं पित्तेन दूषितम्| श्लेष्मणा बद्धमार्गं तु भवत्यत्यर्थपिच्छिलम्||१४२|| स्त्रीणामत्यर्थगमनादभिघातात् क्षतादपि| शुक्रं प्रवर्तते जन्तोः प्रायेण रुधिरान्वयम्||१४३|| वेगसन्धारणाच्छुक्रं वायुना विहतं पथि| कृच्छ्रेण याति ग्रथितमवसादि तथाऽऽष्टमम्||१४४|| इति दोषाः समाख्याताः शुक्रस्याष्टौ सलक्षणाः| स्निग्धं घनं पिच्छिलं च मधुरं चाविदाहि च||१४५|| रेतः शुद्धं विजानीयाच्छ्वेतं स्फटिकसन्निभम्|१४६|
🔊 Audio coming soon
வக்ஷ்யாமீதி துஷ்டஂ ஶுக்ரஂ வக்ஷ்யாமி ருதிராந்வயமிதி ருதிரயுக்தம்| ஶுக்ராபிதாநப்ரஸங்காத்விஶுத்தஶுக்ரலக்ஷணமாஹ- ஸ்நிக்தமித்யாதி||௧௩௯-௧௪௫||-
Adhikarana 36 (146-152) · Śloka 153
வாஜீகரணயோகைஸ்தைருபயோகஸுகைர்ஹிதைஃ||௧௪௬|| ரக்தபித்தஹரைர்யோகைர்யோநிவ்யாபதிகைஸ்ததா| துஷ்டஂ யதா பவேச்சுக்ரஂ ததா தத் ஸமுபாசரேத்||௧௪௭|| கதஂ ச ஜீவநீயஂ யச்ச்யவநப்ராஶ ஏவ ச| கிரிஜஸ்ய ப்ரயோகஶ்ச ரேதோதோஷாநபோஹதி||௧௪௮|| வாதாந்விதே ஹிதாஃ ஶுக்ரே நிரூஹாஃ ஸாநுவாஸநாஃ| அபயாமலகீயஂ ச பைத்தே ஶஸ்தஂ ரஸாயநம் ||௧௪௯|| மாகத்யமதலோஹாநாஂ த்ரிபலாயா ரஸாயநம்| கபோத்திதஂ ஶுக்ரதோஷஂ ஹந்யாத்பல்லாதகஸ்ய ச||௧௫௦|| யதந்யதாதுஸஂஸஷ்டஂ ஶுக்ரஂ தத்வீக்ஷ்ய யுக்திதஃ| யதாதோஷஂ ப்ரயுஞ்ஜீத தோஷதாதுபிஷக்ஜிதம்||௧௫௧|| ஸர்பிஃ பயோ ரஸாஃ ஶாலிர்யவகோதூமஷஷ்டிகாஃ| ப்ரஶஸ்தாஃ ஶுக்ரதோஷேஷு பஸ்திகர்ம விஶேஷதஃ||௧௫௨|| இத்யஷ்டஶுக்ரதோஷாணாஂ முநிநோக்தஂ சிகித்ஸிதம்|௧௫௩|
वाजीकरणयोगैस्तैरुपयोगसुखैर्हितैः||१४६|| रक्तपित्तहरैर्योगैर्योनिव्यापदिकैस्तथा| दुष्टं यदा भवेच्छुक्रं तदा तत् समुपाचरेत्||१४७|| घृतं च जीवनीयं यच्च्यवनप्राश एव च| गिरिजस्य प्रयोगश्च रेतोदोषानपोहति||१४८|| वातान्विते हिताः शुक्रे निरूहाः सानुवासनाः| अभयामलकीयं च पैत्ते शस्तं रसायनम् ||१४९|| मागध्यमृतलोहानां त्रिफलाया रसायनम्| कफोत्थितं शुक्रदोषं हन्याद्भल्लातकस्य च||१५०|| यदन्यधातुसंसृष्टं शुक्रं तद्वीक्ष्य युक्तितः| यथादोषं प्रयुञ्जीत दोषधातुभिषग्जितम्||१५१|| सर्पिः पयो रसाः शालिर्यवगोधूमषष्टिकाः| प्रशस्ताः शुक्रदोषेषु बस्तिकर्म विशेषतः||१५२|| इत्यष्टशुक्रदोषाणां मुनिनोक्तं चिकित्सितम्|१५३|
🔊 Audio coming soon
மாகத்யமதேத்யாதௌ அமதா ஆமலகீ| பல்லாதகஸ்யேத்யத்ர ரஸாயநமிதி அநுவர்ததே||௧௪௬-௧௫௨||-
Adhikarana 37 (153) · Śloka 154
ரேதோதோஷோத்பவஂ க்லைப்யஂ யஸ்மாச்சுத்த்யைவ ஸித்யதி||௧௫௩|| ததோ வக்ஷ்யாமி தே ஸம்யகக்நிவேஶ! யதாததம்|௧௫௪|
रेतोदोषोद्भवं क्लैब्यं यस्माच्छुद्ध्यैव सिध्यति||१५३|| ततो वक्ष्यामि ते सम्यगग्निवेश! यथातथम्|१५४|
🔊 Audio coming soon
ஶுத்த்யைவேதி ரேதஃஶுத்த்யைவ; ஸித்த்யதி ப்ரஶாம்யதி||௧௫௩||-
Adhikarana 38 (154-157) · Śloka 157
பீஜத்வஜோபகாதாப்யாஂ ஜரயா ஶுக்ரஸங்க்ஷயாத்||௧௫௪|| க்லைப்யஂ ஸம்பத்யதே தஸ்ய ஶணு ஸாமாந்யலக்ஷணம்| ஸங்கல்பப்ரவணோ நித்யஂ ப்ரியாஂ வஶ்யாமபி ஸ்த்ரியம்||௧௫௫|| ந யாதி லிங்கஶைதில்யாத் கதாசித்யாதி வா யதி| ஶ்வாஸார்தஃ ஸ்விந்நகாத்ரஶ்ச மோகஸங்கல்பசேஷ்டிதஃ||௧௫௬|| ம்லாநஶிஶ்நஶ்ச நிர்பீஜஃ ஸ்யாதேதத் க்லைப்யலக்ஷணம்| ஸாமாந்யலக்ஷணஂ ஹ்யேதத்விஸ்தரேண ப்ரவக்ஷ்யதே||௧௫௭||
बीजध्वजोपघाताभ्यां जरया शुक्रसङ्क्षयात्||१५४|| क्लैब्यं सम्पद्यते तस्य शृणु सामान्यलक्षणम्| सङ्कल्पप्रवणो नित्यं प्रियां वश्यामपि स्त्रियम्||१५५|| न याति लिङ्गशैथिल्यात् कदाचिद्याति वा यदि| श्वासार्तः स्विन्नगात्रश्च मोघसङ्कल्पचेष्टितः||१५६|| म्लानशिश्नश्च निर्बीजः स्यादेतत् क्लैब्यलक्षणम्| सामान्यलक्षणं ह्येतद्विस्तरेण प्रवक्ष्यते||१५७||
🔊 Audio coming soon
ஸங்கல்பேத்யாதௌ லிங்கஶைதில்யாதிதி லிங்காநுத்தாநாத்| மோகே நிஷ்பலே ஸங்கல்பசேஷ்டிதே யஸ்ய ஸஃ||௧௫௪-௧௫௭||
Adhikarana 39 (158-161) · Śloka 163
ஶீதரூக்ஷால்பஸங்க்லிஷ்டவிருத்தாஜீர்ணபோஜநாத் | ஶோகசிந்தாபயத்ராஸாத் ஸ்த்ரீணாஂ சாத்யர்தஸேவநாத்||௧௫௮|| அபிசாராதவிஸ்ரம்பாத்ரஸாதீநாஂ ச ஸங்க்ஷயாத்| வாதாதீநாஂ ச வைஷம்யாத்ததைவாநஶநாச்ச்ரமாத்||௧௫௯|| நாரீணாமரஸஜ்ஞத்வாத் பஞ்சகர்மாபசாரதஃ| பீஜோபகாதாத்பவதி பாண்டுவர்ணஃ ஸுதுர்பலஃ||௧௬௦|| அல்பப்ராணோऽல்பஹர்ஷஶ்ச ப்ரமதாஸு பவேந்நரஃ| ஹத்பாண்டுரோகதமககாமலாஶ்ரமபீடிதஃ||௧௬௧|| சர்த்யதீஸாரஶூலார்தஃ காஸஜ்வரநிபீடிதஃ| பீஜோபகாதஜஂ க்லைப்யஂ ...|௧௬௩|
शीतरूक्षाल्पसङ्क्लिष्टविरुद्धाजीर्णभोजनात् | शोकचिन्ताभयत्रासात् स्त्रीणां चात्यर्थसेवनात्||१५८|| अभिचारादविस्रम्भाद्रसादीनां च सङ्क्षयात्| वातादीनां च वैषम्यात्तथैवानशनाच्छ्रमात्||१५९|| नारीणामरसज्ञत्वात् पञ्चकर्मापचारतः| बीजोपघाताद्भवति पाण्डुवर्णः सुदुर्बलः||१६०|| अल्पप्राणोऽल्पहर्षश्च प्रमदासु भवेन्नरः| हृत्पाण्डुरोगतमककामलाश्रमपीडितः||१६१|| छर्द्यतीसारशूलार्तः कासज्वरनिपीडितः| बीजोपघातजं क्लैब्यं ...|१६३|
🔊 Audio coming soon
வாயோஃ க்ஷயாத் பீஜக்ஷயாநுபபத்தேஃ வாதாதீநாஂ ச ஸங்க்ஷயாதித்யத்ர ப்ராகதவாதாதிக்ஷயே ஶரீரவைகுண்யாதேவ ஶுக்ராநுத்பாதோ ஜ்ஞேயஃ||௧௫௮-௧௬௧||-
Adhikarana 40 (162-175) · Śloka 176
... த்வஜபங்ககதஂ ஶணு||௧௬௨|| அத்யம்லலவணக்ஷாரவிருத்தாஸாத்ம்யபோஜநாத்| அத்யம்புபாநாத்விஷமாத் பிஷ்டாந்நகுருபோஜநாத்||௧௬௩|| ததிக்ஷீராநூபமாஂஸஸேவநாத்வ்யாதிகர்ஷணாத்| கந்யாநாஂ சைவ கமநாதயோநிகமநாதபி||௧௬௪|| தீர்கரோகாஂ சிரோத்ஸஷ்டாஂ ததைவ ச ரஜஸ்வலாம்| துர்கந்தாஂ துஷ்டயோநிஂ ச ததைவ ச பரிஸ்ருதாம் ||௧௬௫|| ஈதஶீஂ ப்ரமதாஂ மோஹாத்யோ கச்சேத் காமஹர்ஷிதஃ| சதுஷ்பதாபிகமநாச்சேபஸஶ்சாபிகாததஃ||௧௬௬|| அதாவநாத்வா மேட்ரஸ்ய ஶஸ்த்ரதந்தநகக்ஷதாத்| காஷ்டப்ரஹாரநிஷ்பேஷாச்சூகாநாஂ சாதிஸேவநாத்||௧௬௭|| ரேதஸஶ்ச ப்ரதீகாதாத்த்வஜபங்கஃ ப்ரவர்ததே| (பவந்தி யாநி ரூபாணி தஸ்ய வக்ஷ்யாம்யதஃ பரம்)| ஶ்வயதுர்வேதநா மேட்ரே ராகஶ்சைவோபலக்ஷ்யதே||௧௬௮|| ஸ்போடாஶ்ச தீவ்ரா ஜாயந்தே லிங்கபாகோ பவத்யபி| மாஂஸவத்திர்பவேச்சாஸ்ய வ்ரணாஃ க்ஷிப்ரஂ பவந்த்யபி||௧௬௯|| புலாகோதகஸங்காஶஃ ஸ்ராவஃ ஶ்யாவாருணப்ரபஃ| வலயீகுருதே சாபி கடிநஶ்ச பரிக்ரஹஃ||௧௭௦|| ஜ்வரஸ்தஷ்ணா ப்ரமோ மூர்ச்சா ச்சர்திஶ்சாஸ்யோபஜாயதே| ரக்தஂ கஷ்ணஂ ஸ்ரவேச்சாபி நீலமாவிலலோஹிதம்||௧௭௧|| அக்நிநேவ ச தக்தஸ்ய தீவ்ரோ தாஹஃ ஸவேதநஃ| பஸ்தௌ வஷணயோர்வாऽபி ஸீவந்யாஂ வங்க்ஷணேஷு ச||௧௭௨|| கதாசித்பிச்சிலோ வாऽபி பாண்டுஃ ஸ்ராவஶ்ச ஜாயதே| ஶ்வயதுர்ஜாயதே மந்தஃ ஸ்திமிதோऽல்பபரிஸ்ரவஃ||௧௭௩|| சிராச்ச பாகஂ வ்ரஜதி ஶீக்ரஂ வாऽத ப்ரமுச்யதே| ஜாயந்தே க்ரிமயஶ்சாபி க்லித்யதே பூதிகந்தி ச||௧௭௪|| விஶீர்யதே மணிஶ்சாஸ்ய மேட்ரஂ முஷ்காவதாபி ச| த்வஜபங்ககதஂ க்லைப்யமித்யேதத் ஸமுதாஹதம்||௧௭௫|| ஏதஂ பஞ்சவிதஂ கேசித்த்வஜபங்கஂ ப்ரசக்ஷதே|௧௭௬|
... ध्वजभङ्गकृतं शृणु||१६२|| अत्यम्ललवणक्षारविरुद्धासात्म्यभोजनात्| अत्यम्बुपानाद्विषमात् पिष्टान्नगुरुभोजनात्||१६३|| दधिक्षीरानूपमांससेवनाद्व्याधिकर्षणात्| कन्यानां चैव गमनादयोनिगमनादपि||१६४|| दीर्घरोगां चिरोत्सृष्टां तथैव च रजस्वलाम्| दुर्गन्धां दुष्टयोनिं च तथैव च परिस्रुताम् ||१६५|| ईदृशीं प्रमदां मोहाद्यो गच्छेत् कामहर्षितः| चतुष्पदाभिगमनाच्छेफसश्चाभिघाततः||१६६|| अधावनाद्वा मेढ्रस्य शस्त्रदन्तनखक्षतात्| काष्ठप्रहारनिष्पेषाच्छूकानां चातिसेवनात्||१६७|| रेतसश्च प्रतीघाताद्ध्वजभङ्गः प्रवर्तते| (भवन्ति यानि रूपाणि तस्य वक्ष्याम्यतः परम्)| श्वयथुर्वेदना मेढ्रे रागश्चैवोपलक्ष्यते||१६८|| स्फोटाश्च तीव्रा जायन्ते लिङ्गपाको भवत्यपि| मांसवृद्धिर्भवेच्चास्य व्रणाः क्षिप्रं भवन्त्यपि||१६९|| पुलाकोदकसङ्काशः स्रावः श्यावारुणप्रभः| वलयीकुरुते चापि कठिनश्च परिग्रहः||१७०|| ज्वरस्तृष्णा भ्रमो मूर्च्छा च्छर्दिश्चास्योपजायते| रक्तं कृष्णं स्रवेच्चापि नीलमाविललोहितम्||१७१|| अग्निनेव च दग्धस्य तीव्रो दाहः सवेदनः| बस्तौ वृषणयोर्वाऽपि सीवन्यां वङ्क्षणेषु च||१७२|| कदाचित्पिच्छिलो वाऽपि पाण्डुः स्रावश्च जायते| श्वयथुर्जायते मन्दः स्तिमितोऽल्पपरिस्रवः||१७३|| चिराच्च पाकं व्रजति शीघ्रं वाऽथ प्रमुच्यते| जायन्ते क्रिमयश्चापि क्लिद्यते पूतिगन्धि च||१७४|| विशीर्यते मणिश्चास्य मेढ्रं मुष्कावथापि च| ध्वजभङ्गकृतं क्लैब्यमित्येतत् समुदाहृतम्||१७५|| एतं पञ्चविधं केचिद्ध्वजभङ्गं प्रचक्षते|१७६|
🔊 Audio coming soon
ஶூகாநாஂ சாதிஸேவநாதிதி லிங்காதிவத்த்யர்தஂ கதஶூகாதியோகாத்| ஏதஂ பஞ்சவிதஂ கேசித் த்வஜபங்கஂ வதந்தி; ததோக்தேந வாதபித்தகபரக்தஸந்நிபாதபேதேந பஞ்சவிதத்வமித்யர்தஃ| தத்ர ஶ்வயதுர்வேதநா மேட்ரே இத்யாதி வாதேந, ஸ்போடாஶ்சேத்யாதி பித்தேந, மாஂஸவத்திரித்யாதி கபேந, ஜ்வரஸ்தஷ்ணேத்யாதி ரக்தேந, அக்நிநேவேத்யாதி ஸந்நிபாதேந||௧௬௨-௧௭௫||-
Adhikarana 41 (176-180) · Śloka 181
க்லைப்யஂ ஜராஸம்பவஂ ஹி ப்ரவக்ஷ்யாம்யத தச்சணு||௧௭௬|| ஜகந்யமத்யப்ரவரஂ வயஸ்த்ரிவிதமுச்யதே| அதிப்ரவயஸாஂ ஶுக்ரஂ ப்ராயஶஃ க்ஷீயதே நணாம்||௧௭௭|| ரஸாதீநாஂ ஸங்க்ஷயாச்ச ததைவாவஷ்யஸேவநாத்| பலவீர்யேந்த்ரியாணாஂ ச க்ரமேணைவ பரிக்ஷயாத்||௧௭௮|| பரிக்ஷயாதாயுஷஶ்சாப்யநாஹாராச்ச்ரமாத் க்லமாத்| ஜராஸம்பவஜஂ க்லைப்யமித்யேதைர்ஹேதுபிர்நணாம்||௧௭௯|| ஜாயதே தேந ஸோऽத்யர்தஂ க்ஷீணதாதுஃ ஸுதுர்பலஃ| விவர்ணோ துர்பலோ தீநஃ க்ஷிப்ரஂ வ்யாதிமதாஶ்நுதே||௧௮௦|| ஏதஜ்ஜராஸம்பவஂ ஹி ...|௧௮௧|
