Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ ஜநபதோத்த்வஂஸநீயஂ விமாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातो जनपदोद्ध्वंसनीयं विमानं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
த்விவிதோ ஹேதுர்வ்யாதிஜநகஃ ப்ராணிநாஂ பவதி- ஸாதாரணஃ, அஸாதாரணஶ்ச; தத்ராஸாதாரணஂ ப்ரதிபுருஷநியதஂ வாதாதிஜநகமாஹாராத்யபிதாய பஹுஜநஸாதாரணஂ வாதஜலதேஶகாலரூபஂ ஸாதாரணரோககாரணமபிதாதுஂ ஜநபதோத்த்வஂஸநீயோऽபிதீயதே||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ஜநபதமண்டலே பஞ்சாலக்ஷேத்ரே த்விஜாதிவராத்யுஷிதே காம்பில்யராஜதாந்யாஂ பகவாந் புநர்வஸுராத்ரேயோऽந்தேவாஸிகணபரிவதஃ பஶ்சிமே கர்மமாஸே கங்காதீரே வநவிசாரமநுவிசரஞ்சிஷ்யமக்நிவேஶமப்ரவீத்||௩||
जनपदमण्डले पञ्चालक्षेत्रे द्विजातिवराध्युषिते काम्पिल्यराजधान्यां भगवान् पुनर्वसुरात्रेयोऽन्तेवासिगणपरिवृतः पश्चिमे घर्ममासे गङ्गातीरे वनविचारमनुविचरञ्छिष्यमग्निवेशमब्रवीत्||३||
🔊 Audio coming soon
ஜநபதவஸத்யுபலக்ஷிதஂ மண்டலஂ ஜநபதமண்டலஂ, ‘பஞ்சாலக்ஷேத்ரே’ இதி தஸ்ய விஶேஷணம்| த்விஜாதிவராத்யுஷித இதி வசநேந மஹாஜநஸேவிதேऽபி தேஶேऽதர்மவஶாஜ்ஜநபதோத்த்வஂஸோ வக்ஷ்யமாணோ பவதீதி தர்ஶயதி| பஶ்சிமே கர்மமாஸ இதி ஜ்யேஷ்டே| வநவிசாரமநுவிசரந்நிதி வநஂ விசர்ய விசர்யாநுவிசரந்நித்யர்தஃ||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
தஶ்யந்தே ஹி கலு ஸௌம்ய! நக்ஷத்ரக்ரஹகணசந்த்ரஸூர்யாநிலாநலாநாஂ திஶாஂ சாப்ரகதிபூதாநாமதுவைகாரிகா பாவாஃ, அசிராதிதோ பூரபி ச ந யதாவத்ரஸவீர்யவிபாகப்ரபாவமோஷதீநாஂ ப்ரதிவிதாஸ்யதி, தத்வியோகாச்சாதங்கப்ராயதா நியதா| தஸ்மாத் ப்ராகுத்த்வஂஸாத் ப்ராக் ச பூமேர்விரஸீபாவாதுத்தரத்வஂ ஸௌம்ய! பைஷஜ்யாநி யாவந்நோபஹதரஸவீர்யவிபாகப்ரபாவாணி பவந்தி| வயஂ சைஷாஂ ரஸவீர்யவிபாகப்ரபாவாநுபயோக்ஷ்யாமஹே யே சாஸ்மாநநுகாங்க்ஷந்தி, யாஂஶ்ச வயமநுகாங்க்ஷாமஃ| ந ஹி ஸம்யகுத்ததேஷு ஸௌம்ய! பைஷஜ்யேஷு ஸம்யக்விஹிதேஷு ஸம்யக் சாவசாரிதேஷு ஜநபதோத்த்வஂஸகராணாஂ விகாராணாஂ கிஞ்சித் ப்ரதீகாரகௌரவஂ பவதி||௪||
दृश्यन्ते हि खलु सौम्य! नक्षत्रग्रहगणचन्द्रसूर्यानिलानलानां दिशां चाप्रकृतिभूतानामृतुवैकारिका भावाः, अचिरादितो भूरपि च न यथावद्रसवीर्यविपाकप्रभावमोषधीनां प्रतिविधास्यति, तद्वियोगाच्चातङ्कप्रायता नियता| तस्मात् प्रागुद्ध्वंसात् प्राक् च भूमेर्विरसीभावादुद्धरध्वं सौम्य! भैषज्यानि यावन्नोपहतरसवीर्यविपाकप्रभावाणि भवन्ति| वयं चैषां रसवीर्यविपाकप्रभावानुपयोक्ष्यामहे ये चास्माननुकाङ्क्षन्ति, यांश्च वयमनुकाङ्क्षामः| न हि सम्यगुद्धृतेषु सौम्य! भैषज्येषु सम्यग्विहितेषु सम्यक् चावचारितेषु जनपदोद्ध्वंसकराणां विकाराणां किञ्चित् प्रतीकारगौरवं भवति||४||
🔊 Audio coming soon
துவிகாராய பூதா துவைகாரிகாஃ; துவிகாரஶ்சோபலக்ஷணஂ, தேந ஜலதேஶவாதவிகாராய பூதா இதி மந்தவ்யஂ; யதோ பூம்யாதீநாமபி விகதிஂ வக்ஷ்யதி| கிஂவா த்வநநுரூபா துவைகாரிகாஃ; தேந, த்வநநுரூபலக்ஷணமேவ நக்ஷத்ராதீநாஂ விகதிரித்யுக்தஂ பவதி; க்ரீஷ்மே ஹி நக்ஷத்ராணி நிர்மலாநி பவந்தி, தாநி யதி துஷாரச்சந்நாநி க்ரீஷ்மே பவந்தி, ததா விகதாநி பவந்தீதி போத்தவ்யம்| பூரபி சேத்யபிவசநாஜ்ஜலாநிலௌ ச க்ராஹயதி; தேந, பூஸ்தாவதோஷதீநாஂ ப்ரதாநஂ காரணஂ, ஸா ரஸாதீந்ந ப்ரதிவிதாஸ்யதி; ஜலவாதாவபி சௌஷதீநாஂ ரஸாதீந்ந ப்ரதிவிதாஸ்யத இத்யுக்தஂ பவதி| ப்ரதிவிதாஸ்யதீதி ஜநயிஷ்யதி| உத்தரத்வமிதி பஹுவசநஂ பஹ்வந்தேவாஸியுக்தாக்நிவேஶாபிப்ராயேண; அக்நிவேஶஸ்து ப்ரதாநத்வேநைக ஏவேதி ‘அக்நிவேஶ’ இதிபதேந ததா ‘ஸௌம்ய’ இதிபதேந ஸம்போத்யதே; பேஷஜோத்தரணஂ து பஹுபிரேவ கர்தவ்யமித்யபிப்ராயேண பஹுவசநம்| பவதி ஹி ப்ரதாநஂ ஸம்போத்ய கணஸம்பாத்யக்ரியாயாஂ பஹுவசநஂ; யதா- ஸேநாபதே யுத்யத்வமிதி| அந்யே து ஸௌம்யபதஂ பேஷஜவிஶேஷணஂ குர்வந்தி| யே சாஸ்மாநநுகாங்க்ஷந்தி யே சாஸ்மாந் பிஷஜோऽநுகாங்க்ஷந்தீத்யர்தஃ, யாஂஶ்ச வயமநுகாங்க்ஷாமஶ்சிகித்ஸ்யத்வேந| ஏதேந, யே வைத்யமநுகாங்க்ஷந்தி தே வைத்யப்ரியத்வேந ஸாத்யாஃ, அஸாத்யா ஹி வைத்யத்விஷ உக்தாஃ; வைத்யாஶ்ச யாநிச்சந்தி தே ஸாத்யரோகா ஏவ, அஸாத்யாந் ஹி வைத்யா நேச்சந்தி| ஏதேநாந்யேஷாமபி யேஷாஂ பேஷஜஸாத்யா ரோகாஸ்தே ஆஸாமோஷதீநாஂ ரஸாதீநுபயோக்ஷ்யந்தீத்யர்தஃ| யதி ச யே அஸ்மத்கதாஃ, யாஂஶ்ச வயஂ ப்ரயோஜநவஶாதநுகதாஃ, தே உபயோக்ஷ்யந்தீதி வ்யாக்யாயதே, ததா ஆத்ரேயஸ்ய பக்ஷராகித்வேநாப்தத்வஂ ந ஸம்பவதி, “ஸர்வப்ரஜாநாஂ பிதவச்சரண்யஃ” (சி.அ.௫) இதி வசநாச்சாஸ்ய நீராகத்வமுக்தம்||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ஏவஂவாதிநஂ பகவந்தமாத்ரேயமக்நிவேஶ உவாச- உத்ததாநி கலு பகவந்! பைஷஜ்யாநி, ஸம்யக்விஹிதாநி, ஸம்யகவசாரிதாநி ச; அபி து கலு ஜநபதோத்த்வஂஸநமேகேநைவ வ்யாதிநா யுகபதஸமாநப்ரகத்யாஹாரதேஹபலஸாத்ம்யஸத்த்வவயஸாஂ மநுஷ்யாணாஂ கஸ்மாத்பவதீதி||௫||
एवंवादिनं भगवन्तमात्रेयमग्निवेश उवाच- उद्धृतानि खलु भगवन्! भैषज्यानि, सम्यग्विहितानि, सम्यगवचारितानि च; अपि तु खलु जनपदोद्ध्वंसनमेकेनैव व्याधिना युगपदसमानप्रकृत्याहारदेहबलसात्म्यसत्त्ववयसां मनुष्याणां कस्माद्भवतीति||५||
🔊 Audio coming soon
உத்த்ததாநீதி வசநமபூதே பூதவச்சேதி ப்ரயோகாத்போத்தவ்யஂ, யதா- அசிரகர்தவ்யே கதமிதி வதந்தி; ந ஹி வசநகால ஏவ ஓஷதீநாமுத்தரணஂ ஸம்பவதீதி| ஏகேநேதி ஏகஜாதீயேந| அஸமாநப்ரகத்யாதீநாஂ ஸமாநகாரணாபாவாந்ந துல்யரூபோ வ்யாதிர்பவிதுமர்ஹதீதி ப்ரஶ்நார்தஃ||௫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
