Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਬਸ੍ਤਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ||੧|| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਰੇਯਃ||੨||
अथातो बस्तिव्यापत्सिद्धिं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਨਨ੍ਤਰਭਾਵਿਤ੍ਵਾਦ੍ਬਸ੍ਤੇਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸਿਦ੍ਧੇਰਨਨ੍ਤਰਂ ਬਸ੍ਤਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਰੁਚ੍ਯਤੇ; ਅਤ੍ਰ ਬਸ੍ਤਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨਿਰੂਹ ਏਵ ਵਰ੍ਤਤੇ, ਤਦ੍ਵ੍ਯਾਪਦਾਮੇਵਾਤ੍ਰ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍||੧-੨||
Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 6
ਧੀਧੈਰ੍ਯੌਦਾਰ੍ਯਗਾਮ੍ਭੀਰ੍ਯਕ੍ਸਮਾਦਮਤਪੋਨਿਧਿਮ੍| ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਂ ਸ਼ਿਸ੍ਯਗਣਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ||੩|| ਕਾਃ ਕਤਿ ਵ੍ਯਾਪਦੋ ਬਸ੍ਤੇਃ ਕਿਂਸਮੁਤ੍ਥਾਨਲਕ੍ਸਣਾਃ| ਕਾ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਾਞ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਦ੍ਗੁਰੁਃ||੪|| ਨਾਤਿਯੋਗੌ ਕ੍ਲਮਾਧ੍ਮਾਨੇ ਹਿਕ੍ਕਾ ਹਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰੂਰ੍ਧ੍ਵਤਾ| ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾ ਸ਼ਿਰੋਙ੍ਗਾਰ੍ਤਿਃ ਪਰਿਕਰ੍ਤਃ ਪਰਿਸ੍ਰਵਃ||੫|| ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵ੍ਯਾਪਦੋ ਬਸ੍ਤੇਰਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਗਸਮ੍ਭਵਾਃ| ਆਸਾਮੇਕੈਕਸ਼ੋ ਰੂਪਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਚ ਨਿਬੋਧਤ||੬||
धीधैर्यौदार्यगाम्भीर्यक्षमादमतपोनिधिम्| पुनर्वसुं शिष्यगणः पप्रच्छ विनयान्वितः||३|| काः कति व्यापदो बस्तेः किंसमुत्थानलक्षणाः| का चिकित्सा इति प्रश्नाञ्छ्रुत्वा तानब्रवीद्गुरुः||४|| नातियोगौ क्लमाध्माने हिक्का हृत्प्राप्तिरूर्ध्वता| प्रवाहिका शिरोङ्गार्तिः परिकर्तः परिस्रवः||५|| द्वादश व्यापदो बस्तेरसम्यग्योगसम्भवाः| आसामेकैकशो रूपं चिकित्सां च निबोधत||६||
🔊 Audio coming soon
ਕਾਃ ਕਤੀਤ੍ਯਾਦਿ ਪਞ੍ਚ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਾਃ| ਨਾਤਿਯੋਗਾਵਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਆਦ੍ਯਪ੍ਰਸ਼੍ਨਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਮ੍| ਨਾਤਿਯੋਗਾਵਿਤਿ ਅਯੋਗਾਤਿਯੋਗੌ| ਏਤਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵ੍ਯਾਪਦਾਂ ਚ ਵਿਵਰਣ ਏਵ ਸ੍ਫੁਟਾਰ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਯਤਿ| ਅਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਗਸਮ੍ਭਵਾ ਇਤਿ ਨਿਰੂਹਸ੍ਯਾਯੋਗਾਤਿਯੋਗਮਿਥ੍ਯਾਯੋਗਰੂਪਾਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਗਸਮ੍ਭਵਾਃ| ਅਨੇਨ ਚ ਸਮੁਤ੍ਥਾਨਪ੍ਰਸ਼੍ਨਸ੍ਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਕਾਰਣਾਭਿਧਾਨੇਨੋਤ੍ਤਰਂ ਦਤ੍ਤਂ ਭਵਤਿ| ਅਤ੍ਰ ਬਸ੍ਤਿਪ੍ਰਯੋਗਸ੍ਯਾਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਗੇਨ ਨਿਰੂਹਕਾਰ੍ਯਦੋਸਹਰਣਸ੍ਯਾਤਿਯੋਗਾਯੋਗੌ ਵ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਰੂਪੌ ਜਨ੍ਯੇਤੇ ਕ੍ਲਮਾਦਯੋਪਿ ਚਾਤਿਯੋਗਾਯੋਗਜਾਤਾ ਏਵ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਹੇਤੁਲਕ੍ਸਣਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਤਯਾ ਇਹਾਪਿ ਪਥਗੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਯਥਾ ਸਂਸ਼ੋਧਨੇ ਆਧ੍ਮਾਨਾਦਯੋਯੋਗਾਤਿਯੋਗਜਾਤਾ ਅਪਿ ਪਥਗੁਕ੍ਤਾਃ| ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਨਾਤਿਯੋਗਾਤ੍ ਕ੍ਲਮਾਧ੍ਮਾਨੇ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ, ਤਥਾ ‘ਦਸ਼ੈਤਾ ਵ੍ਯਾਪਦੋ ਬਸ੍ਤੇਃ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਾਦਰ੍ਥੋ ਨੇਯਃ ; ਕਿਨ੍ਤੁ ਪੂਰ੍ਵ ਏਵ ਪਾਠੋ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯੂਹਃ| ਆਸਾਮਿਤ੍ਯਾਦੌ ਰੂਪਸ਼ਬ੍ਦੇਨੈਵ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਤਿ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਹੇਤੁਵਿਸ਼ੇਸੋਵਰੁਦ੍ਧੋ ਜ੍ਞੇਯਃ, ਯੇਨ ਹੇਤੁਰਪਿ ਹਿ ਵ੍ਯਾਸਗਮਕਤਯਾ ਰੂਪਮੇਵ||੩-੬||
Adhikarana 3 (7-11) · Śloka 11
ਗੁਰੁਕੋਸ੍ਠੇਨਿਲਪ੍ਰਾਯੇ ਰੂਕ੍ਸੇ ਵਾਤੋਲ੍ਬਣੇਪਿ ਵਾ| ਸ਼ੀਤੋਲ੍ਪਲਵਣਸ੍ਨੇਹਦ੍ਰਵਮਾਤ੍ਰੋ ਘਨੋਪਿ ਵਾ||੭|| ਬਸ੍ਤਿਃ ਸਙ੍ਕ੍ਸੋਭ੍ਯ ਤਂ ਦੋਸਂ ਦੁਰ੍ਬਲਤ੍ਵਾਦਨਿਰ੍ਹਰਨ੍| ਕਰੋਤਿ ਗੁਰੁਕੋਸ੍ਠਤ੍ਵਂ ਵਾਤਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਦ੍ਗ੍ਰਹਮ੍||੮|| ਨਾਭਿਬਸ੍ਤਿਰੁਜਂ ਦਾਹਂ ਹਲ੍ਲੇਪਂ ਸ਼੍ਵਯਥੁਂ ਗੁਦੇ| ਕਣ੍ਡੂਗਣ੍ਡਾਨਿ ਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਮਰੁਚਿਂ ਵਹ੍ਨਿਮਾਰ੍ਦਵਮ੍||੯|| ਤਤ੍ਰੋਸ੍ਣਾਯਾਃ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯਾਯਾਃ ਪਾਨਂ ਸ੍ਵੇਦਾਃ ਪਥਗ੍ਵਿਧਾਃ| ਫਲਵਰ੍ਤ੍ਯੋਥਵਾ ਕਾਲਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੧੦|| ਬਿਲ੍ਵਮੂਲਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਾਰੁਯਵਕੋਲਕੁਲਤ੍ਥਵਾਨ੍| ਸੁਰਾਦਿਮੂਤ੍ਰਵਾਨ੍ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸਪ੍ਰਾਕ੍ਪੇਸ੍ਯਸ੍ਤਮਾਨਯੇਤ੍||੧੧||
गुरुकोष्ठेऽनिलप्राये रूक्षे वातोल्बणेऽपि वा| शीतोऽल्पलवणस्नेहद्रवमात्रो घनोऽपि वा||७|| बस्तिः सङ्क्षोभ्य तं दोषं दुर्बलत्वादनिर्हरन्| करोति गुरुकोष्ठत्वं वातमूत्रशकृद्ग्रहम्||८|| नाभिबस्तिरुजं दाहं हृल्लेपं श्वयथुं गुदे| कण्डूगण्डानि वैवर्ण्यमरुचिं वह्निमार्दवम्||९|| तत्रोष्णायाः प्रमथ्यायाः पानं स्वेदाः पृथग्विधाः| फलवर्त्योऽथवा कालं ज्ञात्वा शस्तं विरेचनम्||१०|| बिल्वमूलत्रिवृद्दारुयवकोलकुलत्थवान्| सुरादिमूत्रवान् बस्तिः सप्राक्पेष्यस्तमानयेत्||११||
🔊 Audio coming soon
ਗੁਰੁਕੋਸ੍ਠੇ ਇਤਿ ਕ੍ਰੂਰਕੋਸ੍ਠੇ ਮਲਪੂਰ੍ਣਕੋਸ੍ਠੇ ਵਾ| ਅਲ੍ਪਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਾਤ੍ਰਾਨ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਉਸ੍ਣਾਯਾਃ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯਾਯਾ ਇਤਿ ਅਤੀਸਾਰੋਕ੍ਤਪ੍ਰਮਥ੍ਯਾਨਾਂ ਯਾ ਪ੍ਰਮਥ੍ਯਾ ਉਸ੍ਣਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯੋਗਃ; ਪ੍ਰਮਥ੍ਯੇਤਿ ਪਾਚਨਕਸਾਯਸ੍ਯਾਯੁਰ੍ਵੇਦਸਮਯਸਿਦ੍ਧਸਞ੍ਜ੍ਞੇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮੇਵਾਤੀਸਾਰੇ| ਕਾਲਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵੇਤਿ ਵਿਰੇਚਨਯੋਗ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ| ਸੁਰਾਦਿਮੂਤ੍ਰਵਾਨਿਤ੍ਯਤ੍ਰ ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸੌਵੀਰਕਤੁਸੋਦਕਾਦੀਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍| ਸਪ੍ਰਾਕ੍ਪੇਸ੍ਯ ਇਤਿ ਬਸ੍ਤਿਸੂਤ੍ਰੀਯੋਕ੍ਤਬਲਾਦਿਬਸ੍ਤ੍ਯੁਕ੍ਤਕਲ੍ਕਯੁਕ੍ਤਃ| ਤਮਾਨਯੇਦਿਤਿ ਅਯੋਗਕਾਰਕਂ ਵਿਬਦ੍ਧਂ ਬਸ੍ਤਿਂ ਹਰਤਿ||੭-੧੧||
Adhikarana 4 (12-14) · Śloka 14
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨੇਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣੋ ਮਦੁਕੋਸ੍ਠੇਤਿਯੁਜ੍ਯਤੇ| ਤਸ੍ਯ ਲਿਙ੍ਗਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਚ ਸ਼ੋਧਨਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾ ਭਵੇਤ੍||੧੨|| ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਰਾਂ ਪਦ੍ਮਂ ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਂ ਮਧੁਕਂ ਬਲਾਮ੍| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਮਧੂਕਂ ਚ ਕ੍ਸੀਰੇ ਤਣ੍ਡੁਲਧਾਵਨੇ||੧੩|| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਯਾਃ ਪਕ੍ਵਲੋਸ੍ਟਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਮਧੁਕਸ੍ਯ ਚ| ਵਿਨੀਯ ਸਘਤਂ ਬਸ੍ਤਿਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਾਹੇਤਿਯੋਗਜੇ ||੧੪||
स्निग्धस्विन्नेऽतितीक्ष्णोष्णो मृदुकोष्ठेऽतियुज्यते| तस्य लिङ्गं चिकित्सा च शोधनाभ्यां समा भवेत्||१२|| पृश्निपर्णीं स्थिरां पद्मं काश्मर्यं मधुकं बलाम्| पिष्ट्वा द्राक्षां मधूकं च क्षीरे तण्डुलधावने||१३|| द्राक्षायाः पक्वलोष्टस्य प्रसादे मधुकस्य च| विनीय सघृतं बस्तिं दद्याद्दाहेऽतियोगजे ||१४||
🔊 Audio coming soon
ਅਯੋਗਮਭਿਧਾਯਾਤਿਯੋਗਮਾਹ- ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਤਿਯੁਜ੍ਯਤੇ ਇਤਿ ਅਤਿਯੋਗਕਾਰਕੋ ਭਵਤਿ| ਸ਼ੋਧਨਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾ ਭਵੇਦਿਤਿ ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਤਿਯੋਗੋਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾ ਭਵੇਤ੍| ਬਸ੍ਤ੍ਯਤਿਯੋਗਜੇ ਦਾਹੇ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ- ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਤ੍ਰ ਕ੍ਸੀਰਾਦਿਸੁ ਪਞ੍ਚਦ੍ਰਵੇਸੁ ਕਲ੍ਕਸ੍ਯ ਵਿਲਯਨਮ੍| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦਿਪ੍ਰਸਾਦਾਃ ਸ਼ੀਤਕਸਾਯਵਿਧਿਕਤਾ ਜ੍ਞੇਯਾਃ||੧੨-੧੪||
Adhikarana 5 (15-20) · Śloka 20
ਆਮਸ਼ੇਸੇ ਨਿਰੂਹੇਣ ਮਦੁਨਾ ਦੋਸ ਈਰਿਤਃ| ਮਾਰ੍ਗਂ ਰੁਣਦ੍ਧਿ ਵਾਤਸ੍ਯ ਹਨ੍ਤ੍ਯਗ੍ਨਿਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਯਤ੍ਯਪਿ||੧੫|| ਕ੍ਲਮਂ ਵਿਦਾਹਂ ਹਚ੍ਛੂਲਂ ਮੋਹਵੇਸ੍ਟਨਗੌਰਵਮ੍| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਵੇਦੈਰ੍ਵਿਰੂਕ੍ਸੈਸ੍ਤਂ ਪਾਚਨੈਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯੁਪਾਚਰੇਤ੍||੧੬|| ਪਿਪ੍ਪਲੀਕਤ੍ਤਣੋਸ਼ੀਰਦਾਰੁਮੂਰ੍ਵਾਸ਼ਤਂ ਜਲਮ੍| ਪਿਬੇਤ੍ ਸੌਵਰ੍ਚਲੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਦੀਪਨਂ ਹਦ੍ਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍||੧੭|| ਵਚਾਨਾਗਰਸ਼ਟ੍ਯੇਲਾ ਦਧਿਮਣ੍ਡੇਨ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਃ| ਪੇਯਾਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਯਾ ਵਾ ਸ੍ਯੁਰਰਿਸ੍ਟੇਨਾਸਵੇਨ ਵਾ||੧੮|| ਦਾਰੁ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਂ ਪਥ੍ਯਾਂ ਪਲਾਸ਼ਂ ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਸ਼ਟੀਮ੍| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਸ੍ਠਂ ਚ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪਿਬੇਤ੍ ਕ੍ਸਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਦੀਪਨਾਨ੍||੧੯|| ਬਸ੍ਤਿਮਸ੍ਯ ਵਿਦਧ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸਮੂਤ੍ਰਂ ਦਾਸ਼ਮੂਲਿਕਮ੍| ਸਮੂਤ੍ਰਮਥਵਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਲਵਣਂ ਮਾਧੁਤੈਲਿਕਮ੍||੨੦||
