Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಸನ್ತರ್ಪಣೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
अथातः सन्तर्पणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಷಡುಪಕ್ರಮಾಣಾಮೇವ ಸನ್ತರ್ಪಣಾಪತರ್ಪಣಭೇದೇನ ದ್ವಿವಿಧಾನಾಂ ದ್ವಿವಿಧವಿಷಯೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿಂ ದರ್ಶಯಿತುಂ ಸನ್ತರ್ಪಣೀಯೋಽಭಿಧೀಯತೇ ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3-7) · Śloka 7
ಸನ್ತರ್ಪಯತಿ ಯಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೈರ್ಮಧುರೈರ್ಗುರುಪಿಚ್ಛಿಲೈಃ| ನವಾನ್ನೈರ್ನವಮದ್ಯೈಶ್ಚ ಮಾಂಸೈಶ್ಚಾನೂಪವಾರಿಜೈಃ||೩|| ಗೋರಸೈರ್ಗೌಡಿಕೈಶ್ಚಾನ್ನೈಃ ಪೈಷ್ಟಿಕೈಶ್ಚಾತಿಮಾತ್ರಶಃ| ಚೇಷ್ಟಾದ್ವೇಷೀ ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಶಯ್ಯಾಸನಸುಖೇ ರತಃ||೪|| ರೋಗಾಸ್ತಸ್ಯೋಪಜಾಯನ್ತೇ ಸನ್ತರ್ಪಣನಿಮಿತ್ತಜಾಃ| ಪ್ರಮೇಹಪಿಡಕಾಕೋಠಕಣ್ಡೂಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯಜ್ವರಾಃ||೫|| ಕುಷ್ಠಾನ್ಯಾಮಪ್ರದೋಷಾಶ್ಚ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಮರೋಚಕಃ| ತನ್ದ್ರಾ ಕ್ಲೈಬ್ಯಮತಿಸ್ಥೌಲ್ಯಮಾಲಸ್ಯಂ ಗುರುಗಾತ್ರತಾ||೬|| ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ರೋತಸಾಂ ಲೇಪೋ ಬುದ್ಧೇರ್ಮೋಹಃ ಪ್ರಮೀಲಕಃ| ಶೋಫಾಶ್ಚೈವಂವಿಧಾಶ್ಚಾನ್ಯೇ ಶೀಘ್ರಮಪ್ರತಿಕುರ್ವತಃ||೭||
सन्तर्पयति यः स्निग्धैर्मधुरैर्गुरुपिच्छिलैः| नवान्नैर्नवमद्यैश्च मांसैश्चानूपवारिजैः||३|| गोरसैर्गौडिकैश्चान्नैः पैष्टिकैश्चातिमात्रशः| चेष्टाद्वेषी दिवास्वप्नशय्यासनसुखे रतः||४|| रोगास्तस्योपजायन्ते सन्तर्पणनिमित्तजाः| प्रमेहपिडकाकोठकण्डूपाण्ड्वामयज्वराः||५|| कुष्ठान्यामप्रदोषाश्च मूत्रकृच्छ्रमरोचकः| तन्द्रा क्लैब्यमतिस्थौल्यमालस्यं गुरुगात्रता||६|| इन्द्रियस्रोतसां लेपो बुद्धेर्मोहः प्रमीलकः| शोफाश्चैवंविधाश्चान्ये शीघ्रमप्रतिकुर्वतः||७||