क्लैब्यं जरासम्भवं हि प्रवक्ष्याम्यथ तच्छृणु||१७६|| जघन्यमध्यप्रवरं वयस्त्रिविधमुच्यते| अतिप्रवयसां शुक्रं प्रायशः क्षीयते नृणाम्||१७७|| रसादीनां सङ्क्षयाच्च तथैवावृष्यसेवनात्| बलवीर्येन्द्रियाणां च क्रमेणैव परिक्षयात्||१७८|| परिक्षयादायुषश्चाप्यनाहाराच्छ्रमात् क्लमात्| जरासम्भवजं क्लैब्यमित्येतैर्हेतुभिर्नृणाम्||१७९|| जायते तेन सोऽत्यर्थं क्षीणधातुः सुदुर्बलः| विवर्णो दुर्बलो दीनः क्षिप्रं व्याधिमथाश्नुते||१८०|| एतज्जरासम्भवं हि ...|१८१|
🔊 Audio coming soon
ஜகந்யேத்யாதௌ ப்ரவரஂ வய இதி வார்தக்யம்| ப்ராயஶஃ க்ஷீயத இதி வசநாத் கதாசித் ப்ரவயஸாமபி ஶுக்ரஸாராணாஂ வஷ்யஸேவிநாஂ ச ந க்ஷீயதே ஶுக்ரமிதி தர்ஶயதி| ப்ரவயஸாஂ ஶுக்ரக்ஷயே ஹேதுமாஹ- ரஸாதீநாமித்யாதி| ஏதே ச ரஸக்ஷயாதயோ ஹேதவோ வார்தக்யஸ்வபாவாதேவ பவந்தி||௧௭௬-௧௮௦||-
Adhikarana 42 (181-190) · Śloka 191
... சதுர்தஂ க்ஷயஜஂ ஶணு| அதீவ சிந்தநாச்சைவ ஶோகாத்க்ரோதாத்பயாத்ததா||௧௮௧|| ஈர்ஷ்யோத்கண்டாமதோத்வேகாந் ஸதா விஶதி யோ நரஃ| கஶோ வா ஸேவதே ரூக்ஷமந்நபாநஂ ததௌஷதம்||௧௮௨|| துர்பலப்ரகதிஶ்சைவ நிராஹாரோ பவேத்யதி| அஸாத்ம்யபோஜநாச்சாபி ஹதயே யோ வ்யவஸ்திதஃ||௧௮௩|| ரஸஃ ப்ரதாநதாதுர்ஹி க்ஷீயேதாஶு ததோ நணாம்| ரக்தாதயஶ்ச க்ஷீயந்தே தாதவஸ்தஸ்ய தேஹிநஃ||௧௮௪|| ஶுக்ராவஸாநாஸ்தேப்யோऽபி ஶுக்ரஂ தாம பரஂ மதம்| சேதஸோ வாऽதிஹர்ஷேண வ்யவாயஂ ஸேவதேऽதி யஃ||௧௮௫|| தஸ்யாஶு க்ஷீயதே ஶுக்ரஂ ததஃ ப்ராப்நோதி ஸங்க்ஷயம்| கோரஂ வ்யாதிமவாப்நோதி மரணஂ வா ஸ கச்சதி||௧௮௬|| ஶுக்ரஂ தஸ்மாத்விஶேஷேண ரக்ஷ்யமாரோக்யமிச்சதா| ஏவஂ நிதாநலிங்காப்யாமுக்தஂ க்லைப்யஂ சதுர்விதம்||௧௮௭|| கேசித் க்லைப்யே த்வஸாத்யே த்வே த்வஜபங்கக்ஷயோத்பவே| வதந்தி ஶேபஸஶ்சேதாத்வஷணோத்பாடநேந ச||௧௮௮|| மாதாபித்ரோர்பீஜதோஷாதஶுபைஶ்சாகதாத்மநஃ| கர்பஸ்தஸ்ய யதா தோஷாஃ ப்ராப்ய ரேதோவஹாஃஸிராஃ||௧௮௯|| ஶோஷயந்த்யாஶு தந்நாஶாத்ரேதஶ்சாப்யுபஹந்யதே| தத்ர ஸம்பூர்ணஸர்வாங்கஃ ஸ பவத்யபுமாந் புமாந்||௧௯௦|| ஏதே த்வஸாத்யா வ்யாக்யாதாஃ ஸந்நிபாதஸமுச்ச்ரயாத்|௧௯௧|
... चतुर्थं क्षयजं शृणु| अतीव चिन्तनाच्चैव शोकात्क्रोधाद्भयात्तथा||१८१|| ईर्ष्योत्कण्ठामदोद्वेगान् सदा विशति यो नरः| कृशो वा सेवते रूक्षमन्नपानं तथौषधम्||१८२|| दुर्बलप्रकृतिश्चैव निराहारो भवेद्यदि| असात्म्यभोजनाच्चापि हृदये यो व्यवस्थितः||१८३|| रसः प्रधानधातुर्हि क्षीयेताशु ततो नृणाम्| रक्तादयश्च क्षीयन्ते धातवस्तस्य देहिनः||१८४|| शुक्रावसानास्तेभ्योऽपि शुक्रं धाम परं मतम्| चेतसो वाऽतिहर्षेण व्यवायं सेवतेऽति यः||१८५|| तस्याशु क्षीयते शुक्रं ततः प्राप्नोति सङ्क्षयम्| घोरं व्याधिमवाप्नोति मरणं वा स गच्छति||१८६|| शुक्रं तस्माद्विशेषेण रक्ष्यमारोग्यमिच्छता| एवं निदानलिङ्गाभ्यामुक्तं क्लैब्यं चतुर्विधम्||१८७|| केचित् क्लैब्ये त्वसाध्ये द्वे ध्वजभङ्गक्षयोद्भवे| वदन्ति शेफसश्छेदाद्वृषणोत्पाटनेन च||१८८|| मातापित्रोर्बीजदोषादशुभैश्चाकृतात्मनः| गर्भस्थस्य यदा दोषाः प्राप्य रेतोवहाःसिराः||१८९|| शोषयन्त्याशु तन्नाशाद्रेतश्चाप्युपहन्यते| तत्र सम्पूर्णसर्वाङ्गः स भवत्यपुमान् पुमान्||१९०|| एते त्वसाध्या व्याख्याताः सन्निपातसमुच्छ्रयात्|१९१|
🔊 Audio coming soon
கேசிதித்யாதௌ த்வஜபங்கக்ஷயோத்பவே வக்ஷ்யமாணவிஶிஷ்டத்வஜபங்கக்ஷயோத்பவே, தே சாஸாத்யே| வஷணோத்பாடநேந சேத்யந்தேந த்வஜபங்க உக்தஃ, க்ஷயஜஂ து மாதாபித்ரோரித்யாதிநோச்யதே| ஸ புமாந் ஸ்த்ரீஷு புருஷவ்யாபாரகரணாஸமர்தத்வாதபுமாந் பவதி||௧௮௧-௧௯௦||-
Adhikarana 43 (191-195) · Śloka 195
சிகித்ஸிதமதஸ்தூர்த்வஂ ஸமாஸவ்யாஸதஃ ஶணு||௧௯௧|| ஶுக்ரதோஷேஷு நிர்திஷ்டஂ பேஷஜஂ யந்மயாऽநக!| க்லைப்யோபஶாந்தயே குர்யாத் க்ஷீணக்ஷதஹிதஂ ச யத்||௧௯௨|| பஸ்தயஃ க்ஷீரஸர்பீஂஷி வஷ்யயோகாஶ்ச யே மதாஃ| ரஸாயநப்ரயோகாஶ்ச ஸர்வாநேதாந் ப்ரயோஜயேத்||௧௯௩|| ஸமீக்ஷ்ய தேஹதோஷாக்நிபலஂ பேஷஜகாலவித்| வ்யவாயஹேதுஜே க்லைப்யே ததா தாதுவிபர்யயாத் ||௧௯௪|| தைவவ்யபாஶ்ரயஂ சைவ பேஷஜஂ சாபிசாரஜே | ஸமாஸேநைததுத்திஷ்டஂ பேஷஜஂ க்லைப்யஶாந்தயே||௧௯௫||
चिकित्सितमतस्तूर्ध्वं समासव्यासतः शृणु||१९१|| शुक्रदोषेषु निर्दिष्टं भेषजं यन्मयाऽनघ!| क्लैब्योपशान्तये कुर्यात् क्षीणक्षतहितं च यत्||१९२|| बस्तयः क्षीरसर्पींषि वृष्ययोगाश्च ये मताः| रसायनप्रयोगाश्च सर्वानेतान् प्रयोजयेत्||१९३|| समीक्ष्य देहदोषाग्निबलं भेषजकालवित्| व्यवायहेतुजे क्लैब्ये तथा धातुविपर्ययात् ||१९४|| दैवव्यपाश्रयं चैव भेषजं चाभिचारजे | समासेनैतदुद्दिष्टं भेषजं क्लैब्यशान्तये||१९५||
🔊 Audio coming soon
வ்யவாயஹேதுஜே இதிபதஂ பீஜதோஷோத்பந்நஸஹஜவ்யுதாஸார்தம்| தாதுவிபர்யயாதிதி தோஷவைஷம்யாத்| தைவவ்யபாஶ்ரயமித்யாதிநா அபிசாராதிஜக்லைப்யசிகித்ஸாஂ ப்ரூதே| அபிசாராதிஜஂ ச க்லைப்யஂ தைவவ்யபாஶ்ரயசிகித்ஸாபிதாநாதேவ ஸ்வீகர்தவ்யம்||௧௯௧-௧௯௫||
Adhikarana 44 (196-203) · Śloka 204
விஸ்தரேண ப்ரவக்ஷ்யாமி க்லைப்யாநாஂ பேஷஜஂ புநஃ| ஸுஸ்விந்நஸ்நிக்தகாத்ரஸ்ய ஸ்நேஹயுக்தஂ விரேசநம்||௧௯௬|| அந்நாஶநஂ ததஃ குர்யாததவாऽऽஸ்தாபநஂ புநஃ| ப்ரதத்யாந்மதிமாந் வைத்யஸ்ததஸ்தமநுவாஸயேத்||௧௯௭|| பலாஶைரண்டமுஸ்தாத்யைஃ பஶ்சாதாஸ்தாபயேத்ததஃ| வாஜீகரணயோகாஶ்ச பூர்வஂ யே ஸமுதாஹதாஃ||௧௯௮|| பிஷஜா தே ப்ரயோஜ்யாஃ ஸ்யுஃ க்லைப்யே பீஜோபகாதஜே| த்வஜபங்ககதஂ க்லைப்யஂ ஜ்ஞாத்வா தஸ்யாசரேத் க்ரியாம்||௧௯௯|| ப்ரதேஹாந் பரிஷேகாஂஶ்ச குர்யாத்வா ரக்தமோக்ஷணம்| ஸ்நேஹபாநஂ ச குர்வீத ஸஸ்நேஹஂ ச விரேசநம்||௨௦௦|| அநுவாஸஂ ததஃ குர்யாததவாऽऽஸ்தாபநஂ புநஃ| வ்ரணவச்ச க்ரியாஃ ஸர்வாஸ்தத்ர குர்யாத்விசக்ஷணஃ||௨௦௧|| ஜராஸம்பவஜே க்லைப்யே க்ஷயஜே சைவ காரயேத்| ஸ்நேஹஸ்வேதோபபந்நஸ்ய ஸஸ்நேஹஂ ஶோதநஂ ஹிதம்||௨௦௨|| க்ஷீரஸர்பிர்வஷ்யயோகா பஸ்தயஶ்சைவ யாபநாஃ| ரஸாயநப்ரயோகாஶ்ச தயோர்பேஷஜமுச்யதே||௨௦௩|| விஸ்தரேணைததுத்திஷ்டஂ க்லைப்யாநாஂ பேஷஜஂ மயா|௨௦௪|
विस्तरेण प्रवक्ष्यामि क्लैब्यानां भेषजं पुनः| सुस्विन्नस्निग्धगात्रस्य स्नेहयुक्तं विरेचनम्||१९६|| अन्नाशनं ततः कुर्यादथवाऽऽस्थापनं पुनः| प्रदद्यान्मतिमान् वैद्यस्ततस्तमनुवासयेत्||१९७|| पलाशैरण्डमुस्ताद्यैः पश्चादास्थापयेत्ततः| वाजीकरणयोगाश्च पूर्वं ये समुदाहृताः||१९८|| भिषजा ते प्रयोज्याः स्युः क्लैब्ये बीजोपघातजे| ध्वजभङ्गकृतं क्लैब्यं ज्ञात्वा तस्याचरेत् क्रियाम्||१९९|| प्रदेहान् परिषेकांश्च कुर्याद्वा रक्तमोक्षणम्| स्नेहपानं च कुर्वीत सस्नेहं च विरेचनम्||२००|| अनुवासं ततः कुर्यादथवाऽऽस्थापनं पुनः| व्रणवच्च क्रियाः सर्वास्तत्र कुर्याद्विचक्षणः||२०१|| जरासम्भवजे क्लैब्ये क्षयजे चैव कारयेत्| स्नेहस्वेदोपपन्नस्य सस्नेहं शोधनं हितम्||२०२|| क्षीरसर्पिर्वृष्ययोगा बस्तयश्चैव यापनाः| रसायनप्रयोगाश्च तयोर्भेषजमुच्यते||२०३|| विस्तरेणैतदुद्दिष्टं क्लैब्यानां भेषजं मया|२०४|
🔊 Audio coming soon
பலாஶைரண்டமுஸ்தாத்யைரிதி ஏரண்டபலாஶாத்யைர்முஸ்தாத்யைஶ்ச வ்யவஸ்திதைரித்யர்தஃ| தத்ரைரண்டபத்ராதிஃ “ஏரண்டமூலபலாஶாத்” (ஸி.அ.௧௨) இத்யாதிநா க்ரந்தே வக்ஷ்யமாணஃ ஸித்தௌ, முஸ்தாதிஶ்ச யாபநாபஸ்திஃ| பஸ்தித்வயேऽப்யத்ர பஹுவசநஂ வ்யக்திஸத்பாவாபேக்ஷயா ஜ்ஞேயம்||௧௯௬-௨௦௩||-
Adhikarana 45 (204-224) · Śloka 224
யஃ பூர்வமுக்தஃ ப்ரதரஃ ஶணு ஹேத்வாதிபிஸ்து தம்||௨௦௪|| யாऽத்யர்தஂ ஸேவதே நாரீ லவணாம்லகுரூணி ச| கடூந்யத விதாஹீநி ஸ்நிக்தாநி பிஶிதாநி ச||௨௦௫|| க்ராம்யௌதகாநி மேத்யாநி கஶராஂ பாயஸஂ ததி | ஶுக்தமஸ்துஸுராதீநி பஜந்த்யாஃ குபிதோऽநிலஃ||௨௦௬|| ரக்தஂ ப்ரமாணமுத்க்ரம்ய கர்பாஶயகதாஃ ஸிராஃ| ரஜோவஹாஃ ஸமாஶ்ரித்ய ரக்தமாதாய தத்ரஜஃ||௨௦௭|| யஸ்மாத்விவர்தயத்யாஶு ரஸபாவாத்விமாநதா | தஸ்மாதஸக்தரஂ ப்ராஹுரேதத்தந்த்ரவிஶாரதாஃ||௨௦௮|| ரஜஃ ப்ரதீர்யதே யஸ்மாத் ப்ரதரஸ்தேந ஸ ஸ்மதஃ| ஸாமாந்யதஃ ஸமுத்திஷ்டஂ காரணஂ லிங்கமேவ ச||௨௦௯|| சதுர்விதஂ வ்யாஸதஸ்து வாதாத்யைஃ ஸந்நிபாததஃ| அதஃபரஂ ப்ரவக்ஷ்யாமி ஹேத்வாகதிபிஷக்ஜிதம்||௨௧௦|| ரூக்ஷாதிபிர்மாருதஸ்து ரக்தமாதாய பூர்வவத்| குபிதஃ ப்ரதரஂ குர்யால்லக்ஷணஂ தஸ்ய மே ஶணு||௨௧௧|| பேநிலஂ தநு ரூக்ஷஂ ச ஶ்யாவஂ சாருணமேவ ச| கிஂஶுகோதகஸங்காஶஂ ஸருஜஂ வாऽத நீருஜம்||௨௧௨|| கடிவங்க்ஷணஹத்பார்ஶ்வபஷ்டஶ்ரோணிஷு மாருதஃ| குருதே வேதநாஂ தீவ்ராமேதத்வாதாத்மகஂ விதுஃ||௨௧௩|| அம்லோஷ்ணலவணக்ஷாரைஃ பித்தஂ ப்ரகுபிதஂ யதா| பூர்வவத் ப்ரதரஂ குர்யாத் பைத்திகஂ லிங்கதஃ ஶணு||௨௧௪|| ஸநீலமதவா பீதமத்யுஷ்ணமஸிதஂ ததா| நிதாந்தரக்தஂ ஸ்ரவதி முஹுர்முஹுரதார்திமத்||௨௧௫|| தாஹராகதஷாமோஹஜ்வரப்ரமஸமாயுதம்| அஸக்தரஂ பைத்திகஂ ஸ்யாச்ச்லைஷ்மிகஂ து ப்ரவக்ஷ்யதே||௨௧௬|| குர்வாதிபிர்ஹேதுபிஶ்ச பூர்வவத் குபிதஃ கபஃ| ப்ரதரஂ குருதே தஸ்ய லக்ஷணஂ தத்த்வதஃ ஶணு||௨௧௭|| பிச்சிலஂ பாண்டுவர்ணஂ ச குரு ஸ்நிக்தஂ ச ஶீதலம்| ஸ்ரவத்யஸக் ஶ்லேஷ்மலஂ ச கநஂ மந்தருஜாகரம்||௨௧௮|| சர்த்யரோசகஹல்லாஸஶ்வாஸகாஸஸமந்விதம்| (வக்ஷ்யதே க்ஷீரதோஷாணாஂ ஸாமாந்யமிஹ காரணம்||௨௧௯|| யத்ததேவ த்ரிதோஷஸ்ய காரணஂ ப்ரதரஸ்ய து)| த்ரிலிங்கஸஂயுதஂ வித்யாந்நைகாவஸ்தமஸக்தரம்||௨௨௦|| நாரீ த்வதிபரிக்லிஷ்டா யதா ப்ரக்ஷீணஶோணிதா| ஸர்வஹேதுஸமாசாராததிவத்தஸ்ததாऽநிலஃ||௨௨௧|| ரக்தமார்கேண ஸஜதி ப்ரத்யநீகபலஂ கபம்| துர்கந்தஂ பிச்சிலஂ பீதஂ விதக்தஂ பித்ததேஜஸா||௨௨௨|| வஸாஂ மேதஶ்ச யாவத்தி ஸமுபாதாய வேகவாந்| ஸஜத்யபத்யமார்கேண ஸர்பிர்மஜ்ஜவஸோபமம்||௨௨௩|| ஶஶ்வத் ஸ்ரவத்யதாஸ்ராவஂ தஷ்ணாதாஹஜ்வராந்விதாம்| க்ஷீணரக்தாஂ துர்பலாஂ ஸ தாமஸாத்யாஂ விவர்ஜயேத்||௨௨௪||
