Adhikarana shItapittasya nidAnapUrvikA samprAptiH (1) · Śloka 1
அத ஶீதபித்தோதர்த-கோடநிதாநம் |
ஶீதமாருதஸஂஸ்பர்ஶாத் ப்ரதுஷ்டௌ கபமாருதௌ |
பித்தேந ஸஹ ஸம்பூய பஹிரந்தர்விஸர்பதஃ ||௧||
View original
अथ शीतपित्तोदर्द-कोठनिदानम् |
शीतमारुतसंस्पर्शात् प्रदुष्टौ कफमारुतौ |
पित्तेन सह सम्भूय बहिरन्तर्विसर्पतः ||१||
த்வக்துஷ்டிதோஷத்ரயஜந்யத்வஸாமாந்யாத் குஷ்டாநந்தரஂ ஶீதபித்தோதர்தாதிநிதாநம்| தஸ்ய தோஷத்ரயஜந்யத்வமாஹ– ஶீதமாருதஸஂஸ்பர்ஶாதித்யாதி| பித்தேந ஸஹ ஸம்பூயேதி ஸ்வஹேதூபசிதேந பித்தேந ஸம்பூய மிலித்வா| பஹிரந்தரிதி பஹிஸ்த்வசி, அந்தஃ ஶோணிதாதௌ; விஸர்பதஃ ப்ரஸரதஃ||௧||
Adhikarana shItapittapUrvarUpam (2) · Śloka 2
பிபாஸாருசிஹல்லாஸதேஹஸாதாங்ககௌரவம் |
ரக்தலோசநதா தேஷாஂ பூர்வரூபஸ்ய லக்ஷணம் ||௨||
View original
पिपासारुचिहृल्लासदेहसादाङ्गगौरवम् |
रक्तलोचनता तेषां पूर्वरूपस्य लक्षणम् ||२||
பூர்வரூபமாஹ– பிபாஸேத்யாதி| ரக்தலோசநதா ப்ரபாவாத்| பூர்வரூபஸ்ய லக்ஷணமிதி பூர்வரூபஸ்ய ஸ்வரூபமித்யர்தஃ; ந து லக்ஷணமத்ர லிங்கஂ, பிபாஸாதிவ்யதிரிக்தஸ்ய பூர்வரூபஸ்யாபாவாத்||௨||
Adhikarana shItapittalakShaNam (3-4) · Śloka 4
வரடீதஷ்டஸஂஸ்தாநஃ ஶோதஃ ஸஞ்ஜாயதே பஹிஃ |
ஸகண்டூஸ்தோதபஹுலஶ்சர்திஜ்வரவிதாஹவாந் ||௩||
உதர்தமிதி தஂ வித்யாச்சீதபித்தமதாபரே |
வாதாதிகஂ ஶீதபித்தமுதர்தஸ்து கபாதிகஃ ||௪||
View original
वरटीदष्टसंस्थानः शोथः सञ्जायते बहिः |
सकण्डूस्तोदबहुलश्छर्दिज्वरविदाहवान् ||३||
उदर्दमिति तं विद्याच्छीतपित्तमथापरे |
वाताधिकं शीतपित्तमुदर्दस्तु कफाधिकः ||४||
உதர்தலக்ஷணமாஹ– வரடீத்யாதி| ஸகண்டூஸ்தோதபஹுலஶ்சர்திஜ்வரவிதாஹவாநிதி அத்ர கண்டூஃ கபாத், தோதோ வாதாத், சர்திஜ்வரவிதாஹாஃ பித்தாதிதி தோஷத்ரயலிங்கம்| அநயோஃ ஶீதபித்தோதர்தயோஃ ஸமாநஸஂஸ்தாநத்வேऽபி வாதாதிகஂ ஶீதபித்தஂ, கபாதிக உதர்தஃ||௩-௪||
Adhikarana udardasya dharmAntaram (5) · Śloka 5
ஸோத்ஸங்கைஶ்ச ஸராகைஶ்ச கண்டூமத்பிஶ்ச மண்டலைஃ |
ஶைஶிரஃ கபஜோ வ்யாதிருதர்த இதி கீர்திதஃ ||௫||
View original
सोत्सङ्गैश्च सरागैश्च कण्डूमद्भिश्च मण्डलैः |
शैशिरः कफजो व्याधिरुदर्द इति कीर्तितः ||५||
உதர்தஸ்ய தர்மாந்தரமாஹ– ஸோத்ஸங்கைரித்யாதி| உத்ஸங்கைஃ மத்யநிம்நைஃ| ஶைஶிர இதி ஶிஶிரஸம்பவஃ||௫||
Adhikarana koThalakShaNam (6) · Śloka 6
அஸம்யக்வமநோதீர்ணபித்தஶ்லேஷ்மாந்நநிக்ரஹைஃ |
மண்டலாநி ஸகண்டூநி ராகவந்தி பஹூநி ச |
உத்கோடஃ ஸாநுபந்தஶ்ச கோட இத்யபிதீயதே ||௬||
View original
असम्यग्वमनोदीर्णपित्तश्लेष्मान्ननिग्रहैः |
मण्डलानि सकण्डूनि रागवन्ति बहूनि च |
उत्कोठः सानुबन्धश्च कोठ इत्यभिधीयते ||६||
த்வக்துஷ்டிஸாம்யாதத்ரைவ கோடோऽபிதீயதே– அஸம்யக்வமநேத்யாதி| அஸம்யக்த்வஂ வமநஸ்யாயோகமித்யாயோகாதிநா, ததோதீர்ணாநாஂ பித்தஶ்லேஷ்மாந்நாநாஂ நிக்ரஹோ வேகவிதாரணஂ, தைர்மண்டலாநி ஜாயந்தே, ஸ கோடஃ| அதவாऽயமர்தஃ– அஸம்யக்வமநோதீர்ணௌ பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ, ததாऽந்நநிக்ரஹ உபஸ்திதவேகஸ்யாந்நஸ்ய நிக்ரஹஃ சர்திநிக்ரஹஃ இதி யாவத், தைர்ஹேதுபிர்பவந்தி| வமநஸ்ய சாஸம்யக்த்வமயோகமித்யாயோகாப்யாஂ ஜ்ஞேயம், அதியோகஸ்ய து பித்தஶ்லேஷ்மகோடாகரத்வாத்| ஏதேந ஹேதுலக்ஷணபேதாத்பிந்நஃ கோட உதர்தாத்| கோடோ நிரநுபந்தஃ| ததா சோக்தம்– “க்ஷணிகோத்பாதவிநாஶஃ கோட இதி நிகத்யதே தஜ்ஜ்ஞைஃ|” இதி ஸாநுபந்த உத்கோடோऽபிதீயதே| ஸாநுபந்ததா ச புநஃபுநர்பவநேந||௬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 50
இதி ஶ்ரீமாதவகரவிரசிதே மாதவநிதாநே ஶீதபித்தோதர்தகோடாநிதாநஂ ஸமாப்தம் ||௫௦||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने शीतपित्तोदर्दकोठानिदानं समाप्तम् ||५०||
இதி ஶ்ரீகண்டதத்தகதாயாஂ மதுகோஶவ்யாக்யாயாஂ ஶீதபித்தோதர்தகோடநிதாநஂ ஸமாப்தம்||௫௦||