Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 3
ಅಥಾತ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧||
ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
ಸಿದ್ಧಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯಥೇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪಂ ಯೇಷಾಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ|೩|
View original
अथात इक्ष्वाकुकल्पं व्याख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
सिद्धं वक्ष्याम्यथेक्ष्वाकुकल्पं येषां प्रशस्यते|३|
ಉಕ್ತಾಧ್ಯಾಯಸಮ್ಬನ್ಧಾದಿಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪೋಽಭಿಧೀಯತೇ| ಯೇಷಾಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪಸ್ತಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮೀತಿ ಯೋಜ್ಯಮ್||೧-೨||-
Adhikarana 2 (3) · Śloka 4
ಲಮ್ಬಾಽಥ ಕಟುಕಾಲಾಬೂಸ್ತುಮ್ಬೀ ಪಿಣ್ಡಫಲಾ ತಥಾ||೩||
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಃ ಫಲಿನೀ ಚೈವ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ತಸ್ಯ ಕಲ್ಪನಾ|೪|
View original
लम्बाऽथ कटुकालाबूस्तुम्बी पिण्डफला तथा||३||
इक्ष्वाकुः फलिनी चैव प्रोच्यते तस्य कल्पना|४|
ಲಮ್ಬೇತ್ಯಾದಿ ಪರ್ಯಾಯಕಥನಮ್||೩||-
Adhikarana 3 (4) · Śloka 5
ಕಾಸಶ್ವಾಸವಿಷಚ್ಛರ್ದಿಜ್ವರಾರ್ತೇ ಕಫಕರ್ಷಿತೇ||೪||
ಪ್ರತಾಮ್ಯತಿ ನರೇ ಚೈವ ವಮನಾರ್ಥಂ ತದಿಷ್ಯತೇ|೫|
View original
कासश्वासविषच्छर्दिज्वरार्ते कफकर्षिते||४||
प्रताम्यति नरे चैव वमनार्थं तदिष्यते|५|
ತದಿಷ್ಯತೇ ಇತಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪನಮಿಷ್ಯತೇ||೪||-
Adhikarana 4 (5-10) · Śloka 11
ಅಪುಷ್ಪಸ್ಯ ಪ್ರವಾಲಾನಾಂ ಮುಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಾದೇಶಸಮ್ಮಿತಮ್||೫||
ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥೇ ಶೃತಂ ದದ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ತೋದ್ರಿಕ್ತೇ ಕಫಜ್ವರೇ|
ಪುಷ್ಪಾದಿಷು ಚ ಚತ್ವಾರಃ ಕ್ಷೀರೇ ಜೀಮೂತಕೇ ಯಥಾ||೬||
ಯೋಗಾ ಹರಿತಪಾಣ್ಡೂನಾಂ ಸುರಾಮಣ್ಡೇನ ಪಞ್ಚಮಃ|
ಫಲಸ್ವರಸಭಾಗಂ ಚ ತ್ರಿಗುಣಕ್ಷೀರಸಾಧಿತಮ್||೭||
ಉರಃಸ್ಥಿತೇ ಕಫೇ ದದ್ಯಾತ್ ಸ್ವರಭೇದೇ ಚ ಪೀನಸೇ|