यः पूर्वमुक्तः प्रदरः शृणु हेत्वादिभिस्तु तम्||२०४|| याऽत्यर्थं सेवते नारी लवणाम्लगुरूणि च| कटून्यथ विदाहीनि स्निग्धानि पिशितानि च||२०५|| ग्राम्यौदकानि मेद्यानि कृशरां पायसं दधि | शुक्तमस्तुसुरादीनि भजन्त्याः कुपितोऽनिलः||२०६|| रक्तं प्रमाणमुत्क्रम्य गर्भाशयगताः सिराः| रजोवहाः समाश्रित्य रक्तमादाय तद्रजः||२०७|| यस्माद्विवर्धयत्याशु रसभावाद्विमानता | तस्मादसृग्दरं प्राहुरेतत्तन्त्रविशारदाः||२०८|| रजः प्रदीर्यते यस्मात् प्रदरस्तेन स स्मृतः| सामान्यतः समुद्दिष्टं कारणं लिङ्गमेव च||२०९|| चतुर्विधं व्यासतस्तु वाताद्यैः सन्निपाततः| अतःपरं प्रवक्ष्यामि हेत्वाकृतिभिषग्जितम्||२१०|| रूक्षादिभिर्मारुतस्तु रक्तमादाय पूर्ववत्| कुपितः प्रदरं कुर्याल्लक्षणं तस्य मे शृणु||२११|| फेनिलं तनु रूक्षं च श्यावं चारुणमेव च| किंशुकोदकसङ्काशं सरुजं वाऽथ नीरुजम्||२१२|| कटिवङ्क्षणहृत्पार्श्वपृष्ठश्रोणिषु मारुतः| कुरुते वेदनां तीव्रामेतद्वातात्मकं विदुः||२१३|| अम्लोष्णलवणक्षारैः पित्तं प्रकुपितं यदा| पूर्ववत् प्रदरं कुर्यात् पैत्तिकं लिङ्गतः शृणु||२१४|| सनीलमथवा पीतमत्युष्णमसितं तथा| नितान्तरक्तं स्रवति मुहुर्मुहुरथार्तिमत्||२१५|| दाहरागतृषामोहज्वरभ्रमसमायुतम्| असृग्दरं पैत्तिकं स्याच्छ्लैष्मिकं तु प्रवक्ष्यते||२१६|| गुर्वादिभिर्हेतुभिश्च पूर्ववत् कुपितः कफः| प्रदरं कुरुते तस्य लक्षणं तत्त्वतः शृणु||२१७|| पिच्छिलं पाण्डुवर्णं च गुरु स्निग्धं च शीतलम्| स्रवत्यसृक् श्लेष्मलं च घनं मन्दरुजाकरम्||२१८|| छर्द्यरोचकहृल्लासश्वासकाससमन्वितम्| (वक्ष्यते क्षीरदोषाणां सामान्यमिह कारणम्||२१९|| यत्तदेव त्रिदोषस्य कारणं प्रदरस्य तु)| त्रिलिङ्गसंयुतं विद्यान्नैकावस्थमसृग्दरम्||२२०|| नारी त्वतिपरिक्लिष्टा यदा प्रक्षीणशोणिता| सर्वहेतुसमाचारादतिवृद्धस्तदाऽनिलः||२२१|| रक्तमार्गेण सृजति प्रत्यनीकबलं कफम्| दुर्गन्धं पिच्छिलं पीतं विदग्धं पित्ततेजसा||२२२|| वसां मेदश्च यावद्धि समुपादाय वेगवान्| सृजत्यपत्यमार्गेण सर्पिर्मज्जवसोपमम्||२२३|| शश्वत् स्रवत्यथास्रावं तृष्णादाहज्वरान्विताम्| क्षीणरक्तां दुर्बलां स तामसाध्यां विवर्जयेत्||२२४||
🔊 Audio coming soon
யஃ பூர்வமுக்தஃ ப்ரதர இத்யாதௌ உபத்ரவரூபதயா பூர்வமுக்தஃ ப்ரதர இதி வதந்தி; கிந்து ரக்தயோநிசிகித்ஸிதே அஸக்தரஸஞ்ஜ்ஞயைவ ரக்தயோநிகதநேந நிர்திஷ்டதோஷபேதேந ச தத்ரைவ ரக்தயோநிரஸக்தரரூபா வ்யாக(ஹ)தா, தேநேஹ புநரஸக்தரலக்ஷணாபிதாநஂ பூர்வடீகாகதாமஸம்மதம்| இஹ யேऽப்யமுஂ க்ரந்தஂ படந்தி, தே தஸ்யைவாயஂ ப்ரபேதஃ ப்ரபஞ்சோ வாऽபிதீயத இதி வர்ணயந்தி| வயஂ து பூரிபுஸ்தகேஷ்வேவஂ பாடதர்ஶநாதஸ்ய வ்யாக்யாநஂ குர்மஃ| கர்பாஶயகதா இதி கர்பாஶயஸம்பத்தாஃ| அஸக்தரஶப்தவ்யுத்பத்திமாஹ- குபிதோऽநில இத்யாதி| ரக்தஂ ப்ரமாணமுத்க்ரம்ய இதி ரக்தஂ ப்ரமாணாதிகஂ கத்வா ரக்தமாதாய தத்ரஜோ யஸ்மாத்விவர்தயதி (வத்தேந ரக்தேந யோஜயித்வா ரஜோ விவர்தயதி யஸ்மாத் ) பவநஸ்தஸ்மாதஸக்ரஜோமேலகரூபத்வாதயஂ வ்யாதிரஸக்தர இத்யுச்யதே| ‘ப்ரதீர்யதே இதி விஸ்தாரிதோ பவதி’ இதி ப்ரதரஃ, ‘அஸக் தீர்யதே யஸ்மிந்நிதி அஸக்தர’ இத்யேஷாऽபி நிருக்திரத்ர போத்தவ்யா| நைகாவஸ்தமிதி வாதகதநாநாவஸ்தாயுக்தம்| நாரீ த்வித்யாதிநா ஏததநுபந்தகதாமவஸ்தாமாஹ||௨௦௪-௨௨௪||
Adhikarana 46 (225-228) · Śloka 228
மாஸாந்நிஷ்பிச்சதாஹார்தி பஞ்சராத்ராநுபந்தி ச| நைவாதிபஹு நாத்யல்பமார்தவஂ ஶுத்தமாதிஶேத்||௨௨௫|| குஞ்ஜாபலஸவர்ணஂ ச பத்மாலக்தகஸந்நிபம் | இந்த்ரகோபகஸங்காஶமார்தவஂ ஶுத்தமாதிஶேத்||௨௨௬|| யோநீநாஂ வாதலாத்யாநாஂ யதுக்தமிஹ பேஷஜம்| சதுர்ணாஂ ப்ரதராணாஂ ச தத் ஸர்வஂ காரயேத்பிஷக்||௨௨௭|| ரக்தாதிஸாரிணாஂ யச்ச ததா ஶோணிதபித்திநாம்| ரக்தார்ஶஸாஂ ச யத் ப்ரோக்தஂ பேஷஜஂ தச்ச காரயேத்||௨௨௮||
मासान्निष्पिच्छदाहार्ति पञ्चरात्रानुबन्धि च| नैवातिबहु नात्यल्पमार्तवं शुद्धमादिशेत्||२२५|| गुञ्जाफलसवर्णं च पद्मालक्तकसन्निभम् | इन्द्रगोपकसङ्काशमार्तवं शुद्धमादिशेत्||२२६|| योनीनां वातलाद्यानां यदुक्तमिह भेषजम्| चतुर्णां प्रदराणां च तत् सर्वं कारयेद्भिषक्||२२७|| रक्तातिसारिणां यच्च तथा शोणितपित्तिनाम्| रक्तार्शसां च यत् प्रोक्तं भेषजं तच्च कारयेत्||२२८||
🔊 Audio coming soon
விஶுத்தார்தவஸ்ய விஶுத்தார்தவகதநப்ரஸங்கால்லக்ஷணமாஹ- மாஸாதித்யாதி| பஞ்சராத்ராநுபந்தீதி உத்பூததயா பஞ்சராத்ரமநுபத்நாதீதி பஞ்சராத்ராநுபந்தி, த்வாதஶராத்ராநுபந்தித்வாதார்தவகாலஸ்ய; கிஂவா த்வாதஶராத்ரபர்யந்தஂ கர்பாரம்பகத்வமார்தவஸ்ய நது ப்ரவத்திரிதி ஜ்ஞேயம்| குஞ்ஜாபலஸவர்ணமித்யாதிநா வர்ணபேதஶ்சார்தவே ப்ரகதிபேதாதேவ பவதி||௨௨௫-௨௨௮||
Adhikarana 47 (229-231) · Śloka 231
தாத்ரீஸ்தநஸ்தந்யஸம்பதுக்தா விஸ்தரதஃ புரா| ஸ்தந்யஸஞ்ஜநநஂ சைவ ஸ்தந்யஸ்ய ச விஶோதநம்||௨௨௯|| வாதாதிதுஷ்டே லிங்கஂ ச க்ஷீணஸ்ய ச சிகித்ஸிதம்| தத்ஸர்வமுக்தஂ யே த்வஷ்டௌ க்ஷீரதோஷாஃ ப்ரகீர்திதாஃ||௨௩௦|| வாதாதிஷ்வேவ தாந் வித்யாச்சாஸ்த்ரசக்ஷுர்பிஷக்தமஃ| த்ரிவிதாஸ்து யதஃ ஶிஷ்யாஸ்ததோ வக்ஷ்யாமி விஸ்தரம்||௨௩௧||
धात्रीस्तनस्तन्यसम्पदुक्ता विस्तरतः पुरा| स्तन्यसञ्जननं चैव स्तन्यस्य च विशोधनम्||२२९|| वातादिदुष्टे लिङ्गं च क्षीणस्य च चिकित्सितम्| तत्सर्वमुक्तं ये त्वष्टौ क्षीरदोषाः प्रकीर्तिताः||२३०|| वातादिष्वेव तान् विद्याच्छास्त्रचक्षुर्भिषक्तमः| त्रिविधास्तु यतः शिष्यास्ततो वक्ष्यामि विस्तरम्||२३१||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி ப்ரதரஂ ஸசிகித்ஸிதமபிதாய ஸ்த்ரீரோகாபிதாநப்ரஸங்காதபரமபி ஸ்த்ரீரோகஂ ஸ்தந்யதோஷமபிதித்ஸுராஹ- தாத்ரீஸ்தநஸ்தந்யேத்யாதி| வாதாதிதுஷ்டே இத்யாதி வாதாதிவிகாரேஷ்வேவாந்தர்நிவிஷ்டமித்யர்தஃ| த்ரிவிதாஸ்து யதோ ஶிஷ்யாஸ்ததோ வக்ஷ்யாமீதி த்ரிவிதப்ரபேதேஷு ஶிஷ்யேஷு மந்தபுத்திஶிஷ்யாணாஂ ஸுகப்ரதிபத்த்யர்தம்||௨௨௯-௨௩௧||
Adhikarana 48 (232-281) · Śloka 282
அஜீர்ணாஸாத்ம்யவிஷமவிருத்தாத்யர்தபோஜநாத்| லவணாம்லகடுக்ஷாரப்ரக்லிந்நாநாஂ ச ஸேவநாத்||௨௩௨|| மநஃஶரீரஸந்தாபாதஸ்வப்நாந்நிஶி சிந்தநாத்| ப்ராப்தவேகப்ரதீகாதாதப்ராப்தோதீரணேந ச||௨௩௩|| பரமாந்நஂ குடகதஂ கஶராஂ ததி மந்தகம் | அபிஷ்யந்தீநி மாஂஸாநி க்ராம்யாநூபௌதகாநி ச||௨௩௪|| புக்த்வா புக்த்வா திவாஸ்வப்நாந்மத்யஸ்யாதிநிஷேவணாத்| அநாயாஸாதபீகாதாத் க்ரோதாச்சாதங்ககர்ஶநைஃ||௨௩௫|| தோஷாஃ க்ஷீரவஹாஃ ப்ராப்ய ஸிராஃ ஸ்தந்யஂ ப்ரதூஷ்ய ச| குர்யுரஷ்டவிதஂ பூயோ தோஷதஸ்தந்நிபோத மே||௨௩௬|| வைரஸ்யஂ பேநஸங்காதோ ரௌக்ஷ்யஂ சேத்யநிலாத்மகே| பித்தாத்வைவர்ண்யதௌர்கந்த்யே ஸ்நேஹபைச்சில்யகௌரவம்||௨௩௭|| கபாத்பவதி ரூக்ஷாத்யைரநிலஃ ஸ்வைஃ ப்ரகோபணைஃ| க்ருத்தஃ க்ஷீராஶயஂ ப்ராப்ய ரஸஂ ஸ்தந்யஸ்ய தூஷயேத்||௨௩௮|| விரஸஂ வாதஸஂஸஷ்டஂ கஶீபவதி தத் பிபந்| ந சாஸ்ய ஸ்வததே க்ஷீரஂ கச்ச்ரேண ச விவர்ததே||௨௩௯|| ததைவ வாயுஃ குபிதஃ ஸ்தந்யமந்தர்விலோடயந்| கரோதி பேநஸங்காதஂ தத்து கச்ச்ராத் ப்ரவர்ததே||௨௪௦|| தேந க்ஷாமஸ்வரோ பாலோ பத்தவிண்மூத்ரமாருதஃ| வாதிகஂ ஶீர்ஷரோகஂ வா பீநஸஂ வாऽதிகச்சதி||௨௪௧|| பூர்வவத் குபிதஃ ஸ்தந்யே ஸ்நேஹஂ ஶோஷயதேऽநிலஃ| ரூக்ஷஂ தத் பிபதோ ரௌக்ஷ்யாத்பலஹ்ராஸஃ ப்ரஜாயதே||௨௪௨|| பித்தமுஷ்ணாதிபிஃ க்ருத்தஂ ஸ்தந்யாஶயமபிப்லுதம்| கரோதி ஸ்தந்யவைவர்ண்யஂ நீலபீதாஸிதாதிகம்||௨௪௩|| விவர்ணகாத்ரஃ ஸ்விந்நஃ ஸ்யாத்தஷ்ணாலுர்பிந்நவிட் ஶிஶுஃ| நித்யமுஷ்ணஶரீரஶ்ச நாபிநந்ததி தஂ ஸ்தநம்||௨௪௪|| பூர்வவத் குபிதே பித்தே தௌர்கந்த்யஂ க்ஷீரமச்சதி| பாண்ட்வாமயஸ்தத்பிபதஃ காமலா ச பவேச்சிஶோஃ||௨௪௫|| க்ருத்தோ குர்வாதிபிஃ ஶ்லேஷ்மா க்ஷீராஶயகதஃ ஸ்த்ரியாஃ| ஸ்நேஹாந்விதத்வாத்தத்க்ஷீரமதிஸ்நிக்தஂ கரோதி து||௨௪௬|| சர்தநஃ குந்தநஸ்தேந லாலாலுர்ஜாயதே ஶிஶுஃ| நித்யோபதிக்தைஃ ஸ்ரோதோபிர்நித்ராக்லமஸமந்விதஃ ||௨௪௭|| ஶ்வாஸகாஸபரீதஸ்து ப்ரஸேகதமகாந்விதஃ| அபிபூய கபஃ ஸ்தந்யஂ பிச்சிலஂ குருதே யதா||௨௪௮|| லாலாலுஃ ஶூநவக்த்ராக்ஷிர்ஜடஃ ஸ்யாத்தத் பிபஞ்சிஶுஃ| கபஃ க்ஷீராஶயகதோ குருத்வாத் க்ஷீரகௌரவம்||௨௪௯|| கரோதி குரு தத் பீத்வா பாலோ ஹத்ரோகமச்சதி| அந்யாஂஶ்ச விவிதாத்ரோகாந்குர்யாத்க்ஷீரஸமாஶ்ரிதாந்||௨௫௦|| க்ஷீரே வாதாதிபிர்துஷ்டே ஸம்பவந்தி ததாத்மகாஃ| தத்ராதௌ ஸ்தந்யஶுத்த்யர்தஂ தாத்ரீஂ ஸ்நேஹோபபாதிதாம்||௨௫௧|| ஸஂஸ்வேத்ய விதிவத்வைத்யோ வமநேநோபபாதயேத்| வசாப்ரியங்குயஷ்ட்யாஹ்வபலவத்ஸகஸர்ஷபைஃ||௨௫௨|| கல்கைர்நிம்பபடோலாநாஂ க்வாதைஃ ஸலவணைர்வமேத்| ஸம்யக்வாந்தாஂ யதாந்யாயஂ கதஸஂஸர்ஜநாஂ ததஃ||௨௫௩|| தோஷகாலபலாபேக்ஷீ ஸ்நேஹயித்வா விரேசயேத்| த்ரிவதாமபயாஂ வாऽபி த்ரிபலாரஸஸஂயுதாம்||௨௫௪|| பாயயேந்மதுஸஂயுக்தாமபயாஂ வாऽபி கேவலாம்| (பாயயேந்மூத்ரஸஂயுக்தாஂ விரேகார்தஂ ச