Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋ ಜೀಮೂತಕಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
अथातो जीमूतककल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ಮದನಕಲ್ಪಾನನ್ತರಮನಪಾಯಿತ್ವೇನೇಕ್ಷ್ವಾಕ್ವಾದಿದ್ರವ್ಯೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯಾಜ್ಜೀಮೂತಕಸ್ಯ ಜೀಮೂತಕಲ್ಪೋಽಭಿಧೀಯತೇ| ಏವಂ ಯಥಾಯಥೈಷಾಮನಪಾಯಿತ್ವಪ್ರಕರ್ಷಃ, ತಥಾ ತಥಾ ಪೂರ್ವನಿವೇಶನಂ ಜ್ಞೇಯಮ್| ತೇನಾಪರವಮನಕಲ್ಪಾನಾಮಪ್ಯಧ್ಯಾಯಸಮ್ಬನ್ಧೋಽತ್ರೈವೋಕ್ತೋ ಜ್ಞೇಯಃ| ಮದನಫಲಸ್ಯ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಾದಿಪೂರ್ವಕತ್ವವದಿಹಾಪಿ ಕ್ರಮೋಽತಿದೇಶಾದುನ್ನೇತವ್ಯಃ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಕಲ್ಪಂ ಜೀಮೂತಕಸ್ಯೇಮಂ ಫಲಪುಷ್ಪಾಶ್ರಯಂ ಶುಣು| ಗರಾಗರೀ ಚ ವೇಣೀ ಚ ತಥಾ ಸ್ಯಾದ್ದೇವತಾಡಕಃ||೩||
कल्पं जीमूतकस्येमं फलपुष्पाश्रयं शुणु| गरागरी च वेणी च तथा स्याद्देवताडकः||३||
🔊 Audio coming soon
ಫಲಪುಷ್ಪಾಶ್ರಯಮಿತಿ ವಚನೇನ ಜೀಮೂತಸ್ಯ ಪತ್ರನಾಲಾದಿಷು ವಮನಪ್ರಯೋಗಂ ನಿಷೇಧಯತಿ| ಗರಾಗರೀ ಚೇತ್ಯಾದಿ ಪರ್ಯಾಯಕಥನಮ್| ಜೀಮೂತಃ ಪೀತಘೋಷಕಃ||೩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಜೀಮೂತಕಂ ತ್ರಿದೋಷಘ್ನಂ ಯಥಾಸ್ವೌಷಧಕಲ್ಪಿತಮ್| ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಂ ಜ್ವರಶ್ವಾಸಹಿಕ್ಕಾದ್ಯೇಷ್ವಾಮಯೇಷು ಚ||೪||
जीमूतकं त्रिदोषघ्नं यथास्वौषधकल्पितम्| प्रयोक्तव्यं ज्वरश्वासहिक्काद्येष्वामयेषु च||४||
🔊 Audio coming soon
ತ್ರಿದೋಷಘ್ನಮಿತಿ ಯಥಾಸ್ವಂ ವಾತಹರಾದಿದ್ರವ್ಯಯುಕ್ತಂ, ತಥಾ ವಾತಾದಿಹರದ್ರವ್ಯಕಲ್ಪಿತಂ ಚ ಸತ್ ತ್ರಿದೋಷಘ್ನಂ ಭವತಿ| ಹಿಕ್ಕಾದ್ಯೇಷ್ವಿತಿ ಆದ್ಯಶಬ್ದೇನ ಕಾಸಾದೀನಾಮುರೋಗತದೋಷಜನ್ಯಾನಾಂ ಗ್ರಹಣಮ್||೪||
Adhikarana 4 (5-7) · Śloka 7