ಜೀರ್ಣೇ ಮಧ್ಯೋದ್ಧೃತೇ ಕ್ಷೀರಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇತ್ತದ್ಯದಾ ದಧಿ||೮||
ಜಾತಂ ಸ್ಯಾತ್ ಸಕಫೇ ಕಾಸೇ ಶ್ವಾಸೇ ವಮ್ಯಾಂ ಚ ತತ್ ಪಿಬೇತ್|
ಅಜಾಕ್ಷೀರೇಣ ಬೀಜಾನಿ ಭಾವಯೇತ್ ಪಾಯಯೇತ್ ಚ||೯||
ವಿಷಗುಲ್ಮೋದರಗ್ರನ್ಥಿಗಣ್ಡೇಷು ಶ್ಲೀಪದೇಷು ಚ|
ಮಸ್ತುನಾ ವಾ ಫಲಾನ್ಮಧ್ಯಂ ಪಾಣ್ಡುಕುಷ್ಠವಿಷಾರ್ದಿತಃ||೧೦||
ತೇನ ತಕ್ರಂ ವಿಪಕ್ವಂ ವಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಲವಣಂ ಪಿಬೇತ್|೧೧|
View original
अपुष्पस्य प्रवालानां मुष्टिं प्रादेशसम्मितम्||५||
क्षीरप्रस्थे शृतं दद्यात् पित्तोद्रिक्ते कफज्वरे|
पुष्पादिषु च चत्वारः क्षीरे जीमूतके यथा||६||
योगा हरितपाण्डूनां सुरामण्डेन पञ्चमः|
फलस्वरसभागं च त्रिगुणक्षीरसाधितम्||७||
उरःस्थिते कफे दद्यात् स्वरभेदे च पीनसे|
जीर्णे मध्योद्धृते क्षीरं प्रक्षिपेत्तद्यदा दधि||८||
जातं स्यात् सकफे कासे श्वासे वम्यां च तत् पिबेत्|
अजाक्षीरेण बीजानि भावयेत् पाययेत् च||९||
विषगुल्मोदरग्रन्थिगण्डेषु श्लीपदेषु च|
मस्तुना वा फलान्मध्यं पाण्डुकुष्ठविषार्दितः||१०||
तेन तक्रं विपक्वं वा सक्षौद्रलवणं पिबेत्|११|
ಅಪುಷ್ಪಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿನಾ ಏಕಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗಃ| ಅಪುಷ್ಪಸ್ಯೇತಿ ಅನುತ್ಪನ್ನಪುಷ್ಪಸ್ಯ| ಮುಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಾದೇಶಸಮ್ಮಿತಮಿತಿ ಪ್ರದೇಶಿನ್ಯಾ ಮೂಲಪರ್ಯನ್ತಕೃತಮುಷ್ಟಿಪರಿಮಾಣಮ್; ಏವಂ ಚ ನಾತ್ರ ಮುಷ್ಟಿಶಬ್ದಃ ಪಲವಚನಃ| ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥೇ ಶೃತಮಿತಿ ವಚನಾತ್ ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥೇ ಯಥೋಕ್ತಮಾನಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುಮಾವಾಪ್ಯ ಚತುರ್ಗುಣಂ ಪಾನೀಯಂ ದತ್ತ್ವಾ ಕ್ಷೀರಂ ಸಾಧನೀಯಮ್| ಪುಷ್ಪಾದಿಷ್ವಿತ್ಯಾದಿನಾ ಚತುರಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗಾನಾಹ| ಜೀಮೂತಕೇ ಯಥಾ “ಪಯಃ ಪುಷ್ಪೇಽಸ್ಯ ನಿರ್ವೃತ್ತೇ ಫಲೇ ಪೇಯಾ ಪಯಸ್ಕೃತಾ| ರೋಮಶೇ ಕ್ಷೀರಸನ್ತಾನಂ ದಧ್ಯುತ್ತರಮರೋಮಶೇ” (ಕ.ಅ.೨) ಇತ್ಯನೇನೋಕ್ತಂ, ತಥೇಹಾಪಿ ಯೋಗಚತುಷ್ಟಯಂ ಕರಣೀಯಮ್| ಹರಿತೇತ್ಯಾದಿನಾ ಸುರಾಯೋಗಮಾಹ| ಹರಿತಪಾಣ್ಡೂನಾಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಾನಾಂ ಸುರಾಮಣ್ಡೇ ಜೀಮೂತಕವದ್ಯೋಗಃ ಕರ್ತವ್ಯಃ; ಜೀಮೂತಕವಿಧಾನಾತಿದೇಶೇನ “ಆಸುತ್ಯ ಚ ಸುರಾಮಣ್ಡೇ ಮುದಿತ್ವಾ ಪ್ರಸ್ರುತಂ ಪಿಬೇತ್” (ಕ.