ஶாஸ்த்ரவித் )||௨௫௫|| ஸம்யக்விரிக்தாஂ மதிமாந் கதஸஂஸர்ஜநாஂ புநஃ| ததோ தோஷாவஶேஷக்நைரந்நபாநைருபாசரேத் ||௨௫௬|| ஶாலயஃ ஷஷ்டிகா வா ஸ்யுஃ ஶ்யாமாகா போஜநே ஹிதாஃ| ப்ரியங்கவஃ கோரதூஷா யவா வேணுயவாஸ்ததா||௨௫௭|| வஂஶவேத்ரகலாயாஶ்ச ஶாகார்தே ஸ்நேஹஸஂஸ்கதாஃ| முத்காந் மஸூராந் யூஷார்தே குலத்தாஂஶ்ச ப்ரகல்பயேத்||௨௫௮|| நிம்பவேத்ராக்ரகுலகவார்தாகாமலகைஃ ஶதாந்| ஸவ்யோஷஸைந்தவாந் யூஷாந்தாபயேத்ஸ்தந்யஶோதநாந்||௨௫௯|| ஶஶாந் கபிஞ்ஜலாநேணாந் ஸஂஸ்கதாஂஶ்ச ப்ரதாபயேத்| ஶார்ங்கேஷ்டாஸப்தபர்ணத்வகஶ்வகந்தாஶதஂ ஜலம்||௨௬௦|| பாயயேதாதவா ஸ்தந்யஶுத்தயே ரோஹிணீஶதம்| அமதாஸப்தபர்ணத்வக்க்வாதஂ சைவ ஸநாகரம்||௨௬௧|| கிராததிக்தகக்வாதஂ ஶ்லோகபாதேரிதாந் பிபேத்| த்ரீநேதாந்ஸ்தந்யஶுத்த்யர்தமிதி ஸாமாந்யபேஷஜம்||௨௬௨|| கீர்திதஂ ஸ்தந்யதோஷாணாஂ பதகந்யஂ நிபோதத| பாயயேத்விரஸக்ஷீராஂ த்ராக்ஷாமதுகஸாரிவாஃ||௨௬௩|| ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டாஂ பயஸ்யாஂ ச ஸமாலோட்ய ஸுகாம்புநா| பஞ்சகோலகுலத்தைஶ்ச பிஷ்டைராலேபயேத் ஸ்தநௌ||௨௬௪|| ஶுஷ்கௌ ப்ரக்ஷால்ய நிர்துஹ்யாத்ததா ஸ்தந்யஂ விஶுத்யதி| பேநஸங்காதவத்க்ஷீரஂ யஸ்யாஸ்தாஂ பாயயேத் ஸ்த்ரியம்||௨௬௫|| பாடாநாகரஶார்ங்கேஷ்டாமூர்வாஃ பிஷ்ட்வா ஸுகாம்புநா| அஞ்ஜநஂ நாகரஂ தாரு பில்வமூலஂ ப்ரியங்கவஃ||௨௬௬|| ஸ்தநயோஃ பூர்வவத் கார்யஂ லேபநஂ க்ஷீரஶோதநம்| கிராததிக்தகஂ ஶுண்டீஂ ஸாமதாஂ க்வாதயேத்பிஷக்||௨௬௭|| தஂ க்வாதஂ பாயயேத்தாத்ரீஂ ஸ்தந்யதோஷநிபர்ஹணம்| ஸ்தநௌ சாலேபயேத் பிஷ்டைர்யவகோதூமஸர்ஷபைஃ||௨௬௮|| ஷட்விரேகாஶ்ரிதீயோக்தைரௌஷதைஃ ஸ்தந்யஶோதநைஃ| ரூக்ஷக்ஷீரா பிபேத் க்ஷீரஂ தைர்வா ஸித்தஂ கதஂ பிபேத்||௨௬௯|| பூர்வவஜ்ஜீவகாத்யஂ ச பஞ்சமூலஂ ப்ரலேபநம்| ஸ்தநயோஃ ஸஂவிதாதவ்யஂ ஸுகோஷ்ணஂ ஸ்தந்யஶோதநம்||௨௭௦|| யஷ்டீமதுகமத்வீகாபயஸ்யாஸிந்துவாரிகாஃ| ஶீதாம்புநா பிபேத்கல்கஂ க்ஷீரவைவர்ண்யநாஶநம்||௨௭௧|| த்ராக்ஷாமதுககல்கேந ஸ்தநௌ சாஸ்யாஃ ப்ரலேபயேத்| ப்ரக்ஷால்ய வாரிணா சைவ நிர்துஹ்யாத்தௌ புநஃ புநஃ||௨௭௨|| விஷாணிகாஜஶங்க்யௌ ச த்ரிபலாஂ ரஜநீஂ வசாம்| பிபேச்சீதாம்புநா பிஷ்ட்வா க்ஷீரதௌர்கந்த்யநாஶிநீம்||௨௭௩|| லிஹ்யாத்வாऽப்யபயாசூர்ணஂ ஸவ்யோஷஂ மாக்ஷிகப்லுதம்| க்ஷீரதௌர்கந்த்யநாஶார்தஂ தாத்ரீ பத்யாஶிநீ ததா||௨௭௪|| ஸாரிவோஶீரமஞ்ஜிஷ்டாஶ்லேஷ்மாதககுசந்தநைஃ| பத்ராம்புசந்தநோஶீரைஃ ஸ்தநௌ சாஸ்யாஃ ப்ரலேபயேத்||௨௭௫|| ஸ்நிக்தக்ஷீரா தாருமுஸ்தபாடாஃ பிஷ்ட்வா ஸுகாம்புநா| பீத்வா ஸஸைந்தவாஃ க்ஷிப்ரஂ க்ஷீரஶுத்திமவாப்நுயாத்||௨௭௬|| பாயயேத் பிச்சிலக்ஷீராஂ ஶார்ங்கேஷ்டாமபயாஂ வசாம்| முஸ்தநாகரபாடாஶ்ச பீதாஃ ஸ்தந்யவிஶோதநாஃ||௨௭௭|| தக்ராரிஷ்டஂ பிபேச்சாபி யதுக்தஂ குதஜாபஹம்| விதாரீபில்வமதுகைஃ ஸ்தநௌ சாஸ்யாஃ ப்ரலேபயேத்||௨௭௮|| த்ராயமாணாமதாநிம்பபடோலத்ரிபலாஶதம்| குருக்ஷீரா பிபேதாஶு ஸ்தந்யதோஷவிஶுத்தயே||௨௭௯|| பிபேத்வா பிப்பலீமூலசவ்யசித்ரகநாகரம்| பலாநாகரஶார்ங்கேஷ்டாமூர்வாபிர்லேபயேத் ஸ்தநௌ||௨௮௦|| பஶ்நிபர்ணீபயஸ்யாப்யாஂ ஸ்தநௌ சாஸ்யாஃ ப்ரலேபயேத்| அஷ்டாவேதே க்ஷீரதோஷா ஹேதுலக்ஷணபேஷஜைஃ||௨௮௧|| நிர்திஷ்டாஃ க்ஷீரதோஷோத்தாஸ்ததோக்தாஃ கேசிதாமயாஃ|௨௮௨|
अजीर्णासात्म्यविषमविरुद्धात्यर्थभोजनात्| लवणाम्लकटुक्षारप्रक्लिन्नानां च सेवनात्||२३२|| मनःशरीरसन्तापादस्वप्नान्निशि चिन्तनात्| प्राप्तवेगप्रतीघातादप्राप्तोदीरणेन च||२३३|| परमान्नं गुडकृतं कृशरां दधि मन्दकम् | अभिष्यन्दीनि मांसानि ग्राम्यानूपौदकानि च||२३४|| भुक्त्वा भुक्त्वा दिवास्वप्नान्मद्यस्यातिनिषेवणात्| अनायासादभीघातात् क्रोधाच्चातङ्ककर्शनैः||२३५|| दोषाः क्षीरवहाः प्राप्य सिराः स्तन्यं प्रदूष्य च| कुर्युरष्टविधं भूयो दोषतस्तन्निबोध मे||२३६|| वैरस्यं फेनसङ्घातो रौक्ष्यं चेत्यनिलात्मके| पित्ताद्वैवर्ण्यदौर्गन्ध्ये स्नेहपैच्छिल्यगौरवम्||२३७|| कफाद्भवति रूक्षाद्यैरनिलः स्वैः प्रकोपणैः| क्रुद्धः क्षीराशयं प्राप्य रसं स्तन्यस्य दूषयेत्||२३८|| विरसं वातसंसृष्टं कृशीभवति तत् पिबन्| न चास्य स्वदते क्षीरं कृच्छ्रेण च विवर्धते||२३९|| तथैव वायुः कुपितः स्तन्यमन्तर्विलोडयन्| करोति फेनसङ्घातं तत्तु कृच्छ्रात् प्रवर्तते||२४०|| तेन क्षामस्वरो बालो बद्धविण्मूत्रमारुतः| वातिकं शीर्षरोगं वा पीनसं वाऽधिगच्छति||२४१|| पूर्ववत् कुपितः स्तन्ये स्नेहं शोषयतेऽनिलः| रूक्षं तत् पिबतो रौक्ष्याद्बलह्रासः प्रजायते||२४२|| पित्तमुष्णादिभिः क्रुद्धं स्तन्याशयमभिप्लुतम्| करोति स्तन्यवैवर्ण्यं नीलपीतासितादिकम्||२४३|| विवर्णगात्रः स्विन्नः स्यात्तृष्णालुर्भिन्नविट् शिशुः| नित्यमुष्णशरीरश्च नाभिनन्दति तं स्तनम्||२४४|| पूर्ववत् कुपिते पित्ते दौर्गन्ध्यं क्षीरमृच्छति| पाण्ड्वामयस्तत्पिबतः कामला च भवेच्छिशोः||२४५|| क्रुद्धो गुर्वादिभिः श्लेष्मा क्षीराशयगतः स्त्रियाः| स्नेहान्वितत्वात्तत्क्षीरमतिस्निग्धं करोति तु||२४६|| छर्दनः कुन्थनस्तेन लालालुर्जायते शिशुः| नित्योपदिग्धैः स्रोतोभिर्निद्राक्लमसमन्वितः ||२४७|| श्वासकासपरीतस्तु प्रसेकतमकान्वितः| अभिभूय कफः स्तन्यं पिच्छिलं कुरुते यदा||२४८|| लालालुः शूनवक्त्राक्षिर्जडः स्यात्तत् पिबञ्छिशुः| कफः क्षीराशयगतो गुरुत्वात् क्षीरगौरवम्||२४९|| करोति गुरु तत् पीत्वा बालो हृद्रोगमृच्छति| अन्यांश्च विविधात्रोगान्कुर्यात्क्षीरसमाश्रितान्||२५०|| क्षीरे वातादिभिर्दुष्टे सम्भवन्ति तदात्मकाः| तत्रादौ स्तन्यशुद्ध्यर्थं धात्रीं स्नेहोपपादिताम्||२५१|| संस्वेद्य विधिवद्वैद्यो वमनेनोपपादयेत्| वचाप्रियङ्गुयष्ट्याह्वफलवत्सकसर्षपैः||२५२|| कल्कैर्निम्बपटोलानां क्वाथैः सलवणैर्वमेत्| सम्यग्वान्तां यथान्यायं कृतसंसर्जनां ततः||२५३|| दोषकालबलापेक्षी स्नेहयित्वा विरेचयेत्| त्रिवृतामभयां वाऽपि त्रिफलारससंयुताम्||२५४|| पाययेन्मधुसंयुक्तामभयां वाऽपि केवलाम्| (पाययेन्मूत्रसंयुक्तां विरेकार्थं च शास्त्रवित् )||२५५|| सम्यग्विरिक्तां मतिमान् कृतसंसर्जनां पुनः| ततो दोषावशेषघ्नैरन्नपानैरुपाचरेत् ||२५६|| शालयः षष्टिका वा स्युः श्यामाका भोजने हिताः| प्रियङ्गवः कोरदूषा यवा वेणुयवास्तथा||२५७|| वंशवेत्रकलायाश्च शाकार्थे स्नेहसंस्कृताः| मुद्गान् मसूरान् यूषार्थे कुलत्थांश्च प्रकल्पयेत्||२५८|| निम्बवेत्राग्रकुलकवार्ताकामलकैः शृतान्| सव्योषसैन्धवान् यूषान्दापयेत्स्तन्यशोधनान्||२५९|| शशान् कपिञ्जलानेणान् संस्कृतांश्च प्रदापयेत्| शार्ङ्गेष्टासप्तपर्णत्वगश्वगन्धाशृतं जलम्||२६०|| पाययेताथवा स्तन्यशुद्धये रोहिणीशृतम्| अमृतासप्तपर्णत्वक्क्वाथं चैव सनागरम्||२६१|| किराततिक्तकक्वाथं श्लोकपादेरितान् पिबेत्| त्रीनेतान्स्तन्यशुद्ध्यर्थमिति सामान्यभेषजम्||२६२|| कीर्तितं स्तन्यदोषाणां पृथगन्यं निबोधत| पाययेद्विरसक्षीरां द्राक्षामधुकसारिवाः||२६३|| श्लक्ष्णपिष्टां पयस्यां च समालोड्य सुखाम्बुना| पञ्चकोलकुलत्थैश्च पिष्टैरालेपयेत् स्तनौ||२६४|| शुष्कौ प्रक्षाल्य निर्दुह्यात्तथा स्तन्यं विशुध्यति| फेनसङ्घातवत्क्षीरं यस्यास्तां पाययेत् स्त्रियम्||२६५|| पाठानागरशार्ङ्गेष्टामूर्वाः पिष्ट्वा सुखाम्बुना| अञ्जनं नागरं दारु बिल्वमूलं प्रियङ्गवः||२६६|| स्तनयोः पूर्ववत् कार्यं लेपनं क्षीरशोधनम्| किराततिक्तकं शुण्ठीं सामृतां क्वाथयेद्भिषक्||२६७|| तं क्वाथं पाययेद्धात्रीं स्तन्यदोषनिबर्हणम्| स्तनौ चालेपयेत् पिष्टैर्यवगोधूमसर्षपैः||२६८|| षड्विरेकाश्रितीयोक्तैरौषधैः स्तन्यशोधनैः| रूक्षक्षीरा पिबेत् क्षीरं तैर्वा सिद्धं घृतं पिबेत्||२६९|| पूर्ववज्जीवकाद्यं च पञ्चमूलं प्रलेपनम्| स्तनयोः संविधातव्यं सुखोष्णं स्तन्यशोधनम्||२७०|| यष्टीमधुकमृद्वीकापयस्यासिन्धुवारिकाः| शीताम्बुना पिबेत्कल्कं क्षीरवैवर्ण्यनाशनम्||२७१|| द्राक्षामधुककल्केन स्तनौ चास्याः प्रलेपयेत्| प्रक्षाल्य वारिणा चैव निर्दुह्यात्तौ पुनः पुनः||२७२|| विषाणिकाजशृङ्ग्यौ च त्रिफलां रजनीं वचाम्| पिबेच्छीताम्बुना पिष्ट्वा क्षीरदौर्गन्ध्यनाशिनीम्||२७३|| लिह्याद्वाऽप्यभयाचूर्णं सव्योषं माक्षिकप्लुतम्| क्षीरदौर्गन्ध्यनाशार्थं धात्री पथ्याशिनी तथा||२७४|| सारिवोशीरमञ्जिष्ठाश्लेष्मातककुचन्दनैः| पत्राम्बुचन्दनोशीरैः स्तनौ चास्याः प्रलेपयेत्||२७५|| स्निग्धक्षीरा दारुमुस्तपाठाः पिष्ट्वा सुखाम्बुना| पीत्वा ससैन्धवाः क्षिप्रं क्षीरशुद्धिमवाप्नुयात्||२७६|| पाययेत् पिच्छिलक्षीरां शार्ङ्गेष्टामभयां वचाम्| मुस्तनागरपाठाश्च पीताः स्तन्यविशोधनाः||२७७|| तक्रारिष्टं पिबेच्चापि यदुक्तं गुदजापहम्| विदारीबिल्वमधुकैः स्तनौ चास्याः प्रलेपयेत्||२७८|| त्रायमाणामृतानिम्बपटोलत्रिफलाशृतम्| गुरुक्षीरा पिबेदाशु स्तन्यदोषविशुद्धये||२७९|| पिबेद्वा पिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरम्| बलानागरशार्ङ्गेष्टामूर्वाभिर्लेपयेत् स्तनौ||२८०|| पृश्निपर्णीपयस्याभ्यां स्तनौ चास्याः प्रलेपयेत्| अष्टावेते क्षीरदोषा हेतुलक्षणभेषजैः||२८१|| निर्दिष्टाः क्षीरदोषोत्थास्तथोक्ताः केचिदामयाः|२८२|
🔊 Audio coming soon
க்வாதஂ சைவ ஸநாகரமித்யத்ர நாகரகத ஏவ க்வாதோ ஜ்ஞேயஃ| பூர்வவஜ்ஜீவகாத்யமித்யத்ர ஜீவகாத்யஂ ஜீவநீயம்||௨௩௨-௨௮௧||-
