Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ நவேகாந்தாரணீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातो नवेगान्धारणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
பூர்வாத்யாயாப்யாஂ ஸ்வஸ்தஹித ஆஹாரஃ ப்ராதாந்யேநோக்தஃ, தஸ்ய சாஹாரஸ்ய ஸ்வஸ்தஹிதத்வமாஹாரபாகஜமூத்ரபுரீஷாணாமவிதாரிதவேகாநாஂ பஹிர்கமநே ஸதி பவதீதி மூத்ராதிவேகாவிதாரணோபதேஶகஂ ந வேகாந்தாரணீயமாஹ| இஹாபி நவேகதாரணஶப்தஸ்யாபாவாந்மாத்ராஶிதீயவத் பர்யாயஶப்தேந ஸஞ்ஜ்ஞா போத்தவ்யா||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ந வேகாந் தாரயேத்தீமாஞ்ஜாதாந் மூத்ரபுரீஷயோஃ| ந ரேதஸோ ந வாதஸ்ய ந சர்த்யாஃ க்ஷவதோர்ந ச||௩|| நோத்காரஸ்ய ந ஜம்பாயா ந வேகாந் க்ஷுத்பிபாஸயோஃ| ந பாஷ்பஸ்ய ந நித்ராயா நிஃஶ்வாஸஸ்ய ஶ்ரமேண ச||௪||
न वेगान् धारयेद्धीमाञ्जातान् मूत्रपुरीषयोः| न रेतसो न वातस्य न छर्द्याः क्षवथोर्न च||३|| नोद्गारस्य न जृम्भाया न वेगान् क्षुत्पिपासयोः| न बाष्पस्य न निद्राया निःश्वासस्य श्रमेण च||४||
🔊 Audio coming soon
ஜாதாநிதி ஜாதமாத்ராந்| வேகஃ ப்ரவத்த்யுந்முகத்வஂ மூத்ரபுரீஷாதீநாம்| மூத்ரக்ரஹணமாதௌ மூத்ரஸ்ய புரீஷாத்யபேக்ஷயா பஹுவேகத்வாத்| மூத்ரபுரீஷயோரிதி க்ஷுத்பிபாஸயோரிதி ச ஸமாஸகரணஂ ப்ராயஶோऽநயோஃ ஸஹோத்பாததர்ஶநார்தம்| ப்ரதிநிஷேத்யஂ நகாரகரணஂ நிஷேத்யகௌரவோபதர்ஶநார்தம்| நிஃஶ்வாஸஸ்ய ஶ்ரமேண சேதி ஶ்ரமோத்தஸ்ய நிஃஶ்வாஸஸ்யாவிதார்யத்வஂ தர்ஶயதி, யதோऽநந்தரஂ வக்ஷ்யதி “ஶ்ரமநிஃஶ்வாஸதாரணாத்” இதி; ஸுஶ்ருதேऽப்யுக்தஂ- “ஶ்ராந்தஸ்ய நிஃஶ்வாஸவிநிக்ரஹேண ஹத்ரோக மூர்ச்சே அதவாऽபி குல்மஃ” (ஸூ.உ.அ.௫௫) இதி||௩-௪||
Adhikarana 3 (5-25) · Śloka 25
ஏதாந் தாரயதோ ஜாதாந் வேகாந் ரோகா பவந்தி யே| பதக்பதக்சிகித்ஸார்தஂ தாந்மே நிகததஃ ஶணு||௫|| பஸ்திமேஹநயோஃ ஶூலஂ மூத்ரகச்ச்ரஂ ஶிரோருஜா | விநாமோ வங்க்ஷணாநாஹஃ ஸ்யால்லிங்கஂ மூத்ரநிக்ரஹே||௬|| ஸ்வேதாவகாஹநாப்யங்காந் ஸர்பிஷஶ்சாவபீடகம் | மூத்ரே ப்ரதிஹதே குர்யாத்த்ரிவிதஂ பஸ்திகர்ம ச||௭|| பக்வாஶயஶிரஃஶூலஂ வாதவர்சோऽப்ரவர்தநம் | பிண்டிகோத்வேஷ்டநாத்மாநஂ புரீஷே ஸ்யாத்விதாரிதே||௮|| ஸ்வேதாப்யங்காவகாஹாஶ்ச வர்தயோ பஸ்திகர்ம ச| ஹிதஂ ப்ரதிஹதே வர்சஸ்யந்நபாநஂ ப்ரமாதி ச||௯|| மேட்ரே வஷணயோஃ ஶூலமங்கமர்தோ ஹதி வ்யதா| பவேத் ப்ரதிஹதே ஶுக்ரே விபத்தஂ மூத்ரமேவ ச||௧௦|| தத்ராப்யங்கோऽவகாஹஶ்ச மதிரா சரணாயுதாஃ| ஶாலிஃ பயோ நிரூஹஶ்ச ஶஸ்தஂ மைதுநமேவ ச||௧௧|| ஸங்கோ விண்மூத்ரவாதாநாமாத்மாநஂ வேதநா க்லமஃ| ஜடரே வாதஜாஶ்சாந்யே ரோகாஃ ஸ்யுர்வாதநிக்ரஹாத்||௧௨|| ஸ்நேஹஸ்வேதவிதிஸ்தத்ர வர்தயோ போஜநாநி ச| பாநாநி பஸ்தயஶ்சைவ ஶஸ்தஂ வாதாநுலோமநம்||௧௩|| கண்டூகோடாருசிவ்யங்கஶோதபாண்ட்வாமயஜ்வராஃ| குஷ்டஹல்லாஸவீஸர்பாஶ்சர்திநிக்ரஹஜா கதாஃ||௧௪|| புக்த்வா ப்ரச்சர்தநஂ தூமோ லங்கநஂ ரக்தமோக்ஷணம்| ரூக்ஷாந்நபாநஂ வ்யாயாமோ விரேகஶ்சாத்ர ஶஸ்யதே||௧௫|| மந்யாஸ்தம்பஃ ஶிரஃஶூலமர்திதார்தாவபேதகௌ| இந்த்ரியாணாஂ ச தௌர்பல்யஂ க்ஷவதோஃ ஸ்யாத்விதாரணாத்||௧௬|| தத்ரோர்த்வஜத்ருகேऽப்யங்கஃ ஸ்வேதோ தூமஃ ஸநாவநஃ| ஹிதஂ வாதக்நமாத்யஂ ச கதஂ சௌத்தரபக்திகம்||௧௭|| ஹிக்கா ஶ்வாஸோऽருசிஃ கம்போ விபந்தோ ஹதயோரஸோஃ| உத்காரநிக்ரஹாத்தத்ர ஹிக்காயாஸ்துல்யமௌஷதம்||௧௮|| விநாமாக்ஷேபஸங்கோசாஃ ஸுப்திஃ கம்பஃ ப்ரவேபநம்| ஜம்பாயா நிக்ரஹாத்தத்ர ஸர்வஂ வாதக்நமௌஷதம்||௧௯|| கார்ஶ்யதௌர்பல்யவைவர்ண்யமங்கமர்தோऽருசிர்ப்ரமஃ| க்ஷுத்வேகநிக்ரஹாத்தத்ர ஸ்நிக்தோஷ்ணஂ லகு போஜநம்||௨௦|| கண்டாஸ்யஶோஷோ பாதிர்யஂ ஶ்ரமஃ ஸாதோ ஹதி வ்யதா| பிபாஸாநிக்ரஹாத்தத்ர ஶீதஂ தர்பணமிஷ்யதே||௨௧|| ப்ரதிஶ்யாயோऽக்ஷிரோகஶ்ச ஹத்ரோகஶ்சாருசிர்ப்ரமஃ| பாஷ்பநிக்ரஹணாத்தத்ர ஸ்வப்நோ மத்யஂ ப்ரியாஃ கதாஃ||௨௨|| ஜம்பாऽங்கமர்தஸ்தந்த்ரா ச ஶிரோரோகோऽக்ஷிகௌரவம்| நித்ராவிதாரணாத்தத்ர ஸ்வப்நஃ ஸஂவாஹநாநி ச||௨௩|| குல்மஹத்ரோகஸம்மோஹாஃ ஶ்ரமநிஃஶ்வாஸதாரணாத்| ஜாயந்தே தத்ர விஶ்ராமோ வாதக்ந்யஶ்ச க்ரியா ஹிதாஃ||௨௪|| வேகநிக்ரஹஜா ரோகா ய ஏதே பரிகீர்திதாஃ| இச்சஂஸ்தேஷாமநுத்பத்திஂ வேகாநேதாந்ந தாரயேத்||௨௫||
एतान् धारयतो जातान् वेगान् रोगा भवन्ति ये| पृथक्पृथक्चिकित्सार्थं तान्मे निगदतः शृणु||५|| बस्तिमेहनयोः शूलं मूत्रकृच्छ्रं शिरोरुजा | विनामो वङ्क्षणानाहः स्याल्लिङ्गं मूत्रनिग्रहे||६|| स्वेदावगाहनाभ्यङ्गान् सर्पिषश्चावपीडकम् | मूत्रे प्रतिहते कुर्यात्त्रिविधं बस्तिकर्म च||७|| पक्वाशयशिरःशूलं वातवर्चोऽप्रवर्तनम् | पिण्डिकोद्वेष्टनाध्मानं पुरीषे स्याद्विधारिते||८|| स्वेदाभ्यङ्गावगाहाश्च वर्तयो बस्तिकर्म च| हितं प्रतिहते वर्चस्यन्नपानं प्रमाथि च||९|| मेढ्रे वृषणयोः शूलमङ्गमर्दो हृदि व्यथा| भवेत् प्रतिहते शुक्रे विबद्धं मूत्रमेव च||१०|| तत्राभ्यङ्गोऽवगाहश्च मदिरा चरणायुधाः| शालिः पयो निरूहश्च शस्तं मैथुनमेव च||११|| सङ्गो विण्मूत्रवातानामाध्मानं वेदना क्लमः| जठरे वातजाश्चान्ये रोगाः स्युर्वातनिग्रहात्||१२|| स्नेहस्वेदविधिस्तत्र वर्तयो भोजनानि च| पानानि बस्तयश्चैव शस्तं वातानुलोमनम्||१३|| कण्डूकोठारुचिव्यङ्गशोथपाण्ड्वामयज्वराः| कुष्ठहृल्लासवीसर्पाश्छर्दिनिग्रहजा गदाः||१४|| भुक्त्वा प्रच्छर्दनं धूमो लङ्घनं रक्तमोक्षणम्| रूक्षान्नपानं व्यायामो विरेकश्चात्र शस्यते||१५|| मन्यास्तम्भः शिरःशूलमर्दितार्धावभेदकौ| इन्द्रियाणां च दौर्बल्यं क्षवथोः स्याद्विधारणात्||१६|| तत्रोर्ध्वजत्रुकेऽभ्यङ्गः स्वेदो धूमः सनावनः| हितं वातघ्नमाद्यं च घृतं चौत्तरभक्तिकम्||१७|| हिक्का श्वासोऽरुचिः कम्पो विबन्धो हृदयोरसोः| उद्गारनिग्रहात्तत्र हिक्कायास्तुल्यमौषधम्||१८|| विनामाक्षेपसङ्कोचाः सुप्तिः कम्पः प्रवेपनम्| जृम्भाया निग्रहात्तत्र सर्वं वातघ्नमौषधम्||१९|| कार्श्यदौर्बल्यवैवर्ण्यमङ्गमर्दोऽरुचिर्भ्रमः| क्षुद्वेगनिग्रहात्तत्र स्निग्धोष्णं लघु भोजनम्||२०|| कण्ठास्यशोषो बाधिर्यं श्रमः सादो हृदि व्यथा| पिपासानिग्रहात्तत्र शीतं तर्पणमिष्यते||२१|| प्रतिश्यायोऽक्षिरोगश्च हृद्रोगश्चारुचिर्भ्रमः| बाष्पनिग्रहणात्तत्र स्वप्नो मद्यं प्रियाः कथाः||२२|| जृम्भाऽङ्गमर्दस्तन्द्रा च शिरोरोगोऽक्षिगौरवम्| निद्राविधारणात्तत्र स्वप्नः संवाहनानि च||२३|| गुल्महृद्रोगसम्मोहाः श्रमनिःश्वासधारणात्| जायन्ते तत्र विश्रामो वातघ्न्यश्च क्रिया हिताः||२४|| वेगनिग्रहजा रोगा य एते परिकीर्तिताः| इच्छंस्तेषामनुत्पत्तिं वेगानेतान्न धारयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
யத்வேகவிதாரணே யே ரோகாஸ்தேஷாஂ யச்சிகித்ஸிதஂ ததல்பவக்தவ்யத்வாத் ப்ரகரணாகதத்வாச்ச ப்ரூதே- பஸ்திமேஹநயோரித்யாதி| மேஹநஂ ஶிஶ்நஃ | விநமநஂ ஶரீரஸ்ய விநாமஃ| அவபீடகோ பஹுமாத்ரப்ரயோகஃ, மாத்ராதிகத்வேந ஹி பேஷஜஂ தோஷாந் பீடயதீதி கத்வா; அந்யத்ராப்யுக்தம்- “அவபீடகஸர்பிர்பிஃ கோஷ்ணைர்கததைலிகைஸ்ததாऽப்யங்கைஃ” இதி| த்ரிவிதமிதி நிரூஹாநுவாஸநோத்தரபஸ்த்யாத்மகம்| பிண்டிகா ஜாநுஜங்காமத்யமாஂஸபிண்டிகா| வர்தயஃ பலவர்தயஃ| ப்ரமாதி அநுலோமநம்| சரணாயுதஃ குக்குடஃ| ருஜா ஜடர இதி ஸம்பந்தஃ| ‘போஜநாநி’ ‘பாநாநி’ ‘பஸ்தய’ இதி த்ரயஂ வாதாநுலோமநஂ ஶஸ்தமிதி யோஜ்யம்| கோடோ வரடீதஷ்டாகாரஃ ஶோதஃ| வ்யங்கஃ ஶ்யாமவர்ணஂ மண்டலஂ முகே| ஹல்லாஸஃ உத்க்லேஶஃ| அர்தாவபேதஃ அர்தமஸ்தகவேதநா| ஆத்யஂ காத்யஂ போஜநமித்யர்தஃ| சகாராத் ஸ்வேதாதயோऽபி வாதக்நா இதி ஸூசயதி| யத்யபி ஸுஶ்ருதே மூத்ராதீநாஂ த்ரயோதஶாநாஂ விதாரணாத்த்ரயோதஶோதாவர்தா அபிதீயந்தே, ததாऽபீஹாஷ்டோதரீயே மூத்ரபுரீஷவாதஶுக்ரவமிக்ஷவதுவிகாதஜா ஏவ பரஂ ஷடுதாவர்தா அபிதாதவ்யாஃ; உத்காராதிநிரோதஜாநாஂ வாதநிரோதஜ ஏவோதாவர்தேऽந்தர்பாவாபிப்ராயாத்; யதி வா மூத்ராதிவிகாதஜ ஏவ விகாரே சரகாசார்யஸ்ய உதாவர்தஸஞ்ஜ்ஞாऽபிப்ரேதா, நாந்யத்ரேதி ந விரோதஃ| முஹுர்முஹுரங்காநாமாக்ஷேபணமாக்ஷேபஃ; பர்வணாமாகுஞ்சநஂ ஸங்கோசஃ| ஸுப்திஃ ஸ்பர்ஶாஜ்ஞாநம்| ப்ரமணஂ ப்ரமோ யேந சக்ரஸ்திதமிவாத்மாநஂ மந்யதே| ஸாதஃ அங்காவஸாதஃ| தர்பயதீதி தர்பணம்| ஸஂவாஹநஂ பாணிநா பாதாதிப்ரதேஶே ஸுகமபிஹநநமுந்மர்தநஂ ச||௫-௨௫||
Adhikarana 4 (26) · Śloka 26
இமாஂஸ்து தாரயேத்வேகாந் ஹிதார்தீ ப்ரேத்ய சேஹ ச| ஸாஹஸாநாமஶஸ்தாநாஂ மநோவாக்காயகர்மணாம்||௨௬||
इमांस्तु धारयेद्वेगान् हितार्थी प्रेत्य चेह च| साहसानामशस्तानां मनोवाक्कायकर्मणाम्||२६||
🔊 Audio coming soon
வேகாநாமவிதார்யத்வேநோக்தத்வால்லோபாதீநாமபி வேகா அவிதார்யாஃ ஸ்யுரித்யாஹ- இமாஂஸ்த்வித்யாதி| ப்ரேத்ய ஜந்மாந்தரே| இஹேதி இஹ ஜந்மநி| ஸஹஸா ஆத்மஶக்திமநாலோச்ய க்ரியத இதி ஸாஹஸஂ, தத்து கஜாபிமுகதாவநாதி| அஶஸ்தாநாம் அப்ரஶஸ்தாநாமநிஷ்டபலாநாமிதி யாவத்| மநோவாக்காயகர்மணாமித்யத்ர கர்மஶப்தோ வ்யாபாரவசநஃ||௨௬||
Adhikarana 5 (27) · Śloka 27
லோபஶோகபயக்ரோதமாநவேகாந் விதாரயேத்| நைர்லஜ்ஜ்யேர்ஷ்யாதிராகாணாமபித்யாயாஶ்ச புத்திமாந்||௨௭||
लोभशोकभयक्रोधमानवेगान् विधारयेत्| नैर्लज्ज्येर्ष्यातिरागाणामभिध्यायाश्च बुद्धिमान्||२७||
🔊 Audio coming soon
அஶஸ்தஂ மநஸஃ கர்ம தர்ஶயதி- லோபேத்யாதி| லோபஃ விஷயேऽநுசிதா ப்ரார்தநா, ஶோகஃ புத்ராதிவிநாஶஜஂ தைந்யம், பயம் அபகாரகாநுஸந்தாநஜஂ தைந்யம், க்ரோதஃ ப்ரத்வேஷோ யேந ப்ரஜ்வலிதமிவாத்மாநஂ மந்யதே, மாநஃ ஸதஸத்குணாத்யாரோபேணாத்மந்யுத்கர்ஷப்ரத்யயஃ| ஜுகுப்ஸிதகோபநேச்சா லஜ்ஜா, ததபாவோ நைர்லஜ்ஜ்யஂ; ஸமாநே த்ரவ்யே பரஸம்பந்தப்ரதிஷேதேச்சா ஈர்ஷ்யா; அதிராக உசித ஏவ விஷயே புநஃ புநஃ ப்ரவர்தநேச்சா| அபித்யா மநஸா பராபித்ரோஹசிந்தநஂ, யதி வா பரத்ரவ்யவிஷயே ஸ்பஹா||௨௭||
