Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாத இந்த்ரியாநீகமிந்த்ரியஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथात इन्द्रियानीकमिन्द्रियं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
உத்தேஶக்ரமாநுரோதாதிந்த்ரியகோசராரிஷ்டாபிதாநார்தமிந்த்ரியாநீகமுச்யதே| இந்த்ரியாணாமநீகஂ ஸமூஹஃ, தமதிகத்ய கதமிந்த்ரியாநீகம்||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
இந்த்ரியாணி யதா ஜந்தோஃ பரீக்ஷேத விஶேஷவித்| ஜ்ஞாதுமிச்சந் பிஷங்மாநமாயுஷஸ்தந்நிபோதத ||௩|| அநுமாநாத் பரீக்ஷேத தர்ஶநாதீநி தத்த்வதஃ| அத்தா ஹி விதிதஂ ஜ்ஞாநமிந்த்ரியாணாமதீந்த்ரியம்||௪||
इन्द्रियाणि यथा जन्तोः परीक्षेत विशेषवित्| ज्ञातुमिच्छन् भिषङ्मानमायुषस्तन्निबोधत ||३|| अनुमानात् परीक्षेत दर्शनादीनि तत्त्वतः| अद्धा हि विदितं ज्ञानमिन्द्रियाणामतीन्द्रियम्||४||
🔊 Audio coming soon
தர்ஶநஂ சக்ஷுஃ; தர்ஶநாதீநி சக்ஷுராதீநி பஞ்சேந்த்ரியாணி| இந்த்ரியாணாஂ பரீக்ஷா ந ப்ரத்யக்ஷேணேத்யாஹ- அத்தா ஹீத்யாதி| அத்தேதி அவிததம்| இந்த்ரியாணாமதீந்த்ரியத்வாதநுமாநேநைவ பரீக்ஷணமிதி ஶேஷஃ ||௩-௪||
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 6
ஸ்வஸ்தேப்யோ விகதஂ யஸ்ய ஜ்ஞாநமிந்த்ரியஸஂஶ்ரயம் | ஆலக்ஷ்யேதாநிமித்தேந லக்ஷணஂ மரணஸ்ய தத்||௫|| இத்யுக்தஂ லக்ஷணஂ ஸம்யகிந்த்ரியேஷ்வஶுபோதயம்| ததேவ து புநர்பூயோ விஸ்தரேண நிபோதத||௬||
स्वस्थेभ्यो विकृतं यस्य ज्ञानमिन्द्रियसंश्रयम् | आलक्ष्येतानिमित्तेन लक्षणं मरणस्य तत्||५|| इत्युक्तं लक्षणं सम्यगिन्द्रियेष्वशुभोदयम्| तदेव तु पुनर्भूयो विस्तरेण निबोधत||६||
🔊 Audio coming soon
ஸ்வஸ்தேப்ய இதி ப்ரகதிஸ்தேப்ய இந்த்ரியேப்யஃ; ‘உத்பந்நம்’ இதி ஶேஷஃ| இந்த்ரியஸஂஶ்ரயமிதி பாஹ்யேந்த்ரியஜந்யம்| அநிமித்தேநேதி விகதிஜ்ஞாநஜநகபாஹ்யஹேதுவ்யதிரேகேண; இந்த்ரியகதிகதஜ்ஞாநஜநகதோஷநிராஸஸ்து ‘ஸ்வஸ்தேப்யஃ’ இதி விஶேஷணேநைவ கதஃ| அஶுபோதயமிதி மரணகாரணம்| புநஃஶப்தஃ ப்ரகாஶநே, யதா- “தோஷாஃ புநஸ்த்ரயஃ” (வி.அ.௧) இதி| பூயஃஶப்தஃ புநஃபுநரர்தே, கிஂவா பூயஃஶப்தோ மஹதர்தஃ; தேந, புநர்பூயஃஶப்தயோர்பிந்நார்தத்வம்||௫-௬||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
கநீபூதமிவாகாஶமாகாஶமிவ மேதிநீம்| விகீதமுபயஂ ஹ்யேதத் பஶ்யந் மரணமச்சதி||௭||
घनीभूतमिवाकाशमाकाशमिव मेदिनीम्| विगीतमुभयं ह्येतत् पश्यन् मरणमृच्छति||७||