Adhikarana 49 (282-287) · Śloka 287
தோஷதூஷ்யமலாஶ்சைவ மஹதாஂ வ்யாதயஶ்ச யே||௨௮௨|| த ஏவ ஸர்வே பாலாநாஂ மாத்ரா த்வல்பதரா மதா| நிவத்திர்வமநாதீநாஂ மதுத்வஂ பரதந்த்ரதாம்||௨௮௩|| வாக்சேஷ்டயோரஸாமர்த்யஂ வீக்ஷ்ய பாலேஷு ஶாஸ்த்ரவித்| பேஷஜஂ ஸ்வல்பமாத்ரஂ து யதாவ்யாதி ப்ரயோஜயேத்||௨௮௪|| மதுராணி கஷாயாணி க்ஷீரவந்தி மதூநி ச| ப்ரயோஜயேத்பிஷக்பாலே மதிமாநப்ரமாததஃ||௨௮௫|| அத்யர்தஸ்நிக்தரூக்ஷோஷ்ணமம்லஂ கடுவிபாகி ச| குரு சௌஷதபாநாந்நமேதத்பாலேஷு கர்ஹிதம்||௨௮௬|| ஸமாஸாத் ஸர்வரோகாணாமேதத்பாலேஷு பேஷஜம்| நிர்திஷ்டஂ ஶாஸ்த்ரவித்வைத்யஃ ப்ரவிவிச்ய ப்ரயோஜயேத்||௨௮௭||
दोषदूष्यमलाश्चैव महतां व्याधयश्च ये||२८२|| त एव सर्वे बालानां मात्रा त्वल्पतरा मता| निवृत्तिर्वमनादीनां मृदुत्वं परतन्त्रताम्||२८३|| वाक्चेष्टयोरसामर्थ्यं वीक्ष्य बालेषु शास्त्रवित्| भेषजं स्वल्पमात्रं तु यथाव्याधि प्रयोजयेत्||२८४|| मधुराणि कषायाणि क्षीरवन्ति मृदूनि च| प्रयोजयेद्भिषग्बाले मतिमानप्रमादतः||२८५|| अत्यर्थस्निग्धरूक्षोष्णमम्लं कटुविपाकि च| गुरु चौषधपानान्नमेतद्बालेषु गर्हितम्||२८६|| समासात् सर्वरोगाणामेतद्बालेषु भेषजम्| निर्दिष्टं शास्त्रविद्वैद्यः प्रविविच्य प्रयोजयेत्||२८७||
🔊 Audio coming soon
துஷ்டக்ஷீரஸேவநாதுத்பந்நபாலவிகாராணாஂ ஸ்வரூபஂ தர்ஶயித்வா யதாகர்தவ்யஂ பேஷஜமாஹ- தோஷேத்யாதி| தோஷா வாதாதயஃ, தூஷ்யாணி ரக்தாதீநி, மலாஃ ஶகந்மூத்ரஸ்வேதாதயஃ| ஏதே தோஷாதயோ ய ஏவ மஹதாஂ த ஏவ பாலாநாமபி பவந்தி, கிந்து பாலாந் ப்ராப்ய தேஷாஂ தோஷாதீநாஂ மாத்ரா த்வல்பதரேதி விஶேஷஃ; தேந தோஷாதிமாத்ராபேக்ஷா பேஷஜமாத்ராऽப்யல்பா பவதீதி பாவஃ| நிவத்திர்வமநாதீநாமித்யாதி| த்விவிதா பாலா பவந்தி- ஸ்வதந்த்ரவத்தயஃ, பரதந்த்ரவத்தயஶ்ச; தத்ர பரதந்த்ரத்வஂ பாலேஷு வீக்ஷ்ய வமநாதீநாஂ நிவத்திஃ கர்தவ்யா, வாக்சேஷ்டயோஶ்ச பாலஸ்ய ஸாமர்த்யஂ வீக்ஷ்ய ஸ்வதந்த்ரதாயாஂ ஜாதாயாஂ வமநாதீநாஂ மதுத்வஂ ஶாஸ்த்ரவித்வைத்யஃ ப்ரயோஜயேத், ததா ஸஂஶமநமபி பேஷஜமல்பமாத்ரஂ யதாவ்யாதி பாலேஷு ப்ரயோஜயேதிதி வாக்யார்தஃ; கிஂவா பாலேஷு மதுத்வஂ பரதந்த்ரதாஂ ச வீக்ஷ்ய வமநாதீநாஂ நிவத்திர்விதாதவ்யா, வாக்சேஷ்டயோஶ்ச பாலேஷு ஸாமர்த்யஂ வீக்ஷ்ய ஸஂஶமநஂ பேஷஜமல்பமாத்ரஂ யதாவ்யாதி ப்ரயோஜயேதிதி யோஜநீயம்| மதுராணீத்யாதிநா பாலேஷு கர்தவ்யஂ பேஷஜமாஹ| அத்யர்தமித்யாதி ப்ரயோஜயேதித்யந்தோ க்ரந்த ஆர்ஷத்வே ஸவிவாதஃ||௨௮௨-௨௮௭||
Adhikarana 50 (288) · Śloka 288
பவந்தி சாத்ர- இதி ஸர்வவிகாராணாமுக்தமேதச்சிகித்ஸிதம்| ஸ்தாநமேதத்தி தந்த்ரஸ்ய ரஹஸ்யஂ பரமுத்தமம் ||௨௮௮||
भवन्ति चात्र- इति सर्वविकाराणामुक्तमेतच्चिकित्सितम्| स्थानमेतद्धि तन्त्रस्य रहस्यं परमुत्तमम् ||२८८||
🔊 Audio coming soon
இதி ஸர்வவிகாராணாமித்யாதிநா சிகித்ஸாஸ்தாநோக்தமர்தமுபஸங்கஹ்ணாதி| ஸர்வவிகாராணாமிதி வசநேந அநுக்தாநாமபி விகாராணாமேதச்சிகித்ஸாபீஜஸூத்ரமிதி தர்ஶயதி| ரஹஸ்யமிதி அத்யந்தோபயுக்தசிகித்ஸாபிதாயகதயா கோப்யஂ, ந கஸ்மைசித் பாபிஷ்டாய ப்ரகாஶநீயமிதி||௨௮௮||
Adhikarana 51 (289-290) · Śloka 290
அஸ்மிந் ஸப்ததஶாத்யாயாஃ கல்பாஃ ஸித்தய ஏவ ச| நாஸாத்யந்தேऽக்நிவேஶஸ்ய தந்த்ரே சரகஸஂஸ்கதே||௨௮௯|| தாநேதாந் காபிலபலிஃ ஶேஷாந் தடபலோऽகரோத்| தந்த்ரஸ்யாஸ்ய மஹார்தஸ்ய பூரணார்தஂ யதாததம்||௨௯௦||
अस्मिन् सप्तदशाध्यायाः कल्पाः सिद्धय एव च| नासाद्यन्तेऽग्निवेशस्य तन्त्रे चरकसंस्कृते||२८९|| तानेतान् कापिलबलिः शेषान् दृढबलोऽकरोत्| तन्त्रस्यास्य महार्थस्य पूरणार्थं यथातथम्||२९०||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி தடபலஃ ஸ்வகீயஸஂஸ்காரவிஷயஂ தர்ஶயந்நாஹ- அஸ்மிந்நித்யாதி| ஸப்ததஶாத்யாயா இதி சிகித்ஸாஸ்தாநே ஸப்ததஶாத்யாயாஃ; தே ச சரகஸஂஸ்கதாந் யக்ஷ்மசிகித்ஸிதாந்தாநஷ்டாவத்யாயாந், ததாऽர்ஶோऽதீஸாரவிஸர்பத்விவ்ரணீயமதாத்யயோக்தாந் விஹாய ஜ்ஞேயாஃ| (பரிஶிஷ்டஸஂஸ்காரஸ்யாதஷ்டாதிஶயஸம்பாத்யத்வாதாத்மநோऽதஷ்டாதிஶயமேவ தர்ஶயந்நாஹ- தச்சங்கரமித்யாதி )||௨௮௯-௨௯௦||
Adhikarana 52 (291) · Śloka 291
ரோகா யேऽப்யத்ர நோத்திஷ்டா பஹுத்வாந்நாமரூபதஃ| தேஷாமப்யேததேவ ஸ்யாத்தோஷாதீந் வீக்ஷ்ய பேஷஜம்||௨௯௧||
रोगा येऽप्यत्र नोद्दिष्टा बहुत्वान्नामरूपतः| तेषामप्येतदेव स्याद्दोषादीन् वीक्ष्य भेषजम्||२९१||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி உக்தாநுக்தரோகசிகித்ஸாதிதேஶார்தமாஹ- ரோகா யேऽப்யத்ரேத்யாதி| ஏததேவேத்யாதி ஏதச்சிகித்ஸாஸ்தாநாத்யுக்தஂ பேஷஜம்; ஏததேவ ஹி பேஷஜஂ நாமரூபாதிநா விஶேஷேணாநுக்தாநாஂ ஸாமாந்யதஶ்ச வாதாதிஜந்யதயோக்தாந் ரோகாநபேக்ஷ்ய ததாயுக்தஂ ஸத் பேஷஜஂ பவதீத்யர்தஃ| தோஷாதீநிதி தோஷதூஷ்யநிதாநாந்யக்ரே வக்ஷ்யமாணாநி; கிஂவா தோஷ-பேஷஜ-தேஶ-கால-பல-ஶரீராஹார-ஸாத்ம்ய-ஸத்த்வ-ப்ரகதி-வயாஂஸி ஸூத்ரஸ்தாநோக்தாநி||௨௯௧||
Adhikarana 53 (292) · Śloka 292
தோஷதூஷ்யநிதாநாநாஂ விபரீதஂ ஹிதஂ த்ருவம்| உக்தாநுக்தாந் கதாந் ஸர்வாந் ஸம்யக்யுக்தஂ நியச்சதி||௨௯௨||
दोषदूष्यनिदानानां विपरीतं हितं ध्रुवम्| उक्तानुक्तान् गदान् सर्वान् सम्यग्युक्तं नियच्छति||२९२||
🔊 Audio coming soon
அத கதமேதத்பேஷஜமநுக்தாநாஂ கதாநாஂ பேஷஜஂ பவதீத்யாஹ- தோஷதூஷ்யேத்யாதி| தோஷா வாதாதயஃ, தூஷ்யாணி ரக்தாதீநி, நிதாநாநி ரூக்ஷாதீநி, ஏஷாஂ வ்யஸ்தாநாஂ ஸமஸ்தாநாஂ வா யத் விபரீதஂ, ஹிதமிதி பேஷஜஂ, தத் ஸம்யக்யுக்தஂ ஸதுக்தாநுக்தாந் கதாந் த்ருவஂ நியச்சதி; உக்தாநிதி நாமரூபாதிபிஃ, அநுக்தாநிதி நாமரூபாதிவிஶேஷேணாநுக்தாந்| ஏதேந யதேவைதத் தோஷாதிவிபரீததயா ப்ரதிபாதிதஂ பவதி ததைவாநுக்தாநாமபி கதாநாஂ தோஷாதீந் புத்த்வா ஸம்யக்யுக்தஂ பேஷஜஂ பவதீதி தர்ஶயதி| யத்யபி ச யந்நிதாநவிபரீதஂ பேஷஜஂ தத்தோஷவிபரீதேநைவ க்ரஹீதுஂ பார்யதே, யதோ நிதாநேந தோஷப்ரகோபஃ க்ரியதே, தஸ்ய ச தோஷஸ்ய விபரீதஂ யதா ரூக்ஷநிதாநவத்தே வாயௌ ரூக்ஷே யோ விபரீதஃ ஸ்நேஹஃ ஸ நிதாநேऽபி விபரீத ஏவ; ததாऽபி தோஷஸ்யைவாஂஶவைபரீத்யேந பேஷஜப்ரயோகோபதர்ஶநார்தஂ நிதாநவிபரீதோபாதாநமிஹ| யதா- யதி வாயுஃ ஸர்வாத்மநா ப்ரகுபிதஸ்ததா தஸ்ய வாயோர்யத்விபரீதஂ தைலஂ தத் கர்தவ்யஂ, யதா து ஶீதேந வாயுர்வத்தஸ்ததா ஸர்வாத்மநா விருத்தஂ தைலமுத்ஸஜ்ய யதேவ ஶீதத்வே ஹிதஂ தஸ்யைவ ஶீதகுணஸ்ய ப்ரஶமார்தஂ ஹேதுவிபரீதமுஷ்ணஂ பேஷஜஂ ப்ரயுஜ்யதே| அத ஏவோக்தஂ- “ஶீதேநோஷ்ணகதாந் ரோகாஞ் ஶமயந்தி பிஷக்விதஃ” (வி.அ.௩) இத்யாதி| இஹ து தோஷாதீநாஂ க்ரஹணாத் தோஷதூஷ்யஸமுதாயாத்மா வ்யாதிரபி லப்யதே, தேந வ்யாதிவிபரீதமபி பேஷஜமவருத்தம்| விபரீதஶப்தேந சேஹ ப்ரதிகூலமுச்யதே, ந விபரீதகுணமாத்ரஂ; தேந விபர்யஸ்தார்தகாரிணாமபி பேஷஜாநாஂ க்ரஹணஂ பவதி| யத்து ஸமாநமேவ க்ஷீணாநாஂ தோஷாணாஂ தாதூநாஂ வா பேஷஜஂ பவதி தத் தோஷாதிக்ஷயவ்யாதிவத்திஜநகதயா விபரீதமேவ, யேந தத்ர ந தோஷாதயஃ ப்ரதிகர்தவ்யாஃ கிந்து தத்க்ஷயாஃ, தேந க்ஷயே தோஷாதிவிபரீதஂ ஸம்யக்யுக்தஂ ஸத்தோஷாதீந் நியச்சதீத்யுக்தஂ, ததோ தோஷாதிஸமாநமேவ விபரீதமிதி ந கஶ்சித்தோஷஃ||௨௯௨||
Adhikarana 54 (293) · Śloka 293
தேஶகாலப்ரமாணாநாஂ ஸாத்ம்யாஸாத்ம்யஸ்ய சைவ ஹி| ஸம்யக்யோகோऽந்யதா ஹ்யேஷாஂ பத்யமப்யந்யதா பவேத்||௨௯௩||
देशकालप्रमाणानां सात्म्यासात्म्यस्य चैव हि| सम्यग्योगोऽन्यथा ह्येषां पथ्यमप्यन्यथा भवेत्||२९३||
🔊 Audio coming soon
அத யேந ஸம்யக்யோகேந யுக்தஂ பேஷஜஂ கார்யகரஂ பவதி தமேவ ஸம்யக்யோகமாஹ- தேஶகாலேத்யாதி| ஏஷாஂ து தேஶாதியோகாநாமுதாஹரணாந்யாசார்யேணைவ கதாநி ‘ஆஸ்யாதாமாஶயஸ்தாந்’ இத்யாதிநா ‘நாதிதோஷஂ ச பஹ்வபி’ இத்யந்தேந| தத்ர தேஶ ஆதுரரூப ஏவோக்தஃ, பூமிரூபதேஶாபேக்ஷா து யோஜநா ஸாத்ம்யாபேக்ஷயோஜநாபிதாநேநைவ கஹீதா| காலஃ ஷட்விதோ திநாதுரௌஷதாதிபிஃ| தத்ரௌஷதகாலோ தஶவிதஃ| ப்ரமாணமௌஷதஸ்ய த்ரிவிதம்- அல்பஂ, பஹு, ஸமஂ ச| ஸாத்ம்யஂ த்விவிதஂ தேஶஶரீரயோஃ; வ்யாதிஸாத்ம்யஂ த்வௌஷதாந்தர்நிவிஷ்டமேவ; துஸாத்ம்யஂ ச காலகஹீதஂ; ப்ரமாணஸாத்ம்யக்ரஹணஂ ஸம்யக்யோகேநைவ கதம்| அஸாத்ம்யஂ யத் ஸாத்ம்யவிபரீதம்| ஸம்யக்யோகஃ யதாவத்ப்ரயோகஃ| விபர்யயே தோஷமாஹ- அந்யதா ஹ்யேஷாஂ பத்யமப்யந்யதா பவேத்; ஏஷாஂ தேஶாதீநாம், அந்யதேதி அஸம்யக்யோகே, பத்யமபீதி பேஷஜஂ தோஷாதிபரீதமபி, அந்யதேதி அபத்யஂ பவதி| யாநி சாபராணி பலஸத்த்வாதீநி தஶவிததோஷாத்யந்தர்கதாநி பரீக்ஷ்யாணி நேஹோக்தாநி தாநி தோஷாதிஷ்வந்தர்பாவநீயாநி||௨௯௩||
Adhikarana 55 (294-295) · Śloka 295
ஆஸ்யாதாமாஶயஸ்தாந் ஹி ரோகாந் நஸ்தஃஶிரோகதாந்| குதாத் பக்வாஶயஸ்தாஂஶ்ச ஹந்த்யாஶு தத்தமௌஷதம்||௨௯௪|| ஶரீராவயவோத்தேஷு விஸர்பபிடகாதிஷு| யதாதேஶஂ ப்ரதேஹாதி ஶமநஂ ஸ்யாத்விஶேஷதஃ||௨௯௫||
आस्यादामाशयस्थान् हि रोगान् नस्तःशिरोगतान्| गुदात् पक्वाशयस्थांश्च हन्त्याशु दत्तमौषधम्||२९४|| शरीरावयवोत्थेषु विसर्पपिडकादिषु| यथादेशं प्रदेहादि शमनं स्याद्विशेषतः||२९५||
🔊 Audio coming soon
ஶரீராபேக்ஷஸம்யக்யோகோதாஹரணமாஹ- ஆஸ்யாதித்யாதி| ஆஸ்யாதித்யாதௌ ததீயாஸ்தாநே பஞ்சமீ; தேநாஸ்யேந தத்தமௌஷதஂ வமநாத்யாமாஶயஸ்தாந் கதாநாஶுதரஂ நிஹந்தி| ஏவஂ நாஸயா தத்தமௌஷதஂ ஶிரோகதாந் ஹந்தி| குதேந தத்தஂ பக்வாஶயஸ்தாந் ஹந்தி| பஹிஃ பரிஸார்ஜநபேஷஜப்ரயோகஂ ஶரீரதேஶாபேக்ஷமாஹ- ஶரீராவயவோத்தேஷ்வித்யாதி| யதாதேஶமிதி வ்யாதிதேஶே| ப்ரதேஹாதீநி ப்ரதேஹபரிஷேகோபநாஹாதீநி||௨௯௪-௨௯௫||