🔊 Audio coming soon
ಸನ್ತರ್ಪಯತಿ ಸನ್ತರ್ಪಣಮಾಚರತಿ| ಸ್ನಿಗ್ಧೈರಿತ್ಯಾದಿವಚನಮಸ್ನಿಗ್ಧಾದಿಭಿರಪಿ ಶಕ್ತುಪ್ರಭೃತಿಭಿಸ್ತೃಪ್ತಿಮಾತ್ರಕಾರಕತ್ವೇನ ಸನ್ತರ್ಪಣನಿಷೇಧಾರ್ಥಂ; ಭವತಿ ಹಿ ತೃಪ್ತಿಕಾರಕೇ ಸನ್ತರ್ಪಣಶಬ್ದಪ್ರಯೋಗಃ, ಯಥಾಽತ್ರೈವ ಸನ್ತರ್ಪಣಪ್ರಯೋಗೇ- “ಶಕ್ತೂನಾಂ ಷೋಡಶಗುಣೋ ಭಾಗಃ ಸನ್ತರ್ಪಣಂ ಪಿಬೇತ್” ಇತಿ| ಶಯ್ಯಾಸನಸುಖೇ ರತತ್ವೇನೈವ ಚೇಷ್ಟಾದ್ವೇಷಿತ್ವೇ ಲಬ್ಧೇ ಪುನಸ್ತದ್ವಚನಂ ಶಯ್ಯಾಸನಸ್ಥಿತಸ್ಯಾಪಿ ಗೀತಾಙ್ಗಚಾಲನಾದಿಚೇಷ್ಟಾನಿಷೇಧಾರ್ಥಮ್| ಆಮಪ್ರದೋಷಾ ವಿಸೂಚಿಕಾದಯಃ| ಪ್ರಮೀಲಕಃ ಸತತಂ ಪ್ರಧ್ಯಾನಮ್||೩-೭||
Adhikarana 3 (8-25) · Śloka 26
ಶಸ್ತಮುಲ್ಲೇಖನಂ ತತ್ರ ವಿರೇಕೋ ರಕ್ತಮೋಕ್ಷಣಮ್| ವ್ಯಾಯಾಮಶ್ಚೋಪವಾಸಶ್ಚ ಧೂಮಾಶ್ಚ ಸ್ವೇದನಾನಿ ಚ||೮|| ಸಕ್ಷೌದ್ರಶ್ಚಾಭಯಾಪ್ರಾಶಃ ಪ್ರಾಯೋ ರೂಕ್ಷಾನ್ನಸೇವನಮ್| ಚೂರ್ಣಪ್ರದೇಹಾ ಯೇ ಚೋಕ್ತಾಃ ಕಣ್ಡೂಕೋಠವಿನಾಶನಾಃ||೯|| ತ್ರಿಫಲಾರಗ್ವಧಂ ಪಾಠಾಂ ಸಪ್ತಪರ್ಣಂ ಸವತ್ಸಕಮ್| ಮುಸ್ತಂ ಸಮದನಂ ನಿಮ್ಬಂ ಜಲೇನೋತ್ಕ್ವಥಿತಂ ಪಿಬೇತ್||೧೦|| ತೇನ ಮೇಹಾದಯೋ ಯಾನ್ತಿ ನಾಶಮಭ್ಯಸ್ಯತೋ ಧ್ರುವಮ್| ಮಾತ್ರಾಕಾಲಪ್ರಯುಕ್ತೇನ ಸನ್ತರ್ಪಣಸಮುತ್ಥಿತಾಃ||೧೧|| ಮುಸ್ತಮಾರಗ್ವಧಃ ಪಾಠಾ ತ್ರಿಫಲಾ ದೇವದಾರು ಚ| ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾ ಖದಿರೋ ನಿಮ್ಬೋ ಹರಿದ್ರೇ ತ್ವಕ್ಚ ವತ್ಸಕಾತ್||೧೨|| ರಸಮೇಷಾಂ ಯಥಾದೋಷಂ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತಃ ಪಿಬನ್ನರಃ| ಸನ್ತರ್ಪಣಕೃತೈಃ ಸರ್ವೈರ್ವ್ಯಾಧಿಭಿಃ ಸಮ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ||೧೩|| ಏಭಿಶ್ಚೋದ್ವರ್ತನೋದ್ಧರ್ಷಸ್ನಾನಯೋಗೋಪಯೋಜಿತೈಃ| ತ್ವಗ್ದೋಷಾಃ ಪ್ರಶಮಂ ಯಾನ್ತಿ ತಥಾ ಸ್ನೇಹೋಪಸಂಹಿತೈಃ||೧೪|| ಕುಷ್ಠಂ ಗೋಮೇದಕೋ ಹಿಙ್ಗು ಕ್ರೌಞ್ಚಾಸ್ಥಿ ತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ವಚಾ| ವೃಷಕೈಲೇ ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾ ಚ ಖರಾಹ್ವಾ ಚಾಶ್ಮಭೇದಕಃ||೧೫|| ತಕ್ರೇಣ ದಧಿಮಣ್ಡೇನ ಬದರಾಮ್ಲರಸೇನ ವಾ| ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಪ್ರಮೇಹಂ ಚ ಪೀತಮೇತದ್ವ್ಯಪೋಹತಿ||೧೬|| ತಕ್ರಾಭಯಾಪ್ರಯೋಗೈಶ್ಚ ತ್ರಿಫಲಾಯಾಸ್ತಥೈವ ಚ| ಅರಿಷ್ಟಾನಾಂ ಪ್ರಯೋಗೈಶ್ಚ ಯಾನ್ತಿ ಮೇಹಾದಯಃ ಶಮಮ್||೧೭|| ತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ತ್ರಿಫಲಾ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಕ್ರಿಮಿಘ್ನಮಜಮೋದಕಃ| ಮನ್ಥೋಽಯಂ ಸಕ್ತವಸ್ತೈಲಂ ಹಿತೋ ಲೋಹೋದಕಾಪ್ಲುತಃ||೧೮|| ವ್ಯೋಷಂ ವಿಡಙ್ಗಂ ಶಿಗ್ರೂಣಿ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಕಟುರೋಹಿಣೀಮ್| ಬೃಹತ್ಯೌ ದ್ವೇ ಹರಿದ್ರೇ ದ್ವೇ ಪಾಠಾಮತಿವಿಷಾಂ ಸ್ಥಿರಾಮ್||೧೯|| ಹಿಙ್ಗು ಕೇಬುಕಮೂಲಾನಿ ಯವಾನೀಧಾನ್ಯಚಿತ್ರಕಾನ್| ಸೌವರ್ಚಲಮಜಾಜೀಂ ಚ ಹಪುಷಾಂ ಚೇತಿ ಚೂರ್ಣಯೇತ್||೨೦|| ಚೂರ್ಣತೈಲಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಭಾಗಾಃ ಸ್ಯುರ್ಮಾನತಃ ಸಮಾಃ| ಸಕ್ತೂನಾಂ ಷೋಡಶಗುಣೋ ಭಾಗಃ ಸನ್ತರ್ಪಣಂ ಪಿಬೇತ್||೨೧|| ಪ್ರಯೋಗಾದಸ್ಯ ಶಾಮ್ಯನ್ತಿ ರೋಗಾಃ ಸನ್ತರ್ಪಣೋತ್ಥಿತಾಃ| ಪ್ರಮೇಹಾ ಮೂಢವಾತಾಶ್ಚ ಕುಷ್ಠಾನ್ಯರ್ಶಾಂಸಿ ಕಾಮಲಾಃ||೨೨|| ಪ್ಲೀಹಾ ಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯಃ ಶೋಫೋ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಮರೋಚಕಃ| ಹೃದ್ರೋಗೋ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಾ ಚ ಕಾಸಃ ಶ್ವಾಸೋ ಗಲಗ್ರಹಃ||೨೩|| ಕ್ರಿಮಯೋ ಗ್ರಹಣೀದೋಷಾಃ ಶ್ವೈತ್ರ್ಯಂ ಸ್ಥೌಲ್ಯಮತೀವ ಚ| ನರಾಣಾಂ ದೀಪ್ಯತೇ ಚಾಗ್ನಿಃ ಸ್ಮೃತಿರ್ಬುದ್ಧಿಶ್ಚ ವರ್ಧತೇ||೨೪|| ವ್ಯಾಯಾಮನಿತ್ಯೋ ಜೀರ್ಣಾಶೀ ಯವಗೋಧೂಮಭೋಜನಃ| ಸನ್ತರ್ಪಣಕೃತೈರ್ದೋಷೈಃ ಸ್ಥೌಲ್ಯಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ವಿಮುಚ್ಯತೇ||೨೫|| ಉಕ್ತಂ ಸನ್ತರ್ಪಣೋತ್ಥಾನಾಮಪತರ್ಪಣಮೌಷಧಮ್|೨೬|