தமுவாச பகவாநாத்ரேயஃ- ஏவமஸாமாந்யாவதாமப்யேபிரக்நிவேஶ! ப்ரகத்யாதிபிர்பாவைர்மநுஷ்யாணாஂ யேऽந்யே பாவாஃ ஸாமாந்யாஸ்தத்வைகுண்யாத் ஸமாநகாலாஃ ஸமாநலிங்காஶ்ச வ்யாதயோऽபிநிர்வர்தமாநா ஜநபதமுத்த்வஂஸயந்தி| தே து கல்விமே பாவாஃ ஸாமாந்யா ஜநபதேஷு பவந்தி; தத்யதா- வாயுஃ, உதகஂ, தேஶஃ, கால இதி||௬||
तमुवाच भगवानात्रेयः- एवमसामान्यावतामप्येभिरग्निवेश! प्रकृत्यादिभिर्भावैर्मनुष्याणां येऽन्ये भावाः सामान्यास्तद्वैगुण्यात् समानकालाः समानलिङ्गाश्च व्याधयोऽभिनिर्वर्तमाना जनपदमुद्ध्वंसयन्ति| ते तु खल्विमे भावाः सामान्या जनपदेषु भवन्ति; तद्यथा- वायुः, उदकं, देशः, काल इति||६||
🔊 Audio coming soon
ஸமாநலிங்கா இதி துல்யலிங்காஃ||௬||
Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 8
தத்ர வாதமேவஂவிதமநாரோக்யகரஂ வித்யாத்; தத்யதா-யதர்துவிஷமமதிஸ்திமிதமதிசலமதிபருஷமதிஶீதமத்யுஷ்ணமதிரூக்ஷமத்யபிஷ்யந்திநமதிபைரவாராவமதிப்ரதிஹத- பரஸ்பரகதிமதிகுண்டலிநமஸாத்ம்யகந்தபாஷ்பஸிகதாபாஂஶுதூமோபஹதமிதி (௧); உதகஂ து கல்வத்யர்தவிகதகந்தவர்ணரஸஸ்பர்ஶஂ க்லேதபஹுலமபக்ராந்தஜலசரவிஹங்கமுபக்ஷீணஜலேஶயமப்ரீதிகரமபகதகுணஂ வித்யாத் (௨); தேஶஂ புநஃ ப்ரகதிவிகதவர்ணகந்தரஸஸ்பர்ஶஂ க்லேதபஹுலமுபஸஷ்டஂ ஸரீஸபவ்யாலமஶகஶலபமக்ஷிகாமூஷகோலூகஶ்மாஶாநிகஶகுநிஜம்பூகாதிபிஸ்தணோலூபோபவநவந்தஂ ப்ரதாநாதிபஹுலமபூர்வவதவபதிதஶுஷ்கநஷ்டஶஸ்யஂ தூம்ரபவநஂ ப்ரத்மாதபதத்ரிகணமுத்க்ருஷ்டஶ்வகணமுத்ப்ராந்தவ்யதிதவிவிதமகபக்ஷிஸங்கமுத்ஸஷ்டநஷ்டதர்மஸத்யலஜ்ஜாசாரஶீலகுணஜநபதஂ ஶஶ்வத்க்ஷுபிதோதீர்ணஸலிலாஶயஂ ப்ரததோல்காபாதநிர்காதபூமிகம்பமதிபயாராவரூபஂ ரூக்ஷதாம்ராருணஸிதாப்ரஜாலஸஂவதார்கசந்த்ரதாரகமபீக்ஷ்ணஂ ஸஸம்ப்ரமோத்வேகமிவ ஸத்ராஸருதிதமிவ ஸதமஸ்கமிவ குஹ்யகாசரிதமிவாக்ரந்திதஶப்தபஹுலஂ சாஹிதஂ வித்யாத் (௩); காலஂ து கலு யதர்துலிங்காத்விபரீதலிங்கமதிலிங்கஂ ஹீநலிங்கஂ சாஹிதஂ வ்யவஸ்யேத் (௪); இமாநேவந்தோஷயுக்தாஂஶ்சதுரோ பாவாஞ்ஜநபதோத்த்வஂஸகராந் வதந்தி குஶலாஃ; அதோऽந்யதாபூதாஂஸ்து ஹிதாநாசக்ஷதே||௭|| விகுணேஷ்வபி கல்வேதேஷு ஜநபதோத்த்வஂஸகரேஷு பாவேஷு பேஷஜேநோபபாத்யமாநாநாமபயஂ பவதி ரோகேப்ய இதி||௮||
तत्र वातमेवंविधमनारोग्यकरं विद्यात्; तद्यथा-यथर्तुविषममतिस्तिमितमतिचलमतिपरुषमतिशीतमत्युष्णमतिरूक्षमत्यभिष्यन्दिनमतिभैरवारावमतिप्रतिहत- परस्परगतिमतिकुण्डलिनमसात्म्यगन्धबाष्पसिकतापांशुधूमोपहतमिति (१); उदकं तु खल्वत्यर्थविकृतगन्धवर्णरसस्पर्शं क्लेदबहुलमपक्रान्तजलचरविहङ्गमुपक्षीणजलेशयमप्रीतिकरमपगतगुणं विद्यात् (२); देशं पुनः प्रकृतिविकृतवर्णगन्धरसस्पर्शं क्लेदबहुलमुपसृष्टं सरीसृपव्यालमशकशलभमक्षिकामूषकोलूकश्माशानिकशकुनिजम्बूकादिभिस्तृणोलूपोपवनवन्तं प्रतानादिबहुलमपूर्ववदवपतितशुष्कनष्टशस्यं धूम्रपवनं प्रध्मातपतत्रिगणमुत्क्रुष्टश्वगणमुद्भ्रान्तव्यथितविविधमृगपक्षिसङ्घमुत्सृष्टनष्टधर्मसत्यलज्जाचारशीलगुणजनपदं शश्वत्क्षुभितोदीर्णसलिलाशयं प्रततोल्कापातनिर्घातभूमिकम्पमतिभयारावरूपं रूक्षताम्रारुणसिताभ्रजालसंवृतार्कचन्द्रतारकमभीक्ष्णं ससम्भ्रमोद्वेगमिव सत्रासरुदितमिव सतमस्कमिव गुह्यकाचरितमिवाक्रन्दितशब्दबहुलं चाहितं विद्यात् (३); कालं तु खलु यथर्तुलिङ्गाद्विपरीतलिङ्गमतिलिङ्गं हीनलिङ्गं चाहितं व्यवस्येत् (४); इमानेवन्दोषयुक्तांश्चतुरो भावाञ्जनपदोद्ध्वंसकरान् वदन्ति कुशलाः; अतोऽन्यथाभूतांस्तु हितानाचक्षते||७|| विगुणेष्वपि खल्वेतेषु जनपदोद्ध्वंसकरेषु भावेषु भेषजेनोपपाद्यमानानामभयं भवति रोगेभ्य इति||८||
🔊 Audio coming soon
யதர்துவிஷமமிதி த்வநநுரூபம்| அபகதகுணமிதி ஜீவநபிபாஸாஹரத்வாத்யுக்தஜலகுணரஹிதம்| ப்ரகதிவர்ணாதேர்விகதா வர்ணாதயோ யஸ்ய தேஶஸ்ய தஂ ப்ரகதிவிகதவர்ணகந்தரஸஸ்பர்ஶம்| ஶ்மாஶாநிகஶகுநிஃ கத்ரஃ| அபூர்வவதிதி பரிசிதமப்யுபஹதத்வேநாபூர்வமிவ தஶ்யதே| உத்ஸஷ்டாஶ்ச நஷ்டாஶ்ச தர்மஸத்யலஜ்ஜாகுணா ஜநைர்யத்ர ஸ ததா; தத்ர யே தர்மாதியுக்தாஸ்தே உத்ஸஜந்தி தர்மாதீநி, யே து தர்மாதீநி ஸர்வதா அஜ்ஞாநாந்நாசரந்தி தாந் ப்ரதி நஷ்டாந்யேவ தர்மாதீநி| குஹ்யகாக்ராந்தோ ஹி தேஶோ யதா ஆக்ரந்தநஶப்தபஹுலோ பவதி தாதஶம்||௭-௮||
Adhikarana 7 (9-11) · Śloka 11
பவந்தி சாத்ர- வைகுண்யமுபபந்நாநாஂ தேஶகாலாநிலாம்பஸாம்| கரீயஸ்த்வஂ விஶேஷேண ஹேதுமத் ஸம்ப்ரவக்ஷ்யதே||௯|| வாதாஜ்ஜலஂ ஜலாத்தேஶஂ தேஶாத் காலஂ ஸ்வபாவதஃ| வித்யாத்துஷ்பரிஹார்யத்வாத்கரீயஸ்தரமர்தவித் ||௧௦|| வாய்வாதிஷு யதோக்தாநாஂ தோஷாணாஂ து விஶேஷவித்| ப்ரதீகாரஸ்ய ஸௌகர்யே வித்யால்லாகவலக்ஷணம்||௧௧||
भवन्ति चात्र- वैगुण्यमुपपन्नानां देशकालानिलाम्भसाम्| गरीयस्त्वं विशेषेण हेतुमत् सम्प्रवक्ष्यते||९|| वाताज्जलं जलाद्देशं देशात् कालं स्वभावतः| विद्याद्दुष्परिहार्यत्वाद्गरीयस्तरमर्थवित् ||१०|| वाय्वादिषु यथोक्तानां दोषाणां तु विशेषवित्| प्रतीकारस्य सौकर्ये विद्याल्लाघवलक्षणम्||११||
🔊 Audio coming soon
வைகுண்யமித்யாதிநா துஷ்டாநாஂ வாதாதீநாஂ யஸ்ய ய உத்கர்ஷோ யேந ச ஹேதுநா ததாஹ| ஸ்வபாவதோ துஷ்பரிஹார்யத்வாதிதி ஸ்வபாவாதேவ வாதாபேக்ஷயா ஜலஂ துஷ்பரிஹரஂ பவதி, ஜலாச்ச தேஶஃ, தேஶாச்ச காலஃ| வாதோ ஹி நிவாததேஶஸேவயா துஷ்டஃ பரிஹ்ரியதே, ந ததா ஜலஂ, தத்தி தேஹவத்த்யர்தமவஶ்யஂ ஸேவ்யஂ; ஜலமபி ச யதி மஹதா ப்ரயத்நேந த்யஜ்யதே, தேஶஸ்து ஜலாபேக்ஷயா துஷ்பரிஹரோ பவதி, தத்வ்யதிரேகேணாவஸ்தாதுமஶக்யத்வாத்; தேஶோऽபி யதி தேஶாந்தரகமநேந த்யஜ்யதே, காலஸ்து ஸர்வதா த்யக்துமஶக்ய இதி ஸர்வேஷ்வேவ கரீயாந்| ‘கரீயஃ பரம்’ இதி பாடே யத்யதஃ பரஂ, தத்ததோ கரீயோ வித்யாதிதி யோஜநா| ஏதத்விபர்யயேண லாகவமாஹ- வாய்வாதிஷ்வித்யாதி| ப்ரதீகாரஸ்ய ஸௌகர்ய இதி யதோக்தவிதயா வாதாதிபரித்யாகஸ்ய ஸுகரத்வேநேத்யர்தஃ||௯-௧௧||
Adhikarana 8 (12-18) · Śloka 18