Adhikarana 56 (296-312) · Śloka 312
திநாதுரௌஷதவ்யாதிஜீர்ணலிங்கர்த்வவேக்ஷணம் | காலஂ வித்யாத்திநாவேக்ஷஃ பூர்வாஹ்ணே வமநஂ யதா||௨௯௬|| ரோக்யவேக்ஷோ யதா ப்ராதர்நிரந்நோ பலவாந் பிபேத்| பேஷஜஂ லகுபத்யாந்நைர்யுக்தமத்யாத்து துர்பலஃ||௨௯௭|| பைஷஜ்யகாலோ புக்தாதௌ மத்யே பஶ்சாந்முஹுர்முஹுஃ| ஸாமுத்கஂ பக்தஸஂயுக்தஂ க்ராஸக்ராஸாந்தரே தஶ||௨௯௮|| அபாநே விகுணே பூர்வஂ, ஸமாநே மத்யபோஜநம்| வ்யாநே து ப்ராதரஶிதமுதாநே போஜநோத்தரம்||௨௯௯|| வாயௌ ப்ராணே ப்ரதுஷ்டே து க்ராஸக்ராஸாந்தரிஷ்யதே| ஶ்வாஸகாஸபிபாஸாஸு த்வவசார்யஂ முஹுர்முஹுஃ||௩௦௦|| ஸாமுத்கஂ ஹிக்கிநே தேயஂ லகுநாऽந்நேந ஸஂயுதம்| ஸம்போஜ்யஂ த்வௌஷதஂ போஜ்யைர்விசித்ரைரருசௌ ஹிதம்||௩௦௧|| ஜ்வரே பேயாஃ கஷாயாஶ்ச க்ஷீரஂ ஸர்பிர்விரேசநம்| ஷடஹே ஷடஹே தேயஂ காலஂ வீக்ஷ்யாமயஸ்ய ச||௩௦௨|| க்ஷுத்வேகமோக்ஷௌ லகுதா விஶுத்திர்ஜீர்ணலக்ஷணம்| ததா பேஷஜமாதேயஂ ஸ்யாத்தி தோஷவதந்யதா||௩௦௩|| சயாதயஶ்ச தோஷாணாஂ வர்ஜ்யஂ ஸேவ்யஂ ச யத்ர யத்| தாவவேக்ஷ்யஂ யத் கர்ம பூர்வஂ ஸர்வமுதாஹதம்||௩௦௪|| (உபக்ரமாணாஂ கரணஂ ப்ரதிஷேதே ச காரணம்| வ்யாக்யாதமபலாநாஂ ஸவிகல்பாநாமவேக்ஷணே||௩௦௫|| முஹுர்முஹுஶ்ச ரோகாணாமவஸ்தாமாதுரஸ்ய ச| அவேக்ஷமாணஸ்து பிஷக் சிகித்ஸாயாஂ ந முஹ்யதி)||௩௦௬|| இத்யேவஂ ஷட்விதஂ காலமநவேக்ஷ்ய பிஷக்ஜிதம்| ப்ரயுக்தமஹிதாய ஸ்யாத் ஸஸ்யஸ்யாகாலவர்ஷவத்||௩௦௭|| வ்யாதீநாமத்வஹோராத்ரவயஸாஂ போஜநஸ்ய ச| விஶேஷோ பித்யதே யஸ்து காலாவேக்ஷஃ ஸ உச்யதே||௩௦௮|| வஸந்தே ஶ்லேஷ்மஜா ரோகாஃ ஶரத்காலே து பித்தஜாஃ| வர்ஷாஸு வாதிகாஶ்சைவ ப்ராயஃ ப்ராதுர்பவந்தி ஹி||௩௦௯|| நிஶாந்தே திவஸாந்தே ச வர்ஷாந்தே வாதஜா கதாஃ| ப்ராதஃ க்ஷபாதௌ கபஜாஸ்தயோர்மத்யே து பித்தஜாஃ||௩௧௦|| வயோந்தமத்யப்ரதமே வாதபித்தகபாமயாஃ| பலவந்தோ பவந்த்யேவ ஸ்வபாவாத்வயஸோ நணாம்||௩௧௧|| ஜீர்ணாந்தே வாதஜா ரோகா ஜீர்யமாணே து பித்தஜாஃ| ஶ்லேஷ்மஜா புக்தமாத்ரே து லபந்தே ப்ராயஶோ பலம்||௩௧௨||
दिनातुरौषधव्याधिजीर्णलिङ्गर्त्ववेक्षणम् | कालं विद्याद्दिनावेक्षः पूर्वाह्णे वमनं यथा||२९६|| रोग्यवेक्षो यथा प्रातर्निरन्नो बलवान् पिबेत्| भेषजं लघुपथ्यान्नैर्युक्तमद्यात्तु दुर्बलः||२९७|| भैषज्यकालो भुक्तादौ मध्ये पश्चान्मुहुर्मुहुः| सामुद्गं भक्तसंयुक्तं ग्रासग्रासान्तरे दश||२९८|| अपाने विगुणे पूर्वं, समाने मध्यभोजनम्| व्याने तु प्रातरशितमुदाने भोजनोत्तरम्||२९९|| वायौ प्राणे प्रदुष्टे तु ग्रासग्रासान्तरिष्यते| श्वासकासपिपासासु त्ववचार्यं मुहुर्मुहुः||३००|| सामुद्गं हिक्किने देयं लघुनाऽन्नेन संयुतम्| सम्भोज्यं त्वौषधं भोज्यैर्विचित्रैररुचौ हितम्||३०१|| ज्वरे पेयाः कषायाश्च क्षीरं सर्पिर्विरेचनम्| षडहे षडहे देयं कालं वीक्ष्यामयस्य च||३०२|| क्षुद्वेगमोक्षौ लघुता विशुद्धिर्जीर्णलक्षणम्| तदा भेषजमादेयं स्याद्धि दोषवदन्यथा||३०३|| चयादयश्च दोषाणां वर्ज्यं सेव्यं च यत्र यत्| ऋताववेक्ष्यं यत् कर्म पूर्वं सर्वमुदाहृतम्||३०४|| (उपक्रमाणां करणं प्रतिषेधे च कारणम्| व्याख्यातमबलानां सविकल्पानामवेक्षणे||३०५|| मुहुर्मुहुश्च रोगाणामवस्थामातुरस्य च| अवेक्षमाणस्तु भिषक् चिकित्सायां न मुह्यति)||३०६|| इत्येवं षड्विधं कालमनवेक्ष्य भिषग्जितम्| प्रयुक्तमहिताय स्यात् सस्यस्याकालवर्षवत्||३०७|| व्याधीनामृत्वहोरात्रवयसां भोजनस्य च| विशेषो भिद्यते यस्तु कालावेक्षः स उच्यते||३०८|| वसन्ते श्लेष्मजा रोगाः शरत्काले तु पित्तजाः| वर्षासु वातिकाश्चैव प्रायः प्रादुर्भवन्ति हि||३०९|| निशान्ते दिवसान्ते च वर्षान्ते वातजा गदाः| प्रातः क्षपादौ कफजास्तयोर्मध्ये तु पित्तजाः||३१०|| वयोन्तमध्यप्रथमे वातपित्तकफामयाः| बलवन्तो भवन्त्येव स्वभावाद्वयसो नृणाम्||३११|| जीर्णान्ते वातजा रोगा जीर्यमाणे तु पित्तजाः| श्लेष्मजा भुक्तमात्रे तु लभन्ते प्रायशो बलम्||३१२||
🔊 Audio coming soon
தேஶமநு காலாபேக்ஷஸம்யக்யோகோதாஹரணாநி காலவிபாகபூர்வகமாஹ- திநாதுரௌஷதேத்யாதி| திநாதிபிரவேக்ஷணஶப்தஃ ஸம்பத்யதே; அவேக்ஷணம் அவேக்ஷா| அத்ர திநாவேக்ஷாதிகாலாந் க்ரமாதுதாஹரதி- திநாவேக்ஷ இத்யாதி| ரோக்யவேக்ஷ இதி ரோகிணோ விஶேஷஂ பலவத்த்வமபலவத்த்வஂ சாவேக்ஷ்ய பவதீத்யர்தஃ| நிரந்ந இதி ஔஷதமுபயுஜ்யாபி உபக்ஷணமபுஞ்ஜாநஃ| ஔஷதாவேக்ஷாநகதகாலாநாஹ- பைஷஜ்யகாலா இத்யாதி| அத்ர புக்தாதாவித்யநேந காலத்வயமுச்யதே; யதா ப்ராதரேவ நிரந்நஂ, ததா ப்ராக்போஜநஂ ச| ததா பஶ்சாதித்யநேந ச காலத்வயமேவ ப்ராதர்போஜநோத்தரகாலஂ, அபரஂ து ஸாயஂ போஜநோத்தரகாலம்| மத்யேபுக்தஂ து யதர்தஂ புக்த்வோபயுஜ்யதே, பஶ்சாத் புநரர்தஂ புஜ்யதே| முஹுர்முஹுர்புக்தஂ நாம யத்போஜநஸமயே ப்ரதிக்ஷணஂ புஜ்யதே| ஸாமுத்கஂ நாம யத்பக்தஸ்யாதாவந்தே ச புஜ்யதே, தத்ஸமுத்கவதாஹாராவரணாத் ‘ஸாமுத்கஂ’ இத்யபிதீயதே| புக்தமிதி பதஂ புக்தாதாவித்யாதிபிஃ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| அந்தராபக்தஂ நாம யதந்நேந ஸஂயோகாத் ஸஂஸ்காராத்வா தத்விமிஶ்ரிதஂ புஜ்யதே| க்ராஸக்ராஸாந்தரஂ து புக்தஂ நாம யத் க்ராஸாநாஂ மத்யேஷு புஜ்யதே| அந்யே து ‘க்ராஸக்ராஸாந்தரே’ இதி படந்தி, ஏகஂ ச பேஷஜகாலஂ வதந்தி; புக்தமிதிபதேந ச பேஷஜகாலாந்தரமபிதாய தஶௌஷதகாலபூரணஂ குர்வந்தி| அத ஏவ ‘வாயௌ ப்ராணே ப்ரதுஷ்டே து க்ராஸக்ராஸாந்தரிஷ்யதே’ இதி வசநேந சாசார்யேணைக ஏவ கால உக்தஃ| தத்ர க்ராஸஸ்ய க்ராஸாந்தரமத்யே யதௌஷதஂ தத் க்ராஸக்ராஸாந்தரமுச்யதே| புக்தமித்யஸ்ய லக்ஷணஂ- புக்தஂ லகுநாऽந்நேந ஸஂயுதமிதி; லகுநா பேயாதிநா அந்நேந ஸஂயுதஂ யத்புஜ்யதே தத்புக்தமுச்யதே| ஸம்போஜ்யஂ த்வௌஷதைரித்யாதிநா து யதௌஷதஸஂஸ்கதமந்நமுபயுஜ்யதே அலகு லகு வா தத் ஸம்புக்தஶப்தேநோச்யதே| யே து ‘க்ராஸே க்ராஸாந்தரே’ இதி படந்தி, தே ப்ராணே ப்ரதுஷ்டே க்ராஸே க்ராஸாந்தரே வா பேஷஜோபயோகேந காலத்வயஂ வர்ணயந்தி, லகுநாऽந்நேந ஸஂயுதமிதிபதஂ ஸம்போஜ்யமித்யஸ்யைவ விஶேஷணஂ வர்ணயந்தி; புக்தமிதி து பதஂ விவரணக்ரந்தேऽபி ஸர்வாத்மகாலோபயோஜநீயபேஷஜவிஶேஷணமிதி வ்யாக்யாநயந்தி| ஏவஂ வ்யவஸ்திதே ‘அபாநே விகுணே’ இத்யாதிபேஷஜகாலவிவரணஂ வ்யக்தமேவேதி ந புநர்வ்யாஹ்ரியதே| ஏதே ச காலா யத்யபி ரோகவிஶேஷவிஷயதயா விஹிதாஃ, ததாऽபி பேஷஜஸ்யைவாமீ விகுணாபாநாதிவிதேயஸ்ய காலா பவந்தி| அபாநவைகுண்யாதயஸ்து கதா இஹ பேஷஜவிஷயதயோபாத்தாஃ| தேநாபாநே விகுணே யதௌஷதஂ தஸ்யாப்யேதே காலா இத்யாதிநிபந்தோ போத்தவ்யஃ| யஸ்து வ்யாத்யவேக்ஷஃ காலஃ ஸ வ்யாத்யவஸ்தாரூப இஹ வக்தவ்ய இதி விஶேஷஃ| ஔஷதாவேக்ஷஂ காலமபிதாய வ்யாத்யவேக்ஷஂ காலமாஹ- ஜ்வரே பேயா இத்யாதி| அத்ர ச பேயாகஷாயஸர்பிஃக்ஷீரவிரேசநாநாமுத்ஸர்கவிதயா ஜ்வராஹாதாரப்ய ஷடஹே யதாக்ரமஂ தேயத்வமுச்யதே| ஷடஹாதிக்ரமே பேயாதாநஂ ந விரோதமாவஹதி, ஸாமாந்யவிதேர்விரோதவிதிநா பாதநஸ்ய ஸர்வத்ரைவாநுமதத்வாத்| தேந லங்கிதஸ்ய கஷாயஷடஹே பேயாதாநஂ யத் ப்ரஸஜ்யதே “லங்கிதஂ வமிதஂ காலே யவாகூபிருபாசரேத்” (சி.அ.௩) இதி வசநேந, ததபி ந விரோதி; தஸ்ய ச ஶ்லோகஸ்ய ப்ரபஞ்சோ ஜ்வரசிகித்ஸித ஏவ கத இதி நேஹ க்ரியதே| காலஂ வீக்ஷ்யாமயஸ்ய த்விதி அவஸ்தாரூபஂ காலஂ ஜ்வரலக்ஷணஸ்யாமயஸ்ய வீக்ஷ்ய ஷடஹே பேயா தேயேத்யர்தஃ| ஜீர்ணலிங்காபேக்ஷஂ காலமாஹ- க்ஷுத்வேகேத்யாதி| க்ஷுதிதி புபுக்ஷா பவதி, வேகமோக்ஷ இதி புரீஷாதிநிர்கமஃ| லகுதா விஶுத்திரிதி ஹதயோத்காரவிஶுத்திஃ| ஜீர்ணலக்ஷணமிதி ஜீர்ணாந்நலக்ஷணம்| ஏதச்ச ஜீர்ணலக்ஷணஂ யத்யபி ரஸவிமாநேऽப்யபிஹிதஂ, ததாऽபீஹ காலாவேக்ஷயா ப்ரகரணாகதத்வாதபிதாநஂ ந புநருக்ததோஷகரம்| ததா பேஷஜமாதேயமிதி வசநேந ப்ராதர்யதௌஷதமநந்நஂ தீயதே தத்பேஷஜஂ ப்ரத்யவமஶதி, யதந்நோத்தரகாலஂ ததஜீர்ண ஏவ ப்ராதராஶே தீயதே; கிஂவா போஜநோத்தரகாலமபி யதௌஷதஂ தீயதே ததபி திநாந்தரபுக்தேऽந்நே ஜீர்ண ஏவ தீயதே| அந்யதா ஸ்யாத்தி தோஷவதித்யத்ர கேசித் ‘த்விதோஷவத்’ இதி படந்தி, தேந ஜீர்யதி ஜீர்யமாணே ச தோஷத்வயயுக்தஂ ஸ்யாதித்யர்தஃ| ‘ஸ்யாத்து தோஷவதந்யதா’ இதி பாட ஆகரஃ| துரூபகாலாவேக்ஷஂ ஸம்யக்யோகஂ விபஜதே- சயாதயஶ்சேத்யாதி| சயாதய இதி சயப்ரகோபப்ரஶமாஃ| தே ச சயாதயோ யதா- கபஸ்ய ஹேமந்தே சயஃ, ப்ரகோபோ வஸந்தே, க்ரீஷ்மே ப்ரஶம இத்யாதிஸ்வபாவஃ| வர்ஜ்யஂ ஸேவ்யஂ ச தாவுக்தஂ, தத்ரைவ ச குர்வந்நாதி வர்ஜ்யமுக்தஂ, தேந தத்ரைவ தஜ்ஜ்ஞேயம்| உபக்ரமாணாமித்யாதிகஂ ஸார்தஂ ஶ்லோகஂ கேசித் படந்தி; தமநார்ஷஂ வதந்தி| உக்தஷங்விதகாலாநவேக்ஷப்ரயோகேऽநிஷ்டபலஂ ஸதஷ்டாந்தமாஹ- இத்யேவமித்யாதி| யதா ஸஸ்யஸ்யாகாலவர்ஷேண பீடா மரணஂ வா பவதி, தத்வதௌஷதமபி ஷட்விதமகாலாநவேக்ஷமுபயுக்தஂ க்லேஶாய விநாஶாய வா பவதி| புநரந்யதா காலாவேக்ஷஂ யோகஂ தர்ஶயந்தஃ கேசித் படந்தி- வ்யாதீநாமத்வஹோராத்ரநியமாதிஶ்லோகசதுஷ்டயம், ஏததபி நாதிப்ரஸித்தம்||௨௯௬-௩௧௨||
Adhikarana 57 (313-314) · Śloka 314
நால்பஂ ஹந்த்யௌஷதஂ வ்யாதிஂ யதாऽऽபோऽல்பா மஹாநலம்| தோஷவச்சாதிமாத்ரஂ ஸ்யாத்ஸஸ்யஸ்யாத்யுதகஂ யதா||௩௧௩|| ஸம்ப்ரதார்ய பலஂ தஸ்மாதாமயஸ்யௌஷதஸ்ய ச| நைவாதிபஹு நாத்யல்பஂ பைஷஜ்யமவசாரயேத்||௩௧௪||
नाल्पं हन्त्यौषधं व्याधिं यथाऽऽपोऽल्पा महानलम्| दोषवच्चातिमात्रं स्यात्सस्यस्यात्युदकं यथा||३१३|| सम्प्रधार्य बलं तस्मादामयस्यौषधस्य च| नैवातिबहु नात्यल्पं भैषज्यमवचारयेत्||३१४||