Adhikarana 6 (28) · Śloka 28
பருஷஸ்யாதிமாத்ரஸ்ய ஸூசகஸ்யாநதஸ்ய ச| வாக்யஸ்யாகாலயுக்தஸ்ய தாரயேத்வேகமுத்திதம்||௨௮||
परुषस्यातिमात्रस्य सूचकस्यानृतस्य च| वाक्यस्याकालयुक्तस्य धारयेद्वेगमुत्थितम्||२८||
🔊 Audio coming soon
அஶஸ்தஂ வசநகர்மாஹ- பருஷஸ்யேத்யாதி| பருஷஂ பரோத்வேஜகஂ வசநம்| அதிமாத்ரஂ பஹு| ஸூசகஂ பராநிஷ்டஜநகாபிதாயகம் | அநதம் அபார்தகம்| அகாலயுக்தம் அப்ரஸ்தாவாகதம்||௨௮||
Adhikarana 7 (29) · Śloka 29
தேஹப்ரவத்திர்யா காசித்வித்யதே பரபீடயா| ஸ்த்ரீபோகஸ்தேயஹிஂஸாத்யா தஸ்யாவேகாந்விதாரயேத்||௨௯||
देहप्रवृत्तिर्या काचिद्विद्यते परपीडया| स्त्रीभोगस्तेयहिंसाद्या तस्यावेगान्विधारयेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
அஶஸ்தஂ தேஹகர்மாஹ- தேஹேத்யாதி| பரபீடயா பரபீடாநிமித்தமித்யர்தஃ| ஸ்த்ரீபோகஃ பரஸ்த்ரீபோகஃ, ஸ்தேயஂ பரத்ரவ்யக்ரஹணஂ, ஹிஂஸா விதிரஹிதா ப்ராணிபீடா; ஆதிக்ரஹணாத்குர்வாத்யபிமுகபாதப்ரஸாரணாதி கஹ்யதே||௨௯||
Adhikarana 8 (30) · Śloka 30
புண்யஶப்தோ விபாபத்வாந்மநோவாக்காயகர்மணாம்| தர்மார்தகாமாந் புருஷஃ ஸுகீ புங்க்தே சிநோதி ச||௩௦||
पुण्यशब्दो विपापत्वान्मनोवाक्कायकर्मणाम्| धर्मार्थकामान् पुरुषः सुखी भुङ्क्ते चिनोति च||३०||
🔊 Audio coming soon
ஏவஂ கதே யத்பவதி தத்தர்ஶயதி- புண்யேத்யாதி| புண்யஃ பாவநஃ ஶப்தோ யஸ்யாஸௌ புண்யஶப்தஃ| புங்க்தே சிநோதி சேதி உத்பந்நாதவிரோததஃ பலோபயோகேந புங்க்தே; சிநோதி சோத்பாதயதி சாபராநித்யர்தஃ||௩௦||
Adhikarana 9 (31) · Śloka 31
ஶரீரசேஷ்டா யா சேஷ்டா ஸ்தைர்யார்தா பலவர்திநீ| தேஹவ்யாயாமஸங்க்யாதா மாத்ரயா தாஂ ஸமாசரேத்||௩௧||
शरीरचेष्टा या चेष्टा स्थैर्यार्था बलवर्धिनी| देहव्यायामसङ्ख्याता मात्रया तां समाचरेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
அவிதார்யப்ரவத்தீந்மூத்ராதீந் விதார்யப்ரவத்தீந் ஸாஹஸாதீஂஶ்ச தர்ஶயித்வா விதார்யாவிதார்யப்ரவத்திஂ வ்யாயாமமாஹ- ஶரீரேத்யாதி| தேஹஸ்ய வ்யாயாமோ தேஹவ்யாயாமஃ, தேஹக்ரஹணாந்மநோவ்யாயாமஂ சிந்தநாதி நிராகரோதி; ஸங்க்யாதா ஸஞ்ஜ்ஞிதா| யா ச இஷ்டா அபிப்ரேதா, ஏதேந பாரஹரணாத்யாऽநிஷ்டா கார்யவஶாத் க்ரியமாணா சேஷ்டா நிரஸ்யதே, சங்க்ரமணரூபா து க்ரியா ப்ராப்யதே| ஸ்தைர்யஂ ஸ்திரதா ஶரீரஸ்ய, ததர்தா| மாத்ரயா அநபாயிபரிமாணேந; ஏதாவதீ சேயஂ ஶரீரசேஷ்டா மாத்ராவதீ யாவத்யா லாகவாதயோ வக்ஷ்யமாணா பவந்தி, சேஷ்டாதியோகவக்ஷ்யமாணாஶ்ச ஶ்ரமப்ரமாதயோ ந பவந்தி| ஸுஶ்ருதேऽப்யுக்தஂ- “யத்து சங்க்ரமணஂ நாதிதேஹபீடாகரஂ பவேத்| ததாயுர்பலமேதாக்நிப்ரதமிந்த்ரியபோதநம்” (ஸு.சி.அ.௨௪) இதி||௩௧||
Adhikarana 10 (32-33) · Śloka 1
லாகவஂ கர்மஸாமர்த்யஂ ஸ்தைர்யஂ துஃகஸஹிஷ்ணுதா | தோஷக்ஷயோऽக்நிவத்திஶ்ச வ்யாயாமாதுபஜாயதே||௩௨|| ஶ்ரமஃ க்லமஃ க்ஷயஸ்தஷ்ணா ரக்தபித்தஂ ப்ரதாமகஃ| அதிவ்யாயாமதஃ காஸோ ஜ்வரஶ்சர்திஶ்ச ஜாயதே||௩௩|| (ஸ்வேதாகமஃ ஶ்வாஸவத்திர்காத்ராணாஂ லாகவஂ ததா| ஹதயாத்யுபரோதஶ்ச இதி வ்யாயாமலக்ஷணம்||௧||)|
लाघवं कर्मसामर्थ्यं स्थैर्यं दुःखसहिष्णुता | दोषक्षयोऽग्निवृद्धिश्च व्यायामादुपजायते||३२|| श्रमः क्लमः क्षयस्तृष्णा रक्तपित्तं प्रतामकः| अतिव्यायामतः कासो ज्वरश्छर्दिश्च जायते||३३|| (स्वेदागमः श्वासवृद्धिर्गात्राणां लाघवं तथा| हृदयाद्युपरोधश्च इति व्यायामलक्षणम्||१||)|
🔊 Audio coming soon
யதோக்தவ்யாயாமகுணாநாஹ- லாகவமித்யாதி| தோஷக்ஷயோऽத்ர ஶ்லேஷ்மக்ஷயோऽபிப்ரேதஃ; யதி வாऽக்நிகர்தத்வேந த்ரிதோஷக்ஷயோऽபி| உக்தஂ ஹி- “ஶமப்ரகோபௌ தோஷாணாஂ ஸர்வேஷாமக்நிஸஂஶ்ரிதௌ” இதி| வ்யாயாமாதிப்ரவத்திதோஷமாஹ- ஶ்ரம இத்யாதி| க்லம இஹ மந-இந்த்ரியக்லாநிஃ| க்ஷயோ தாதுக்ஷயஃ| ப்ரதமக ஏவ ப்ரதாமகஃ ஶ்வாஸவிஶேஷஃ||௩௨-௩௩||
Adhikarana 11 (34) · Śloka 34
வ்யாயாமஹாஸ்யபாஷ்யாத்வக்ராம்யதர்மப்ரஜாகராந்| நோசிதாநபி ஸேவேத புத்திமாநதிமாத்ரயா||௩௪||
व्यायामहास्यभाष्याध्वग्राम्यधर्मप्रजागरान्| नोचितानपि सेवेत बुद्धिमानतिमात्रया||३४||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ வ்யாயாமதுல்யத்வேநாந்யாநப்யதிமாத்ரத்வேந நிஷேத்துமாஹ- வ்யாயாமேத்யாதி| யத்யப்யதிவ்யாயாமோ நிஷித்தஸ்ததாऽபீஹ புநரபிதீயதே அதிபாஷ்யாதிஷ்வபி தத்தோஷஶ்ரமக்லமாதிப்ராப்த்யர்தஂ; யதி வா பூர்வமநப்யஸ்தவ்யாயாமாதிஸேவா நிஷித்தா, இஹ து அப்யஸ்தஸ்யாபி நிஷேதஃ| யதாஹ- நோசிதாநபி; உசிதாநப்யப்யஸ்தாநபீத்யர்தஃ| அபிஶப்தாதநப்யஸ்தாநாஂ நிதராஂ நிஷேதோ லப்யதே| பாஷணஂ பாஷ்யம், அத்வஶப்தேநாத்வகமநஂ, க்ராம்யதர்மோ மைதுநம்||௩௪||
Adhikarana 12 (35) · Śloka 2
ஏதாநேவஂவிதாஂஶ்சாந்யாந் யோऽதிமாத்ரஂ நிஷேவதே| கஜஂ ஸிஂஹ இவாகர்ஷந் ஸஹஸா ஸ விநஶ்யதி||௩௫|| (அதிவ்யவாயபாராத்வகர்மபிஶ்சாதிகர்ஶிதாஃ | க்ரோதஶோகபயாயாஸைஃ க்ராந்தா யே சாபி மாநவாஃ||௧|| பாலவத்தப்ரவாதாஶ்ச யே சோச்சைர்பஹுபாஷகாஃ| தே வர்ஜயேயுர்வ்யாயாமஂ க்ஷுதிதாஸ்தஷிதாஶ்ச யே||௨||)|
एतानेवंविधांश्चान्यान् योऽतिमात्रं निषेवते| गजं सिंह इवाकर्षन् सहसा स विनश्यति||३५|| (अतिव्यवायभाराध्वकर्मभिश्चातिकर्शिताः | क्रोधशोकभयायासैः क्रान्ता ये चापि मानवाः||१|| बालवृद्धप्रवाताश्च ये चोच्चैर्बहुभाषकाः| ते वर्जयेयुर्व्यायामं क्षुधितास्तृषिताश्च ये||२||)|
🔊 Audio coming soon
ஏவஂஶப்தேந குருபாரஹரணதர்பஶிலாசாலநாதி கஹ்யதே| ஸிஂஹஃ கில ஸ்வல்பப்ரமாணஃ ஸ்வபலோத்ரேகாத்கஜஂ கர்ஷந் பாடயந் ஸ்வதேஹாநுசிதவ்யாயாமாத் பஶ்சாத்வாதக்ஷோபேண விபத்யதே, தேநாயஂ தஷ்டாந்தஃ ஸங்கதார்தஃ; யதி வா ஸிஂஹோऽஷ்டாபதோऽபிப்ரேதஃ, ஸ ச கில கஜஂ வ்யாபாத்ய பஷ்டே க்ஷிபதி, ததஸ்தத்கோதாத்விபத்யதே, தேந தஷ்டாந்தோ வ்யாக்யேயஃ||௩௫||
Adhikarana 13 (36-37) · Śloka 37
உசிதாதஹிதாத்தீமாந் க்ரமஶோ விரமேந்நரஃ| ஹிதஂ க்ரமேண ஸேவேத க்ரமஶ்சாத்ரோபதிஶ்யதே||௩௬|| ப்ரக்ஷேபாபசயே தாப்யாஂ க்ரமஃ பாதாஂஶிகோ பவேத்| ஏகாந்தரஂ ததஶ்சோர்த்வஂ த்வ்யந்தரஂ த்ர்யந்தரஂ ததா||௩௭||
उचितादहिताद्धीमान् क्रमशो विरमेन्नरः| हितं क्रमेण सेवेत क्रमश्चात्रोपदिश्यते||३६|| प्रक्षेपापचये ताभ्यां क्रमः पादांशिको भवेत्| एकान्तरं ततश्चोर्ध्वं द्व्यन्तरं त्र्यन्तरं तथा||३७||
🔊 Audio coming soon
ஹிதஸ்ய ஸேவநமஹிதஸ்ய பரித்யாகஃ கர்தவ்ய இதி பூர்வமுக்தஂ, தச்ச ஹிதஸேவநமஹிதபரிவர்ஜநஂ சாக்ரமேண க்ரியமாணமக்ரமாசரிதவ்யாயாமாதிவத் ப்ரத்யவாயகரஂ பரஂ பவதி, அதஸ்தத்க்ரமமாஹ- உசிதாதித்யாதி| உசிதாத் அப்யஸ்தாத்| க்ரமஶோ வக்ஷ்யமாணேந க்ரமேண| ஹிதம் அநப்யஸ்தஹிதம்| கோऽஸௌ க்ரம இத்யாஹ- க்ரமஶ்சேத்யாதி| ப்ரக்ஷேபோ ஹிதஸ்ய, அபசயோऽஹிதஸ்ய, தாப்யாஂ ஹிதாஹிதாப்யாம்| பாதஃ சதுர்தோ பாகஃ, தத்ரூபோஂऽஶஃ பாதாஂஶஃ, தேந கதஃ க்ரமஃ பாதாஂஶிகஃ; அந்யே து பாதஸ்யாஂஶஃ பாதாஂஶ இதி ஷோடஶஂ பாகஂ வர்ணயந்தி | ஸ ச ஹிதாஹிதயோர்யுகபத்ப்ரக்ஷேபாபசயே பாதாஂஶிகஃ க்ரமஃ, ப்ரதமமேகாந்தரமேகாஹமந்தரா கத்வேத்யர்தஃ; ததஃ ப்ரதமஹிதபாதப்ரக்ஷேபாஹிதபாதாபசயாப்யாஸாதூர்த்வஂ த்விதீயபாதப்ரக்ஷேபாபசயே த்வ்யந்தரஂ த்வ்யஹமந்தரீகத்ய க்ரமோ பவேத்; ததா த்விதீயபாதாப்யாஸாதூர்த்வஂ ததீயபாதப்ரக்ஷேபாபசயே த்ர்யஹமந்தரீகத்ய க்ரமோ பவேத்; சதுர்தபாதப்ரக்ஷேபாபசயே து காலநியமோ நாஸ்தி, அத ஊர்த்வஂ ப்ரக்ஷேபாபசயாபாவாச்சதுஷ்பாதஸம்பூர்ணஸ்ய பத்யஸ்யாநவதிஸேவ்யத்வாத்| அயஂ பிண்டார்தஃ- அபத்யா யவகாதயோऽப்யஸ்தாஸ்தே த்யாஜ்யாஃ, ரக்தஶால்யாதயஃ பத்யா அநப்யஸ்தாஸ்தே ஸேவ்யாஃ; தத்ர ப்ரதமதிநே யவகபாதத்ரயஂ ரக்தஶாலீநாமேகஃ பாதஃ ; த்விதீயே திவஸே த்வௌ பத்யஸ்ய பாதௌ த்வாவபத்யஸ்ய, ஏவஂ ததீயே, ஏவஂ த்விதீயபாதாப்யாஸோ த்வ்யந்தரோ பவதி; சதுர்தே த்ரயஃ பாதாஃ பத்யஸ்ய ஏகோऽபத்யஸ்ய, ஏவஂ பஞ்சமே ஷஷ்டே ச, ஏவஂ ததீயபாதாப்யாஸஸ்த்ர்யந்தரோ பவதி; ஸப்ததிநப்ரபதி து சதுஷ்பாதபத்யாப்யாஸஃ| யதி வாऽந்தரஶப்தோ வ்யவதிவசநஃ, ததாஶப்தாச்சதுரந்தரமிதி ச லப்யதே; தேநாயமர்தஃ- ப்ரதமே திவஸேऽபத்யபாதத்ரயஂ பத்யஸ்யைகஃ பாதஃ, த்விதீயே ஸர்வமபத்யஂ, ததீயே த்வௌ பத்யஸ்ய த்வாவபத்யஸ்ய, ஏவஂ சதுர்தே; பஞ்சமே து திநே பத்யஸ்ய பாக ஏகஸ்த்ரயோऽபத்யஸ்ய, ஏவஂ த்வ்யந்தரீகதௌ பவதஃ; ஷஷ்டே பத்யபாகத்ரயமபத்யபாக ஏகஃ, ஏவஂ ஸப்தமேऽஷ்டமே ச; ததோ நவமே பாகத்வயஂ பத்யஸ்ய சாபத்யஸ்ய ச, ஏவஂ த்ரீண்யஹாந்யந்தரீகதாநி பவந்தி; ததோ தஶமே ஸர்வஂ பத்யம், ஏவமேகாதஶே த்வாதஶே த்ரயோதஶே ச, சதுர்தஶே து பத்யபாகத்ரயமேகோऽபத்யபாகஃ; ஏவஂ சதுரந்தரதா ததாஶப்தஸூசிதா பவதி; பஞ்சதஶாஹாத் ப்ரபதி ஸம்பூர்ணபத்யதைவ||௩௬-௩௭||
Adhikarana 14 (38) · Śloka 38
க்ரமேணாபசிதா தோஷாஃ க்ரமேணோபசிதா குணாஃ| ஸந்தோ யாந்த்யபுநர்பாவமப்ரகம்ப்யா பவந்தி ச||௩௮||
क्रमेणापचिता दोषाः क्रमेणोपचिता गुणाः| सन्तो यान्त्यपुनर्भावमप्रकम्प्या भवन्ति च||३८||
🔊 Audio coming soon
ஏவஂ கதே கிஂ ஸ்யாதித்யாஹ- க்ரமேணேத்யாதி| க்ரமேணேதி க்ரமேணைவ| தோஷா இதி தோஷஜநகாந்யப்யஸ்தாந்யபத்யாநி| குணா இதி குணஜநகாநி பத்யாநி| அபுநர்பாவஂ யாந்தி தோஷா இதி ஸம்பந்தஃ| அக்ரமேண து ஸஹஸாऽபத்யத்யாகே தோஷா பவந்த்யேவ| யதுக்தம்- “அஸாத்ம்யஜா ஹி ரோகாஃ ஸ்யுஃ ஸஹஸா த்யாகஶீலநாத்” (வா.ஸூ.அ.௩) இதி| அப்ரகம்ப்யா அப்ரசால்யா பவந்தி குணா இதி ஸம்பந்தஃ| பத்யமபி ஹ்யநப்யஸ்தஂ ஸஹஸோபயுஜ்யமாநமருச்யக்நிவதாதீஞ்ஜநயதி||௩௮||
Adhikarana 15 (39-40) · Śloka 40
ஸமபித்தாநிலகபாஃ கேசித்கர்பாதி மாநவாஃ| தஶ்யந்தே வாதலாஃ கேசித்பித்தலாஃ ஶ்லேஷ்மலாஸ்ததா||௩௯|| தேஷாமநாதுராஃ பூர்வே வாதலாத்யாஃ ஸதாதுராஃ| தோஷாநுஶயிதா ஹ்யேஷாஂ தேஹப்ரகதிருச்யதே||௪௦||