சதுர்ஷ்வபி து துஷ்டேஷு காலாந்தேஷு யதா நராஃ| பேஷஜேநோபபாத்யந்தே ந பவந்த்யாதுராஸ்ததா||௧௨|| யேஷாஂ ந மத்யுஸாமாந்யஂ ஸாமாந்யஂ ந ச கர்மணாம்| கர்ம பஞ்சவிதஂ தேஷாஂ பேஷஜஂ பரமுச்யதே||௧௩|| ரஸாயநாநாஂ விதிவச்சோபயோகஃ ப்ரஶஸ்யதே| ஶஸ்யதே தேஹவத்திஶ்ச பேஷஜைஃ பூர்வமுத்ததைஃ||௧௪|| ஸத்யஂ பூதே தயா தாநஂ பலயோ தேவதார்சநம்| ஸத்தத்தஸ்யாநுவத்திஶ்ச ப்ரஶமோ குப்திராத்மநஃ||௧௫|| ஹிதஂ ஜநபதாநாஂ ச ஶிவாநாமுபஸேவநம்| ஸேவநஂ ப்ரஹ்மசர்யஸ்ய ததைவ ப்ரஹ்மசாரிணாம்||௧௬|| ஸங்கதா தர்மஶாஸ்த்ராணாஂ மஹர்ஷீணாஂ ஜிதாத்மநாம்| தார்மிகைஃ ஸாத்த்விகைர்நித்யஂ ஸஹாஸ்யா வத்தஸம்மதைஃ||௧௭|| இத்யேதத்பேஷஜஂ ப்ரோக்தமாயுஷஃ பரிபாலநம்| யேஷாமநியதோ மத்யுஸ்தஸ்மிந் காலே ஸுதாருணே||௧௮||
चतुर्ष्वपि तु दुष्टेषु कालान्तेषु यदा नराः| भेषजेनोपपाद्यन्ते न भवन्त्यातुरास्तदा||१२|| येषां न मृत्युसामान्यं सामान्यं न च कर्मणाम्| कर्म पञ्चविधं तेषां भेषजं परमुच्यते||१३|| रसायनानां विधिवच्चोपयोगः प्रशस्यते| शस्यते देहवृत्तिश्च भेषजैः पूर्वमुद्धृतैः||१४|| सत्यं भूते दया दानं बलयो देवतार्चनम्| सद्धृत्तस्यानुवृत्तिश्च प्रशमो गुप्तिरात्मनः||१५|| हितं जनपदानां च शिवानामुपसेवनम्| सेवनं ब्रह्मचर्यस्य तथैव ब्रह्मचारिणाम्||१६|| सङ्कथा धर्मशास्त्राणां महर्षीणां जितात्मनाम्| धार्मिकैः सात्त्विकैर्नित्यं सहास्या वृद्धसम्मतैः||१७|| इत्येतद्भेषजं प्रोक्तमायुषः परिपालनम्| येषामनियतो मृत्युस्तस्मिन् काले सुदारुणे||१८||
🔊 Audio coming soon
யேஷாஂ ந மத்யுஸாமாந்யமிதி ந மத்யுஜநகதைவஸாம்யஂ யேஷாமஸ்தீத்யர்தஃ| ஸாமாந்யஂ ந ச கர்மணாமிதி நச மாரககர்மஸாமாந்யஂ யேஷாமஸ்தீத்யர்தஃ| கேசித்தி ஸம்பூயைவ ஜந்மாந்தரே க்ராமதாஹாதிகர்ம குர்வதே ஸ்ம, தத்கர்மபலாத் ஸஂஹதமத்யவ ஏவ பவந்தி; கிஂவா பதகபி மாரகஂ கர்ம கதஂ கேஷாஞ்சிதேககாலஂ விபச்யமாநஂ பவதி, தேऽபி ஸமகாலபத்யவோ பவந்தி| தத்ர, ந மத்யுஸாமாந்யமித்யநேநோத்பந்நரிஷ்டத்வாதேவ கேசிதஸாத்யா இதி தர்ஶயதி, ந கர்மஸாமாந்யமித்யநேந கேசிச்சாஜாதரிஷ்டா அபி நியதமாரககர்மவஶாதஸாத்யா பவந்தீதி தர்ஶயதி; கிஂவா ந மத்யுஸாமாந்யமித்யநேந ச மாரகோ வ்யாதிஃ ஸாதாரண உச்யதே, ந கர்மஸாமாந்யமித்யநேந ச மாரகவ்யாதிஜநகஂ கர்மோச்யதே| பூர்வமுத்ததைரிதி வ்யாபத்தேஃ பூர்வஂ கஹீதைஃ| குப்திஃ மந்த்ராதிநா ரக்ஷா| அநியத இதி வசநேந துர்பலகர்மாரப்தோ ஹி மத்யுஃ பார்யத ஏவைவஂ ப்ரதிகர்துமிதி தர்ஶயதி||௧௨-௧௮||
Adhikarana 9 (19-20) · Śloka 20
இதி ஶ்ருத்வா ஜநபதோத்த்வஂஸநே காரணாநி புநரபி பகவந்தமாத்ரேயமக்நிவேஶ உவாச- அத கலு பகவந்! குதோமூலமேஷாஂ வாய்வாதீநாஂ வைகுண்யமுத்பத்யதே? யேநோபபந்நா ஜநபதமுத்த்வஂஸயந்தீதி||௧௯|| தமுவாச பகவாநாத்ரேயஃ- ஸர்வேஷாமப்யக்நிவேஶ! வாய்வாதீநாஂ யத்வைகுண்யமுத்பத்யதே தஸ்ய மூலமதர்மஃ, தந்மூலஂ வாऽஸத்கர்ம பூர்வகதஂ; தயோர்யோநிஃ ப்ரஜ்ஞாபராத ஏவ| தத்யதா- யதா வை தேஶநகரநிகமஜநபதப்ரதாநா தர்மமுத்க்ரம்யாதர்மேண ப்ரஜாஂ வர்தயந்தி, ததாஶ்ரிதோபாஶ்ரிதாஃ பௌரஜநபதா வ்யவஹாரோபஜீவிநஶ்ச தமதர்மமபிவர்தயந்தி, ததஃ ஸோऽதர்மஃ ப்ரஸபஂ தர்மமந்தர்தத்தே, ததஸ்தேऽந்தர்ஹிததர்மாணோ தேவதாபிரபி த்யஜ்யந்தே; தேஷாஂ ததாऽந்தர்ஹிததர்மணாமதர்மப்ரதாநாநாமபக்ராந்ததேவதாநாமதவோ வ்யாபத்யந்தே; தேந நாபோ யதாகாலஂ தேவோ வர்ஷதி ந வா வர்ஷதி விகதஂ வா வர்ஷதி, வாதா ந ஸம்யகபிவாந்தி, க்ஷிதிர்வ்யாபத்யதே, ஸலிலாந்யுபஶுஷ்யந்தி, ஓஷதயஃ ஸ்வபாவஂ பரிஹாயாபத்யந்தே விகதிஂ; தத உத்த்வஂஸந்தே ஜநபதாஃ ஸ்பஶ்யாப்யவஹார்யதோஷாத் ||௨௦||
इति श्रुत्वा जनपदोद्ध्वंसने कारणानि पुनरपि भगवन्तमात्रेयमग्निवेश उवाच- अथ खलु भगवन्! कुतोमूलमेषां वाय्वादीनां वैगुण्यमुत्पद्यते? येनोपपन्ना जनपदमुद्ध्वंसयन्तीति||१९|| तमुवाच भगवानात्रेयः- सर्वेषामप्यग्निवेश! वाय्वादीनां यद्वैगुण्यमुत्पद्यते तस्य मूलमधर्मः, तन्मूलं वाऽसत्कर्म पूर्वकृतं; तयोर्योनिः प्रज्ञापराध एव| तद्यथा- यदा वै देशनगरनिगमजनपदप्रधाना धर्ममुत्क्रम्याधर्मेण प्रजां वर्तयन्ति, तदाश्रितोपाश्रिताः पौरजनपदा व्यवहारोपजीविनश्च तमधर्ममभिवर्धयन्ति, ततः सोऽधर्मः प्रसभं धर्ममन्तर्धत्ते, ततस्तेऽन्तर्हितधर्माणो देवताभिरपि त्यज्यन्ते; तेषां तथाऽन्तर्हितधर्मणामधर्मप्रधानानामपक्रान्तदेवतानामृतवो व्यापद्यन्ते; तेन नापो यथाकालं देवो वर्षति न वा वर्षति विकृतं वा वर्षति, वाता न सम्यगभिवान्ति, क्षितिर्व्यापद्यते, सलिलान्युपशुष्यन्ति, ओषधयः स्वभावं परिहायापद्यन्ते विकृतिं; तत उद्ध्वंसन्ते जनपदाः स्पृश्याभ्यवहार्यदोषात् ||२०||
🔊 Audio coming soon
குதோமூலஂ கிம்மூலமித்யர்தஃ| தஸ்ய மூலமதர்ம இதி ஐஹிகமதர்மஂ தர்ஶயதி| தந்மூலஂ வேதி தஸ்ய வாதாதிவைகுண்யஸ்ய மூலஂ பூர்வகதஂ வா கர்ம| தேநைஹிகோ வாऽதர்மோ ஜந்மாந்தரகதோ வாऽதர்மோ வாதாதிவைகுண்யஸ்ய காரணமிதி ப்ரூதே| தத்யதா தேஶேத்யாதிநா த்வைஹிகமேவாதர்மஂ யத்வக்ஷ்யதி ஹேதுதயா தத் ப்ரத்யக்ஷத்வேந ஸ்புடஸித்தாந்தார்தஂ, நது ஜந்மாந்தரகதாதர்மஸ்யாகாரணத்வேநேதி ஜ்ஞேயம்| தயோரிதி ஐஹிகஜந்மாந்தரீயயோரதர்மயோஃ| யோநிரிதி காரணம்| ஸ்பஶ்யாப்யவஹார்யதோஷாதிதி ஸ்பஶ்யஸ்ய வா ஜலாதேரப்யவஹார்யஸ்ய ச கத்ஸ்நஸ்ய துஷ்டத்வாத்| ஏதச்ச ப்ராதாந்யேந ஜ்ஞேயஂ; தேந துஷ்டபவநகந்ததோஷோऽபி ஜ்ஞேயஃ, அஸாத்ம்யகந்தோऽபி துஷ்டவாதே உக்தஃ||௧௯-௨௦||
Adhikarana 10 (21) · Śloka 21
ததா ஶஸ்த்ரப்ரபவஸ்யாபி ஜநபதோத்த்வஂஸஸ்யாதர்ம ஏவ ஹேதுர்பவதி| யேऽதிப்ரவத்தலோபக்ரோதமோஹமாநாஸ்தே துர்பலாநவமத்யாத்மஸ்வஜநபரோபகாதாய ஶஸ்த்ரேண பரஸ்பரமபிக்ராமந்தி, பராந் வாऽபிக்ராமந்தி, பரைர்வாऽபிக்ராம்யந்தே||௨௧||
