6. kr̥tavēdhanakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ கதவேதநகல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||

வமநகல்பபாரிஶேஷ்யாத் கதவேதநகல்போऽபிதீயதே||௧-௨||

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

கதவேதநநாமாநி கல்பஂ சாஸ்ய நிபோதத| க்ஷ்வேடஃ கோஶாதகீ சோக்தஂ மதங்கபலமேவ ச||௩|| அத்யர்தகடுதீக்ஷ்ணோஷ்ணஂ காடேஷ்விஷ்டஂ கதேஷு ச| குஷ்டபாண்ட்வாமயப்லீஹஶோபகுல்மகராதிஷு||௪||

காடேஷ்விதி அத்யர்தகாடேஷு குஷ்டாதிஷு||௩-௪||

Adhikarana 3 (5) · Śloka 5

க்ஷீராதி குஸுமாதீநாஂ ஸுரா சைதேஷு பூர்வவத்|௫|

க்ஷீராதீத்யாதிநா க்ஷீரயோகா உச்யந்தே| க்ஷீரயோகசதுஷ்டயஂ மதிராயோகஂ ச ஜீமூதககல்பவிதாநாதிதேஶேநாஹ| க்ஷீராதிஶப்தேந க்ஷீரகதபேயா-க்ஷீரஸந்தாநிகா-தத்யுத்தராணாஂ க்ரஹணம்| ஏதே ச ஸங்க்ரஹேऽக்ஷீரரூபா அபி க்ஷீரவிகாரதயா க்ஷீரஶப்தேநைவ கஹீதாஃ ‘க்ஷீரே த்வௌ த்வௌ’ இதி வசநேந| குஸுமாதீநாமிதி கதவேதநஸ்ய புஷ்பாதீநாஂ “பயஃ புஷ்பேऽஸ்ய நிர்வத்தே பலே பேயா பயஸ்கதா| லோமஶே க்ஷீரஸந்தாநஂ தத்யுத்தரமலோமஶே” (க.அ.௨) இதி ஜீமூதகவிதாநோக்தாநாம்| ஸுரா சைதேஷு பூர்வவதிதி யதா ஜீமூதககல்பவிதாநேந க்ஷீராதயஃ கர்தவ்யாஸ்ததா ஸுரா ச கர்தவ்யா|௫|

Adhikarana 4 (5-7) · Śloka 7

ஸுஶுஷ்காணாஂ து ஜீர்ணாநாமேகஂ த்வே வா யதாபலம்||௫|| கஷாயைர்மதுகாதீநாஂ நவபிஃ பலவத் பிபேத்| க்வாதயித்வா பலஂ தஸ்ய பூத்வா லேஹஂ நிதாபயேத்||௬|| கதவேதநகல்காஂஶஂ பலாத்யர்தாஂஶஸஂயுதம் | பதக் சாரக்வதாதீநாஂ த்ரயோதஶபிராஸுதம்||௭||

ஸுஶுஷ்காணாமித்யாதிநா நவ கஷாயயோகாநாஹ| பலவதிதி மதநபலஂ யதா யஷ்டீமதுகாதிபிஃ பீயதே, ததைததபி பாதவ்யமித்யர்தஃ| ஏகே நவகஷாயப்ரயோகேஷு ஶேஷவிதிப்ரத்யாயகஂ லேஹஂ படந்தி- “க்வாதயித்வா ரஸஂ தஸ்ய பூத்வா லேஹஂ நிதாபயேத்” இத்யாதி, தச்ச ஸங்கதார்தம்| உக்தஂ ச ஜதூகர்ணே- “அத்ர ஜீர்ணபீஜாநாஂ மதநபலவத் கஷாயைர்லேஹா பவந்தி நவ” இதி| பதகித்யாதிநா த்ரயோதஶ கஷாயயோகாநாஹ| ஏவஂ த்வாவிஂஶதிஃ கஷாயயோகா பவந்தி| ஆரக்வதாதயஸ்த்ரயோதஶ மதநகல்பே “ஆரக்வதவக்ஷக ...” (க.அ.௧) இத்யாதிநா குடூச்யந்தேநோக்தா ஜ்ஞேயாஃ||௫-௭||

Adhikarana 5 (8) · Śloka 8

ஶால்மலீமூலசூர்ணாநாஂ பிச்சாபிர்தஶபிஸ்ததா|௮|

ஶால்மலீத்யாதிநா தஶ பிச்சாயோகாநாஹ| ஶால்மலீமூலமாதிஃ யேஷாஂ தே ஶால்மலீமூலாஃ ஶால்மல்யாதயோ விமாநபடிதா தஶ ஶால்மலீஶால்மலகபத்ரபர்ண்யேலாபர்ண்யுபோதிகோத்தாலதந்வநராஜாதநோபசித்ராகோப்யந்தாஃ (வி.அ.௮); ஏஷாஂ சூர்ணாநாஂ பிச்சாபிர்யுக்த்யா கதத்வேநைவ தஶ யோகா ஜ்ஞேயாஃ| ஶால்மலகஃ ஶால்மலீபேதஃ, ரோஹிதகோ வா; பத்ரபர்ணீ கம்பாரீ; ஏலாபர்ணீ நாகபலா, அஹிஂஸ்ரேத்யந்யே; ராஜாதநாஂ க்ஷீரிகா, உபசித்ரா தந்தீ, கோபீ ஸாரிவா|௮|