समपित्तानिलकफाः केचिद्गर्भादि मानवाः| दृश्यन्ते वातलाः केचित्पित्तलाः श्लेष्मलास्तथा||३९|| तेषामनातुराः पूर्वे वातलाद्याः सदातुराः| दोषानुशयिता ह्येषां देहप्रकृतिरुच्यते||४०||
🔊 Audio coming soon
இஹ ஸ்வஸ்தஹிதஂ ஸாமாந்யேநைவ ரக்தஶால்யாதி ப்ரதிபாதிதஂ, ஸ்வஸ்தஶ்ச ப்ரகதிபேதேந நாநாப்ரகாரஃ, அதஸ்தேஷாஂ ஹிதமபி நாநாப்ரகாரமேவ, தேந தத்ப்ரதிபாதநார்தஂ ப்ரகதிபேதமேவ தாவதாஹ- ஸமபித்தாநிலேத்யாதி| ஸமா அவைகாரிகமாநாவஸ்திதாஃ பித்தாநிலகபா யஸ்ய ஸ ததா| கர்பாதி கர்பாதாநாதி, ஶுக்ரஶோணிதஜீவஸம்மூர்ச்சநாதீதி யாவத் | வாதலா வாதப்ரதாநாஃ, ஏவஂ பித்தலாஃ ஶ்லேஷ்மலாஶ்ச| ஸர்வத்ர கர்பாதீதி யோஜ்யம்| அத்ர பித்தக்ரஹணமாதௌ சந்தோऽநுரோதாத், யதி வா பித்தஸமாநஸ்ய வஹ்நேர்கௌரவப்ரதர்ஶநார்தஂ; யதி வா ப்ரகத்யாரம்பே வாதஸ்யாப்ராதாந்யக்யாபநார்தஂ, வாதப்ரகதிர்ஹி ஸர்வத்ர ப்ரத்யவரோ பவதி| இஹ ச ப்ரத்யேகதோஷப்ரகதிக்ரஹணேநைவ த்வந்த்வப்ரகதிரபி க்ராஹ்யஃ, ஸஂயோகஸ்ய ஸஂயோகிநாமாந்தரீயகத்வாத், நிதாந இவ வாதாதிஜ்வராபிதாநேந த்வந்த்வஜஜ்வராபிதாநஂ, தேந ரோகபிஷக்ஜிதீயோக்தா த்வந்த்வஜா அபி திஸ்ரஃ ப்ரகதயோ கஹீதா பவந்தி; அந்யே து த்விதீயகேசித்க்ரஹணாத்க்ரந்தாதிக்யேந தத்க்ரஹணஂ வர்ணயந்தி| தேஷாமிதி ஸமவாதபித்தஶ்லேஷ்மப்ரகத்யாதீநாஂ ச மத்யே| பூர்வே இதி ஸமப்ரகதயஃ| ஸதாதுரா இதி ஸ்வஸ்தவ்யவஹாரபாஜோऽபி ஸ்புடிதாங்கத்வவிஷமாக்நித்வாதியுக்தா யஸ்மாதித்யர்தஃ| ஸ்வஸ்தா அப்யேதே கஸ்மாத்ரோகிண இத்யாஹ- தோஷாநுஶயிதேத்யாதி| தோஷாநுஶயிதா உல்பணவாதாதிபாவிதாऽவ்யபிசாரிணீதி யாவத்| தேஹப்ரகதிஃ தேஹஸ்வாஸ்த்யமிதி யாவத்| ஏதேநைதேஷாஂ வாதலாதீநாஂ முக்யஂ ஸ்வாஸ்த்யஂ நாஸ்தி, கிஂ தர்ஹி உபசாரஸ்வஸ்தா ஏத இதி தர்ஶயதி| நநு, கர்பாதீத்யநேந ஶுக்ரஶோணிதஜீவாநாஂ ஸஂஸர்கே யதாபூதா வாதாதயஃ ஸமா விகதா வா ததாபூதைவ ப்ரகதிர்பவதி, ஸா ச ப்ரகதிர்யாவஜ்ஜீவமநுவர்ததே ரிஷ்டஂ விநா, யதுக்தஂ ஸுஶ்ருதே- “ப்ரகோபோ வாऽந்யபாவோ வா க்ஷயோ வா நோபஜாயதே| ப்ரகதீநாஂ ஸ்வபாவேந, ஜாயதே து கதாயுஷி” (ஸு.ஶா. அ. ௪) இதி; தத்ர யதா ஸமப்ரகதேர்வாதப்ரகதேர்வாऽऽக்ஷேபகாதிர்வாதவிகாரோ பவதி, ததா வாதஸ்ய ப்ரகதிபூதஸ்யாதிக்யஂ பவத்யேவ; யதா ச வாதப்ரகதேஃ பித்தவிகாரோ பவதி, ததா வாதப்ரகதேரந்யதாபாவஃ பித்தப்ரகதித்வஂ பவதி; யதா து ஸமப்ரகதேரந்யதரதோஷக்ஷயோ பவதி ப்ராகதஸ்வகர்மஹாநிலக்ஷணஸ்ததாऽஸௌ ப்ரகதிக்ஷயோ பவதி; யதுக்தஂ தோஷக்ஷயலக்ஷணே- “கர்மணஃ ப்ராகதாத்தாநிர்வத்திர்வாऽபி விரோதிநாம்” (ஸூ. அ.௧௮) இதி| அத்ரோச்யதே- ப்ரகதிஸமாநரோகோத்பத்தௌ ந ப்ரகதிபூதஸ்ய வத்திஃ, கிஂ தர்ஹி ஹேத்வந்தரஜநிதஸ்ய வாதாதேஸ்தத்ர விகாரகாரித்வஂ , ப்ரகதிபூதஸ்து தோஷஸ்தத்ரோபதர்ஶகோ பவதி, யதுக்தஂ- “காலதூஷ்யப்ரகதிபிர்தோஷஸ்துல்யோ ஹி ஸந்ததம்| நிஷ்ப்ரத்யநீகஃ குருதே தஸ்மாஜ்ஜ்ஞேயஃ ஸுதுஃஸஹஃ” (சி. அ.௩) இதி; வாதப்ரகதேஸ்து பித்தவிகாரோத்பத்தௌ வாதஃ ப்ரகதிபூதஸ்ததைவ கரசரணஸ்புடநாதிகஂ குர்வந்நாஸ்தே, ந தஸ்யாகந்துநா பித்தவிகாரேண கிஞ்சித் க்ரியதே; வாதாதீநாஂ து ஸ்வமாநாத் க்ஷயஃ ப்ராகதகர்மஹாநிலக்ஷணோ ந ஶுக்ரஶோணிதஸஂஸர்ககாலஜஸ்ய ப்ரகதிபூதஸ்ய தோஷஸ்ய பீஜபூதஸ்ய க்ஷயமாவஹதீதி ந ப்ரகதிபூததோஷக்ஷயஃ; யதி வா, ப்ரகதேஃ ப்ரகோபாந்யதாபாவக்ஷயா ந பவந்தீதி ப்ரகதித்வேநேதி ப்ரூமஃ; தேந ஸமப்ரகதிர்வாதப்ரகதிர்ந பவதி, வாதப்ரகதிஃ பித்தப்ரகதிர்ந பவதி ஸமப்ரகதிர்வா; விகாராவஸ்தா து ஹீநாதிகவாதத்வாதிலக்ஷணா பவதீத்யர்தஃ| நச வாச்யஂ- ப்ரகதிபூதாநாஂ வாதாதீநாஂ தூஷணாத்மகாநாஂ கதஂ ந ஶரீரபாதகத்வஂ, ஸஹஜாதத்வேந ததாவிதவிநாஶகவிகாராகர்தத்வாத்; யதுக்தஂ ஸுஶ்ருதே- “விஷஜாதோ யதா கீடோ விஷேண ந விபத்யதே| தத்வத்ப்ரகதிபிர்தேஹஸ்தஜ்ஜாதத்வாந்ந பாத்யதே” (ஸு.ஶா. அ.௪) இதி; ந பாத்யதே நாதிபாத்யத இதி போத்தவ்யஂ, வாதாதிப்ரகதேர்நித்யவாதாதிவிகாரகஹீதத்வாத்| ததுக்தமிஹ “வாதலாத்யாஃ ஸதாதுராஃ” இதி| உக்தஂ சாஶ்வவைத்யகே- “ஸர்வாந் ப்ராணபதோ ஹந்தி நூநஂ காயகதஂ விஷம்| அஸ்மிஂஶ்சாபி ஸமுத்பந்நா தஶ்யந்தே கமயோ யதா|| ததா ச விஷமோ தோஷஃ ப்ரகதிஂ நாதிபாததே” இதி| நச வாதாதயோ வத்தாஃ ஶுக்ரஶோணிதஸஂஸர்கே யதா துஷ்டத்வாத்வாதவிகாரவந்தஂ கர்பஂ குர்வந்தி ததா கர்பஜநகத்வமேவ ஶுக்ரஶோணிதயோஃ கஸ்மாந்ந நிக்நந்தீதி வாச்யஂ, வாதாதிப்ரகோபாணாமேவ ஹீநமத்யோத்தமாநாஂ நாநாஶக்தித்வாத்; ப்ரபலா வாதாதயோ விநாஶயந்தி, ஹீநாஸ்து விகதிமாத்ரஂ ஜநயந்தி||௩௯-௪௦||
Adhikarana 16 (41) · Śloka 41
விபரீதகுணஸ்தேஷாஂ ஸ்வஸ்தவத்தேர்விதிர்ஹிதஃ| ஸமஸர்வரஸஂ ஸாத்ம்யஂ ஸமதாதோஃ ப்ரஶஸ்யதே||௪௧||
विपरीतगुणस्तेषां स्वस्थवृत्तेर्विधिर्हितः| समसर्वरसं सात्म्यं समधातोः प्रशस्यते||४१||
🔊 Audio coming soon
தேஷாமிதி ஸதாதுராணாஂ வாதலாதீநாம்| விபரீதகுணோ வாதாதிகதரௌக்ஷ்யாதிவிபரீதஸ்நேஹாதிகுண இத்யர்தஃ| ஸமாஃ ஸர்வே ரஸா யத்ர தத்ததா; ஸமத்வஂ சேஹாநுரூபத்வமபிப்ரேதஂ, நது துல்யமாநத்வஂ; ந ஹி ஸ்வஸ்தபோஜநே யாவாந்மதுர உபயுஜ்யதே, தாவந்மாநாஃ கட்வாதயோऽபீதி; யதி வா ஸமஶப்தோऽவிருத்தவசநஃ, தேநோபோதிகாமத்ஸ்யாதிப்ரதிபாதநீயவிருத்தரஸவர்ஜிதஂ ஸர்வரஸமித்யர்தஃ| ஏவஂ ச ப்ரகத்யபேக்ஷஃ ஸமதாதுஂ ப்ரதி ஸர்வரஸோபயோகஃ துவிஹிதேந தஸ்மாத்துஷாரஸமயே ஸ்நிக்தாம்லலவணாந் ரஸாந் (ஸூ. அ.௬) இத்யாதிநா விஶேஷவிதாநேந யுக்தஃ ஸந் ஸர்வரஸமேவாம்லலவணரஸோத்கடஂ போஜநஂ ஹேமந்தே பலதி; வாதப்ரகதேஸ்து கடுதிக்தகஷாயவர்ஜிதஂ ப்ரபூதமதுராம்லலவணபோஜநஂ ஹேமந்தே பவதி; ஏவமந்யத்ராபி தேஹப்ரகத்யதுஸ்வபாவபர்யாலோசநயாऽநுகுணஂ தர்கணீயம்| யதுக்தஂ வாக்படேந- “நித்யஂ ஸர்வரஸாப்யாஸஃ ஸ்வஸ்வாதிக்யமதாவதௌ” (வா.ஸூ.அ.௩) இதி||௪௧||
Adhikarana 17 (42-43) · Śloka 43
த்வே அதஃ ஸப்த ஶிரஸி காநி ஸ்வேதமுகாநி ச| மலாயநாநி பாத்யந்தே துஷ்டைர்மாத்ராதிகைர்மலைஃ||௪௨|| மலவத்திஂ குருதயா லாகவாந்மலஸங்க்ஷயம்| மலாயநாநாஂ புத்யேத ஸங்கோத்ஸர்காததீவ ச||௪௩||
द्वे अधः सप्त शिरसि खानि स्वेदमुखानि च| मलायनानि बाध्यन्ते दुष्टैर्मात्राधिकैर्मलैः||४२|| मलवृद्धिं गुरुतया लाघवान्मलसङ्क्षयम्| मलायनानां बुध्येत सङ्गोत्सर्गादतीव च||४३||
🔊 Audio coming soon
ஸ்வாஸ்த்யோத்பத்திகாரணமபிதாய ஸ்வாஸ்த்யப்ரதிபந்தகதோஷஸஞ்சயநிர்ஹரணமபிதாதுஂ தோஷஸஞ்சயஸ்ய லக்ஷணாந்யேவ தாவத்வக்துமாஹ- த்வே அத இத்யாதி| த்வே குதலிங்கே| காநி சித்ராணி | ஸப்த ஶிரஸீதி த்வே ஶ்ரோத்ரே, த்வௌ நாஸாபுடௌ, த்வே அக்ஷிணீ, முகஂ ச; ஸ்வேதமுகாநீதி லோமகூபாநி; ஏதாநி ஸர்வாணி மலஸ்யாயநாநி| துஷ்டைரிதி கோபலீவர்தந்யாயேந க்ஷீணைஃ, மாத்ராதிகைரிதி வத்தைஃ; யேநோத்தரத்ர க்ஷயவத்த்யோரபி லக்ஷணஂ வததி| மலவத்திஂ குருதயா மலாயநகுருதயேத்யர்தஃ, லாகவாந்மலாயநாநாஂ ஸங்க்ஷயஂ மலஸ்ய ஸ்வமாநாதபி க்ஷயமித்யர்தஃ; யதி வா துஷ்டைரிதி மாத்ராதிகைரித்யஸ்ய விஶேஷணம், ஏவஂ ஸதி லாகவாந்மலஸங்க்ஷயமிதி ப்ரகதிஸ்தால்லாகவாந்மலக்ஷயமித்யதிகஸ்ய மலஸ்ய க்ஷயஂ ப்ரகதிஸ்தத்வமித்யர்தோ வ்யாக்யேயஃ| ஸங்கோத்ஸர்காததீவ சேதி அதீவஸங்காதப்ரவத்தேர்மலக்ஷயம், அதீவோத்ஸர்காந்மலவத்திஂ ஜாநீயாதித்யர்தஃ||௪௨-௪௩||
Adhikarana 18 (44) · Śloka 44
தாந் தோஷலிங்கைராதிஶ்ய வ்யாதீந் ஸாத்யாநுபாசரேத்| வ்யாதிஹேதுப்ரதித்வந்த்வைர்மாத்ராகாலௌ விசாரயந்||௪௪||
तान् दोषलिङ्गैरादिश्य व्याधीन् साध्यानुपाचरेत्| व्याधिहेतुप्रतिद्वन्द्वैर्मात्राकालौ विचारयन्||४४||
🔊 Audio coming soon
தாநிதி மலவத்திக்ஷயாத்மகாந் மலவத்திக்ஷயஜநிதாநிதி யாவத், தோஷாணாஂ வாதாதீநாஂ, லிங்கைஃ க்ஷயவத்திஸம்பந்தைஃ, ஆதிஶ்ய புத்த்வா, யே ஸாத்யாஸ்தாநுபாசரேத்| வ்யாதிப்ரதித்வந்த்வைஃ வ்யாதிப்ரத்யநீகைஃ, ஹேதுப்ரதித்வந்த்வைஃ ஹேதுப்ரத்யநீகைஃ; ப்ரதித்வந்த்வஶப்தேந ச விபரீதார்தகாரிணாமபி க்ரஹணம்| மாத்ராகாலக்ரஹணஂ ச ப்ராதாந்யாத்; தேந, தோஷபேஷஜாதீநாமபி க்ரஹணஂ போத்தவ்யஂ; யதி வா காலக்ரஹண ஏவ தோஷாதீநாமவரோதோ வ்யாக்யேயஃ||௪௪||
Adhikarana 19 (45-50) · Śloka 50
விஷமஸ்வஸ்தவத்தாநாமேதே ரோகாஸ்ததாऽபரே| ஜாயந்தேऽநாதுரஸ்தஸ்மாத் ஸ்வஸ்தவத்தபரோ பவேத்||௪௫|| மாதவப்ரதமே மாஸி நபஸ்யப்ரதமே புநஃ| ஸஹஸ்யப்ரதமே சைவ ஹாரயேத்தோஷஸஞ்சயம்||௪௬|| ஸ்நிக்தஸ்விந்நஶரீராணாமூர்த்வஂ சாதஶ்ச நித்யஶஃ| பஸ்திகர்ம ததஃ குர்யாந்நஸ்யகர்ம ச புத்திமாந்||௪௭|| யதாக்ரமஂ யதாயோக்யமத ஊர்த்வஂ ப்ரயோஜயேத்| ரஸாயநாநி ஸித்தாநி வஷ்யயோகாஂஶ்ச காலவித்||௪௮|| ரோகாஸ்ததா ந ஜாயந்தே ப்ரகதிஸ்தேஷு தாதுஷு| தாதவஶ்சாபிவர்தந்தே ஜரா மாந்த்யமுபைதி ச||௪௯|| விதிரேஷ விகாராணாமநுத்பத்தௌ நிதர்ஶிதஃ| நிஜாநாமிதரேஷாஂ து பதகேவோபதேக்ஷ்யதே||௫௦||
विषमस्वस्थवृत्तानामेते रोगास्तथाऽपरे| जायन्तेऽनातुरस्तस्मात् स्वस्थवृत्तपरो भवेत्||४५|| माधवप्रथमे मासि नभस्यप्रथमे पुनः| सहस्यप्रथमे चैव हारयेद्दोषसञ्चयम्||४६|| स्निग्धस्विन्नशरीराणामूर्ध्वं चाधश्च नित्यशः| बस्तिकर्म ततः कुर्यान्नस्यकर्म च बुद्धिमान्||४७|| यथाक्रमं यथायोग्यमत ऊर्ध्वं प्रयोजयेत्| रसायनानि सिद्धानि वृष्ययोगांश्च कालवित्||४८|| रोगास्तथा न जायन्ते प्रकृतिस्थेषु धातुषु| धातवश्चाभिवर्धन्ते जरा मान्द्यमुपैति च||४९|| विधिरेष विकाराणामनुत्पत्तौ निदर्शितः| निजानामितरेषां तु पृथगेवोपदेक्ष्यते||५०||
🔊 Audio coming soon
விஷமேத்யாதி| அநாதுரஶப்தேநாதுர்யாத் ப்ராகேவாநாகதாபாதேந ஸ்வஸ்தபரேண பவிதவ்யமிதி ஶிக்ஷயதி| மாதவோ வைஶாகஸ்தஸ்ய ப்ரதமஶ்சைத்ரஃ, ஏவஂ நபஸ்யஸ்ய பாத்ரஸ்ய ப்ரதமஃ ஶ்ராவணஃ, ததா ஸஹஸ்யஸ்ய பௌஷஸ்ய ப்ரதமோ மார்கஶீர்ஷஃ; ஏதே ச மாஸாஶ்சைத்ரஶ்ராவணமார்கஶீர்ஷா ரோகபிஷக்ஜிதீயே விமாநே (வி.அ.௮) ஶோதநார்தஂ வக்ஷ்யமாணப்ராவடாத்யதுக்ரமேண வஸந்தப்ராவட்ஶரதந்தர்கதா பவந்தி| தடபலஸஂஸ்காரேऽபி பட்யதே- “ப்ராவட் ஶுக்ரநபௌ ஜ்ஞேயௌ ஶரதூர்ஜஸஹௌ புநஃ| தபஸ்யஶ்ச மதுஶ்சைவ வஸந்தஃ ஶோதநஂ ப்ரதி” (ஸி.அ.௬) இதி, ஸுஶ்ருதேऽபி துசர்யாத்யாயே தோஷோபசயப்ரகோபோபஶமநநிமித்தமீதஶ ஏவ துக்ரமஃ படிதஃ| தேந, ஶோதநமபிதீயமாநஂ ஶோதநார்தோக்தர்துக்ரமேணைவ வ்யாக்யேயம்| வஸந்தாதீநாமந்தமாஸேஷு து வமநாத்யபிதாநஂ ஸம்பூர்ணப்ரகோபே பூதே நிர்ஹரணோபதேஶார்தஂ; ப்ரதமேஷு ஹி மாஸேஷு பால்குநாஷாடகார்திகேஷு ப்ரகோபஃ ப்ரகர்ஷப்ராப்தோ ந பவதி, சிதஸ்ய ஹ்யஸம்யக்ப்ரகுபிதஸ்யாவிலீநஸ்ய ஸம்யங்நிர்ஹரணஂ ந பவதீதி| அத ஏவ கபிலபலேऽபி பட்யதே- “மதௌ ஸஹே நபஸி ச மாஸி தோஷாந் ப்ரவாஹயேத்| வமநைஶ்ச விரேகைஶ்ச நிரூஹைஃ ஸாநுவாஸநைஃ” இதி| ஹரிசந்த்ரேண து, ஸஹஶப்தோऽயமகாராந்தோ மார்கஶீர்ஷவசநஸ்தஸ்ய ஸஹஸ்ய ப்ரதமே கார்திகே இதி வ்யாக்யாதம்| தந்மதாநுஸாரிணா வாக்படேந சோக்தஂ- “ஶ்ராவணே கார்திகே சைத்ரே மாஸி ஸாதாரணே க்ரமாத்| க்ரீஷ்மவர்ஷாஹிமசிதாந் வாய்வாதீநாஶு நிர்ஹரேத்” (வா.ஸூ.அ.௩) இதி| “கார்திகே ஶ்ராவணே சைத்ரே மாஸி ஸாதாரணே க்ரமாத்| வர்ஷாதிஸஞ்சிதாந் தோஷாந் த்ரிமாஸாந்தரிதாந் ஹரேத்”- இத்யஸ்ய து ஶ்லோகஸ்ய கேநாபி படிதஸ்யாவிருத்தாந்வேஷணே புத்திமதாஂ ந வ்யாபாரஃ| ஊர்த்வஂ சேதி வமநேந, அத இதி விரேகேண, பஸ்திகர்மஶப்தேநாஸ்தாபநாநுவாஸநே; ஏதச்ச ஸர்வஂ வமநாதி யதாயோக்யதயா, ந யதாஸங்க்யேந; தேந வமநஂ மதௌ ப்ரதாநஂ, ஸஹஸ்யப்ரதமே விரேகஃ, நபஸ்யப்ரதமே பஸ்திரிதி பவதி| யதாக்ரமஂ யதாநுபூர்வஂ, யதாயோக்யஂ யத்யஸ்ய யுஜ்யதே; ஏதச்ச பூர்வேண வமநாதிநா, உத்தரேண ச ரஸாயநாதி ப்ரயோஜயேதித்யநேந யோஜ்யம்| ஸித்தாநீதி தஷ்டபலாநி| ரோகாஸ்ததா ந ஜாயந்த இதி வமநாதீநாசரதஃ; தாதவஶ்சாபிவர்தந்த இதி ரஸாயநவஷ்யயோகாநுபயோஜயத இதி யோஜநீயம்| நிஜாநாமிதி சேதஃ| இதரேஷாமித்யாகந்தூநாம்| ஆகந்தவஶ்சேஹ பூதவிஷவாதாதிஜந்யாஸ்ததா மாநஸாஶ்சாபிப்ரேதாஃ; யேநைதத்த்விதயமப்யபிதாயாऽऽகந்தூநாமநுத்பத்தாவித்யாத்யுபஸஂஹாரமாகந்துகத்வேநைவ கரிஷ்யதி||௪௫-௫௦||
Adhikarana 20 (51-52) · Śloka 52
யே பூதவிஷவாய்வக்நிஸம்ப்ரஹாராதிஸம்பவாஃ| நணாமாகந்தவோ ரோகாஃ ப்ரஜ்ஞா தேஷ்வபராத்யதி||௫௧|| ஈர்ஷ்யாஶோகபயக்ரோதமாநத்வேஷாதயஶ்ச யே| மநோவிகாராஸ்தேऽப்யுக்தாஃ ஸர்வே ப்ரஜ்ஞாபராதஜாஃ||௫௨||
ये भूतविषवाय्वग्निसम्प्रहारादिसम्भवाः| नृणामागन्तवो रोगाः प्रज्ञा तेष्वपराध्यति||५१|| ईर्ष्याशोकभयक्रोधमानद्वेषादयश्च ये| मनोविकारास्तेऽप्युक्ताः सर्वे प्रज्ञापराधजाः||५२||
🔊 Audio coming soon
யே பூதேத்யாதி| பூதாஃ பிஶாசாதயஃ, ஆதிக்ரஹணாத் பாதபந்தநாதீநாஂ க்ரஹணம்| ப்ரஜ்ஞா புத்திஸ்ததபராதோऽஜ்ஞாநதுர்ஜ்ஞாநே, ஏதந்மூலாஶ்சைதே பூதாபிஷங்காதய ஈர்ஷ்யாதயஶ்ச| யத்யபி ச நிஜா அபி ப்ரஜ்ஞாபராதமூலா ஏவ; யதுக்தஂ- “ப்ரஜ்ஞாபராதாத்த்யஹிதாநர்தாந் பஞ்ச நிஷேவதே” (ஸூ.அ.௨௮) இதி, ததாऽபி தே ப்ராதாந்யாத் ப்ரஜ்ஞாபராதஜநிதபாஹ்யவாதாதிரூக்ஷபோஜநாதிஜந்யத்வேந ததாऽந்தரா வாதாதிஜந்யத்வேந பதக்த்வேநோச்யந்தே ||௫௧-௫௨||
Adhikarana 21 (53-54) · Śloka 54
த்யாகஃ ப்ரஜ்ஞாபராதாநாமிந்த்ரியோபஶமஃ ஸ்மதிஃ| தேஶகாலாத்மவிஜ்ஞாநஂ ஸத்வத்தஸ்யாநுவர்தநம்||௫௩|| ஆகந்தூநாமநுத்பத்தாவேஷ மார்கோ நிதர்ஶிதஃ| ப்ராஜ்ஞஃ ப்ராகேவ தத் குர்யாத்திதஂ வித்யாத்யதாத்மநஃ||௫௪||
त्यागः प्रज्ञापराधानामिन्द्रियोपशमः स्मृतिः| देशकालात्मविज्ञानं सद्वृत्तस्यानुवर्तनम्||५३|| आगन्तूनामनुत्पत्तावेष मार्गो निदर्शितः| प्राज्ञः प्रागेव तत् कुर्याद्धितं विद्याद्यदात्मनः||५४||
🔊 Audio coming soon
ஆகந்துமாநஸபரிஹாரே ஹேதுமாஹ- த்யாக இத்யாதி| இந்த்ரியோபஶமஃ இந்த்ரியாணாஂ ஸ்வவிஷயேऽலம்படத்வஂ, ஸ்மதிஃ புத்ராதீநாஂ விநஶ்வரத்வஸ்வபாவாத்யநுஸ்மரணஂ; யதுக்தம்- “ஸ்மத்வா ஸ்வபாவஂ பாவாநாஂ ஸ்மரந் துஃகாத்விமுச்யதே” (ஶா.அ.௧); ஏதச்ச த்வயஂ மாநஸரோகப்ரதிகாதகம்| தேஶஜ்ஞாநாச்சூந்யகஹாடவ்யுபஸர்ககஹீததேஶவர்ஜநாதி பவதி, காலஜ்ஞாநாத் பௌர்ணமாஸ்யாதிவக்ஷ்யமாணபூதாத்யபிகாதகாலாதிவர்ஜநம் , ஆத்மஜ்ஞாநாத் ஸ்வஶக்திபர்யாலோசநயா ப்ரசரதோ பலவதக்நிகாதாதிபரிவர்ஜநாதி வ்யாக்யேயம்| ஸத்வத்தமிந்த்ரியோபக்ரமணீயே வக்ஷ்யமாணம்| ப்ராகேவேதி அநுத்பந்நேஷ்வேவ ரோகேஷு||௫௩-௫௪||
Adhikarana 22 (55) · Śloka 55
ஆப்தோபதேஶப்ரஜ்ஞாநஂ ப்ரதிபத்திஶ்ச காரணம்| விகாராணாமநுத்பத்தாவுத்பந்நாநாஂ ச ஶாந்தயே||௫௫||
आप्तोपदेशप्रज्ञानं प्रतिपत्तिश्च कारणम्| विकाराणामनुत्पत्तावुत्पन्नानां च शान्तये||५५||
🔊 Audio coming soon
அத கிஂ ஹிதமித்யாஹ- ஆப்தோபதேஶ இத்யாதி| ஆப்தா ஜ்ஞாநவந்தோ ராகத்வேஷரஹிதாஃ புருஷாஃ, யத்வக்ஷ்யதி- “ரஜஸ்தமோப்யாஂ நிர்முக்தாஃ” (ஸூ.அ.௧௧) இத்யாதி; ப்ரதிபத்திருபதிஷ்டார்தஸ்ய ஸம்யகவபோதஃ; ஏதத்த்வயஂ காரணஂ விகாராணாமநுத்பத்தௌ ஹேதுவர்ஜநேந, உத்பந்நாநாஂ ச ஶாந்தயே காரணஂ தச்சிகித்ஸாநுஷ்டாநேநேத்யர்தஃ||௫௫||
Adhikarana 23 (56-59) · Śloka 59
பாபவத்தவசஃஸத்த்வாஃ ஸூசகாஃ கலஹப்ரியாஃ| மர்மோபஹாஸிநோ லுப்தாஃ பரவத்தித்விஷஃ ஶடாஃ||௫௬|| பராபவாதரதயஶ்சபலா ரிபுஸேவிநஃ| நிர்கணாஸ்த்யக்ததர்மாணஃ பரிவர்ஜ்யா நராதமாஃ||௫௭|| புத்திவித்யாவயஃஶீலதைர்யஸ்மதிஸமாதிபிஃ| வத்தோபஸேவிநோ வத்தாஃ ஸ்வபாவஜ்ஞா கதவ்யதாஃ||௫௮|| ஸுமுகாஃ ஸர்வபூதாநாஂ ப்ரஶாந்தாஃ ஶஂஸிதவ்ரதாஃ| ஸேவ்யாஃ ஸந்மார்கவக்தாரஃ புண்யஶ்ரவணதர்ஶநாஃ||௫௯||
पापवृत्तवचःसत्त्वाः सूचकाः कलहप्रियाः| मर्मोपहासिनो लुब्धाः परवृद्धिद्विषः शठाः||५६|| परापवादरतयश्चपला रिपुसेविनः| निर्घृणास्त्यक्तधर्माणः परिवर्ज्या नराधमाः||५७|| बुद्धिविद्यावयःशीलधैर्यस्मृतिसमाधिभिः| वृद्धोपसेविनो वृद्धाः स्वभावज्ञा गतव्यथाः||५८|| सुमुखाः सर्वभूतानां प्रशान्ताः शंसितव्रताः| सेव्याः सन्मार्गवक्तारः पुण्यश्रवणदर्शनाः||५९||
🔊 Audio coming soon
ஆப்தோபதேஶக்ரஹணார்தமநாப்தாந் வர்ஜ்யாந் பாபவத்தேத்யாதிநா, ஸேவ்யாஂஶ்சாப்தாந் புத்தீத்யாதிநா தர்ஶயதி| வத்தஂ சேஷ்டிதஂ ஶரீரவ்யாபாரஃ, ஸத்த்வஂ மநஃ; ஏஷாஂ பாபத்வஂ பாபஹேதுத்வாத்| ஶடாஃ க்ரூராஃ| நிர்கணா நிஷ்கபாஃ| புத்த்யாதிபிர்வத்தாஃ ப்ரபூதப்ரஶஸ்தபுத்த்யாதியுக்தா இத்யர்தஃ| கதவ்யதா கதஶோகாதய இத்யர்தஃ| ஸுமுகாஃ ப்ரஸந்நமுகாஃ| ஶஂஸிதவ்ரதாஃ கதிதவ்ரதாஃ ||௫௬-௫௯||
Adhikarana 24 (60) · Śloka 60
ஆஹாராசாரசேஷ்டாஸு ஸுகார்தீ ப்ரேத்ய சேஹ ச| பரஂ ப்ரயத்நமாதிஷ்டேத்புத்திமாந் ஹிதஸேவநே||௬௦||
आहाराचारचेष्टासु सुखार्थी प्रेत्य चेह च| परं प्रयत्नमातिष्ठेद्बुद्धिमान् हितसेवने||६०||
🔊 Audio coming soon
ஆஹாராசாரசேஷ்டாஸ்விதி நிர்தாரணே ஸப்தமீ, தேநாஹாராசாரசேஷ்டாநாஂ மத்யே யத்திதஂ தஸ்ய ஸேவநே ப்ரயத்நமாதிஷ்டேதிதி பலதி; ஆசாரஃ ஶாஸ்த்ரவிஹிதமநுஷ்டாநம்||௬௦||
Adhikarana 25 (61-62) · Śloka 62
ந நக்தஂ ததி புஞ்ஜீத ந சாப்யகதஶர்கரம்| நாமுத்கயூஷஂ நாக்ஷௌத்ரஂ நோஷ்ணஂ நாமலகைர்விநா ||௬௧|| ஜ்வராஸக்பித்தவீஸர்பகுஷ்டபாண்ட்வாமயப்ரமாந்| ப்ராப்நுயாத்காமலாஂ சோக்ராஂ விதிஂ ஹித்வா ததிப்ரியஃ||௬௨||
न नक्तं दधि भुञ्जीत न चाप्यघृतशर्करम्| नामुद्गयूषं नाक्षौद्रं नोष्णं नामलकैर्विना ||६१|| ज्वरासृक्पित्तवीसर्पकुष्ठपाण्ड्वामयभ्रमान्| प्राप्नुयात्कामलां चोग्रां विधिं हित्वा दधिप्रियः||६२||
🔊 Audio coming soon
தத்நோऽநேகப்ரகாரநிஷித்தத்வாத்திங்மாத்ரோதாஹரணார்தஂ ததிபோஜநவிதிமாஹ- ந நக்தமித்யாதி| அத்ர ந நக்தமித்யத்ர நோஷ்ணமித்யத்ர ச நகாரஃ க்ரியயா ஸம்பத்யதே, தேந நிஶி உஷ்ணஂ ததி ஸர்வதைவ ந ஸேவ்யம்| அகதஶர்கரமித்யாதௌ ச நிஷேதோ நஞா ஸம்பத்யதே, தேநோபயப்ரதிஷேதாத் ஸஶர்கரஂ புஞ்ஜீதேத்யாதி வாக்யார்தோ பவதி| தேந கதாதீநாஂ மத்யேऽந்யதமஸம்பந்தேநாபி தத்யுபயோஜ்யஂ பவதி| ந நக்தமித்யாதிவதிஹாபி நகாரஸ்ய க்ரியாஸம்பந்தே முத்கஸூபஸஹிதஸ்யாப்யகதஶர்கரத்வமஸ்த்யேவ தத்ந இத்யநுபாதேயத்வஂ ஸ்யாத்| ஜதூகர்ணே- நாபி கதாதீநாஂ மிலிதாநாமயோகாத்தத்யஸேவ்யமுக்தம்| யதுக்தஂ- “நாஶ்நீயாத்ததி நக்தமுஷ்ணஂ வா ந கதமதுஶர்கராமுத்காமலகைர்விநா வா” இதி||௬௧-௬௨||
Adhikarana 26 (63-66) · Śloka 66
தத்ர ஶ்லோகாஃ- வேகா வேகஸமுத்தாஶ்ச ரோகாஸ்தேஷாஂ ச பேஷஜம்| யேஷாஂ வேகா விதார்யாஶ்ச யதர்தஂ யத்திதாஹிதம்||௬௩|| உசிதே சாஹிதே வர்ஜ்யே ஸேவ்யே சாநுசிதே க்ரமஃ| யதாப்ரகதி சாஹாரோ மலாயநகதௌஷதம்||௬௪|| பவிஷ்யதாமநுத்பத்தௌ ரோகாணாமௌஷதஂ ச யத்| வர்ஜ்யாஃ ஸேவ்யாஶ்ச புருஷா தீமதாऽऽத்மஸுகார்திநா||௬௫|| விதிநா ததி ஸேவ்யஂ ச யேந யஸ்மாத்ததத்ரிஜஃ| நவேகாந்தாரணேऽத்யாயே ஸர்வமேவாவதந்முநிஃ||௬௬||
तत्र श्लोकाः- वेगा वेगसमुत्थाश्च रोगास्तेषां च भेषजम्| येषां वेगा विधार्याश्च यदर्थं यद्धिताहितम्||६३|| उचिते चाहिते वर्ज्ये सेव्ये चानुचिते क्रमः| यथाप्रकृति चाहारो मलायनगदौषधम्||६४|| भविष्यतामनुत्पत्तौ रोगाणामौषधं च यत्| वर्ज्याः सेव्याश्च पुरुषा धीमताऽऽत्मसुखार्थिना||६५|| विधिना दधि सेव्यं च येन यस्मात्तदत्रिजः| नवेगान्धारणेऽध्याये सर्वमेवावदन्मुनिः||६६||
🔊 Audio coming soon
அத்யாயார்தஸங்க்ரஹே ஹிதாஹிதமிதி ஸேவ்யாஸேவ்யஂ வ்யாயாமஹாஸ்யாதி| பவிஷ்யதாமநுத்பத்தௌ பேஷஜமிதி மாதவப்ரதமே மாஸீத்யாதிநோத்பந்நாநாஂ ச ஶாந்தய இத்யந்தேந||௬௩-௬௬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே ஶ்லோகஸ்தாநே நவேகாந்தாரணீயோ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௭||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थाने नवेगान्धारणीयो नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயுர்வேததீபிகாக்யாயாஂ த்விதீயே ஸ்வஸ்தசதுஷ்கே நவேகாந்தாரணீயோ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௭||