शस्तमुल्लेखनं तत्र विरेको रक्तमोक्षणम्| व्यायामश्चोपवासश्च धूमाश्च स्वेदनानि च||८|| सक्षौद्रश्चाभयाप्राशः प्रायो रूक्षान्नसेवनम्| चूर्णप्रदेहा ये चोक्ताः कण्डूकोठविनाशनाः||९|| त्रिफलारग्वधं पाठां सप्तपर्णं सवत्सकम्| मुस्तं समदनं निम्बं जलेनोत्क्वथितं पिबेत्||१०|| तेन मेहादयो यान्ति नाशमभ्यस्यतो ध्रुवम्| मात्राकालप्रयुक्तेन सन्तर्पणसमुत्थिताः||११|| मुस्तमारग्वधः पाठा त्रिफला देवदारु च| श्वदंष्ट्रा खदिरो निम्बो हरिद्रे त्वक्च वत्सकात्||१२|| रसमेषां यथादोषं प्रातः प्रातः पिबन्नरः| सन्तर्पणकृतैः सर्वैर्व्याधिभिः सम्प्रमुच्यते||१३|| एभिश्चोद्वर्तनोद्धर्षस्नानयोगोपयोजितैः| त्वग्दोषाः प्रशमं यान्ति तथा स्नेहोपसंहितैः||१४|| कुष्ठं गोमेदको हिङ्गु क्रौञ्चास्थि त्र्यूषणं वचा| वृषकैले श्वदंष्ट्रा च खराह्वा चाश्मभेदकः||१५|| तक्रेण दधिमण्डेन बदराम्लरसेन वा| मूत्रकृच्छ्रं प्रमेहं च पीतमेतद्व्यपोहति||१६|| तक्राभयाप्रयोगैश्च त्रिफलायास्तथैव च| अरिष्टानां प्रयोगैश्च यान्ति मेहादयः शमम्||१७|| त्र्यूषणं त्रिफला क्षौद्रं क्रिमिघ्नमजमोदकः| मन्थोऽयं सक्तवस्तैलं हितो लोहोदकाप्लुतः||१८|| व्योषं विडङ्गं शिग्रूणि त्रिफलां कटुरोहिणीम्| बृहत्यौ द्वे हरिद्रे द्वे पाठामतिविषां स्थिराम्||१९|| हिङ्गु केबुकमूलानि यवानीधान्यचित्रकान्| सौवर्चलमजाजीं च हपुषां चेति चूर्णयेत्||२०|| चूर्णतैलघृतक्षौद्रभागाः स्युर्मानतः समाः| सक्तूनां षोडशगुणो भागः सन्तर्पणं पिबेत्||२१|| प्रयोगादस्य शाम्यन्ति रोगाः सन्तर्पणोत्थिताः| प्रमेहा मूढवाताश्च कुष्ठान्यर्शांसि कामलाः||२२|| प्लीहा पाण्ड्वामयः शोफो मूत्रकृच्छ्रमरोचकः| हृद्रोगो राजयक्ष्मा च कासः श्वासो गलग्रहः||२३|| क्रिमयो ग्रहणीदोषाः श्वैत्र्यं स्थौल्यमतीव च| नराणां दीप्यते चाग्निः स्मृतिर्बुद्धिश्च वर्धते||२४|| व्यायामनित्यो जीर्णाशी यवगोधूमभोजनः| सन्तर्पणकृतैर्दोषैः स्थौल्यं मुक्त्वा विमुच्यते||२५|| उक्तं सन्तर्पणोत्थानामपतर्पणमौषधम्|२६|
