Adhikarana sUtikArogalakShaNam (1) · Śloka 1
ਅਥ ਸੂਤਿਕਾਰੋਗਨਿਦਾਨਮ੍ |
ਅਙ੍ਗਮਰ੍ਦੋ ਜ੍ਵਰਃ ਕਮ੍ਪਃ ਪਿਪਾਸਾ ਗੁਰੁਗਾਤ੍ਰਤਾ |
ਸ਼ੋਥਃ ਸ਼ੂਲਾਤਿਸਾਰੌ ਚ ਸੂਤਿਕਾਰੋਗਲਕ੍ਸਣਮ੍ ||੧||
View original
अथ सूतिकारोगनिदानम् |
अङ्गमर्दो ज्वरः कम्पः पिपासा गुरुगात्रता |
शोथः शूलातिसारौ च सूतिकारोगलक्षणम् ||१||
ਕ੍ਰਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਸੂਤਿਕਾਰੋਗਨਿਦਾਨਾਰਮ੍ਭਃ– ਅਙ੍ਗਮਰ੍ਦ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੂਤਿਕਾਰੋਗਲਕ੍ਸਣਮਿਤਿ ਸੂਤਿਕਾਰੋਗ ਏਵ ਲਕ੍ਸਣਮ੍, ਅਙ੍ਗਮਰ੍ਦਾਦਿਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਰੋਗਸ੍ਯਾਨਭਿਧਾਨਾਤ੍| ਏਤੇਙ੍ਗਮਰ੍ਦਾਦਯਃ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਸੂਤਿਕਾਯਾ ਭਵਨ੍ਤਃ ਸੂਤਿਕਾਰੋਗਤ੍ਵੇਨ ਲਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੧||
Adhikarana sUtikAroganidAnAdayaH (2-4) · Śloka 4
ਮਿਥ੍ਯੋਪਚਾਰਾਤ੍ ਸਙ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਦ੍ਵਿਸਮਾਜੀਰ੍ਣਭੋਜਨਤ੍ |
ਸੂਤਿਕਾਯਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਰੋਗਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਦਾਰੁਣਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ||੨||
ਜ੍ਵਰਾਤੀਸਾਰਸ਼ੋਥਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਲਾਨਾਹਬਲਕ੍ਸਯਾਃ |
ਤਨ੍ਦ੍ਰਾਰੁਚਿਪ੍ਰਸੇਕਾਦ੍ਯਾਃ ਕਫਵਾਤਾਮਯੋਦ੍ਭਵਾਃ ||੩||
ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯਾ ਹਿ ਤੇ ਰੋਗਾਃ ਕ੍ਸੀਣਮਾਂਸਬਲਾਗ੍ਨਿਤਃ |
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸੂਤਿਕਾਨਾਮ੍ਨਾ ਰੋਗਾਸ੍ਤੇ ਚਾਪ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵਾਃ ||੪||
View original
मिथ्योपचारात् सङ्क्लेशाद्विषमाजीर्णभोजनत् |
सूतिकायाश्च ये रोगा जायन्ते दारुणास्तु ते ||२||
ज्वरातीसारशोथाश्च शूलानाहबलक्षयाः |
तन्द्रारुचिप्रसेकाद्याः कफवातामयोद्भवाः ||३||
कृच्छ्रसाध्या हि ते रोगाः क्षीणमांसबलाग्नितः |
ते सर्वे सूतिकानाम्ना रोगास्ते चाप्युपद्रवाः ||४||
ਸੂਤਿਕਾਰੋਗਨਿਦਾਨਮਾਹ– ਮਿਥ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਙ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਦਿਤਿ ਸਙ੍ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਉਤ੍ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਦੋਸੋਨੇਨੇਤਿ ਸਙ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ੋ ਦੋਸਜਨਕਮਨ੍ਨਮ੍| ਵਿਸਮਾਜੀਰ੍ਣਭੋਜਨਾਦਿਤਿ ਵਿਸਮਭੋਜਨਾਦਜੀਰ੍ਣਭੋਜਨਾਚ੍ਚ| ਜ੍ਵਰਾਤੀਸਾਰਾਦੀਨਾਮਙ੍ਗਮਰ੍ਦਾਦਿਭ੍ਯਃ ਪਥਕ੍ ਪੁਨਰੁਪਾਦਾਨਂ ਰੋਗਾਧਿਕ੍ਯਂ ਕਚ੍ਛ੍ਰਤ੍ਵਮੁਪਦ੍ਰਵਤ੍ਵਂ ਚ ਖ੍ਯਾਪਯਿਤੁਮ੍| ਕਫਵਾਤਾਮਯੋਦ੍ਭਵਾਃ ਇਤਿ ਤਨ੍ਦ੍ਰਾਰੁਚਿਪ੍ਰਸੇਕਾਦ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍| ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕੇਚਿਤ੍, ਅਨ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜ੍ਵਰਾਤਿਸਾਰਾਦੇਃ| ਕਫਵਾਤਜੇ ਵਿਕਾਰੇ ਸਤਿ ਯੇਸਾਮੁਦ੍ਭਵਸ੍ਤੇ ਕਫਵਾਤਾਮਯੋਦ੍ਭਵਾਃ ਜ੍ਵਰਾਤੀਸਾਰਾਦਯਃ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸੂਤਿਕਾਨਾਮ੍ਨੇਤਿ ਤੇ ਜ੍ਵਰਾਤੀਸਾਰਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੂਤਿਕਾਭਵਤ੍ਵੇਨਾਸ਼੍ਰਯਾਸ਼੍ਰਿਤਯੋਰਭੇਦੋਪਚਾਰਾਤ੍ ਸੂਤਿਕਾਨਾਮ੍ਨੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇ; ਤੇ ਚਾਪ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵਾਃ ਤੇ ਉਪਦ੍ਰਵਾਸ਼੍ਚ ਭਵਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਤਾਨਾਂ ਰੋਗਾਣਾਮਨ੍ਯਤਮਂ ਪ੍ਰਧਾਨੀਕਤ੍ਯ||੨-੪||
Adhikarana puShpikA · Śloka 65
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇ ਸੂਤਿਕਾਰੋਗਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੬੫||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने सूतिकारोगनिदानं समाप्तम् ||६५||
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਦਤ੍ਤਕਤਾਯਾਂ ਮਧੁਕੋਸ਼ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੂਤਿਕਾਰੋਗਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍||੬੫||