Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതശ്ചതുരങ്ഗുലകല്പം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧|| ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
अथातश्चतुरङ्गुलकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ശ്യാമാത്രിവൃത്കല്പാനന്തരം മൃദുവിരേചനത്വസാമാന്യാച്ചതുരങ്ഗുലകല്പോऽഭിധീയതേ||൧-൨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ആരഗ്വധോ രാജവൃക്ഷഃ ശമ്പാകശ്ചതുരങ്ഗുലഃ| പ്രഗ്രഹഃ കൃതമാലശ്ച കര്ണികാരോऽവഘാതകഃ||൩||
आरग्वधो राजवृक्षः शम्पाकश्चतुरङ्गुलः| प्रग्रहः कृतमालश्च कर्णिकारोऽवघातकः||३||
🔊 Audio coming soon
വ്യവഹാരാര്ഥം പര്യായാനാഹ- ആരഗ്വധ ഇത്യാദി||൩||
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ജ്വരഹൃദ്രോഗവാതാസൃഗുദാവര്താദിരോഗിഷു| രാജവൃക്ഷോऽധികം പഥ്യോ മൃദുര്മധുരശീതലഃ||൪|| ബാലേ വൃദ്ധേ ക്ഷതേ ക്ഷീണേ സുകുമാരേ ച മാനവേ| യോജ്യോ മൃദ്വനപായിത്വാദ്വിശേഷാച്ചതുരങ്ഗുലഃ||൫||
ज्वरहृद्रोगवातासृगुदावर्तादिरोगिषु| राजवृक्षोऽधिकं पथ्यो मृदुर्मधुरशीतलः||४|| बाले वृद्धे क्षते क्षीणे सुकुमारे च मानवे| योज्यो मृद्वनपायित्वाद्विशेषाच्चतुरङ्गुलः||५||
🔊 Audio coming soon
അധികം പഥ്യ ഇതി ജ്വരാദിഷു വിശേഷേണ വിരേചനപ്രയോഗേ ഹിതഃ||൪-൫||
Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 7
ഫലകാലേ ഫലം തസ്യ ഗ്രാഹ്യം പരിണതം ച യത്| തേഷം ഗുണവതാം ഭാരം സികതാസു നിധാപയേത്||൬|| സപ്തരാത്രാത് സമുദ്ധൃത്യ ശോഷയേദാതപേ ഭിഷക്| തതോ മജ്ജാനമുദ്ധൃത്യ ശുചൌ ഭാണ്ഡേ നിധാപയേത്||൭||
फलकाले फलं तस्य ग्राह्यं परिणतं च यत्| तेषं गुणवतां भारं सिकतासु निधापयेत्||६|| सप्तरात्रात् समुद्धृत्य शोषयेदातपे भिषक्| ततो मज्जानमुद्धृत्य शुचौ भाण्डे निधापयेत्||७||
🔊 Audio coming soon
ഫലകാലേ ഇതി ഉചിതഫലകാലേ| തേഷാമിതി ഫലാനാമ്| ഭാരമിതി ഭൂരിദ്രവ്യോപലക്ഷണമ്| മജ്ജാനമിതി ഫലമജ്ജാനമ്||൬-൭||
Adhikarana 5 (8) · Śloka 9
ദ്രാക്ഷാരസയുതം ദദ്യാദ്ദാഹോദാവര്തപീഡിതേ| ചതുര്വര്ഷമുഖേ ബാലേ യാവദ്ദ്വാദശവാര്ഷികേ||൮|| ചതുരങ്ഗുലമജ്ജ്ഞസ്തു പ്രസൃതം വാऽഥവാऽഞ്ജലിമ്|൯|
द्राक्षारसयुतं दद्याद्दाहोदावर्तपीडिते| चतुर्वर्षमुखे बाले यावद्द्वादशवार्षिके||८|| चतुरङ्गुलमज्ज्ञस्तु प्रसृतं वाऽथवाऽञ्जलिम्|९|