ಯಥೋಕ್ತಗುಣಯುಕ್ತಾನಾಂ ದೇಶಜಾನಾಂ ಯಥಾವಿಧಿ| ಪಯಃ ಪುಷ್ಪೇಽಸ್ಯ, ನಿರ್ವೃತ್ತೇ ಫಲೇ ಪೇಯಾ ಪಯಸ್ಕೃತಾ||೫|| ಲೋಮಶೇ ಕ್ಷೀರಸನ್ತಾನಂ, ದಧ್ಯುತ್ತರಮಲೋಮಶೇ| ಶೃತೇ ಪಯಸಿ ದಧ್ಯಮ್ಲಂ ಜಾತಂ ಹರಿತಪಾಣ್ಡುಕೇ||೬|| ಜೀರ್ಣಾನಾಂ ಚ ಸುಶುಷ್ಕಾಣಾಂ ನ್ಯಸ್ತಾನಾಂ ಭಾಜನೇ ಶುಚೌ| ಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಪಯಸಾ ಶುಕ್ತಿಂ ವಾತಪಿತ್ತಾರ್ದಿತಃ ಪಿಬೇತ್||೭||
यथोक्तगुणयुक्तानां देशजानां यथाविधि| पयः पुष्पेऽस्य, निर्वृत्ते फले पेया पयस्कृता||५|| लोमशे क्षीरसन्तानं, दध्युत्तरमलोमशे| शृते पयसि दध्यम्लं जातं हरितपाण्डुके||६|| जीर्णानां च सुशुष्काणां न्यस्तानां भाजने शुचौ| चूर्णस्य पयसा शुक्तिं वातपित्तार्दितः पिबेत्||७||
🔊 Audio coming soon
ಯಥೋಕ್ತಯುಕ್ತಗುಣಯುಕ್ತಾನಾಮಿತಿ ಕಾಲಜತ್ವ-ಸಮ್ಪೂರ್ಣರಸತ್ವಾದಿಗುಣಯುಕ್ತಾನಿ ಮದನಫಲೋಕ್ತಗುಣದ್ವಾರಾಽನುಸರ್ತವ್ಯಾನಿ| ದೇಶಜಾನಾಮಿತಿ ಮದನಕಲ್ಪೋಕ್ತಪ್ರಶಸ್ತಭೂಮಿಜಾತಾನಾಮ್| ಯಥಾವಿಧೀತಿ ಮದನಕಲ್ಪೋಕ್ತವಿಧಾನಗೃಹೀತಾನಾಮ್| ಪಯಃ ಪುಷ್ಪೇ ಇತ್ಯೇಕೋ ಯೋಗಃ| ನಿರ್ವೃತ್ತೇ ಇತ್ಯಾದಿಕೋ ದ್ವಿತೀಯೋ ಯೋಗಃ| ನಿರ್ವೃತ್ತೇ ಇತಿ ಉತ್ಪನ್ನಮಾತ್ರೇ ಫಲೇ, ತತ್ರ ಫಲೈಃ ಕ್ಷೀರಂ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ತೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ಪೇಯಾ ಸಾಧನೀಯಾ| ರೋಮಶೇ ಇತ್ಯಾದಿ ತೃತೀಯಃ| ರೋಮಶೇ ಇತಿ ಉಪಗತರೋಮ್ಣಿ ಫಲೇ, ಅತ್ರಾಪಿ ರೋಮಶಫಲಸಾಧಿತಕ್ಷೀರಾತ್ ಸನ್ತಾನಿಕಾ ಜ್ಞೇಯಾ| ದಧ್ಯುತ್ತರಮಿತ್ಯಾದಿಕಶ್ಚತುರ್ಥೋ ಯೋಗಃ, ಅತ್ರಾಪ್ಯುಪಗತರೋಮಾವಸ್ಥಫಲಸಾಧಿತಕ್ಷೀರಸಮ್ಭೂತದಧಿಸರೋ ಜ್ಞೇಯಃ| ಶೃತೇ ಪಯಸೀತ್ಯಾದಿಕಃ ಪಞ್ಚಮಃ| ದಧ್ಯಮ್ಲಮಿತಿ ಅಮ್ಲಾವಸ್ಥಂ ದಧಿ ಜಾತಮ್| ಹರಿತಪಾಣ್ಡುಕೇ ಇತಿ ಹರಿತಪಾಣ್ಡ್ವವಸ್ಥಾಪ್ರಾಪ್ತೇ ಜೀಮೂತಕಫಲೇ| ಜೀರ್ಣಾನಾಮಿತ್ಯಾದಿಕಃ ಷಷ್ಠಃ ಕ್ಷೀರಯೋಗಃ| ಏತೇ ಚ ಯೋಗಾಃ ಕ್ಷೀರಸಮ್ಬನ್ಧೇನ ಅವಿಧೀಯಮಾನಕ್ಷೀರಾಕಾರಾ ಅಪಿ ಕ್ಷೀರಪ್ರಯೋಗತ್ವೇನೈವ ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ‘ಷಟ್ ಕ್ಷೀರೇ’ ಇತ್ಯನೇನ ಸಙ್ಗ್ರಹೀತವ್ಯಾಃ||೫-೭||
Adhikarana 5 (8-10) · Śloka 11