🔊 Audio coming soon
ಸಕ್ಷೌದ್ರಶ್ಚಾಭಯಾಪ್ರಾಶ ಇತಿ ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಸಹ ಹರೀತಕೀಪ್ರಾಶಃ; ಕಿಂವಾ ಅಗಸ್ತ್ಯಹರೀತಕ್ಯಾದಿಪ್ರಾಶಃ| ಯೇ ಚೋಕ್ತಾ ಇತಿ ಆರಗ್ವಧೀಯೇ (ಸೂ. ೩)| ತೇನೇತಿ ಕ್ವಾಥೇನ ಕರಣಭೂತೇನ, ಅಭ್ಯಸ್ಯತೋಽಭ್ಯಾಸಂ ಕುರ್ವಾಣಸ್ಯ; ಕಿಂವಾ ತೇನ ಕ್ವಾಥೇನ ತ್ರಿಫಲಾದೀನ್ಯಭ್ಯಸ್ಯತ ಇತಿ ಯೋಜನಾ| ಯಥಾದೋಷಮಿತಿ ದೋಷಪ್ರಮಾಣಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಗೃಹೀತಮಾತ್ರಮ್| ಉದ್ವರ್ತನಮಭ್ಯಙ್ಗಪೂರ್ವಕಮ್, ಉದ್ಧರ್ಷಸ್ತ್ವನಭ್ಯಙ್ಗಪೂರ್ವಕಃ| ಸ್ನೇಹೋಪಸಂಹಿತೈರಿತಿ ಸ್ನೇಹಸಾಧನೋಪಯುಕ್ತೈಃ| ಗೋಮೇದಕಃ ಮಣಿವಿಶೇಷಃ| ಕ್ರೌಞ್ಚಃ ಪಕ್ಷೀ, ‘ಕೋಞ್ಚ’ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಃ| ಖರಾಹ್ವಾ ಅಜಮೋದಾ| ಲೋಹೋದಕಾಪ್ಲುತ ಇತಿ ಅಗುರೂದಕಾಪ್ಲುತಃ| ಉದಕಕರಣಂ ಚ ಷಡಙ್ಗಜಲವಿಧಾನೇನ| ಇಹ ಪ್ರಯೋಗೇ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣವ್ಯೋಷಾದ್ಯುಕ್ತಪ್ರಮಾಣೇನ ಸಾಹಚರ್ಯಾಚ್ಚೂರ್ಣಾದಿಮಾನಂ ಜ್ಞೇಯಮ್| ಸನ್ತರ್ಪಣಮಿತಿ ಜಲಾಲೋಡಿತಶಕ್ತುರೂಪತಯಾ, ತೇನ ಸನ್ತರ್ಪಣಸಞ್ಜ್ಞಸ್ಯಾಪ್ಯಪತರ್ಪಣತಾ ಜ್ಞೇಯಾ| ಶ್ವೈತ್ರ್ಯಂ ಶ್ವಿತ್ರಿತ್ವಂ; ‘ಶ್ವೈತ್ಯಂ’ ಇತಿ ಪಾಠೇ ಶ್ವೇತಾವಭಾಸತಾ||೮-೨೫||-
Adhikarana 4 (26-30) · Śloka 30
ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ಸೌಷಧಾಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಮಪತರ್ಪಣಜಾ ಗದಾಃ||೨೬|| ದೇಹಾಗ್ನಿಬಲವರ್ಣೌಜಃಶುಕ್ರಮಾಂಸಪರಿಕ್ಷಯಃ| ಜ್ವರಃ ಕಾಸಾನುಬನ್ಧಶ್ಚ ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಮರೋಚಕಃ||೨೭|| ಶ್ರೋತ್ರದೌರ್ಬಲ್ಯಮುನ್ಮಾದಃ ಪ್ರಲಾಪೋ ಹೃದಯವ್ಯಥಾ| ವಿಣ್ಮೂತ್ರಸಙ್ಗ್ರಹಃ ಶೂಲಂ ಜಙ್ಘೋರುತ್ರಿಕಸಂಶ್ರಯಮ್||೨೮|| ಪರ್ವಾಸ್ಥಿಸನ್ಧಿಭೇದಶ್ಚ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ವಾತಜಾ ಗದಾಃ| ಊರ್ಧ್ವವಾತಾದಯಃ ಸರ್ವೇ ಜಾಯನ್ತೇ ತೇಽಪತರ್ಪಣಾತ್||೨೯|| ತೇಷಾಂ ಸನ್ತರ್ಪಣಂ ತಜ್ಜ್ಞೈಃ ಪುನರಾಖ್ಯಾತಮೌಷಧಮ್| ಯತ್ತದಾತ್ವೇ ಸಮರ್ಥಂ ಸ್ಯಾದಭ್ಯಾಸೇ ವಾ ತದಿಷ್ಯತೇ ||೩೦||
