Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

3. ikṣvākukalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 3

ಅಥಾತ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨|| ಸಿದ್ಧಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯಥೇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪಂ ಯೇಷಾಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ|೩|

View original

अथात इक्ष्वाकुकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२|| सिद्धं वक्ष्याम्यथेक्ष्वाकुकल्पं येषां प्रशस्यते|३|

🔊 Audio coming soon

ಉಕ್ತಾಧ್ಯಾಯಸಮ್ಬನ್ಧಾದಿಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪೋಽಭಿಧೀಯತೇ| ಯೇಷಾಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪಸ್ತಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮೀತಿ ಯೋಜ್ಯಮ್||೧-೨||-

Adhikarana 2 (3) · Śloka 4

ಲಮ್ಬಾಽಥ ಕಟುಕಾಲಾಬೂಸ್ತುಮ್ಬೀ ಪಿಣ್ಡಫಲಾ ತಥಾ||೩|| ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಃ ಫಲಿನೀ ಚೈವ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ತಸ್ಯ ಕಲ್ಪನಾ|೪|

View original

लम्बाऽथ कटुकालाबूस्तुम्बी पिण्डफला तथा||३|| इक्ष्वाकुः फलिनी चैव प्रोच्यते तस्य कल्पना|४|

🔊 Audio coming soon

ಲಮ್ಬೇತ್ಯಾದಿ ಪರ್ಯಾಯಕಥನಮ್||೩||-

Adhikarana 3 (4) · Śloka 5

ಕಾಸಶ್ವಾಸವಿಷಚ್ಛರ್ದಿಜ್ವರಾರ್ತೇ ಕಫಕರ್ಷಿತೇ||೪|| ಪ್ರತಾಮ್ಯತಿ ನರೇ ಚೈವ ವಮನಾರ್ಥಂ ತದಿಷ್ಯತೇ|೫|

View original

कासश्वासविषच्छर्दिज्वरार्ते कफकर्षिते||४|| प्रताम्यति नरे चैव वमनार्थं तदिष्यते|५|

🔊 Audio coming soon

ತದಿಷ್ಯತೇ ಇತಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪನಮಿಷ್ಯತೇ||೪||-

Adhikarana 4 (5-10) · Śloka 11

ಅಪುಷ್ಪಸ್ಯ ಪ್ರವಾಲಾನಾಂ ಮುಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಾದೇಶಸಮ್ಮಿತಮ್||೫|| ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥೇ ಶೃತಂ ದದ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ತೋದ್ರಿಕ್ತೇ ಕಫಜ್ವರೇ| ಪುಷ್ಪಾದಿಷು ಚ ಚತ್ವಾರಃ ಕ್ಷೀರೇ ಜೀಮೂತಕೇ ಯಥಾ||೬|| ಯೋಗಾ ಹರಿತಪಾಣ್ಡೂನಾಂ ಸುರಾಮಣ್ಡೇನ ಪಞ್ಚಮಃ| ಫಲಸ್ವರಸಭಾಗಂ ಚ ತ್ರಿಗುಣಕ್ಷೀರಸಾಧಿತಮ್||೭|| ಉರಃಸ್ಥಿತೇ ಕಫೇ ದದ್ಯಾತ್ ಸ್ವರಭೇದೇ ಚ ಪೀನಸೇ| ಜೀರ್ಣೇ ಮಧ್ಯೋದ್ಧೃತೇ ಕ್ಷೀರಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇತ್ತದ್ಯದಾ ದಧಿ||೮|| ಜಾತಂ ಸ್ಯಾತ್ ಸಕಫೇ ಕಾಸೇ ಶ್ವಾಸೇ ವಮ್ಯಾಂ ಚ ತತ್ ಪಿಬೇತ್| ಅಜಾಕ್ಷೀರೇಣ ಬೀಜಾನಿ ಭಾವಯೇತ್ ಪಾಯಯೇತ್ ಚ||೯|| ವಿಷಗುಲ್ಮೋದರಗ್ರನ್ಥಿಗಣ್ಡೇಷು ಶ್ಲೀಪದೇಷು ಚ| ಮಸ್ತುನಾ ವಾ ಫಲಾನ್ಮಧ್ಯಂ ಪಾಣ್ಡುಕುಷ್ಠವಿಷಾರ್ದಿತಃ||೧೦|| ತೇನ ತಕ್ರಂ ವಿಪಕ್ವಂ ವಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಲವಣಂ ಪಿಬೇತ್|೧೧|

View original

अपुष्पस्य प्रवालानां मुष्टिं प्रादेशसम्मितम्||५|| क्षीरप्रस्थे शृतं दद्यात् पित्तोद्रिक्ते कफज्वरे| पुष्पादिषु च चत्वारः क्षीरे जीमूतके यथा||६|| योगा हरितपाण्डूनां सुरामण्डेन पञ्चमः| फलस्वरसभागं च त्रिगुणक्षीरसाधितम्||७|| उरःस्थिते कफे दद्यात् स्वरभेदे च पीनसे| जीर्णे मध्योद्धृते क्षीरं प्रक्षिपेत्तद्यदा दधि||८|| जातं स्यात् सकफे कासे श्वासे वम्यां च तत् पिबेत्| अजाक्षीरेण बीजानि भावयेत् पाययेत् च||९|| विषगुल्मोदरग्रन्थिगण्डेषु श्लीपदेषु च| मस्तुना वा फलान्मध्यं पाण्डुकुष्ठविषार्दितः||१०|| तेन तक्रं विपक्वं वा सक्षौद्रलवणं पिबेत्|११|

🔊 Audio coming soon

ಅಪುಷ್ಪಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿನಾ ಏಕಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗಃ| ಅಪುಷ್ಪಸ್ಯೇತಿ ಅನುತ್ಪನ್ನಪುಷ್ಪಸ್ಯ| ಮುಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಾದೇಶಸಮ್ಮಿತಮಿತಿ ಪ್ರದೇಶಿನ್ಯಾ ಮೂಲಪರ್ಯನ್ತಕೃತಮುಷ್ಟಿಪರಿಮಾಣಮ್; ಏವಂ ಚ ನಾತ್ರ ಮುಷ್ಟಿಶಬ್ದಃ ಪಲವಚನಃ| ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥೇ ಶೃತಮಿತಿ ವಚನಾತ್ ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥೇ ಯಥೋಕ್ತಮಾನಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುಮಾವಾಪ್ಯ ಚತುರ್ಗುಣಂ ಪಾನೀಯಂ ದತ್ತ್ವಾ ಕ್ಷೀರಂ ಸಾಧನೀಯಮ್| ಪುಷ್ಪಾದಿಷ್ವಿತ್ಯಾದಿನಾ ಚತುರಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗಾನಾಹ| ಜೀಮೂತಕೇ ಯಥಾ “ಪಯಃ ಪುಷ್ಪೇಽಸ್ಯ ನಿರ್ವೃತ್ತೇ ಫಲೇ ಪೇಯಾ ಪಯಸ್ಕೃತಾ| ರೋಮಶೇ ಕ್ಷೀರಸನ್ತಾನಂ ದಧ್ಯುತ್ತರಮರೋಮಶೇ” (ಕ.ಅ.೨) ಇತ್ಯನೇನೋಕ್ತಂ, ತಥೇಹಾಪಿ ಯೋಗಚತುಷ್ಟಯಂ ಕರಣೀಯಮ್| ಹರಿತೇತ್ಯಾದಿನಾ ಸುರಾಯೋಗಮಾಹ| ಹರಿತಪಾಣ್ಡೂನಾಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಾನಾಂ ಸುರಾಮಣ್ಡೇ ಜೀಮೂತಕವದ್ಯೋಗಃ ಕರ್ತವ್ಯಃ; ಜೀಮೂತಕವಿಧಾನಾತಿದೇಶೇನ “ಆಸುತ್ಯ ಚ ಸುರಾಮಣ್ಡೇ ಮುದಿತ್ವಾ ಪ್ರಸ್ರುತಂ ಪಿಬೇತ್” (ಕ.ಅ.೨) ಇತಿ ಗ್ರನ್ಥೋಕ್ತವಿಧಾನಮಿಹಾಪಿ ಭವತಿ| ಫಲಸ್ವರಸೇತ್ಯಾದಿನಾ ಷಷ್ಠಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗೋಽಭಿಧೀಯತೇ| ತ್ರಿಗುಣಕ್ಷೀರಸಾಧಿತಮಿತಿ ತ್ರಿಗುಣೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ಸಾಧಿತಂ; ತಚ್ಚ ಚತುರ್ಗುಣೇನ ತೋಯೇನ ಸಾಧನೀಯಮ್| ಫಲಶಬ್ದೇನಾತ್ರೇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಮುಚ್ಯತೇ| ಜೀರ್ಣೇ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಸಪ್ತಮಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗಃ| ಮಧ್ಯೋದ್ಧೃತೇ ಇತಿ ಉದ್ಧೃತಮಧ್ಯೇ| ಅಜಾಕ್ಷೀರೇಣೇತ್ಯಾದಿನಾಽಷ್ಟಮಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗಃ| ತೇನ ತಕ್ರಮಿತ್ಯಾದಿನಾ ತಕ್ರಯೋಗಃ| ತೇನೇತಿ ತುಮ್ಬೀಫಲಮಧ್ಯೇನ||೫-೧೦||-

Adhikarana 5 (11) · Śloka 12

ತುಮ್ಬ್ಯಾ ಫಲರಸೈಃ ಶುಷ್ಕೈಃ ಸಪುಷ್ಪೈರವಚೂರ್ಣಿತಮ್||೧೧|| ಛರ್ದಯೇನ್ಮಾಲ್ಯಮಾಘ್ರಾಯ ಗನ್ಧಸಮ್ಪತ್ಸುಖೋಚಿತಃ|೧೨|

View original

तुम्ब्या फलरसैः शुष्कैः सपुष्पैरवचूर्णितम्||११|| छर्दयेन्माल्यमाघ्राय गन्धसम्पत्सुखोचितः|१२|

🔊 Audio coming soon

ತುಮ್ಬ್ಯಾ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಘ್ರೇಯಯೋಗಮಾಹ| ಗನ್ಧಸಮ್ಪತ್ಸುಖೋಚಿತ ಇತಿ ಗನ್ಧಸಮ್ಪತ್ ಸುಗನ್ಧವತ್ತ್ವಂ, ತಯಾ ಗನ್ಧಸಮ್ಪದಾ ಸುಖಮುಚಿತಮಭ್ಯಸ್ತಂ ಯೇನ ಸಃ; ಅವಚೂರ್ಣಿತೇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲರಸಪುಷ್ಪಂ ಮಾಲ್ಯಮಾಘ್ರಾಯೈವ ವಮತ್ಯನಭ್ಯಸ್ತದುರ್ಗನ್ಧ ಇತಿ ಭಾವಃ||೧೧||-

Adhikarana 6 (12) · Śloka 13

ಭಕ್ಷಯೇತ್ ಫಲಮಧ್ಯಂ ವಾ ಗುಡೇನ ಪಲಲೇನ ಚ||೧೨|| ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲತೈಲಂ ವಾ ಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಪೂರ್ವವದ್ಘೃತಮ್|೧೩|

View original

भक्षयेत् फलमध्यं वा गुडेन पललेन च||१२|| इक्ष्वाकुफलतैलं वा सिद्धं वा पूर्ववद्घृतम्|१३|

🔊 Audio coming soon

ಭಕ್ಷಯೇದಿತ್ಯಾದಿನಾ ವಮನಯೋಗಮೇಕಮಾಹ| ಫಲಮಧ್ಯಮ್ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಮಧ್ಯಮ್| ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಕಲ್ಕಸಾಧಿತಂ ತೈಲಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲತೈಲಮ್; ಅಯಮೇಕ ಏವ ತೈಲಯೋಗಃ| ಪೂರ್ವವದಿತಿ ಜೀಮೂತಕವತ್, ತೇನ “ತಥಾ ಜೀಮೂತಕಕ್ಷೀರಾತ್” (ಕ.ಅ.೨) ಇತ್ಯಾದಿನೋಕ್ತವಿಧಾನೇನ ಜೀಮೂತಕಸ್ಥಾನೇ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಂ ದತ್ತ್ವೇಹ ಘೃತಂ ಸಾಧನೀಯಮ್||೧೨||-

Adhikarana 7 (13) · Śloka 14

ಪಞ್ಚಾಶದ್ದಶವೃದ್ಧಾನಿ ಫಲಾದೀನಾಂ ಯಥೋತ್ತರಮ್||೧೩|| ಪಿಬೇದ್ವಿಮೃದ್ಯ ಬೀಜಾನಿ ಕಷಾಯೇಷ್ವಾಶತಂ ಪೃಥಕ್|೧೪|

View original

पञ्चाशद्दशवृद्धानि फलादीनां यथोत्तरम्||१३|| पिबेद्विमृद्य बीजानि कषायेष्वाशतं पृथक्|१४|