ಆಸುತ್ಯ ಚ ಸುರಾಮಣ್ಡೇ ಮೃದಿತ್ವಾ ಪ್ರಸ್ರುತಂ ಪಿಬೇತ್| ಕಫಜೇಽರೋಚಕೇ ಕಾಸೇ ಪಾಣ್ಡುರೋಗೇ ಸಯಕ್ಷ್ಮಣಿ||೮|| ದ್ವೇ ಚಾಪೋಥ್ಯಾಥವಾ ತ್ರೀಣಿ ಗುಡೂಚ್ಯಾ ಮಧುಕಸ್ಯ ವಾ| ಕೋವಿದಾರಾದಿಕಾನಾಂ ವಾ ನಿಮ್ಬಸ್ಯ ಕುಟಜಸ್ಯ ವಾ||೯|| ಕಷಾಯೇಷ್ವಾಸುತಂ ಪೂತ್ವಾ ತೇನೈವ ವಿಧಿನಾ ಪಿಬೇತ್| ಅಥವಾಽಽರಗ್ವಧಾದೀನಾಂ ಸಪ್ತಾನಾಂ ಪೂರ್ವವತ್ ಪಿಬೇತ್||೧೦|| ಏಕೈಕಸ್ಯ ಕಷಾಯೇಣ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಜ್ವರಾರ್ದಿತಃ|೧೧|
आसुत्य च सुरामण्डे मृदित्वा प्रस्रुतं पिबेत्| कफजेऽरोचके कासे पाण्डुरोगे सयक्ष्मणि||८|| द्वे चापोथ्याथवा त्रीणि गुडूच्या मधुकस्य वा| कोविदारादिकानां वा निम्बस्य कुटजस्य वा||९|| कषायेष्वासुतं पूत्वा तेनैव विधिना पिबेत्| अथवाऽऽरग्वधादीनां सप्तानां पूर्ववत् पिबेत्||१०|| एकैकस्य कषायेण पित्तश्लेष्मज्वरार्दितः|११|
🔊 Audio coming soon
ಆಸುತ್ಯೇತ್ಯಾದಿನಾ ಮದಿರಾಯೋಗ ಏಕ ಉಚ್ಯತೇ| ಆಸುತ್ಯೇತಿ ನಿಶಾಪರ್ಯುಷಿತಂ ಕೃತ್ವಾ| ಅತ್ರ ಯೋಗೇ ಪಕ್ವಜೀಮೂತಕಫಲಮೇವಾಧಿಕೃತಂ; ತಥಾ, ಉತ್ತರಯೋಗೇಷ್ವಪಿ ಪಕ್ವಮೇವ ಫಲಮಧಿಕೃತಂ ಜ್ಞೇಯಂ, “ಫಲಂ ಪರ್ಯಾಗತಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಂ” ಇತ್ಯೌತ್ಸರ್ಗಿಕವಚನಾತ್| ದ್ವೇ ಚೇತ್ಯಾದಿನಾ ದ್ವಾದಶಕಷಾಯಭೇದಾದ್ ದ್ವಾದಶಯೋಗಾ ಉಚ್ಯನ್ತೇ| ತೇನೈವ ವಿಧಿನೇತಿ ಮದನಕಲ್ಪೋಕ್ತೇನ ಸಾಧನವಿಧಿನಾ| ಅಥವೇತ್ಯಾದೌ ಆರಗ್ವಧಾದಿಸಪ್ತದ್ರವ್ಯಕಷಾಯಭೇದಾತ್ ಸಪ್ತಯೋಗಾ ಭವನ್ತಿ| ಆರಗ್ವಧಾದಯಃ ಆರಗ್ವಧ-ವೃಕ್ಷಕ-ಸ್ವಾದುಕಣ್ಟಕ-ಪಾಠಾ-ಪಾಟಲಿ-ಶಾರ್ಙ್ಗೇಷ್ಟಾ-ಮೂರ್ವಾಃ (ಕ.ಅ.೧) ಪೂರ್ವಾಧ್ಯಾಯೋಕ್ತಾಃ||೮-೧೦||-
Adhikarana 6 (11) · Śloka 11
ಮಾತ್ರಾಃ ಸ್ಯುಃ ಫಲವಚ್ಚಾಷ್ಟೌ ಕೋಲಮಾತ್ರಾಸ್ತು ತಾ ಮತಾಃ||೧೧||
मात्राः स्युः फलवच्चाष्टौ कोलमात्रास्तु ता मताः||११||
🔊 Audio coming soon
ಮಾತ್ರಾಃ ಸ್ಯುರಿತ್ಯಾದಿನಾಽಷ್ಟೌ ಮಾತ್ರಾಯೋಗಾನಾಹ| ಫಲವದಿತಿ ಮದನಫಲೇ ಯಥಾ ಅಷ್ಟೌ ಮಾತ್ರಾಯೋಗಾ ಉಕ್ತಾಸ್ತಥೇಹಾಪಿ ಕರ್ತವ್ಯಾಃ, ವಿಶೇಷತಸ್ತು ಏತಾಃ ಕೋಲಮಾತ್ರಾಃ ಕರ್ತವ್ಯಾಃ, ನ ತು ಫಲವದ್ಧರೀತಕ್ಯಾದಿಪ್ರಮಾಣಾಃ ಕರ್ತವ್ಯಾ ಇತ್ಯರ್ಥಃ||೧೧||
Adhikarana 7 (12) · Śloka 12
ಜೀವಕರ್ಷಭಕೇಕ್ಷೂಣಾಂ ಶತಾವರ್ಯಾ ರಸೇನ ವಾ| ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಜ್ವರೇ ದದ್ಯಾದ್ವಾತಪಿತ್ತಜ್ವರೇಽಥವಾ||೧೨||
