Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ ജീമൂതകകല്പം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧|| ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
अथातो जीमूतककल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
മദനകല്പാനന്തരമനപായിത്വേനേക്ഷ്വാക്വാദിദ്രവ്യേഭ്യഃ പ്രാധാന്യാജ്ജീമൂതകസ്യ ജീമൂതകല്പോऽഭിധീയതേ| ഏവം യഥായഥൈഷാമനപായിത്വപ്രകര്ഷഃ, തഥാ തഥാ പൂര്വനിവേശനം ജ്ഞേയമ്| തേനാപരവമനകല്പാനാമപ്യധ്യായസമ്ബന്ധോऽത്രൈവോക്തോ ജ്ഞേയഃ| മദനഫലസ്യ സ്നേഹസ്വേദാദിപൂര്വകത്വവദിഹാപി ക്രമോऽതിദേശാദുന്നേതവ്യഃ||൧-൨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
കല്പം ജീമൂതകസ്യേമം ഫലപുഷ്പാശ്രയം ശുണു| ഗരാഗരീ ച വേണീ ച തഥാ സ്യാദ്ദേവതാഡകഃ||൩||
कल्पं जीमूतकस्येमं फलपुष्पाश्रयं शुणु| गरागरी च वेणी च तथा स्याद्देवताडकः||३||
🔊 Audio coming soon
ഫലപുഷ്പാശ്രയമിതി വചനേന ജീമൂതസ്യ പത്രനാലാദിഷു വമനപ്രയോഗം നിഷേധയതി| ഗരാഗരീ ചേത്യാദി പര്യായകഥനമ്| ജീമൂതഃ പീതഘോഷകഃ||൩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ജീമൂതകം ത്രിദോഷഘ്നം യഥാസ്വൌഷധകല്പിതമ്| പ്രയോക്തവ്യം ജ്വരശ്വാസഹിക്കാദ്യേഷ്വാമയേഷു ച||൪||
जीमूतकं त्रिदोषघ्नं यथास्वौषधकल्पितम्| प्रयोक्तव्यं ज्वरश्वासहिक्काद्येष्वामयेषु च||४||
🔊 Audio coming soon
ത്രിദോഷഘ്നമിതി യഥാസ്വം വാതഹരാദിദ്രവ്യയുക്തം, തഥാ വാതാദിഹരദ്രവ്യകല്പിതം ച സത് ത്രിദോഷഘ്നം ഭവതി| ഹിക്കാദ്യേഷ്വിതി ആദ്യശബ്ദേന കാസാദീനാമുരോഗതദോഷജന്യാനാം ഗ്രഹണമ്||൪||
Adhikarana 4 (5-7) · Śloka 7
യഥോക്തഗുണയുക്താനാം ദേശജാനാം യഥാവിധി| പയഃ പുഷ്പേऽസ്യ, നിര്വൃത്തേ ഫലേ പേയാ പയസ്കൃതാ||൫|| ലോമശേ ക്ഷീരസന്താനം, ദധ്യുത്തരമലോമശേ| ശൃതേ പയസി ദധ്യമ്ലം ജാതം ഹരിതപാണ്ഡുകേ||൬|| ജീര്ണാനാം ച സുശുഷ്കാണാം ന്യസ്താനാം ഭാജനേ ശുചൌ| ചൂര്ണസ്യ പയസാ ശുക്തിം വാതപിത്താര്ദിതഃ പിബേത്||൭||
यथोक्तगुणयुक्तानां देशजानां यथाविधि| पयः पुष्पेऽस्य, निर्वृत्ते फले पेया पयस्कृता||५|| लोमशे क्षीरसन्तानं, दध्युत्तरमलोमशे| शृते पयसि दध्यम्लं जातं हरितपाण्डुके||६|| जीर्णानां च सुशुष्काणां न्यस्तानां भाजने शुचौ| चूर्णस्य पयसा शुक्तिं वातपित्तार्दितः पिबेत्||७||
