Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതസ്തില്വകകല്പം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧|| ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
अथातस्तिल्वककल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ചതുരങ്ഗുലവത്തില്വകസ്യാനപായിത്വാച്ചതുരങ്ഗുലകല്പാനന്തരം തില്വകകല്പോऽഭിധീയതേ||൧-൨||
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
തില്വകസ്തു മതോ ലോധ്രോ ബൃഹത്പത്രസ്തിരീടകഃ| തസ്യ മൂലത്വചം ശുഷ്കാമന്തര്വല്കലവര്ജിതാമ്||൩|| ചൂര്ണയേത്തു ത്രിധാ കൃത്വാ ദ്വൌ ഭാഗൌ ശ്ചോതയേത്തതഃ| ലോധ്രസ്യൈവ കഷായേണ തൃതീയം തേന ഭാവയേത്||൪|| ഭാഗം തം ദശമൂലസ്യ പുനഃ ക്വാഥേന ഭാവയേത്| ശുഷ്കം ചൂര്ണം പുനഃ കൃത്വാ തത ഊര്ധ്വം പ്രയോജയേത്||൫||
तिल्वकस्तु मतो लोध्रो बृहत्पत्रस्तिरीटकः| तस्य मूलत्वचं शुष्कामन्तर्वल्कलवर्जिताम्||३|| चूर्णयेत्तु त्रिधा कृत्वा द्वौ भागौ श्चोतयेत्ततः| लोध्रस्यैव कषायेण तृतीयं तेन भावयेत्||४|| भागं तं दशमूलस्य पुनः क्वाथेन भावयेत्| शुष्कं चूर्णं पुनः कृत्वा तत ऊर्ध्वं प्रयोजयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
അന്തര്വല്കലവര്ജിതാമിതി തില്വകസ്യാന്തര്വല്കലം കഠിനം ഭവതി, തദര്ഥം തദ്വര്ജനമ്| ശ്ചോതയേദിതി വചനേന ഷഡ്ഗുണദ്രവേണൈകവിംശതിവാരാന് സ്രാവയേദിതി ജ്ഞേയം, മദനഫലകല്പേ ഏവമ്ഭൂതസ്യൈവ സ്രാവണസ്യ ദൃഷ്ടത്വാത്| ഭാവനാവിധിശ്ച നിരന്തരം വ്യാകൃത ഏവ||൩-൫||
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
ദധിതക്രസുരാമണ്ഡമൂത്രൈര്ബദരസീധുനാ | രസേനാമലകാനാം വാ തതഃ പാണിതലം പിബേത്||൬||
दधितक्रसुरामण्डमूत्रैर्बदरसीधुना | रसेनामलकानां वा ततः पाणितलं पिबेत्||६||
🔊 Audio coming soon
ദധിമണ്ഡേത്യാദിനാ പിബേദിത്യന്തേന പഞ്ച യോഗാഃ||൬||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 8
മേഷശൃങ്ഗ്യഭയാകൃഷ്ണാചിത്രകൈഃ സലിലേ ശൃതേ| മരുജാന് സുനുയാത്തച്ച ജാതം സൌവീരകം യദാ||൭|| ഭവേദഞ്ജലിനാ തസ്യ ലോധ്രകല്കം പിബേത് സദാ|൮|
मेषशृङ्ग्यभयाकृष्णाचित्रकैः सलिले शृते| मरुजान् सुनुयात्तच्च जातं सौवीरकं यदा||७|| भवेदञ्जलिना तस्य लोध्रकल्कं पिबेत् सदा|८|
🔊 Audio coming soon
മേഷശൃങ്ഗീത്യാദിനാ വിശിഷ്ടസൌവീരകേണ യോഗ ഏകഃ| മരുജാ ഭൃഷ്ടയവാഃ||൭||-
Adhikarana 5 (8-9) · Śloka 10
സുരാം ലോധ്രകഷായേണ ജാതാം പക്ഷസ്ഥിതാം പിബേത്||൮|| ദന്തീചിത്രകയോര്ദ്രോണേ സലിലസ്യാഢകം പൃഥക്| സമുത്ക്വാഥ്യ ഗുഡസ്യൈകാം തുലാം ലോധ്രസ്യ ചാഞ്ജലിമ്||൯|| ആവപേത്തത് പരം പക്ഷാന്മദ്യപാനാം വിരേചനമ്|൧൦|
सुरां लोध्रकषायेण जातां पक्षस्थितां पिबेत्||८|| दन्तीचित्रकयोर्द्रोणे सलिलस्याढकं पृथक्| समुत्क्वाथ्य गुडस्यैकां तुलां लोध्रस्य चाञ्जलिम्||९|| आवपेत्तत् परं पक्षान्मद्यपानां विरेचनम्|१०|
🔊 Audio coming soon
സുരാമിത്യാദിനാ സുരായോഗമാഹ| ദന്തീത്യാദിനൈകമരിഷ്ടയോഗമാഹ| ദന്തീചിത്രകയോരാഢകം പൃഥക് സലിലദ്രോണേ പചേത്| തില്വകചൂര്ണമാവാപഃ||൮-൯||-
Adhikarana 6 (10) · Śloka 11
കമ്പില്ലകകഷായേണ ദശകൃത്വഃ സുഭാവിതാമ്||൧൦|| മാത്രാം കമ്പില്ലകസ്യൈവ കഷായേണ പുനഃ പിബേത്|൧൧|
कम्पिल्लककषायेण दशकृत्वः सुभाविताम्||१०|| मात्रां कम्पिल्लकस्यैव कषायेण पुनः पिबेत्|११|
🔊 Audio coming soon
കമ്പില്ലകേത്യാദിനാ കമ്പില്ലകയോഗമാഹ| കമ്പില്ലകഃ ഗുണ്ഡാരോചനികാ| മാത്രാമിതി തില്വകചൂര്ണമാത്രാമ്||൧൦||-
Adhikarana 7 (11-13) · Śloka 13
ചതുരങ്ഗുലകല്പേന ലേഹോऽന്യഃ കാര്യ ഏവ ച||൧൧|| ത്രിഫലായാഃ കഷായേണ സസര്പിര്മധുഫാണിതഃ| ലോധ്രചൂര്ണയുതഃ സിദ്ധോ ലേഹഃ ശ്രേഷ്ഠോ വിരേചനേ||൧൨|| തില്വകസ്യ കഷായേണ കല്കേന ച സശര്കരഃ| സഘൃതഃ സാധിതോ ലേഹഃ സ ച ശ്രേഷ്ഠോ വിരേചനേ||൧൩||
चतुरङ्गुलकल्पेन लेहोऽन्यः कार्य एव च||११|| त्रिफलायाः कषायेण ससर्पिर्मधुफाणितः| लोध्रचूर्णयुतः सिद्धो लेहः श्रेष्ठो विरेचने||१२|| तिल्वकस्य कषायेण कल्केन च सशर्करः| सघृतः साधितो लेहः स च श्रेष्ठो विरेचने||१३||
🔊 Audio coming soon
ചതുരങ്ഗുലേത്യാദിനാ പ്രഥമോ ലേഹഃ| ചതുരങ്ഗുലകല്പേനേതി ‘കഷായേണാഥവാ തസ്യ’ (ക.അ.൮) ഇത്യാദിനോക്തവിധാനേന| തേനാത്ര തില്വകക്വാഥേന ഗുഡാന്വിതത്രിവൃച്ചൂര്ണം പക്ത്വാ ലേഹഃ കര്തവ്യഃ| ത്രിഫലായാ ഇത്യാദിനാ ദ്വിതീയോ ലേഹഃ| തില്വകസ്യേത്യാദിനാ തൃതീയഃ||൧൧-൧൩||
Adhikarana 8 (14-16) · Śloka 16
അഷ്ടാഷ്ടൌ ത്രിവൃതാദീനാം മുഷ്ടീംസ്തു സനഖാന് പൃഥക്| ദ്രോണേऽപാം സാധയേത് പാദശേഷേ പ്രസ്ഥം ഘൃതാത് പചേത്||൧൪|| പിഷ്ടൈസ്തൈരേവ ബില്വാംശൈഃ സമൂത്രലവണൈരഥ| തതോ മാത്രാം പിബേത് കാലേ ശ്രേഷ്ഠമേതദ്വിരേചനമ്||൧൫|| ലോധ്രകല്കേന മൂത്രാമ്ലലവണൈശ്ച പചേദ്ഘൃതമ്| ചതുരങ്ഗുലകല്പേന സര്പിഷീ ദ്വേ ച സാധയേത്||൧൬||
अष्टाष्टौ त्रिवृतादीनां मुष्टींस्तु सनखान् पृथक्| द्रोणेऽपां साधयेत् पादशेषे प्रस्थं घृतात् पचेत्||१४|| पिष्टैस्तैरेव बिल्वांशैः समूत्रलवणैरथ| ततो मात्रां पिबेत् काले श्रेष्ठमेतद्विरेचनम्||१५|| लोध्रकल्केन मूत्राम्ललवणैश्च पचेद्घृतम्| चतुरङ्गुलकल्पेन सर्पिषी द्वे च साधयेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
അഷ്ടാഷ്ടാവിത്യാദിനാ പ്രഥമം ഘൃതമ്| സനഖാനിതി വിദ്യമാനനഖാന്| അത്ര ത്രിവൃദാദിഗൃഹീതലോധ്രസ്യ പ്രധാനത്വാദ്ദ്വിഗുണോ ഭാഗോ ഭവതി| ഉക്തം ഹി ജതൂകര്ണേ- “ത്രിവൃദാദിദ്വിഗുണോ ലോധ്രക്വാഥഃ” ഇതി| സമഭാഗത്വേ തു ലോധ്രപ്രയോഗത്വസ്യ കേന വിശേഷഃ സ്യാത്, തസ്മാദ് യഥാവ്യാഖ്യാതമേവ സാധു| ലവണമപ്യത്ര പലാംശമേവ| ലോധ്രേത്യാദി ദ്വിതീയം ഘൃതമ്| ചതുരങ്ഗുലേത്യാദിനാ ഘൃതദ്വയമതിദിശ്യതേ| ഏവം ഘൃതേന ചത്വാരോ യോഗാ ഭവന്തി| ചതുരങ്ഗുലഘൃതേ ച “ചതുരങ്ഗുലസിദ്ധാത്” (ക.അ.൮) ഇത്യാദിനാ, തഥാ “തദേവ ദശമൂലസ്യ” (ക.അ.൮) ഇത്യാദിനാ പ്രോക്തേ ജ്ഞേയേ; തഥാ ച ചതുരങ്ഗുലകല്പേന ലോധ്രാദിനാ ദ്വേ ലോധ്രഘൃതേ ഭവതഃ||൧൪-൧൬||
Adhikarana 9 (17-18) · Śloka 18
തത്ര ശ്ലോകൌ- പഞ്ച ദധ്യാദിഭിസ്ത്വേകാ സുരാ സൌവീരകേണ ച| ഏകോऽരിഷ്ടസ്തഥാ യോഗ ഏകഃ കമ്പില്ലകേന ച||൧൭|| ലേഹാസ്ത്രയോ ഘൃതേനാപി ചത്വാരഃ സമ്പ്രകീര്തിതാഃ| യോഗാസ്തേ ലോധ്രമൂലാനാം കല്പേ ഷോഡശ ദര്ശിതാഃ||൧൮||
तत्र श्लोकौ- पञ्च दध्यादिभिस्त्वेका सुरा सौवीरकेण च| एकोऽरिष्टस्तथा योग एकः कम्पिल्लकेन च||१७|| लेहास्त्रयो घृतेनापि चत्वारः सम्प्रकीर्तिताः| योगास्ते लोध्रमूलानां कल्पे षोडश दर्शिताः||१८||
🔊 Audio coming soon
പഞ്ച ദധ്യാദിഭിരിത്യാദിസങ്ഗ്രഹോ വ്യക്തഃ||൧൭-൧൮||
Adhikarana puShpikA · Śloka 9
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേऽപ്രാപ്തേ ദൃഢബലസമ്പൂരിതേ കല്പസ്ഥാനേ തില്വകകല്പോ നാമ നവമോऽധ്യായഃ||൯||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने तिल्वककल्पो नाम नवमोऽध्यायः||९||
🔊 Audio coming soon
ഇതി ശ്രീചക്രപാണിദത്തവിരചിതായാമായുര്വേദദീപികായാം ചരകതാത്പര്യടീകായാം കല്പസ്ഥാനേ തില്വകകല്പോ നാമ നവമോऽധ്യായഃ||൯||