वक्ष्यन्ते सौषधाश्चोर्ध्वमपतर्पणजा गदाः||२६|| देहाग्निबलवर्णौजःशुक्रमांसपरिक्षयः| ज्वरः कासानुबन्धश्च पार्श्वशूलमरोचकः||२७|| श्रोत्रदौर्बल्यमुन्मादः प्रलापो हृदयव्यथा| विण्मूत्रसङ्ग्रहः शूलं जङ्घोरुत्रिकसंश्रयम्||२८|| पर्वास्थिसन्धिभेदश्च ये चान्ये वातजा गदाः| ऊर्ध्ववातादयः सर्वे जायन्ते तेऽपतर्पणात्||२९|| तेषां सन्तर्पणं तज्ज्ञैः पुनराख्यातमौषधम्| यत्तदात्वे समर्थं स्यादभ्यासे वा तदिष्यते ||३०||
🔊 Audio coming soon
ಊರ್ಧ್ವವಾತಾದಯ ಇತಿ ಪೂರ್ವಾಧ್ಯಾಯೋಕ್ತಾಃ “ಊರ್ಧ್ವವಾತಸ್ತಮೋ ಹೃದಿ” (ಸೂ. ೨೨) ಇತ್ಯಾದಯಃ| ಊರ್ಧ್ವವಾತಃ ಶ್ವಾಸಾದಿರ್ಯತ್ರೋರ್ಧ್ವಂ ವಾಯುರ್ಯಾತಿ; ಕಿಂವಾ ತನ್ತ್ರಾನ್ತರೋಕ್ತೋ ರೋಗವಿಶೇಷ ಏವ, ಯಥಾ- “ಅಧಃ ಪ್ರತಿಹತೋ ವಾಯುಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಕುಪಿತೇನ ಚ| ಕರೋತ್ಯನಿಶಮುದ್ಗಾರಮೂರ್ಧ್ವವಾತಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ” ಇತಿ||೨೬-೩೦||
Adhikarana 5 (31-38) · Śloka 38
ಸದ್ಯಃಕ್ಷೀಣೋ ಹಿ ಸದ್ಯೋ ವೈ ತರ್ಪಣೇನೋಪಚೀಯತೇ| ನರ್ತೇ ಸನ್ತರ್ಪಣಾಭ್ಯಾಸಾಚ್ಚಿರಕ್ಷೀಣಸ್ತು ಪುಷ್ಯತಿ||೩೧|| ದೇಹಾಗ್ನಿದೋಷಭೈಷಜ್ಯಮಾತ್ರಾಕಾಲಾನುವರ್ತಿನಾ| ಕಾರ್ಯಮತ್ವರಮಾಣೇನ ಭೇಷಜಂ ಚಿರದುರ್ಬಲೇ||೩೨|| ಹಿತಾ ಮಾಂಸರಸಾಸ್ತಸ್ಮೈ ಪಯಾಂಸಿ ಚ ಘೃತಾನಿ ಚ| ಸ್ನಾನಾನಿ ಬಸ್ತಯೋಽಭ್ಯಙ್ಗಾಸ್ತರ್ಪಣಾಸ್ತರ್ಪಣಾಶ್ಚ ಯೇ||೩೩|| ಜ್ವರಕಾಸಪ್ರಸಕ್ತಾನಾಂ ಕೃಶಾನಾಂ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಿಣಾಮ್| ತೃಷ್ಯತಾಮೂರ್ಧ್ವವಾತಾನಾಂ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ತರ್ಪಣಾ ಹಿತಾಃ||೩೪|| ಶರ್ಕರಾಪಿಪ್ಪಲೀತೈಲಘೃತಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಸಮಾಂಶಕೈಃ| ಸಕ್ತುದ್ವಿಗುಣಿತೋ ವೃಷ್ಯಸ್ತೇಷಾಂ ಮನ್ಥಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೩೫|| ಸಕ್ತವೋ ಮದಿರಾ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಶರ್ಕರಾ ಚೇತಿ ತರ್ಪಣಮ್| ಪಿಬೇನ್ಮಾರುತವಿಣ್ಮೂತ್ರಕಫಪಿತ್ತಾನುಲೋಮನಮ್||೩೬|| ಫಾಣಿತಂ ಸಕ್ತವಃ ಸರ್ಪಿರ್ದಧಿಮಣ್ಡೋಽಮ್ಲಕಾಞ್ಜಿಕಮ್| ತರ್ಪಣಂ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಘ್ನಮುದಾವರ್ತಹರಂ ಪಿಬೇತ್||೩೭|| ಮನ್ಥಃ ಖರ್ಜೂರಮೃದ್ವೀಕಾವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಾಮ್ಲೀಕದಾಡಿಮೈಃ| ಪರೂಷಕೈಃ ಸಾಮಲಕೈರ್ಯುಕ್ತೋ ಮದ್ಯವಿಕಾರನುತ್||೩೮||
सद्यःक्षीणो हि सद्यो वै तर्पणेनोपचीयते| नर्ते सन्तर्पणाभ्यासाच्चिरक्षीणस्तु पुष्यति||३१|| देहाग्निदोषभैषज्यमात्राकालानुवर्तिना| कार्यमत्वरमाणेन भेषजं चिरदुर्बले||३२|| हिता मांसरसास्तस्मै पयांसि च घृतानि च| स्नानानि बस्तयोऽभ्यङ्गास्तर्पणास्तर्पणाश्च ये||३३|| ज्वरकासप्रसक्तानां कृशानां मूत्रकृच्छ्रिणाम्| तृष्यतामूर्ध्ववातानां वक्ष्यन्ते तर्पणा हिताः||३४|| शर्करापिप्पलीतैलघृतक्षौद्रैः समांशकैः| सक्तुद्विगुणितो वृष्यस्तेषां मन्थः प्रशस्यते||३५|| सक्तवो मदिरा क्षौद्रं शर्करा चेति तर्पणम्| पिबेन्मारुतविण्मूत्रकफपित्तानुलोमनम्||३६|| फाणितं सक्तवः सर्पिर्दधिमण्डोऽम्लकाञ्जिकम्| तर्पणं मूत्रकृच्छ्रघ्नमुदावर्तहरं पिबेत्||३७|| मन्थः खर्जूरमृद्वीकावृक्षाम्लाम्लीकदाडिमैः| परूषकैः सामलकैर्युक्तो मद्यविकारनुत्||३८||
🔊 Audio coming soon
ಸದ್ಯಸ್ತರ್ಪಣತರ್ಪಣಾಭ್ಯಾಸಯೋರುಕ್ತಯೋರ್ವಿಷಯಭೇದಮಾಹ- ಸದ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ| ಅತ್ವರಮಾಣೇನೇತಿ ವಚನೇನ ಚಿರದುರ್ಬಲೇ ತ್ವರಯಾ ಕ್ರಿಯಮಾಣಂ ತರ್ಪಣಮಗ್ನಿವಧಾದಿದೋಷಂ ಕರೋತೀತಿ ಸೂಚಯತಿ| ತರ್ಪಣಾಸ್ತರ್ಪಣಾಶ್ಚೇತಿ ಸನ್ತರ್ಪಣಕಾರಕಾ ಮನ್ಥಾದಯಃ; ತೇನ, ಇಹ ಸಞ್ಜ್ಞಾಮಾತ್ರೇಣ ಯೇ ತರ್ಪಣಾ ಅಪತರ್ಪಣಕಾರಕಾ ವ್ಯೋಷಾದಯಸ್ತೇ ನ ಗ್ರಾಹ್ಯಾಃ; ಕಿನ್ತು ‘ಶರ್ಕರಾಪಿಪ್ಪಲೀ’ ಇತ್ಯಾದಿಗ್ರನ್ಥವಾಚ್ಯಾಃ| ಶರ್ಕರಾದಿಮನ್ಥೋಕ್ತಮಾನೇನಾಪರೇಽಪೀಹ ಮನ್ಥಾ ಗ್ರಾಹ್ಯಾಃ||೩೧-೩೮||
Adhikarana 6 (39) · Śloka 39
ಸ್ವಾದುರಮ್ಲೋ ಜಲಕೃತಃ ಸಸ್ನೇಹೋ ರೂಕ್ಷ ಏವ ವಾ| ಸದ್ಯಃ ಸನ್ತರ್ಪಣೋ ಮನ್ಥಃ ಸ್ಥೈರ್ಯವರ್ಣಬಲಪ್ರದಃ||೩೯||
स्वादुरम्लो जलकृतः सस्नेहो रूक्ष एव वा| सद्यः सन्तर्पणो मन्थः स्थैर्यवर्णबलप्रदः||३९||
🔊 Audio coming soon
ಸ್ವಾದುರಮ್ಲ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಸದ್ಯಸ್ತರ್ಪಣಮಾಹ| ಅಮ್ಲ ಇತಿ ಅಮ್ಲದಾಡಿಮಾದಿಯೋಗಾತ್| ಅತ್ರ ರೂಕ್ಷಸಕ್ತುಕೃತಸ್ಯಾಪಿ ಮನ್ಥಸ್ಯ ದ್ರವತ್ವಶೈತ್ಯದೇಹಾನುಸಾರಿತ್ವೈಃ ಸದ್ಯಃಸನ್ತರ್ಪಕತ್ವಂ ಭವತ್ಯೇವ, ಅತ ಏವ ‘ಸದ್ಯ’ ಇತ್ಯುಕ್ತಂ, ಸ್ನೇಹಾದಿಬೃಂಹಣದ್ರವ್ಯಯೋಗಾತ್ತು ಕಾಲಾನ್ತರತರ್ಪಕತ್ವಮಪಿ ಭವತಿ||೩೯||
Adhikarana 7 (40) · Śloka 40
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಸನ್ತರ್ಪಣೋತ್ಥಾ ಯೇ ರೋಗಾ ರೋಗಾ ಯೇ ಚಾಪತರ್ಪಣಾತ್| ಸನ್ತರ್ಪಣೀಯೇ ತೇಽಧ್ಯಾಯೇ ಸೌಷಧಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ||೪೦||
तत्र श्लोकः- सन्तर्पणोत्था ये रोगा रोगा ये चापतर्पणात्| सन्तर्पणीये तेऽध्याये सौषधाः परिकीर्तिताः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 23
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಶ್ಲೋಕಸ್ಥಾನೇ ಸನ್ತರ್ಪಣೀಯೋ ನಾಮ ತ್ರಯೋವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೩||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थाने सन्तर्पणीयो नाम त्रयोविंशोऽध्यायः||२३||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪಾಣಿದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಂ ಚರಕತಾತ್ಪರ್ಯಟೀಕಾಯಾಮಾಯುರ್ವೇದದೀಪಿಕಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಯೋಜನಾಚತುಷ್ಕೇ ಸನ್ತರ್ಪಣೀಯೋ ನಾಮ ತ್ರಯೋವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೩||