🔊 Audio coming soon
ப்ரமாணவிஶேஷாவேக்ஷஂ யோகஂ தர்ஶயந்நாஹ- நால்பமித்யாதி| யத்யபி சேஹ பேஷஜஸ்ய ப்ரமாணஂ ஶங்கக்ராஹிகயா நோக்தஂ, ததாऽபீஹ “தோஷப்ரமாணாநுரூபோ ஹி பைஷஜ்யப்ரமாணவிகல்போ பலப்ரமாணவிஶேஷாபேக்ஷோ பவதி” (வி.அ.௮) இத்யாதிநோக்தஂ மத்யபேஷஜப்ரமாணஂ ஜ்ஞேயம்||௩௧௩-௩௧௪||
Adhikarana 58 (315-319) · Śloka 320
ஔசித்யாத்யஸ்ய யத் ஸாத்ம்யஂ தேஶஸ்ய புருஷஸ்ய ச| அபத்யமபி நைகாந்தாத்தத்த்யஜஂல்லபதே ஸுகம்||௩௧௫|| பாஹ்லீகாஃ பஹ்லவாஶ்சீநாஃ ஶூலீகா யவநாஃ ஶகாஃ| மாஂஸகோதூமமாத்வீகஶஸ்த்ரவைஶ்வாநரோசிதாஃ||௩௧௬|| மத்ஸ்யஸாத்ம்யாஸ்ததா ப்ராச்யாஃ க்ஷீரஸாத்ம்யாஶ்ச ஸைந்தவாஃ| அஶ்மகாவந்திகாநாஂ து தைலாம்லஂ ஸாத்ம்யமுச்யதே||௩௧௭|| கந்தமூலபலஂ ஸாத்ம்யஂ வித்யாந்மலயவாஸிநாம்| ஸாத்ம்யஂ தக்ஷிணதஃ பேயா மந்தஶ்சோத்தரபஶ்சிமே ||௩௧௮|| மத்யதேஶே பவேத் ஸாத்ம்யஂ யவகோதூமகோரஸாஃ| தேஷாஂ தத்ஸாத்ம்யயுக்தாநி பைஷஜாந்யவசாரயேத்||௩௧௯|| ஸாத்ம்யஂ ஹ்யாஶு பலஂ தத்தே நாதிதோஷஂ ச பஹ்வபி|௩௨௦|
औचित्याद्यस्य यत् सात्म्यं देशस्य पुरुषस्य च| अपथ्यमपि नैकान्तात्तत्त्यजंल्लभते सुखम्||३१५|| बाह्लीकाः पह्लवाश्चीनाः शूलीका यवनाः शकाः| मांसगोधूममाध्वीकशस्त्रवैश्वानरोचिताः||३१६|| मत्स्यसात्म्यास्तथा प्राच्याः क्षीरसात्म्याश्च सैन्धवाः| अश्मकावन्तिकानां तु तैलाम्लं सात्म्यमुच्यते||३१७|| कन्दमूलफलं सात्म्यं विद्यान्मलयवासिनाम्| सात्म्यं दक्षिणतः पेया मन्थश्चोत्तरपश्चिमे ||३१८|| मध्यदेशे भवेत् सात्म्यं यवगोधूमगोरसाः| तेषां तत्सात्म्ययुक्तानि भैषजान्यवचारयेत्||३१९|| सात्म्यं ह्याशु बलं धत्ते नातिदोषं च बह्वपि|३२०|
🔊 Audio coming soon
அத ஸாத்ம்யாவேக்ஷஂ ஸம்யக்யோகஂ விபஜந்நாஹ- ஔசித்யாத்யஸ்யேத்யாதி| ஔசித்யாதிதி அப்யாஸாத், அபத்யமபி யத்யஸ்ய புருஷஸ்ய ஸாத்ம்யஂ ததேகாந்தாத் த்யஜந் ந ஸுகஂ லபதே இதி யோஜநா| ஏகாந்தாத் ஜடிதி ஸர்வதா ச த்யஜந்| ஏதேநாபத்யமபி ஸாத்ம்யமேகாந்தாத் த்யஜதஃ ஸுகஂ ந பவதீதி தர்ஶயதி; பத்யஸ்ய ஸாத்ம்யஸ்ய பரித்யாகே து நிதராமேவ துஃகஂ பவதீதி தர்ஶயதி| தேஶஶப்தேந சேஹ தேஶவாசிநோ ஜநபதா அபிப்ரேதாஃ| தேந தேஶஸாத்ம்யஶப்தேந தத்தேஶஜாதத்வேநைவ புருஷைர்யத் ஸேவ்யதே தத் ஸாதாரணஂ ஸாத்ம்யஂ கஹ்யதே| புருஷஸாத்ம்யக்ரஹணேந து யத் ப்ரதிநியதபுருஷஸ்யைவாப்யாஸாத் ஸாத்ம்யதாஂ யாதி தத் புருஷப்ரதிநியதஂ ஸாத்ம்யஂ கஹ்யதே| யத்து பூர்வஂ “தேஶாநாமாமயாநாஂ ச விபரீதகுணஂ குணைஃ| ஸாத்ம்யமிச்சந்தி” (ஸூ.அ.௬) இத்யநேந தேஶஸாத்ம்யமுக்தஂ, தத்தேஶவிபரீதகுணத்வேந தத்தேஶநிவாஸிநாஂ புருஷாணாஂ ஸாத்ம்யமுக்தம்; இதஂ து தேஶவிபரீதகுணஂ பவது மா பவது வா, ததாऽபி தத்தேஶநிவாஸிநாமப்யாஸேந ஸாத்ம்யஂ ததிஹ ஸாத்ம்யமுச்யத இதி விஶேஷஃ| புருஷஸாத்ம்யஸ்ய ப்ராயஃ ப்ரதிபுருஷஂ பிந்நத்வேநாநியதத்வாச்சங்கக்ராஹிகயா உதாஹரணஂ ந கதம்| தேந தேஶாப்யாஸஸாத்ம்யாநி ப்ரஸித்தாந்யுதாஹரதி- பாஹ்லீகா இத்யாதி| வைஶ்வாநரோசிதா இதி அத்ரோசிதஶப்தேநாப்யாஸ உச்யதே| தைலஂ சாம்லஂ சேதி தைலாம்லம்| தக்ஷிணத இதி தக்ஷிணாபதே| உத்தரே ச பஶ்சிமே சேதி உத்தரபஶ்சிமே| தேஷாமித்யத்ர தச்சப்தேந ஜநபதாஃ புருஷாஶ்ச கஹ்யந்தே| தேந தத்ஸாத்ம்யயுக்தாநீதி உக்ததேஶஸாத்ம்யயுக்தபுருஷஸாத்ம்யயுக்தாநி| ஸாத்ம்யோபயோகபலமாஹ- ஸாத்ம்யஂ ஹ்யாஶு பலமித்யாதி| பஹ்வபீதி அதிமாத்ரமபி||௩௧௫-௩௧௯||-
Adhikarana 59 (320) · Śloka 321
யோகைரேவ சிகித்ஸந் ஹி தேஶாத்யஜ்ஞோऽபராத்யதி||௩௨௦|| வயோபலஶரீராதிபேதா ஹி பஹவோ மதாஃ |௩௨௧|
योगैरेव चिकित्सन् हि देशाद्यज्ञोऽपराध्यति||३२०|| वयोबलशरीरादिभेदा हि बहवो मताः |३२१|
🔊 Audio coming soon
உக்ததேஶாதிபரீக்ஷாவ்யதிரேகேண கேவலஂ யதோக்தயோகைரேவ சிகித்ஸாஂ குர்வதோ தோஷமாஹ- யோகைரேவேத்யாதி| தேஶாத்யஜ்ஞ இத்யநேந தேஶாத்யஜ்ஞாநாத் தேஶாதிவிகுணசிகித்ஸாகாரகஂ புருஷஂ லக்ஷயதி| அபராத்யதி ந ஈப்ஸிதஂ ஸாதயதி| தேஶாத்யஜ்ஞ இத்யத்ராதிஶப்தேந காலாதீநாமுக்தாநாஂ ததா ப்ரதேஶாந்தரோக்தவயோ-பல-ஶரீர-ப்ரகதி-ஸத்த்வாநாஂ க்ரஹணம்| தேஶாத்யஜ்ஞஃ குதோऽபராத்யதீத்யாஹ- வயோபலேத்யாதி| ஆதிஶப்தேந ப்ரகதிஸத்த்வாதீநாஂ க்ரஹணம்| யஸ்மாத்வயோபலாதிபேதா பஹவஶ்சிகித்ஸாவேக்ஷணீயாஶ்சிகித்ஸகாநாஂ மதாஃ ஸந்தி, தஸ்மாத் தேஶாதிநிரபேக்ஷா சிகித்ஸா க்ரியமாணா ந ஈப்ஸிதஂ ஸாதயதீதி பாவஃ||௩௨௦||-
Adhikarana 60 (321-325) · Śloka 326
ததாऽந்தஃஸந்திமார்காணாஂ தோஷாணாஂ கூடசாரிணாம்||௩௨௧|| பவேத் கதாசித் கார்யாऽபி விருத்தாபிமதா க்ரியா| பித்தமந்தர்கதஂ கூடஂ ஸ்வேதஸேகோபநாஹநைஃ||௩௨௨|| நீயதே பஹிருஷ்ணைர்ஹி ததோஷ்ணஂ ஶமயந்தி தே| பாஹ்யைஶ்ச ஶீதைஃ ஸேகாத்யைரூஷ்மாऽந்தர்யாதி பீடிதஃ||௩௨௩|| ஸோऽந்தர்கூடஂ கபஂ ஹந்தி ஶீதஂ ஶீதைஸ்ததா ஜயேத்| ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டோ கநோ லேபஶ்சந்தநஸ்யாபி தாஹகத்||௩௨௪|| த்வக்கதஸ்யோஷ்மணோ ரோதாச்சீதகச்சாந்யதாऽகுரோஃ| சர்திக்நீ மக்ஷிகாவிஷ்டா மக்ஷிகைவ து வாமயேத்||௩௨௫|| த்ரவ்யேஷு ஸ்விந்நஜக்தேஷு சைவ தேஷ்வேவ விக்ரியா|௩௨௬|
तथाऽन्तःसन्धिमार्गाणां दोषाणां गूढचारिणाम्||३२१|| भवेत् कदाचित् कार्याऽपि विरुद्धाभिमता क्रिया| पित्तमन्तर्गतं गूढं स्वेदसेकोपनाहनैः||३२२|| नीयते बहिरुष्णैर्हि तथोष्णं शमयन्ति ते| बाह्यैश्च शीतैः सेकाद्यैरूष्माऽन्तर्याति पीडितः||३२३|| सोऽन्तर्गूढं कफं हन्ति शीतं शीतैस्तथा जयेत्| श्लक्ष्णपिष्टो घनो लेपश्चन्दनस्यापि दाहकृत्||३२४|| त्वग्गतस्योष्मणो रोधाच्छीतकृच्चान्यथाऽगुरोः| छर्दिघ्नी मक्षिकाविष्ठा मक्षिकैव तु वामयेत्||३२५|| द्रव्येषु स्विन्नजग्धेषु चैव तेष्वेव विक्रिया|३२६|
🔊 Audio coming soon
ஸாமாந்யோக்தசிகித்ஸாயாஃ ப்ரகாராந்தரேணாபி விஶிஷ்டார்தகர்தத்வமாஹ- ததாऽந்தரித்யாதி| அந்தர்மார்காஃ கோஷ்டாஶ்ரயிணஃ, ஸந்திமார்கா மத்யமார்காஶ்ரயிணஃ| கூடசாரிணாமிதி அந்தஃஸந்திகதத்வேநாவ்யக்தகதீநாஂ தோஷாணாஂ விருத்தாபிமதாऽபி க்ரியா கதாசித்பவதி, விருத்தாபிமதா விபரீதத்வேந க்யாதா| கிஂவா ந கேவலஂ வயோபலாதிபேதா பஹவோ மதாஃ கிந்து அந்தஃஸந்திமார்காணாஂ தோஷாணாஂ கூடசாரிணாஂ பேதா பஹவஶ்சிகித்ஸாவேக்ஷணீயா மதா இதி; ததோ கூடசாரிணோ தோஷபேதேந சிகித்ஸாபேதோ பவேத் கதாசிதித்யாதி யோஜநீயம்| விருத்தாபிமதக்ரியாகரணோதாஹரணமாஹ- பித்தமந்தர்கதமித்யாதிநா| நீயதே பஹிரிதி பாஹ்யரோமகூபநிஃஸாரணேந நீயதே பஹிருஷ்ணைஃ| ததேதி ததா உக்தேந ப்ரகாரேண உஷ்ணஂ பித்தமுஷ்ணைஃ ஸ்வேதாதிபிஃ ஶமயந்தி| ஸம்ப்ரதி ஶீதேந சிகித்ஸிதேந ஶீதஶ்லேஷ்மஶமநோதாஹரணமாஹ- பாஹ்யைஶ்சேத்யாதி| பீடித இதி பஹிர்கச்சந் நிருத்தஃ| அத ப்ரத்யநீகஸ்யாபி கல்பநாவிஶேஷாதந்யதாகர்தத்வமாஹ- ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்ட இத்யாதி| த்வக்கதஸ்யோஷ்மணோ ரோதாதிதி த்வங்மார்கேண நிர்கச்சத ஊஷ்மணோ ரோதாத்| ஶீதகச்சாந்யதாऽகுரோரிதி அகுரோருஷ்ணஸ்யாபி பிஷ்டோऽகநஶ்ச லேபஃ ஶீதகத் ஸ்யாதித்யர்தஃ| விருத்தக்ரியாபிதாநப்ரஸங்கேந ஸமுதாயாபேக்ஷயைகதேஶஸ்ய விருத்தகார்யகரணோதாஹரணமாஹ- சர்திக்நீத்யாதி| த்ரவ்யேஷு ஸ்விந்நஜக்தேஷ்வேவஂ தேஷ்வேவ விக்ரியேதி அநேந மக்ஷிகாவிஷ்டாரம்பகேஷு த்ரவ்யேஷு மக்ஷிகாஜடராக்நிஸ்விந்நேஷு ஏவஂ விக்ரியா மக்ஷிகாஶரீரகததயா விஷ்டாகததயா ச விருத்தா க்ரியா யதோக்தா பவதீதி வாக்யார்தஃ; ஸ்விந்நஜக்தேஷ்விதி காதிதாநந்தரமக்நிபக்வேஷு, விக்ரியேதி விருத்தக்ரியா| கிஂவா ஸஂஸ்காரேண பூர்வத்ரவ்யகார்யவிருத்தோதாஹரணார்தமாஹ- த்ரவ்யேஷ்வித்யாதி| அஸ்மிந் பக்ஷே ‘ஜக்தேஷு’ இத்யஸ்ய ஸ்தாநே ‘தக்தேஷு’ இதி படந்தி| தத்ர லாஜஸக்தூநாஂ ஸித்தபிண்டேஷு ஸ்விந்நதயா லாஜவிபரீதா குருத்வேநாக்நிவதாதிகாரிகா க்ரியா; ததா உத்பலநாலேஷு தக்தேஷு க்ஷாரதயா ஶீதவிருத்தா க்ரியா சேதநாதிக்ரியா இத்யாத்யுதாஹார்யம்| யதா ‘யஸ்மிந் ஜக்தேஷு’ இதி பாடஃ, ததாऽபி ஸ்விந்நாநந்தரஂ ஜக்தேஷ்விதி கத்வா ஸக்துஸித்தபிண்டக ஏவோதாஹரணஂ ஜ்ஞேயம்||௩௨௧-௩௨௫||-
Adhikarana 61 (326) · Śloka 327
தஸ்மாத்தோஷௌஷதாதீநி பரீக்ஷ்ய தஶ தத்த்வதஃ||௩௨௬|| குர்யாச்சிகித்ஸிதஂ ப்ராஜ்ஞோ ந யோகைரேவ கேவலம்|௩௨௭|
तस्माद्दोषौषधादीनि परीक्ष्य दश तत्त्वतः||३२६|| कुर्याच्चिकित्सितं प्राज्ञो न योगैरेव केवलम्|३२७|
🔊 Audio coming soon
பரீக்ஷாபலமுபஸஂஹரதி- தஸ்மாதித்யாதி| தோஷௌஷதாதீநி உபகல்பநீயே (ஸூ.அ.௧௫) ஏகாதஶ படிதாநி, விமாநே ச த்வாதஶ படிதாநி, தேந தத்க்ரஹணேநேஹோக்தஂ தஶஸங்க்யத்வஂ வ்யாஹந்யதே; தேந தடபலேநைவ நிரூஹப்ரஸ்தாவே யாநி தோஷௌஷதாதீநி தஶ நிர்திஷ்டாநி “ஸமீக்ஷ்ய தோஷௌஷததேஶகாலஸாத்ம்யாக்நிஸத்த்வௌகவயோபலாநி” (ஸி.அ.௩) இத்யநேந, தாந்யேவாத்ர தஶ கஹ்யந்தே| ஏதத்தஶக ஏவோபகல்பநீயோக்தைகாதஶகஸ்ய பரீக்ஷ்யஸ்ய ததா விமாநோக்தத்வாதஶகஸ்ய சாவரோதஃ| ததாஹி- உபகல்பநீயே ஏதத்தஶத அந்யே ப்ரகதிஶரீராஹாரா உக்தாஃ; தத்ர ஶரீரஸ்ய ப்ரகதேஶ்ச தேஶஶப்தேந பூம்யாதுரக்ராஹிணா க்ரஹணம், உக்தஂ ஹி- “தேஶோ பூமிராதுரஶ்ச” (வி.அ.௮) இதி; ஆஹாரஸ்ய து ஸாத்ம்யக்ரஹணேநைவ க்ரஹணம்| விமாநே ச யோ த்வாதஶோ விகாரஃ படிதஃ, ஸ தோஷக்ரஹணகஹீதஃ| ஏவஂ ஸர்வோபகல்பநீயாத்யுக்தார்தோபக்ரஹோ வ்யாக்யேயஃ| யத்து ஆஷாடவர்மப்ரபதிபிரதத்குணபஹுவ்ரீஹிபக்ஷாஶ்ரயேணோபகல்பநீயோக்தாநாமேவ தஶத்வஂ வ்யாக்யாதமிஹ, தத் ஹ்யஶாப்தமஸங்கதஂ ச| ந யோகைரேவேதி ந ப்ரயோகமாத்ரேண||௩௨௬||-