🔊 Audio coming soon

ಪಞ್ಚಾಶದಿತ್ಯಾದಿನಾ ಷಡ್ ವರ್ಧಮಾನಕಯೋಗಾನಾಹ| ಪಞ್ಚಾಶದಾರಭ್ಯ ದಶಕೇನ ವೃದ್ಧೈರಿಕ್ಷ್ವಾಕುಬೀಜೈಃ ಶತಂ ಪೂರಣೀಯಮ್| ತೇನ ಷಡ್ಯೋಗಾ ಭವನ್ತಿ| ತಾನಿ ಚ ಯಥಾಸಙ್ಖ್ಯಂ ಮದನಫಲಾದೀನಾಂ ಷಣ್ಣಾಮನ್ಯತಮಕಷಾಯೇಷ್ವಾಸುತ್ಯ ವಿಮೃದಿತಾನಿ ಪಾತವ್ಯಾನಿ | ಅನ್ಯೇ ತು ದಶಬೀಜಾದಾರಭ್ಯ ಪಞ್ಚಾಶದ್ಬೀಜಪರ್ಯನ್ತಂ ದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಪಾತವ್ಯಂ; ತತ್ರ ಮದನಾದಿಕಷಾಯಭೇದಾದೇವ ಯೋಗಭೇದ ಇತ್ಯಾಹುಃ||೧೩||-

Adhikarana 8 (14) · Śloka 14

ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಕೋವಿದಾರಾದ್ಯೈರ್ಮುಷ್ಟಿಮನ್ತರ್ನಖಂ ಪಿಬೇತ್||೧೪||

View original

यष्ट्याह्वकोविदाराद्यैर्मुष्टिमन्तर्नखं पिबेत्||१४||

🔊 Audio coming soon

ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವೇತ್ಯಾದಿನಾ ನವಕಷಾಯಯೋಗಾನಾಹ| ತತ್ರ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಮೇಕಂ, ಕೋವಿದಾರಾದಯೋ ಮದನಕಲ್ಪೋಕ್ತಾ ಅಷ್ಟೌ||೧೪||

Adhikarana 9 (15) · Śloka 15

ಕಷಾಯೈಃ ಕೋವಿದಾರಾದ್ಯೈರ್ಮಾತ್ರಾಶ್ಚ ಫಲವತ್ ಸ್ಮೃತಾಃ|೧೫|

View original

कषायैः कोविदाराद्यैर्मात्राश्च फलवत् स्मृताः|१५|

🔊 Audio coming soon

ಕಷಾಯೈರಿತ್ಯಾದಿನಾ ಮದನಫಲಸದೃಶವಿಧಾ ಅಷ್ಟೌ ಮಾತ್ರಾಲಕ್ಷಿತಾಃ ಪ್ರಯೋಗಾ ಉಚ್ಯನ್ತೇ|೧೫|-

Adhikarana 10 (15-18) · Śloka 19

ಬಿಲ್ವಮೂಲಕಷಾಯೇಣ ತುಮ್ಬೀಬೀಜಾಞ್ಜಲಿಂ ಪಚೇತ್||೧೫|| ಪೂತಸ್ಯಾಸ್ಯ ತ್ರಯೋ ಭಾಗಾಶ್ಚತುರ್ಥಃ ಫಾಣಿತಸ್ಯ ತು| ಸಘೃತೋ ಬೀಜಭಾಗಶ್ಚ ಪಿಷ್ಟಾನರ್ಧಾಂಶಿಕಾಂಸ್ತಥಾ ||೧೬|| ಮಹಾಜಾಲಿನಿಜೀಮೂತಕೃತವೇಧನವತ್ಸಕಾನ್| ತಂ ಲೇಹಂ ಸಾಧಯೇದ್ದರ್ವ್ಯಾ ಘಟ್ಟಯನ್ಮೃದುನಾಽಗ್ನಿನಾ||೧೭|| ಯಾವತ್ ಸ್ಯಾತ್ತನ್ತುಮತ್ತೋಯೇ ಪತಿತಂ ತು ನ ಶೀರ್ಯತೇ| ತಂ ಲಿಹನ್ಮಾತ್ರಯಾ ಲೇಹಂ ಪ್ರಮಥ್ಯಾಂ ಚ ಪಿಬೇದನು||೧೮|| ಕಲ್ಪ ಏಷೋಽಗ್ನಿಮನ್ಥಾದೌ ಚತುಷ್ಕೇ ಪೃಥಗುಚ್ಯತೇ|೧೯|