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

வர்திக்ரியாஃ ஷட் பலவத், பலாதீநாஂ கதஂ ததா||௮||

வர்திக்ரியாஃ ஷட் பலவதிதி “பலபிப்பலீசூர்ணாநி பூர்வவத்” (க.அ.௧) இத்யாதிநா க்ரந்தேந யா வர்திக்ரியா உக்தா மதநகல்பே, தத்வதிஹாபி கதவேதநசூர்ணாநாஂ ஷட்வர்திக்ரியாஃ கர்தவ்யாஃ| பலாதீநாஂ கதஂ ததேத்யநேந கதவேதநஸாதிதக்ஷீராதுத்திதஂ நவநீதஂ பலாதிகஷாயேண ஸாதநீயஂ மதநபலகதவதித்யர்தஃ||௮||

Adhikarana 7 (9-10) · Śloka 10

கோஶாதகாநி பஞ்சாஶத் கோவிதாரரஸே பசேத்| தஂ கஷாயஂ பலாதீநாஂ கல்கைர்லேஹஂ புநஃ பசேத்||௯|| க்ஷ்வேடஸ்ய தத்ர பாகஃ ஸ்யாச்சேஷாண்யர்தாஂஶிகாநி து| கஷாயைஃ கோவிதாராத்யைரேவஂ தத் கல்பயேத் பதக்||௧௦||

கோஶாதகாநீத்யாதி| அத்ரைவ க்வாதபாதிகே கல்கே கர்தவ்யே க்ஷ்வேடஸ்ய பூர்ணோ பாகோ தேயஃ, பலாதீநாஂ ச ப்ரத்யேகஂ க்ஷ்வேடாதர்தபாகிகத்வம்||௯-௧௦||

Adhikarana 8 (11) · Śloka 12

கஷாயேஷு பலாதீநாமாநூபஂ பிஶிதஂ பதக்| கோஶாதக்யா ஸமஂ பக்த்வா ரஸஂ ஸலவணஂ பிபேத்||௧௧|| பலாதிபிப்பலீதுல்யஂ தத்வத் க்ஷ்வேடரஸஂ பிபேத்|௧௨|

கஷாயேஷ்வித்யாதிநா ஸப்த மாஂஸயோகாநாஹ| ஸமமிதி கோஶாதகீதுல்யஂ மாஂஸம்| அத்ர பிபேதித்யந்தேந ஷண்மாஂஸரஸாஃ, பலாதீத்யநேந சைகஃ| பலாதிபிப்பலீதுல்யஂ தத்வதித்யநேந பலாதிபிஃ ஸமஂ மாஂஸம்| தத்வதிதி வசநாத் கோஶாதக்யாஃ கஷாயேண ஸாதநீயம்||௧௧||-

Adhikarana 9 (12) · Śloka 12

க்ஷ்வேடஂ காஸீ பிபேத் ஸித்தஂ மிஶ்ரமிக்ஷுரஸேந ச||௧௨||

இக்ஷுரஸயோகமேகமாஹ- க்ஷ்வேடமித்யாதி| ஸித்தமிதி இக்ஷுரஸேந மிஶ்ரிதஂ ஸத் ஸாதிதஂ பிபேதித்யர்தஃ உக்தஂ ஹி ஜதூகர்ணே- “க்ஷ்வேடமிக்ஷுரஸே ஶதம்” இதி||௧௨||

Adhikarana 10 (13-14) · Śloka 14

தத்ர ஶ்லோகௌ- க்ஷீரே த்வௌ த்வௌ ஸுரா சைகா க்வாதா த்வாவிஂஶதிஸ்ததா| தஶ பிச்சா கதஂ சைகஂ ஷட் ச வர்திக்ரியாஃ ஶுபாஃ||௧௩|| லேஹேऽஷ்டௌ ஸப்த மாஂஸே ச யோக இக்ஷுரஸேऽபரஃ| கதவேதநகல்பேऽஸ்மிந் ஷஷ்டிர்யோகாஃ ப்ரகீர்திதாஃ||௧௪||

க்ஷீரே த்வௌ த்வாவித்யாதிஸங்க்ரஹஃ| த்வௌ த்வாவிதி சத்வாரஃ||௧௩-௧௪||

Adhikarana puShpikA · Śloka 6

இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே கல்பஸ்தாநே கதவேதநகல்போ நாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ||௬||

இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ கல்பஸ்தாநே கதவேதநகல்போ நாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ||௬||