Adhikarana 62 (327-328) · Śloka 329
நிவத்தோऽபி புநர்வ்யாதிஃ ஸ்வல்பேநாயாதி ஹேதுநா||௩௨௭|| க்ஷீணே மார்கீகதே தேஹே ஶேஷஃ ஸூக்ஷ்ம இவாநலஃ| தஸ்மாத்தமநுபத்நீயாத் ப்ரயோகேணாநபாயிநா||௩௨௮|| ஸித்த்யர்தஂ ப்ராக்ப்ரயுக்தஸ்ய ஸித்தஸ்யாப்யௌஷதஸ்ய து|௩௨௯|
निवृत्तोऽपि पुनर्व्याधिः स्वल्पेनायाति हेतुना||३२७|| क्षीणे मार्गीकृते देहे शेषः सूक्ष्म इवानलः| तस्मात्तमनुबध्नीयात् प्रयोगेणानपायिना||३२८|| सिद्ध्यर्थं प्राक्प्रयुक्तस्य सिद्धस्याप्यौषधस्य तु|३२९|
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி சிகித்ஸயா நிவத்தே வ்யாதௌ கர்தவ்யஂ தர்ஶயந்நாஹ- நிவத்தோऽபி புநரித்யாதி| நிவத்த இவ நிவத்தஃ, கிஞ்சிதவஶிஷ்டதோஷரூபமூலஃ; ந து ஸர்வதா நிவத்தஃ, தஸ்ய துல்யஹேதுநா ப்ரத்யாகமநவிரோதாத், ததா ஸூக்ஷ்மாநலதஷ்டாந்தவிஸதஶத்வாச்ச| க்ஷீணே அபசிதமாஂஸாதிகே| மார்கீகதே இதி வ்யாத்யப்ரதிபந்தகதயா மார்கஸதஶீகதே| ஶேஷ இதி அநலவிஶேஷணம்| அபிஶப்தேந நிவத்தோऽபி யதா ஸ்வல்பேந ஹேதுநா ஆயாதி ததா ப்ரஶமாபிமுகோ நிதராமேவாயாதீதி தர்ஶயதி| ஏவஂ வ்யவஸ்திதே கர்தவ்யமாஹ- தஸ்மாதித்யாதி| அநுபத்நீயாத் ப்ரயோகேணேதி புநரப்யநுபந்தபேஷஜப்ரயோகஂ குர்யாத்| அநபாயிநேதி ரோகாந்தராகாரகேண| கிமர்தமநுபத்நீயாதித்யாஹ- தார்ட்யார்தமிதி| ப்ரயுக்தஸித்தௌஷதகதவ்யாதிநிவத்திலக்ஷணஸ்யார்தஸ்ய தார்ட்யார்தஂ, ஸ்தைர்யார்தமிதி யாவத்||௩௨௭-௩௨௮||-
Adhikarana 63 (329-330) · Śloka 331
காடிந்யாதூநபாவாத்வா தோஷோऽந்தஃ குபிதோ மஹாந்||௩௨௯|| பத்யைர்மத்வல்பதாஂ நீதோ மதுதோஷகரோ பவேத்| பத்யமப்யஶ்நதஸ்தஸ்மாத்யோ வ்யாதிருபஜாயதே||௩௩௦|| ஜ்ஞாத்வைவஂ வத்திமப்யாஸமதவா தஸ்ய காரயேத்|௩௩௧|
काठिन्यादूनभावाद्वा दोषोऽन्तः कुपितो महान्||३२९|| पथ्यैर्मृद्वल्पतां नीतो मृदुदोषकरो भवेत्| पथ्यमप्यश्नतस्तस्माद्यो व्याधिरुपजायते||३३०|| ज्ञात्वैवं वृद्धिमभ्यासमथवा तस्य कारयेत्|३३१|
🔊 Audio coming soon
அபரமபி ப்ரயோகாநுபந்தவிஷயமாஹ- காடிந்யாதித்யாதி| காடிந்யாதிதி தோஷசயரூபஸஂஹதத்வாத்| ஊநபாவாத் அசயப்ரகோபாத்; அசயேऽபி ச தோஷாணாஂ ப்ரகோபோ பவத்யேவ; யதா- பலவத்விக்ரஹாதிபிர்வாயோஃ, பிதஸ்ய க்ரோதாதிபிஃ, ஶ்லேஷ்மணஶ்ச திவாஸ்வப்நாதிபிஃ; அயஂ சாசயப்ரகோபோ கநாவயவோபசயாகர்தத்வாத் ‘ஊநபாவாத் ப்ரகோப’ இத்யுச்யதே| தோஷோऽந்தஃகுபிதோ மஹாநித்யத்ர காடிந்யாத் குபித ஊநபாவாச்ச குபிதோ மஹாந் பவதீதி வ்யவஸ்தா| காடிந்யாத்தி அசயகோபோऽந்தரேவ ப்ராயோ பவதி, ஊநபாவாத்து அசயப்ரகோபஃ ப்ரஸரணஸ்வபாவத்வாத்து லகுசயபந்தஸாரோ(?)ऽபி மஹாந் பவதி| மத்வல்பதாஂ நீத இதி யதாக்ரமஂ, தேந யஃ காடிந்யாதந்தஃகுபிதஃ ஸ மதுதாஂ நீதஃ, ஸ்தூலபாவாந்மாஹாந் குபிதோऽல்பதாஂ நீதஃ; மதுதோஷகர இதி அல்பவிகாரகரஃ| கிஂவா காடிந்யாதிதி தோஷதூஷ்யஸம்பந்தகதஸ்தைர்யாத், ஊநபாவாதிதி யதோக்தகாடிந்யஂ விநா| அந்தரிதி ஶரீராநுத்தாநதேஶே| மஹாநிதி ச பதஂ த்வாப்யாமபி ஸம்பத்யதே| ஏகஸ்ய காரணப்ரசயேந மஹத்த்வம்| பத்யமப்யஶ்நத இதி ஹிதமபி பேஷஜமுபயுஞ்ஜாநஸ்ய| உபஜாயத இதி மதுதயா அல்பதயா வா அநுவர்ததே| ஜ்ஞாத்வைவமிதி பத்யமிதமஸ்ய பேஷஜம், அயஂ து வ்யாதிரிதி, மஹத்த்வாத்கம்பீரத்வாத்வா ஸர்வதா ந நிவர்ததே மக்நஃ, ஏவஂ ஜ்ஞாத்வா ததைவ பூர்வப்ரயுக்தப்ரயோகஸ்ய வத்திஂ வா அப்யாஸஂ வா காரயேத், ந தத்ப்ரயோகாஶ்ரயப்ரயோகாந்தரஂ குர்யாத்; வத்திர்மாத்ராதிக்யம், அப்யாஸஃ ஸததோபயோகஃ| அயமர்தோऽந்யத்ராப்யுக்தஃ- “அப்யஸ்யமாநாஃ க்ரமஶஸ்து யோகா ஜயந்தி ரோகாந் பலிநஃ ஸ்திராஂஶ்ச| தஸ்மாதகிந்நஃ புருஷோऽப்யுபேயாத்யோகப்ரயோகாந் ஸமுதீர்ணரோகே” இதி||௩௨௯-௩௩௦||-
Adhikarana 64 (331-333) · Śloka 334
ஸாதத்யாத்ஸ்வாத்வபாவாத்வா பத்யஂ த்வேஷ்யத்வமாகதம்||௩௩௧|| கல்பநாவிதிபிஸ்தைஸ்தைஃ ப்ரியத்வஂ கமயேத் புநஃ| மநஸோऽர்தாநுகூல்யாத்தி துஷ்டிரூர்ஜா ருசிர்பலம்||௩௩௨|| ஸுகோபபோகதா ச ஸ்யாத்வ்யாதேஶ்சாதோ பலக்ஷயஃ| லௌல்யாத்தோஷக்ஷயாத்வ்யாதேர்வைதர்ம்யாச்சாபி யா ருசிஃ||௩௩௩|| தாஸு பத்யோபசாரஃ ஸ்யாத்யோகேநாத்யஂ விகல்பயேத்|௩௩௪|
सातत्यात्स्वाद्वभावाद्वा पथ्यं द्वेष्यत्वमागतम्||३३१|| कल्पनाविधिभिस्तैस्तैः प्रियत्वं गमयेत् पुनः| मनसोऽर्थानुकूल्याद्धि तुष्टिरूर्जा रुचिर्बलम्||३३२|| सुखोपभोगता च स्याद्व्याधेश्चातो बलक्षयः| लौल्याद्दोषक्षयाद्व्याधेर्वैधर्म्याच्चापि या रुचिः||३३३|| तासु पथ्योपचारः स्याद्योगेनाद्यं विकल्पयेत्|३३४|
🔊 Audio coming soon
உக்தஸததோபயோகே யதி பத்யஂ ஸாதத்யாத் ஸததோபயோகாத்தேதோர்த்வேஷ்யத்வமாகதஂ பவதி, ததா ஸ்வாத்வபாவாத்வா அநிஷ்டத்வாத்த்வேஷ்யத்வமாகதஂ பவதி, ததாऽபி ததேவ பத்யஂ தைஸ்தைஃ கல்பநாவிதிபிஃ ஸ்வரஸஶதகல்காதிபிஃ ஸூதஶாஸ்த்ரோக்தைஶ்ச விதாநைஃ புநராதுரஸ்ய ப்ரியத்வமாபாதயேத்| ஸ்வாத்வபி ஸததோபயோகாதப்ரியஂ பவதீதி தஷ்டம், அஸ்வாது து ஸ்வபாவாதேவாப்ரியம்| ஸ்வாதுஶப்தேநாத்ர ப்ரியோ ரஸோऽபிதீயதே| ப்ரியத்வாபாதநப்ரயோஜநமாஹ- மநஸோऽர்தாநுகூல்யாதித்யாதி|- மநஸோऽநுகூலபேஷஜாதிரூபாநுகல்பநாத்| ஊர்ஜா மநோபலம்| ஸுகோபபோகதா பேஷஜஸ்யாப்ராதிகூல்யேநோபயோகஃ| அத்ர சாதிதஷ்ணாதிப்யஃ ஸுகோபபோகாந்தே விரேசநே அருசௌ கர்தவ்யமபிதாய ருசிவிஶேஷே கர்தவ்யதாமாஹ- லௌல்யாதிதி| அத்ர லௌல்யாதேவ ஹி கஸ்யசித்புருஷஸ்ய கஸ்மிஂஶ்சித்விஶேஷே ருசிர்பவதி; தோஷக்ஷயாதபி க்வசித்ருசிர்பவதி; ததா வ்யாதியுக்தஸ்ய ச பேயே ருசிர்பவதி; வ்யாதிமஹிம்நா க்வசித்ருசிர்பவதி, யதா- பாண்டுரோகே மத்திகாயாஂ; வைதர்ம்யாச்ச ருசிர்பவதி, யதா- ஸ்நிக்தஸ்ய ரூக்ஷே, மதுரஸ்ய சாம்லே; யதுக்தம்- “அம்லேந கேசித்விஹதா மநுஷ்யா மாதுர்யயோகே ப்ரணயீபவந்தி” (ஸு.ஸூ.அ.௪௬) இதி; கிஂவா வ்யாதிவைதர்ம்யாதித்யேக ஏவ ஹேதுஃ; அத்ரோதாஹரணஂ யதா- ஶ்லேஷ்மஜ்வரேऽம்லகடுகேச்சுதா| ஏதைர்லௌல்யாதிபிஃ ப்ரத்யேகஂ ஜநிதா ருசிஃ, ஆஸு ருசிஷு லௌல்யாதிஜநிதாஸு பத்யோபசாரஃ ஸ்யாத், பத்யமேவ தேயஂ நாபத்யமித்யர்தஃ| அத்ர யதி பத்யஂ ச பவதி ருசிவிஷயஂ ச பவதி ததா ஸாத்வேவ, யதா து ருசிவிஷயமபத்யஂ ஸ்யாத் ததா கர்தவ்யமாஹ- யோகேநாத்யஂ விகல்பயேதிதி|- பேஷஜயோகேநாத்யம் இச்சாவிஷயஂ போஜ்யஂ ஸஂஸ்கத்ய தத்யாதித்யர்தஃ| அந்யைஸ்து லௌல்யாதிதோஷஜா த்ரிவிதாऽத்ராருசிருச்யதே; தத்ர லௌல்யஜாயாமருசௌ பத்யோபசாரஃ, தோஷக்ஷயஜாயாமருசௌ யோகேநேதி ஸம்யக்யோகேநோபசாரஃ, வ்யாதிவைதர்ம்யஜாயாஂ சாத்யமதநீயஂ வ்யாதிப்ரத்யநீகப்ரயோகைருபகல்பயேதிதி வ்யாக்யாதம்| பூர்வமேவ து வ்யாக்யாநமாத்ரியாமஹே||௩௩௧-௩௩௩||-
Adhikarana 65 (334-341) · Śloka 341
தத்ர ஶ்லோகாஃ- விஂஶதிர்வ்யாபதோ யோநேர்நிதாநஂ லிங்கமேவ ச||௩௩௪|| சிகித்ஸா சாபி நிர்திஷ்டா ஶிஷ்யாணாஂ ஹிதகாம்யயா| ஶுக்ரதோஷாஸ்ததா சாஷ்டௌ நிதாநாகதிபேஷஜைஃ||௩௩௫|| க்லைப்யாந்யுக்தாநி சத்வாரி சத்வாரஃ ப்ரதராஸ்ததா| தேஷாஂ நிதாநஂ லிங்கஂ ச பைஷஜ்யஂ சைவ கீர்திதம்||௩௩௬|| க்ஷீரதோஷாஸ்ததா சாஷ்டௌ ஹேதுலிங்கபிஷக்ஜிதைஃ| ரேதஸோ ரஜஸஶ்சைவ கீர்திதஂ ஶுத்திலக்ஷணம்||௩௩௭|| உக்தாநுக்தசிகித்ஸா ச ஸம்யக்யோகஸ்ததைவ ச| தேஶாதிகுணஶஂஸா ச காலஃ ஷங்வித ஏவ ச||௩௩௮|| தேஶே தேஶே ச யத் ஸாத்ம்யஂ யதா வைத்யோऽபராத்யதி| சிகித்ஸா சாபி நிர்திஷ்டா தோஷாணாஂ கூடசாரிணாம்||௩௩௯|| யோ ஹி ஸம்யங்ந ஜாநாதி ஶாஸ்த்ரஂ ஶாஸ்த்ரார்தமேவ ச| ந குர்யாத் ஸ க்ரியாஂ சித்ரமசக்ஷுரிவ சித்ரகத்||௩௪௦|| அக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே| சிகித்ஸிதமிதஂ ஸ்தாநஂ ஷஷ்டஂ பரிஸமாபிதம்||௩௪௧||
तत्र श्लोकाः- विंशतिर्व्यापदो योनेर्निदानं लिङ्गमेव च||३३४|| चिकित्सा चापि निर्दिष्टा शिष्याणां हितकाम्यया| शुक्रदोषास्तथा चाष्टौ निदानाकृतिभेषजैः||३३५|| क्लैब्यान्युक्तानि चत्वारि चत्वारः प्रदरास्तथा| तेषां निदानं लिङ्गं च भैषज्यं चैव कीर्तितम्||३३६|| क्षीरदोषास्तथा चाष्टौ हेतुलिङ्गभिषग्जितैः| रेतसो रजसश्चैव कीर्तितं शुद्धिलक्षणम्||३३७|| उक्तानुक्तचिकित्सा च सम्यग्योगस्तथैव च| देशादिगुणशंसा च कालः षङ्विध एव च||३३८|| देशे देशे च यत् सात्म्यं यथा वैद्योऽपराध्यति| चिकित्सा चापि निर्दिष्टा दोषाणां गूढचारिणाम्||३३९|| यो हि सम्यङ्न जानाति शास्त्रं शास्त्रार्थमेव च| न कुर्यात् स क्रियां चित्रमचक्षुरिव चित्रकृत्||३४०|| अग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते| चिकित्सितमिदं स्थानं षष्ठं परिसमापितम्||३४१||
🔊 Audio coming soon
விஂஶதிரித்யாதிஸங்க்ரஹஃ ஸுபோத ஏவ||௩௩௪-௩௪௧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 30
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே சிகித்ஸாஸ்தாநே யோநிவ்யாபச்சிகித்ஸிதஂ நாம த்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௩௦|| இதி சரகஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்டஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநஂ ஸம்பூர்ணம்|
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते चिकित्सास्थाने योनिव्यापच्चिकित्सितं नाम त्रिंशोऽध्यायः||३०|| इति चरकसंहितायां षष्ठं चिकित्सितस्थानं सम्पूर्णम्|
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீநாராயணதத்தாத்மஜஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே யோநிவ்யாபச்சிகித்ஸிதஂ நாம த்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௩௦||