View original

बिल्वमूलकषायेण तुम्बीबीजाञ्जलिं पचेत्||१५|| पूतस्यास्य त्रयो भागाश्चतुर्थः फाणितस्य तु| सघृतो बीजभागश्च पिष्टानर्धांशिकांस्तथा ||१६|| महाजालिनिजीमूतकृतवेधनवत्सकान्| तं लेहं साधयेद्दर्व्या घट्टयन्मृदुनाऽग्निना||१७|| यावत् स्यात्तन्तुमत्तोये पतितं तु न शीर्यते| तं लिहन्मात्रया लेहं प्रमथ्यां च पिबेदनु||१८|| कल्प एषोऽग्निमन्थादौ चतुष्के पृथगुच्यते|१९|

🔊 Audio coming soon

ಬಿಲ್ವೇತ್ಯಾದಿನಾ ಏಕೋ ಲೇಹಃ, ತಥಾ ‘ಕಲ್ಪ’ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಚತ್ವಾರೋ ಲೇಹಾ ಅನ್ತೇ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಾಃ, ಏವಂ ಪಞ್ಚ ಲೇಹಾಃ| ಅಞ್ಜಲಿಃ ಪಲಚತುಷ್ಟಯಮ್| ಅತ್ರ ಚ “ತತಶ್ಚ ಕುಡವಂ ಯಾವತ್ತೋಯಮಷ್ಟಗುಣಂ ಭವೇತ್” ಇತಿ ವಚನಾದ್ಬಿಲ್ವಮೂಲಕಷಾಯಸ್ಯಾಷ್ಟಾವಞ್ಜಲಯೋ ದೇಯಾಃ, ತತಶ್ಚತುರ್ಭಾಗಾವಶೇಷೇಣ ಕುಡವದ್ವಯಮ್| ಫಾಣಿತಮ್ ಅರ್ಧಶೃತ ಇಕ್ಷುರಸಃ| ‘ಚತುರ್ಥಃ ಫಾಣಿತಸ್ಯ ಚ’ ಇತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ‘ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಕಟುಕಸ್ಯ ಚ’ ಇತಿ ಕೇಚಿತ್ ಪಠನ್ತಿ| ಸಘೃತ ಇತಿ ಘೃತಸ್ಯೈಕೋ ಭಾಗಃ| ಅರ್ಧಾಂಶಿಕಾನಿತಿ ಏಕಭಾಗಾರ್ಧಮಾನಾನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಮಹಾಜಾಲಿನ್ಯಾದೀನ್| ಮಹಾಜಾಲಿನೀ ಪೀತಕೋಷಾತಕೀ, ಕೃತವೇಧನಃ ಘೋಷಕಭೇದಃ ‘ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಿಕಾ” ಇತಿ ಖ್ಯಾತಃ| ಯಾವತ್ ಸ್ಯಾತ್ತನ್ತುಮದಿತ್ಯಾದಿನಾ ಲೇಹಪಾಕಲಕ್ಷಣಮಾಹ; ಏತಚ್ಚ ಲಕ್ಷಣಂ ಲೇಹಾನ್ತರೇಷ್ವಪಿ ಪಾಚನೀಯೇಷು ಜ್ಞೇಯಮ್| ನ ಶೀರ್ಯತೇ ನ ವಿಸ್ತೀರ್ಯತೇ| ಪ್ರಮಥ್ಯಾಂ ಚ ಪಿಬೇದನ್ವಿತಿ ಅತೀಸಾರಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ “ಪಿಪ್ಪಲೀ ನಾಗರಂ ಧಾನ್ಯಂ” (ಚಿ.ಅ.೧೯) ಇತ್ಯಾದಿನೋಕ್ತಪ್ರಮಥ್ಯಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇಽನ್ಯತಮಪ್ರಮಥ್ಯಾಕೃತಂ ಕಷಾಯಂ ಪಿಬೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ‘ಪ್ರಮಥ್ಯಾಂ ಚ’ ಇತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಕೇಚಿತ್ ‘ಮನ್ಥಂ ಚಾಪಿ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ| ಅಗ್ನಿಮನ್ಥಾದಾವಿತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಗ್ನಿಮನ್ಥ-ಸ್ಯೋನಾಕ-ಪಾಟಲಾ-ಗಮ್ಭಾರೀಮೂಲಚತುಷ್ಕಂ ಪಞ್ಚಮೂಲಕಥನಪ್ರಸ್ತಾವೇ ರಸಾಯನೇ ಕಥಿತಮ್||೧೫-೧೮||-

Adhikarana 11 (19) · Śloka 20

ಶಕ್ತುಭಿರ್ವಾ ಪಿಬೇನ್ಮನ್ಥಂ ತುಮ್ಬೀಸ್ವರಸಭಾವಿತೈಃ||೧೯|| ಕಫಜೇಽಥ ಜ್ವರೇ ಕಾಸೇ ಕಣ್ಠರೋಗೇಷ್ವರೋಚಕೇ|೨೦|

View original

शक्तुभिर्वा पिबेन्मन्थं तुम्बीस्वरसभावितैः||१९|| कफजेऽथ ज्वरे कासे कण्ठरोगेष्वरोचके|२०|

🔊 Audio coming soon

ಶಕ್ತುಭಿರಿತ್ಯಾದಿನೈಕೋ ಮನ್ಥಯೋಗಃ||೧೯||-

Adhikarana 12 (20) · Śloka 20

ಗುಲ್ಮೇ ಮೇಹೇ ಪ್ರಸೇಕೇ ಚ ಕಲ್ಕಂ ಮಾಂಸರಸೈಃ ಪಿಬೇತ್| ನರಃ ಸಾಧು ವಮತ್ಯೇವಂ ನ ಚ ದೌರ್ಬಲ್ಯಮಶ್ನುತೇ||೨೦||

View original

गुल्मे मेहे प्रसेके च कल्कं मांसरसैः पिबेत्| नरः साधु वमत्येवं न च दौर्बल्यमश्नुते||२०||

🔊 Audio coming soon

ಗುಲ್ಮೇ ಜ್ವರ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ರಸೈಕಯೋಗಮಾಹ| ಕಲ್ಕಮ್ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಬೀಜಕಲ್ಕಮ್||೨೦||

Adhikarana 13 (21-23) · Śloka 23

ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಾಃ- ಪಯಸ್ಯಷ್ಟೌ ಸುರಾಮಣ್ಡ-ಮಸ್ತು-ತಕ್ರೇಷು ಚ ತ್ರಯಃ| ಘ್ರೇಯಂ ಸಪಲಲಂ ತೈಲಂ ವರ್ಧಮಾನಾಃ ಫಲೇಷು ಷಟ್||೨೧|| ಘೃತಮೇಕಂ ಕಷಾಯೇಷು ನವಾನ್ಯೇ ಮಧುಕಾದಿಷು| ಅಷ್ಟೌ ವರ್ತಿಕ್ರಿಯಾ ಲೇಹಾಃ ಪಞ್ಚ ಮನ್ಥೋ ರಸಸ್ತಥಾ||೨೨|| ಯೋಗಾ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪೇ ತೇ ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಚ ಪಞ್ಚ ಚ| ಉಕ್ತಾ ಮಹರ್ಷಿಣಾ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ||೨೩||

View original

तत्र श्लोकाः- पयस्यष्टौ सुरामण्ड-मस्तु-तक्रेषु च त्रयः| घ्रेयं सपललं तैलं वर्धमानाः फलेषु षट्||२१|| घृतमेकं कषायेषु नवान्ये मधुकादिषु| अष्टौ वर्तिक्रिया लेहाः पञ्च मन्थो रसस्तथा||२२|| योगा इक्ष्वाकुकल्पे ते चत्वारिंशच्च पञ्च च| उक्ता महर्षिणा सम्यक् प्रजानां हितकाम्यया||२३||

🔊 Audio coming soon

ಪಯಸ್ಯಷ್ಟಾವಿತ್ಯಾದಿಸಙ್ಗ್ರಹಾರ್ಥೋ ವ್ಯಾಕೃತ ಏವ| ಅತ್ರ ಫಲೇಷ್ವಿತಿ ಮದನಫಲಾದಿಷು| ಘೃತಂ ಯದ್ಯಪಿ ವರ್ಧಮಾನಪೂರ್ವಪಠಿತಂ, ತಥಾಽಪಿ ಛನ್ದೋನುರೋಧಾದಿಹ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪಠಿತಮ್||೨೧-೨೩||

Adhikarana puShpikA · Śloka 3

ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने इक्ष्वाकुकल्पो नाम तृतीयोऽध्यायः||३||

🔊 Audio coming soon

ಇತಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪಾಣಿದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಾಯುರ್ವೇದದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಚರಕತಾತ್ಪರ್ಯಟೀಕಾಯಾಂ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩||

3. ikṣvākukalpaḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi