Adhikarana shUkadoShanidAnam (1) · Śloka 1
அத ஶூகதோஷநிதாநம் |
அக்ரமாச்சேபஸோ வத்திஂ யோऽபிவாஞ்சதி மூடதீஃ |
வ்யாதயஸ்தஸ்ய ஜாயந்தே தஶ சாஷ்டௌ ச ஶூகஜாஃ ||௧||
View original
अथ शूकदोषनिदानम् |
अक्रमाच्छेफसो वृद्धिं योऽभिवाञ्छति मूढधीः |
व्याधयस्तस्य जायन्ते दश चाष्टौ च शूकजाः ||१||
ஸமாநஸ்தாநத்வாச்சூகதோஷநிதாநமாஹ– அக்ரமாதித்யாதி| ஶூகோ ஜலஶூகஃ, ஸ து விஷஜந்துர்ஜலமலோத்பவஃ ஸஶூகஃ, ததா ஶூகப்ரதாநோ லிங்கவத்திகரோ வாத்ஸ்யாயநாத்யுக்தோ யோகஃ ஶூக உச்யதே; தஸ்ய தோஷோ வைகதமஸம்யக்கரணாத், ததோ வா தோஷோ வாதாதிஃ, தத்கதோ வா விகாரஃ, “தோஷா அபி வ்யாத்யாக்யாஂ லபந்தே” இத்யாகமாத்; அத ஏவ ஶூகதோஷவிவரணே ஶூகதோஷநிமித்தா வ்யாதய ஏவ போத்தவ்யாஃ| ஏவஂ ச யதத்ர ‘கும்பிகா ரக்தபித்தோத்தா’ இத்யாதிகாரணாந்தரோபவர்ணநஂ தத் ஶூககதரக்தபித்தாதிரூபஂ ஜ்ஞேயம்| அந்யே த்வாதிஶப்தலோபாத் ஶூகாதிதோஷநிதாநமாஹுஃ| ஆதிஶப்தேந துஷ்டயோநிகூடாந்தர்லோமதுர்பகாகமநாதி கஹ்யதே; தந்ந மநோஹரஂ, “வத்திஂ யோऽபிவாஞ்சதி” இத்யநேந விஶேஷணேந துஷ்டயோந்யாதேரயோக்யஸ்ய க்ரஹீதுமநர்ஹத்வாத்| அந்யே து துஷ்டயோந்யாதீந்யுபதஂஶஹேதுத்வேநோக்தத்வாத் நாநுமந்யந்தே; ததநைகாந்திகம், ஏகஜாதீயஹேதூநாமநேகரோககரணதர்ஶநாத்| அக்ரமாதித்யநுசிதவத்திக்ரமாத்; அநுசிதா ச வத்திர்பூரிவிகாரகரஜலஶூகயோகாநாமாசாரணாத், ஜலஶூகயோகாநாஂ வாத்ஸ்யாயநாதௌ விஸ்தரஃ| யதா– “பல்லாதகாஸ்திஜலஶூகமதாப்ஜபத்ரமந்தர்விதஹ்ய மதிமாந் ஸஹ ஸைந்தவேந| ஏதத்விரூடபஹதீபலதோயபிஷ்டமாலேபநஂ மஹிஷவிட்விமலீகதேऽங்கே|| ஸ்தூலஂ மஹத்தரதுரங்கமதுல்யமாஶு ஶேபஂ கரோத்யபிமதஂ ந ஹி ஸஂஶயோऽஸ்தி||” இத்யாதி| யச்ச ஜலஶூகரஹிதமஶ்வகந்தாதிதைலஂ ததுசிதமேவ லிங்கவர்தநம்| யதுக்தம்– “அஶ்வகந்தாவரீகுஷ்டமாஂஸீஸிஂஹீபலாந்விதம்| சதுர்குணேந துக்தேந திலதைலஂ விபாசயேத்|| ஸ்தநலிங்ககர்ணபாலிவர்தநஂ ம்ரக்ஷணாதிதம்||” இதி| கதாதரஸ்த்வாஹ– லிங்கவத்திரேவ காமபராயணநிந்திதபுருஷைஃ க்ரியமாணா அக்ரமஃ| தஶ சாஷ்டௌ சேதி அஷ்டாதஶ; ஸங்க்யேயநிர்தேஶாதேவ லப்தாயாஂ ஸங்க்யாயாஂ புநஸ்ததுக்திஃ ஸம்மூடபிடகாதௌ த்வித்வஶங்காநிராஸார்தம்||௧||
Adhikarana sarShapikAlakShaNam (2) · Śloka 2
கௌரஸர்ஷபஸஂஸ்தாநா ஶூகதுர்புக்நஹேதுகா |
பிடகா ஶ்லேஷ்மவாதாப்யாஂ ஜ்ஞேயா ஸர்ஷபிகா து ஸா ||௨||
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
गौरसर्षपसंस्थाना शूकदुर्भुग्नहेतुका |
पिडका श्लेष्मवाताभ्यां ज्ञेया सर्षपिका तु सा ||२||
(सु. नि. अ. १४) |
ஸர்ஷபிகாமாஹ– கௌரேத்யாதி| ஶூகதுர்புக்நஹேதுகேதி துர்புக்நஶூகஹேதுகேத்யர்தஃ| பிடகாதிஷு உபயவசநமிதி(?) பரநிபாதஃ துர்புக்நோ துரவசாரிதஃ| ‘ஶூகதுர்பகஹேதுகா’ இதி பாடாந்தரே ஶூகநிமித்தா, துஷ்டயோநிநிமித்தா சேத்யர்தஃ||௨||
Adhikarana aShThIlikAlakShaNam (3) · Śloka 3
கடிநா விஷமைர்புக்நைர்வாயுநாऽஷ்டீலிகா பவேத் |௩|
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
कठिना विषमैर्भुग्नैर्वायुनाऽष्ठीलिका भवेत् |३|
(सु. नि. अ. १४) |
அஷ்டீலிகாமாஹ– கடிநேத்யாதி| விஷமைர்புக்நைரிதி வக்ஷ்யமாணஶூகைரித்யநேந ஸம்பத்யதே| விஷமைரிதி அப்ரஶஸ்தைஃ| அஷ்டீலிகா லௌஹகாரஸ்ய பாண்டீவிஶேஷ, தத்துல்யத்வாதஷ்டீலிகா|௩|–
Adhikarana grathitalakShaNam (3) · Śloka 3
ஶூகைர்யத் பூரிதஂ ஶஶ்வத்க்ரதிதஂ நாம தத் கபாத் ||௩||
View original
शूकैर्यत् पूरितं शश्वद्ग्रथितं नाम तत् कफात् ||३||
க்ரதிதமாஹ– ஶூகைரித்யாதி| ஶூகைர்யத் பூரிதஂ ஶஶ்வத்க்ரதிதமிதி ஶூகைஃ ஸர்வதா பூரிதஂ லிங்கஂ யத் க்ரந்திலஂ தத் க்ரதிதமித்யர்தஃ; க்ரந்திதுல்யத்வாத் க்ரதிதஸஞ்ஜ்ஞா||௩||
Adhikarana kumbhikAlakShaNam (4) · Śloka 4
கும்பிகா ரக்தபித்தோத்தா ஜாம்பவாஸ்திநிபாऽஶுபா |௪|
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
कुम्भिका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽशुभा |४|
(सु. नि. अ. १४) |
கும்பிகாமாஹ– கும்பிகேத்யாதி| கும்பீ கும்பீலதா, தஸ்யாஃ பலஂ கும்பீ; தத்திதஸ்ய லுக்; ‘இவே ப்ரதிகதௌ’ இதி கந் கும்பீபலவத் கும்பிகா| அஶுபேதி ஶுபஂ ஶுக்லஂ தத்விரோதே நஞ், கஷ்ணேத்யர்தஃ| ‘ஆஶுஜா’ இதி பாடாந்தரம்|௪|–
Adhikarana alajIlakShaNam (4) · Śloka 4
துல்யஜாஂ த்வலஜீஂ வித்யாத்யதாப்ரோக்தாஂ விசக்ஷணஃ ||௪||
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
तुल्यजां त्वलजीं विद्याद्यथाप्रोक्तां विचक्षणः ||४||
(सु. नि. अ. १४) |
அலஜீமாஹ– துல்யஜாமித்யாதி| துல்யஜாமிதி ப்ரமேஹபிடகா அலஜீ தத்துல்யஸம்பவா, ஸா ச ரக்தாऽஸிதா ஸ்போடசிதா| துல்யத்வமேவ விவணோதி– யதாப்ரோக்தாமிதி| அலஜீ யதாப்ரோக்தா யாதஶலக்ஷணா ததேயமபீத்யர்தஃ| ஏஷா ச காரணசிகித்ஸாபேதாத் ப்ரமேஹஂ விநா லிங்க ஏவ ஸம்பவாச்ச ததஃ பதக்பூதா ஜ்ஞேயா||௪||
Adhikarana mRuditalakShaNam (5) · Śloka 5
மதிதஂ பீடிதஂ யச்ச ஸஂரப்தஂ வாதகோபதஃ |௫|
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
मृदितं पीडितं यच्च संरब्धं वातकोपतः |५|
(सु. नि. अ. १४) |
மதிதமாஹ– மதிதமித்யாதி| பீடிதமிதி அதிகதத்வாத் ஶூகபாதாநந்தரஂ பீடிதமிதி ஜ்ஞேயஂ, பீடிதஂ ‘லிங்கம்’ இதி ஶேஷஃ| ஸஂரப்தஂ ஸஶோதம்|௫|–
Adhikarana sammUDhapiDakAlakShaNam (5) · Śloka 5
பாணிப்யாஂ பஶஸம்மூடே ஸம்மூடபிடகா பவேத் ||௫||
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
पाणिभ्यां भृशसम्मूढे सम्मूढपिडका भवेत् ||५||
(सु. नि. अ. १४) |
ஸம்மூடபிடகாமாஹ– பாணிப்யாமித்யாதி| பாணிப்யாஂ பஶஸம்மூடே இத்யதிகாராத் பாதிதஶூகே லிங்கே பாணிப்யாஂ பஶஸம்மூடே பிச்சிதாவநதே, அத்ராபி ‘வாதகோபாத்’ இத்யநுவர்ததே||௫||
Adhikarana adhimanthalakShaNam (6) · Śloka 6
தீர்கா பஹ்வ்யஶ்ச பிடகா தீர்யந்தே மத்யதஸ்து யாஃ |
ஸோऽதிமந்தஃ கபாஸக்ப்யாஂ வேதநாரோமஹர்ஷகத் ||௬||
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
दीर्घा बह्व्यश्च पिडका दीर्यन्ते मध्यतस्तु याः |
सोऽधिमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षकृत् ||६||
(सु. नि. अ. १४) |
அதிமந்தமாஹ– தீர்கா இத்யாதி| கபாஸக்ப்யாமிதி ஶூகபாதகதாப்யாம்| ஏவமந்யத்ராபி ஸாமாந்யேந ஶூகதோஷாபிஹிதே ஶூகபாதோऽநுக்தோऽபி ஜ்ஞேயஃ| வேதநாரோமஹர்ஷகதிதி வேதநயா ரோமஹர்ஷஂ கரோதி||௬||
Adhikarana puShkarikAlakShaNam (7) · Śloka 7
பிடகா பிடகாவ்யாப்தா பித்தஶோணிதஸம்பவா |
பத்மகர்ணிகஸஂஸ்தாநா ஜ்ஞேயா புஷ்கரிகா து ஸா ||௭||
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
पिडका पिडकाव्याप्ता पित्तशोणितसम्भवा |
पद्मकर्णिकसंस्थाना ज्ञेया पुष्करिका तु सा ||७||
(सु. नि. अ. १४) |
புஷ்கரிகாமாஹ– பிடேகேத்யாதி||௭||
Adhikarana sparshahAnilakShaNam (8) · Śloka 8
ஸ்பர்ஶஹாநிஂ து ஜநயேச்சோணிதஂ ஶூகதூஷிதம் |௮|
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
स्पर्शहानिं तु जनयेच्छोणितं शूकदूषितम् |८|
(सु. नि. अ. १४) |
ஸ்பர்ஶஹாநிமாஹ– ஸ்பர்ஶஹாநிஂ த்வித்யாதி|௮|–
Adhikarana uttamAlakShaNam (8) · Śloka 8
முத்கமாஷோபமா ரக்தா ரக்தபித்தோத்பவா து யா ||௮||
வ்யாதிரேஷோத்தமா நாம ஶூகாஜீர்ணநிமித்தஜா |
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
मुद्गमाषोपमा रक्ता रक्तपित्तोद्भवा तु या ||८||
व्याधिरेषोत्तमा नाम शूकाजीर्णनिमित्तजा |
(सु. नि. अ. १४) |
உத்தமாமாஹ– முத்கமாஷேத்யாதிநா| ஏஷோத்தமா வ்யாதிஃ ஶூகாஜீர்ணநிமித்தஜா பவதி, ஶூகாஜீர்ணஂ புநஃ புநர்துரவசாரிதஶூகவிகதிரூபமேவ| “வ்யாதிரேஷோத்தமோ நாம” இதி பாடாந்தரே ஏஷோத்தம இதி நிர்தேஶஃ பூர்வத்ராஸித்தவிதேரநித்யத்வாத் ஸாதுஃ||௮||–
Adhikarana shataponakalakShaNam (9) · Śloka 11
சித்ரைரணுமுகைர்லிங்கஂ சிதஂ யஸ்ய ஸமந்ததஃ ||௯||
வாதஶோணிதஜோ வ்யாதிஃ ஸ ஜ்ஞேயஃ ஶதபோநகஃ |
(ஸு. நி. ௧௪) ||௧௧||
View original
छिद्रैरणुमुखैर्लिङ्गं चितं यस्य समन्ततः ||९||
वातशोणितजो व्याधिः स ज्ञेयः शतपोनकः |
(सु. नि. १४) ||११||
ஶதபோநகமாஹ– சித்ரைரணுமுகைரித்யாதிநா| சித்ரைரிதி துரவசாரிதஶூகதோஷஜநிதவாதஶோணிதஜைஃ, சிதமுபசிதம், அத ஏவ சிகித்ஸாயாஂ லேகநோபதேஶஃ| ஶதபோநகஶ்சாலநிகா, தத்துல்யத்வாத் ஶதபோநகஃ||௯||–
Adhikarana tvakpAkalakShaNam (10) · Śloka 10
வாதபித்தகதோ ஜ்ஞேயஸ்த்வக்பாகோ ஜ்வரதாஹகத் ||௧௦||
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
वातपित्तकृतो ज्ञेयस्त्वक्पाको ज्वरदाहकृत् ||१०||
(सु. नि. अ. १४) |
த்வக்பாகமாஹ– வாதபித்தகத இத்யாதி| ஶூகதோஷேஷு க்வசித் கஸ்யசித் தோஷஸ்யாபிதாநஂ ஶூகவிஶேஷாதாஹாராசாரபேதாச்ச ஸமர்தநீயம்||௧௦||
Adhikarana shoNitArbudalakShaNam (11) · Śloka 11
கஷ்ணைஃ ஸ்போடைஃ ஸரக்தாபிஃ பிடகாபிர்நிபீடிதம் |
யஸ்ய வாஸ்துருஜஶ்சோக்ரா ஜ்ஞேயஂ தச்சோணிதார்புதம் ||௧௧||
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
कृष्णैः स्फोटैः सरक्ताभिः पिडकाभिर्निपीडितम् |
यस्य वास्तुरुजश्चोग्रा ज्ञेयं तच्छोणितार्बुदम् ||११||
(सु. नि. अ. १४) |
ஶோணிதார்புதமாஹ– கஷ்ணைஃ ஸ்போடைரித்யாதிநா| பிடகாபிரிதி ஸ்வல்பாபிர்நிபீடிதஂ லிங்கமிதி போத்தவ்யம்| யஸ்ய வாஸ்துருஜ இதி வாஸ்து வ்ரணாதிஷ்டாநஂ, தத்ர ருஜஃ, அகாதோச்ச்ரிதமாஂஸஶோதத்வாத்| ‘பஸ்திருஜஶ்சோக்ரா’ இதி பாடாந்தரம்| அர்புதஂ துரவசாரிதஶூகஜஶோணிதகதம்||௧௧||
Adhikarana mAMsArbudalakShaNam (12) · Śloka 12
மாஂஸதோஷேண ஜாநீயாதர்புதஂ மாஂஸஸம்பவம் |௧௨|
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
मांसदोषेण जानीयादर्बुदं मांससम्भवम् |१२|
(सु. नि. अ. १४) |
மாஂஸார்புதமாஹ– மாஂஸதோஷேணேத்யாதி| மாஂஸதோஷேணேதி ஶூகபாதாநந்தரஂ ப்ரஹாராதிநா கதேந மாஂஸதோஷேண|௧௨|–
Adhikarana mAMsapAkalakShaNam (12) · Śloka 12
ஶீர்யந்தே யஸ்ய மாஂஸாநி யஸ்ய ஸர்வாஶ்ச வேதநாஃ ||௧௨||
வித்யாத்தஂ மாஂஸபாகஂ து ஸர்வதோஷகதஂ பிஷக் |
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
शीर्यन्ते यस्य मांसानि यस्य सर्वाश्च वेदनाः ||१२||
विद्यात्तं मांसपाकं तु सर्वदोषकृतं भिषक् |
(सु. नि. अ. १४) |