आमशेषे निरूहेण मृदुना दोष ईरितः| मार्गं रुणद्धि वातस्य हन्त्यग्निं मूर्च्छयत्यपि||१५|| क्लमं विदाहं हृच्छूलं मोहवेष्टनगौरवम्| कुर्यात् स्वेदैर्विरूक्षैस्तं पाचनैश्चाप्युपाचरेत्||१६|| पिप्पलीकत्तृणोशीरदारुमूर्वाशृतं जलम्| पिबेत् सौवर्चलोन्मिश्रं दीपनं हृद्विशोधनम्||१७|| वचानागरशट्येला दधिमण्डेन मूर्च्छिताः| पेयाः प्रसन्नया वा स्युररिष्टेनासवेन वा||१८|| दारु त्रिकटुकं पथ्यां पलाशं चित्रकं शटीम्| पिष्ट्वा कुष्ठं च मूत्रेण पिबेत् क्षारांश्च दीपनान्||१९|| बस्तिमस्य विदध्याच्च समूत्रं दाशमूलिकम्| समूत्रमथवा व्यक्तलवणं माधुतैलिकम्||२०||
🔊 Audio coming soon
ਆਮਸ਼ੇਸੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਕ੍ਲਮਮਾਹ| ਆਮਸ਼ੇਸੇ ਸਤਿ ਦਤ੍ਤੇਨ ਨਿਰੂਹੇਣ ਦੋਸ ਈਰਿਤ ਇਤਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਦੋਸਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਚਾਤ੍ਰ ਪਿਤ੍ਤਕਫਾਵਾਮਸਹਿਤੌ ਮਾਰ੍ਗਾਵਰਕਾਵੁਚ੍ਯੇਤੇ| ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਯਤੀਤਿ ਮਾਰ੍ਗਾਵਰੋਧਾਤ੍ ਕੋਪਯਤਿ| ਮਾਰ੍ਗਂ ਰੁਣਦ੍ਧੀਤਿ ਦੇਹੇ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਰੁਣਦ੍ਧਿ| ਯੇ ਤੁ, ਦੋਸਸ਼ਬ੍ਦੇਨੇਹ ਕਫਮਾਤ੍ਰਂ ਗ੍ਰਾਹਯਨ੍ਤਿ, ਤਨ੍ਮਤੇ ਸਦਾਹਤ੍ਵਂ ਕ੍ਲਮਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨੁਪਪਨ੍ਨਮ੍| ਵਚੇਤ੍ਯਾਦੌ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ ਇਤਿ ਆਲੋਡਿਤਾਃ| ਕ੍ਸਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਦੀਪਨਾਨਿਤਿ ਗ੍ਰਹਣੀਚਿਕਿਤ੍ਸਾਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍| ਦਾਸ਼ਮੂਲਿਕਮਿਤਿ “ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਮੂਲਸ੍ਯ ਰਸੋਮ੍ਲਯੁਕ੍ਤਃ” (ਸਿ.ਅ.੩) ਇਤ੍ਯਾਦਿਨੋਕ੍ਤਂ; ਕਿਂਵਾ ਦਸ਼ਮੂਲਕ੍ਵਾਥਕਤਮ੍| ਮਾਧੁਤੈਲਿਕਃ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਃ||੧੫-੨੦||
Adhikarana 6 (21-26) · Śloka 26
ਅਲ੍ਪਵੀਰ੍ਯੋ ਮਹਾਦੋਸੇ ਰੂਕ੍ਸੇ ਕ੍ਰੂਰਾਸ਼ਯੇ ਕਤਃ| ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਦੋਸਾਵਤੋ ਰੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗੋ ਰੁਨ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ ਸਮੀਰਣਮ੍||੨੧|| ਸ ਵਿਮਾਰ੍ਗੋਨਿਲਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਧ੍ਮਾਨਂ ਮਰ੍ਮਪੀਡਨਮ੍| ਵਿਦਾਹਂ ਗੁਰੁਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਮੁਸ੍ਕਵਙ੍ਕ੍ਸਣਵੇਦਨਾਮ੍||੨੨|| ਰੁਣਦ੍ਧਿ ਹਦਯਂ ਸ਼ੂਲੈਰਿਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚ ਧਾਵਤਿ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਫਲਾਦਿਭਿਃ ਕੁਸ੍ਠਕਸ੍ਣਾਲਵਣਸਰ੍ਸਪੈਃ||੨੩|| ਧੂਮਮਾਸਵਚਾਕਿਣ੍ਵਕ੍ਸਾਰਚੂਰ੍ਣਗੁਡੈਃ ਕਤਾਮ੍| ਕਰਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਨਿਭਾਂ ਵਰ੍ਤਿਂ ਯਵਮਧ੍ਯਾਂ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍ ||੨੪|| ਅਭ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਵਿਨ੍ਨਗਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤੈਲਾਕ੍ਤਾਂ ਸ੍ਨੇਹਿਤੇ ਗੁਦੇ| ਅਥਵਾ ਲਵਣਾਗਾਰਧੂਮਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕੈਃ ਕਤਾਮ੍||੨੫|| ਬਿਲ੍ਵਾਦਿਨਾ ਨਿਰੂਹਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪੀਲੁਸਰ੍ਸਪਮੂਤ੍ਰਵਾਨ੍| ਸਰਲਾਮਰਦਾਰੁਭ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਚੈਵਾਨੁਵਾਸਨਮ੍||੨੬||
अल्पवीर्यो महादोषे रूक्षे क्रूराशये कृतः| बस्तिर्दोषावृतो रुद्धमार्गो रुन्ध्यात् समीरणम्||२१|| स विमार्गोऽनिलः कुर्यादाध्मानं मर्मपीडनम्| विदाहं गुरुकोष्ठस्य मुष्कवङ्क्षणवेदनाम्||२२|| रुणद्धि हृदयं शूलैरितश्चेतश्च धावति| श्यामाफलादिभिः कुष्ठकृष्णालवणसर्षपैः||२३|| धूममाषवचाकिण्वक्षारचूर्णगुडैः कृताम्| कराङ्गुष्ठनिभां वर्तिं यवमध्यां निधापयेत् ||२४|| अभ्यक्तस्विन्नगात्रस्य तैलाक्तां स्नेहिते गुदे| अथवा लवणागारधूमसिद्धार्थकैः कृताम्||२५|| बिल्वादिना निरूहः स्यात् पीलुसर्षपमूत्रवान्| सरलामरदारुभ्यां सिद्धं चैवानुवासनम्||२६||
🔊 Audio coming soon
ਅਲ੍ਪਵੀਰ੍ਯ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਆਧ੍ਮਾਨਮਾਹ| ਰੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗ ਇਤਿ ਨਿਵਾਰਿਤਾਧੋਮਾਰ੍ਗਃ; ਸ ਚਾਨਿਲਂ ਰੁਣਦ੍ਧਿ, ਅਨਿਲਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗਤਯਾ ਆਧ੍ਮਾਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ| ਮਰ੍ਮਪੀਡਨਮਿਤ੍ਯਾਧ੍ਮਾਨਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍| ਰੁਣਦ੍ਧਿ ਹਦਯਂ ਸ਼ੂਲੈਰਿਤਿ ਸ਼ੂਲੈਰ੍ਹਦਯਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਫਲਾਦਿਭਿਰਿਤਿ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਭਿਰ੍ਨਵਭਿਃ, ਫਲਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸਡ੍ਭਿਃ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨੋਕ੍ਤੈਃ| ਧੂਮਸ਼ਬ੍ਦੇਨੇਹ ਗਹਧੂਮਗ੍ਰਹਣਮ੍| ਗੁਡਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰੋ ਭਵਤਿ ਯਾਵਤਾ ਵਰ੍ਤਿਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਯਤੇ| ਕਰਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠੇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਕਰਗ੍ਰਹਣਂ ਪਾਦਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਨਿਸੇਧਾਰ੍ਥਮ੍| ਅਥਵੇਤ੍ਯਾਦਿਨੋਕ੍ਤਦ੍ਵਿਤੀਯਵਰ੍ਤਾਵਪਿ ਵਰ੍ਤਿਤ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਗੁਡੋ ਦੇਯਃ| ਬਿਲ੍ਵਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਨਿਰੂਹ ਇਤਿ “ਬਿਲ੍ਵਮੂਲਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਾਰੁਯਵਕੋਲਕੁਲਤ੍ਥਵਾਨ੍” ਇਤ੍ਯਾਦਿਨੋਕ੍ਤਃ| ਸਰਲੇਤ੍ਯਾਦੌ ਸਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਯਤ੍ਰ ‘ਤੈਲਂ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ||੨੧-੨੬||
Adhikarana 7 (27-29) · Śloka 29
ਮਦੁਕੋਸ੍ਠੇਬਲੇ ਬਸ੍ਤਿਰਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਤਿਨਿਰ੍ਹਰਨ੍| ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਿਕ੍ਕਾਂ, ਹਿਤਂ ਤਸ੍ਮੈ ਹਿਕ੍ਕਾਘ੍ਨਂ ਬਂਹਣਂ ਚ ਯਤ੍||੨੭|| ਬਲਾਸ੍ਥਿਰਾਦਿਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਤ੍ਰਿਫਲਾਗੁਡਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਸਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਰਨਾਲਾਮ੍ਲੈਸ੍ਤੈਲਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾਨੁਵਾਸਯੇਤ੍||੨੮|| ਕਸ੍ਣਾਲਵਣਯੋਰਕ੍ਸਂ ਪਿਬੇਦੁਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਯੁਤਮ੍ | ਧੂਮਲੇਹਰਸਕ੍ਸੀਰਸ੍ਵੇਦਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਂ ਚ ਵਾਤਨੁਤ੍||੨੯||
मृदुकोष्ठेऽबले बस्तिरतितीक्ष्णोऽतिनिर्हरन्| कुर्याद्धिक्कां, हितं तस्मै हिक्काघ्नं बृंहणं च यत्||२७|| बलास्थिरादिकाश्मर्यत्रिफलागुडसैन्धवैः| सप्रसन्नारनालाम्लैस्तैलं पक्त्वाऽनुवासयेत्||२८|| कृष्णालवणयोरक्षं पिबेदुष्णाम्बुना युतम् | धूमलेहरसक्षीरस्वेदाश्चान्नं च वातनुत्||२९||
🔊 Audio coming soon
ਮਦ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਹਿਕ੍ਕਾਮਾਹ| ਅਤਿਨਿਰ੍ਹਰਨ੍ਨਿਤਿ ਅਤਿਯੋਗੇਨ ਦੋਸਾਨ੍ਨਿਰ੍ਹਰਨ੍| ਹਿਕ੍ਕਾਘ੍ਨਮਿਤਿ ਹਿਕ੍ਕਾਚਿਕਿਤ੍ਸੋਕ੍ਤਂ ਭੇਸਜਮ੍| ਹਿਕ੍ਕਾਯਾਂ ਚ ਯਦ੍ਯਪਿ “ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਚ੍ਛਰ੍ਦਿਨਿਸ੍ਠੀਵਿਕਾਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਹਿਕ੍ਕਾਰ੍ਤਾਨਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵੀਭੂਤੋ ਵਾਯੁਰੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਬਸ੍ਤਿਂ ਨਯੇਤ੍” (ਸਿ.ਅ.੨) ਇਤ੍ਯਨੇਨ ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਨਿਸਿਦ੍ਧਃ, ਤਥਾਪੀਹ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਹਿਕ੍ਕਾਯਾਮਨੁਵਾਸਨਸ੍ਯ ਹਿਤਤ੍ਵਾਤ੍, “ਬਲਾਸ੍ਥਿਰਾਦਿ” ਇਤ੍ਯਾਦਿਨੋਕ੍ਤਮਨੁਵਾਸਨਮਨਵਦ੍ਯਮ੍| ਵਾਤਨੁਦਿਤਿ ਪਦਂ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਰਿਣਾਮੇਨ ਧੂਮਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ; ਤੇਨ ਵਾਤਹਿਤਾਨਾਮੇਵਾਤ੍ਰ ਧੂਮਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਃ||੨੭-੨੯||
Adhikarana 8 (30-31) · Śloka 31
ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਃ ਸਵਾਤੋ ਵਾ ਨ ਵਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ| ਘਟ੍ਟਯੇਦ੍ਧਦਯਂ ਬਸ੍ਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਸ਼ਕੁਸ਼ੇਤ੍ਕਟੈਃ||੩੦|| ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਾਮ੍ਲਲਵਣਸ੍ਕਨ੍ਧਕਰੀਰਬਦਰੀਫਲੈਃ| ਸ਼ਤੈਰ੍ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਹਿਤਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾਤਘ੍ਨੈਸ਼੍ਚਾਨੁਵਾਸਨਮ੍||੩੧||
अतितीक्ष्णः सवातो वा न वा सम्यक् प्रपीडितः| घट्टयेद्धृदयं बस्तिस्तत्र काशकुशेत्कटैः||३०|| स्यात् साम्ललवणस्कन्धकरीरबदरीफलैः| शृतैर्बस्तिर्हितः सिद्धं वातघ्नैश्चानुवासनम्||३१||
🔊 Audio coming soon
ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਹਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਮਾਹ| ਸਵਾਤਤ੍ਵਂ ਬਸ੍ਤੇਰ੍ਨਿਃਸ਼ੇਸਦਾਨਾਦਿਨਾ ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਅਸਮ੍ਯਕ੍ਪੀਡਿਤਤ੍ਵਮੇਵ ਹਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਜਨਕਤਯਾ ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਲਵਣਸ੍ਕਨ੍ਧਃ ਰੋਗਭਿਸਗ੍ਜਿਤੀਯੋਕ੍ਤਃ| ਵਾਤਘ੍ਨੈਰਿਤਿ ਦਸ਼ਮੂਲਾਦਿਭਿਃ||੩੦-੩੧||
Adhikarana 9 (32-39) · Śloka 39
ਵਾਤਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਾਣਾਂ ਦਤ੍ਤੇ ਵੇਗਾਨ੍ਨਿਗਹ੍ਣਤਃ| ਅਤਿ ਵਾ ਪੀਡਿਤੋ ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਮੁਖੇਨਾਯਾਤਿ ਵੇਗਵਾਨ੍||੩੨|| ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਵਿਕਾਰਂ ਤਸ੍ਯਾਦੌ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਨਾ ਮੁਖਮ੍| ਸਿਞ੍ਚੇਤ੍ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਦਰਂ ਚਾਧਃ ਪ੍ਰਮਜ੍ਯਾਦ੍ਵੀਜਯੇਚ੍ਚ ਤਮ੍||੩੩|| ਕੇਸ਼ੇਸ੍ਵਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਚਾਕਾਸ਼ੇ ਧੁਨੁਯਾਤ੍ਤ੍ਰਾਸਯੇਚ੍ਚ ਤਮ੍| ਗੋਖਰਾਸ਼੍ਵਗਜੈਃ ਸਿਂਹੈ ਰਾਜਪ੍ਰੇਸ੍ਯੈਸ੍ਤਥੋਰਗੈਃ||੩੪|| ਉਲ੍ਕਾਭਿਰੇਵਮਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਭੀਤਸ੍ਯਾਧਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ| ਵਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਗ੍ਰਹੈਃ ਕਣ੍ਠਂ ਰੁਨ੍ਧ੍ਯਾਨ੍ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਯਥਾ||੩੫|| ਪ੍ਰਾਣੋਦਾਨਨਿਰੋਧਾਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਤਰਮਾਰ੍ਗਵਾਨ੍ | ਅਪਾਨਃ ਪਵਨੋ ਬਸ੍ਤਿਂ ਤਮਾਸ਼੍ਵੇਵਾਪਕਰ੍ਸਤਿ||੩੬|| ਤਤਃ ਕ੍ਰਮੁਕਕਲ੍ਕਾਕ੍ਸਂ ਪਾਯਯੇਤਾਮ੍ਲਸਂਯੁਤਮ੍| ਔਸ੍ਣ੍ਯਾਤ੍ਤੈਕ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਰਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਬਸ੍ਤਿਂ ਸੋਸ੍ਯਾਨੁਲੋਮਯੇਤ੍||੩੭|| ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਸ੍ਥਿਤੇ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨੇ ਨਿਰੂਹੋ ਦਾਸ਼ਮੂਲਿਕਃ| ਯਵਕੋਲਕੁਲਤ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਵਿਧੇਯੋ ਮੂਤ੍ਰਸਾਧਿਤਃ||੩੮|| ਬਿਲ੍ਵਾਦਿਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਸਿਦ੍ਧੋ ਬਸ੍ਤਿਰੁਰਃਸ੍ਥਿਤੇ| ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਥੇ ਨਾਵਨਂ ਧੂਮਃ ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਯਂ ਸਰ੍ਸਪੈਃ ਸ਼ਿਰਃ||੩੯||
वातमूत्रपुरीषाणां दत्ते वेगान्निगृह्णतः| अति वा पीडितो बस्तिर्मुखेनायाति वेगवान्||३२|| मूर्च्छाविकारं तस्यादौ दृष्ट्वा शीताम्बुना मुखम्| सिञ्चेत् पार्श्वोदरं चाधः प्रमृज्याद्वीजयेच्च तम्||३३|| केशेष्वालम्ब्य चाकाशे धुनुयात्त्रासयेच्च तम्| गोखराश्वगजैः सिंहै राजप्रेष्यैस्तथोरगैः||३४|| उल्काभिरेवमन्यैश्च भीतस्याधः प्रवर्तते| वस्त्रपाणिग्रहैः कण्ठं रुन्ध्यान्न म्रियते यथा||३५|| प्राणोदाननिरोधाद्धि प्रसिद्धतरमार्गवान् | अपानः पवनो बस्तिं तमाश्वेवापकर्षति||३६|| ततः क्रमुककल्काक्षं पाययेताम्लसंयुतम्| औष्ण्यात्तैक्ष्यात् सरत्वाच्च बस्तिं सोऽस्यानुलोमयेत्||३७|| पक्वाशयस्थिते स्विन्ने निरूहो दाशमूलिकः| यवकोलकुलत्थैश्च विधेयो मूत्रसाधितः||३८|| बिल्वादिपञ्चमूलेन सिद्धो बस्तिरुरःस्थिते| शिरःस्थे नावनं धूमः प्रच्छाद्यं सर्षपैः शिरः||३९||
🔊 Audio coming soon
ਵਾਤਮੂਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿਨੋਰ੍ਧ੍ਵਤਾਮਾਹ| ਦਤ੍ਤੇ ਇਤਿ ਬਸ੍ਤੌ ਦਤ੍ਤੇ| ਤਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛਤੋ ਬਸ੍ਤੇਰ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਰੂਪਂ ਵਿਕਾਰਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਖਸੇਚਨਾਦਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਆਕਾਸ਼ੇ ਧੁਨੁਯਾਦਿਤਿ ਨਿਰਵਲਮ੍ਬਂ ਧੁਨੁਯਾਤ੍| ਤ੍ਰਾਸਯੇਚ੍ਚ ਗੋਖਰਾਦਿਭਿਰਿਤਿ ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਏਵਮਨ੍ਯੈਰਿਤਿ ਅਨੁਕ੍ਤੈਰਪਿ ਤ੍ਰਾਸਨਪ੍ਰਕਾਰੈਃ| ਕਣ੍ਠਾਵਰੋਧੋ ਯਥਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਦਾਹ- ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਯਥੇਤਿ| ਕਣ੍ਠੋਪਰੋਧਪ੍ਰਯੋਜਨਮਾਹ- ਪ੍ਰਾਣੋਦਾਨਨਿਰੋਧਾਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਤਰਮਾਰ੍ਗਵਾਨਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਣ੍ਠਪ੍ਰਗ੍ਰਹੇਣ ਪ੍ਰਾਣੋਦਾਨਨਿਰੋਧਾਤ੍ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਤਰਮਾਰ੍ਗਵਾਨਪਾਨੋ ਭਵਤਿ, ਗੁਦਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਸ੍ਵਰੂਪੋ ਭਵਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਤਤਸ਼੍ਚ ਬਸ੍ਤਿਮੂਰ੍ਧ੍ਵਕ੍ਸਿਪ੍ਤਮਧੋ ਨਯਤਿ; ਪ੍ਰਾਣੋਦਾਨਨਿਰੋਧੇਨ ਤੁ ਪ੍ਰਾਣੋਦਾਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪੀਡਿਤੋਪਾਨਃ ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਗਾਮੀ ਭਵਤੀਤਿ ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਕੇਚਿਤ੍ਤੁ ‘ਯਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਾਣੋਪਰੋਧਾਦ੍ਧਿ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣੋਪਰੋਧਂ ਯਾਵਤ੍ ਕਣ੍ਠਪੀਡਨਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਕ੍ਰਮੁਕਂ ਪੂਗਫਲਮ੍| ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਥ ਇਤਿ ਬਸ੍ਤ੍ਯੇਕਦੇਸ਼ੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਸਤਿ| ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਯਮਿਤਿ ਆਲੇਪਨੀਯਮ੍||੩੨-੩੯||
Adhikarana 10 (40-42) · Śloka 42
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨੇ ਮਹਾਦੋਸੇ ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਮਦ੍ਵਲ੍ਪਭੇਸਜਃ| ਉਤ੍ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਾਲ੍ਪਂ ਹਰੇਦ੍ਦੋਸਂ ਜਨਯੇਚ੍ਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਮ੍||੪੦|| ਸ ਬਸ੍ਤਿਪਾਯੁਸ਼ੋਫੇਨ ਜਙ੍ਘੋਰੁਸਦਨੇਨ ਵਾ| ਨਿਰੁਦ੍ਧਮਾਰੁਤੋ ਜਨ੍ਤੁਰਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਾਹਤੇ||੪੧|| ਸ੍ਵੇਦਾਭ੍ਯਙ੍ਗਾਨ੍ਨਿਰੂਹਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਧਨੀਯਾਨੁਲੋਮਿਕਾਨ੍| ਵਿਦਧ੍ਯਾਲ੍ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਤ੍ਤਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤਵਤ੍||੪੨||
स्निग्धस्विन्ने महादोषे बस्तिर्मृद्वल्पभेषजः| उत्क्लिश्याल्पं हरेद्दोषं जनयेच्च प्रवाहिकाम्||४०|| स बस्तिपायुशोफेन जङ्घोरुसदनेन वा| निरुद्धमारुतो जन्तुरभीक्ष्णं सम्प्रवाहते||४१|| स्वेदाभ्यङ्गान्निरूहांश्च शोधनीयानुलोमिकान्| विदध्याल्लङ्घयित्वा तु वृत्तिं कुर्याद्विरिक्तवत्||४२||
🔊 Audio coming soon
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਮਾਹ| ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਮਤੀਸਾਰੋਕ੍ਤਲਕ੍ਸਣਾਮੁਕ੍ਤਾਂ ਜਨਯਤਿ| ਸ਼ੋਧਨੀਯਾਨੁਲੋਮਿਕਾਨਿਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੋਧਨੀਯਾਨਿਤਿ ਤ੍ਰਿਵਦਾਦਿਸ਼ੋਧਨਦ੍ਰਵ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾਨ੍; ਆਨੁਲੋਮਿਕਾਨਿਤਿ ਅਨੁਲੋਮਨਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸੁਰਸਯੁਕ੍ਤਾਨ੍| ਵਤ੍ਤਿਮਿਤਿ ਪੇਯਾਦਿਕ੍ਰਮਮ੍||੪੦-੪੨||
Adhikarana 11 (43-46) · Śloka 46
ਦੁਰ੍ਬਲੇ ਕ੍ਰੂਰਕੋਸ੍ਠੇ ਚ ਤੀਵ੍ਰਦੋਸੇ ਤਨੁਰ੍ਮਦੁਃ| ਸ਼ੀਤੋਲ੍ਪਸ਼੍ਚਾਵਤੋ ਦੋਸੈਰ੍ਬਸ੍ਤਿਸ੍ਤਦ੍ਵਿਹਤੋਨਿਲਃ||੪੩|| ਮਾਰ੍ਗੈਰ੍ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਨੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਿਹਨ੍ਯਤੇ| ਗ੍ਰੀਵਾਂ ਮਨ੍ਯੇ ਚ ਗਹ੍ਣਾਤਿ ਸ਼ਿਰਃ ਕਣ੍ਠਂ ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਚ||੪੪|| ਬਾਧਿਰ੍ਯਂ ਕਰ੍ਣਨਾਦਂ ਚ ਪੀਨਸਂ ਨੇਤ੍ਰਵਿਭ੍ਰਮਮ੍| ਕੁਰ੍ਯਾਦਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਤੈਲਲਵਣੇਨ ਯਥਾਵਿਧਿ||੪੫|| ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਧਮਨੈਰ੍ਨਸ੍ਯੈਰ੍ਧੂਮੈਰਸ੍ਯ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨੁਲੋਮਿਕੇਨਾਥ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਭੁਕ੍ਤੇਨੁਵਾਸਯੇਤ੍ ||੪੬||
दुर्बले क्रूरकोष्ठे च तीव्रदोषे तनुर्मृदुः| शीतोऽल्पश्चावृतो दोषैर्बस्तिस्तद्विहतोऽनिलः||४३|| मार्गैर्गात्राणि सन्धावन्नूर्ध्वं मूर्ध्नि विहन्यते| ग्रीवां मन्ये च गृह्णाति शिरः कण्ठं भिनत्ति च||४४|| बाधिर्यं कर्णनादं च पीनसं नेत्रविभ्रमम्| कुर्यादभ्यञ्जनं तैललवणेन यथाविधि||४५|| युञ्ज्यात् प्रधमनैर्नस्यैर्धूमैरस्य विरेचयेत्| तीक्ष्णानुलोमिकेनाथ स्निग्धं भुक्तेऽनुवासयेत् ||४६||
🔊 Audio coming soon
ਦੁਰ੍ਬਲੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸ਼ਿਰੋਰ੍ਤਿਮਾਹ| ਤਨੁਃ ਅਘਨਃ| ਤਦ੍ਵਿਹਤ ਇਤਿ ਨਿਰੂਹਬਸ੍ਤਿਪ੍ਰਕੋਪਿਤਃ| ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਿਹਨ੍ਯਤੇ ਇਤਿ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਨੁਸਰਨ੍ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਿਹਨ੍ਯਤੇ; ਯੇ ਤੁ ‘ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਿਧਾਵਤਿ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਨ੍ਮਤੇ ਉਪਰ੍ਯੁਪਰਿ ਧਾਵਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਸ੍ਯ ਵਿਰੇਚਯੇਦਿਤਿ ਅਤ੍ਰ ‘ਸ਼ਿਰ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ, ‘ਅਨੁ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍’ ਇਤਿ ਵਾ ਪਾਠਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨੁਲੋਮਿਕੇਨ੍ਨੇ ਭੁਕ੍ਤੇ ਸਤਿ ਅਨੁਵਾਸਯੇਦਿਤਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍; ਕਿਂਵਾ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨੁਲੋਮਿਕੇਨੈਵਾਨੁਵਾਸਨਂ ਸਾਧ੍ਯਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੪੩-੪੬||
Adhikarana 12 (47-53) · Śloka 53
ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੈਰਨਾਪਾਦ੍ਯ ਗੁਰੁਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਤਿਮਾਤ੍ਰਯਾ| ਯਸ੍ਯ ਬਸ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯੇਤ ਸੋਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇਤ੍||੪੭|| ਸ੍ਰੁਤੇਸੁ ਤਸ੍ਯ ਦੋਸੇਸੁ ਨਿਰੂਢਸ੍ਯਾਤਿਮਾਤ੍ਰਸ਼ਃ| ਸ੍ਤਬ੍ਧੋਦਾਵਤਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਵਾਯੁਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਤੇ||੪੮|| ਵਿਲੋਮਨਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਰੁਜਤ੍ਯਙ੍ਗਾਨਿ ਦੇਹਿਨਃ| ਗਾਤ੍ਰਵੇਸ੍ਟਨਨਿਸ੍ਤੋਦਭੇਦਸ੍ਫੁਰਣਜਮ੍ਭਣੈਃ ||੪੯|| ਤਂ ਤੈਲਲਵਣਾਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸੇਚਯੇਦੁਸ੍ਣਵਾਰਿਣਾ| ਏਰਣ੍ਡਪਤ੍ਰਨਿਸ੍ਕ੍ਵਾਥੈਃ ਪ੍ਰਸ੍ਤਰੈਸ਼੍ਚੋਪਪਾਦਯੇਤ੍||੫੦|| ਯਵਾਨ੍ ਕੁਲਤ੍ਥਾਨ੍ ਕੋਲਾਨਿ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇ ਤਥੋਭਯੇ| ਜਲਾਢਕਦ੍ਵਯੇ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦਸ਼ੇਸੇਣ ਤੇਨ ਚ||੫੧|| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਬਿਲ੍ਵਤੈਲੋਸ੍ਣਲਵਣੇਨ ਨਿਰੂਹਣਮ੍| ਤਂ ਨਿਰੂਢਂ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਂ ਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਸਮਵਗਾਹਯੇਤ੍||੫੨|| ਤਤੋ ਭੁਕ੍ਤਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਰਯੇਦਨੁਵਾਸਨਮ੍| ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਤੈਲੇਨ ਬਿਲ੍ਵਤੈਲੇਨ ਵਾ ਭਿਸਕ੍ ||੫੩||
स्नेहस्वेदैरनापाद्य गुरुस्तीक्ष्णोऽतिमात्रया| यस्य बस्तिः प्रयुज्येत सोऽतिमात्रं प्रवर्तयेत्||४७|| स्रुतेषु तस्य दोषेषु निरूढस्यातिमात्रशः| स्तब्धोदावृतकोष्ठस्य वायुः सम्प्रतिहन्यते||४८|| विलोमनसमुद्भूतो रुजत्यङ्गानि देहिनः| गात्रवेष्टननिस्तोदभेदस्फुरणजृम्भणैः ||४९|| तं तैललवणाभ्यक्तं सेचयेदुष्णवारिणा| एरण्डपत्रनिष्क्वाथैः प्रस्तरैश्चोपपादयेत्||५०|| यवान् कुलत्थान् कोलानि पञ्चमूले तथोभये| जलाढकद्वये पक्त्वा पादशेषेण तेन च||५१|| कुर्यात् सबिल्वतैलोष्णलवणेन निरूहणम्| तं निरूढं समाश्वस्तं द्रोण्यां समवगाहयेत्||५२|| ततो भुक्तवतस्तस्य कारयेदनुवासनम्| यष्टीमधुकतैलेन बिल्वतैलेन वा भिषक् ||५३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੈਰਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਅਙ੍ਗਾਰ੍ਤਿਮਾਹ| ਅਨਾਪਾਦ੍ਯੇਤਿ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੈਃ ਸ਼ਰੀਰਂ ਨੋਪਪਾਦ੍ਯ| ਸੋਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ ‘ਦੋਸਾਨ੍’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਤਤਃ ਸ੍ਤਬ੍ਧੋਦਾਵਤਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਰੁਜਾਂ ਕਰੋਤਿ| ਭੁਕ੍ਤਵਤੋ ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਨੁਵਾਸਨਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਭਵਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਭੁਕ੍ਤਵਤ ਇਤਿ ਵਚਨੇਨ ਭੋਜਨਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵਾਨੁਵਾਸਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ||੪੭-੫੩||
Adhikarana 13 (54-57) · Śloka 57
ਮਦੁਕੋਸ੍ਠਾਲ੍ਪਦੋਸਸ੍ਯ ਰੂਕ੍ਸਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਤਿਮਾਤ੍ਰਵਾਨ੍| ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਦੋਸਾਨ੍ਨਿਰਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਜਨਯੇਤ੍ ਪਰਿਕਰ੍ਤਿਕਾਮ੍||੫੪|| ਤ੍ਰਿਕਵਙ੍ਕ੍ਸਣਬਸ੍ਤੀਨਾਂ ਤੋਦਂ ਨਾਭੇਰਧੋ ਰੁਜਮ੍| ਵਿਬਨ੍ਧੋਲ੍ਪਾਲ੍ਪਮੁਤ੍ਥਾਨਂ ਬਸ੍ਤਿਨਿਰ੍ਲੇਖਨਾਦ੍ਭਵੇਤ੍||੫੫|| ਸ੍ਵਾਦੁਸ਼ੀਤੌਸਧੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਯ ਇਕ੍ਸ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ਤਮ੍| ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਤਿਲਕਲ੍ਕਾਭ੍ਯਾਂ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਭੋਜਿਨਃ||੫੬|| ਸਸਰ੍ਜਰਸਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਜਿਙ੍ਗਿਨੀਕਰ੍ਦਮਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਵਿਨੀਯ ਦੁਗ੍ਧੇ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਮ੍ਲਮਦੁਭੋਜਿਨਃ||੫੭||
मृदुकोष्ठाल्पदोषस्य रूक्षस्तीक्ष्णोऽतिमात्रवान्| बस्तिर्दोषान्निरस्याशु जनयेत् परिकर्तिकाम्||५४|| त्रिकवङ्क्षणबस्तीनां तोदं नाभेरधो रुजम्| विबन्धोऽल्पाल्पमुत्थानं बस्तिनिर्लेखनाद्भवेत्||५५|| स्वादुशीतौषधैस्तत्र पय इक्ष्वादिभिः शृतम्| यष्ट्याह्वतिलकल्काभ्यां बस्तिः स्यात् क्षीरभोजिनः||५६|| ससर्जरसयष्ट्याह्वजिङ्गिनीकर्दमाञ्जनम्| विनीय दुग्धे बस्तिः स्यात् व्यक्ताम्लमृदुभोजिनः||५७||
🔊 Audio coming soon
ਮਦ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਪਰਿਕਰ੍ਤਿਕਾਮਾਹ| ਬਸ੍ਤਿਨਿਰ੍ਲੇਖਨਾਦਿਤਿ ਵਾਯੁਨਾ ਚ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇਨ ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਸਣਾਤ੍| ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਮ੍ਲ ਇਤਿ ਬਸ੍ਤਿਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍||੫੪-੫੭||
Adhikarana 14 (58-62) · Śloka 62
ਪਿਤ੍ਤਰੋਗੇਮ੍ਲ ਉਸ੍ਣੋ ਵਾ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋ ਵਾ ਲਵਣੋਥਵਾ| ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਲਿਖਤਿ ਪਾਯੁਂ ਤੁ ਕ੍ਸਿਣੋਤਿ ਵਿਦਹਤ੍ਯਪਿ||੫੮|| ਸ ਵਿਦਗ੍ਧਃ ਸ੍ਰਵਤ੍ਯਸ੍ਰਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਚਾਨੇਕਵਰ੍ਣਵਤ੍| ਸਾਰ੍ਯਤੇ ਬਹੁਵੇਗੇਨ ਮੋਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਚਾਸਕਤ੍||੫੯|| ਆਰ੍ਦ੍ਰਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਵਨ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣੈਰਾਜਂ ਪਯਃ ਸ਼ਤਮ੍| ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਯੋਜਿਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਬਸ੍ਤਿਮਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍||੬੦|| ਵਟਾਦਿਪਲ੍ਲਵੇਸ੍ਵੇਸ ਕਲ੍ਪੋ ਯਵਤਿਲੇਸੁ ਚ| ਸੁਵਰ੍ਚਲੋਪੋਦਿਕਯੋਃ ਕਰ੍ਬੁਦਾਰੇ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੬੧|| ਗੁਦੇ ਸੇਕਾਃ ਪ੍ਰਦੇਹਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਮਧੁਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਤਿਸਾਰਘ੍ਨੀ ਕ੍ਰਿਯਾ ਚਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੬੨||
पित्तरोगेऽम्ल उष्णो वा तीक्ष्णो वा लवणोऽथवा| बस्तिर्लिखति पायुं तु क्षिणोति विदहत्यपि||५८|| स विदग्धः स्रवत्यस्रं पित्तं चानेकवर्णवत्| सार्यते बहुवेगेन मोहं गच्छति चासकृत्||५९|| आर्द्रशाल्मलिवृन्तैस्तु क्षुण्णैराजं पयः शृतम्| सर्पिषा योजितं शीतं बस्तिमस्मै प्रदापयेत्||६०|| वटादिपल्लवेष्वेष कल्पो यवतिलेषु च| सुवर्चलोपोदिकयोः कर्बुदारे च शस्यते||६१|| गुदे सेकाः प्रदेहाश्च शीताः स्युर्मधुराश्च ये| रक्तपित्तातिसारघ्नी क्रिया चात्र प्रशस्यते||६२||
🔊 Audio coming soon
ਪਿਤ੍ਤਰੋਗੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵਮਾਹ| ਕ੍ਸਿਣੋਤੀਤਿ ਹਿਨਸ੍ਤਿ| ਏਸ ਕਲ੍ਪ ਇਤਿ ਆਰ੍ਦ੍ਰਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਵਨ੍ਤੋਕ੍ਤਕ੍ਸੀਰਸਂਸ੍ਕਾਰਕਲ੍ਪਃ| ਸੁਵਰ੍ਚਲਮਿਤਿ ਸੁਨਿਸਣ੍ਣਕਮਾਹੁਃ| ਕਰ੍ਬੁਦਾਰਃ ਕਾਞ੍ਚਨਾਰਃ||੫੮-੬੨||
Adhikarana 15 (63) · Śloka 63
ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਂ ਮੂਤ੍ਰਪੀਲ੍ਵਗ੍ਨਿਲਵਣਕ੍ਸਾਰਸਰ੍ਸਪੈਃ| ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯਂ ਕ੍ਸੀਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮਾਰ੍ਦਵਂ ਤਥਾ||੬੩||
तीक्ष्णत्वं मूत्रपील्वग्निलवणक्षारसर्षपैः| प्राप्तकालं विधातव्यं क्षीराद्यैर्मार्दवं तथा||६३||
🔊 Audio coming soon
ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਬਸ੍ਤੀਨਾਂ ਮਦੁਤ੍ਵਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਂ ਚ ਵਿਹਿਤਂ; ਤੇਨ ਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਂ ਮਾਰ੍ਦਵਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਕਾਰਕਦ੍ਰਵ੍ਯਗਣਮਾਹ- ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਪੀਲੁਃ ਔਤ੍ਤਰਪਥਿਕਂ ਫਲਂ; ਪੀਲੁਸ੍ਥਾਨੇ ਕੇਚਿਦ੍ ਬਿਲ੍ਵਂ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਮਿਤਿ ਉਕ੍ਤਾਵਸ੍ਥਮ੍||੬੩||
Adhikarana 16 (64) · Śloka 64
ਆਪਾਦਤਲਮੂਰ੍ਧਸ੍ਥਾਨ੍ ਦੋਸਾਨ੍ ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਃ| ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਬਸ੍ਤਿਰਾਦਤ੍ਤੇ ਖਸ੍ਥੋਰ੍ਕੋ ਭੂਰਸਾਨਿਵ||੬੪||
आपादतलमूर्धस्थान् दोषान् पक्वाशये स्थितः| वीर्येण बस्तिरादत्ते खस्थोऽर्को भूरसानिव||६४||
🔊 Audio coming soon
ਬਸ੍ਤਿਪ੍ਰਭਾਵਮਾਹ- ਆਪਾਦੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯੇ ਸ੍ਥਿਤ ਇਤਿ ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਗਤ ਏਵ| ਆਦਤ੍ਤੇ ਵੀਰ੍ਯੇਣੇਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਭਾਵਸਮ੍ਬਦ੍ਧਯਾ| ਏਵਮ੍ਭੂਤਵੀਰ੍ਯਂ ਬਸ੍ਤਾਵੇਵ; ਤੇਨ ਪਾਚਨਾਦਿਪ੍ਰਯੋਗਾਣਾਂ ਨ ਬਸ੍ਤਿਵਤ੍ਤਦਹਰੇਵ ਸਕਲਦੇਹਗਤਦੋਸਵਿਜੇਤਤ੍ਵਂ ਭਵਤਿ| ਖਸ੍ਥ ਇਤਿ ਆਕਾਸ਼ਗਤਃ| ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੇ ਤੂਕ੍ਤਂ- “ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਬਸ੍ਤਿਰਾਦਤ੍ਤੇ ਦੋਸਾਨਾਪਾਦਮਸ੍ਤਕਾਤ੍| ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਸ੍ਥੋਮ੍ਬਰਗੋ ਭੂਮੇਰਰ੍ਕੋ ਰਸਾਨਿਵ” (ਸੁ.ਚਿ.ਅ.੩੫) ਇਤਿ||੬੪||
Adhikarana 17 (65) · Śloka 65
ਯਦ੍ਵਤ੍ ਕੁਸੁਮ੍ਭਸਮ੍ਮਿਸ਼੍ਰਾਤ੍ਤੋਯਾਦ੍ਰਾਗਂ ਹਰੇਤ੍ ਪਟਃ| ਤਦ੍ਵਦ੍ਦ੍ਰਵੀਕਤਾਦ੍ਦੇਹਾਨ੍ਨਿਰੂਹੋ ਨਿਰ੍ਹਰੇਨ੍ਮਲਾਨ੍||੬੫||
यद्वत् कुसुम्भसम्मिश्रात्तोयाद्रागं हरेत् पटः| तद्वद्द्रवीकृताद्देहान्निरूहो निर्हरेन्मलान्||६५||
🔊 Audio coming soon
ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਬਸ੍ਤੇਃ ਸ਼ਰੀਰੇ ਮਲਪ੍ਰਸਾਦਸਹਿਤੇਪਿ ਯਥਾ ਮਲਾਂਸ਼ਮਾਤ੍ਰਹਾਰਕਤ੍ਵਂ ਭਵਤਿ, ਤਦ੍ਦਸ੍ਟਾਨ੍ਤੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਯਦ੍ਵਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਦ੍ਰਵੀਕਤਾਦਿਤਿ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਲਾਯਿਤਾਤ੍| ਮਲਾਨਿਤਿ ਦੋਸਾਨ੍ ਪੁਰੀਸਂ ਚ||੬੫||
Adhikarana 18 (66) · Śloka 66
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਃ- ਇਤ੍ਯੇਤਾ ਵ੍ਯਾਪਦਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਬਸ੍ਤੇਃ ਸਾਕਤਿਭੇਸਜਾਃ| ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਤਾਨ੍ ਬਸ੍ਤੀਨ੍ਨਿਯੁਞ੍ਜਨ੍ਨਾਪਰਾਧ੍ਯਤਿ||੬੬||
तत्र श्लोकः- इत्येता व्यापदः प्रोक्ता बस्तेः साकृतिभेषजाः| बुद्ध्वा कार्त्स्न्येन तान् बस्तीन्नियुञ्जन्नापराध्यति||६६||
🔊 Audio coming soon
ਇਤ੍ਯੇਤਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ| ਯਸ੍ਮਾਦੇਤਾ ਵ੍ਯਾਪਦੋ ਬਸ੍ਤਿਦੁਸ੍ਪ੍ਰਯੋਗਜਨ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਬਸ੍ਤੀਨ੍ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨਿਯੁਞ੍ਜਨ੍ਨਾਪਰਾਧ੍ਯਤਿ, ਬਸ੍ਤਿਵ੍ਯਾਪਦਂ ਨਾਸਾਦਯਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੬੬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ਇਤ੍ਯਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਕਤੇ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚਰਕਪ੍ਰਤਿਸਂਸ੍ਕਤੇਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਢਬਲਸਮ੍ਪੂਰਿਤੇ ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਥਾਨੇ ਬਸ੍ਤਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੭||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते सिद्धिस्थाने बस्तिव्यापत्सिद्धिर्नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਚਕ੍ਰਪਾਣਿਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਦੀਪਿਕਾਯਾਂ ਚਰਕਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯਟੀਕਾਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਥਾਨੇ ਬਸ੍ਤਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੭||