🔊 Audio coming soon
യഥോക്തയുക്തഗുണയുക്താനാമിതി കാലജത്വ-സമ്പൂര്ണരസത്വാദിഗുണയുക്താനി മദനഫലോക്തഗുണദ്വാരാऽനുസര്തവ്യാനി| ദേശജാനാമിതി മദനകല്പോക്തപ്രശസ്തഭൂമിജാതാനാമ്| യഥാവിധീതി മദനകല്പോക്തവിധാനഗൃഹീതാനാമ്| പയഃ പുഷ്പേ ഇത്യേകോ യോഗഃ| നിര്വൃത്തേ ഇത്യാദികോ ദ്വിതീയോ യോഗഃ| നിര്വൃത്തേ ഇതി ഉത്പന്നമാത്രേ ഫലേ, തത്ര ഫലൈഃ ക്ഷീരം സാധയിത്വാ തേന ക്ഷീരേണ പേയാ സാധനീയാ| രോമശേ ഇത്യാദി തൃതീയഃ| രോമശേ ഇതി ഉപഗതരോമ്ണി ഫലേ, അത്രാപി രോമശഫലസാധിതക്ഷീരാത് സന്താനികാ ജ്ഞേയാ| ദധ്യുത്തരമിത്യാദികശ്ചതുര്ഥോ യോഗഃ, അത്രാപ്യുപഗതരോമാവസ്ഥഫലസാധിതക്ഷീരസമ്ഭൂതദധിസരോ ജ്ഞേയഃ| ശൃതേ പയസീത്യാദികഃ പഞ്ചമഃ| ദധ്യമ്ലമിതി അമ്ലാവസ്ഥം ദധി ജാതമ്| ഹരിതപാണ്ഡുകേ ഇതി ഹരിതപാണ്ഡ്വവസ്ഥാപ്രാപ്തേ ജീമൂതകഫലേ| ജീര്ണാനാമിത്യാദികഃ ഷഷ്ഠഃ ക്ഷീരയോഗഃ| ഏതേ ച യോഗാഃ ക്ഷീരസമ്ബന്ധേന അവിധീയമാനക്ഷീരാകാരാ അപി ക്ഷീരപ്രയോഗത്വേനൈവ സങ്ഗ്രഹേ ‘ഷട് ക്ഷീരേ’ ഇത്യനേന സങ്ഗ്രഹീതവ്യാഃ||൫-൭||
Adhikarana 5 (8-10) · Śloka 11
ആസുത്യ ച സുരാമണ്ഡേ മൃദിത്വാ പ്രസ്രുതം പിബേത്| കഫജേऽരോചകേ കാസേ പാണ്ഡുരോഗേ സയക്ഷ്മണി||൮|| ദ്വേ ചാപോഥ്യാഥവാ ത്രീണി ഗുഡൂച്യാ മധുകസ്യ വാ| കോവിദാരാദികാനാം വാ നിമ്ബസ്യ കുടജസ്യ വാ||൯|| കഷായേഷ്വാസുതം പൂത്വാ തേനൈവ വിധിനാ പിബേത്| അഥവാऽऽരഗ്വധാദീനാം സപ്താനാം പൂര്വവത് പിബേത്||൧൦|| ഏകൈകസ്യ കഷായേണ പിത്തശ്ലേഷ്മജ്വരാര്ദിതഃ|൧൧|
आसुत्य च सुरामण्डे मृदित्वा प्रस्रुतं पिबेत्| कफजेऽरोचके कासे पाण्डुरोगे सयक्ष्मणि||८|| द्वे चापोथ्याथवा त्रीणि गुडूच्या मधुकस्य वा| कोविदारादिकानां वा निम्बस्य कुटजस्य वा||९|| कषायेष्वासुतं पूत्वा तेनैव विधिना पिबेत्| अथवाऽऽरग्वधादीनां सप्तानां पूर्ववत् पिबेत्||१०|| एकैकस्य कषायेण पित्तश्लेष्मज्वरार्दितः|११|
🔊 Audio coming soon
ആസുത്യേത്യാദിനാ മദിരായോഗ ഏക ഉച്യതേ| ആസുത്യേതി നിശാപര്യുഷിതം കൃത്വാ| അത്ര യോഗേ പക്വജീമൂതകഫലമേവാധികൃതം; തഥാ, ഉത്തരയോഗേഷ്വപി പക്വമേവ ഫലമധികൃതം ജ്ഞേയം, “ഫലം പര്യാഗതം ഗ്രാഹ്യം” ഇത്യൌത്സര്ഗികവചനാത്| ദ്വേ ചേത്യാദിനാ ദ്വാദശകഷായഭേദാദ് ദ്വാദശയോഗാ ഉച്യന്തേ| തേനൈവ വിധിനേതി മദനകല്പോക്തേന സാധനവിധിനാ| അഥവേത്യാദൌ ആരഗ്വധാദിസപ്തദ്രവ്യകഷായഭേദാത് സപ്തയോഗാ ഭവന്തി| ആരഗ്വധാദയഃ ആരഗ്വധ-വൃക്ഷക-സ്വാദുകണ്ടക-പാഠാ-പാടലി-ശാര്ങ്ഗേഷ്ടാ-മൂര്വാഃ (ക.അ.൧) പൂര്വാധ്യായോക്താഃ||൮-൧൦||-