மாஂஸபாகமாஹ– ஶீர்யந்தே யஸ்யேத்யாதி| ஶீர்யந்தே கலந்தி, ஸர்வாஶ்ச வேதநா இதி வாதபித்தகபஜாஃ||௧௨||–
Adhikarana vidradhilakShaNam (13) · Śloka 13
வித்ரதிஂ ஸந்நிபாதேந யதோக்தமிதி நிர்திஶேத் ||௧௩||
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
विद्रधिं सन्निपातेन यथोक्तमिति निर्दिशेत् ||१३||
(सु. नि. अ. १४) |
வித்ரதிமாஹ– வித்ரதிமித்யாதி| ஸந்நிபாதேந யதோக்தமிதி ‘நாநாவர்ணருஜாஸ்ராவஃ’ இத்யாதிநா ஸந்நிபாதஜவித்ரதிலக்ஷணஂ வித்ரதிமிஹ ஜாநீயாதித்யர்தஃ||௧௩||
Adhikarana tilakAlakalakShaNam (14-15) · Śloka 15
கஷ்ணாநி சித்ராண்யதவா ஶூகாநி ஸவிஷாணி வா |
பாதிதாநி பசந்த்யாஶு மேட்ரஂ நிரவஶேஷதஃ ||௧௪||
காலாநி பூத்வா மாஂஸாநி ஶீர்யந்தே யஸ்ய தேஹிநஃ |
ஸந்நிபாதஸமுத்தாஂஸ்து தாந் வித்யாத்திலகாலகாந் ||௧௫||
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
कृष्णानि चित्राण्यथवा शूकानि सविषाणि वा |
पातितानि पचन्त्याशु मेढ्रं निरवशेषतः ||१४||
कालानि भूत्वा मांसानि शीर्यन्ते यस्य देहिनः |
सन्निपातसमुत्थांस्तु तान् विद्यात्तिलकालकान् ||१५||
(सु. नि. अ. १४) |
திலகாலகமாஹ– கஷ்ணாநீத்யாதி| சித்ராணீதி நாநாவர்ணாநி| ஸவிஷாணீதி ஶூகாநாஂ ஸவிஷத்வேऽபி விஶேஷார்தமுக்தம்| காலாநீதி கஷ்ணாநி, கஷ்ணதிலதுல்யத்வாத் திலகாலகஸஞ்ஜ்ஞா| ஶீர்யந்தே கலந்தி||௧௪-௧௫||
Adhikarana shUkadoShANAM sAdhyAsAdhyavicAraH (16) · Śloka 16
தத்ர மாஂஸார்புதஂ யச்ச மாஂஸபாகஶ்ச யஃ ஸ்மதஃ |
வித்ரதிஶ்ச ந ஸித்த்யந்தி யே ச ஸ்யுஸ்திலகாலகாஃ ||௧௬||
(ஸு. நி. அ. ௧௪) |
View original
तत्र मांसार्बुदं यच्च मांसपाकश्च यः स्मृतः |
विद्रधिश्च न सिद्ध्यन्ति ये च स्युस्तिलकालकाः ||१६||
(सु. नि. अ. १४) |
ஶூகதோஷேஷ்வஸாத்யாநாஹ– தத்ர மாஂஸார்புதமித்யாதி| யச்சேதி சகாரோऽயஂ பிந்நக்ரமஃ, ஸ ச ந ஸித்த்யதீத்யநந்தரஂ த்ரஷ்டவ்யஃ; தேந ஸாத்யதாऽப்யேஷாமசிரத்வாதிநா பவதி, அத ஏவ ப்ரத்யாக்யாய சிகித்ஸாவிதாநமுபபந்நமிதி கதாதரஃ| துர்ஜ்ஞாநாத் ஸாத்யே ஏவ அஸாத்யதாரோபாதஸம்பூர்ணாவஸ்தாயாமஸாத்யேऽபி க்ரியாஸித்தேஶ்ச மா நிவர்ததாஂ பிஷகிதி ப்ரத்யாக்யாய சிகித்ஸாஂ காருணிகதயா ஆசார்ய உபதிஶதீதி மந்தவ்யம்||௧௬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 48
இதி ஶ்ரீமாதவகரவிரசிதே மாதவநிதாநே ஶூகதோஷநிதாநஂ ஸமாப்தம் ||௪௮||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने शूकदोषनिदानं समाप्तम् ||४८||
இதி ஶ்ரீகண்டதத்தகதாயாஂ மதுகோஶவ்யாக்யாயாஂ ஶூகதோஷநிதாநஂ ஸமாப்தம்||௪௮||