तथा शस्त्रप्रभवस्यापि जनपदोद्ध्वंसस्याधर्म एव हेतुर्भवति| येऽतिप्रवृद्धलोभक्रोधमोहमानास्ते दुर्बलानवमत्यात्मस्वजनपरोपघाताय शस्त्रेण परस्परमभिक्रामन्ति, परान् वाऽभिक्रामन्ति, परैर्वाऽभिक्राम्यन्ते||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஸ்த்ரப்ரபவஸ்யாபீதி பஹுஜநமாரகஸ்ய ஶஸ்த்ரப்ரபவஸ்யேத்யர்தஃ| ஆத்மஸ்வஜநபரோபகாதாயேதி அத்ர ஆத்மநஃ ஸ்வஜநஸ்ய பரஸ்ய சோபகாதோ பவதி ப்ராய இத்யர்தஃ||௨௧||
Adhikarana 11 (22) · Śloka 22
ரக்ஷோகணாதிபிர்வா விவிதைர்பூதஸங்கைஸ்தமதர்மமந்யத்வாऽப்யபசாராந்தரமுபலப்யாபிஹந்யந்தே||௨௨||
रक्षोगणादिभिर्वा विविधैर्भूतसङ्घैस्तमधर्ममन्यद्वाऽप्यपचारान्तरमुपलभ्याभिहन्यन्ते||२२||
🔊 Audio coming soon
ராக்ஷஸாத்யுத்ஸாதோऽபி ஜநாநாமதர்மகத ஏவ பவதீத்யாஹ- ரக்ஷோகணேத்யாதி| அந்யத்வா அபசாராந்தரமிதி யதோக்தாதர்மகாரணாதந்யததர்மகாரணமஶௌசாதீத்யர்தஃ||௨௨||
Adhikarana 12 (23) · Śloka 23
ததாऽபிஶாபப்ரபவஸ்யாப்யதர்ம ஏவ ஹேதுர்பவதி| யே லுப்ததர்மாணோ தர்மாதபேதாஸ்தே குருவத்தஸித்தர்ஷிபூஜ்யாநவமத்யாஹிதாந்யாசரந்தி; ததஸ்தாஃ ப்ரஜா குர்வாதிபிரபிஶப்தா பஸ்மதாமுபயாந்தி ப்ராகேவாநேகபுருஷகுலவிநாஶாய, நியதப்ரத்யயோபலம்பாதநியதாஶ்சாபரே ||௨௩||
तथाऽभिशापप्रभवस्याप्यधर्म एव हेतुर्भवति| ये लुप्तधर्माणो धर्मादपेतास्ते गुरुवृद्धसिद्धर्षिपूज्यानवमत्याहितान्याचरन्ति; ततस्ताः प्रजा गुर्वादिभिरभिशप्ता भस्मतामुपयान्ति प्रागेवानेकपुरुषकुलविनाशाय, नियतप्रत्ययोपलम्भादनियताश्चापरे ||२३||
🔊 Audio coming soon
ப்ராகேவேதி ஜடிதி, அநேகபுருஷகுலவிநாஶாயாபிஶப்தா பஸ்மதாஂ யாந்தீத்யர்தஃ| நியதப்ரத்யயோபலம்பாதநியதாஶ்சாபரே பஸ்மதாஂ யாந்தீதி யோஜநா| அநியதா அமிலிதா இத்யர்தஃ| ப்ரதிநியதபுருஷாபிஶாபாத் ப்ரதிநியதா ஏவ பஸ்மதாஂ யாந்தி, ந ஸர்வே ஜநா இத்யர்தஃ||௨௩||
Adhikarana 13 (24) · Śloka 24
ப்ராகபி சாதர்மாததே நாஶுபோத்பத்திரந்யதோऽபூத்| ஆதிகாலே ஹ்யதிதிஸுதஸமௌஜஸோऽதிவிமலவிபுலப்ரபாவாஃ ப்ரத்யக்ஷதேவதேவர்ஷிதர்மயஜ்ஞவிதிவிதாநாஃ ஶைலஸாரஸஂஹதஸ்திரஶரீராஃ ப்ரஸந்நவர்ணேந்த்ரியாஃ பவநஸமபலஜவபராக்ரமாஶ்சாருஸ்பிசோऽபிரூபப்ரமாணாகதிப்ரஸாதோபசயவந்தஃ ஸத்யார்ஜவாநஶஂஸ்யதாநதமநியமதபோபவாஸப்ரஹ்மசர்யவ்ரதபரா வ்யபகதபயராகத்வேஷமோஹலோபக்ரோதஶோகமாநரோகநித்ராதந்த்ராஶ்ரமக்லமாலஸ்யபரிக்ரஹாஶ்ச புருஷா பபூவுரமிதாயுஷஃ| தேஷாமுதாரஸத்த்வகுணகர்மணாமசிந்த்யரஸவீர்யவிபாகப்ரபாவகுணஸமுதிதாநி ப்ராதுர்பபூவுஃ ஶஸ்யாநி ஸர்வகுணஸமுதிதத்வாத் பதிவ்யாதீநாஂ கதயுகஸ்யாதௌ| ப்ரஶ்யதி து கதயுகே கேஷாஞ்சிதத்யாதாநாத் ஸாம்பந்நிகாநாஂ ஸத்த்வாநாஂ ஶரீரகௌரவமாஸீத், ஶரீரகௌரவாச்ச்ரமஃ, ஶ்ரமாதாலஸ்யம், ஆலஸ்யாத் ஸஞ்சயஃ, ஸஞ்சயாத் பரிக்ரஹஃ, பரிக்ரஹால்லோபஃ ப்ராதுராஸீத் கதே| ததஸ்த்ரேதாயாஂ லோபாதபித்ரோஹஃ, அபித்ரோஹாநதவசநம், அநதவசநாத் காமக்ரோதமாநத்வேஷபாருஷ்யாபிகாதபயதாபஶோகசிந்தோத்வேகாதயஃ ப்ரவத்தாஃ| ததஸ்த்ரேதாயாஂ தர்மபாதோऽந்தர்தாநமகமத்| தஸ்யாந்தர்தாநாத் யுகவர்ஷப்ரமாணஸ்ய பாதஹ்ராஸஃ, பதிவ்யாதேஶ்ச குணபாதப்ரணாஶோऽபூத்| தத்ப்ரணாஶகதஶ்ச ஶஸ்யாநாஂ ஸ்நேஹவைமல்யரஸவீர்யவிபாகப்ரபாவகுணபாதப்ராஂஶஃ| ததஸ்தாநி ப்ரஜாஶரீராணி ஹீயமாநகுணபாதைராஹாரவிஹாரைரயதாபூர்வமுபஷ்டப்யமாநாந்யக்நிமாருதபரீதாநி ப்ராக்வ்யாதிபிர்ஜ்வராதிபிராக்ராந்தாநி| அதஃ ப்ராணிநோ ஹ்ராஸமவாபுராயுஷஃ க்ரமஶ இதி||௨௪||
प्रागपि चाधर्मादृते नाशुभोत्पत्तिरन्यतोऽभूत्| आदिकाले ह्यदितिसुतसमौजसोऽतिविमलविपुलप्रभावाः प्रत्यक्षदेवदेवर्षिधर्मयज्ञविधिविधानाः शैलसारसंहतस्थिरशरीराः प्रसन्नवर्णेन्द्रियाः पवनसमबलजवपराक्रमाश्चारुस्फिचोऽभिरूपप्रमाणाकृतिप्रसादोपचयवन्तः सत्यार्जवानृशंस्यदानदमनियमतपोपवासब्रह्मचर्यव्रतपरा व्यपगतभयरागद्वेषमोहलोभक्रोधशोकमानरोगनिद्रातन्द्राश्रमक्लमालस्यपरिग्रहाश्च पुरुषा बभूवुरमितायुषः| तेषामुदारसत्त्वगुणकर्मणामचिन्त्यरसवीर्यविपाकप्रभावगुणसमुदितानि प्रादुर्बभूवुः शस्यानि सर्वगुणसमुदितत्वात् पृथिव्यादीनां कृतयुगस्यादौ| भ्रश्यति तु कृतयुगे केषाञ्चिदत्यादानात् साम्पन्निकानां सत्त्वानां शरीरगौरवमासीत्, शरीरगौरवाच्छ्रमः, श्रमादालस्यम्, आलस्यात् सञ्चयः, सञ्चयात् परिग्रहः, परिग्रहाल्लोभः प्रादुरासीत् कृते| ततस्त्रेतायां लोभादभिद्रोहः, अभिद्रोहानृतवचनम्, अनृतवचनात् कामक्रोधमानद्वेषपारुष्याभिघातभयतापशोकचिन्तोद्वेगादयः प्रवृत्ताः| ततस्त्रेतायां धर्मपादोऽन्तर्धानमगमत्| तस्यान्तर्धानात् युगवर्षप्रमाणस्य पादह्रासः, पृथिव्यादेश्च गुणपादप्रणाशोऽभूत्| तत्प्रणाशकृतश्च शस्यानां स्नेहवैमल्यरसवीर्यविपाकप्रभावगुणपादभ्रांशः| ततस्तानि प्रजाशरीराणि हीयमानगुणपादैराहारविहारैरयथापूर्वमुपष्टभ्यमानान्यग्निमारुतपरीतानि प्राग्व्याधिभिर्ज्वरादिभिराक्रान्तानि| अतः प्राणिनो ह्रासमवापुरायुषः क्रमश इति||२४||
🔊 Audio coming soon
ஆத்யாவிர்பாவே ச ரோகாணாமதர்ம ஏவ காரணமித்யாஹ- ப்ராகபி சேத்யாதி| யஜ்ஞஃ யஜ்ஞதேவதா, விதிஃ யஜ்ஞவிதாயகோ வேதஃ, விதாநஂ யஜ்ஞகர்ம| ஜவஃ வேகஃ| பரிக்ரஹஃ மமதா| அமிதமிவாதிபஹுத்வேநாயுர்யேஷாஂ தே அமிதாயுஷஃ| ஸத்யே ஹி சதுர்வர்ஷஶதமாயுஃ; யதுக்தஂ பகவதா வ்யாஸேந- “புருஷாஃ ஸர்வஸித்தார்தாஶ்சதுர்வர்ஷஶதாயுஷஃ| கதே” இதி| ஸாம்பந்நிகாநாம் ஈஶ்வராணாம்| கதே இதி கதயுகஸ்ய ஶேஷே| ஹீயமாநகுணபாதைரிதி யதா யதா த்ரேதாயாஃ க்ஷயோ பவதி, ததா ததா ஆஹாரவிஹாரகுணபாதஹ்ராஸோ பவந்நாஸ்த இதி தர்ஶயதி| விஹாரோऽபி சாதர்மவதாஂ ஹீநகுணோ பவதி, தேந ந யதாவச்சரீரோபஷ்டம்பநஂ கரோதி| உபஷ்டப்யமாநாநீதி தாதுஸாம்யேந பால்யமாநாநி||௨௪||
Adhikarana 14 (25-27) · Śloka 27
பவதஶ்சாத்ர- யுகே யுகே தர்மபாதஃ க்ரமேணாநேந ஹீயதே| குணபாதஶ்ச பூதாநாமேவஂ லோகஃ ப்ரலீயதே||௨௫|| ஸஂவத்ஸரஶதே பூர்ணே யாதி ஸஂவத்ஸரஃ க்ஷயம்| தேஹிநாமாயுஷஃ காலே யத்ர யந்மாநமிஷ்யதே||௨௬|| இதி விகாராணாஂ ப்ராகுத்பத்திஹேதுருக்தோ பவதி||௨௭||
भवतश्चात्र- युगे युगे धर्मपादः क्रमेणानेन हीयते| गुणपादश्च भूतानामेवं लोकः प्रलीयते||२५|| संवत्सरशते पूर्णे याति संवत्सरः क्षयम्| देहिनामायुषः काले यत्र यन्मानमिष्यते||२६|| इति विकाराणां प्रागुत्पत्तिहेतुरुक्तो भवति||२७||
🔊 Audio coming soon
ஸஂவத்ஸரஶதே பூர்ண இதி ஸஂவத்ஸரேண ஶததமேஂऽஶே பூர்ணே| யத்ர யந்மாநமிஷ்யத இதி யத்ர யுகே யந்மாநமிஷ்யதே, தஸ்ய ஶததமேஂऽஶே பூர்ணே வர்ஷ ஏகஃ க்ஷயஂ யாதி| தேந, கலௌ ஶதவர்ஷாயுஷி யதா ஶததமோஂऽஶோ யாதி க்ஷயஂ ததா நவநவதிஃ பரமாயுர்பவதீத்யாத்யநுஸரணீயம்||௨௫-௨௭||
Adhikarana 15 (28-32) · Śloka 33
ஏவஂவாதிநஂ பகவந்தமக்நிவேஶ உவாச- கிந்நு கலு பகவந்! நியதகாலப்ரமாணமாயுஃ ஸர்வஂ ந வேதி||௨௮|| தஂ பகவாநுவாச- இஹாக்நிவேஶ! பூதாநாமாயுர்யுக்திமபேக்ஷதே| தைவே புருஷகாரே ச ஸ்திதஂ ஹ்யஸ்ய பலாபலம்||௨௯|| தைவமாத்மகதஂ வித்யாத் கர்ம யத் பௌர்வதைஹிகம்| ஸ்மதஃ புருஷகாரஸ்து க்ரியதே யதிஹாபரம்||௩௦|| பலாபலவிஶேஷோऽஸ்தி தயோரபி ச கர்மணோஃ| தஷ்டஂ ஹி த்ரிவிதஂ கர்ம ஹீநஂ மத்யமமுத்தமம்||௩௧|| தயோருதாரயோர்யுக்திர்தீர்கஸ்ய ச ஸுகஸ்ய ச| நியதஸ்யாயுஷோ ஹேதுர்விபரீதஸ்ய சேதரா||௩௨|| மத்யமா மத்யமஸ்யேஷ்டா காரணஂ ஶணு சாபரம்|௩௩|
एवंवादिनं भगवन्तमग्निवेश उवाच- किन्नु खलु भगवन्! नियतकालप्रमाणमायुः सर्वं न वेति||२८|| तं भगवानुवाच- इहाग्निवेश! भूतानामायुर्युक्तिमपेक्षते| दैवे पुरुषकारे च स्थितं ह्यस्य बलाबलम्||२९|| दैवमात्मकृतं विद्यात् कर्म यत् पौर्वदैहिकम्| स्मृतः पुरुषकारस्तु क्रियते यदिहापरम्||३०|| बलाबलविशेषोऽस्ति तयोरपि च कर्मणोः| दृष्टं हि त्रिविधं कर्म हीनं मध्यममुत्तमम्||३१|| तयोरुदारयोर्युक्तिर्दीर्घस्य च सुखस्य च| नियतस्यायुषो हेतुर्विपरीतस्य चेतरा||३२|| मध्यमा मध्यमस्येष्टा कारणं शृणु चापरम्|३३|
🔊 Audio coming soon
யுக்திமபேக்ஷத இதி தைவபுருஷகாரயோர்யோகமபேக்ஷதே நியதத்வேऽநியதத்வே சேத்யர்தஃ| பலஂ சாபலஂ ச பலாபலஂ; தத்ராயுஷோ நியதத்வேந பலம், அநியதத்வேநாபலஂ ஜ்ஞேயம்| யத்யபி பௌர்வதைஹிகஂ கர்மாஸ்திரத்வேந கதஂ, ததாऽபி தஜ்ஜநிதாதஷ்டஸ்ய வித்யமாநத்வாத் தத்த்வாரா தத்கர்ம காரணஂ பவத்யேவேஹ ஜந்மந்யபி| புருஷகாரஸ்த்விஹ ஜந்மநி கதஂ கர்ம ஸாமாந்யேநோச்யதே| தத்ர பலிமங்கலாதி அதஷ்டஜநநத்வாத் வ்யாப்ரியதே, ததா பேஷஜாதி ரஸருதிராதித்வாரா ||௨௮-௩௨||-
Adhikarana 16 (33-35) · Śloka 35
தைவஂ புருஷகாரேண துர்பலஂ ஹ்யுபஹந்யதே||௩௩|| தைவேந சேதரத் கர்ம விஶிஷ்டேநோபஹந்யதே| தஷ்ட்வா யதேகே மந்யந்தே நியதஂ மாநமாயுஷஃ||௩௪|| கர்ம கிஞ்சித் க்வசித் காலே விபாகே நியதஂ மஹத்| கிஞ்சித்த்வகாலநியதஂ ப்ரத்யயைஃ ப்ரதிபோத்யதே||௩௫||
दैवं पुरुषकारेण दुर्बलं ह्युपहन्यते||३३|| दैवेन चेतरत् कर्म विशिष्टेनोपहन्यते| दृष्ट्वा यदेके मन्यन्ते नियतं मानमायुषः||३४|| कर्म किञ्चित् क्वचित् काले विपाके नियतं महत्| किञ्चित्त्वकालनियतं प्रत्ययैः प्रतिबोध्यते||३५||
🔊 Audio coming soon
உதாரயோரிதி ப்ரஶஸ்தத்வேநோத்தமயோஃ| தீர்கஸ்யேதி ரஸாயநாதிநா ஶதாதபி தீர்கஸ்ய; ஸுகஸ்யேதி நீரோகத்வேந; நியதஸ்யேதி யுகநியதஸ்ய, கலௌ வர்ஷஶதப்ரமாணஸ்யேத்யர்தஃ; ஶதாதர்வாஙநிநியதமபீஹ நியதஶப்தேநோச்யதே; தேந ந தத்ர தஸ்ய தைவபுருஷகாரஜந்யத்வஂ கடதே, ததாऽபி தஸ்யாப்ரஶஸ்ததைவபுருஷகாரஜந்யத்வாத் தைவபுருஷகாரஜந்யத்வஂ பவதீதி யுக்தஂ; கிஞ்சாநியதாயுஷ ஏவ புருஷா ரஸாயநாதிகாரிணோ பவந்தி, நியதாயுஷஂ ப்ரதி ரஸாயநஸ்யாகிஞ்சித்கரத்வாத்; ரஸாயநாதிகதஂ சாயுரநியதஂ ப்ரஶஸ்தத்வேந ப்ரஶஸ்ததைவபுருஷகாரஜந்யஂ பவதீதி யுக்தம்| கிஂவா, தீர்கத்வே ஸதி நியதஸ்யாயுஷோ ஹேதுரிதி யோஜநா; தேந யுகநியதஂ ச ஶதவர்ஷஂ, ததா தததிகஂ சாநியதஂ மஹதா கர்மணைவ க்ரியதே; புருஷகாரேண து மஹதாऽஸ்ய ஸுகித்வஂ ரோகாநுபகாதாத் க்ரியதே; ரஸாயநேந ச ஜராதிவ்யாதிப்ரதிகாதஃ க்ரியதே; ரஸாயநலப்யமப்யாயுர்பலவத்கர்மநியதமேவேதி பாவஃ| விபரீதஸ்ய தீர்கத்வேநாநியதஸ்ய ததா ரோகயுக்தத்வேநாஸுகஸ்ய| இதரேதி ஹீநயோர்த்தைவபுருஷகாரயோர்யுக்திரித்யர்தஃ| மத்யமாமத்யமஸ்ய தீர்கத்வேநாதீர்கத்வேநாநியதஸ்ய, ததா ஸுகாஸுகத்வேநாநியதஸ்யாயுஷோ மத்யமயோஃ கர்மணோர்யுக்திரித்யர்தஃ| காரணமிதி தைவபுருஷகாரயோஃ பரஸ்பரபாதநே உபபத்திமித்யர்தஃ| தைவமித்யாதி| துர்பலமாயுர்ஜநநஂ தைவஂ பலவதா மாரகேண தஷ்டாபத்யபோஜநாதிநா விபரீதமரணகார்யஜநநாதுபஹந்யதே; விஶிஷ்டேந பலவதா, இதரத் கர்ம தஷ்டஂ புருஷகாராக்யம், உபஹந்யதே பராபூயதே| ஏதத்தைவகர்தகதஷ்டபராபவதர்ஶநாத்தைவநியதமேவ ஸர்வமாயுரிதி கேசிந்மந்யந்த இத்யாஹ - தஷ்ட்வேத்யாதி| யதி தஷ்டமாயுஃ காரணஂ ஸ்யாத், ந ததா பேஷஜைஃ ஸம்யகுபபாதிதாநாஂ மத்யுஃ ஸ்யாத்; யதஶ்ச ஸத்யபி சிகித்ஸிதே கர்மவஶாத்து மத்யுர்பவதி; தேந, யத்ராபி சிகித்ஸா ஜீவயதீதி மந்யந்தே, தத்ராபி கர்மைவாஸ்தி ஜீவநகாரணமிதி தஷ்டஶக்தித்வாதவதாரயாம இதி பாவஃ| தைவபுருஷகாரயோருபயோரபி பாத்யத்வஂ தர்ஶயந்நேகாந்தேந நியதாயுஃபக்ஷஂ வ்யுதஸ்யதி- கர்மேத்யாதி| ந க்வசித் கர்ம ந பவதி; யதுச்யதே- “நாபுக்தஂ க்ஷீயதே கர்ம கல்பகோடிஶதைரபி| அவஶ்யமேவ போக்தவ்யஂ கதஂ கர்ம ஶுபாஶுபம்” இதி| கிஞ்சித்த்வகாலநியதமிதி, யதா- இதஂ மாரகஂ கர்ம ந து க்வசித்காலே பஞ்சவிஂஶவர்ஷாதௌ நியதஂ, தேந யஸ்மிந் காலே புருஷகாராக்யஂ தஷ்டகர்மாநுகுணஂ ப்ராப்நோதி தஸ்மிந் காலே ஸஹகாரிஸாந்நித்யோபபஂஹிதபலஂ மாரயதி, யதா து தஷ்டமபத்யஸேவாதி ந ப்ராப்நோதி ந ததா மாரயதி, ப்ரத்யயைஃ ப்ரதிபோத்யத இதி தஷ்டகாரணைருத்ரிக்தஂ க்ரியதே| யே து ப்ருவதே- கிஞ்சித் கர்ம காலநியதஂ யதா பச்யதே, தஸ்மிந் காலே பச்யத ஏவேதி காலநியமஃ; விபாகநியதஂ து- இதஂ கர்ம விபச்யத ஏவ, ந து விபச்யத இதி ந; காலவிபாகநியதஂ து யதா- இதஂ கர்ம அஸ்மிந்நேவ காலே விபச்யத ஏவேதி; ஏதச்ச காலவிபாகநியதத்வாத்பலவதுச்யதே; ஏததேவ தஷ்டாபாதநீயமிதி; தேஷாஂ மதே, அபுக்தமபி க்ஷீயதே துர்பலகர்ம ப்ராயஶ்சித்தாதிநேதி போத்தவ்யஂ, பரஂ விபர்யயேऽபி ததா கிஞ்சித்த்வவிபாககாலநியதமிதி வக்தவ்யஂ ஸ்யாத்; கிஞ்சித்த்வகாலநியதமிதி வசநாத்து காலநியதமபி||௩௩-௩௫||