ಅ.೨) ಇತಿ ಗ್ರನ್ಥೋಕ್ತವಿಧಾನಮಿಹಾಪಿ ಭವತಿ| ಫಲಸ್ವರಸೇತ್ಯಾದಿನಾ ಷಷ್ಠಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗೋಽಭಿಧೀಯತೇ| ತ್ರಿಗುಣಕ್ಷೀರಸಾಧಿತಮಿತಿ ತ್ರಿಗುಣೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ಸಾಧಿತಂ; ತಚ್ಚ ಚತುರ್ಗುಣೇನ ತೋಯೇನ ಸಾಧನೀಯಮ್| ಫಲಶಬ್ದೇನಾತ್ರೇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಮುಚ್ಯತೇ| ಜೀರ್ಣೇ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಸಪ್ತಮಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗಃ| ಮಧ್ಯೋದ್ಧೃತೇ ಇತಿ ಉದ್ಧೃತಮಧ್ಯೇ| ಅಜಾಕ್ಷೀರೇಣೇತ್ಯಾದಿನಾಽಷ್ಟಮಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗಃ| ತೇನ ತಕ್ರಮಿತ್ಯಾದಿನಾ ತಕ್ರಯೋಗಃ| ತೇನೇತಿ ತುಮ್ಬೀಫಲಮಧ್ಯೇನ||೫-೧೦||-
Adhikarana 5 (11) · Śloka 12
ತುಮ್ಬ್ಯಾ ಫಲರಸೈಃ ಶುಷ್ಕೈಃ ಸಪುಷ್ಪೈರವಚೂರ್ಣಿತಮ್||೧೧||
ಛರ್ದಯೇನ್ಮಾಲ್ಯಮಾಘ್ರಾಯ ಗನ್ಧಸಮ್ಪತ್ಸುಖೋಚಿತಃ|೧೨|
View original
तुम्ब्या फलरसैः शुष्कैः सपुष्पैरवचूर्णितम्||११||
छर्दयेन्माल्यमाघ्राय गन्धसम्पत्सुखोचितः|१२|
ತುಮ್ಬ್ಯಾ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಘ್ರೇಯಯೋಗಮಾಹ| ಗನ್ಧಸಮ್ಪತ್ಸುಖೋಚಿತ ಇತಿ ಗನ್ಧಸಮ್ಪತ್ ಸುಗನ್ಧವತ್ತ್ವಂ, ತಯಾ ಗನ್ಧಸಮ್ಪದಾ ಸುಖಮುಚಿತಮಭ್ಯಸ್ತಂ ಯೇನ ಸಃ; ಅವಚೂರ್ಣಿತೇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲರಸಪುಷ್ಪಂ ಮಾಲ್ಯಮಾಘ್ರಾಯೈವ ವಮತ್ಯನಭ್ಯಸ್ತದುರ್ಗನ್ಧ ಇತಿ ಭಾವಃ||೧೧||-
Adhikarana 6 (12) · Śloka 13
ಭಕ್ಷಯೇತ್ ಫಲಮಧ್ಯಂ ವಾ ಗುಡೇನ ಪಲಲೇನ ಚ||೧೨||
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲತೈಲಂ ವಾ ಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಪೂರ್ವವದ್ಘೃತಮ್|೧೩|
View original
भक्षयेत् फलमध्यं वा गुडेन पललेन च||१२||
इक्ष्वाकुफलतैलं वा सिद्धं वा पूर्ववद्घृतम्|१३|
ಭಕ್ಷಯೇದಿತ್ಯಾದಿನಾ ವಮನಯೋಗಮೇಕಮಾಹ| ಫಲಮಧ್ಯಮ್ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಮಧ್ಯಮ್| ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಕಲ್ಕಸಾಧಿತಂ ತೈಲಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲತೈಲಮ್; ಅಯಮೇಕ ಏವ ತೈಲಯೋಗಃ| ಪೂರ್ವವದಿತಿ ಜೀಮೂತಕವತ್, ತೇನ “ತಥಾ ಜೀಮೂತಕಕ್ಷೀರಾತ್” (ಕ.ಅ.೨) ಇತ್ಯಾದಿನೋಕ್ತವಿಧಾನೇನ ಜೀಮೂತಕಸ್ಥಾನೇ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಂ ದತ್ತ್ವೇಹ ಘೃತಂ ಸಾಧನೀಯಮ್||೧೨||-