🔊 Audio coming soon
ദ്രാക്ഷേത്യാദിഃ പ്രഥമോ യോഗഃ| ചതുര്വര്ഷമുഖേ ബാലേ യാവദ്ദ്വാദശവാര്ഷികേ ഇത്യനേനാസ്യ പ്രയോഗസ്യ ചതുര്വര്ഷാദര്വാഗൂര്ധ്വം ച ദ്വാദശവര്ഷാദവശ്യതയാ യൌഗികത്വം നിഷേധയതി||൮||-
Adhikarana 6 (9-10) · Śloka 10
സുരാമണ്ഡേന സംയുക്തമഥവാ കോലസീധുനാ||൯|| ദധിമണ്ഡേന വാ യുക്തം രസേനാമലകസ്യ വാ| കൃത്വാ ശീതകഷായം തം പിബേത് സൌവീരകേണ വാ||൧൦||
सुरामण्डेन संयुक्तमथवा कोलसीधुना||९|| दधिमण्डेन वा युक्तं रसेनामलकस्य वा| कृत्वा शीतकषायं तं पिबेत् सौवीरकेण वा||१०||
🔊 Audio coming soon
സുരാമണ്ഡേനേതി ദ്വിതീയഃ| അഥവാ കോലസീധുനേതി തൃതീയഃ| കോലകൃതഃ സീധുഃ കോലസീധുഃ| സൌവീരകേണ വേത്യന്തേന യോഗത്രയമപരം വ്യക്തമ്||൯-൧൦||
Adhikarana 7 (11) · Śloka 11
ത്രിവൃതോ വാ കഷായേണ മജ്ജ്ഞഃ കല്കം തഥാ പിബേത്| തഥാ ബില്വകഷായേണ ലവണക്ഷൌദ്രസംയുതമ്||൧൧||
त्रिवृतो वा कषायेण मज्ज्ञः कल्कं तथा पिबेत्| तथा बिल्वकषायेण लवणक्षौद्रसंयुतम्||११||
🔊 Audio coming soon
ത്രിവൃതോ വാ കഷായേണ മജ്ജ്ഞഃ കല്കം തഥാ പിബേദിതി സപ്തമഃ| തഥേത്യാദിനാऽഷ്ടമഃ| ഏതത്കല്കകഷായയോര്ദ്വയം ജതൂകര്ണേऽപ്യുക്തമേവ- ‘ത്രിവൃദ്ബില്വകഷായാഭ്യാം സക്ഷൌദ്രലവണൌ ദ്വൌ’ ഇതി| തേനാത്ര പാഠാന്തരം ന പ്രമാണമ്| സങ്ഗ്രഹേ ച കരിഷ്യതി- ‘കഷായേ ച ത്രിവൃതോ ബില്വകസ്യ ച’ ഇതി||൧൧||
Adhikarana 8 (12) · Śloka 12
കഷായേണാഥവാ തസ്യ ത്രിവൃച്ചൂര്ണം ഗുഡാന്വിതമ്| സാധയിത്വാ ശനൈര്ലേഹം ലേഹയേന്മാത്രയാ നരമ്||൧൨||
कषायेणाथवा तस्य त्रिवृच्चूर्णं गुडान्वितम्| साधयित्वा शनैर्लेहं लेहयेन्मात्रया नरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
കഷായേണേത്യാദികോ ലേഹോ നവമഃ||൧൨||
Adhikarana 9 (13) · Śloka 13
ചതുരങ്ഗുലസിദ്ധാദ്വാ ക്ഷീരാദ്യദുദിയാദ്ഘൃതമ്| മജ്ജ്ഞഃ കല്കേന ധാത്രീണാം രസേ തത്സാധിതം പിബേത്||൧൩||
चतुरङ्गुलसिद्धाद्वा क्षीराद्यदुदियाद्घृतम्| मज्ज्ञः कल्केन धात्रीणां रसे तत्साधितं पिबेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
ചതുരങ്ഗുലേത്യാദിനാ പ്രഥമം ഘൃതമ്| മജ്ജ്ഞ ഇതി ചതുരങ്ഗുലമജ്ജ്ഞഃ||൧൩||
Adhikarana 10 (14) · Śloka 14
തദേവ ദശമൂലസ്യ കുലത്ഥാനാം യവസ്യ ച| കഷായേ സാധിതം സര്പിഃ കല്കൈഃ ശ്യാമാദിഭിഃ പിബേത്||൧൪||
तदेव दशमूलस्य कुलत्थानां यवस्य च| कषाये साधितं सर्पिः कल्कैः श्यामादिभिः पिबेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
തദേവേത്യാദിനാ ച ദ്വിതീയം ഘൃതമ്| ശ്യാമാദിഭിരിതി മദനകല്പപഠിതൈര്നവഭിഃ ‘ശ്യാമാത്രിവൃദ്ദന്തീ ... ’ (ക.അ.൧) ഇത്യാദിഭിഃ||൧൪||
Adhikarana 11 (15) · Śloka 15
ദന്തീക്വാഥേऽഞ്ജലിം മജ്ജ്ഞാഃ ശമ്പാകസ്യ ഗുഡസ്യ ച| ദത്ത്വാ മാസാര്ധമാസസ്ഥമരിഷ്ടം പായയേത ച||൧൫||
दन्तीक्वाथेऽञ्जलिं मज्ज्ञाः शम्पाकस्य गुडस्य च| दत्त्वा मासार्धमासस्थमरिष्टं पाययेत च||१५||
🔊 Audio coming soon
ദന്തീത്യാദിനാऽരിഷ്ടയോഗമാഹ| ഗുഡസ്യ ചാഞ്ജലിമിതി സമ്ബന്ധഃ| മാസാര്ധമാസസ്ഥമിതി സാര്ധമാസസ്ഥമ്||൧൫||
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
യസ്യ യത് പാനമന്നം ച ഹൃദ്യം സ്വാദ്വഥ വാ കടു| ലവണം വാ ഭവേത്തേന യുക്തം ദദ്യാദ്വിരേചനമ്||൧൬||
यस्य यत् पानमन्नं च हृद्यं स्वाद्वथ वा कटु| लवणं वा भवेत्तेन युक्तं दद्याद्विरेचनम्||१६||
🔊 Audio coming soon
യസ്യ യദിത്യാദിനാऽനുക്തമപരാപരസാധനം വിധത്തേ| ഹൃദ്യേന ഹി വിരേചനയോഗസ്യ പ്രിയതാ സ്യാത്| പാനമന്നം ചേതി ഹൃദ്യമിത്യാദിഭിഃ പ്രത്യേകം സമ്ബധ്യതേ||൧൬||
Adhikarana 13 (17-18) · Śloka 18
തത്ര ശ്ലോകാഃ ദ്രാക്ഷാരസേ സുരാസീധ്വോര്ദധ്നി ചാമലകീരസേ| സൌവീരകേ കഷായേ ച ത്രിവൃതോ ബില്വകസ്യ ച||൧൭|| ലേഹേऽരിഷ്ടേ ഘൃതേ ദ്വേ ച യോഗാ ദ്വാദശ കീര്തിതാഃ| ചതുരങ്ഗുലകല്പേऽസ്മിന് സുകുമാരാഃ സുഖോദയാഃ||൧൮||
तत्र श्लोकाः द्राक्षारसे सुरासीध्वोर्दध्नि चामलकीरसे| सौवीरके कषाये च त्रिवृतो बिल्वकस्य च||१७|| लेहेऽरिष्टे घृते द्वे च योगा द्वादश कीर्तिताः| चतुरङ्गुलकल्पेऽस्मिन् सुकुमाराः सुखोदयाः||१८||
🔊 Audio coming soon
ദ്രാക്ഷേത്യാദിസങ്ഗ്രഹോ വ്യക്തഃ||൧൭-൧൮||
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേऽപ്രാപ്തേ ദൃഢബലസമ്പൂരിതേ കല്പസ്ഥാനേ ചതുരങ്ഗുലകല്പോ നാമാഷ്ടമോऽധ്യായഃ||൮||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने चतुरङ्गुलकल्पो नामाष्टमोऽध्यायः||८||
🔊 Audio coming soon
ഇതി ശ്രീചക്രപാണിദത്തവിരചിതായാമായുര്വേദദീപികായാം ചരകതാത്പര്യടീകായാം കല്പസ്ഥാനേ ചതുരങ്ഗുലകല്പോ നാമാഷ്ടമോऽധ്യായഃ||൮||