Adhikarana 17 (36) · Śloka 36
தஸ்மாதுபயதஷ்டத்வாதேகாந்தக்ரஹணமஸாது| நிதர்ஶநமபி சாத்ரோதாஹரிஷ்யமஃ- யதி ஹி நியதகாலப்ரமாணமாயுஃ ஸர்வஂ ஸ்யாத், ததாऽऽயுஷ்காமாணாஂ ந மந்த்ரௌஷதிமணிமங்கலபல்யுபஹாரஹோமநியமப்ராயஶ்சித்தோபவாஸஸ்வஸ்த்யயநப்ரணிபாதகமநாத்யாஃ க்ரியா இஷ்டயஶ்ச ப்ரயோஜ்யேரந்; நோத்ப்ராந்தசண்டசபலகோஜோஷ்ட்ரகரதுரகமஹிஷாதயஃ பவநாதயஶ்ச துஷ்டாஃ பரிஹார்யாஃ ஸ்யுஃ, ந ப்ரபாதகிரிவிஷமதுர்காம்புவேகாஃ, ததா ந ப்ரமத்தோந்மத்தோத்பாந்தசண்டசபலமோஹலோபாகுலமதயஃ, நாரயஃ, ந ப்ரவத்தோऽக்நிஃ, ச விவிதவிஷாஶ்ரயாஃ ஸரீஸபோரகாதயஃ, ந ஸாஹஸஂ, நாதேஶகாலசர்யா, ந நரேந்த்ரப்ரகோப இதி; ஏவமாதயோ ஹி பாவா நாபாவகராஃ ஸ்யுஃ, ஆயுஷஃ ஸர்வஸ்ய நியதகாலப்ரமாணத்வாத்| ந சாநப்யஸ்தாகாலமரணபயநிவாரகாணாமகாலமரணபயமாகச்சேத் ப்ரணிநாஂ, வ்யர்தாஶ்சாரம்பகதாப்ரயோகபுத்தயஃ ஸ்யுர்மஹர்ஷீணாஂ ரஸாயநாதிகாரே, நாபீந்த்ரோ நியதாயுஷஂ ஶத்ருஂ வஜ்ரேணாபிஹந்யாத், நாஶ்விநாவார்தஂ பேஷஜேநோபபாதயேதாஂ , ந மஹர்ஷயோ யதேஷ்டமாயுஸ்தபஸா ப்ராப்நுயுஃ, ந ச விதிதவேதிதவ்யா மஹர்ஷயஃ ஸஸுரேஶாஃ ஸம்யக் பஶ்யேயுருபதிஶேயுராசரேயுர்வா| அபி ச ஸர்வசக்ஷுஷாமேதத் பரஂ யதைந்த்ரஂ சக்ஷுஃ , இதஂ சாப்யஸ்மாகஂ தேந ப்ரத்யக்ஷஂ; யதா- புருஷஸஹஸ்ராணாமுத்தாயோத்தாயாஹவஂ குர்வதாமகுர்வதாஂ சாதுல்யாயுஷ்ட்வஂ, ததா ஜாதமாத்ராணாமப்ரதீகாராத் ப்ரதீகாராச்ச, அவிஷவிஷப்ராஶிநாஂ சாப்யதுல்யாயுஷ்ட்வமேவ, ந ச துல்யோ யோகக்ஷேம உதபாநகடாநாஂ சித்ரகடாநாஂ சோத்ஸீததாஂ; தஸ்மாத்திதோபசாரமூலஂ ஜீவிதம், அதோ விபர்யயாந்மத்யுஃ| அபி ச தேஶகாலாத்மகுணவிபரீதாநாஂ கர்மணாமாஹாரவிகாராணாஂ ச க்ரமோபயோகஃ ஸம்யக், த்யாகஃ ஸர்வஸ்ய சாதியோகாயோகமித்யாயோகாநாஂ, ஸர்வாதியோகஸந்தாரணம் , அஸந்தாரணமுதீர்ணாநாஂ ச கதிமதாஂ, ஸாஹஸாநாஂ ச வர்ஜநம், ஆரோக்யாநுவத்தௌ ஹேதுமுபலபாமஹே ஸம்யகுபதிஶாமஃ ஸம்யக் பஶ்யாமஶ்சேதி||௩௬||
तस्मादुभयदृष्टत्वादेकान्तग्रहणमसाधु| निदर्शनमपि चात्रोदाहरिष्यमः- यदि हि नियतकालप्रमाणमायुः सर्वं स्यात्, तदाऽऽयुष्कामाणां न मन्त्रौषधिमणिमङ्गलबल्युपहारहोमनियमप्रायश्चित्तोपवासस्वस्त्ययनप्रणिपातगमनाद्याः क्रिया इष्टयश्च प्रयोज्येरन्; नोद्भ्रान्तचण्डचपलगोजोष्ट्रखरतुरगमहिषादयः पवनादयश्च दुष्टाः परिहार्याः स्युः, न प्रपातगिरिविषमदुर्गाम्बुवेगाः, तथा न प्रमत्तोन्मत्तोद्भान्तचण्डचपलमोहलोभाकुलमतयः, नारयः, न प्रवृद्धोऽग्निः, च विविधविषाश्रयाः सरीसृपोरगादयः, न साहसं, नादेशकालचर्या, न नरेन्द्रप्रकोप इति; एवमादयो हि भावा नाभावकराः स्युः, आयुषः सर्वस्य नियतकालप्रमाणत्वात्| न चानभ्यस्ताकालमरणभयनिवारकाणामकालमरणभयमागच्छेत् प्रणिनां, व्यर्थाश्चारम्भकथाप्रयोगबुद्धयः स्युर्महर्षीणां रसायनाधिकारे, नापीन्द्रो नियतायुषं शत्रुं वज्रेणाभिहन्यात्, नाश्विनावार्तं भेषजेनोपपादयेतां , न महर्षयो यथेष्टमायुस्तपसा प्राप्नुयुः, न च विदितवेदितव्या महर्षयः ससुरेशाः सम्यक् पश्येयुरुपदिशेयुराचरेयुर्वा| अपि च सर्वचक्षुषामेतत् परं यदैन्द्रं चक्षुः , इदं चाप्यस्माकं तेन प्रत्यक्षं; यथा- पुरुषसहस्राणामुत्थायोत्थायाहवं कुर्वतामकुर्वतां चातुल्यायुष्ट्वं, तथा जातमात्राणामप्रतीकारात् प्रतीकाराच्च, अविषविषप्राशिनां चाप्यतुल्यायुष्ट्वमेव, न च तुल्यो योगक्षेम उदपानघटानां चित्रघटानां चोत्सीदतां; तस्माद्धितोपचारमूलं जीवितम्, अतो विपर्ययान्मृत्युः| अपि च देशकालात्मगुणविपरीतानां कर्मणामाहारविकाराणां च क्रमोपयोगः सम्यक्, त्यागः सर्वस्य चातियोगायोगमिथ्यायोगानां, सर्वातियोगसन्धारणम् , असन्धारणमुदीर्णानां च गतिमतां, साहसानां च वर्जनम्, आरोग्यानुवृत्तौ हेतुमुपलभामहे सम्यगुपदिशामः सम्यक् पश्यामश्चेति||३६||
🔊 Audio coming soon
அதஃ பரமுத்தரமுபஸஂஹரதி - தஸ்மாதித்யாதி| உபயதஷ்டத்வாதிதி தைவஸ்ய புருஷகாரேண, ததா புருஷகாரஸ்ய தைவேந பாததர்ஶநாத்| ஏகாந்தக்ரஹணமிதி நியதமேவாயுரிதி ததா அநியதமேவாயுஃ ஸர்வமிதி சேத்யர்தஃ| நிதஶ்யதேऽபிமதஃ பக்ஷஃ ஸாத்யதேऽநேநேதி நிதர்ஶநஂ யுக்தரித்யர்தஃ| அத்ரேதி அநைகாந்திகபக்ஷே| யதீத்யாதிநா ப்ரகரணேநாயுர்ஜநகஸ்ய தஷ்டஸ்ய ஹேதோஃ ஸேவா ததா ஆயுர்விகாதகஸ்ய ஹேதோரஸேவா ஸர்வப்ராமாணிகஜநாவிவாதஸித்தா தர்ஶ்யதே| ஸா ச ஸர்வா யதி நியதமாயுஃ ஸ்யாத்ததா அகிஞ்சித்கரீ ஸ்யாத், அநியதே சாயுஷி கிஞ்சித்கரீ ஸ்யாத்; தஸ்மாதநியதமப்யாயுர்பவதீதி பாவஃ| ந ச ஸர்வத்ரைவாதஷ்டமேவ காரணஂ தஷ்டமகிஞ்சித்கரமேவேதி வததோ தஷ்டஸ்யாபி த்ரிவதாதேர்விரேகாதிகர்தத்வஂ வ்யக்தமேவ; அதஷ்டஸ்யைவ து காரணத்வஂ தஷ்டேகார்யாநுபபத்தேஃ கல்பநீயஂ; தேநாதஷ்டஸ்ய காரணத்வஂ தஷ்டகாரணமூலமித்யர்தஃ; ந ச தஷ்டகாரணோச்சேதஃ கல்பயிதுமபி பார்யதே| இஷ்டயஃ யஜ்ஞாஃ| அத்யர்தஸர்பணஶீலா உரகாஃ ஸரீஸபோரகாஃ| ஆசரேயுர்வா ‘பேஷஜம் ’ இதி ஶேஷஃ| சக்ஷுஷாஂ பரமிதி அத்யர்தாப்ராந்தத்வேந| அதுல்யாயுஷ்ட்வமிதி யே ஆஹவஂ குர்வதே தே ஶஸ்த்ரேண ம்ரியந்தே, யே து ந குர்வதே தே ஶஸ்த்ரேண ந ப்ராயோ ம்ரியந்தே| ப்ரதீகாராதப்ரதீகாராச்சாதுல்யாயுஷ்ட்வமிதி யோஜநா| ந ச துல்ய இத்யாதௌ சித்ரகடோ யஶ்சித்ரித இவ ஸ்தாப்யதே, ஸ ஹி பாநீயவஹநாதிப்ரத்யவாயஹேத்வபாவாச்சிரஂ திஷ்டதி; உதபாநகடஸ்து ஜலஸம்பந்தாத் ததா வஹநஸமயே பதநாதிநா ச ஶீக்ரமுத்ஸீததி| ஹிதோபசாரமூலமிதி ஹிதோபசாரமூலமபி| க்ரமோபயோகஃ ஸம்யகிதி யோஜநா| ஸர்வாதியோகஸந்தாரணஂ ஸர்வாதியோகாநாஂ வர்ஜநம்||௩௬||