जीवकर्षभकेक्षूणां शतावर्या रसेन वा| पित्तश्लेष्मज्वरे दद्याद्वातपित्तज्वरेऽथवा||१२||
🔊 Audio coming soon
ಜೀವಕೇತ್ಯಾದಿನಾ ಚತುರೋ ಯೋಗಾಃ ಪಾನಸಾಧನಕಷಾಯಭೇದಾತ್||೧೨||
Adhikarana 8 (13) · Śloka 13
ತಥಾ ಜೀಮೂತಕಕ್ಷೀರಾತ್ ಸಮುತ್ಪನ್ನಂ ಪಚೇದ್ಘೃತಮ್| ಫಲಾದೀನಾಂ ಕಷಾಯೇಣ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತದ್ವಮನಂ ಮತಮ್||೧೩||
तथा जीमूतकक्षीरात् समुत्पन्नं पचेद्घृतम्| फलादीनां कषायेण श्रेष्ठं तद्वमनं मतम्||१३||
🔊 Audio coming soon
ತಥೇತ್ಯಾದಿನಾ ಘೃತಯೋಗಮೇಕಮಾಹ||೧೩||
Adhikarana 9 (14-15) · Śloka 15
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕೌ- ಷಟ್ ಕ್ಷೀರೇ ಮದಿರಾಮಣ್ಡೇ ಏಕೋ ದ್ವಾದಶ ಚಾಪರೇ| ಸಪ್ತ ಚಾರಗ್ವಧಾದೀನಾಂ ಕಷಾಯೇಽಷ್ಟೌ ಚ ವರ್ತಿಷು||೧೪|| ಜೀವಕಾದಿಷು ಚತ್ವಾರೋ ಘೃತಂ ಚೈಕಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್| ಕಲ್ಪೇ ಜೀಮೂತಕಾನಾಂ ಚ ಯೋಗಾಸ್ತ್ರಿಂಶನ್ನವಾಧಿಕಾಃ||೧೫||
तत्र श्लोकौ- षट् क्षीरे मदिरामण्डे एको द्वादश चापरे| सप्त चारग्वधादीनां कषायेऽष्टौ च वर्तिषु||१४|| जीवकादिषु चत्वारो घृतं चैकं प्रकीर्तितम्| कल्पे जीमूतकानां च योगास्त्रिंशन्नवाधिकाः||१५||
🔊 Audio coming soon
ಷಟ್ ಕ್ಷೀರೇ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಸಙ್ಗ್ರಹಾರ್ಥೋ ವ್ಯಾಕೃತ ಏವ ಯಥಾಸ್ಥಾನಮ್||೧೪-೧೫||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಜೀಮೂತಕಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने जीमूतककल्पो नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪಾಣಿದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಂ ಚರಕತಾತ್ಪರ್ಯಟೀಕಾಯಾಮಾಯುರ್ವೇದದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಜೀಮೂತಕಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨||