Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

10. sudhākalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ ஸுதாகல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||

View original

अथातः सुधाकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

ஷோடஶஸங்க்யப்ரயோகாபிதாயகதில்வககல்பாநந்தரஂ யதாக்ரமமதிகஸங்க்யாப்ரயோகாபிதாநக்ரமாத்விஂஶதியோகாபிதாயகஸுதாகல்போऽபிதீயதே; இதஶ்சாநந்தரமதிரிக்தஸங்க்யாபிதாநக்ரமேணைவ ஊநசத்வாரிஂஶத்ப்ரயோகாபிதாயகஸப்தலாஶங்கிநீகல்போऽபிதாஸ்யதே||௧-௨||

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

விரேசநாநாஂ ஸர்வேஷாஂ ஸுதா தீக்ஷ்ணதமா மதா| ஸங்காதஂ ஹி பிநத்த்யாஶு தோஷாணாஂ கஷ்டவிப்ரமா||௩|| தஸ்மாந்நைஷா மதௌ கோஷ்டே ப்ரயோக்தவ்யா கதாசந| ந தோஷநிசயே சால்பே ஸதி மார்கபரிக்ரமே ||௪||

View original

विरेचनानां सर्वेषां सुधा तीक्ष्णतमा मता| सङ्घातं हि भिनत्त्याशु दोषाणां कष्टविभ्रमा||३|| तस्मान्नैषा मृदौ कोष्ठे प्रयोक्तव्या कदाचन| न दोषनिचये चाल्पे सति मार्गपरिक्रमे ||४||

🔊 Audio coming soon

விரேசநாநாமிதி விரேசநத்ரவ்யாணாம்| கஷ்டவிப்ரமேதி துஃகஸாத்யவிப்ரமஜநிகா| தஸ்மாதிதி அதிதீக்ஷ்ணத்வாத் கஷ்டவிப்ரமத்வாச்ச| ஸதி மார்கபரிக்ரம இதி உபக்ரமமார்காந்தரே ஸதி ந ஸுதா ப்ரயோக்தவ்யா, தேந கத்யந்தராஸம்பவ ஏவ ஸுதா ப்ரயோக்தவ்யேத்யர்தஃ||௩-௪||

Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 7

பாண்டுரோகோதரே குல்மே குஷ்டே தூஷீவிஷார்திதே| ஶ்வயதௌ மதுமேஹே ச தோஷவிப்ராந்தசேதஸி||௫|| ரோகைரேவஂவிதைர்க்ரஸ்தஂ ஜ்ஞாத்வா ஸப்ராணமாதுரம்| ப்ரயோஜயேந்மஹாவக்ஷஂ ஸம்யக் ஸ ஹ்யவசாரிதஃ||௬|| ஸத்யோ ஹரதி தோஷாணாஂ மஹாந்தமபி ஸஞ்சயம்|௭|

View original

पाण्डुरोगोदरे गुल्मे कुष्ठे दूषीविषार्दिते| श्वयथौ मधुमेहे च दोषविभ्रान्तचेतसि||५|| रोगैरेवंविधैर्ग्रस्तं ज्ञात्वा सप्राणमातुरम्| प्रयोजयेन्महावृक्षं सम्यक् स ह्यवचारितः||६|| सद्यो हरति दोषाणां महान्तमपि सञ्चयम्|७|

🔊 Audio coming soon

பாண்டுரோகேத்யாதௌ மதுமேஹஶப்தேந ப்ரமேஹா ஏவோச்யந்தே; விஶிஷ்டஸ்து வாதிகமதுமேஹோऽஸாத்ய ஏவ, தேந தஂ ப்ரதி விரேசநோபதேஶோऽநர்தக ஏவ ஸ்யாத்; மதுமேஹஶப்தஶ்ச யதா ப்ரமோஹமாத்ர ஏவ வர்ததே தத் ப்ரதிபாதிதமேவ ப்ரமேஹசிகித்ஸிதே| தோஷவத்த்யா விப்ராந்தஂ சேதோ யஸ்மிந் தஸ்மிந் தோஷவிப்ராந்தசேதஸி உந்மாதே| ஸப்ராணமிதி பலவந்தம்||௫-௬||-

Adhikarana 4 (7-9) · Śloka 9

த்விவிதஃ ஸ மதோऽல்பைஶ்ச பஹுபிஶ்சைவ கண்டகைஃ||௭|| ஸுதீக்ஷ்ணைஃ கண்டகைரல்பைஃ ப்ரவரோ பஹுகண்டகஃ| ஸ நாம்நா ஸ்நுக்குடா நந்தா ஸுதா நிஸ்த்ரிஂஶபத்ரகஃ||௮|| தௌ விபாட்யாஹரேத் க்ஷீரஂ ஶஸ்த்ரேண மதிமாந் பிஷக்| த்விவர்ஷஂ வா த்ரிவர்ஷஂ வா ஶிஶிராந்தே விஶேஷதஃ||௯||

View original

द्विविधः स मतोऽल्पैश्च बहुभिश्चैव कण्टकैः||७|| सुतीक्ष्णैः कण्टकैरल्पैः प्रवरो बहुकण्टकः| स नाम्ना स्नुग्गुडा नन्दा सुधा निस्त्रिंशपत्रकः||८|| तौ विपाट्याहरेत् क्षीरं शस्त्रेण मतिमान् भिषक्| द्विवर्षं वा त्रिवर्षं वा शिशिरान्ते विशेषतः||९||

🔊 Audio coming soon

ப்ரவரோ பஹுகண்டக இதி அநதிதீக்ஷ்ணதயாऽல்பகண்டகமஹாவக்ஷதஃ ஶ்ரேஷ்ட இத்யர்தஃ| தாவிதி ஸ்வல்பகண்டகபஹுகண்டகௌ மஹாவக்ஷௌ| யத்யபி மதநகல்பே “ஶரதி த்வக்கந்தக்ஷீராணி” (க.அ.௧) இத்யுக்தஂ, ததாऽபி ஸுதாயா அத்ர ஶிஶிராந்தே க்ஷீரக்ரஹணமபவாதரூபஂ ஜ்ஞேயம்| ஶிஶிரஸ்ய ஶேஷா திவஸாஃ ஶிஶிராந்தாஃ||௭-௯||

Adhikarana 5 (10-11) · Śloka 12

பில்வாதீநாஂ பஹத்யா வா கண்டகார்யாஸ்ததைகஶஃ| கஷாயேண ஸமாஂஶஂ தஂ கத்வாऽங்காரேஷு ஶோஷயேத்||௧௦|| ததஃ கோலஸமாஂ மாத்ராஂ பிபேத் ஸௌவீரகேண வா| துஷோதகேந கோலாநாஂ ரஸேநாமலகஸ்ய வா||௧௧|| ஸுரயா ததிமண்டேந மாதுலுங்கரஸேந வா|௧௨|

View original

बिल्वादीनां बृहत्या वा कण्टकार्यास्तथैकशः| कषायेण समांशं तं कृत्वाऽङ्गारेषु शोषयेत्||१०|| ततः कोलसमां मात्रां पिबेत् सौवीरकेण वा| तुषोदकेन कोलानां रसेनामलकस्य वा||११|| सुरया दधिमण्डेन मातुलुङ्गरसेन वा|१२|

🔊 Audio coming soon

பில்வாதீநாமிதி பில்வாதிபஞ்சமூலஸ்ய| அங்காரேஷு ஶோஷயேதிதி அங்காரோபரிஸ்திதபாத்ரஸ்தஂ தத் ஸுதாக்ஷீரஂ பில்வாதீநாமந்யதமஸ்ய கஷாயேண ஸமாநஂ ஶோஷணேந கடிநஂ குர்யாத்; ததஃ கோலமாத்ரா குடிகாஃ கார்யாஃ, ததஃ ஸௌவீரகாதீநாமந்யதமேந பாதவ்யா| ஏவஂ ஸௌவீரகாதிபேதாத் ஸப்த யோகா பவந்தி; ததாऽத்ர பில்வாதிகஷாயஸ்ய பேதேந பேதோ ந விவக்ஷிதஃ||௧௦-௧௧||-

Adhikarana 6 (12-13) · Śloka 13

ஸாதலாஂ காஞ்சநக்ஷீரீஂ ஶ்யாமாதீநி கடுத்ரிகம் ||௧௨|| யதோபபத்தி ஸப்தாஹஂ ஸுதாக்ஷீரேண பாவயேத்| கோலமாத்ராஂ கதேநாதஃ பிபேந்மாஂஸரஸேந வா||௧௩||

View original

सातलां काञ्चनक्षीरीं श्यामादीनि कटुत्रिकम् ||१२|| यथोपपत्ति सप्ताहं सुधाक्षीरेण भावयेत्| कोलमात्रां घृतेनातः पिबेन्मांसरसेन वा||१३||

🔊 Audio coming soon

ஸாதலாமித்யாதிநா வாதஸாதநகதமாஂஸரஸபேதாத்யோகத்வயமாஹ| ஸாதலா சர்மகஶா| ஶ்யாமாதிக்ரஹணேநைவ ஸாதலாயாமபி லப்தாயாஂ பதக் ஸாதலாபிதாநமேகயாऽபி ஸாதலயா கதஸுதாயோகஸ்ய ப்ராதாந்யக்யாபநார்தம்||௧௨-௧௩||

Adhikarana 7 (14) · Śloka 14

த்ர்யூஷணஂ த்ரிபலாஂ தந்தீஂ சித்ரகஂ த்ரிவதாஂ ததா| ஸ்நுக்க்ஷீரபாவிதஂ ஸம்யக்விதத்யாத்குடபாநகம்||௧௪||

View original

त्र्यूषणं त्रिफलां दन्तीं चित्रकं त्रिवृतां तथा| स्नुक्क्षीरभावितं सम्यग्विदध्याद्गुडपानकम्||१४||

🔊 Audio coming soon

த்ர்யூஷணமித்யாதிநா பாநகயோகமாஹ| குடபாநகமிதி குடஸஂஸ்கதபாநகம்||௧௪||

Adhikarana 8 (15-17) · Śloka 17

த்ரிவதாரக்வதஂ தந்தீஂ ஶங்கிநீஂ ஸப்தலாஂ ஸமம்| கோமூத்ரே ரஜநீஂ கத்வா ஶோஷயேதாதபே ததஃ||௧௫|| ஸப்தாஹஂ பாவயித்வைவஂ ஸ்நுக்க்ஷீரேணாபரஂ புநஃ| ஸப்தாஹஂ பாவயேச்சுஷ்கஂ ததஸ்தேநாபி பாவிதம்||௧௬|| கந்தமால்யஂ ததாக்ராய ப்ராவத்ய படமேவ ச| ஸுகமாஶு விரிச்யந்தே மதுகோஷ்டா நராதிபாஃ||௧௭||

View original

त्रिवृतारग्वधं दन्तीं शङ्खिनीं सप्तलां समम्| गोमूत्रे रजनीं कृत्वा शोषयेदातपे ततः||१५|| सप्ताहं भावयित्वैवं स्नुक्क्षीरेणापरं पुनः| सप्ताहं भावयेच्छुष्कं ततस्तेनापि भावितम्||१६|| गन्धमाल्यं तदाघ्राय प्रावृत्य पटमेव च| सुखमाशु विरिच्यन्ते मृदुकोष्ठा नराधिपाः||१७||

🔊 Audio coming soon

த்ரிவதேத்யாதிநா க்ரேயயோகமாஹ| கோமூத்ரே ரஜநீஂ கத்வேதி ரஜநீஂ வ்யாப்ய கோமூத்ரே ஸ்தாபயித்வா| படமேவேதி யதோக்தவிதிபாவிதஂ படமாவத்யேத்யர்தஃ||௧௫-௧௭||

Adhikarana 9 (18) · Śloka 18

ஶ்யாமாத்ரிவத்கஷாயேண ஸ்நுக்க்ஷீரகதபாணிதைஃ| லேஹஂ பக்த்வா விரேகார்தஂ லேஹயேந்மாத்ரயா நரம்||௧௮||

View original

श्यामात्रिवृत्कषायेण स्नुक्क्षीरघृतफाणितैः| लेहं पक्त्वा विरेकार्थं लेहयेन्मात्रया नरम्||१८||

🔊 Audio coming soon

ஶ்யாமேத்யாதிநா லேஹயோகமாஹ| மாத்ரயேதி அநபாயிமாத்ரயா||௧௮||

Adhikarana 10 (19) · Śloka 19

பாயயேத்து ஸுதாக்ஷீரஂ யூஷைர்மாஂஸரஸைர்கதைஃ|௧௯|

View original

पाययेत्तु सुधाक्षीरं यूषैर्मांसरसैर्घृतैः|१९|

🔊 Audio coming soon

பாயயேதித்யாதிநா பதக்யூஷமாஂஸரஸகதைர்யோகத்ரயமாஹ|௧௯|

Adhikarana 11 (19) · Śloka 19

பாவிதாஞ்சுஷ்கமத்ஸ்யாந் வா மாஂஸஂ வா பக்ஷயேந்நரஃ||௧௯||

View original

भाविताञ्छुष्कमत्स्यान् वा मांसं वा भक्षयेन्नरः||१९||

🔊 Audio coming soon

பாவிதாநித்யாதிநா ஶுஷ்கமத்ஸ்யமாஂஸயோகாவாஹ||௧௯||

Adhikarana 12 (20) · Śloka 20

க்ஷீரேணாமலகைஃ ஸர்பிஶ்சதுரங்குலவத் பசேத்| ஸுராஂ வா காரயேத் க்ஷீரே கதஂ வா பூர்வவத் பசேத்||௨௦||

View original

क्षीरेणामलकैः सर्पिश्चतुरङ्गुलवत् पचेत्| सुरां वा कारयेत् क्षीरे घृतं वा पूर्ववत् पचेत्||२०||

🔊 Audio coming soon

க்ஷீரேணேத்யாதிநா ஏகஂ கதம்| கதஂ வேத்யாதிநா ஏகஂ வக்ஷ்யதி| ஆமலகைஶ்சதுரங்குலவதிதி வசநாதாமலகரஸயுக்தஂ யச்சதுரங்குலகல்பே “சதுரங்குலஸித்தாத்வா” (க.அ.௮) இத்யாதிநோக்தஂ தஸ்ய விதாநமதிதிஶதி| ஸுராஂ வா காரயேத் க்ஷீரே இதி ஸ்நுக்க்ஷீரபாவிதமித்யாதிவிதிநா ஸுராஂ குர்யாத்| கதஂ வா பூர்வவத் பசேதித்யத்ர பூர்வவதித்யநேந தில்வககல்பே பூர்வஂ யத் “லோத்ரகல்கேந” (க.அ.௯) இத்யாதிக்ரந்தவிஹிதஂ, தத்விதிரேவ ப்ரத்யாஸந்நத்வாததிதிஶ்யதே||௨௦||

Adhikarana 13 (21-22) · Śloka 22

தத்ர ஶ்லோகௌ- ஸௌவீரகாதிபிஃ ஸப்த ஸர்பிஷா ச ரஸேந ச| பாநகஂ க்ரேயலேஹௌ ச யோகா யூஷாதிபிஸ்த்ரயஃ||௨௧|| த்வௌ ஶுஷ்கமத்ஸ்யமாஂஸாப்யாஂ ஸுரைகா த்வே ச ஸர்பிஷீ| மஹாவக்ஷஸ்ய யோகாஸ்தே விஂஶதிஃ ஸமுதாஹதாஃ||௨௨||

View original

तत्र श्लोकौ- सौवीरकादिभिः सप्त सर्पिषा च रसेन च| पानकं घ्रेयलेहौ च योगा यूषादिभिस्त्रयः||२१|| द्वौ शुष्कमत्स्यमांसाभ्यां सुरैका द्वे च सर्पिषी| महावृक्षस्य योगास्ते विंशतिः समुदाहृताः||२२||

🔊 Audio coming soon

ஸௌவீரகேத்யாதிஃ ஸங்க்ரஹோ வ்யாகத ஏவ||௨௧-௨௨||

Adhikarana puShpikA · Śloka 10

இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே கல்பஸ்தாநே ஸுதாகல்போ நாம தஶமோऽத்யாயஃ||௧௦||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने सुधाकल्पो नाम दशमोऽध्यायः||१०||

🔊 Audio coming soon

இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாஂ கல்பஸ்தாநே ஸுதாகல்போ நாம தஶமோऽத்யாயஃ||௧௦||