🔊 Audio coming soon
கநீபூதமிதி கடிநதாஂ கதஂ; கிஂவா பூதஶப்தஃ கதார்தே, யதா- உபதாநீபூதம்| தேந, இவஶப்தஶ்சோபமாநே பவதி| அந்யே து கநீபூதஂ பதிவீரூபதாஂ யாதஂ வதந்தி| ஆகாஶமிவ மேதிநீமிதி ஶூந்யரூபாஂ மேதிநீம்| விகீதமிதி விபரீதத்வேந ஜ்ஞாதம்| உபயமித்யநேந யௌகபத்யேந பதிவ்யாகாஶவிபரீதோபலம்போ ரிஷ்டஂ, நைகைகஶ்யேந| அயஂ சாரிஷ்டமஹிமா யதேவஂரூபமேவ ரிஷ்டஂ பவதி, ஏவமுக்தாரிஷ்டேஷு ததா ததோத்பாதஃ ஸ்வமஹிம்நைவ ஜ்ஞேயஃ| ஏதாநி சாரிஷ்டாநி ஸாமாந்யேநைவேந்த்ரியாரிஷ்டாபிதாயகப்ரகரணலப்தாந்யபி ப்ராயோபாவித்வேந ஶங்கக்ராஹிகயாऽபிதீயந்தே||௭||
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
யஸ்ய தர்ஶநமாயாதி மாருதோऽம்பரகோசரஃ| அக்நிர்நாயாதி சாதீப்தஸ்தஸ்யாயுஃக்ஷயமாதிஶேத்||௮||
यस्य दर्शनमायाति मारुतोऽम्बरगोचरः| अग्निर्नायाति चादीप्तस्तस्यायुःक्षयमादिशेत्||८||
🔊 Audio coming soon
தர்ஶநமிதி சக்ஷுர்கோசரதாம்| அம்பரகோசர இத்யநேந பூமிஷ்டதேவதாரூபவாததர்ஶநஂ நிஷேதயதி| ஏதேந ‘ஏஷ வாயுஃ, இத்யாகாரவாந்’ இதிதி மாருதப்ரத்யக்ஷஜ்ஞாநமரிஷ்டம்| நாயாதி தர்ஶநமிதி ஸம்பந்தஃ||௮||
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
ஜலே ஸுவிமலே ஜாலமஜாலாவததே நரஃ| ஸ்திதே கச்சதி வா தஷ்ட்வா ஜீவிதாத் பரிமுச்யதே||௯||
जले सुविमले जालमजालावतते नरः| स्थिते गच्छति वा दृष्ट्वा जीवितात् परिमुच्यते||९||
🔊 Audio coming soon
ஸ்திதே இதி ஸ்திரே| கச்சதி வஹமாநே| யேஷு சேஹ ரிஷ்டேஷு மரணகாலநியமோ நோக்தஸ்தத்ர ஸஂவத்ஸரமவதிர்பவதி, ததஃ பரேண ஹி ரிஷ்டே மரணாநபிதாநாத்||௯||
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
ஜாக்ரத் பஶ்யதி யஃ ப்ரேதாந் ரக்ஷாஂஸி விவிதாநி ச| அந்யத்வாऽப்யத்புதஂ கிஞ்சிந்ந ஸ ஜீவிதுமர்ஹதி||௧௦||
जाग्रत् पश्यति यः प्रेतान् रक्षांसि विविधानि च| अन्यद्वाऽप्यद्भुतं किञ्चिन्न स जीवितुमर्हति||१०||
🔊 Audio coming soon
ப்ரேதாநித்யாதிபஹுவசநாந்நைகப்ரேதாதிதர்ஶநஂ ரிஷ்டமிதி பாவஃ||௧௦||
Adhikarana 8 (11) · Śloka 11
யோऽக்நிஂ ப்ரகதிவர்ணஸ்தஂ நீலஂ பஶ்யதி நிஷ்ப்ரபம்| கஷ்ணஂ வா யதி வா ஶுக்லஂ நிஶாஂ வ்ரஜதி ஸப்தமீம்||௧௧||
योऽग्निं प्रकृतिवर्णस्थं नीलं पश्यति निष्प्रभम्| कृष्णं वा यदि वा शुक्लं निशां व्रजति सप्तमीम्||११||
🔊 Audio coming soon
ப்ரகதிவர்ணஸ்தமிதி வைவர்ண்யவிகத்யாதிகாரகஸவிஷாந்நவர்ணாதிவிரஹேண ஸ்வீய ஏவ லோஹிதகபிலே வர்ணே வ்யவஸ்திதம்| ஸப்தமீஂ நிஶாஂ வ்ரஜதி, தேநாஷ்டாஹாந்மரணம்||௧௧||
Adhikarana 9 (12) · Śloka 12
மரீசீநஸதோ மேகாந்மேகாந் வாऽப்யஸதோऽம்பரே| வித்யுதோ வா விநா மேகைஃ பஶ்யந் மரணமச்சதி||௧௨||
मरीचीनसतो मेघान्मेघान् वाऽप्यसतोऽम्बरे| विद्युतो वा विना मेघैः पश्यन् मरणमृच्छति||१२||
🔊 Audio coming soon
மரீசீநஸத இத்யத்ர ப்ரகரணாந்மரீசிஶப்தேந மேகஜ்யோதிருச்யதே| மரீசீநாஂ விஶேஷணம்- அஸத இதி| வித்யுதோ வா விநா மேகாதிதி அப்ராந்தச்சடா ஏவ ஸர்வதா மேகஸம்பந்தோபலப்யமாநா க்ராஹ்யா, நாந்யா வித்யுதிதி; தா ஹி விநா மேகதர்ஶநமபி ஸுதூராத் ஸ்வஸ்தைரப்யுபலப்யந்தே||௧௨||
Adhikarana 10 (13-18) · Śloka 18
மந்மயீமிவ யஃ பாத்ரீஂ கஷ்ணாம்பரஸமாவதாம்| ஆதித்யமீக்ஷதே ஶுத்தஂ சந்த்ரஂ வா ந ஸ ஜீவதி||௧௩|| அபர்வணி யதா பஶ்யேத் ஸூர்யாசந்த்ரமஸோர்க்ரஹம்| அவ்யாதிதோ வ்யாதிதோ வா ததந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதம்||௧௪|| நக்தஂ ஸூர்யமஹஶ்சந்த்ரமநக்நௌ தூமமுத்திதம்| அக்நிஂ வா நிஷ்ப்ரபஂ ராத்ரௌ தஷ்ட்வா மரணமச்சதி||௧௫|| ப்ரபாவதஃ ப்ரபாஹீநாந்நிஷ்ப்ரபாஂஶ்ச ப்ரபாவதஃ| நரா விலிங்காந் பஶ்யந்தி பாவாந் பாவாஞ்ஜிஹாஸவஃ ||௧௬|| வ்யாகதீநி விவர்ணாநி விஸங்க்யோபகதாநி ச| விநிமித்தாநி பஶ்யந்தி ரூபாண்யாயுஃக்ஷயே நராஃ||௧௭|| யஶ்ச பஶ்யத்யதஶ்யாந் வை தஶ்யாந் யஶ்ச ந பஶ்யதி| தாவுபௌ பஶ்யதஃ க்ஷிப்ரஂ யமக்ஷயமஸஂஶயம்||௧௮||
मृन्मयीमिव यः पात्रीं कृष्णाम्बरसमावृताम्| आदित्यमीक्षते शुद्धं चन्द्रं वा न स जीवति||१३|| अपर्वणि यदा पश्येत् सूर्याचन्द्रमसोर्ग्रहम्| अव्याधितो व्याधितो वा तदन्तं तस्य जीवितम्||१४|| नक्तं सूर्यमहश्चन्द्रमनग्नौ धूममुत्थितम्| अग्निं वा निष्प्रभं रात्रौ दृष्ट्वा मरणमृच्छति||१५|| प्रभावतः प्रभाहीनान्निष्प्रभांश्च प्रभावतः| नरा विलिङ्गान् पश्यन्ति भावान् भावाञ्जिहासवः ||१६|| व्याकृतीनि विवर्णानि विसङ्ख्योपगतानि च| विनिमित्तानि पश्यन्ति रूपाण्यायुःक्षये नराः||१७|| यश्च पश्यत्यदृश्यान् वै दृश्यान् यश्च न पश्यति| तावुभौ पश्यतः क्षिप्रं यमक्षयमसंशयम्||१८||
🔊 Audio coming soon
ஶுத்தமிதி மேகாநந்தரிதம்| ராத்ராவித்யநேந திவா வஹ்நிநிஷ்ப்ரபத்வதர்ஶநமரிஷ்டஂ நைவேதி தர்ஶயதி| விலிங்காநிதி விகதஸஹஜலிங்காந்| தேந ப்ரபாவ்யதிரிக்தாஞ்ஜநாதி(?)லிங்கவிபர்யயே ரிஷ்டஂ பவதி| பாவாநிதி ப்ராணாந்; கிஂவா பாவாநிதி பஞ்சமஹாபூதாநி ஶரீரரூபாணி| வ்யாகதீநீதி விவிதாகதீநி| விவர்ணாநீதி விருத்தவர்ணாநி| விஸங்க்யோபகதாநீதி விபரீதஸங்க்யாயுக்தாநி| விநிமித்தாநீதி விகதநிமித்தாநி| வ்யாகத்யாதிகாரகஹேதுவ்யதிரேகேண வ்யாகத்யாதியுக்தரூபதர்ஶநமரிஷ்டமித்யர்தஃ| ரூபாணீதி ரூபவந்தி த்ரவ்யாணி||௧௩-௧௮||
Adhikarana 11 (19-20) · Śloka 20
அஶப்தஸ்ய ச யஃ ஶ்ரோதா ஶப்தாந் யஶ்ச ந புத்யதே| த்வாவப்யேதௌ யதா ப்ரேதௌ ததா ஜ்ஞேயௌ விஜாநதா ||௧௯|| ஸஂவத்யாங்குலிபிஃ கர்ணௌ ஜ்வாலாஶப்தஂ ய ஆதுரஃ| ந ஶணோதி கதாஸுஂ தஂ புத்திமாந் பரிவர்ஜயேத்||௨௦||
अशब्दस्य च यः श्रोता शब्दान् यश्च न बुध्यते| द्वावप्येतौ यथा प्रेतौ तथा ज्ञेयौ विजानता ||१९|| संवृत्याङ्गुलिभिः कर्णौ ज्वालाशब्दं य आतुरः| न शृणोति गतासुं तं बुद्धिमान् परिवर्जयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
அஶப்தஸ்யேத்யாதிநா ஶ்ரோத்ராரிஷ்டமாஹ| ஜ்வாலாயாஃ ஶப்த இவ ஶப்தோ ஜ்வாலாஶப்தஃ, தம்||௧௯-௨௦||
Adhikarana 12 (21) · Śloka 21
விபர்யயேண யோ வித்யாத்கந்தாநாஂ ஸாத்வஸாதுதாம்| ந வா தாந் ஸர்வஶோ வித்யாத்தஂ வித்யாத்விகதாயுஷம்||௨௧||
विपर्ययेण यो विद्याद्गन्धानां साध्वसाधुताम्| न वा तान् सर्वशो विद्यात्तं विद्याद्विगतायुषम्||२१||
🔊 Audio coming soon
விபர்யயேணேத்யாதிநா க்ராணாரிஷ்டமுச்யதே| ந வா தாந் ஸர்வஶோ வித்யாதிதி ஸர்வதைவ கந்தாஞ்சுபாநஶுபாந் வா ந வேத்தி||௨௧||
Adhikarana 13 (22) · Śloka 22
யோ ரஸாந்ந விஜாநாதி ந வா ஜாநாதி தத்த்வதஃ| முகபாகாததே பக்வஂ தமாஹுஃ குஶலா நரம்||௨௨||
यो रसान्न विजानाति न वा जानाति तत्त्वतः| मुखपाकादृते पक्वं तमाहुः कुशला नरम्||२२||
🔊 Audio coming soon
தத்த்வத இதி ஸ்வகீயேந ரூபேண| முகபாகஶப்தோ ரஸநாதோஷோபலக்ஷணஂ; தேந, பித்ததுஷ்டரஸநத்வாத்ரஸாந்யதாத்வக்ராஹகஸ்ய வ்யுதாஸோऽவருத்யதே| பக்வமிதி ஸம்பூர்ணாயுஃகாலம்||௨௨||
Adhikarana 14 (23) · Śloka 23
உஷ்ணாஞ்சீதாந் கராஞ்ச்லக்ஷ்ணாந்மதூநபி ச தாருணாந்| ஸ்பஶ்யாந் ஸ்பஷ்ட்வா ததோऽந்யத்வஂ முமூர்ஷுஸ்தேஷு மந்யதே||௨௩||
उष्णाञ्छीतान् खराञ्छ्लक्ष्णान्मृदूनपि च दारुणान्| स्पृश्यान् स्पृष्ट्वा ततोऽन्यत्वं मुमूर्षुस्तेषु मन्यते||२३||
🔊 Audio coming soon
ததோऽந்யத்வமிதி உஷ்ணே ஶீதத்வஂ, ஶ்லக்ஷ்ணே கரத்வமித்யாதி மந்யதே||௨௩||
Adhikarana 15 (24-25) · Śloka 25
அந்தரேண தபஸ்தீவ்ரஂ யோகஂ வா விதிபூர்வகம்| இந்த்ரியைரதிகஂ பஶ்யந் பஞ்சத்வமதிகச்சதி||௨௪|| இந்த்ரியாணாமதே தஷ்டேரிந்த்ரியார்தாநதோஷஜாந்| நரஃ பஶ்யதி யஃ கஶ்சிதிந்த்ரியைர்ந ஸ ஜீவதி||௨௫||
अन्तरेण तपस्तीव्रं योगं वा विधिपूर्वकम्| इन्द्रियैरधिकं पश्यन् पञ्चत्वमधिगच्छति||२४|| इन्द्रियाणामृते दृष्टेरिन्द्रियार्थानदोषजान्| नरः पश्यति यः कश्चिदिन्द्रियैर्न स जीवति||२५||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி ஸர்வேந்த்ரியரிஷ்டஂ ஸாமாந்யேந ப்ரூதே- அந்தரேணேத்யாதி| அந்தரேணேதி விநா| யோகமித்யஸ்ய விஶேஷணஂ- விதிபூர்வகமிதி; அநேந யதாவிதிகதஸ்யைவ யோகஸ்யாதீந்த்ரியஜ்ஞாநே ஸமர்தத்வமுக்தம்| அதிகமிதி அஸ்மதாதீந்த்ரியாவிஷயம்| பஞ்சத்வமிதி மரணம்| தஷ்டிஃ உபலப்திஃ, தயா தஷ்ட்யா தஷ்டிஶக்திருபசாராதுச்யதே; தேந தே தஷ்டிமிதி உபலப்திஂ விநா; ததஶ்சேந்த்ரியாணாமுபலப்திஶாக்திஂ விநா ய இந்த்ரியைருபலப்துமஶக்யாந் பஶ்யேதிந்த்ரியைஃ, ந ஸ ஜீவதி| அதோஷஜாநித்யநேந ச தோஷஸ்வபாவாதிந்த்ரியாஶக்யார்தக்ரஹணஂ நிராகரோதி| யதா- அங்குலியந்த்ரிதஂ சக்ஷுர்வாததுஷ்ட்யாऽऽஸந்நவஸ்துத்வயமிந்த்ரியாவிஷயஂ பஶ்யதி, ததா பித்ததுஷ்டரஸநஂ குடஂ ந மதுரஂ ப்ரத்யேதீத்யாதி போத்யம்||௨௪-௨௫||
Adhikarana 16 (26) · Śloka 26
ஸ்வஸ்தாஃ ப்ரஜ்ஞாவிபர்யாஸைரிந்த்ரியார்தேஷு வைகதம்| பஶ்யந்தி யேऽஸத்பஹுஶஸ்தேஷாஂ மரணமாதிஶேத்||௨௬||
स्वस्थाः प्रज्ञाविपर्यासैरिन्द्रियार्थेषु वैकृतम्| पश्यन्ति येऽसद्बहुशस्तेषां मरणमादिशेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
ஸ்வஸ்தா இதி அவிகதேந்த்ரியமநஸஃ| ப்ரஜ்ஞாவிபர்யாஸைரிதி ஶேஷீபூதாஸுப்ரபாவகதஃ ப்ரஜ்ஞாவிபர்யாஸஃ| அஸதிதி அயதாபூதம்| பஹுஶ இத்யநேந ஸகத்தர்ஶநஸ்ய நாரிஷ்டத்வம்||௨௬||
Adhikarana 17 (27) · Śloka 27
தத்ர ஶ்லோகஃ- ஏததிந்த்ரியவிஜ்ஞாநஂ யஃ பஶ்யதி யதாததம்| மரணஂ ஜீவிதஂ சைவ ஸ பிஷக் ஜ்ஞாதுமர்ஹதி||௨௭||
तत्र श्लोकः- एतदिन्द्रियविज्ञानं यः पश्यति यथातथम्| मरणं जीवितं चैव स भिषक् ज्ञातुमर्हति||२७||
🔊 Audio coming soon
இந்த்ரியவிஜ்ஞாநமிந்த்ரியகதரிஷ்டவிஜ்ஞாநம்| ஜீவிதஜ்ஞாநஂ சேஹ ரிஷ்டஶூந்யேந்த்ரியஜ்ஞாநே ஸதி பவதீதி ஜ்ஞேயம்||௨௭||
Adhikarana puShpikA · Śloka 4
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே இந்த்ரியஸ்தாநே இந்த்ரியாநீகமிந்த்ரியஂ நாம சதுர்தோऽத்யாயஃ||௪||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थाने इन्द्रियानीकमिन्द्रियं नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமிந்த்ரியஸ்தாநே இந்த்ரியாநீகமிந்த்ரியஂ நாம சதுர்தோऽத்யாயஃ||௪||