ਅਥ ਵਿਸ੍ਫੋਟਨਿਦਾਨਮ੍ | ਕਟ੍ਵਮ੍ਲਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਵਿਦਾਹਿਰੂਕ੍ਸਕ੍ਸਾਰੈਰਜੀਰ੍ਣਾਧ੍ਯਸ਼ਨਾਤਪੈਸ਼੍ਚ | ਤਥਰ੍ਤੁਦੋਸੇਣ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਣ ਕੁਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੋਸਾਃ ਪਵਨਾਦਯਸ੍ਤੁ ||੧|| ਤ੍ਵਚਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤੇ ਰਕ੍ਤਮਾਂਸਾਸ੍ਥੀਨਿ ਪ੍ਰਦੂਸ੍ਯ ਚ | ਘੋਰਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਫੋਟਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਜ੍ਵਰਪੁਰਃਸਰਾਨ੍ ||੨||
View original
अथ विस्फोटनिदानम् | कट्वम्लतीक्ष्णोष्णविदाहिरूक्षक्षारैरजीर्णाध्यशनातपैश्च | तथर्तुदोषेण विपर्ययेण कुप्यन्ति दोषाः पवनादयस्तु ||१|| त्वचमाश्रित्य ते रक्तमांसास्थीनि प्रदूष्य च | घोरान् कुर्वन्ति विस्फोटान् सर्वान् ज्वरपुरःसरान् ||२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ਮਧੁਕੋਸ਼ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ (ਵਿਜਯਰਕ੍ਸਿਤ, ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਦਤ੍ਤ ਕਤ)
ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਦੋਸਦੂਸ੍ਯਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸਾਮ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸ੍ਫੋਟਨਿਦਾਨਮਾਹ– ਕਟ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਜੀਰ੍ਣਾਧ੍ਯਸ਼ਨਾਤਪੈਸ਼੍ਚੇਤਿ ਅਜੀਰ੍ਣਾਸ਼ਨਮਪਕ੍ਵਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯਾਸ਼ਨਮ੍, ਅਧ੍ਯਸ਼ਨਮਜੀਰ੍ਣੇ ਭੋਜਨਮ੍; ਅਥਵਾ ਅਜੀਰ੍ਣਂ ਸ੍ਵਰੂਪਤੋ ਹੇਤੁਰਧ੍ਯਸ਼ਨਂ ਚ| ਤੁਦੋਸੇਣੇਤਿ ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਾਦੀਨਾਮਤਿਯੋਗੇਨ| ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਣੇਤਿ ਤੁਵਿਪਰ੍ਯਯਸ਼੍ਚ ਤੁਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯਾਨ੍ਯਥਾਭਾਵਃ| ਏਭਿਰ੍ਹੇਤੁਭਿਰ੍ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਦੋਸਤ੍ਰਯਪ੍ਰਕੋਪੋ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਃ| ਜ੍ਵਰਪੁਰਃਸਰਾਨਿਤ੍ਯਨੇਨ ਜ੍ਵਰਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਤਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ||੧-੨||
ਆਤਙ੍ਕਦਰ੍ਪਣ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ (ਵਾਚਸ੍ਪਤਿ ਵੈਦ੍ਯ ਕਤ)
ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਦੋਸਦੂਸ੍ਯਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਤ੍ਵਤੁਲ੍ਯਤ੍ਵਾਦਤੋਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਸ੍ਫੋਟਨਿਦਾਨਾਰਮ੍ਭਃ, ਤਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨਮਾਹ– ਕਟ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਜੀਰ੍ਣਾਸ਼ਨਮਪਕ੍ਵਦ੍ਰਵ੍ਯਾਸ਼ਨਮ੍| ਅਧ੍ਯਸ਼ਨਮਜੀਰ੍ਣਭੋਜਨਮ੍| ਅਥਰ੍ਤੁਦੋਸੇਣ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਣੇਤਿ ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਾਦੇਰਤਿਯੋਗੇਨ ਤੁਦੋਸਃ, ਤੁਵਿਪਰ੍ਯਯਃ ਤੁਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯਾਨ੍ਯਥਾਭਾਵਾਤ੍; ਏਭਿਰ੍ਹੇਤੁਭਿਃ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਦੋਸਤ੍ਰਯਪ੍ਰਕੋਪੋ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਃ| ਵਿਸ੍ਫੋਟਕਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਮਾਹ– ਤ੍ਵਚਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਜ੍ਵਰਪੁਰਃਸਰਾਨਿਤ੍ਯਨੇਨ ਜ੍ਵਰਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਤਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ||੧-੨||