Adhikarana yonikandasya nidAnapUrvakaM sAmAnyalakShaNam (1-2) · Śloka 2
ಅಥ ಯೋನಿಕನ್ದನಿದಾನಮ್ |
ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಾದತಿಕ್ರೋಧಾದ್ವ್ಯಾಯಾಮಾದತಿಮೈಥುನಾತ್ |
ಕ್ಷತಾಚ್ಚ ನಖದನ್ತಾದ್ಯೈರ್ವಾತಾದ್ಯಾಃ ಕುಪಿತಾ ಯದಾ ||೧||
ಪೂಯಶೋಣಿತಸಙ್ಕಾಶಂ ನಿಕುಚಾಕೃತಿಸನ್ನಿಭಮ್ |
ಜನಯನ್ತಿ ಯದಾ ಯೋನೌ ನಾಮ್ನಾ ಕನ್ದಃ ಸ ಯೋನಿಜಃ ||೨||
View original
अथ योनिकन्दनिदानम् |
दिवास्वप्नादतिक्रोधाद्व्यायामादतिमैथुनात् |
क्षताच्च नखदन्ताद्यैर्वाताद्याः कुपिता यदा ||१||
पूयशोणितसङ्काशं निकुचाकृतिसन्निभम् |
जनयन्ति यदा योनौ नाम्ना कन्दः स योनिजः ||२||
ಯೋನ್ಯಾಶ್ರಯತ್ವಾತ್ ಯೋನಿಕನ್ದನಿದಾನಮಾಹ– ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಾದಿತ್ಯಾದಿ| ನಖದನ್ತಾದ್ಯೈರಿತ್ಯತ್ರಾದಿಶಬ್ದಾತ್ ಕಣ್ಟಕಾದಿಪರಿಗ್ರಹಃ| ವಾತಾದ್ಯಾಃ ಕುಪಿತಾ ಇತಿ ಯಥಾನಿದಾನಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ವಾತಾದಯಃ ಕುಪಿತಾಃ| ನಿಕುಚಾಕೃತಿಸನ್ನಿಭಮಿತಿ ವರ್ತುಲಮಿತ್ಯರ್ಥಃ; ಅಸ್ಯಾನನ್ತರಂ ಗುಡಕಮಿತಿ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಂ, ತೇನ ನಪುಂಸಕಲಿಙ್ಗತಾ ಸಙ್ಗತಾ ಭವತಿ| ಕನ್ದಃ ಪ್ರಾಯೇಣ ಜರನ್ನಾರೀಯೋನಿಗತೋ ನಿಕುಚಾಕಾರೋ ರೋಗಃ||೧-೨||
Adhikarana yonikandasya vAtajAdibhedena lakShaNAni (3-4) · Śloka 4
ರೂಕ್ಷಂ ವಿವರ್ಣಂ ಸ್ಫುಟಿತಂ ವಾತಿಕಂ ತಂ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್ |
ದಾಹರಾಗಜ್ವರಯುತಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ತಾತ್ಮಕಂ ತು ತಮ್ ||೩||
ನೀಲಪುಷ್ಪಪ್ರತೀಕಾಶಂ ಕಣ್ಡೂಮನ್ತಂ ಕಫಾತ್ಮಕಮ್ |
ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾತ್ಮಕಂ ವಿದುಃ ||೪||
View original
रूक्षं विवर्णं स्फुटितं वातिकं तं विनिर्दिशेत् |
दाहरागज्वरयुतं विद्यात् पित्तात्मकं तु तम् ||३||
नीलपुष्पप्रतीकाशं कण्डूमन्तं कफात्मकम् |
सर्वलिङ्गसमायुक्तं सन्निपातात्मकं विदुः ||४||
ವಾತಜಾದಿಭೇದೇನ ರೂಪಮಾಹ– ರೂಕ್ಷಮಿತ್ಯಾದಿ| ನೀಲಪುಷ್ಪಪ್ರತೀಕಾಶಮಿತಿ ಅತಸೀಕುಸುಮವರ್ಣಮ್| ಕಫಜೇಽಪಿ ನೀಲತಾ ವ್ಯಾಧಿಪ್ರಭಾವಾದೇವ; ಅನ್ಯೇ ತು ಪೈತ್ತಿಕಲಕ್ಷಣ ಏವ ಸಮ್ಬಧ್ನನ್ತಿ, ಯೋಗ್ಯತ್ವಾತ್||೩-೪||
Adhikarana puShpikA · Śloka 63
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾಧವಕರವಿರಚಿತೇ ಮಾಧವನಿದಾನೇ ಯೋನಿಕನ್ದನಿದಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ||೬೩||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने योनिकन्दनिदानं समाप्तम् ||६३||
ಇತಿ ಶ್ರೀಕಣ್ಠದತ್ತಕೃತಾಯಾಂ ಮಧುಕೋಶವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಯೋನಿಕನ್ದನಿದಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್||೬೩||