Adhikarana 7 (13) · Śloka 14
ಪಞ್ಚಾಶದ್ದಶವೃದ್ಧಾನಿ ಫಲಾದೀನಾಂ ಯಥೋತ್ತರಮ್||೧೩||
ಪಿಬೇದ್ವಿಮೃದ್ಯ ಬೀಜಾನಿ ಕಷಾಯೇಷ್ವಾಶತಂ ಪೃಥಕ್|೧೪|
View original
पञ्चाशद्दशवृद्धानि फलादीनां यथोत्तरम्||१३||
पिबेद्विमृद्य बीजानि कषायेष्वाशतं पृथक्|१४|
ಪಞ್ಚಾಶದಿತ್ಯಾದಿನಾ ಷಡ್ ವರ್ಧಮಾನಕಯೋಗಾನಾಹ| ಪಞ್ಚಾಶದಾರಭ್ಯ ದಶಕೇನ ವೃದ್ಧೈರಿಕ್ಷ್ವಾಕುಬೀಜೈಃ ಶತಂ ಪೂರಣೀಯಮ್| ತೇನ ಷಡ್ಯೋಗಾ ಭವನ್ತಿ| ತಾನಿ ಚ ಯಥಾಸಙ್ಖ್ಯಂ ಮದನಫಲಾದೀನಾಂ ಷಣ್ಣಾಮನ್ಯತಮಕಷಾಯೇಷ್ವಾಸುತ್ಯ ವಿಮೃದಿತಾನಿ ಪಾತವ್ಯಾನಿ | ಅನ್ಯೇ ತು ದಶಬೀಜಾದಾರಭ್ಯ ಪಞ್ಚಾಶದ್ಬೀಜಪರ್ಯನ್ತಂ ದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಪಾತವ್ಯಂ; ತತ್ರ ಮದನಾದಿಕಷಾಯಭೇದಾದೇವ ಯೋಗಭೇದ ಇತ್ಯಾಹುಃ||೧೩||-
Adhikarana 8 (14) · Śloka 14
ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಕೋವಿದಾರಾದ್ಯೈರ್ಮುಷ್ಟಿಮನ್ತರ್ನಖಂ ಪಿಬೇತ್||೧೪||
View original
यष्ट्याह्वकोविदाराद्यैर्मुष्टिमन्तर्नखं पिबेत्||१४||
ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವೇತ್ಯಾದಿನಾ ನವಕಷಾಯಯೋಗಾನಾಹ| ತತ್ರ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಮೇಕಂ, ಕೋವಿದಾರಾದಯೋ ಮದನಕಲ್ಪೋಕ್ತಾ ಅಷ್ಟೌ||೧೪||
Adhikarana 9 (15) · Śloka 15
ಕಷಾಯೈಃ ಕೋವಿದಾರಾದ್ಯೈರ್ಮಾತ್ರಾಶ್ಚ ಫಲವತ್ ಸ್ಮೃತಾಃ|೧೫|
View original
कषायैः कोविदाराद्यैर्मात्राश्च फलवत् स्मृताः|१५|
ಕಷಾಯೈರಿತ್ಯಾದಿನಾ ಮದನಫಲಸದೃಶವಿಧಾ ಅಷ್ಟೌ ಮಾತ್ರಾಲಕ್ಷಿತಾಃ ಪ್ರಯೋಗಾ ಉಚ್ಯನ್ತೇ|೧೫|-
Adhikarana 10 (15-18) · Śloka 19
ಬಿಲ್ವಮೂಲಕಷಾಯೇಣ ತುಮ್ಬೀಬೀಜಾಞ್ಜಲಿಂ ಪಚೇತ್||೧೫||
ಪೂತಸ್ಯಾಸ್ಯ ತ್ರಯೋ ಭಾಗಾಶ್ಚತುರ್ಥಃ ಫಾಣಿತಸ್ಯ ತು|
ಸಘೃತೋ ಬೀಜಭಾಗಶ್ಚ ಪಿಷ್ಟಾನರ್ಧಾಂಶಿಕಾಂಸ್ತಥಾ ||೧೬||
ಮಹಾಜಾಲಿನಿಜೀಮೂತಕೃತವೇಧನವತ್ಸಕಾನ್|
ತಂ ಲೇಹಂ ಸಾಧಯೇದ್ದರ್ವ್ಯಾ ಘಟ್ಟಯನ್ಮೃದುನಾಽಗ್ನಿನಾ||೧೭||
ಯಾವತ್ ಸ್ಯಾತ್ತನ್ತುಮತ್ತೋಯೇ ಪತಿತಂ ತು ನ ಶೀರ್ಯತೇ|
ತಂ ಲಿಹನ್ಮಾತ್ರಯಾ ಲೇಹಂ ಪ್ರಮಥ್ಯಾಂ ಚ ಪಿಬೇದನು||೧೮||
ಕಲ್ಪ ಏಷೋಽಗ್ನಿಮನ್ಥಾದೌ ಚತುಷ್ಕೇ ಪೃಥಗುಚ್ಯತೇ|೧೯|
View original
बिल्वमूलकषायेण तुम्बीबीजाञ्जलिं पचेत्||१५||
पूतस्यास्य त्रयो भागाश्चतुर्थः फाणितस्य तु|
सघृतो बीजभागश्च पिष्टानर्धांशिकांस्तथा ||१६||
महाजालिनिजीमूतकृतवेधनवत्सकान्|
तं लेहं साधयेद्दर्व्या घट्टयन्मृदुनाऽग्निना||१७||
यावत् स्यात्तन्तुमत्तोये पतितं तु न शीर्यते|
तं लिहन्मात्रया लेहं प्रमथ्यां च पिबेदनु||१८||
कल्प एषोऽग्निमन्थादौ चतुष्के पृथगुच्यते|१९|
ಬಿಲ್ವೇತ್ಯಾದಿನಾ ಏಕೋ ಲೇಹಃ, ತಥಾ ‘ಕಲ್ಪ’ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಚತ್ವಾರೋ ಲೇಹಾ ಅನ್ತೇ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಾಃ, ಏವಂ ಪಞ್ಚ ಲೇಹಾಃ| ಅಞ್ಜಲಿಃ ಪಲಚತುಷ್ಟಯಮ್| ಅತ್ರ ಚ “ತತಶ್ಚ ಕುಡವಂ ಯಾವತ್ತೋಯಮಷ್ಟಗುಣಂ ಭವೇತ್” ಇತಿ ವಚನಾದ್ಬಿಲ್ವಮೂಲಕಷಾಯಸ್ಯಾಷ್ಟಾವಞ್ಜಲಯೋ ದೇಯಾಃ, ತತಶ್ಚತುರ್ಭಾಗಾವಶೇಷೇಣ ಕುಡವದ್ವಯಮ್| ಫಾಣಿತಮ್ ಅರ್ಧಶೃತ ಇಕ್ಷುರಸಃ| ‘ಚತುರ್ಥಃ ಫಾಣಿತಸ್ಯ ಚ’ ಇತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ‘ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಕಟುಕಸ್ಯ ಚ’ ಇತಿ ಕೇಚಿತ್ ಪಠನ್ತಿ| ಸಘೃತ ಇತಿ ಘೃತಸ್ಯೈಕೋ ಭಾಗಃ| ಅರ್ಧಾಂಶಿಕಾನಿತಿ ಏಕಭಾಗಾರ್ಧಮಾನಾನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಮಹಾಜಾಲಿನ್ಯಾದೀನ್| ಮಹಾಜಾಲಿನೀ ಪೀತಕೋಷಾತಕೀ, ಕೃತವೇಧನಃ ಘೋಷಕಭೇದಃ ‘ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಿಕಾ” ಇತಿ ಖ್ಯಾತಃ| ಯಾವತ್ ಸ್ಯಾತ್ತನ್ತುಮದಿತ್ಯಾದಿನಾ ಲೇಹಪಾಕಲಕ್ಷಣಮಾಹ; ಏತಚ್ಚ ಲಕ್ಷಣಂ ಲೇಹಾನ್ತರೇಷ್ವಪಿ ಪಾಚನೀಯೇಷು ಜ್ಞೇಯಮ್| ನ ಶೀರ್ಯತೇ ನ ವಿಸ್ತೀರ್ಯತೇ| ಪ್ರಮಥ್ಯಾಂ ಚ ಪಿಬೇದನ್ವಿತಿ ಅತೀಸಾರಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ “ಪಿಪ್ಪಲೀ ನಾಗರಂ ಧಾನ್ಯಂ” (ಚಿ.ಅ.೧೯) ಇತ್ಯಾದಿನೋಕ್ತಪ್ರಮಥ್ಯಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇಽನ್ಯತಮಪ್ರಮಥ್ಯಾಕೃತಂ ಕಷಾಯಂ ಪಿಬೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ‘ಪ್ರಮಥ್ಯಾಂ ಚ’ ಇತ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಥಾನೇ ಕೇಚಿತ್ ‘ಮನ್ಥಂ ಚಾಪಿ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ| ಅಗ್ನಿಮನ್ಥಾದಾವಿತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಗ್ನಿಮನ್ಥ-ಸ್ಯೋನಾಕ-ಪಾಟಲಾ-ಗಮ್ಭಾರೀಮೂಲಚತುಷ್ಕಂ ಪಞ್ಚಮೂಲಕಥನಪ್ರಸ್ತಾವೇ ರಸಾಯನೇ ಕಥಿತಮ್||೧೫-೧೮||-
Adhikarana 11 (19) · Śloka 20
ಶಕ್ತುಭಿರ್ವಾ ಪಿಬೇನ್ಮನ್ಥಂ ತುಮ್ಬೀಸ್ವರಸಭಾವಿತೈಃ||೧೯||
ಕಫಜೇಽಥ ಜ್ವರೇ ಕಾಸೇ ಕಣ್ಠರೋಗೇಷ್ವರೋಚಕೇ|೨೦|
View original
शक्तुभिर्वा पिबेन्मन्थं तुम्बीस्वरसभावितैः||१९||
कफजेऽथ ज्वरे कासे कण्ठरोगेष्वरोचके|२०|
ಶಕ್ತುಭಿರಿತ್ಯಾದಿನೈಕೋ ಮನ್ಥಯೋಗಃ||೧೯||-
Adhikarana 12 (20) · Śloka 20
ಗುಲ್ಮೇ ಮೇಹೇ ಪ್ರಸೇಕೇ ಚ ಕಲ್ಕಂ ಮಾಂಸರಸೈಃ ಪಿಬೇತ್|
ನರಃ ಸಾಧು ವಮತ್ಯೇವಂ ನ ಚ ದೌರ್ಬಲ್ಯಮಶ್ನುತೇ||೨೦||
View original
गुल्मे मेहे प्रसेके च कल्कं मांसरसैः पिबेत्|
नरः साधु वमत्येवं न च दौर्बल्यमश्नुते||२०||
ಗುಲ್ಮೇ ಜ್ವರ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ರಸೈಕಯೋಗಮಾಹ| ಕಲ್ಕಮ್ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಬೀಜಕಲ್ಕಮ್||೨೦||
Adhikarana 13 (21-23) · Śloka 23
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಾಃ- ಪಯಸ್ಯಷ್ಟೌ ಸುರಾಮಣ್ಡ-ಮಸ್ತು-ತಕ್ರೇಷು ಚ ತ್ರಯಃ|
ಘ್ರೇಯಂ ಸಪಲಲಂ ತೈಲಂ ವರ್ಧಮಾನಾಃ ಫಲೇಷು ಷಟ್||೨೧||
ಘೃತಮೇಕಂ ಕಷಾಯೇಷು ನವಾನ್ಯೇ ಮಧುಕಾದಿಷು|
ಅಷ್ಟೌ ವರ್ತಿಕ್ರಿಯಾ ಲೇಹಾಃ ಪಞ್ಚ ಮನ್ಥೋ ರಸಸ್ತಥಾ||೨೨||
ಯೋಗಾ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪೇ ತೇ ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಚ ಪಞ್ಚ ಚ|
ಉಕ್ತಾ ಮಹರ್ಷಿಣಾ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ||೨೩||
View original
तत्र श्लोकाः- पयस्यष्टौ सुरामण्ड-मस्तु-तक्रेषु च त्रयः|
घ्रेयं सपललं तैलं वर्धमानाः फलेषु षट्||२१||
घृतमेकं कषायेषु नवान्ये मधुकादिषु|
अष्टौ वर्तिक्रिया लेहाः पञ्च मन्थो रसस्तथा||२२||
योगा इक्ष्वाकुकल्पे ते चत्वारिंशच्च पञ्च च|
उक्ता महर्षिणा सम्यक् प्रजानां हितकाम्यया||२३||
ಪಯಸ್ಯಷ್ಟಾವಿತ್ಯಾದಿಸಙ್ಗ್ರಹಾರ್ಥೋ ವ್ಯಾಕೃತ ಏವ| ಅತ್ರ ಫಲೇಷ್ವಿತಿ ಮದನಫಲಾದಿಷು| ಘೃತಂ ಯದ್ಯಪಿ ವರ್ಧಮಾನಪೂರ್ವಪಠಿತಂ, ತಥಾಽಪಿ ಛನ್ದೋನುರೋಧಾದಿಹ ಪಶ್ಚಾತ್ ಪಠಿತಮ್||೨೧-೨೩||
Adhikarana puShpikA · Śloka 3
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने इक्ष्वाकुकल्पो नाम तृतीयोऽध्यायः||३||
ಇತಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪಾಣಿದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಾಯುರ್ವೇದದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಚರಕತಾತ್ಪರ್ಯಟೀಕಾಯಾಂ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩||