Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪੀਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ||੧||
ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਰੇਯਃ||੨||
View original
अथातः पूर्वरूपीयमिन्द्रियं व्याख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗਤਰਿਸ੍ਟਮਭਿਧਾਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦੀਨਾਮਗ੍ਰੇ ਸੂਚਿਤਾਨਾਮਰਿਸ੍ਟਮਗ੍ਰੇ ਵਕ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਯਤੇ; ਤਤ੍ਤ੍ਵਲ੍ਪਵਕ੍ਤਵ੍ਯਤ੍ਵਾਦੁਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਬਹੁਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਰਿਸ੍ਟਮਭਿਧਾਤੁਂ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪੀਯੋਭਿਧੀਯਤੇ, ਪ੍ਰਥਮਾਧ੍ਯਾਯੇ ਤੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦੀਨਾਮਗ੍ਰੇਭਿਧਾਨਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਃ ਸਮਂ ਬੁਦ੍ਧਿਸਾਧਨਤ੍ਵਾਦਿਪ੍ਰਸਙ੍ਗਾਗਤਂ ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਵ੍ਯਾਧਿਸ੍ਤੁ ਯਦ੍ਯਪਿ ਬਹੁਵਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕਤਮਾਨਿਸ਼ਰੀਰੀਯੇਗ੍ਰੇ ਸੂਤ੍ਰਿਤਸ਼੍ਚ, ਤਥਾਪਿ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਪੂਰ੍ਵਕਤ੍ਵਾਦ੍ ਵ੍ਯਾਧੇਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਨਿਰੂਪਣਮਿਹ; ਸੂਤ੍ਰੇ ਤ੍ਵਗ੍ਰੇ ਵ੍ਯਾਧਿਵਚਨੇਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਰੂਪਾਦ੍ ਵ੍ਯਾਧੇਃ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਬੋਧ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਾਣ੍ਯਸਾਧ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਕਾਰਾਣਾਂ ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍|
ਭਿਨ੍ਨਾਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮੋ ਭਿਸਜਾਂ ਜ੍ਞਾਨਵਦ੍ਧਯੇ||੩||
ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਜ੍ਵਰੋਕ੍ਤਾਨ੍ਯਤਿਮਾਤ੍ਰਯਾ|
ਯਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼ਤ੍ਯੇਨਂ ਮਤ੍ਯੁਰ੍ਜ੍ਵਰਪੁਰਃਸਰਃ||੪||
ਅਨ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਰੋਗਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਾਣਿ ਯਂ ਨਰਮ੍|
ਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯਨੇਨ ਕਲ੍ਪੇਨ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਮਰਣਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍||੫||
View original
पूर्वरूपाण्यसाध्यानां विकाराणां पृथक् पृथक्|
भिन्नाभिन्नानि वक्ष्यामो भिषजां ज्ञानवृद्धये||३||
पूर्वरूपाणि सर्वाणि ज्वरोक्तान्यतिमात्रया|
यं विशन्ति विशत्येनं मृत्युर्ज्वरपुरःसरः||४||
अन्यस्यापि च रोगस्य पूर्वरूपाणि यं नरम्|
विशन्त्यनेन कल्पेन तस्यापि मरणं ध्रुवम्||५||
ਭਿਨ੍ਨਾਭਿਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਸਾਧਾਰਣਾਸਾਧਾਰਣਾਨਿ| ਤਤ੍ਰ ‘ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਾਣਿ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ‘ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਮਰਣਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਪੂਰ੍ਵਰੂਪਰਿਸ੍ਟਂ ਸਾਧਾਰਣਮੁਕ੍ਤਂ, ‘ਪੂਰ੍ਵਰੂਪੈਕਦੇਸ਼ਾਂਸ੍ਤੁ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਵ੍ਯਾਧਿਭਿਨ੍ਨਪੂਵਰੂਪਾਰਿਸ੍ਟਮੁਚ੍ਯਤੇ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਭਿਨ੍ਨਾਭਿਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਉਕ੍ਤਾਨੁਕ੍ਤਾਨੀਤਿ ਬ੍ਰੁਵਤੇ; ਤਤ੍ਰ ਜ੍ਵਰਾਦਿਪੂਰ੍ਵਰੂਪਾਣ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ, ‘ਸ਼੍ਵਭਿਰੁਸ੍ਟ੍ਰੈਃ ਖਰੈਃ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਮਨੁਕ੍ਤਮ੍| ਸਰ੍ਵਾਣੀਤਿ ਸਮਸ੍ਤਾਨਿ| ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਯੇਤਿ ਅਤ੍ਯੁਲ੍ਬਣਤ੍ਵੇਨ| ਜ੍ਵਰਪੁਰਃਸਰ ਇਤਿ ਜ੍ਵਰਾਨਨ੍ਤਰਭਾਵੀ| ਅਨੇਨ ਕਲ੍ਪੇਨੇਤ੍ਯਨੇਨ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਚਾਤਿਮਾਤ੍ਰਯਾ ਚੇਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ||੩-੫||
Adhikarana 3 (6-9) · Śloka 9
ਪੂਰ੍ਵਰੂਪੈਕਦੇਸ਼ਾਂਸ੍ਤੁ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮੋਨ੍ਯਾਨ੍ ਸੁਦਾਰੁਣਾਨ੍|
ਯੇ ਰੋਗਾਨਨੁਬਧ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮਤ੍ਯੁਰ੍ਯੈਰਨੁਬਧ੍ਯਤੇ ||੬||
ਬਲਂ ਚ ਹੀਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਧਤੇ|
ਤਸ੍ਯ ਨਾਰੀਪ੍ਰਸਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਸੋਨ੍ਤਾਯੋਪਜਾਯਤੇ||੭||
ਸ਼੍ਵਭਿਰੁਸ੍ਟ੍ਰੈਃ ਖਰੈਰ੍ਵਾਪਿ ਯਾਤਿ ਯੋ ਦਕ੍ਸਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍|
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਯਕ੍ਸ੍ਮਾਣਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜੀਵਿਤਂ ਸ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਿ||੮||
ਪ੍ਰੇਤੈਃ ਸਹ ਪਿਬੇਨ੍ਮਦ੍ਯਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਯਃ ਕਸ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਨਾ|
ਸੁਘੋਰਂ ਜ੍ਵਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜੀਵਿਤਂ ਸ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਿ||੯||
View original
पूर्वरूपैकदेशांस्तु वक्ष्यामोऽन्यान् सुदारुणान्|
ये रोगाननुबध्नन्ति मृत्युर्यैरनुबध्यते ||६||
बलं च हीयते यस्य प्रतिश्यायश्च वर्धते|
तस्य नारीप्रसक्तस्य शोषोऽन्तायोपजायते||७||
श्वभिरुष्ट्रैः खरैर्वाऽपि याति यो दक्षिणां दिशम्|
स्वप्ने यक्ष्माणमासाद्य जीवितं स विमुञ्चति||८||
प्रेतैः सह पिबेन्मद्यं स्वप्ने यः कृष्यते शुना|
सुघोरं ज्वरमासाद्य जीवितं स विमुञ्चति||९||
ਰੋਗਾਨਨੁਬਧ੍ਨਨ੍ਤੀਤਿ ਰੋਗੇਣ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਾਵਿਨਾਵਸ਼੍ਯਂ ਯੁਜ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਮਤ੍ਯੁਰ੍ਯੈਰਨੁਬਧ੍ਯਤੇ ਇਤਿ ਯੈ ਰੋਗੈਰ੍ਮਤ੍ਯੁਰਨੁਬਧ੍ਯਤੇ| ਏਤੇਨੈਤਤ੍ ਫਲਤਿ- ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਾਣਾਂ ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਰ੍ਨਿਯਤਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ੍ਤੇਵਸ਼੍ਯਂ ਮਾਰਕਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| “ਸ਼੍ਵੋਸ੍ਟ੍ਰਵਰਾਹਖਰੈਰ੍ਯਾਨਂ” (ਨਿ.ਅ.੬) ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸ਼ੋਸਨਿਦਾਨੇਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਦਕ੍ਸਿਣਦਿਸ਼ਾਗਮਨਵਿਸ਼ੇਸਿਤਮੇਵ ਤਦ੍ਰਿਸ੍ਟਮ੍||੬-੯||
Adhikarana 4 (10-11) · Śloka 11
ਲਾਕ੍ਸਾਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਾਭਂ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਮ੍ਬਰਮਨ੍ਤਿਕਾਤ੍|
ਸ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤੇਨੈਵਾਨ੍ਤਾਯ ਨੀਯਤੇ||੧੦||
ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਗ੍ਰਕ੍ਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੋ ਰਕ੍ਤਵਾਸਾ ਮੁਹੁਰ੍ਹਸਨ੍|
ਯਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਨਾਰ੍ਯਾ ਸ ਰਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੀਦਤਿ||੧੧||