Adhikarana 18 (37) · Śloka 37
அதஃ பரமக்நிவேஶ உவாச- ஏவஂ ஸத்யநியதகாலப்ரமாணாயுஷாஂ பகவந்! கதஂ காலமத்யுரகாலமத்யுர்வாபவதீதி||௩௭||
अतः परमग्निवेश उवाच- एवं सत्यनियतकालप्रमाणायुषां भगवन्! कथं कालमृत्युरकालमृत्युर्वाभवतीति||३७||
🔊 Audio coming soon
ஏவஂ ஸதீத்யாதி| யத்தாவத் காலநியதஂ தஸ்யாகாலே மரணாபாவாதேவ நாகாலமத்யுரஸ்தி, யத்த்வகாலநியதஂ தஸ்யாப்யநியதத்வாத் கதஂ காலமத்யுரகாலமத்யுர்வா பவதி? அநியதே ஹ்யாயுஷி காலநியமோ நாஸ்தி, நியதகாலாச்சார்வாககாலமத்யுருச்யத இதி பச்சார்தஃ||௩௭||
Adhikarana 19 (38) · Śloka 38
தமுவாச பகவாநாத்ரேயஃ- ஶ்ரூயதாமக்நிவேஶ! யதா யாநஸமாயுக்தோऽக்ஷஃ ப்ரகத்யைவாக்ஷகுணைருபேதஃ ஸ ச ஸர்வகுணோபபந்நோ வாஹ்யமாநோ யதாகாலஂ ஸ்வப்ரமாணக்ஷயாதேவாவஸாநஂ கச்சேத், ததாऽऽயுஃ ஶரீரோபகதஂ பலவத்ப்ரகத்யா யதாவதுபசர்யமாணஂ ஸ்வப்ரமாணக்ஷயாதேவாவஸாநஂ கச்சதி; ஸ மத்யுஃ காலே| யதா ச ஸ ஏவாக்ஷோऽதிபாராதிஷ்டிதத்வாத்விஷமபதாதபதாதக்ஷசக்ரபங்காத்வாஹ்யவாஹகதோஷாதணிமோக்ஷாதநுபாங்காத் பர்யஸநாச்சாந்தராऽவஸாநமாபத்யதே, ததாऽऽயுரப்யயதாபலமாரம்பாதயதாக்ந்யப்யவஹரணாத்விஷமாப்யாவஹரணாத்விஷமஶரீரந்யாஸாததிமைதுநாதஸத்ஸஂஶ்ரயாதுதீர்ண- வேகவிநிக்ரஹாத்விதார்யவேகாவிதாரணாத்பூதவிஷவாய்வக்ந்யுபதாபாதபிகாதாதாஹாரப்ரதீகாரவிவர்ஜநாச்சாந்தராऽவஸாநமாபத்யதே, ஸ மத்யுரகாலே; ததா ஜ்வராதீநப்யாதங்காந்மித்யோபசரிதாநகாலமத்யூந் பஶ்யாம இதி||௩௮||
तमुवाच भगवानात्रेयः- श्रूयतामग्निवेश! यथा यानसमायुक्तोऽक्षः प्रकृत्यैवाक्षगुणैरुपेतः स च सर्वगुणोपपन्नो वाह्यमानो यथाकालं स्वप्रमाणक्षयादेवावसानं गच्छेत्, तथाऽऽयुः शरीरोपगतं बलवत्प्रकृत्या यथावदुपचर्यमाणं स्वप्रमाणक्षयादेवावसानं गच्छति; स मृत्युः काले| यथा च स एवाक्षोऽतिभाराधिष्ठितत्वाद्विषमपथादपथादक्षचक्रभङ्गाद्वाह्यवाहकदोषादणिमोक्षादनुपाङ्गात् पर्यसनाच्चान्तराऽवसानमापद्यते, तथाऽऽयुरप्ययथाबलमारम्भादयथाग्न्यभ्यवहरणाद्विषमाभ्यावहरणाद्विषमशरीरन्यासादतिमैथुनादसत्संश्रयादुदीर्ण- वेगविनिग्रहाद्विधार्यवेगाविधारणाद्भूतविषवाय्वग्न्युपतापादभिघातादाहारप्रतीकारविवर्जनाच्चान्तराऽवसानमापद्यते, स मृत्युरकाले; तथा ज्वरादीनप्यातङ्कान्मिथ्योपचरितानकालमृत्यून् पश्याम इति||३८||
🔊 Audio coming soon
யதாகாலமிதி யாவதா காலேந ப்ரத்யவாயஶூந்யஸ்யாக்ஷஸ்ய க்ஷயோ பவதி தஸ்மிந்நேவேத்யர்தஃ| ஸ்வப்ரமாணக்ஷயாதேவேதி யுகாநுரூபவர்ஷஶதாதிப்ரமாணக்ஷயாதித்யர்தஃ| அபதாதிதி ஸர்வதா அமார்ககமநாத்| அணிமோக்ஷாதிதி கீலமோக்ஷாத்| அநுபாங்காதிதி ஸ்நேஹாதாநாத்| பர்யஸநாத் பரிக்ஷேபாத்| மித்யோபசரிதாநிதி அஸம்யக்சிகித்ஸதாந்| அகாலமத்யூநிதி அகாலமத்யுகராந்||௩௮||
Adhikarana 20 (39) · Śloka 39
அதாக்நிவேஶஃ பப்ரச்ச- கிந்நு கலு பகவந்! ஜ்வரிதேப்யஃ பாநீயமுஷ்ணஂ ப்ரயச்சந்தி பிஷஜோ பூயிஷ்டஂ ந ததா ஶீதம், அஸ்தி ச ஶீதஸாத்யோऽபி தாதுர்ஜ்வரகர இதி||௩௯||
अथाग्निवेशः पप्रच्छ- किन्नु खलु भगवन्! ज्वरितेभ्यः पानीयमुष्णं प्रयच्छन्ति भिषजो भूयिष्ठं न तथा शीतम्, अस्ति च शीतसाध्योऽपि धातुर्ज्वरकर इति||३९||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி மித்யோபசாரஶ்ருத்யா உஷ்ணதோயஂ ஜ்வரேऽப்யாக்நேயே மித்யோபசாரஃ ஸ்யாதித்யாஶங்க்யாஹ- கிந்ந்வித்யாதி| ஶீதஸாத்யோऽபிதாதுஃ பித்தமுஷ்ணரூபமித்யர்தஃ| பாநீயஂ யஸ்மாத் ஸர்வஜ்வரிதேப்யோ தீயதே, தஸ்மாத் பாநீயமேவாத்ர பச்சதி||௩௯||
Adhikarana 21 (40) · Śloka 40
தமுவாச பகவாநாத்ரேயஃ- ஜ்வரிதஸ்ய காயஸமுத்தாநதேஶகாலாநபிஸமீக்ஷ்ய பாசநார்தஂ பாநீயமுஷ்ணஂ ப்ரயச்சந்தி பிஷஜஃ| ஜ்வரோ ஹ்யாமாஶயஸமுத்தஃ, ப்ராயோ பேஷஜாநி சாமாஶயஸமுத்தாநாஂ விகாராணாஂ பாசநவமநாபதர்பணஸமர்தாநி பவந்தி; பாசநார்தஂ ச பாநீயமுஷ்ணஂ, தஸ்மாதேதஜ்ஜ்வரிதேப்யஃ ப்ரயச்சந்தி பிஷஜோ பூயிஷ்டம்| தத்தி தேஷாஂ பீதஂ வாதமநுலோமயதி, அக்நிஂ சோதர்யமுதீரயதி, க்ஷிப்ரஂ ஜராஂ கச்சதி, ஶ்லேஷ்மாணஂ பரிஶோஷயதி, ஸ்வல்பமபி ச பீதஂ தஷ்ணாப்ரஶமநாயோபகல்பதே; ததாயுக்தமபி சைதந்நாத்யர்தோத்ஸந்நபித்தே ஜ்வரே ஸதாஹப்ரமப்ரலாபாதிஸாரே வா ப்ரதேயம், உஷ்ணேந ஹி தாஹப்ரமப்ரலாபாதிஸாரா பூயோऽபிவர்தந்தே, ஶீதேந சோபஶாம்யந்தீதி||௪௦||
तमुवाच भगवानात्रेयः- ज्वरितस्य कायसमुत्थानदेशकालानभिसमीक्ष्य पाचनार्थं पानीयमुष्णं प्रयच्छन्ति भिषजः| ज्वरो ह्यामाशयसमुत्थः, प्रायो भेषजानि चामाशयसमुत्थानां विकाराणां पाचनवमनापतर्पणसमर्थानि भवन्ति; पाचनार्थं च पानीयमुष्णं, तस्मादेतज्ज्वरितेभ्यः प्रयच्छन्ति भिषजो भूयिष्ठम्| तद्धि तेषां पीतं वातमनुलोमयति, अग्निं चोदर्यमुदीरयति, क्षिप्रं जरां गच्छति, श्लेष्माणं परिशोषयति, स्वल्पमपि च पीतं तृष्णाप्रशमनायोपकल्पते; तथायुक्तमपि चैतन्नात्यर्थोत्सन्नपित्ते ज्वरे सदाहभ्रमप्रलापातिसारे वा प्रदेयम्, उष्णेन हि दाहभ्रमप्रलापातिसारा भूयोऽभिवर्धन्ते, शीतेन चोपशाम्यन्तीति||४०||
🔊 Audio coming soon
உத்ஸந்நபித்தே ப்ரவத்தபித்தே||௪௦||
Adhikarana 22 (41) · Śloka 41
பவதி சாத்ர- ஶீதேநோஷ்ணகதாந் ரோகாஞ்சமயந்தி பிஷக்விதஃ| யே து ஶீதகதா ரோகாஸ்தேஷாமுஷ்ணஂ பிஷக்ஜிதம்||௪௧||
भवति चात्र- शीतेनोष्णकृतान् रोगाञ्छमयन्ति भिषग्विदः| ये तु शीतकृता रोगास्तेषामुष्णं भिषग्जितम्||४१||
🔊 Audio coming soon
ந கேவலஂ ஜ்வரே ஏவ ஶீதோஷ்ணஸமுத்தத்வபேதேந உஷ்ணஶீதோபசாரஃ, கிந்து ஸர்வத்ரைவ வ்யாதாவேவமித்யாஹ- ஶீதேநேத்யாதி| பிஷஜஶ்ச தே ஜ்ஞாநவந்தஶ்சேதி பிஷக்விதஃ||௪௧||
Adhikarana 23 (42-44) · Śloka 44
ஏவமிதரேஷாமபி வ்யாதீநாஂ நிதாநவிபரீதஂ பேஷஜஂ பவதி; யதா- அபதர்பணநிமித்தாநாஂ வ்யாதீநாஂ நாந்தரேண பூரணமஸ்தி ஶாந்திஃ, ததா பூரணநிமித்தாநாஂ வ்யாதீநாஂ நாந்தரேணாபதர்பணம்||௪௨|| அபதர்பணமபி ச த்ரிவிதஂ- லங்கநஂ, லங்கநபாசநஂ, தோஷாவஸேசநஂ சேதி||௪௩|| தத்ர லங்கநமல்பபலதோஷாணாஂ , லங்கநேந ஹ்யக்நிமாருதவத்த்யா வாதாதபபரீதமிவால்பமுதகமல்போ தோஷஃ ப்ரஶோஷமாபத்யதே; லங்கநபாசநே து மத்யபலதோஷாணாஂ, லங்கநபாசநாப்யாஂ ஹி ஸூர்யஸந்தாபமாருதாப்யாஂ பாஂஶுபஸ்மாவகிரணைரிவ சாநதிபஹூதகஂ மத்யபலோ தோஷஃ ப்ரஶோஷமாபத்யதே; பஹுதோஷாணாஂ புநர்தோஷாவஸேசநமேவ கார்யஂ, ந ஹ்யபிந்நே கேதாரஸேதௌ பல்வலாப்ரஸேகோऽஸ்தி, தத்வத்தோஷாவஸேசநம்||௪௪||
एवमितरेषामपि व्याधीनां निदानविपरीतं भेषजं भवति; यथा- अपतर्पणनिमित्तानां व्याधीनां नान्तरेण पूरणमस्ति शान्तिः, तथा पूरणनिमित्तानां व्याधीनां नान्तरेणापतर्पणम्||४२|| अपतर्पणमपि च त्रिविधं- लङ्घनं, लङ्घनपाचनं, दोषावसेचनं चेति||४३|| तत्र लङ्घनमल्पबलदोषाणां , लङ्घनेन ह्यग्निमारुतवृद्ध्या वातातपपरीतमिवाल्पमुदकमल्पो दोषः प्रशोषमापद्यते; लङ्घनपाचने तु मध्यबलदोषाणां, लङ्घनपाचनाभ्यां हि सूर्यसन्तापमारुताभ्यां पांशुभस्मावकिरणैरिव चानतिबहूदकं मध्यबलो दोषः प्रशोषमापद्यते; बहुदोषाणां पुनर्दोषावसेचनमेव कार्यं, न ह्यभिन्ने केदारसेतौ पल्वलाप्रसेकोऽस्ति, तद्वद्दोषावसेचनम्||४४||
🔊 Audio coming soon
ந கேவலஂ ஶீதோஷ்ணஸமுத்தயோரேவ பரஂ ஹேதுவிபர்யயேண சிகித்ஸா, கிந்த்வபதர்பணாதிஜேऽபி ஹேதுவிபரீதேநேத்யாஹ- ஏவமித்யாதி| அபதர்பணஸந்தர்பணாப்யாஂ ச ஸர்வஂ சிகித்ஸிதஂ கஹீதஂ, ந ஹ்யபதர்பணஸந்தர்பணாப்யாஂ விநாऽந்யத்விதாநாந்தரமஸ்தி சிகித்ஸாயாஃ; யேந ஸர்வ ஏவோபக்ரமாஃ ஸந்தர்பணாபதர்பணபேதா ஏவ| அத ஏவ விஶேஷஜ்ஞாநார்தமபதர்பணபேதாநாஹ- அபதர்பணமித்யாதி| லங்கநபாசநமிதிவசநேந யத்ர பாசநஂ க்ரியதே தத்ராவஶ்யஂ ஸ்தோகமாத்ரயா லங்கநமபிக்ரியத இதி தர்ஶயதி, பாசநகாலே ஹி யதி பஂஹணஂ க்ரியதே ததா பஂஹணேநாக்நேஃ ப்ரதிகூலேந பாசநஂ ந ஸ்யாதித்யர்தஃ| அவகிரணைரிவேத்யத்ர இவஶப்தோऽநதிபஹூதகமிவேத்யேவஂரூபோ ஜ்ஞேயஃ| அந்யத்வேதி லங்கநாதி பஂஹணாதி ச||௪௨-௪௪||
Adhikarana 24 (45) · Śloka 45
தோஷாவஸேசநமந்யத்வா பேஷஜஂ ப்ராப்தகாலமப்யாதுரஸ்ய நைவஂவிதஸ்ய குர்யாத்| தத்யதா- அநபவாதப்ரதீகாரஸ்யாதநஸ்யாபரிசாரகஸ்ய வைத்யமாநிநஶ்சண்டஸ்யாஸூயகஸ்ய தீவ்ராதர்மாருசேரதிக்ஷீணபலமாஂஸஶோணிதஸ்யாஸாத்யரோகோபஹதஸ்ய முமூர்ஷுலிங்காந்விதஸ்ய சேதி| ஏவஂவிதஂ ஹ்யாதுரமுபசரந் பிஷக் பாபீயஸாऽயஶஸா யோகமச்சதீதி||௪௫||
दोषावसेचनमन्यद्वा भेषजं प्राप्तकालमप्यातुरस्य नैवंविधस्य कुर्यात्| तद्यथा- अनपवादप्रतीकारस्याधनस्यापरिचारकस्य वैद्यमानिनश्चण्डस्यासूयकस्य तीव्राधर्मारुचेरतिक्षीणबलमांसशोणितस्यासाध्यरोगोपहतस्य मुमूर्षुलिङ्गान्वितस्य चेति| एवंविधं ह्यातुरमुपचरन् भिषक् पापीयसाऽयशसा योगमृच्छतीति||४५||
🔊 Audio coming soon
அநபவாதப்ரதீகாரோ வாச்யப்ரதீகாரஃ| அதநஸ்யாநுபகரணத்வேந ந சிகித்ஸா பார்யதே கர்துமித்யர்தஃ| வைத்யமாநீ துரபிமாநாத்வைத்யோபதேஶஂ ந கரோதி| தீவ்ராதர்மருசேஃ ப்ரதிக்ரியாயாமதர்மோ பவதி, ந ச சிகித்ஸா ஸித்யத்யதர்மப்ரதிபந்தாத்| முமூர்ஷுலிங்காந்விதஸ்யேதி ரிஷ்டயுக்தஸ்ய| பாபீயஸேதி பாபஹேதுநா பாபஜநகேநாயஶஸா||௪௫||
Adhikarana 25 (46-48) · Śloka 48
பவதி சாத்ர- ததாத்வே சாநுபந்தே வா யஸ்ய ஸ்யாதஶுபஂ பலம்| கர்மணஸ்தந்ந கர்தவ்யமேதத்புத்திமதாஂ மதம்||௪௬|| (அல்போதகத்ருமோ யஸ்து ப்ரவாதஃ ப்ரசுராதபஃ| ஜ்ஞேயஃ ஸ ஜாங்கலோ தேஶஃ ஸ்வல்பரோகதமோऽபி ச||௪௭|| ப்ரசுரோதகவக்ஷோ யோ நிவாதோ துர்லபாதபஃ| அநூபோ பஹுதோஷஶ்ச, ஸமஃ ஸாதாரணோ மதஃ)||௪௮||
भवति चात्र- तदात्वे चानुबन्धे वा यस्य स्यादशुभं फलम्| कर्मणस्तन्न कर्तव्यमेतद्बुद्धिमतां मतम्||४६|| (अल्पोदकद्रुमो यस्तु प्रवातः प्रचुरातपः| ज्ञेयः स जाङ्गलो देशः स्वल्परोगतमोऽपि च||४७|| प्रचुरोदकवृक्षो यो निवातो दुर्लभातपः| अनूपो बहुदोषश्च, समः साधारणो मतः)||४८||
🔊 Audio coming soon
அநுபந்தே வேதி உத்தரகாலம்| கேசிதல்போதகத்ருமோ யஸ்த்வித்யாதிக்ரந்தஂ ஜாங்கலாதிதேஶலக்ஷணமத்ர படந்தி||௪௬-௪௮||
Adhikarana 26 (49-52) · Śloka 52
தத்ர ஶ்லோகாஃ- பூர்வரூபாணி ஸாமாந்யா ஹேதவஃ ஸஸ்வலக்ஷணாஃ| தேஶோத்த்வஂஸஸ்ய பைஷஜ்யஂ ஹேதூநாஂ மூலமேவ ச||௪௯|| ப்ராக்விகாரஸமுத்பத்திராயுஷஶ்ச க்ஷயக்ரமஃ| மரணஂ ப்ரதி பூதாநாஂ காலாகாலவிநிஶ்சயஃ||௫௦|| யதா சாகாலமரணஂ யதாயுக்தஂ ச பேஷஜம்| ஸித்திஂ யாத்யௌஷதஂ யேஷாஂ ந குர்யாத்யேந ஹேதுநா||௫௧|| ததாத்ரேயோऽக்நிவேஶாய நிகிலஂ ஸர்வமுக்தவாந்| தேஶோத்த்வஂஸநிமித்தீயே விமாநே முநிஸத்தமஃ||௫௨||
तत्र श्लोकाः- पूर्वरूपाणि सामान्या हेतवः सस्वलक्षणाः| देशोद्ध्वंसस्य भैषज्यं हेतूनां मूलमेव च||४९|| प्राग्विकारसमुत्पत्तिरायुषश्च क्षयक्रमः| मरणं प्रति भूतानां कालाकालविनिश्चयः||५०|| यथा चाकालमरणं यथायुक्तं च भेषजम्| सिद्धिं यात्यौषधं येषां न कुर्याद्येन हेतुना||५१|| तदात्रेयोऽग्निवेशाय निखिलं सर्वमुक्तवान्| देशोद्ध्वंसनिमित्तीये विमाने मुनिसत्तमः||५२||
🔊 Audio coming soon
ஸங்க்ரஹே பூர்வரூபாணீதி நக்ஷத்ராதிவிகாராஃ| ஸஸ்வலக்ஷணாஃ ஸஸ்வவிகதிலக்ஷணாஃ, தச்ச லக்ஷணஂ தத்ர வாதமேவஂவிதமித்யாதிநா ப்ரோக்தம்| யதாயுக்தஂ ச பேஷஜஂ ஸித்திஂ யாதீதி அநேநோஷ்ணபாநீயதாநோபபத்த்யா ஸர்வஂ ஸங்கஹீதம்||௪௯-௫௨||
Adhikarana puShpikA · Śloka 3
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே விமாநஸ்தாநே ஜநபதோத்த்வஂஸநீயவிமாநஂ நாம ததீயோऽத்யாயஃ||௩||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते विमानस्थाने जनपदोद्ध्वंसनीयविमानं नाम तृतीयोऽध्यायः||३||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ விமாநஸ்தாநே ஜநபதோத்த்வஂஸநீயவிமாநஂ நாம ததீயோऽத்யாயஃ||௩||