Adhikarana 6 (11) · Śloka 11
മാത്രാഃ സ്യുഃ ഫലവച്ചാഷ്ടൌ കോലമാത്രാസ്തു താ മതാഃ||൧൧||
मात्राः स्युः फलवच्चाष्टौ कोलमात्रास्तु ता मताः||११||
🔊 Audio coming soon
മാത്രാഃ സ്യുരിത്യാദിനാऽഷ്ടൌ മാത്രായോഗാനാഹ| ഫലവദിതി മദനഫലേ യഥാ അഷ്ടൌ മാത്രായോഗാ ഉക്താസ്തഥേഹാപി കര്തവ്യാഃ, വിശേഷതസ്തു ഏതാഃ കോലമാത്രാഃ കര്തവ്യാഃ, ന തു ഫലവദ്ധരീതക്യാദിപ്രമാണാഃ കര്തവ്യാ ഇത്യര്ഥഃ||൧൧||
Adhikarana 7 (12) · Śloka 12
ജീവകര്ഷഭകേക്ഷൂണാം ശതാവര്യാ രസേന വാ| പിത്തശ്ലേഷ്മജ്വരേ ദദ്യാദ്വാതപിത്തജ്വരേऽഥവാ||൧൨||
जीवकर्षभकेक्षूणां शतावर्या रसेन वा| पित्तश्लेष्मज्वरे दद्याद्वातपित्तज्वरेऽथवा||१२||
🔊 Audio coming soon
ജീവകേത്യാദിനാ ചതുരോ യോഗാഃ പാനസാധനകഷായഭേദാത്||൧൨||
Adhikarana 8 (13) · Śloka 13
തഥാ ജീമൂതകക്ഷീരാത് സമുത്പന്നം പചേദ്ഘൃതമ്| ഫലാദീനാം കഷായേണ ശ്രേഷ്ഠം തദ്വമനം മതമ്||൧൩||
तथा जीमूतकक्षीरात् समुत्पन्नं पचेद्घृतम्| फलादीनां कषायेण श्रेष्ठं तद्वमनं मतम्||१३||
🔊 Audio coming soon
തഥേത്യാദിനാ ഘൃതയോഗമേകമാഹ||൧൩||
Adhikarana 9 (14-15) · Śloka 15
തത്ര ശ്ലോകൌ- ഷട് ക്ഷീരേ മദിരാമണ്ഡേ ഏകോ ദ്വാദശ ചാപരേ| സപ്ത ചാരഗ്വധാദീനാം കഷായേऽഷ്ടൌ ച വര്തിഷു||൧൪|| ജീവകാദിഷു ചത്വാരോ ഘൃതം ചൈകം പ്രകീര്തിതമ്| കല്പേ ജീമൂതകാനാം ച യോഗാസ്ത്രിംശന്നവാധികാഃ||൧൫||
तत्र श्लोकौ- षट् क्षीरे मदिरामण्डे एको द्वादश चापरे| सप्त चारग्वधादीनां कषायेऽष्टौ च वर्तिषु||१४|| जीवकादिषु चत्वारो घृतं चैकं प्रकीर्तितम्| कल्पे जीमूतकानां च योगास्त्रिंशन्नवाधिकाः||१५||
🔊 Audio coming soon
ഷട് ക്ഷീരേ ഇത്യാദിനാ സങ്ഗ്രഹാര്ഥോ വ്യാകൃത ഏവ യഥാസ്ഥാനമ്||൧൪-൧൫||
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേऽപ്രാപ്തേ ദൃഢബലസമ്പൂരിതേ കല്പസ്ഥാനേ ജീമൂതകകല്പോ നാമ ദ്വിതീയോऽധ്യായഃ||൨||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने जीमूतककल्पो नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||
🔊 Audio coming soon
ഇതി ശ്രീചക്രപാണിദത്തവിരചിതായാം ചരകതാത്പര്യടീകായാമായുര്വേദദീപികായാം കല്പസ്ഥാനേ ജീമൂതകകല്പോ നാമ ദ്വിതീയോऽധ്യായഃ||൨||