View original
लाक्षारक्ताम्बराभं यः पश्यत्यम्बरमन्तिकात्|
स रक्तपित्तमासाद्य तेनैवान्ताय नीयते||१०||
रक्तस्रग्रक्तसर्वाङ्गो रक्तवासा मुहुर्हसन्|
यः स्वप्ने ह्रियते नार्या स रक्तं प्राप्य सीदति||११||
ਅਨ੍ਤਿਕਾਦਿਤਿ ਸਮੀਪਾਤ੍| ਰਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੇਤਿ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ| ਸੀਦਤਿ ਮ੍ਰਿਯਤੇ||੧੦-੧੧||
Adhikarana 5 (12-13) · Śloka 13
ਸ਼ੂਲਾਟੋਪਾਨ੍ਤ੍ਰਕੂਜਾਸ਼੍ਚ ਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਂ ਚਾਤਿਮਾਤ੍ਰਯਾ|
ਨਖਾਦਿਸੁ ਚ ਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਗੁਲ੍ਮੇਨਾਨ੍ਤਕਰੋ ਗ੍ਰਹਃ||੧੨||
ਲਤਾ ਕਣ੍ਟਕਿਨੀ ਯਸ੍ਯ ਦਾਰੁਣਾ ਹਦਿ ਜਾਯਤੇ|
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਗੁਲ੍ਮਸ੍ਤਮਨ੍ਤਾਯ ਕ੍ਰੂਰੋ ਵਿਸ਼ਤਿ ਮਾਨਵਮ੍||੧੩||
View original
शूलाटोपान्त्रकूजाश्च दौर्बल्यं चातिमात्रया|
नखादिषु च वैवर्ण्यं गुल्मेनान्तकरो ग्रहः||१२||
लता कण्टकिनी यस्य दारुणा हृदि जायते|
स्वप्ने गुल्मस्तमन्ताय क्रूरो विशति मानवम्||१३||
ਆਟੋਪਃ ਕੁਕ੍ਸੌ ਸ਼ਬ੍ਦਵਦ੍ਵਾਤਭ੍ਰਮਣਮ੍| ਗਹ੍ਯਤੇ ਅਨੇਨੇਤਿ ਗ੍ਰਹੋ ਲਿਙ੍ਗਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੧੨-੧੩||
Adhikarana 6 (14-15) · Śloka 15
ਕਾਯੇਲ੍ਪਮਪਿ ਸਂਸ੍ਪਸ੍ਟਂ ਸੁਭਸ਼ਂ ਯਸ੍ਯ ਦੀਰ੍ਯਤੇ|
ਕ੍ਸਤਾਨਿ ਚ ਨ ਰੋਹਨ੍ਤਿ ਕੁਸ੍ਠੈਰ੍ਮਤ੍ਯੁਰ੍ਹਿਨਸ੍ਤਿ ਤਮ੍||੧੪||
ਨਗ੍ਨਸ੍ਯਾਜ੍ਯਾਵਸਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਜੁਹ੍ਵਤੋਗ੍ਨਿਮਨਰ੍ਚਿਸਮ੍|
ਪਦ੍ਮਾਨ੍ਯੁਰਸਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਕੁਸ੍ਠੈਰ੍ਮਰਿਸ੍ਯਤਃ||੧੫||
View original
कायेऽल्पमपि संस्पृष्टं सुभृशं यस्य दीर्यते|
क्षतानि च न रोहन्ति कुष्ठैर्मृत्युर्हिनस्ति तम्||१४||
नग्नस्याज्यावसिक्तस्य जुह्वतोऽग्निमनर्चिषम्|
पद्मान्युरसि जायन्ते स्वप्ने कुष्ठैर्मरिष्यतः||१५||
ਸਂਸ੍ਪਸ੍ਟਮਿਤਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਤਣਾਦਿਸਂਸ੍ਪਸ੍ਟਮ੍||੧੪-੧੫||
Adhikarana 7 (16-17) · Śloka 17
ਸ੍ਨਾਤਾਨੁਲਿਪ੍ਤਗਾਤ੍ਰੇਪਿ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗਧ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮਕ੍ਸਿਕਾਃ|
ਸ ਪ੍ਰਮੇਹੇਣ ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤੇਨੈਵ ਹਨ੍ਯਤੇ||੧੬||
ਸ੍ਨੇਹਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਚਣ੍ਡਾਲੈਃ ਸਹ ਯਃ ਪਿਬੇਤ੍|
ਬਧ੍ਯਤੇ ਸ ਪ੍ਰਮੇਹੇਣ ਸ੍ਪਸ਼੍ਯਤੇਨ੍ਤਾਯ ਮਾਨਵਃ||੧੭||
View original
स्नातानुलिप्तगात्रेऽपि यस्मिन् गृध्नन्ति मक्षिकाः|
स प्रमेहेण संस्पर्शं प्राप्य तेनैव हन्यते||१६||
स्नेहं बहुविधं स्वप्ने चण्डालैः सह यः पिबेत्|
बध्यते स प्रमेहेण स्पृश्यतेऽन्ताय मानवः||१७||
ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਨਾਤਾਨੁਲਿਪ੍ਤਗਾਤ੍ਰੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿਰਿਸ੍ਟਂ ਪੁਸ੍ਪਿਤਕੇ “ਅਪਿਸ੍ਨਾਤਾਨੁਲਿਪ੍ਤਸ੍ਯ” (ਇਂ.ਅ.੨) ਇਤ੍ਯਾਦਿਨੋਕ੍ਤਂ, ਤਥਾਪੀਹ ਪ੍ਰਮੇਹੇਣ ਮਰਣੋਪਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਪੁਨਰੁਚ੍ਯਤੇ| ਤਤ੍ਰ ਚ ਯਦਾ ਪ੍ਰਮੇਹਪੂਰ੍ਵਰੂਪਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਏਤਚ੍ਚ ਲਕ੍ਸਣਂ ਭਵਤਿ, ਤਦਾ ਪ੍ਰਮੇਹੇਣ ਮਤ੍ਯੁਃ; ਯਦਾ ਤੁ ਪ੍ਰਮੇਹਪੂਰ੍ਵਰੂਪਾਣਿ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਯੇਨ ਕੇਨਾਪਿ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਮਤ੍ਯੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਃ||੧੬-੧੭||
Adhikarana 8 (18-23) · Śloka 23
ਧ੍ਯਾਨਾਯਾਸੌ ਤਥੋਦ੍ਵੇਗੌ ਮੋਹਸ਼੍ਚਾਸ੍ਥਾਨਸਮ੍ਭਵਃ|
ਅਰਤਿਰ੍ਬਲਹਾਨਿਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਯੁਰੁਨ੍ਮਾਦਪੂਰ੍ਵਕਃ||੧੮||
ਆਹਾਰਦ੍ਵੇਸਿਣਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਲੁਪ੍ਤਚਿਤ੍ਤਮੁਦਰ੍ਦਿਤਮ੍|
ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਧੀਰੋ ਮੁਮੂਰ੍ਸੁਂ ਤਮੁਨ੍ਮਾਦੇਨਾਤਿਪਾਤਿਨਾ||੧੯||
ਕ੍ਰੋਧਨਂ ਤ੍ਰਾਸਬਹੁਲਂ ਸਕਤ੍ਪ੍ਰਹਸਿਤਾਨਨਮ੍|
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਪਿਪਾਸਾਬਹੁਲਂ ਹਨ੍ਤ੍ਯੁਨ੍ਮਾਦਃ ਸ਼ਰੀਰਿਣਮ੍||੨੦||
ਨਤ੍ਯਨ੍ ਰਕ੍ਸੋਗਣੈਃ ਸਾਕਂ ਯਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਮ੍ਭਸਿ ਸੀਦਤਿ |
ਸ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭਸ਼ਮੁਨ੍ਮਾਦਂ ਯਾਤਿ ਲੋਕਮਤਃ ਪਰਮ੍||੨੧||
ਅਸਤ੍ਤਮਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯਃ ਸ਼ਣੋਤ੍ਯਪ੍ਯਸਤਃ ਸ੍ਵਨਾਨ੍|
ਬਹੂਨ੍ ਬਹੁਵਿਧਾਨ੍ ਜਾਗ੍ਰਤ੍ ਸੋਪਸ੍ਮਾਰੇਣ ਬਧ੍ਯਤੇ||੨੨||
ਮਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਯਨ੍ਤਮਾਵਿਧ੍ਯ ਪ੍ਰੇਤੋ ਹਰਤਿ ਯਂ ਨਰਮ੍|
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਹਰਤਿ ਤਂ ਮਤ੍ਯੁਰਪਸ੍ਮਾਰਪੁਰਃਸਰਃ||੨੩||
View original
ध्यानायासौ तथोद्वेगौ मोहश्चास्थानसम्भवः|
अरतिर्बलहानिश्च मृत्युरुन्मादपूर्वकः||१८||
आहारद्वेषिणं पश्यन् लुप्तचित्तमुदर्दितम्|
विद्याद्धीरो मुमूर्षुं तमुन्मादेनातिपातिना||१९||
क्रोधनं त्रासबहुलं सकृत्प्रहसिताननम्|
मूर्च्छापिपासाबहुलं हन्त्युन्मादः शरीरिणम्||२०||
नृत्यन् रक्षोगणैः साकं यः स्वप्नेऽम्भसि सीदति |
स प्राप्य भृशमुन्मादं याति लोकमतः परम्||२१||
असत्तमः पश्यति यः शृणोत्यप्यसतः स्वनान्|
बहून् बहुविधान् जाग्रत् सोऽपस्मारेण बध्यते||२२||
मत्तं नृत्यन्तमाविध्य प्रेतो हरति यं नरम्|
स्वप्ने हरति तं मृत्युरपस्मारपुरःसरः||२३||
ਉਦਰ੍ਦਿਤਮਿਤਿ ਉਦਰ੍ਦਯੁਕ੍ਤਂ; ਯਦ੍ਵਾ, ਉਦਰ੍ਦਿਤਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਵਾਤਾਰ੍ਦਿਤਮ੍| ਆਵਿਧ੍ਯੇਤਿ ਅਧਃਸ਼ਿਰਸਂ ਕਤ੍ਵਾ||੧੮-੨੩||
Adhikarana 9 (24-25) · Śloka 25
ਸ੍ਤਭ੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਹਨੂ ਮਨ੍ਯੇ ਤਥਾਕ੍ਸਿਣੀ|
ਯਸ੍ਯ ਤਂ ਬਹਿਰਾਯਾਮੋ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਹਨ੍ਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍||੨੪||
ਸ਼ਸ੍ਕੁਲੀਰ੍ਵਾਪ੍ਯਪੂਪਾਨ੍ ਵਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਖਾਦਤਿ ਯੋ ਨਰਃ|
ਸ ਚੇਤ੍ਤਾਦਕ੍ ਛਰ੍ਦਯਤਿ ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧੋ ਨ ਜੀਵਤਿ||੨੫||
View original
स्तभ्येते प्रतिबुद्धस्य हनू मन्ये तथाऽक्षिणी|
यस्य तं बहिरायामो गृहीत्वा हन्त्यसंशयम्||२४||
शष्कुलीर्वाऽप्यपूपान् वा स्वप्ने खादति यो नरः|
स चेत्तादृक् छर्दयति प्रतिबुद्धो न जीवति||२५||
ਤਾਦਗਿਤਿ ਅਪੂਪਸ਼ਸ੍ਕੁਲੀਰੂਪਮ੍||੨੪-੨੫||
Adhikarana 10 (26) · Śloka 26
ਏਤਾਨਿ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਾਣਿ ਯਃ ਸਮ੍ਯਗਵਬੁਧ੍ਯਤੇ|
ਸ ਏਸਾਮਨੁਬਨ੍ਧਂ ਚ ਫਲਂ ਚ ਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ||੨੬||
View original
एतानि पूर्वरूपाणि यः सम्यगवबुध्यते|
स एषामनुबन्धं च फलं च ज्ञातुमर्हति||२६||
ਏਸਾਮਨੁਬਨ੍ਧਮਿਤਿ ਏਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਰੂਪੋਤ੍ਤਰਕਾਲਭਾਵਿਨਂ ਵ੍ਯਾਧਿਮ੍| ਫਲਂ ਚੈਸਾਂ ਮਤ੍ਯੁਰੂਪਮ੍||੨੬||
Adhikarana 11 (27-40) · Śloka 40
ਇਮਾਂਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਪਰਾਨ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ ਦਾਰੁਣਾਨੁਪਲਕ੍ਸਯੇਤ੍|
ਵ੍ਯਾਧਿਤਾਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਯ ਮਹਤੇਪਿ ਵਾ||੨੭||
ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗੇ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਵਂਸ਼ਗੁਲ੍ਮਲਤਾਦਯਃ|
ਵਯਾਂਸਿ ਚ ਵਿਲੀਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਮੌਣ੍ਡ੍ਯਮਿਯਾਚ੍ਚ ਯਃ||੨੮||
ਗਧ੍ਰੋਲੂਕਸ਼੍ਵਕਾਕਾਦ੍ਯੈਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਯਃ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯਤੇ|
ਰਕ੍ਸਃਪ੍ਰੇਤਪਿਸ਼ਾਚਸ੍ਤ੍ਰੀਚਣ੍ਡਾਲਦ੍ਰਵਿਡਾਨ੍ਧ੍ਰਕੈਃ ||੨੯||
ਵਂਸ਼ਵੇਤ੍ਰਲਤਾਪਾਸ਼ਤਣਕਣ੍ਟਕਸਙ੍ਕਟੇ|
ਸਂਸਜ੍ਜਤਿ ਹਿ ਯਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਯੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਪ੍ਰਪਤਤ੍ਯਪਿ||੩੦||
ਭੂਮੌ ਪਾਂਸ਼ੂਪਧਾਨਾਯਾਂ ਵਲ੍ਮੀਕੇ ਵਾਥ ਭਸ੍ਮਨਿ|
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਯਤਨੇ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਯਃ ਪ੍ਰਪਤਤ੍ਯਪਿ ||੩੧||
ਕਲੁਸੇਮ੍ਭਸਿ ਪਙ੍ਕੇ ਵਾ ਕੂਪੇ ਵਾ ਤਮਸਾਵਤੇ|
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਮਜ੍ਜਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰੇਣ ਸ੍ਰੋਤਸਾ ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਚ ਯਃ||੩੨||
ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਂ ਤਥਾਭ੍ਯਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਚ੍ਛਰ੍ਦਨਵਿਰੇਚਨੇ|
ਹਿਰਣ੍ਯਲਾਭਃ ਕਲਹਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਬਨ੍ਧਪਰਾਜਯੌ||੩੩||
ਉਪਾਨਦ੍ਯੁਗਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਪਾਤਃ ਪਾਦਚਰ੍ਮਣੋਃ|
ਹਰ੍ਸਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੈਃ ਪਿਤਭਿਸ਼੍ਚਾਵਭਰ੍ਤ੍ਸਨਮ੍||੩੪||
ਦਨ੍ਤਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਨਕ੍ਸਤ੍ਰਦੇਵਤਾਦੀਪਚਕ੍ਸੁਸਾਮ੍ |
ਪਤਨਂ ਵਾ ਵਿਨਾਸ਼ੋ ਵਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਭੇਦੋ ਨਗਸ੍ਯ ਵਾ||੩੫||
ਰਕ੍ਤਪੁਸ੍ਪਂ ਵਨਂ ਭੂਮਿਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਾਲਯਂ ਚਿਤਾਮ੍|
ਗੁਹਾਨ੍ਧਕਾਰਸਮ੍ਬਾਧਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਯਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤ੍ਯਪਿ||੩੬||
ਰਕ੍ਤਮਾਲੀ ਹਸਨ੍ਨੁਚ੍ਚੈਰ੍ਦਿਗ੍ਵਾਸਾ ਦਕ੍ਸਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍|
ਦਾਰੁਣਾਮਟਵੀਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਕਪਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਯਾਤਿ ਵਾ||੩੭||
ਕਾਸਾਯਿਣਾਮਸੌਮ੍ਯਾਨਾਂ ਨਗ੍ਨਾਨਾਂ ਦਣ੍ਡਧਾਰਿਣਾਮ੍|
ਕਸ੍ਣਾਨਾਂ ਰਕ੍ਤਨੇਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਨੇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍||੩੮||
ਕਸ੍ਣਾ ਪਾਪਾ ਨਿਰਾਚਾਰਾ ਦੀਰ੍ਘਕੇਸ਼ਨਖਸ੍ਤਨੀ|
ਵਿਰਾਗਮਾਲ੍ਯਵਸਨਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਕਾਲਨਿਸ਼ਾ ਮਤਾ||੩੯||
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਦਾਰੁਣਾਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾ ਰੋਗੀ ਯੈਰ੍ਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਤਾਮ੍|
ਅਰੋਗਃ ਸਂਸ਼ਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ||੪੦||
View original
इमांश्चाप्यपरान् स्वप्नान् दारुणानुपलक्षयेत्|
व्याधितानां विनाशाय क्लेशाय महतेऽपि वा||२७||
यस्योत्तमाङ्गे जायन्ते वंशगुल्मलतादयः|
वयांसि च विलीयन्ते स्वप्ने मौण्ड्यमियाच्च यः||२८||
गृध्रोलूकश्वकाकाद्यैः स्वप्ने यः परिवार्यते|
रक्षःप्रेतपिशाचस्त्रीचण्डालद्रविडान्ध्रकैः ||२९||
वंशवेत्रलतापाशतृणकण्टकसङ्कटे|
संसज्जति हि यः स्वप्ने यो गच्छन् प्रपतत्यपि||३०||
भूमौ पांशूपधानायां वल्मीके वाऽथ भस्मनि|
श्मशानायतने श्वभ्रे स्वप्ने यः प्रपतत्यपि ||३१||
कलुषेऽम्भसि पङ्के वा कूपे वा तमसाऽऽवृते|
स्वप्ने मज्जति शीघ्रेण स्रोतसा ह्रियते च यः||३२||
स्नेहपानं तथाऽभ्यङ्गः प्रच्छर्दनविरेचने|
हिरण्यलाभः कलहः स्वप्ने बन्धपराजयौ||३३||
उपानद्युगनाशश्च प्रपातः पादचर्मणोः|
हर्षः स्वप्ने प्रकुपितैः पितृभिश्चावभर्त्सनम्||३४||
दन्तचन्द्रार्कनक्षत्रदेवतादीपचक्षुषाम् |
पतनं वा विनाशो वा स्वप्ने भेदो नगस्य वा||३५||
रक्तपुष्पं वनं भूमिं पापकर्मालयं चिताम्|
गुहान्धकारसम्बाधं स्वप्ने यः प्रविशत्यपि||३६||
रक्तमाली हसन्नुच्चैर्दिग्वासा दक्षिणां दिशम्|
दारुणामटवीं स्वप्ने कपियुक्तेन याति वा||३७||
काषायिणामसौम्यानां नग्नानां दण्डधारिणाम्|
कृष्णानां रक्तनेत्राणां स्वप्ने नेच्छन्ति दर्शनम्||३८||
कृष्णा पापा निराचारा दीर्घकेशनखस्तनी|
विरागमाल्यवसना स्वप्ने कालनिशा मता||३९||
इत्येते दारुणाः स्वप्ना रोगी यैर्याति पञ्चताम्|
अरोगः संशयं गत्वा कश्चिदेव प्रमुच्यते||४०||
ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਯ ਮਹਤੇਪਿ ਵੇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਰੋਗਿਣਾਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਯ ਮਹਤ ਇਤਿ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ, ਰੋਗਿਣਾਂ ਤੁ ਮਰਣਾਯੈਵ; ਯਤ ਉਤ੍ਤਰਤ੍ਰੋਪਸਂਹਾਰੇ ‘ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਦਾਰੁਣਾਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਃ’ ਇਤ੍ਯਾਦੌ ਯਥੋਕ੍ਤਮੇਵ ਵਿਭਾਗਂ ਕਰਿਸ੍ਯਤਿ| ਵਯਾਂਸੀਤਿ ਪਕ੍ਸਿਣਃ| ਗਧ੍ਰਾਦਿਕਾਕਾਨ੍ਤੈਃ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯਤ ਇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਸਂਸਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਭਵਤਿ| ਕਿਂਵਾ, ‘ਪ੍ਰਮੁਹ੍ਯਤਿ’ ਇਤਿ ਪਾਠਃ; ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਮੁਹ੍ਯਤੀਤਿ ਵਂਸ਼ਾਦਿਸਙ੍ਕਟੇ ਲਗ੍ਨਃ ਸਨ੍ਨ ਨਿਰ੍ਗਮਮਾਰ੍ਗਮਾਸਾਦਯਤਿ| ਪ੍ਰਪਤਤ੍ਯਪੀਤਿ ਭੂਮਾਵਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਪਾਂਸ਼ੂਪਧਾਨਾਯਾਮਿਤਿ ਧੂਲਿਸਂਯੁਕ੍ਤਾਯਾਮ੍| ਕਿਂਵਾ, ਭੂਮਾਵਿਤ੍ਯਾਦਿ ਪ੍ਰਪਤਤੀਤ੍ਯਨੇਨ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਉਪਾਨਤ੍ ਪਾਦਤ੍ਰਾਣਮ੍| ਰਕ੍ਤਪੁਸ੍ਪਮਿਤਿ ਵਨਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍| ਗੁਹਾਨ੍ਧਕਾਰਸਮ੍ਬਾਧਮਿਤਿ ਗੁਹਾਨ੍ਧਕਾਰਰੂਪਂ ਕਸ੍ਟਕਾਰਕਮ੍| ਦਿਗ੍ਵਾਸਾ ਨਗ੍ਨਃ ਸਨ੍| ਕਪਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ‘ਯਾਨੇਨ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤ ਇਤਿ ਅਰੋਗਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਨੈਤਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨਾਂ ਰਿਸ੍ਟਤ੍ਵਂ; ਤੇਨ, ਅਰੋਗੇਸ੍ਵੇਤੇਸਾਂ ਮਰਣਵ੍ਯਭਿਚਾਰੇਣ ਨੈਕਾਨ੍ਤਤ੍ਵੇਨ ਰਿਸ੍ਟਤ੍ਵਮਿਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ||੨੭-੪੦||
Adhikarana 12 (41-42) · Śloka 42
ਮਨੋਵਹਾਨਾਂ ਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਾਦ੍ਦੋਸੈਰਤਿਬਲੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ|
ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਦਾਰੁਣਾਨ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ ਕਾਲੇ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਦਾਰੁਣੇ||੪੧||
ਨਾਤਿਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਃ ਪੁਰੁਸਃ ਸਫਲਾਨਫਲਾਂਸ੍ਤਥਾ|
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸ਼ੇਨ ਮਨਸਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਨੇਕਧਾ||੪੨||
View original
मनोवहानां पूर्णत्वाद्दोषैरतिबलैस्त्रिभिः|
स्रोतसां दारुणान् स्वप्नान् काले पश्यति दारुणे||४१||
नातिप्रसुप्तः पुरुषः सफलानफलांस्तथा|
इन्द्रियेशेन मनसा स्वप्नान् पश्यत्यनेकधा||४२||
ਯਥੈਤਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਭਵਤਿ ਤਦਾਹ- ਮਨੋਵਹਾਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਨੋਵਹਾਨਿ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਯਦ੍ਯਪਿ ਪਥਙ੍ਨੋਕ੍ਤਾਨਿ, ਤਥਾਪਿ ਮਨਸਃ “ਕੇਵਲਂ ਚੇਤਨਾਵਚ੍ਛਰੀਰਮਯਨਭੂਤਂ” (ਵਿ.ਅ.੫) ਇਤ੍ਯਭਿਧਾਨਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਸ਼ਰੀਰਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਤੁ ਹਦਯਾਸ਼੍ਰਿਤਤ੍ਵਾਨ੍ਮਨਸਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਦਸ਼ ਧਮਨ੍ਯੋ ਮਨੋਵਹਾ ਅਭਿਧੀਯਨ੍ਤੇ| ਤ੍ਰਿਭਿਰਿਤਿ ਤ੍ਰਿਭਿਰਪੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਤੇਨ, ਪਥਗਪਿ ਦੋਸੈਃ ਪੂਰਣਂ ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਨਾਤਿਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤ ਇਤਿ ਨਾਤਿਨਿਦ੍ਰਾਭਿਭੂਤ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸ਼ੇਨੇਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਰੇਰਕੇਣ||੪੧-੪੨||
Adhikarana 13 (43) · Śloka 43
ਦਸ੍ਟਂ ਸ਼੍ਰੁਤਾਨੁਭੂਤਂ ਚ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਤਥਾ|
ਭਾਵਿਕਂ ਦੋਸਜਂ ਚੈਵ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਸਪ੍ਤਵਿਧਂ ਵਿਦੁਃ||੪੩||
View original
दृष्टं श्रुतानुभूतं च प्रार्थितं कल्पितं तथा|
भाविकं दोषजं चैव स्वप्नं सप्तविधं विदुः||४३||
ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨਾਂ ਫਲਵਤ੍ਤ੍ਵਮਫਲਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚੋਕ੍ਤਂ, ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪ੍ਰਕਾਰਾਨਾਹ- ਦਸ੍ਟਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਦਸ੍ਟਮਿਤਿ ਚਕ੍ਸੁਸਾ| ਅਨੁਭੂਤਂ ਤੁ ਸ਼ੇਸੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਜ੍ਞਾਤਮ੍| ਕਲ੍ਪਿਤਮਿਤਿ ਮਨਸਾ ਭਾਵਿਤਮ੍| ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਯਾਞ੍ਚਾਵਿਸਯੀਕਤਮ੍| ਭਾਵਿਕਮਿਤਿ ਭਾਵਿਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲਸੂਚਕਮ੍| ਦੋਸਜਮਿਤਿ ਉਲ੍ਬਣਵਾਤਾਦਿਦੋਸਜਨ੍ਯਮ੍||੪੩||
Adhikarana 14 (44-47) · Śloka 47
ਤਤ੍ਰ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਪੂਰ੍ਵਮਫਲਂ ਭਿਸਗਾਦਿਸ਼ੇਤ੍|
ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਮਤਿਹ੍ਰਸ੍ਵਮਤਿਦੀਰ੍ਘਂ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍||੪੪||
ਦਸ੍ਟਃ ਪ੍ਰਥਮਰਾਤ੍ਰੇ ਯਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਃ ਸੋਲ੍ਪਫਲੋ ਭਵੇਤ੍|
ਨ ਸ੍ਵਪੇਦ੍ਯਂ ਪੁਨਰ੍ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਸਦ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਫਲਃ||੪੫||
ਅਕਲ੍ਯਾਣਮਪਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਯਃ ਪੁਨਃ|
ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਸੌਮ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਾਕਾਰਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾਚ੍ਛੁਭਂ ਫਲਮ੍||੪੬||
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਃ- ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਾਣ੍ਯਥ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ ਯ ਇਮਾਨ੍ ਵੇਤ੍ਤਿ ਦਾਰੁਣਾਨ੍|
ਨ ਸ ਮੋਹਾਦਸਾਧ੍ਯੇਸੁ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਾਰਭਤੇ ਭਿਸਕ੍||੪੭||
View original
तत्र पञ्चविधं पूर्वमफलं भिषगादिशेत्|
दिवास्वप्नमतिह्रस्वमतिदीर्घं च बुद्धिमान्||४४||
दृष्टः प्रथमरात्रे यः स्वप्नः सोऽल्पफलो भवेत्|
न स्वपेद्यं पुनर्दृष्ट्वा स सद्यः स्यान्महाफलः||४५||
अकल्याणमपि स्वप्नं दृष्ट्वा तत्रैव यः पुनः|
पश्येत् सौम्यं शुभाकारं तस्य विद्याच्छुभं फलम्||४६||
तत्र श्लोकः- पूर्वरूपाण्यथ स्वप्नान् य इमान् वेत्ति दारुणान्|
न स मोहादसाध्येषु कर्माण्यारभते भिषक्||४७||
ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਸ੍ਟਾਦਿਕਲ੍ਪਿਤਾਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਸ੍ਵਪ੍ਨਮਫਲਮ੍| ਅਫਲਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਤਰਮਾਹ- ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਦਿਵਾਦਸ੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ, ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰਿਦਸ੍ਟਮਪਿ ਅਤਿਦੀਰ੍ਘਮਤਿਹ੍ਰਸ੍ਵਂ ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਫਲਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍, ਫਲਸ਼ੂਨ੍ਯਤ੍ਵਾਦਿਤਿ| ਪਾਰਿਸ਼ੇਸ੍ਯਾਦ੍ਭਾਵਿਕਂ ਦੋਸਜਨ੍ਯਂ ਚ ਸਫਲਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਭਾਵਿਕਂ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਰੂਪਤਯਾ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲਪ੍ਰਦਂ, ਯਤ੍ਤੁ ਦੋਸਜਨ੍ਯਂ ਤਦ੍ਦੋਸਪ੍ਰਕੋਪਜਨ੍ਯਵ੍ਯਾਧਿਰੂਪਫਲਸੂਚਕਤਯਾ ਸਫਲਮ੍| ਅਤ੍ਰ ਚਾਧ੍ਯਾਯੇ ਯੇਸਾਮੇਵ ਸ੍ਵਪ੍ਨਰੂਪਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਰਿਸ੍ਟਸਮ੍ਭਵਸ੍ਤ ਏਵੋਕ੍ਤਾਃ; ਤੇਨ ਗ੍ਰਹਣ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਕਿਮਿਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਰਿਸ੍ਟਾਨਿ, ਨੋਕ੍ਤਾਨੀਤਿ ਨ ਵਾਚ੍ਯਂ; ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਰਿਸ੍ਟਾਸਮ੍ਭਵਾਦੇਵਾਨਭਿਧਾਨਂ ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ‘ਦਸ੍ਟਃ ਪ੍ਰਥਮਯਾਮੇ ਯਃ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿਗ੍ਰਨ੍ਥਂ ਕੇਚਿਦਤ੍ਰ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਸ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਰ੍ਥ ਏਵ||੪੪-੪੭||
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ਇਤ੍ਯਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਕਤੇ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚਰਕਪ੍ਰਤਿਸਂਸ੍ਕਤੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਥਾਨੇ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪੀਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੫||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थाने पूर्वरूपीयमिन्द्रियं नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਚਕ੍ਰਪਾਣਿਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਦੀਪਿਕਾਯਾਂ ਚਰਕਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯਟੀਕਾਯਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਥਾਨੇ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪੀਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੫||